^

Melɛ̌ Mékɔ̄ɔ̄lē

New Testament in Akoose (CM:bss:Akoose)

copyright © 2011 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Akoose
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Akoose
bss
Cameroon

Copyright Information

© 2011, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Akoose

© 2011, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-21

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

0143729f-907e-5098-b6ce-63b1629b8e48

Matyo

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ ngáne

Matyo

átélé

Ndibned ń kálag

Nkalaŋ ḿ bwâm ngáne Matyo átélé ńhɔ́be nɛ́n bán Yesuɛ mɔ́ adé Nsoodɛ awě Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄lōm á nkǒŋsé te. Mbwiined ne mɔ́ dɔ́ɔ Dyǒb dénlōnēdtē mekan ḿme ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛlé ábē bad seʼ bɔɔ́d. Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm ńdé áyə̄l e nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l.

Mekan ḿme Yesuɛ áyə́gtéʼáá békábé mɔ́ áte metɔ́n métáan. (1) Abɛ́ áde bad bé nkamlɛn ń Dyǒb bétə́ŋgɛ́né awóŋ ne mbɛltéd ḿmāb, mekan ḿme mɛ́bɛ̄ ḿmāb ne mekan ḿme mɛ́bɛnléd ne bɔ́ (Eʼpɛd 5-7); (2) Nsɔ́n ḿme bembapɛɛ dyôm ne bébɛ bétə́ŋgɛ́né abɛl (Eped 10); (3) Ngáne nkamlɛn ń Dyǒb ńdíí (Eped 13); (4) Ngáne mod átə́ŋgɛ́né Dyǒb abɛle (Eped 18); (5) Mekan ḿme mébɛnlad ne ngáne ébɛ̄ɛ̄ áde Krǐstəə ápɛɛ́ (Eʼpɛd 24-25).

Nkabtéd ń kálag

Nchyáátɛ́n ne echyáa éche Yesu Krǐstəə 1.1-2.23

Nsɔ́n ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ 3.1-12

Edusɛn ne mekəgsɛn ḿme Yesuɛ 3.13-4.11

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ á mbwɔ́g e Galilia 4.12-18.35

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ áde áhídté á Galilia âpɛ á Jerusalɛm 19.1-20.34

Eʼpun bé asóg ábe Yesuɛ á Jerusalɛm ne bɛnbɛn ne á Jerusalɛm 21-27

Mpuu ne alúmed áde Sáŋgwɛ́ɛ́ álúmtáá bad yə̌l áde ámáá apuu 28.1-20

1

Betaa ábe Yesuɛ

(Luk 3.23-38)

1 Tóŋgé e betaa ábe Yesu Krǐstəə edíi nɛ́n. Yesuɛ ambíd á nchyáátɛ́n ḿme kə̂ŋ Dabidɛ, Dabidɛ mɔ́-ʼɛ abíd á nchyáátɛ́n ḿme Abrahamɛ.*

2 Abrahamɛ mɔ́ abédé sáá awě Aisigɛ. Aisigɛ-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Jakɔbɛ, Jakɔbɛ-ʼɛ mɔ́ anchyáá Judaa bɔ́ɔbɛ baányaŋ. 3 Judaa bɔ́ mwaád Tamaa, bénchyāā Pɛrɛsɛ ne Zɛraa. Perɛɛ ambɛ́ sáá awě Hesɛrɔnɛ, Hesɛrɔnɛ-ʼɛ sáá awě Ramɛ. 4 Ramɛ mɔ́ abédé sáá awě Aminadabɛ, Aminadabɛ-ʼɛ abédé sáá awě Nashɔnɛ. Nashɔnɛ ambɛ́ sáá awě Salmɔnɛ. 5 Salmɔnɛ bɔ́ mwaád, Rahabɛ bɔ́-ʼaá bénchyāā Boasɛ. Boasɛ bɔ́ mwaád Rutɛ bénchyāā Obɛdɛ, Obɛdɛ-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Jesɛ. 6 Jesɛ ambɛ́ sáá awě kə̂ŋ Dabidɛ.

Kə̂ŋ Dabidɛ bɔ́ Uria mwaád béchyāā Solomonɛ. 7 Solomonɛ ambɛ́ sáá awě Rehoboamɛ, Rehoboamɛ-ʼɛ mɔ́ ambɛ́ sáá awě Abijaa, Abijaa ambɛ́ sáá awě Asaa. 8 Asaa ambɛ́ sáá awě Jehosafadɛ, Jehosafadɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Joramɛ, Joramɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Uzzia. 9 Uzzia abédé sáá awě Jotamɛ, Jotamɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Ahasɛ. Ahasɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Hezekaya. 10 Hɛzekaya-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Manasɛ. Manasɛ-ʼɛ sáá awě Amɔsɛ. Amɔsɛ mɔ́ ambɛ́ sáá awě Josia. 11 Josia mɔ́ɔ anchyáá Jekonyasɛ bɔ́ɔbɛ baányaŋ, á póndé eche bad bé aloŋ á Israɛl bênkwɛɛ́ nzum boŋ bad bé Babilɔn béswɛ́ɛ́n bɔ́ áwāb aloŋ.

12 Áde nɛ́n dêmmadté atóm, kə́ə́ŋ ne á póndé echě bénchyāāʼɛ́ Yesuɛ, betaa ábe Yesuɛ bébédɛ́ɛ; Jekonyasɛ mɔ́ɔ ambɛ́ sáá awě Sheltyɛlɛ, Sheltyɛlɛ-ʼɛ mɔ́ ambɛ́ sáá awě Zerubabɛlɛ. 13 Zerubabɛlɛ ambɛ́ sáá awě Abutɛɛ, Abutɛɛ-ʼɛ sáá awě Elyakimɛ. Elyakimɛ-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Azɔɔ. 14 Azɔɔ abédé sáá awě Zadogɛ, Zadogɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Akimɛ, Akimɛ-ʼɛ sáá awě Eliudɛ. 15 Eliudɛ mɔ́ ambɛ́ sáá awě Elizaa. Elizaa-ʼɛ sáá awě Matanɛ. Matanɛ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ sáá awě Jakɔbɛ. 16 Jakɔbɛ mɔ́ abédé sáá awě Josɛbɛ. Josɛbɛ mɔ́ awóŋ Maria awě anchyáá Yesuɛ awě béchəgɛɛ́ bán Krǐstəə.

17 Né-ɔɔ́, nyoŋgɛl ésyə̄ə̄l, mbooted ne Abrahamɛ âpɛ wɛ́ɛ Dabidɛ, édé dyôm-é-nyoŋgɛl ne éniin. Mbooted ne Dabidɛ âpɛ póndé eche béswɛ́ɛ́né bad bé Israɛl á Babilɔn áde bênkwɛɛ́ nzum, édé dyôm-é-nyoŋgɛl ne éniin. Bootya póndé eche bénswɛ̄ɛ̄nnɛ̄ bad bé Israɛl á Babilɔn áde bênkwɛɛ́ nzum, kə́ə́ŋne á póndé eche béchyáá Yesuɛ, ádé dyôm-é-nyoŋgɛl ne éniin.

Echyáa éche Yesuɛ

(Luk 2.1-7)

18 Echyáa éche Yesuɛ ébédé nɛ́n: Maria, nyaá awě Yesuɛ, ábédé ngɔn e mmwaád echě enkêmbíí mwɛnchóm. Bênkií mɔ́ mod nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Josɛbɛ. Boŋ byánán Maria ǎsū á eʼwóŋgé wɛ́ɛ Josɛbɛ, ényīnnēd nɛ́n bán adé nkog á ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá. 19 Josɛbɛ-ʼɛ, ngáne ábédé mɔ́ mod a bwâm, enkêndəŋgé Maria eʼsôn awóged. Né-ɔɔ́, abɛléʼáá mboŋsɛ́n âchene mɔ́ á mesɔɔm-tê. 20 Á póndé echě ḿmê mewêmtɛn médíí mɔ́ áte, ángɛl e Dyǒb empií mɔ́ áde ánáŋgé nló. Ángɛl ne enláá mɔ́ nɛ́n aá, “Á-Josɛb, mod á mbyaa ḿme Dabidɛ, weebááʼ Maria atéd nɛ́ɛ mmwaád awôŋ, áyə̄le Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ épíídé mɔ́ boŋ abɛ́ nkog. 21 Ǎchyāā mwǎn a mwɛnchóm, échuu-ʼɛ mɔ́ dǐn wɛɛ́ Yesuɛ† áyə̄le nɛ́n mɔ́ɔ̄hūd ábē bad á mbéb-te.” 22 Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ aá,

23 “Nyénɔneʼ, ngɔn e mmwaád echě eébíí mwɛnchóm ěbɛ̄ nkog,

echyáá-ʼɛ mwǎn a mwɛnchóm,

bɛ́chə̌g-kɛ mɔ́ bán Emmanuɛlɛ.”

Ádɛ́n dǐn ádé nɛ́n bán, “Dyǒb ádé ne sé.” 24 Nɛ́ɛ Josɛbɛ ásyə́ŋgé ásē, ambɛ̌l ngáne ángɛl énlāāʼɛ́ mɔ́. Antéd Maria nɛ́ɛ awě mmwaád. 25 Boŋ kə́ə́ŋ ne póndé eche Maria áchyáá mwǎn, Josɛbɛ enkêndyɛ̌nné mɔ́. Josɛbɛ anchuú-ʼɛ ane mwǎn dǐn aá Yesuɛ.

2

Beláŋ-bé-betintinɛ bébídé á akuu âhyɛ dé abɛ Yesuɛ edúbé

1 Bénchyāā Yesuɛ á dyad á Bɛtɛlhɛm á mbwɔ́g e Judeya á póndé eche Hɛrɔdɛ ábédé kə̂ŋ. Bad behɔ́g ábe bélááʼáá betintinɛ âbíi mekan, bémbīd á akuu,* bépɛ̄ á Jerusalɛm. 2 Áde bépédé á Jerusalɛm, bênsɛdéd bánken, “Héé kə̂ŋ e bad bé Israɛl, ane awě achyáádté wɛ́n ádíí? Sênyíné tintinɛ á akuu awě alûmte nɛ́n bán achyáádté. Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ sépag âbɛ mɔ́ edúbé.” 3 Ádě kə̂ŋ Hɛrɔdɛ áwógé nɛ̂, nɛ̂ dêntagéd mɔ́ á mewêmtɛn-tê bwâmbwam. Dêntagéd mɔ́, átāgēd-tɛ bad bé Jerusalɛm bésyə̄ə̄l. 4 Hɛrɔdɛ anlǎd ábe beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bésyə̄ə̄l áte. Boŋ ásɛdté bɔ́ aáken, “Héé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté, awě bésinɛɛ́, áchyāādtē?” 5 Dɔ́ɔ békwɛ́ntɛ́né mɔ́ bán, “Bɛ́chyāā mɔ́ á dyad á Bɛtɛlhɛm, á mbwɔ́g e Judeya. Nkal éʼdəə́dəŋ antěl aá,

6 ‘Á-bad bé Bɛtɛlhɛm á ndɔɔb e Juda, ádɛ̄n dyad ádé dyad ahɔ́g áde ádé etógnɛ́n bwâmbwam átîntê e myad mé aloŋ á Juda.

Áyə̄le mod ǎbīd átîntê echɛ̂n, awě ǎlyə̄gēd ábêm bad bé aloŋ á Israɛl.’ ”

7 Nɛ́ɛ Hɛrɔdɛ áwógé nɛ̂, anchɛ́lé ábê beláŋ-bé-betintinɛ á kun-tê, boŋ ásɛdté bɔ́ nyaa e póndé echě tintinɛ nɛ ámbīdtē. 8 Dɔ́ɔ álómé bɔ́ á Bɛtɛlhɛm aá, “Nyékag, nyétôŋ anɔn. Nzé nyênyíné wɛ́ɛ ane mwǎn áchyáádté, nyétīm ámbīd nyéhyɛ nyêláá mɛ, âbɛl boŋ mɛ́mpē ńkɛ ḿbɛ mɔ́ edúbé.” 9 Áde bémáá mekan ḿme kə̂ŋ áláŋgé bɔ́ awóg, bêmbootéd akɛ ámpē. Boŋ áde bénɔ́né ámīn, bényīn melemlem mé tintinɛ ḿme bényīnnē á akuu nɛ́ɛ ákagké bɔ́ áʼsō. Ane tintinɛ ankɛ̌ kə́ə́ŋ atyéém wɛ́ɛ ane mwǎn ánchyāādtē. 10 Anyín áde bényíné ane tintinɛ, bénwōg menyiŋge bwâmbwam. 11 Bénsɔ̄l á ndáb-te. Nɛ́ɛ bésɔ́lé, bényīn ane mwǎn bɔ́ nyaŋ, Maria. Bémbwɔ̄gē ane mwǎn mebóbóŋ âbɛ mɔ́ edúbé. Bémbīdēd mendɛ áwed ḿme bénwánlédté mɔ́, bébɛ̄-ʼɛ mɔ́. Ḿmê mendɛ mébédé gôl,† mɔ̌g mé eʼlod éʼ bwâm ḿme béchəgɛɛ́ bán frankinsɛn‡ ne mía.§ 12 Nɛ́ɛ bémáá ane mwǎn edúbé abɛ, bémbwɔ̄gē esú áwāb aloŋ, boŋ bêmpǒŋ nzii empée, áyə̄le Dyǒb dénlāā bɔ́ á nló-te aá béetiméʼ ámbīd wɛ́ɛ Hɛrɔdɛ.

Bésōbnē Yesuɛ, békɛ́ɛ́né mɔ́ á aloŋ á Egipto

13 Áde ábê beláŋ-bé-betintinɛ bémáá akɛ, ángɛl e Dyǒb enláá Josɛbɛ á nló-te aá, “Hidé ásē, étêd anɛ́n mwǎn bɔ́ nyaŋ ésobɛn bɔ́, étimɛn bɔ́ á Egipto. Nyédyɛ-ʼɛ áwed kə́ə́ŋ né nláŋgé nyé mɛɛ́ nyéhide, áyə̄le Hɛrɔdɛ ǎlōm bad âhɛd anɛ́n mwǎn, âwúu mɔ́.” 14 Ḿmê nkuu děn, Josɛbɛ anhidé ásē, atéd mwǎn bɔ́ nyaŋ, ákɛ̄ɛ̄n bɔ́ nkuu ne nkuu, átimnád bɔ́ á Egipto. 15 Áwed dɔ́ɔ bendyɛɛ́ʼɛ́ kə́ə́ŋ ne póndé eche Hɛrɔdɛ áwédé. Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ aá, “Nlébpé awem Mwǎn mɛɛ́ ábîd á aloŋ á Egipto.”

Béwúú eʼchɛd éʼ bǎn á Bɛtɛlhɛm

16 Áde Hɛrɔdɛ ásóŋtɛ́né nɛ́n aá beláŋ-bé-betintinɛ bɛ̂ bédógé mɔ́, anlǐŋ bwâmbwam. Anlóm éche sə́nze á Bɛtɛlhɛm ne ene pɛd e mbwɔ́g esyəə́l, aá béwúu bǎn bé baachóm bésyə̄ə̄l ábe béepede mwɛ̌ ńláán. Ambɛl nɛ̂ âtə́ŋgɛn ne póndé eche beláŋ-bé-betintinɛ bénlāā-ʼɛ́ mɔ́ bán bénkɔ̄lē tintinɛ awě anlúméd echyáa éche Yesuɛ anyín. 17 Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ Jeremayaa. Jeremayaa anhɔ́b aá,

18 “Bad bénwōg eʼsaád ne awɛ́ á ngíne ádě ábídéʼáá á Rama, áde Rashɛlɛ áchyɛɛʼɛ́ ábe bǎn.

Béléntéʼáá mɔ́ awɛ́, boŋ eékobpe aléned áyə̄le nɛ́n bǎn bémmad mɔ́ awɛ́.”

Josɛbɛ, Maria, ne Yesuɛ bébídé á Egipto bétīm á Nazarɛt

19 Ámbīd e kwééd eche Hɛrɔdɛ, ángɛl e Dyǒb empií Josɛbɛ á nló-te áde ámbɛ̄ɛ̄ abɛ́ á Egipto, élāŋgē mɔ́ nɛ́n aá, 20 “Téd awôŋ mmwaád bɔ́ mwǎn, nyétime ámbīd á aloŋ á Israɛl. Hɛrɔdɛ ne ábē bad ábe béhɛ́déʼáá ane mwǎn awúu bémáá awɛ́.” 21 Nɛ́ɛ Josɛbɛ áwógé nɛ̂, anlad yə̌l, atéd Maria bɔ́ mwǎn, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bétīm ámbīd á aloŋ á Israɛl. 22 Boŋ áde Josɛbɛ áwógé bán Achelausɛ atédé atii dé nkamlɛn áde sáá, kə̂ŋ Hɛrɔdɛ á mbwɔ́g e Judeya, ambáŋ atim ámbīd áwed. Ángɛl e Dyǒb enhyɛ̌ mɔ́ mekan mémpēe aláa á nló-te. Nɛ̂ dêmbɛ̌l, á mbwɔ́g e Galilia dɔ́ɔ ântimmé akɛ. 23 Ankɛ̌ alóŋ á dyad ámbáá ahɔ́g áde béchə́géʼáá bán Nazarɛt. Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē bekal béʼdəə́dəŋ tə̂ŋgɛne Yesuɛ aá, “Ǎbyɛ̄ɛ̄n nɛ́ɛ Mod a Nazarɛt.”

3

Nkalaŋ ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ

(Mak 1.1-8; Luk 3.1-18; Jɔn 1.19-28)

1 Etûn é póndé ámbīd enɛ̂, Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ambíd nkal éʼdəə́dəŋ a Dyǒb. Akaléʼáá eyale é Dyǒb á ehyáŋge á Judeya, álāŋgē bad aá, 2 “Nyétɛde abɛl dé mbéb áyə̄le nɛ́n nkamlɛn ń Dyǒb ńdé bɛnbɛn.” 3 Jɔnɛ mɔ́ abédé mod awě nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa áhɔ́béʼáá, áde ánhɔ̄bpē aá,

“Ehə́ŋgé ébídeʼ á ehyáŋge bán, ‘Nyéboŋsɛn epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́. Nyétíi echě nzii.’ ”

4 Jɔnɛ ahágéʼáá mbɔ́té éche bébɛ́nlé nyoŋ éche ébídé á yə̌l e kamɛ̂l.* Awááʼáá ngə́ə́ a ngob e nyam. Eʼchuu ne bengómɛ́ɛ́ bɔ́ɔ bébédé ndyééd echê. 5 Bad bébídé-ʼáá á Jerusalɛm, ne ḿmíníí myad mé mbwɔ́g e Judeya esyəə́l ne á meloŋ mémpēe ḿme mébédé á nkəg mé edíb é mbáá é Jodan, békag wɛ́ɛ Jɔnɛ. 6 Nɛ́ɛ bêmpalɛ́ɛ́ ḿmāb mbéb áte, Jɔnɛ ádusɛ́n bɔ́ á edíb é Jodan. 7 Boŋ áde Jɔnɛ ányíné nɛ́ɛ Befarisia ne Besadusia béhúɛʼɛ́ âbɛl boŋ ádusɛn bɔ́, anláá bɔ́ aá, “Píí é nyə̌ chɛ́n! Nzɛ́ɛ́ múmɔ́ aláŋgé nyé aá nkáásé ń Dyǒb ńhúɛʼ boŋ aléb-pɛ nyé aá nyékúme abáŋgé? 8 Nyékɛ nyébɛle mam ḿme mɛ́lūmēd nɛ́n bán nyêtɛ̌dté ádɛ̄n abɛ́ dé mbéb. 9 Nyéewémtán nɛ́n bán nzé nyêhɔ́bé bán, nyêdé bǎn ábe Abrahamɛ, nyéekudté nkɔ́gsɛn ń Dyǒb. Boŋ ńláa nyé nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb áhɛle ábɛnléd ḿmɛ́n meláá átīmēd mɔ́ bǎn ábe Abrahamɛ. 10 Bɔɔb-pɔɔ́ ehón émáá anaa á nkaŋ ḿ mɛl. Né-ɔɔ́, bwɛl ké éʼhéé ábe béēchyāāʼ eʼpum éʼ bwâm, bɛ́kwɛl bɔ́ bébwém-mɛ bɔ́ á muú-te. 11 Ndusan nyé bɔɔb ne mendíb âlúmed nɛ́n bán nyêhə̌ŋlɛ́né ádɛn abɛ́ dé mbéb. Boŋ mod ampée ahúɛʼ, awě atómé mɛ. Meékwognedɛɛ́ ké âpém ḿme metámbé. Ǎdusɛ́n nyé ne Edəə́dəŋ éche Ésáá, ádusɛ́n-nɛ nyé ne muú. 12 Awánlé échē epebɛn á ekáá, âbɛl nɛ́n, ápeb ḿme menyán ámīn. Nzé amadé, ǎlǎd mbum é bwâm áte, ákōō chɔ́. Boŋ ǎlǎd eʼpəə́, ahyáád bɔ́ á ebonde é muú éche éēdīmēʼ.”

Bédúsɛ́né Yesuɛ

(Mak 1.9-11; Luk 3.21-22)

13 Bɔɔb-pɔɔ́, Yesuɛ ambíd á mbwɔ́g e Galilia, ákɛ wɛ́ɛ Jɔnɛ á edíb é Jodan âbɛl nɛ́n Jɔnɛ ádusɛn mɔ́. 14 Boŋ Jɔnɛ anwanɛ́n mɔ́ mewêmtɛn ahəŋlɛn, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nɛ́ɛ édíí bán wɛ-ɛɛ́ wembɛ́ edusan mɛ, chán étímé abɛ́ éche wɛwɛ éhyagké áwêm wɛɛ́ ńdusɛn wɛ?” 15 Boŋ Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mwɛ̌ ébɛ̂ nɛ̂ bɔɔb âbɛl nɛ́n débɛl mam mésyə̄ə̄l bwâm ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́.” Né-ɔɔ́, Jɔnɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ adusɛn. 16 Melemlem mé póndé ḿme Jɔnɛ ámáá Yesuɛ adusɛn, Yesuɛ ansyəə́ á mendíb-te. Dɔ́ɔ ngob e dyǒb énédnédé, boŋ ányīnē nɛ́ɛ Edəə́dəŋ é Dyǒb ébídé ádyōb ésudé ásē nɛ́ɛ élə̄ə̄, étyéém-mɛ mɔ́ á nló mîn. 17 Ehɔ́b chɔ́-ʼɛ ámpē ébīdē ádyōb nɛ́n, “Awem Mwǎn a nlém nɛ́n, awógte mɛ menyiŋge bwâmbwam.”

4

Satanɛ akəgé Yesuɛ

(Mak 1.12-13; Luk 4.1-13)

1 Ámbīd e póndé, Edəə́dəŋ é Dyǒb êntimɛ́n Yesuɛ á ehyáŋge âbɛl nɛ́n Satanɛ ákəg mɔ́. 2 Yesuɛ andid yə̌l nzaa á mekáne-tê móom mé eʼpun méniin. Ámbīd e ene póndé nzaa ewagéʼáá mɔ́. 3 Dɔ́ɔ Satanɛ ápédé boŋ áláŋgé mɔ́ aá, “Nzé Wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb, kamlɛ́n ḿmɛ́n meláá métim eʼwɛle.” 4 Boŋ Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

‘Saké ndyééd chěmpɛn edide moonyoŋ á aloŋgé. Boŋ eyale tɛ́ɛ́ éche Dyǒb áhɔ́bé, chɔ́ɔ édídé moonyoŋ á aloŋgé.’ ”

5 Dɔ́ɔ Satanɛ ákɛ́ɛ́né Yesuɛ á Jerusalɛm, dyad áde ásáá boŋ átyēēmān mɔ́ á nzoŋgɛ e Ndáb-e-Dyǒb mîn, 6 álāŋgē mɔ́ aá, “Nzé wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb, éheb á bwɛle-mîn hɛ́n éhûn á ndɔɔb, áyə̄le éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

‘Dyǒb dɛ́kamlɛ́n éche ángɛl âsáb wɛ, épēm-mɛ wɛ ámīn âbɛl weébɔ̄mē ekuu á aláá.’ ”

7 Yesuɛ-ʼɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Boŋ kálag e Dyǒb ehɔ́bé ámpē nɛ́n aá, ‘Weékə̄gē Sáŋgwɛ́ɛ́ ádoŋ Dyǒb áte.’ ” 8 Satanɛ antéd Yesuɛ ámpē, búmɔ̄ bétyéém á mbɔɔd mîn, boŋ álūmtē mɔ́ meloŋ mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l ne nhɔn ńsyə̄ə̄l ḿme ńdé áwēd-te. 9 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Mɛ̌bɛ̌ wɛ ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l nzé ebwɔ́gké mɛ mebóbóŋ boŋ ébāg-kɛ mɛ edúbé.” 10 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Syəə́ mɛ á dǐd-te, a-Satan! Éténlédé nɛ́n bán,

‘Ébwɔ́gkeʼ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádoŋ Dyǒb mebóbóŋ,

ébage-ʼɛ mɔ́ edúbé. Mwěnpɛn-naá étə́ŋgɛ́né abɛle.’ ”

11 Né-ɔɔ́, Satanɛ antɛdé Yesuɛ, ákɛ̄. Ángɛl êmpɛ̌, éwóŋgɛ́n Yesuɛ.

Yesuɛ aboótédé ḿme nsɔ́n á Galilia

(Mak 1.14-15; Luk 4.14-15)

12 Ene póndé bénhɛ̄ Jɔnɛ, Ndusɛnɛ á mbwɔg. Áde Yesuɛ áwógé nɛ̂, antǐm ámbīd á mbwɔ́g e Galilia. 13 Anhidé á dyad á Nazarɛt, ákɛ ádyɛ̄ɛ̄ á dyad á Kapenahum. Kapenahum abédé á nkəg mé edib-é-nzab é Galilia, á abwɔ́g á hǒm á túmbé e Zɛbulɔn ne e Naftali. 14 Yesuɛ ankɛ̌ á Kapenahum âlóned mekan ḿme nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa ánhōbpē aá,

15 “A-mbwɔ́g e Zɛbulɔn, a-mbwɔ́g e Naftali, ntimned ne edíb é nkwɛ̌,

á múde mé edíb ń Jodan, Galilia mbwɔ́g echě bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédyɛɛʼɛ́.

16 Bad ábe bébédé á ehíntɛ́n-tê békúdé eʼnyínɛn bé ekíde;

Bad ábe bébédé á nsəl ń soŋ békúdé eʼsoósoŋ.”

17 Bootya póndé echě Yesuɛ ánkɛɛ́ á Galilia ambootéd eyale é Dyǒb akal áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nyéhəŋlɛn abɛ́ dé mbéb, áyə̄le nkamlɛn ń Dyǒb ńdé bɛnbɛn.”

Yesuɛ apwɛdé bembapɛɛ béʼsō

(Mak 1.16-20; Luk 5.1-11)

18 Epun ehɔ́g Yesuɛ akagéʼáá á nkin mé edib-é-nzab é Galilia. Annyín bǎn bé baachóm bébɛ; Simɔnɛ awě béchə́géʼáá bán Petro, bɔ́ mwǎnyaŋ Andreya nɛ́ɛ bébwémɛɛ́ mbínzé. Bébédɛ́ɛ bekób-bé-súu. 19 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá “Nyéhíde mɛ. Ngáne nyékóbɛɛ́ súu bɔɔb, mɛɛ́yə̄gēd nyé ngáne nyɛ́tēdtē bad nlém á abum âhíd mɛ.” 20 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bêntɛdé échab mbínzé, béhīdē-ʼɛ mɔ́. 21 Nɛ́ɛ bésídté áʼsō, Yesuɛ annyín bǎn bé baachóm bémpēe bébɛ; Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ, bǎn ábe Zɛbɛdiɛ. Bɔ́ɔbɛ sáá bémbɛ̄ á bɔ̌lɛ-tê, bébwéméʼáá échab mbínzé. Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ áchɛ̂nlɛɛ́ bɔ́ bad bébɛ aá béhíde mɔ́. 22 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bêntɛdé sáá ne bɔ̌lɛ, béhīdē-ʼɛ Yesuɛ.

Yesuɛ ayə́gtéʼáá, áchɔŋté-ʼɛ bad

(Luk 6.17-19)

23 Yesuɛ akagéʼáá myad mésyə̄ə̄l á aloŋ á Galilia áyə̄gtē eyale é Dyǒb á ndáb é mekáne, ákalé-ʼɛ nkalaŋ ḿ bwâm mé nkamlɛn ń Dyǒb. Achǒŋtéʼáá bad bé nkole bésyə̄ə̄l ne nyaa e nkole tɛ́ɛ́ echě émbɛ̄ átîntê echâb. 24 Né-ɔɔ́ mekan ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá nwógnádtáá á mbwɔ́g e Siria esyəə́l. Nɛ̂ dênkə̌ŋ bad bépɛ́ɛ́néʼáá bad bé nkole bésyə̄ə̄l áwē. Bépɛ́ɛ́néʼáá bad áwē ábe békónléʼáá nkole ne mewɛ nyaa ne nyaa. Bad ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte, bad ábe béhúne ekikíd, ne bad ábe béwédé epɛd, Yesuɛ áchoŋté ábê bad bésyə̄ə̄l. 25 Nɛ̂ dênkə̌ŋ, ndun e mod ehídéʼáá Yesuɛ. Bad bébídéʼáá meloŋ bootya á Galilia ne mbwɔ́g e Myad Dyôm, Jerusalɛm, Judeya, ne pɛd echě edé á múde mé edíb é Jodan ḿmíníí.

5

Yesuɛ ayə́gté bad á ekone mîn

1 Áde Yesuɛ ányíné ene ndun e mod, anchə́gé é ekone mîn, ádyɛ̄ɛ̄ ásē. Áhed-taá ábē bembapɛɛ bétáné mɔ́ 2 boŋ ábootéd bɔ́ ayə́ged, áhɔ̄bē aá,

3 “Nnam ḿbɛ̂ ne bad ábe bédé atóg á edəə́dəŋ-tê áyə̄le bédé ásē e nkamlɛn ḿ mín.

4 Nnam ne bad ábe bélebeʼ, áyə̄le Dyǒb dɛ́wōgēd bɔ́ menyiŋge ámpē.

5 Nnam ne bad ábe bépwíítédé, áyə̄le nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l mɛ́bɛ̄ ḿmāb.

6 Nnam ḿbɛ̂ ne bad ábe bédé nzaa ne píd âbɛl mam ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá mébɛnled, áyə̄le Dyǒb dɛ́kōdēd bɔ́.

7 Nnam ne bad ábe béwóge bad bémpēe ngɔl, áyə̄le Dyǒb dɔ́mpē dɛ́wōg bɔ́ ngɔl.

8 Nnam ne bad ábe békɛ́nlé nlém á abum, áyə̄le bɛ́nyīn Dyǒb.

9 Nnam ne bad ábe békɔ́me nsaŋ, áyə̄le Dyǒb dɛ́chəg bɔ́ ábē bǎn.

10 Nnam ne bad ábe békude metake áyə̄le bébɛlɛɛ́ mam ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́. Bédé ásē e nkamlɛn ḿ mín.

11 Nnam ḿbɛ̂ ne nyé ábe bad bésyə́əʼɛ́, nyé ábe bétagtɛɛ́, bébānē nyé eʼbébtéd éʼ mam áyə̄l, bébīdē-ʼɛ nyé mbóŋ é metóm áyə̄l, á dǐn ádêm. 12 Nyéwóge bwâm, nyébɛ́-ʼɛ menyiŋge áyə̄le nsábe ḿme nyɛ́kudté ádyōb ńchábé ámīn. Nɛ́n dɔ́ɔ bad bétágtéʼáá bekal béʼdəə́dəŋ béʼ bɔɔ́d.

Nkwɛ̌ ḿme ḿbɔ́dé eʼnyin, ne etrúkáŋ éche békóŋgé

(Mak 9.50; Luk 14.34-35)

13 “Nyêdé etógnɛ́n á aloŋgé á bad bé nkǒŋsé ngáne nkwɛ̌ ńdíí etógnɛ́n áyə̄le ndyééd. Boŋ nzé nkwɛ̌ ḿbɔ́dé alaŋ chán béhɛle-sɛ bényīnēd mɔ́ ámpē? Méesaá dyam dé abɛlɛn ámpē. Né-ɔɔ́, apim dɔ́ɔ bépimɛɛ́, bad békɔgtáád mɔ́ ámīn. 14 Nyɛ́ɛ̄ nyêdé nɛ̂ŋgáne etrúkáŋ âlúmed bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l nzii e Dyǒb. Dyad áde álóŋnédé á ekone mîn déesɔɔmɛ́ɛ́. 15 Mod eémāā-ʼaá etrúkáŋ achod sɛ ákōō chɔ́ á ebwɔg-sɛ́, boŋ abɛlé ákɛ̄lē chɔ́ ámīn, âbɛl nɛ́n ényînte kénzɛ́ɛ́ awě adé á ndáb-te ekíde. 16 Nyémpē nyépɛneʼ, melemlem nɛ́ɛ etrúkáŋ. Nzé bad bényíné nsɔ́n ḿ bwâm ḿme nyébɛlɛɛ́, bɛ́kɛn Dyǒb, awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé ámīn.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne mbéndé

17 “Nyéewémtán nɛ́n bán mpedé á nkǒŋsé âbɔ́ded mbéndé éche Mosɛɛ ne mekan ḿme bekal béʼdəə́dəŋ béyə́gté nyé. Meépedɛɛ́ âbɔ́ded mɔ́, boŋ mpedé âlóned mɔ́. 18 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kə́ə́ŋ ne á asóg dé nkoŋ ń sé ne ḿ mín, ké mwǎmpīn mé eyale nhɔ́g awě atěnlédé á mbéndé e Dyǒb eéhidtɛ́ɛ́ ásē kə́ə́ŋ né mésyə̄ə̄l mélóné.* 19 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě abóó mbéndé pɔ́g átîntê échê mbéndé é Dyǒb, ké ene echě béwémtɛ́né bán eésaá etógnɛ́n, áyə̄gtē-ʼɛ bad bémpēe aá bébɛl melemlem, ene ndín e mod ěbɛ̄ ndimtɛne átîntê e bad ábe bédé ásē e nkamlɛn ḿ mín. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě abɛle ngáne mbéndé éhɔ́bé, áyə̄gtē-ʼɛ bad bémpēe âbɛl melemlem, ǎbɛ̄ etógnɛ́n bwâmbwam átîntê e bad ábe bédé ásē e nkamlɛn ḿ mín. 20 Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, ésebán abɛle á Dyǒb ádɛ̄n átómé áde Befarisia ne bemeléede bé mbéndé, né nyémpē nyéesɔ́nlé á nkamlɛn ḿ mín mbêd.”

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne meliŋgá

(Luk 12.57-59)

21 Yesuɛ ambád ahɔ́b aá, “Nyêwógé nɛ́n bán bénlāā bad béʼ bɔɔ́d bán, ‘Mod eewúɛ́ mod. Kénzɛ́ɛ́ awě awúú mod, bétə́ŋgɛ́né mɔ́ akáad.’ 22 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě alǐŋné† mwǎnyaŋ bétə́ŋgɛ́né mɔ́ akáad. Kénzɛ́ɛ́ awě ǎsyə̄ŋ mwǎnyaŋ bɛ́pɛɛ́n mɔ́ á kóte e bad bémbáá békáád mɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎchəg mwǎnyaŋ aá, ‘Edimdim é chǒm chɛ́n’, béhɛle bébwém mɔ́ á dǔ-á-muú. 23 Né-ɔɔ́, nzé ekag á menyán mé mendɛ âkɛ dé abɛ Dyǒb mendɛ, boŋ ekǎmtɛ́né nɛ́n wɛɛ́ nyé mod nyêwánlɛ́né kɔkɔɔ, 24 ébānē ḿmōŋ mendɛ ásē áʼsō éʼ menyán mé mendɛ. Ésébe ékɛ ébɛ̄l nsaŋ ne ane mod boŋ étīm ámbīd ékɛ ébɛ mendɛ. 25 Nzé mod ahɛde wɛ akɛ dé asɔ́mɛn á kóte, bɛ̌l kə́ə́ŋ nyúmɔ̄ nyépɛ á nchemtɛn byánán nyɛ́ɛ̄pɛ̌ á kóte. Ésebɛ́ nɛ̂, ahɛlɛsɛ asɔ́mɛ́n wɛ á kóte. Kóte-ʼɛ ěbɛɛ́ wɛ á mekáá mé plûsɛ, plûsɛ chɔ́-ʼɛ éhɛ̄ wɛ á mbwɔg. 26 Ne mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebíd á ndáb e mbwɔg-tê wɛ̂ kə́ə́ŋ né etwedé ádōŋ alúm ásyə̄ə̄l.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne akáb dé mesón

27 “Nyêwógé ngáne béhɔ́bé nɛ́n bán, ‘Nyéekábé mesón á ndáb eʼwóŋgé.’ 28 Boŋ nlâŋge nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě anɔné mmwaád boŋ awémtɛ́n aá né mɔ̂nnaŋnéd mɔ́, amaá asón akáb ne ane mmwaád áwe nlém-tê. 29 Nzé ádoŋ dǐd ábɛlte wɛ mbéb, ehúd dɔ́, épim. Édé mboŋ âbɔ́d dɔ́, tómaa bɔ́ âbwém echoŋ yə̌l esyəə́l á dǔ-á-muú. 30 Melemlem nɛ̂, nzé échoŋ ekáá ébɛlte wɛ mbéb, esɛ́l chɔ́, épim chɔ́. Édé mboŋ âbɔ́d chɔ́ tómaa bɔ́ âbwém echoŋ yə̌l esyəə́l á dǔ-á-muú.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne abóo-dé-eʼwóŋgé

(Mat 19.9; Mak 10.11-12; Luk 16.18)

31 “Kálag e Dyǒb ehɔ́bé ámpē nɛ́n, ‘Kénzɛ́ɛ́ awě anané mwaád á eʼwóŋgé atə́ŋgɛ́né ábɛ mɔ́ apab áde álûmte nɛ́n bán anané mɔ́ á eʼwóŋgé.’ 32 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé mod anané mwaád á eʼwóŋgé ésebán ane mmwaád akábé asón, boŋ ane mmwaád akií mod ampée awóŋ, né nchóm awě anané mɔ́ á eʼwóŋgé mɔ́ atǐmté mɔ́ mmwaád awě akábeʼ mesón. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě awóó mmwaád awě bénáné á eʼwóŋgé né mɔ́mpē akábé asón.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne amwɛ́ dé melɛ̌

33 “Nyêwógé nɛ́n bán bénlāā bad béʼ bɔɔ́d bán, ‘Mod eemwág melɛ̌ ngɛ̂n, boŋ nzé mod amwédé melɛ̌ atə́ŋgɛ́né ábɛ̄l dyam áde ámwɛ́ɛ́né melɛ̌ áʼsō é Dyǒb.’ 34 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyéemwág melɛ̌ ké mehɔ́g. Nyéemwág melɛ̌ á dǐn dé nkamlɛn ḿ mín, áyə̄le áhed dɔ́ɔ Dyǒb áwóó eʼdii bé nkamlɛn. 35 Nyéemwág-kɛ á dǐn dé nkǒŋsé, áyə̄le áhed dɔ́ɔ Dyǒb ásúmé mekuu. Nyéēbɛnlád-tɛ ké dǐn á dyad á Jerusalɛm, áyə̄le ádíi dyad áde kə̂ŋ embáá. 36 Nyéemwág melɛ̌ ké á dǐn dé nló ḿmɛ̄n, áyə̄le nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ ké mbum e esid pɔ́g ahəŋlɛn áwɛn nló, âpúbed kéʼɛ âhíned chɔ́. 37 Boŋ nzé ehɔ́bé wɛɛ́ mɔ́bɛle dyam, ehɔ́b wɛɛ́, ‘Ɛɛ, mɛ̌bɛl dɔ́.’ Ké-ʼɛ wɛɛ́, ‘Aáy, méebɛnlé.’ Kéchéé éche ébádé áhed né ébídé wɛ́ɛ Satanɛ.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne akun-á-yə̌l

(Luk 6.29-30)

38 “Nyêwógé ngáne béhɔ́bé nɛ́n bán, ‘Nzé mod atúbé mod dǐd, bétúb mɔ́mpē dǐd. Nzé mod ahúdé-ʼɛ mod asoŋ, béhúd mɔ́mpē asoŋ.’ 39 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé mod abɛlé wɛ mbéb, éched yə̌l. Nzé mod abɔmé wɛ abɛ́n á akəg ahɔ́g, ékunnéd mɔ́ ádíníí ámpē. 40 Nzé mod ahɛde wɛ asɔ́mɛn á kóte âkobɛn wɛ ḿmōŋ nkobe, ébag mɔ́ kə́ə́ŋ ne echoŋ sútɛ. 41 Nzé mod anyágté wɛ aá ékɛɛn mɔ́ máyl mehɔ́g, ékɛ̄ɛ̄n mɔ́ máyl mébɛ. 42 Kénzɛ́ɛ́ awě achɔ́mé wɛ chǒm, bɛɛ́ mɔ́. Nzé mod ahɔ́bé-ʼɛ aá, ébâl mɔ́ chǒm éche éwóó, ebál mɔ́.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne bad bé ekɔyí

(Luk 6.27-28, 32-36)

43 “Nyêwógé ngáne béhɔ́bé bán, ‘Édəŋ mwǎnyoŋ, ékɔɔ-ʼɛ mod awě akɔɔ́ wɛ.’ 44 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyédəŋ bad ábe békɔ́ɔ́ nyé, nyékânnad-tɛ ábe bétagte nyé. 45 Nzé nyêbɛlé nɛ̂, né nyɛ́ɛ̄bɛ̄ bǎn ábe Titɛ́ɛ awɛ̂n awě adé ámīn. Alómeʼ enyɛn ne mbúú wɛ́ɛ bad bé mbéb ne bé bwâm nyaa pɔ́g. 46 Nzé edəə́ bad ábe bédə́ə́ wɛ běnpɛn, nɛ̂ déepiinédté wɛ nsábe ké nhɔ́g. Kə́ə́ŋne besaad-bé-táásɛ bɔ́mpē bébɛle melemlem. 47 Nzé elɛnteʼ ábōŋ bad běnpɛn né ebɛle melemlem ngáne kénzɛ́ɛ́ ampée ábɛlɛɛ́. Kə́ə́ŋne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bébɛle nɛ̂. 48 Né-ɔɔ́, mbɛltéd ḿmɛ̄n ńtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ńtyéémé bwâm, nɛ̂ŋgáne mbɛltéd ḿme awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé ámīn.

6

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne âwóŋgɛn bad

1 “Nyétêd póndé! Nyéēbɛ̄lē nsɔ́n ń Dyǒb âbɛl boŋ bad bényîn nyé. Nzé nyêbɛle nɛ̂, né nyéekudté nsábe wɛ́ɛ awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé á nkamlɛn ḿ mín.

2 “Né-ɔɔ́, nzé ebage mod chǒm éche átógnɛ́né, weékūmē nkə́ŋ nɛ̂ŋgáne bad ábe bédoge yə̌l. Békume nkə́ŋ á ndáb é mekáne ne á dyad-tê wɛ́ɛ bad bédíí, âbɛl boŋ bényîn bɔ́. Ne mbále nlâŋge nyé mɛɛ́, bémáá ḿmab nsábe ńsyə̄ə̄l akud. 3 Boŋ nzé ebage mod chǒm éche átógnɛ́né, weébɛ̄lēʼ-sɛ ké awoŋ wɛ̌n awě étómtɛ́né adəŋ abíí. 4 Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l mod ké nhɔ́g éebííʼɛ́ chǒm éche ébágé mɔ́. Dyǒb, awoŋ Titɛ́ɛ awě anyíne mam ḿme mébɛnled á eʼkoŋnéd-te mɔ́ɔ̄sābē wɛ.

Ayə́ged áde Yesuɛ tə̂ŋgɛne mekáne

(Luk 11.2-4)

5 “Nzé nyêkanneʼ, nyéekánnéʼ nɛ́ɛ bedog-badɛ́, ábe nzé békânneʼ bédəə atyéem á ndáb é mekáne ne á mbom, âbɛl boŋ bad bényîn bɔ́. Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, bémáá ḿmāb nsábe ńsyə̄ə̄l akud. 6 Boŋ pɛn, nzé mod akânneʼ, asɔ́l áwē toŋ-tê, ádīb ekob, boŋ ákānnē wɛ́ɛ eche sáŋ Dyǒbɛ awě mod éēnyīnɛ̄ɛ̄. Ene póndé awôŋ Titɛ́ɛ awě anyíneʼ mam ḿme médé á eʼkoŋnéd-te ǎsābē wɛ. 7 Nzé nyêkánneʼ, nyéebádnán eʼyale mbád ne mbád, ngáne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bébɛlɛɛ́. Bébɛlé béwēmtān bán Dyǒb dɛ́wōg bɔ́ mekáne áyə̄le bébúdé eʼyale áte. 8 Nyéebág nɛ́ɛ bɔ́, áyə̄le Dyǒb, awɛ̂n Titɛ́ɛ, amaá abíi chǒm éche nyétógnɛ́né byánán nyɛ́ɛ̄sɛdéd mɔ́. 9 Né-ɔɔ́, enɛ́n nyaa e mekáne chɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né akáne,

Dyǒb, Titɛ́ɛ awɛ̂d, awě adé ámīn,

edúbé ébɛ̂ ne ádoŋ dǐn.

10 Ḿmōŋ nkamlɛn ńhyɛ ńtêd etə́l.

Bad bé nkǒŋsé bébɛl mekan ḿme éhɛdɛɛ́, ngáne ébɛnlaadté ámīn.

11 Bag sé echɛd ndyééd e epun e bǐn êʼ chii.*

12 Lagsɛ́n sé ḿmɛd mbéb, ngáne sémpē sélagsanné mod tɛ́ɛ́ awě abɛlé sé mbéb.

13 Weémwāg-sɛ sêhún á mekəgsɛn-tê, boŋ húd sé á mekáá mé Satan.†

14 Nzé nyêlagsan bad mewusé ḿme bébɛ́nlé nyé, né Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂n awě áde ámīn mɔ́mpē ǎlagsɛ́n nyé. 15 Boŋ nzé nyéēlagsán bad, né ké Dyǒb awɛ̂n Titɛ́ɛ éelagsɛ́nné nyé.

Ayə́ged ádě Yesuɛ
tə̂ŋgɛne adid á yə̌l nzaa á mekáne-tê

16 “Nzé edide yə̌l nzaa á mekáne-tê, weésudnéʼ ngáne bedog-badɛ́ bébɛlɛɛ́. Béchêmteʼ eʼsó á nló âbɛl boŋ bad béchem bán bédide yə̌l nzaa á mekáne-tê. Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ bémáá ḿmāb nsábe ńsyə̄ə̄l akud. 17 Boŋ nzé edide yə̌l nzaa á mekáne-tê, éwōbē eʼsó, ésɛ̄dɛ̄-ʼɛ nló áte. 18 Bɛ̌l nɛ̂, âbɛl boŋ bad béechemé bán edide yə̌l nzaa á mekáne-tê, étōmɛɛ́ awôŋ Titɛ́ɛ awě mod éēnyīnɛ̄ɛ̄. Anyíneʼ mam ḿme médé á eʼkoŋnéd-te, mɔ́-ʼaá ǎsābē wɛ.

Ayə́ged áde Yesuɛ
tə̂ŋgɛne awóŋ á bwěm

(Luk 12.33-34)

19 “Nyéēkoŋnád yə̌l nhɔn á nkǒŋsé wɛ́n, wɛ́ɛ síi ne ngag bɛ́bēbēdtē, bechîb-pɛ ámpē bébóó ndáb, béchíb. 20 Boŋ nyékoo ḿmɛ̄n nhɔn wɛ́ɛ síi ne ngag béebébédté, bechîb-pɛ ámpē béebóóʼɛ́ ndáb se béchíb. 21 Nyêbíí bán wɛ́ɛ nhɔn ḿbágkē mod, áhed dɔ́ɔ nlém-mɛ ḿbágkē mɔ́.

22 “Dǐd dɔ́ɔ ádé ngáne etrúkáŋ é yə̌l e mod. Nzé dǐd ákɛ́nlé wɛ áte, echoŋ yə̌l esyəə́l chɔ́mpē ebɛlé ekɛ́lé. 23 Nzé déekɛ̂nle, yə̌l chɔ́mpē ělōn wɛ áte ne ehíntɛ́n. Né-ɔɔ́, nzé chǒm éche ényînte nyé ekíde étímé abɛ́ chǒm éche étímté nyé á ehíntɛ́n-tê, né échê ehíntɛ́n échě nyɛ́bɛ̄ɛ̄ áte étōmtɛ̄n ngíne abɛ́.

24 “Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abɛ́ mbəledɛ a bewóŋ bébɛ. Ǎlūmēd nhɔ́g edəŋge tómaa aníníí, kéʼɛ átīmɛ̄n nhɔ́g, abáŋ-ʼɛ aníníí áyə̄l. Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebɛ́ mbəledɛ a bad bébɛ abɛ́ ahɔ́g. Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebɛ́ mbəledɛ a Dyǒb se ebɛ́-ʼɛ mbəledɛ a mɔné.

25 “Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ nyéētāgē áte á aloŋgé, se nyéhɔ̄bē nɛ́n bán cheé nyédyɛ̄ɛ̄, kéʼɛ nzé-chómé nyémwɛ̄ɛ̄, kéʼɛ cheé nyéwāāʼɛ̄ á yə̌l. Éesaá mbále bán aloŋgé átómé ndyééd-ɛ? Yə̌l-lɛ ámpē eésaá etógnɛ́n tómaa mbɔ́té-yɛ? 26 Nyénɔne menɔn, méēwēnɛ̄ɛ̄ bwěm, méēpādɛ̄ɛ̄, méēwóo-ʼáa hǒm ádě békoŋgɛɛ́ medyɛ́. Kénɛ̂, Dyǒb awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé ámīn adídte mɔ́! Nyéebíiʼɛ́ bán nyêdé etógnɛ́n bwâmbwam tómaa menɔn-ɛ? 27 Nzɛ́-módɛ́ áwɛn tîntê ahɛle átāg áte kə́ə́ŋ, abád ké epun ehɔ́g áwē aloŋgé?‡ 28 Cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ nyétagé áte áyə̄le mbɔ́té éche nyéwáaʼɛ́? Nyénɔneʼ mbonja éche édé á mehîn-te ngáne ékwogɛɛ́. Éebɛlɛ́ɛ́ ntǔ, éebaŋgɛ́ɛ́ mesaŋ. 29 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, ké kə̂ŋ Solomonɛ ne ḿmē nhɔn ńsyə̄ə̄l eewáaʼaá mbɔ́té éche épédé échɛ́n mbonja ké pɔ́g eʼboŋ. 30 Nzé Dyǒb áhɛlɛsɛ áwāādtē eʼsum ábě éʼbâg chii boŋ chǎn béhɛ́ bɔ́ á dǔ, né éetómmé nyé awáad né-yɛ? Chán adúbe ádíí nyé mwǎmpīn nɛ́n? 31 Né-ɔɔ́ nyéētāgē áte bán, ‘Cheé sɛ́dyɛ̄ɛ̄? Cheé sɛ́mwɛ̄ɛ̄?’ Ké-ʼɛ bán, ‘Cheé sɛ́wāāʼɛ́?’ 32 Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɔ́ɔ béchyɛɛʼ âkud échɛ́n ndín é bwěm. Awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé ámīn abíí aá nyêtógnɛ́né ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l. 33 Boŋ nyésébe nyé nyéhɛd mam mé nkamlɛn ń Dyǒb tómaa mam mésyə̄ə̄l, nyébɛle-ʼɛ ngáne Dyǒb áhɛdnɛɛ́ nyé. Nzé nyêbɛle nɛ̂, né Dyǒb dɛ́bɛ̌ nyé ábíníí bwěm éʼsyə̄ə̄l. 34 Né-ɔɔ́ nyéētāgē áte áyə̄le epun êʼ chǎn. Epun êʼ chǎn chěn éwōŋ ḿmē metake ḿme mɛ́kwognéd chɔ́. Epun tɛ́ɛ́ éwóó ḿmē metake.

7

Ayə́ged áde Yesuɛ
tə̂ŋgɛne bad ábe békáadte baáb

(Luk 6.37-38, 41-42)

1 “Mod eekáádté waáb. Nzé ekáádté wɛ̌n, né Dyǒb dɔ́mpē dɛ́kāād wɛ. 2 Nyaa echě ékáádté wɛ̌n, chɔ́ɔ Dyǒb dɔ́mpē dɛ́kāādtē wɛ. Melemlem mé nhəgtéd ḿme ébɛ́nlédé mɔ́ɔ Dyǒb dɔ́mpē dɛ́bɛnlédté. 3 Cheé ékə́ə́ boŋ éwāmsān mwǎ púuted anyín á dǐd áwɛ̄n, ésebán ehɛle nkɔg ḿme ńdé mmǒŋ á dǐd anyín? 4 Chán éhɛle-sɛ eláá mwǎnyoŋ wɛɛ́ ámwɛ mɔ́hūd mɔ́ púuted á dǐd, áde nkɔg ńdíí mmǒn á dǐd? 5 Á-edog-bad! Sébé éhûd nkɔg ḿme ńdé mmǒn á dǐd, dɔ́ɔ wɛ́tōŋʼɛ́ púuted echě edé mwǎnyoŋ á dǐd anyín, boŋ ehúd-tɛ chɔ́. 6 Weetédé mam mé Dyǒb sɛ ébɛ̄ mbwɛ́, áyə̄le ěkunnéd wɛ yə̌l ékūm-mɛ wɛ. Weebwémmé nguu échōŋ ngɛse áyə̄le édyaŋtéd chɔ́ ámīn.

Hɛdɛ́n Dyǒb kéchéé éche éhɛdɛɛ́

(Luk 11.9-13)

7 “Hɛdɛ́n Dyǒb, ǎbɛ̌ wɛ. Hɛ̌d, Dyǒb dɛ́bɛ̌l enyín, kǔm ekob, Dyǒb dɛ́dibnéd wɛ. 8 Áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛ̌dné Dyǒb, ǎkǔd, awě ahɛdé-ʼɛ, ǎnyīn. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akumé ekob, Dyǒb dɛ́dibnéd mɔ́. 9 Sáá-a-mwǎn ahéé mwǎn áhɛdɛ́nné ewɛle, boŋ ábɛ mɔ́ aláá? 10 Ké-ʼɛ nyé ahéé mwǎn áhɛdɛ́nné súu, boŋ ábɛ mɔ́ nyə̌? 11 Nzé eʼbébtéd éʼ bad nɛ́ɛ nyé nyébage ábɛn bǎn kəse é bwěm, tɔ́gtɛ́n-naá echɛn Sáŋ awě adé ámīn? Chán-nɔ̄ éebaá bad ábe béhɛ́dné mɔ́ kəse é bwěm? 12 Né-ɔɔ́, kéchéé éche édə́ə́ wɛɛ́ bad bébɛl áwôŋ, ébɛl chɔ́ áwāb. Nɛ́n dɔ́ɔ mbéndé e Dyǒb ne bekal-bé-eʼdəə́dəŋ ékooʼɛ́ ayə́ged.”

Nzii e aloŋgé áde déemaáʼ,
elɛlé áte

(Luk 13.24)

13 Yesuɛ ambád aá, “Bwɛɛ́ á ekob éche échíné áte, áyə̄le ekob éche ékag á dǔ-á-muú ékə́lé áte, nzii eched-tɛ etə́nlédé, bad ábe bébwag-kɛ áhed bébúú áte. 14 Boŋ ekob é nzii e aloŋgé ádě déemaáʼ edé mwǎmpīn. Nzii-ʼɛ echě etime áwed elɛlé abwɛ áte. Nguse é bad chɔ́ɔ ébwag-kɛ áhed.

Bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bé metóm

(Luk 6.43-44)

15 “Nyétêd póndé ne bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bé metóm. Bélûmte byánán bépwéédtédé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód, boŋ áwab nlém-tê bédé ebébtéd nɛ́ɛ ngə. 16 Nyɛ́ɛ̄chem bɔ́ á mbɛltéd ḿmāb. Mewáŋ méchyáa eʼpum éʼ besabé-yɛ? Ké-ʼɛ mekɔ̂d méchyáaʼ eʼpum éʼ máŋgəlɛ-yɛ? 17 Melemlem-ʼaá bwɛl ké éʼhéé ábe éʼkwogeʼ bwâm, éʼchyáa-ʼɛ eʼpum éʼ bwâm. Boŋ ké éʼhéé ábe béekwɔgéʼ bwâm, béēchyāā-ʼɛ́ eʼpum éʼ bwâm. 18 Bwɛl éʼ bwâm béehɛlɛ́ɛ́ eʼpum bé mbéb achyáa. Bwɛl bé mbéb-pɛ béehɛlɛ́ɛ́ eʼpum éʼ bwâm achyáa. 19 Bwɛl ké éʼhéé ábe béēchyāāʼ eʼpum éʼ bwâm, nwóó-nzag ǎkwɛl bɔ́, abwém bɔ́ á dǔ. 20 Né-ɔɔ́, nyɛ́ɛ̄bīī bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bé metóm á mbɛltéd ḿmāb.

Bad ábe béhíde Yesuɛ
ne nlém ḿbɛ

(Luk 13.25-27)

21 “Saké mod tɛ́ɛ́ awě achəgtaad mɛ aá, ‘A-Sáŋ, A-Sáŋ,’ ǎsɔ̄l á nkamlɛn ḿ mín. Bad ábe bébɛle ngáne echem Sáŋ awě adé ámīn áhɛdnɛɛ́ bɔ́, bɔ́ɔ bɛ́sɔ̄l. 22 Áde epun é nkáásé mé asóg épɛɛ́, bad híin bɛ́pɛ̌ áwêm, bélāŋgē mɛ bán, ‘A-Sáŋ, A-Sáŋ, ngɔ́mē sêkǎnléʼáá bad mam ḿme Dyǒb álómnéʼáá sé aá mɛ́bɛnléd, á dǐn ádōŋ, sébɛnléd-tɛ ádoŋ dǐn âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, sébɛlé-ʼɛ menyáké híin!’ 23 Hɛ́ɛ mɛ́lāāʼɛ́ bɔ́ mɛɛ́, ‘Meebíiʼɛ́ mɛ nyé. Nyésyəə mɛ á dǐd-te! Eʼbébtéd éʼ bad ngɛ̂n!’ ”

Belóŋ-bé-ndáb bébɛ:
a debyɛ́ɛ́ ne a eyɔ́kɛ́l

(Luk 6.47-49)

24 Yesuɛ ambád ámpē aá, “Né-ɔɔ́, mod tɛ́ɛ́ awě awógé ábêm eʼyale bɛ́n, boŋ ábɛlé-ʼɛ ngáne éʼhɔ́bɛɛ́, ádíi nɛ́ɛ mod a mekínzɛ́ awě alóó ndáb á ebɛ̂n é aláá mîn âbɛl boŋ éwúu ásē. 25 Ámbīd e nɛ̂, mbúú e ngíne enchə́, eʼdíb éʼlóne, ekukud-tɛ étóm wɛ́ɛ ene ndáb émbɛ̄ɛ̄, boŋ enkênkwɛɛ́, áyə̄le enlóŋnéd á aláá mîn. 26 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě awógé ábêm eʼyale bɛ́n, boŋ eébɛle ngáne éʼhɔ́bɛɛ́, adíi nɛ̂ŋgáne eyɔ́kɛ́l é mod éche élóó eche ndáb á nsíí mîn. 27 Ámbīd e nɛ̂, mbúú e ngíne enchó, eʼdíb éʼlóne, ekukud-tɛ étóm wɛ́ɛ ene ndáb émbɛ̄ɛ̄. Ene ndáb enkwɛ̌. Enkúme émād-tɛ ahɛnted áte.”

Kunze eche Yesuɛ awóó âyə́ged

28 Áde Yesuɛ ámáá ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l ahɔ́b, amute áde áwóglánnáá mɔ́ démbɛ̄ menyáké bwâmbwam áyə̄le nyaa echě áyə́gtéʼáá. 29 Ayə́gtéʼáá bɔ́ nɛ́ɛ mod awě nzé ahɔ́bé, né émáá. Eeyə́gtéʼaá, nɛ̂ŋgáne bemeléede bé mbéndé.

8

Yesuɛ achǒŋté mod
awě meləŋ mékóbé

(Mak 1.40-45; Luk 5.12-16)

1 Yesuɛ ansǔd á ekone sé. Áde ápédé é ekone sé ndun e mod ehídéʼáá mɔ́. 2 Hɛ̂ dɔ́ɔ mod nhɔ́g awě meləŋ mékóbé ápédé áwē boŋ ábwɔ̄gē mebóbóŋ ne edúbé ésyə̄ə̄l, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “A-Sáŋ, nzé edəə́ ehɛle ébɛ̄l mɛ nsáŋ.”* 3 Dɔ́ɔ Yesuɛ ábídté ekáá, ábānē mɔ́ á yə̌l boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Ndəə́, sáŋ!” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ḿmê meləŋ mêmmaá ane mod á yə̌l. 4 Dɔ́ɔ Yesuɛ áláŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Weeláŋgé modmod dyam áde ábɛ́nlédé, boŋ kɛ̌ élúmed yə̌l wɛ́ɛ prisɛ, ásimɛn wɛ. Ébag-kɛ mendɛ ngáne mbéndé e Mosɛɛ éhɛdɛɛ́, âlúmed bad wɛɛ́ mɔ́sāā.”

Yesuɛ achǒŋté mbəledɛ
a mod ambáá a sə́nze

(Luk 7.1-10)

5 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ankɛ̌ á dyad á Kapenahum. Nɛ́ɛ ápédé áwed, mod ambáá a sə́nze é Roma ambɛ́ awě akamlaan mbwɔ́kɛl e sə́nze. Ane mod anhyɛ mɔ́ acháŋ, áhɔ̄bē 6 aá “A-Sáŋ, awêm mbəledɛ eédyɛʼɛ́ bwâm, adé á anoŋ de nkole á ndáb. Eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ ahide ásē. Atage bwâmbwam.” 7 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Mɛɛ́pɛ̌, ńchōōd-tɛ mɔ́.” 8 Dɔ́ɔ mod ambáá a sə́nze ne átimtanné Yesuɛ aá, “A-Sáŋ, mměn meékwognedɛɛ́ âkob wɛ nken áwêm ndáb, boŋ hɔ́b ké eyale, awêm mbəledɛ ǎdyɛɛ́ bwâm. 9 Mměn ndíi mod awě adé ásē e nkamlɛn, mměn-nɛ nwóó sə́nze éche ńkamlanné. Nlâŋge pɔ́g mɛɛ́, ‘Kǎg’, ékǎg-kɛ nê děn, empée mɛɛ́ ‘Hyǎg’, éhyǎg-kɛ né děn. Nzé nlâŋge awêm mbəledɛ mɛɛ́, ‘Bɛ̌l échɛ́n’, ábɛlé-ʼɛ né děn.” 10 Áde Yesuɛ áwógé nɛ̂, yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bad ábe béhídéʼáá mɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, meényīnɛ̄ɛ̄ mod a aloŋ á Israɛl ké nhɔ́g awě awóó nyaa e adúbe echě anɛ́n nken-e-mod áwóó. 11 Nlâŋge-ʼɛ nyé nɛ́n mɛɛ́ póndé echě ngande ébɛ̄ɛ̄ á nkamlɛn ń Dyǒb, bad híin ábe bénkêntə́ŋgɛ́n abɛ́ áhed bɛ́bīd á akuu ne á mbəŋ âbɛ́ á ngande nchoo ne betaa, Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ. 12 Boŋ bɛ́bīdēd bad ábe béntə̄ŋgɛ̄n abɛ́ á nkamlɛn ń Dyǒb á ebwɔ́g-te, bébwém bɔ́ á ehíntɛ́n-tê. Áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́ bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.” 13 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ane mod á sə́nze aá, “Súɛ́ʼ á ndáb, ébɛnled ngáne édúbpé.” Melemlem mé póndé mbəledɛ awě ane mod ambáá a sə́nze andyɛ̌ bwâm.

Yesuɛ achǒŋté ekud é bad

(Mak 1.29-34; Luk 4.38-41)

14 Ádě Yesuɛ ápédé á ndáb wɛ́ɛ Petro, antán Petro mwaád nyaá á anɔŋ dé nkole, ahéb dênsog mɔ́. 15 Nɛ́ɛ Yesuɛ áchə́ŋgé mɔ́ á ekáá, ahéb ámāā mɔ́. Anhidé ásē, ákōb-pɛ Yesuɛ nken. 16 Ene ngukɛ́l bad bêmpɛɛ́n bad híin wɛ́ɛ Yesuɛ, ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte. Yesuɛ ambɛnléd ábē eʼyale bé nsəl abídéd ábɛ̂ eʼdəə́dəŋ bé mbéb, áchōōd-tɛ bad bésyə̄ə̄l ábe békónléʼáá. 17 Yesuɛ ambɛ̌l ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmēnnē nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa nɛ́n aá,

“Ankobɛ́n syánē nkole ńsyə̄ə̄l ne ḿmɛ̄d metake.”

Bad ábe bêmpon Yesuɛ ahíd

(Luk 9.57-62)

18 Áde Yesuɛ ányíné ngáne ndun e mod élə́ŋnédé mɔ́, anláá ábē bembapɛɛ aá bɔ́bɔ̄ɔ bétime á pɛd e edib-é-nzab eníníí. 19 Hɛ̂ dɔ́ɔ meléede a mbéndé nhɔ́g ápédé áwē boŋ áhɔ̄bē aá, “A-meléed, mɛ̌hīd wɛ kéhéé áde ékagké.” 20 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Eʼbubwóg éʼwóó ábab eʼlóm wɛ́ɛ bésɔ́lɛɛ́, menɔn-nɛ ámpē méwóó ḿmab mǔm, boŋ Mwǎn-a-Moonyoŋ eewóoʼɛ́ hǒm ádě ábánnɛɛ́ nló.” 21 Dɔ́ɔ mod ampée awě mɔ́mpē ahídéʼáá Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, mwɛ̌, ńsébe ńkɛ ńlíme echem sáŋ.” 22 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “Hídé mɛ, chené ndim ḿ bad měn ńlîmme ḿmāb ndim.”

Yesuɛ ahɔ́ɔ́dté ekukud

(Mak 4.35-41; Luk 8.22-25)

23 Ene póndé dɔ́ɔ Yesuɛ ásɔ́lé á bɔ̌lɛ-tê ne ábē bembapɛɛ boŋ bébwɔ̄gē ekɛ. 24 Ádě bépédé á edíb-te, dɔ́ɔ ekukud é ngíne ébóótédé atóm. Émbɛ̄ ngíne nyaa echě kə́ə́ŋne bɔ̌lɛ bêmponné asú ásē á mendíb-te. Á póndé eched Yesuɛ akúnéʼáá. 25 Hɛ́-ʼaá bembapɛɛ bényemɛɛ́ mɔ́ ásē boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “A-Sáŋ, sôn, wóŋgɛ́n, pɔ́n syánē dewág-ōō!” 26 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéwōgē mbwɔ́g? Cheé ékə́ə́ boŋ ádɛ̄n adúbe ábɛ́ mwǎmpīn nɛ́n?” Dɔ́ɔ átyéémé ámīn, boŋ ákamlán ekukud éche étóméʼáá, ne edíb éche éhódéʼáá áte. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ekukud énsɛ̄le, edíb ámpē éche éhódéʼáá áte énsōg ahod. 27 Yə̌l enkɔ́m bembapɛɛ áte bwâmbwam áde bényíné nɛ̂, bésɛdté bánken, “Ebə́l é mod éhéé chɛ́n éche kə́ə́ŋ ne ekukud ne mendíb béwógnɛɛ́?”

Yesuɛ achǒŋté bad bébɛ
ábɛ eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte

(Mak 5.1-20; Luk 8.26-39)

28 Áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bépédé á múde mé edib-é-nzab ḿmíníí, á mbwɔ́g e bad bé Gɛrasin, bad bébɛ ábe bémbīd á soóbadɛ bêmbomɛ́n mɔ́. Eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ ábê bad bébɛ áte. Ábê bad bémbɛ̄ ngaŋlɛn nyaa echě mod ké nhɔ́g éechuɛʼaá ene nzii abwɛ. 29 Anyín áde bényíné Yesuɛ, bêmbootéd abón bán, “A-Mwǎn a Dyǒb, cheé syánē déwóŋné? Epedé hɛ́n âkɔ́gsɛn sé áde póndé éēpēdɛ̄ɛ̄-yɛ?” 30 Esɔg é nguu chɔ́-ʼɛ ébédé bɛnbɛn ne áhed, édyāg medyɛ́. 31 Hɛ́ɛ ábɛ̂ eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼcháa-ʼɛ Yesuɛ bán, “Sêbíí bán wɛ̌bīdēd sé, boŋ tɛdé sésɔ̂l á esɔg é nguu-tê éche édé híníí nɛ̂.” 32 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákamlanné ábê eʼdəə́dəŋ bé mbéb aá, “Nyébîd!” Abíd áde ábê eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼbídé ábê bad áte, bénsɔ̄l nguu chê áte. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, échê esɔg é nguu émpādē ásē, ényəgtéʼ á eláá é nkin mé edib-é-nzab, éhún á edib-tê, éwɛ́-ʼɛ. 33 Benɔn bé nguu béntōm mehélé á dyad-tê, békag békanlé bad dyam áde ábɛ́nlédé ne ábê bad ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte. 34 Awóg áde ábê bad bé dyad béwógé nɛ̂, bémpādē ásē âkɛ dé atán Yesuɛ. Nɛ́ɛ bényíné mɔ́, bénchāŋ mɔ́ bán, áhide áwab mbwɔ́g.

9

Yesuɛ achǒŋté mod
awě awédé epɛd

(Mak 2.1-12; Luk 5.17-26)

1 Ámbīd e ene póndé, Yesuɛ ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê ámpē, áchābē edib-é-nzab, átīm ámbīd áwē dyad wɛ́ɛ ádyɛ́ɛ́ʼáá. 2 Apɛ áde Yesuɛ ápédé áwē dyad, bad behɔ́g bêmpɛɛ́n mod á mekále mîn awě awédé epɛd. Áde Yesuɛ ányíné adúbe áde ábê bad, anláá ane mod awě awédé epɛd aá, “A-mwǎn, weewógé mbwɔ́g, nlagsɛ́né wɛ mbéb.” 3 Hɛ̂ dɔ́ɔ doŋge dé bemeléede bé mbéndé bényoŋgɛɛ́ áte bán, “Anɛ́n mod asyə́ə Dyǒb!” 4 Yesuɛ anchěm bɔ́ mewêmtɛn áte. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyêwóŋ ḿmɛ́n mewêmtɛn mé mbéb áte? 5 Ahéé adé dyam ásad, âhɔ́b wɛɛ́, ‘Nlagsɛ́né wɛ mbéb,’ káa âhɔ́b wɛɛ́, ‘Syəə́ ásē, ébooted akɛ?’ 6 Boŋ mɛ̌lūmēd nyé mɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó kunze á nkǒŋsé âlagsɛn mbéb.” Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ane mod awě awédé epɛd aá, “Syəə́ ásē, étêd ḿmôŋ mekále, ésúɛʼ á ndáb.” 7 Dɔ́ɔ ane mod áhídté ásē boŋ ásūɛ̄-ʼɛ á ndáb. 8 Mbwɔ́g ménkōb bad ábe bényīn ngáne ádɛ́n akan ábɛ́nlédé. Bébootéd-tɛ Dyǒb akɛn áde ábágé baányoŋ kunze âbɛl échɛ́n ndín é mam.

Yesuɛ achɛ́nlé Matyo
âhíd mɔ́

(Mak 2.13-17; Luk 5.27-32)

9 Ámbīd enɛ̂ Yesuɛ ansyəə́ ádê abwɔ́g á hǒm. Áde ákagké nɛ̂, annyín mod awě béchə́géʼáá bán, Matyo. Matyo andyɛɛ́ ásē á ndáb eche ásáŋtéʼáá táásɛ áte. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n aá, “Hídé mɛ.” Dɔ́ɔ Matyo átyéémé ámīn, boŋ áhīdē-ʼɛ mɔ́. 10 Ámbīd e póndé Yesuɛ ankɛ̌ á ndáb wɛ́ɛ Matyo* âdyɛ́ ndyééd. Ekud é besaad bé táásɛ né bad bé mbéb bémpēe bêmpɛ̌ bédyɛ̄ɛ̄n Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ áhed. 11 Nɛ́ɛ doŋge dé Befarisia bényíné ngáne Yesuɛ ádyɛ́ɛ́né échê ndín é bad, bênsɛdéd ábē bembapɛɛ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ awɛn meléede ádyāg ndyééd ne besaad bé táásɛ ne bebɛl bé mbéb bémpēe?” 12 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Bad ábe bédyɛ́ɛ́ bwâm béetógnɛnɛɛ́ mod-a-bwɛl. Bad ábe békonleʼ bɔ́ɔ bétógnɛ́né mod-a-bwɛl. 13 Nyékɛ nyéhɛd áte âbɛl nyésôŋtɛn ábɛ́n eʼyale ábe éʼténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, ‘Chǒm éche ńhɛdnɛɛ́ bad édíi nlém ń ngɔl, saké mendɛ.’ Meépedɛɛ́ á nkǒŋsé âchɛ́le bad ábe békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb, boŋ mpedé áyə̄le bad bé mbéb.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne âdid yə̌l nzaa
á mekáne-tê

(Mak 2.18-22; Luk 5.33-39)

14 Hɛ̂ dɔ́ɔ bembapɛɛ ábe Jɔnɛ, Ndusɛnɛ bépédé wɛ́ɛ Yesuɛ boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ sé ne Befarisia sédidé yə̌l nzaa á mekáne-tê, boŋ ábōŋ bembapɛɛ pɛn béedidéʼ?” 15 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ ne ngan aá, “Chán bad ábe bélébpé á ngande e eʼwóŋgé béhɛle bélebeʼ áde bédíí ne mod awě akudé sɔ́mbé? Béehɛlɛ́ɛ́. Boŋ epun épɛ̌ éche bɛ́kobɛ́nné bɔ́ mod awě akudé sɔ́mbé. Échê epun dɔ́ɔ bɛ́didté yə̌l nzaa á mekáne-tê. 16 Nyêbíí nɛ́n bán, nzé mod anabpeʼ mbɔ́té, eetédɛ́ɛ́ epɛd é abad ékɔ̄ɔ̄lē sɛ ánabnéd nchun ḿ mbɔ́té, áyə̄le nzé échê epɛd é abad ékɔ̄ɔ̄lē ébóótédé abób áte ébɛlé éhabnéd abad dé nchun. Nɛ̂ ábɛleʼ échê epɔn é mbɔ́té ékəleʼ áte tómaa ngáne énsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́. 17 Melemlem nɛ̂ŋgáne mod éētēdɛ̄ɛ̄ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē se ápen mɔ́ á nchun mé ntyə́g ń ngob e nyam. Áyə̄le nzé abɛlé nɛ̂, né mǐm mɛ́hǒd kə́ə́ŋ ntyə́g ń'yɛ́d? Mǐm mɛ́mād asyɔge, ntyə́g-kɛ ámpē ḿbéb. Boŋ bétédɛɛ́ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē béhɛ́ á ntyə́g mékɔ̄ɔ̄lē-te. Nɛ̂ ábɛleʼ mǐm mébɛ́ bwâm, ntyə́g-kɛ ámpē ḿbɛ́ bwâm.”

Yesuɛ apuúdté ngɔndérɛ pɔ́g
echě enwɛ́

(Mak 5.21-43; Luk 8.40-56)

18 Áde Yesuɛ áláŋgɛɛ́ bad ḿmɛ́n mekan, mod a nkamlɛn nhɔ́g ampɛ̌ áwē abwɔ́g mebóbóŋ ne edúbé ésyə̄ə̄l, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Awem mwǎn a mmwaád awédé bɔɔb nɛ́n děn, hyǎg ébân mɔ́ ekáá á yə̌l âbɛl nɛ́n ápuu.” 19 Né-ɔɔ́ Yesuɛ ampádé ásē ne ábē bembapɛɛ béhīdē ane mod. 20 Áde békagké nɛ̂, mmwaád nhɔ́g ambɛ́ awě anwóŋ nkole ḿme mekií mébídéʼáá mɔ́ á yə̌l póndé ésyə̄ə̄l. Ḿmê nkole ḿbédé mɔ́ á yə̌l á etûn é dyôm-a-mwɛ́ ne ḿbɛ. Hɛ́ɛ ane mmwaád ábídé Yesuɛ á mbíd, ásitán mɔ́ mesó mé nkobe ḿme ánwāāʼɛ́. 21 Ambɛl nɛ̂ áyə̄le ánwálé mewêmtɛn aá, nzé mɔ́sitɛ́né ḿmē nkobe, aá né mɔ́ɔdyɛɛ́ bwâm. 22 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákúnnédé boŋ anyín ane mmwaád. Anyín áde ányíné mɔ́ dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-mwǎn-a-mmwaád, adúbe ádōŋ ádídé wɛ bwâm.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mmwaád andyɛɛ́ bwâm. 23 Yesuɛ ampɛ̌ á ndáb echě ane mod a nkamlɛn. Áde ásɔ́lé á ndáb-te, antán ndun e mod ebɛle ntɔgag ń ngíne ne bad ábɛ bétóo eʼlóŋ, békɔ̄nē-ʼɛ nkə́ŋgé ń kwééd. 24 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyé moosyəə́l nyébîd á ebwɔ́g, áyə̄le anɛ́n mwǎn-a-mmwaád eewédɛ́ɛ́, akúne kúnɛ́n.” Hɛ́ɛ bɔ́ moosyəə́l bébóótédé mɔ́ awɔɔ. 25 Boŋ áde ene ndun e mod émáá abíd á ebwɔ́g dɔ́ɔ Yesuɛ ásɔ́lé á toŋ echě bênnaádté ane mwǎn. Nɛ́ɛ Yesuɛ áchéŋgé mɔ́ á ekáá, apádé-ʼɛ ásē ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 26 Ádɛ́n akan dênkanléd ene pɛd e aloŋ esyəə́l.

Yesuɛ achǒŋté bad bé ndím bébɛ

27 Nɛ́ɛ Yesuɛ áhídté ádɛ̂ abwɔ́g á hǒm, bad bébɛ ábe bênkwɛ̌ ndím béhídéʼáá mɔ́ ámbīd, bélēbpē-ʼɛ eʼsaád bán, “A-Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, wóg sé ngɔl.” 28 Áde Yesuɛ ásɔ́lé á ndáb-te, ábê bad bébɛ ábe bênkwɛ̌ ndím béntān mɔ́. Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyêdúbpé nɛ́n bán nhɛle ḿbɛl nyênyínɛn-ɛ?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Ɛɛ. A-Sáŋ, sêdúbpé.” 29 Dɔ́ɔ Yesuɛ ábáné bɔ́ mekáá á mǐd, boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nyêwóó adúbe bán nyɛ́ɛ̄nyīnɛ̄n, né-ɔɔ́ ébɛnled ngáne nyédúbpé.” 30 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bébootéd-tɛ anyínɛn. Boŋ Yesuɛ asím bɔ́ etúu áte, álāŋgē bɔ́ aá, “Nyéeláŋgé mod ké nhɔ́g ádɛ́n dyam áde ábɛ́nlédé.” 31 Boŋ ké nɛ̂, nɛ́ɛ bébídé áhed, bémbɛ̄ békɛ̄ɛ̄n nkalaŋ enɛ pɛd é aloŋ ésyə̄ə̄l ngáne Yesuɛ ábɛ́lé menyáké.

Yesuɛ achǒŋté mod
awě eehɔ́beʼáá dyam

32 Nɛ́ɛ ábê bad bébɛ ábe bênkwɛ̌ ndím ábe Yesuɛ áchóŋté béhídté, bad bêmpɛɛ́n mod wɛ́ɛ Yesuɛ awě ankwɛ̌ ebóbé áyə̄le edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ mɔ́ áte. 33 Boŋ áde Yesuɛ ámáá ane mod échê edəə́dəŋ é mbéb abíded áte, ambootéd dyam ahɔ́b. Nɛ́n dénkōbēd ndun e mod echě ebédé áhed menyáké, béhɔ̄bē-ʼɛ bán, “Dyam nɛ́ɛ ádɛ́n déēbɛ̄nlēdɛ̄ɛ̄ á Israɛl mbêd.” 34 Boŋ Befarisia pɛn béhɔ̄bē nɛ́n bán, ahɛle bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb ahúd áte áyə̄le kə̂ŋ e eʼdəə́dəŋ bé mbéb chɔ́ɔ ebage mɔ́ ngíne âbɛl nɛ̂.

Yesuɛ awógé bad ngɔl

35 Né-ɔɔ́ Yesuɛ akagéʼáá myad mésyə̄ə̄l, mémbáá ne mésad ene pɛd e aloŋ, áyə̄gtē eyale é Dyǒb á ndáb é mekáne, ákalé-ʼɛ nkalaŋ ḿ bwâm mé nkamlɛn ń Dyǒb. Yesuɛ achǒŋtéʼáá bad bé nkole bésyə̄ə̄l ne nyaa é nkole ésyə̄ə̄l éche émbɛ̄ átîntê echâb. 36 Áde Yesuɛ ányíné ndun e mod, ngɔl enlɔ́g mɔ́ á nlém-tê bwâmbwam áyə̄le echâb. Ambɛ́ bɔ́ ngɔl áyə̄le bétágéʼáá áte, béēwóo-ʼɛ nwóŋgɛn. Bémbɛ̄ nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme méēwōo nnɔn. 37 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Nzag echyáá bwâmbwam, bwěm éʼhɛdnaad apád, boŋ bepád béebuuʼɛ́ áte. 38 Né-ɔɔ́, nyékânne nɛ́n bán nwóó-nzag álôm bepád.”

10

Bembapɛɛ bé nlómag
dyôm ne bébɛ

(Mak 3.13-19; Luk 6.12-16)

1 Ámbīd e nɛ̂ Yesuɛ anlǎd ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ áte. Ambɛ bɔ́ kunze âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, âchood bad bé nkole ne nyaa é nkole ésyə̄ə̄l. 2 Mǐn ḿme bembapɛɛ bé nlómag dyôm ne bébɛ ábe Yesuɛ mɔ̂mɛ́n: Aʼsó, Simɔnɛ awě béchə́géʼáá bán Petro ne mwǎnyaŋ Andreya. Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ, bǎn ábe Zɛbɛdiɛ, 3 Filibɛ ne Batolomyo, Tɔmasɛ ne Matyo nsaad-a-táásɛ, Jemsɛ mwǎn awě Alfɔsɛ, ne Tadiosɛ, 4 Simɔnɛ awě ambɛ́ á epepé é kə́n e aloŋ, ne Judas Iskariɔdɛ awě antǐm Yesuɛ asóm.

Yesuɛ aláŋgé bembapɛɛ bé nlómag
ngáne bɛ́bɛnlé ḿme nsɔ́n

(Mak 6.7-13; Luk 9.1-6)

5 Ábɛ̂ bad dyôm ne bébɛ bɔ́ɔ Yesuɛ ánlōmmē. Anláá bɔ́ aá, “Nyéēkāg á myad ḿme méesɛ̌ myad mé aloŋ á Israɛl, nyéēkāg-kɛ dyad ké ahɔ́g á aloŋ á Samaria. 6 Boŋ nyékag wɛ́ɛ bad bé Israɛl. Bédé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme ḿbɔ́ɔ́. 7 Nyékag, ngáne nyékagké, nyéhə̂ŋte nɛ́n bán, ‘Nkamlɛn ḿ mín ńdé bɛnbɛn.’ 8 Nyéchoŋte bad bé nkole, nyépuudte bad ábe béwédé, nyéchoŋte bad ábe békonle nkole mé meləŋ âbɛl bésâŋ, nyébídte-ʼɛ bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte. Mbagé nyé ngíne âbɛl ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, meéhɛdnɛɛ́ nyé nsábe. Né-ɔɔ́ nyémpē nyékɛ nyébɛle melemlem nyéēhɛ̄dnē bad nsábe. 9 Nyéewánlé mɔné ké nhɔ́g áyə̄l. 10 Nyéewánlé ekwɛ, kéʼɛ mbɔ́té ébɛ áyə̄l. Nyéewánlé metámbé, kéʼɛ ntóŋ. Áyə̄le mod a nsɔ́n atə́ŋgɛ́né ndyééd akud wɛ́ɛ mod awě ábɛnlɛɛ́ nsɔ́n. 11 Nzé nyêsɔ́lé dyad ké ahéé, nyéhɛ̄d mod awě akwɛ̌ntɛ́né nyé nken akob, nyédyɛ̄ɛ̄ áwe ndáb kə́ə́ŋ ne póndé éche nyéhidtɛɛ́ ádê dyad. 12 Ndáb ké ehéé echě nyésɔ́lé áte, nyélɛ̄lēd bad ábe bédé áwēd-te nɛ́n bán, ‘Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé.’ 13 Nzé bad ábe bédé áwēd-te békóbé nyé nken, ḿmɛ̄n melɛntɛn mé nsaŋ ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne bɔ́. Boŋ nzé béekobe nyé nken, ḿmɛ̄n melɛntɛn ńsû ne nyé. 14 Boŋ nzé nyêpedé ndáb kéʼɛ dyad ké áhéé, boŋ béekwɛntɛne nyé awóglɛn, nyékūd ebumbú á mekuu áde nyéhidtɛɛ́ áhed, âlúmed nɛ́n bán, Dyǒb déekobɛɛ́ bɔ́. 15 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ á Epun é Nkáásé, nkɔ́gsɛn ḿme myad mé Sodom ne Gomora bɛ́nyīnnē mɛ́bɛ̄ mwǎmpīn tómaa ḿme bad ábe bédé ádê dyad.”

Metake ḿme
bembapɛɛ bɛ́kudté
á dǐn áde Yesuɛ

(Mak 13.9-13; Luk 21.12-17)

16 Yesuɛ ambád aá, “Nyénɔneʼ, nlóme nyé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód átîntê e ngə. Né-ɔɔ́ nyébɛ̂ mekínzɛ́ nɛ́ɛ nyə̌, nyépwiited-tɛ nɛ́ɛ élə̄ə̄. 17 Nyétêd póndé, áyə̄le bad bɛ́bē ábe bɛ́kɛɛ́n nyé á kóte, béswādtēd nyé eʼtaŋgú áwab ndáb é mekáne. 18 Áyə̄l e echêm bɛ́pɛɛ́n nyé áʼsō éʼ benkamlɛnɛ ne éʼ kə̂ŋ. Bɛ́bɛ̌l nɛ̂ âbɛl nyékale bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm, nyékale-ʼɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 19 Nzé bépɛ́ɛ́né nyé ké ahéé ákáad nyé, mod eétāgēʼ áte áyə̄le chǒm-ɛ́ɛ áhɔ̄bpē kéʼɛ ngáne áhɔ̄bpē chɔ́. Áde póndé épɛɛ́, chǒm ébɛ̄ éche áhɔ̄bpē. 20 Eʼyale ábe áhɔ̄bpē béebáá ábē, bɛ́hūū ne Edəə́dəŋ éche eche Sáŋ awě ǎhɔ̄bpē mɔ́. 21 Mod ǎbɛ mwǎnyaŋ á mekáá mé bad bémpēe âbɛl béwúu mɔ́. Sɛ́ɛ mwǎn ámpē ǎbɛ̌l melemlem ne mwǎn. Mwǎn ǎkunnɛ́n sáá ne nyaŋ yə̌l ábɛ̄l béwúú-ʼɛ bɔ́. 22 Mod asyəə́l ǎkɔɔ́ nyé, áyə̄l echêm, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ǎkaán ḿmē metake nlém kə́ə́ŋ ne a asóg, ǎkǔd eʼsoósoŋ. 23 Nzé bétágté nyé á dyad ahɔ́g, nyényəged nyékɛ ádíníí. Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyéepaá nsɔ́n amad á myad mé aloŋ á Israɛl mésyə̄ə̄l, boŋ Mwǎn-a-Moonyoŋ ápag. 24 Mwǎn-a-ayə́ge eetómɛɛ́ mod awě ayə́gte mɔ́. Mbəledɛ-ʼɛ eetómɛɛ́ eche sáŋ. 25 Né-ɔɔ́ mwǎn-a-ayə́ge eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ áhɛdɛɛ́ edúbé éche étómé éche mod awě ayə́gte mɔ́. Mbəledɛ-ʼɛ ámpē eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ áhɛdɛɛ́ edúbé éche étómé éche eche sáŋ. Nzé béchúúdé sáá-a-mbwɔ́g bán Bɛlzɛbulɛ, né bɛ́chuú bad ábe bédé áwe ndáb mǐn ḿme mébébé tómaa nɛ̂.

Mod awě bétə́ŋgɛ́né abáŋ

(Luk 12.2-7)

26 “Né-ɔɔ́ nyéebááʼ moonyoŋ. Áyə̄le dyamdyam déesaá á eʼkoŋnéd-te áde déebíd áwed. Ké ahɔ́g-kɛ déesaá, áde ásɔ́ɔ́mé boŋ bán déebyɛ́ɛ́nné. 27 Mam mésyə̄ə̄l ḿme ńlâŋgɛɛ́ nyé á ehíntɛ́n-tê, nyéhɔ̂b mɔ́ á eʼnyínɛn bé ekíde. Mésyə̄ə̄l-lɛ ḿme nyéwógé á kun-tê, nyékal mɔ́ á nhɛ́né. 28 Nyéewógé mbwɔ́g ne moonyoŋ awě ahɛle awúú ekob é yə̌l, boŋ eéhɛ̄lēʼ edəə́dəŋ awúu. Boŋ nyébáa Dyǒb áde áhɛle ábébéd ekob é yə̌l, abébéd-tɛ edəə́dəŋ á dǔ-á-muú. 29 Éesaá mbále nɛ́n bán, bésómeʼ ndun ébɛ áyə̄le kábpe pɔ́g-ɛ? Ké nɛ̂, ké pɔ́g eehúnɛ́ɛ́ á ndɔɔb ésebɛ́ á nkwɛntɛn ḿme echɛn Sáŋ Dyǒbɛ. 30 Boŋ ne nyé, Dyǒb ábíí kə́ə́ŋne mesoŋgé mé eʼsid ábe éʼdé nyé á nló. 31 Né-ɔɔ́, nyéewógé mbwɔ́g, nyêdé etógnɛ́n tómaa ndun, ké êmbuú ké áte.

Âbíd Yesuɛ mbóŋ,
kéʼɛ âbáŋ mɔ́ áyə̄l

(Luk 12.8-9)

32 “Kénzɛ́ɛ́ awě ǎbīd mɛ mbóŋ áʼsō éʼ baányoŋ, mɛ-ʼɛ mɛ̌bīd mɔ́ mbóŋ áʼsō wɛ́ɛ echem Sáŋ awě adé ámīn. 33 Boŋ kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎbāŋ mɛ áyə̄l áʼsō éʼ baányoŋ, mɛ-ʼɛ mɛ̌bāŋ mɔ́ áyə̄l áʼsō wɛ́ɛ echem Sáŋ awě adé ámīn.

Yesuɛ aá ngabɛ́n chɔ́ɔ
mɔ́pɛ́ɛ́né átîntê e baányoŋ

(Luk 12.51-53; 14.26-27)

34 “Nyéewémtán nɛ́n bán, nhyedé á nkǒŋsé âpɛɛn nsaŋ. Aáy, meépedɛɛ́ âpɛɛn nsaŋ, boŋ ngabɛ́n. 35 Mpedé âkón mwǎn a mwɛnchóm âtə́ŋgɛn sáá, mwǎn a mmwaád âtə́ŋgɛn nyaá, mmwaád-tɛ âtə́ŋgɛn nyǎŋ-kə́lé. 36 Bad bé ekoyí bé mod bɛ́bīd áwe ndáb-te děn.

37 “Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ nyaá kéʼɛ sáá tómaa mɛ eékwognedɛɛ́ awêm mbapɛɛ abɛ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě adəə́ awe mwǎn a mwɛnchóm kéʼɛ awe mwǎn a mmwaád tómaa mɛ, eékwognedɛɛ́ awêm mbapɛɛ abɛ́. 38 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě éepém ádē awɔg se áhīdnē mɛ, eékwognedɛɛ́ âbɛ́ awêm mbapɛɛ. 39 Kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde ádē aloŋgé asoŋ, ǎbɔ̄d dɔ́. Boŋ kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎbɔ̄d ádē aloŋgé áyə̄le echêm, ǎkud aloŋgé áde déemaáʼ.

Nsábe ń Dyǒb ne bad
ábe békobeʼ ábē bembəledɛ

(Mak 9.41)

40 “Kénzɛ́ɛ́ awě akobé nyé nken, né mɛ-ɛɛ́ ákóbé nken. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akobé mɛ nken né echem Sáŋ awě alómé mɛ mɔ́ɔ̄ ákóbé nken. 41 Kénzɛ́ɛ́ awě akobé nkal éʼdəə́dəŋ nken áyə̄le ádíí nkal éʼdəə́dəŋ, ǎkud nsábe mé nkal éʼdəə́dəŋ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akobé mod awě asáá nken áyə̄le ásáá, ǎkud nsábe ḿme mod awě asáá. 42 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě abagé ké mendíb mámwɛ́ ngɛ̂n wɛ́ɛ anɛ́n nhɔ́g awě ahíde mɛ, ké ane awě eébude etógnɛ́n abɛ́, atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ákúdé nsábe ń Dyǒb.”

11

Jɔnɛ, Ndusɛnɛ alómé
ábē bembapɛɛ wɛ́ɛ Yesuɛ

(Luk 7.18-35)

1 Áde Yesuɛ ámáá ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l alyə́gtɛn, anhidé ádê abwɔ́g á hǒm âkɛ dɛ́yə́ged ne âkal eyale é Dyǒb á myad ḿme mébédé bɛnbɛn ne áhed.

2 Ene póndé Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ambɛ́ á mbwɔg. Áde áwógé mam mésyə̄ə̄l ḿme Krǐstəə ábɛ́léʼáá, anlóm ábē bembapɛɛ áwē. 3 Anhɔ́b aá bésɛded mɔ́ bánken, mɔ́ adé ane awě Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄lōm-ɛ, ngé bésineʼ mod ampée? 4 Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Nyétimeʼ ámbīd, nyékɛ nyéláa Jɔnɛ mekan ḿme nyéwógé ne ḿme nyényínné dǐd. 5 Nyéláa mɔ́ bán, bad ábe bênkwɛ̌ ndím bényînneʼ, ábe bésyə́gtáá, békag bwâm, ábe meləŋ ménkōbpē, bésáá. Ábe bênkwɛ̌ ndɔ́g béwógneʼ, ábe bénwɛ̄, bépuudeʼ, nkalaŋ ḿ bwâm-mɛ ámpē ńkalteʼ wɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad. 6 Nnam ḿbɛ̂-ʼɛ ne kénzɛ́ɛ́ awě eéhəŋlɛne nlém á abum tə̂ŋgɛne mɛ.”

Yesuɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne
Jɔnɛ Ndusɛnɛ

7 Áde bembapɛɛ ábē Jɔnɛ bétimɛɛ́ ámbīd nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ ábóótédé ndun e mod echě embɛ́ áhed akale tə̂ŋgɛne Jɔnɛ. Ansɛdéd bɔ́ aáken, “Póndé echě nyémbīdtē âkɛ dɛ́tán Jɔnɛ á ehyáŋge, cheé nyéwēmtɛ̄nnē bán nyɛ́ɛ̄nyīn? Apab á chyaá áde epub éságtɛɛ́-yɛ? 8 Cheé nyênkoŋgé abíd âkɛ dé anyín? Mod awě ahédé mbɔ́té echě ébóó bwâmbwam-ɛ? Bad ábe béhâg échê ndín é mbɔ́té bédyɛɛ dásɔ̄ á ndáb é kə̂ŋ. 9 Nyéláa mɛ, cheé nyémbīdtē âkɛ dɛ́nyín. Nkal éʼdəə́dəŋ mɔ́ɔ nyênkɛɛ́ anyín-ɛ? Nɛ̂ děn! Ne mbále nlâŋge nyé mɛɛ́, nyênyíné mod awě atómé nkal éʼdəə́dəŋ. 10 Jɔnɛ mɔ́ adé ane awě béhɔ́béʼáá áde bétélé eʼyale ábe Dyǒb áhɔ́bé aá, ‘Nɔnéʼ, nlóme ḿmêm mésɛ́nzɛ ḿme mɛ́sēbē wɛ áʼsō, âboŋsɛn wɛ nzii.’ 11 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, mod ké nhɔ́g awě abídé á abum dé mmwaád eetómɛɛ́ Jɔnɛ, Ndusɛnɛ. Boŋ ké nɛ̂, mod awě adé ndimtɛn áyə̄le bad ábe bédé á nkamlɛn ḿ mín, adé etógnɛ́n tómaa Jɔnɛ. 12 Bootya ne póndé echě Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ábóótédé nkalaŋ ń Dyǒb akal kə́ə́ŋ ne epun éʼchii, nkamlɛn ḿ mín ńkude metake híin á mekáá mé bad, eʼwaŋge éʼ bad-tɛ éʼkume ḿmê nkamlɛn nzum.* 13 Mbéndé ne bekal béʼdəə́dəŋ béhɔ́bé tə̂ŋgɛne ḿmê nkamlɛn kə́ə́ŋ ne póndé echě Jɔnɛ. 14 Né-ɔɔ́, nzé nyêbǒŋsɛ́né échab ehɔ́b adúbe, Jɔnɛ mɔ́ adé ane awě béhɔ́béʼáá áde bénhɔ̄pē bán, Elaijaa ahúɛʼ. 15 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ.

16 “Boŋ cheé mɛ́həgtɛ́nné nyoŋgɛl eʼchii? Enɛ́n nyoŋgɛl edíi nɛ̂ŋgáne běndem ábe bédyɛ́ɛ́ á dyad-tê, boŋ bélēbpē nhɔ́g ne aníníí,

17 bán, ‘Sêtóŋgé nyé eʼloŋ,

boŋ nyéeságɛɛ́.

Sêkɔ́nné nyé nkə́ŋgé ń kwééd,

boŋ ké nɛ̂ nyéēlēbɛ̄ɛ̄.’

18 Áyə̄le, Jɔnɛ abédé, eéyɔkeʼaá ndyééd adyɛ́, eemwágeʼaá-ʼɛ mǐm, béhɔ̄bē bán, ‘Edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte.’ 19 Mwǎn-a-Moonyoŋ apedé, ádyāg ndyééd, ámwāg-kɛ mǐm, béhɔ́be bán, ‘Nyénɔ́ne mɔ́, adəə́ ndyééd bwâmbwam. Mmwɛ́-mǐmɛ ngɛ̂n, awoŋne belad bé táásɛ ne bebɛl bé mbéb.’ Boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg, mam ḿme mɛ́bɛnléd mɛ́lūmēd nɛ́n bán, debyɛ́ɛ́ á Dyǒb átə́ŋgɛ́né.”

Myad ḿme bad bénkêndúbɛ́ɛ́ Yesuɛ

(Luk 10.13-15)

20 Bad ábe bébédé á myad ḿme Yesuɛ âmbɛnlé ekud é menyáké áte bénkênhəŋlɛ́nné ádab abɛ́ dé mbéb. Né-ɔɔ́ Yesuɛ ambootéd bɔ́ akáne áte, 21 áhɔ̄bē aá, “Á-bad bé Korazin, ébɛ̄ɛ̄n nyé ebébtéd! Ébɛ̄ɛ̄n nyémpē ebébtéd á-bad bé Betsaida! Áyə̄le nzé émbɛ̄ bán, ndəle é mekan éche Dyǒb ábɛ́lé áwɛ̄n myad, mêmbɛnléd nɛ̂ á dyad á Tirɛ ne dyad á Sidɔn, né bénwāā melebe se etûn, bémwagtéd-tɛ mbúmbú áyə̄l âlúmed nɛ́n bán, béhə́ŋlɛ́né ádab abɛ́ dé mbéb. 22 Mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, á mbwɛ mé nkáásé, nkáá ḿme bad bé Tirɛ ne bé Sidɔn mɛ́bɛ̄ mwǎmpīn tómaa ḿmɛ̄n. 23 Nyé bad bé Kapenahum ámpē, nyêwêmtan bán, nyêmaá apɛ ádyōb, boŋ bɛ́sudéd nyé kə́ə́ŋse ásē á dǔ-á-muú. Nzé menyáké ḿme Dyǒb ábɛ́lé áwɛ̄n dyad mêmbɛnléd á Sodom† né ádê dyad ádíi ádé chii. 24 Boŋ ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ á mbwɛ mé nkáásé Dyǒb dɛ́lūmēd ngɔl ne bad bé Sodom tómaa ne nyé.”

Yesuɛ alébpe bad aá,
béhyag áwē

(Luk 10.21-22)

25 Ene Póndé Yesuɛ anhɔ́b aá, “A-Tɛ̂, Sáŋgwɛ́ɛ́ a nkoŋ ḿ mín ne ń sé, nságnɛn ḿbɛ̂ ne wɛ, áyə̄le elúmté mpín ḿ běndem mam ḿme ébáŋné bad bé debyɛ́ɛ́ ne bad bé nsôŋtɛn. 26 Ɛɛ, A-Tɛ̂, nɛ̂ děn dɔ́ɔ édə́ə́ wɛɛ́ ébɛnled.” 27 Dɔ́ɔ ábádɛɛ́ aá, “Echem Sáŋ ebagé mekan mésyə̄ə̄l áwem mekáá. Mod ké nhɔ́g eékoŋtɛɛ́ mwǎn abíi ésebɛ́ Dyǒb Titɛ́ɛ. Mod ké nhɔ́g-kɛ ámpē eebíiʼɛ́ ngáne Titɛ́ɛ ákóŋté abɛ́ ésebɛ́ mwǎn, ne kénzɛ́ɛ́ awě mwǎn ádə́ə́ aá mɔ́lúmed mɔ́.

28 “Nyéhyag áwêm, nyé bad bésyə̄ə̄l ábe nyékɔ́mé nted ḿme ńdélé apém, mɛ̌bɛ nyé nkɔ́me-áte. 29 Nyékwɛntɛn âhíd ḿmêm mekuu, nyéyə́gke-ʼɛ awêm, áyə̄le mpwiítédé, nchií-ʼɛ nlém á abum. Nyéhyag, nyɛ́ɛ̄kud nkɔ́me-áte. 30 Áyə̄le ayə́ged ádêm déelɛlɛɛ́ áte, nted ḿmêm-mɛ méedelɛɛ́.”

12

Atɔ́n dé Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte

(Mak 2.23-28; Luk 6.1-5)

1 Mwǎmpīn ḿ póndé ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bétóméʼáá á nzag é ngun-tê.* Nɛ́n ábédé á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Nzaa ewagáá ábē bembapɛɛ. Né-ɔɔ́ bêmbootéd eʼsɔ́g éʼ ngun apád, bépə̄keʼ, bédyâg. 2 Befarisia bényīn nɛ̂, dɔ́ɔ béláŋgɛɛ́ Yesuɛ bán, “Nɔnéʼ, ábōŋ bembapɛɛ bébɛle dyam áde mbéndé éebagɛɛ́ kunze abɛl á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”† 3 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Nɛ́dē nyéēlááʼɛ́ mbêd á kálag e Dyǒb dyam áde kə̂ŋ Dabidɛ âmbɛnlé áde nzaa ékóbé mɔ́ ne ábē bad-ɛ? 4 Éténlédé nɛ́n bán, ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb mɔ́ ne bad ábe bénwoón mɔ́, bédyɛ́ eʼwɛle ábe éʼbédé ndɛ e Dyǒb, ábe echɛd mbéndé eébagɛɛ́ mod ké nhɔ́g kunze âdyɛ́. Ké bad ábe bénwoón mɔ́ bénkêntə́ŋgɛ́nné adyɛ́. Beprisɛ běnpɛn bɔ́ɔ béntə̄ŋgɛ̄n adyɛ́. 5 Káa nyéēlááʼɛ́ á mbéndé eche Mosɛɛ nɛ́n bán, mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte tɛ́ɛ́, beprisɛ bé Ndáb-e-Dyǒb békwag mbéndé e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte áyə̄le nsɔ́n ḿme bébɛlɛɛ́ boŋ ké nɛ̂, nɛ̂ déesaá mbéb áʼsō éʼ Dyǒb-ɛ? 6 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ dyam ádé hɛ́n bɔɔb áde ádé etógnɛ́n tómaa Ndáb-e-Dyǒb. 7 Éténlédé ngáne Dyǒb áhɔ́bé aá ‘Chǒm éche ńhɛdnɛɛ́ bad édíi nlém ń ngɔl saké abɛ dé mendɛ.’ Nzé nyênkoŋ ábɛ́n eʼyale asôŋtɛn né nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nyéchəgé bad bán, bédé bebɛl bé mbéb áde béebɛlɛɛ́ mbéb. 8 Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó nkamlɛn kə́ə́ŋne ámīn e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”

Yesuɛ achǒŋté mod
awě ekáá éwédé

(Mak 3.1-6; Luk 6.6-11)

9 Ámbīd e póndé, Yesuɛ anhidé hɛ̂, ákɛ asɔ́l á ndáb e mekáne. 10 Mod abédé áhed awě ekáá éwédé. Bad behɔ́g ábe béhɛ́déʼáá Yesuɛ awusé akóbɛn, bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Echɛd mbéndé ebagé kunze âdid mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte-yɛ?” 11 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyé ahéé ḿmē mpɔm ḿ mbód mɛ́hūnnē á echóg-te á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte boŋ eékag mɔ́ ahúd? 12 Nzé nyêhɛle-sɛ nyébɛl nɛ̂ ne mbód ngɛ̂n, tɔ́gtɛ́nnē moonyoŋ awě adé etógnɛ́n tómaa mbód. Né-ɔɔ́, mbéndé eésaá nɛ́n bán mod eébɛ̄lē bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.” 13 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ane mod awě ekáá énwɛ̄ɛ̄ aá, “Sálé ekáá áte.” Asále áde ane mod ásánlé ekáá áte, ekáá êndyɛɛ́ mɔ́ bwâm ámpē nɛ́ɛ échíníí. 14 Áde nɛ́n ábɛ́nlédé, Befarisia bémbīd á ndáb e mekáne, bébootéd Yesuɛ ahəge, âwúu mɔ́.

Yesuɛ, mbəledɛ awě Dyǒb ápwɛ́dé

15 Yesuɛ ambíí aá béhəgke mɔ́. Nɛ̂ dêmbɛ̌l anhidé ádê abwɔ́g á hǒm. Áde áhídté, ndun e mod enhíd mɔ́, anchoód-tɛ bad bé nkole bésyə̄ə̄l. 16 Boŋ ansím bɔ́ etúu áte aá béēlāŋgē bad nyaa e mod eche mɔ́díí. 17 Ambɛl nɛ́n âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa aá,

18 “Nyénɔneʼ, awêm mbəledɛ nɛ́n awě ḿpwɛ́dé,

ndəə́ mɔ́ nwógne-ʼɛ mɔ́ menyiŋge.

Mɛ̌lōm échêm edəə́dəŋ ébɛ̄ ne mɔ́.

Ǎbīdēd mbakú echě etyéémé átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.

19 Éebɛlɛ́ɛ́ nswaŋ ne bad, éetɔgé-ʼaá.

Béewóg-kaá mɔ́ ehɔ́b á dyad-tê.

20 Éekɔ́gédté ngɛn echě enɔ̌gké, éedíméd-taá etrúkáŋ éche éhɛde adím.

Ǎbɛl nɛ́n kə́ə́ŋ né mbɛltéd ḿ bwâm múmɔ́ ńtédé etə́l.

21 Á dǐn ádē dɔ́ɔ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɛ́summé nlém.”

Bad bán Yesuɛ abɛnlaad
ngíne eche Bɛlzɛbulɛ

(Mak 3.20-30; Luk 11.14-23)

22 Dɔ́ɔ bépɛ́ɛ́né mod wɛ́ɛ Yesuɛ, awě ankwɛ̌ ndím, ákwɛ̄-ʼɛ ebóbé áyə̄le edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ mɔ́ áte. Yesuɛ anchoód mɔ́. Ambootéd anyínɛn, áhɔ̄bē-ʼɛ akan. 23 Áde bad bésyə̄ə̄l bényíné nɛ̂, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Běn ne běn bêmbootéd ahɔ́b nɛ́n bán, “Éhɛle-sɛ ébɛ́ né anɛ́n mod adíi mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ awě bésinɛɛ́-yōō?” 24 Boŋ áde Befarisia béwógé nɛ̂, bénhɔ̄b bán, “Saá ngíne eche Bɛlzɛbulɛ awě akamlan eʼdəə́dəŋ bé mbéb chɔ́ɔ ábɛnlaadté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte-yɛ?”

25 Yesuɛ ambíí ḿmāb mewêmtɛn, né-ɔɔ́, anláá bɔ́ aá, “Aloŋ ké ahéé áde ákábné áte, boŋ nchemtɛn méesɛ̌, dɛ́bēb. Dyad ké áhéé-ʼɛ, kéʼɛ abum á ndáb áde ákábné áte, boŋ nchemtɛn-nɛ méesɛ̌, déētyēēmɛ̄ɛ̄. 26 Né-ɔɔ́, nzé Satanɛ awanne Satanɛ, né awanne eche yə̌l. Chán-nɔ̄ ḿmē nkamlɛn mɛ́hɛnlé atyéem? 27 Nzé ngíne eche Bɛlzɛbulɛ chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, né ngíne eche nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ábɛ̄n bad ábe bébídte eʼdəə́dəŋ bé mbéb bébɛnladté? Běn bɔ́ɔ bɛ́kwid nyé nkáá. 28 Boŋ ngáne édíí nɛ́n bán ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, nɛ̂ álûmte nɛ́n bán nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé átîntê echɛ̂n.

29 “Mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á ndáb e mod a ngíne se ádūm ábē bwěm ésebán asébpé mɔ́ ahaŋ. Amaa-ʼáa mɔ́ ahaŋ boŋ atéd ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l.

30 “Kénzɛ́ɛ́ awě éesɛ̌ ne mɛ, né atə̂ŋgan mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě eewóŋgán mɛ âlad, né apáa páán. 31 Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé mɛɛ́, Dyǒb dɛ́lagsɛ́n bad mbéb ké ńhéé ḿme bébɛ́lé ne nzyə́ŋ ké ehéé eche bésyə́ə́ Dyǒb. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eʼbébtéd éʼ mekan tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá éekudté alagsɛn. 32 Dyǒb dɛ́lagsɛ́n kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eyale é mbéb tə̂ŋgɛne Mwǎn-a-Moonyoŋ, boŋ déelagsɛ́nné kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eyale é mbéb tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá, ken bɔɔb kéʼɛ á póndé echě ehúɛʼ.

Á epum dɔ́ɔ béchemɛɛ́ bwɛl

(Luk 6.43-45)

33 “Nzé epum éʼ bwɛl ébóó, né bwɛl ábe éʼchyáá échê epum bɔ́mpē éʼbóó. Nzé epum é bwɛl ébébé, né bwɛl ábe éʼchyáá échê epum bɔ́mpē éʼbébé. Áyə̄le á epum dɔ́ɔ béchemɛɛ́ bwɛl. 34 Píí e nyə̌ chɛ́n! Chán nyéhɛlɛɛ́-sɛ nyêhɔ́b mekan mé bwâm, áde nyé běn nyédíí mbéb? Mam ḿme ńlóné mod á nlém-tê, mɔ́-ʼaá mébíde mɔ́ á nsəl. 35 Mod a bwâm abɛle bwâm áyə̄le éʼbídé mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ bwâm éʼkóŋnédé. Mod a mbéb-pɛ abɛle mbéb áyə̄le ḿbídé mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ mbéb ńkóŋnédé. 36 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, á mbwɛ ḿme Dyǒb dɛ́kāādtē bad bé nkǒŋsé, mod tɛ́ɛ́ ǎbɛ̌ nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ ahɔ́b ekúkú é eyale tɛ́ɛ́ échě ámbīdēdtē á nsəl. 37 Né-ɔɔ́, kéchéé éche wénhɔ̄bpē chɔ́ɔ ékə̌ŋ boŋ ésūū nzɔm káa ékwɛ nkáá.”

Béhɛ́dné Yesuɛ eʼchemléd

(Mak 8.11-12; Luk 11.29-32)

38 Dɔ́ɔ doŋge dé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bélâŋgɛɛ́ Yesuɛ nɛ́n bán “A-meléed, sêhɛde nɛ́n bán élúmed sé eʼchemléd ábe éʼlûmte nɛ́n bán echoŋ ngíne ehúú ne Dyǒb.” 39 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Échɛ́n ebébtéd é nyoŋgɛl, nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ Dyǒb awógɛn, nyêhɛde-ʼɛ eʼchemléd bé menyáké! Boŋ nyéekudté nzése eʼchemléd bé menyáké ábe nkal éʼdəə́dəŋ Jonaa. 40 Jonaa ambɛ́ eʼpun éʼláán á abum á súu e mbáá-tê. Melemlem dɔ́ɔ Mwǎn-a-Moonyoŋ ábɛ̄ɛ̄ á ndɔɔb-sɛ́ eʼpun éʼláán. 41 Á mbwɛ mé nkáásé, bad bé Ninivɛ bɛ́nyemé á soŋ-tê nchoo ne enɛ́n nyoŋgɛl e bad. Bɛ́tyēēm mbóŋ echě ěkwīd enɛ́n nyoŋgɛl e bad nkáá, áyə̄le áde Jonaa ákánléʼáá bad bé Ninivɛ eyale é Dyǒb, bêntɛdé abɛl dé mbéb. Boŋ mod adé hɛ́n bɔɔb awě atómé Jonaa, boŋ nyéewóglánné mɔ́. 42 Á mbwɛ mé nkáásé, mmwaád awě akamlánnáá aloŋ á Sɛba, ǎnyemé á soŋ-tê, nchoo ne nyoŋgɛl e bad béʼ chii, ǎtyēēm mbóŋ echě ěkwid bɔ́ nkáá. Bɛ́kwɛ̌ nkáá áyə̄le áde Solomonɛ áyə́gtéʼáá, ane mmwaád ambíd se nchabnede wɛ́ɛ nkǒŋsé ńsógé âhyɛ dé awóglɛn mam mé debyɛ́ɛ́ ḿme Solomonɛ áyə́gtéʼáá. Boŋ chii nɛ́n mod adé hɛ́n awě atómé Solomonɛ.”

Nzé edəə́dəŋ é mbéb
étímé mod á yə̌l ámpē

(Luk 11.24-26)

43 Yesuɛ ambád ahɔ́b aá, “Nzé edəə́dəŋ é mbéb ébídé mod áte, ébɛlé ébwāgē á ehyáŋge âhɛd abwɔ́g áde ékɔ̂mmɛɛ́ áte. Nzé éekude, 44 ébɛlé éhɔ́b aá, ‘Mɛ̌tǐm ámbīd á ndáb eche mémbīdtē áte.’ Apɛ áde épagké ébɛlé étán nɛ́ɛ chǒmchǒm éesaá á ndáb-te, nɛ́ɛ ndáb ésáá áte ne nɛ́ɛ bénábpé-ʼɛ chɔ́ áte. 45 Hɛ́ɛ ékagké bɔɔb, ékɛ épɛ̄ɛ̄n eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémpēe saámbé ábe éʼdé ebébtéd tómaa mwěn, boŋ éʼhyɛ éʼsɔ́l ane mod áte, éʼbwóg-kɛ eʼdii áhed. Enɛ póndé, ane mod abâg ebébtéd tómaa ngáne ánsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́. Né-ɔɔ́, nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛnlédté ne nyoŋgɛl e ebébtéd eʼchii.”

Túmbé eche Yesuɛ

(Mak 3.31-35; Luk 8.19-21)

46 Áde Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bad ḿmɛ́n mekan, nyaá ne Yesuɛ baányaŋ bêmpɛ̌ bétyéém á ebwɔ́g-te. Béhɛ́déʼáá Yesuɛ âbɛl boŋ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békal. 47 Hɛ̂ dɔ́ɔ mod nhɔ́g álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá nyaá ne baányaŋ bépédé, bésine mɔ́ ebwɔ́g-te, âkalɛn mɔ́.‡ 48 Hɛ́ɛ átímtɛ́né ane mod aá, “Nzɛ́ɛ́ adé echěm nyaŋ, benzɛ́ɛ́-ʼɛ bédé bǎnned?” 49 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ányíitanné ábē bembapɛɛ ekáá boŋ áhɔ̄bē aá, “Echěm nyaŋ ne bǎnned bɔ́ɔ bɛ́n! 50 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mam ḿme awêm Titɛ́ɛ awě adé ámīn áhɛdɛɛ́ adíi mwǎnned abɛ́-ʼɛ echěm nyaŋ.”

13

Ngan e mbə́l-e-bǔ

(Mak 4.1-9; Luk 8.4-8)

1 Ḿmê mbwɛ měn ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ambíd á ndáb-te wɛ́ɛ ámbɛ̄ɛ̄, ákɛ ádyɛ̄ɛ̄ ásē á nkin mé edib-é-nzab é Galilia, âyə́ged bad. 2 Bad ábe bêmpɛ̌ áhed béntōmtɛ̄n abuu áte. Nɛ̂ dênkə̌ŋ ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê, ádyɛ̄ɛ̄ ásē âyə́ged bɔ́. Ábê bad bésyə̄ə̄l bétyēēm á nkin béwōglān mɔ́. 3 Abɛ̌nládtáá ngan âyə́ged bɔ́ mekan híin. Ankalé bɔ́ ngan aá, “Nkwɛl-é-nzag nhɔ́g ankɛ̌ mbə́l asob á nzag-tê. 4 Áde ásobɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, doŋge dénhūn á nzii-tê, menɔn mêmpɛ̌, mémad mɔ́ asɔ̂mted. 5 Doŋge dénhūn á meláá-tê wɛ́ɛ ndɔɔb énkêmbuúʼɛ́ áte. Énwāmsɛ̄n abíd ásē ngáne ndɔɔb énkênchabpé ásē áhed. 6 Boŋ nɛ́ɛ enyɛn é ngíne épédé, énhyāād ábê bwěm éʼwɛ́-ʼɛ, áyə̄le nkaŋ ménkênsɔ́nlé bɔ́ á ndɔɔb-tê bwâm. 7 Mbə́l mémpēe ménhūn wɛ́ɛ mekɔ̂d médíí. Nɛ́ɛ mekɔ̂d mê mékwógé, mékáŋ akwog áde ábɛ̂ bwěm. 8 Boŋ doŋge dé mbə́l démpēe dénhūn á ndɔɔb e bwâm. Ḿmɛ́n mbə́l mémbīd ásē bwâm, ńchyáá-ʼɛ bwâmbwam. Doŋge dé eʼsɔ́g dénwālē mbwɔ́kɛl é mbum, doŋge móom ntóób, ábíníí-ʼɛ móom méláán.” 9 Áde Yesuɛ ámádé nɛ̂, ambád áte aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ.”

Nzɔm echě ekəə́ boŋ Yesuɛ
ábɛnláád ngan âyə́ged bad

(Mak 4.10-12; Luk 8.9-10)

10 Ámbīd e nɛ̂, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bêmpɛ̌ mɔ́ bɛnbɛn boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ ébɛnláád ngan âyə́ged bad?” 11 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Dyǒb ábágé nyé kunze âbíi kun é nkamlɛn ḿ mín, boŋ ene kunze eébagnedɛɛ́ ne bad bémpēe. 12 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó nsôŋtɛn ń kun é nkamlɛn ḿ mín, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ ḿmê nsôŋtɛn abɛ, âbɛl nɛ́n átômtɛn awóŋ. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eewóo, Dyǒb dɛ́kobɛ́n mɔ́ ké mwǎ nsôŋtɛn awě áwóó. 13 Nzɔm echě ekəə́ boŋ ńkanlé bad ngan edíi áyə̄le bényíneʼ, boŋ béechemɛ́ɛ́, béwógeʼ, boŋ béēsōŋtānnē. 14 Nɛ́n álônte eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa aá,

‘Nyɛ́ɛ̄wōg awóg-ne-awóg boŋ nyéesóŋtɛ́nné,

nyɛ́ɛ̄nyīn, anyín ne anyín boŋ nyéechemmé.

15 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le ábɛ́n bad béehɛlɛ́ɛ́ dyam ayə́ge ámpē.

Békɔ́lé metúu, béládé-ʼɛ mǐd. Béewógké, béenyín-naá dyamdyam.

Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né bɛ́nyīn, béchēm-ʼɛ.

Né bɛ́wōgɛ̄n metúu, nlém ḿmāb-pɛ ńsôŋtɛn.

Nzé bébɛ́lé-ʼɛ nɛ̂, né bɛ́timɛ́n mɛ, né mɛ̌choód-tɛ bɔ́.’ ”

16 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábádɛɛ́ ábē bembapɛɛ aláa aá, “Nsimé ńdé ne nyé áyə̄le nyênyíneʼ mam ḿme nyényínɛɛ́, nyéwōgē-ʼɛ mam ḿme nyéwógɛɛ́. 17 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, bekal-bé-eʼdəə́dəŋ ne bad bé Dyǒb híin bênwanɛ́n ânyín mekan ḿme nyényíné ne âwóg mekan ḿme nyéwógé boŋ bénkênyínné, bénkênwóg-kaá.

Yesuɛ atógké ngan e nwén-é-mbə́l

(Mak 4.13-20; Luk 8.11-15)

18 “Bɔɔb-pɔɔ́ nyésôŋtɛn ngáne enɛ́n ngan e nwén-é-mbə́l édíí. 19 Nzé mod awóge eyale tə̂ŋgɛne nkamlɛn ḿ mín, boŋ eesôŋtɛne chɔ́, Satanɛ abɛlé áhyɛ, ahúd mɔ́ chɔ́ á nlém-tê. Échɛ́n ndín é bad édíi nɛ̂ŋgáne mbə́l ḿme ńhúné á nzii-tê. 20 Mbə́l ḿme ménhūn á meláá-te ńlûmte bad ábe békobeʼ eyale é Dyǒb ne menyiŋge ábwɔ̄g-ábwɔ̄g áde béwógé chɔ́. 21 Boŋ échê eyale éēwēnnāādtē bɔ́ á nlém-tê. Bédúbpe chɔ́ á esóŋ é póndé boŋ nzé ndutul ne metake bépédé áyə̄le échê eyale, bédol yə̌l ámbīd. 22 Mbə́l ḿme ńhúné á mekɔ̂d-te ńlûmte bad ábe béwóge eyale é Dyǒb, boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg, mpúlé mé nkǒŋsé ne adəŋ dé abud á bwěm awóŋ ákáŋ bɔ́ nlém áte. Nɛ̂ ábɛleʼ, béehɛlɛ́ɛ́ ahəŋlɛn âbɛl mam mé bwâm. 23 Mbə́l ḿme mɔ́-ʼɛ méntān kəse e ndɔɔb ńlûmte bad ábe béwóge eyale é Dyǒb boŋ bésóŋtán-nɛ chɔ́. Ábɛ́n bad bébɛle kəse é mekan nɛ̂ŋgáne eʼsɔ́g éʼ ngun ábe éʼwánlé mesoŋgé mé mbum é ngun mbwɔ́kɛl móom ntóób, ne móom méláán.”

Ngan e mesisoŋ

24 Yesuɛ ankalé ene ndun e mod ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mod awě awéné kunze é mbə́l áwē nzag-tê, 25 boŋ ámbīd e nɛ̂, nkuu nhɔ́g áde bad bémáá akún, mod a ekɔyí awě ane mod nhɔ́g, ankɛ̌ á nzag e ngun-tê wê, awén mbə́l mé mesisoŋ 26 Áde ngun chê ébóótédé akwog, dɔ́ɔ bad bényíné bán mesisoŋ mɔ́mpē mékwogeʼ áwēd-te. 27 Bembəledɛ ábe ane nwóó-nzag bêmpɛ̌ áwē, bésɛdté mɔ́ bánken, ‘A-Sáŋ, éesaá mbále bán, mbə́l ń ngun ḿ bwâm mɔ́ɔ wénwēnnē á nzag-tê-yɛ? Chán ébɛ́nlédé boŋ mesisoŋ mékwōg áwēd-te?’ 28 Dɔ́ɔ ákwɛntanné bɔ́ aá, ‘Mod a ekɔyí awêm nhɔ́g mɔ́ awéné ḿmê mesisoŋ.’ Ábê bembəledɛ bênsɛdéd mɔ́ bánken, ‘Sékɛ séhub mesisoŋ mê ásē-yɛ?’ 29 Ankwɛntɛ́n bɔ́ ámpē aá, ‘Aáy. Nyéēhūbēʼ, áyə̄le nzé nyêhɔ́bé bán nyêhubeʼ, nyɛ́ɛ̄hubɛ́n bɔ́ɔbɛ ngun. 30 Nyémwɛ ngun bɔ́ɔbɛ mesisoŋ békwogeʼ kə́ə́ŋ ne áde póndé épɛɛ́ eche bépādtē chɔ́. Ene póndé dɔ́ɔ mɛ́lāāʼɛ́ bepád mɛɛ́, bésébe béhûd mesisoŋ, bélad mɔ́ áte boŋ béhyáád mɔ́. Ámbīd e nɛ̂, dɔ́ɔ bépādtē ngun, bébānē chɔ́ áwêm etág-te.’ ”

Ngan e mbə́l-e-bǔ

(Mak 4.30-32; Luk 13.18-19)

31 Yesuɛ ankalé ene ndun e mod ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mbə́l-e-bǔ echě mod átédé boŋ awén áwē nzag-tê. 32 Mbə́l-e-bǔ edé mwǎmpīn bwâmbwam nzé béhə́gtɛ́né chɔ́ ne mbə́l mémpēe. Boŋ nzé ekwogé, ekəleʼ tómaa mɛl mésad mésyə̄ə̄l. Menɔn méhyag-kɛ mǔm alóŋ á ngɛn-tê.”

Ngan e esultɛn

(Luk 13.20-21)

33 Yesuɛ ambɛ́ ákālē bɔ́ ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne esultɛn éche mmwaád ámúúnédé asii á pân é mbumé ń ngun éláán kə́ə́ŋ ésule.”

Nzɔm echě ekəə́ boŋ Yesuɛ
ábɛnláád ngan

(Mak 4.33-34)

34 Yesuɛ abɛ̌nládtáá ngan âyə́ged bad. Eeyə́gteʼaá dyamdyam ésebán abɛ̌nlédé ngan. 35 Ambɛl nɛ́n âlóned eʼyale ábe nkal eʼdəə́dəŋ ánhɔ̄bpē nɛ́n aá,

“Mɛ̌bɛnléd ngan nzé nhɔ́be wɛ́ɛ bad. Mɛ̌yə̄gēd bɔ́ mam ḿme bénkêmbííʼɛ́ bootya á mbooted mé nkǒŋsé.”

Yesuɛ atógké ngan e mesisoŋ

36 Yesuɛ antɛdé ene ndun e mod, ákɛ asɔ́l á ndáb-te. Áhed dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bétáné mɔ́, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “Tógnéd sé ngan e mesisoŋ.” 37 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Mod awě anwén ḿmê mbə́l ḿ bwâm adíi Mwǎn-a-Moonyoŋ. 38 Nzag edíi nkǒŋsé. Mbə́l ḿ bwâm ńdíi bad ábe bédé ásē e nkamlɛn ń Dyǒb. Mesisoŋ médíi bad ábe Satanɛ. 39 Mod a ekɔyí awě ane nwóó-nzag-kɛ, awě anwén mesisoŋ áwē nzag-tê mɔ́ adé Satanɛ. Póndé eche bépádɛɛ́ ngun chɔ́ edé asóg dé nkǒŋsé. Bepád bé ngun-nɛ bédíi ángɛl. 40 Ngáne béladɛɛ́ mesisoŋ áte boŋ béhyáád mɔ́, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ ne bad ábe Satanɛ, nzé nkǒŋsé ḿpédé á asóg. 41 Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎlōm éche ángɛl âhúd bad ábe bébɛlte bad bémpēe mbéb, ne bad bésyə̄ə̄l ábe bébɛle mbéb. 42 Bɛ́bwēm bɔ́ á dǔ-á-muú, áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́, bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl. 43 Ene póndé bad ábe bêmbɛ̌l-lɛ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, bɛ́pɛnéʼ nɛ́ɛ enyɛn á nkamlɛn wɛ́ɛ echab Sáŋ. Mod ké ahéé awě awóó metúu, áwógeʼ.”

Ngan tə̂ŋgɛne Nkamlɛn ḿ mín

Ngan e nhɔn ḿme mênkoŋnéd

44 Yesuɛ ambád ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne nhɔn ḿme mênkoŋnéd á nzag-tê, boŋ nɛ́ɛ mod nhɔ́g ádíbté mɔ́, akútɛ́n mɔ́. Menyiŋge ḿme ámbɛ̄ɛ̄ mênkə̌ŋ ankɛ bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe ánwōŋgē asóm, âbɛl nɛ́n ákɛ áchan ene nzag.

Ngan e aláá dé etógnɛ́n

45 “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nhəgtɛ́n ámpē nɛ̂ŋgáne mod a nyoŋgé awě ahɛdéʼáá meláá mé etógnɛ́n ḿme ńdé nkun bwâmbwam ḿme áchanɛɛ́. 46 Anyín áde ányíné aláá áde átómtɛ́né aboŋ bwâmbwam, áde bésómɛɛ́, ankɛ̌ ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l asóm, áchān-nɛ dɔ́.”

Ngan e mbínzé

47 Yesuɛ ankǎl ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mbínzé eche bekób-bé-súu bébwémé á edíb-te boŋ békób nyaa é súu ésyə̄ə̄l. 48 Áde mbínzé émáá alón, bêndǒl chɔ́ á nkin, bédyɛ̄ɛ̄ ásē âbɔn súu áte. Éche êmboŋ adyɛ́ bénhɛ̄ chɔ́ á meloŋgé-te. Éche chɔ́-ʼɛ énkêmboŋ adyɛ́, bêmpǐm. 49 Né-ɔɔ́ enɛ́n ngan elûmte ngáne asóg dé nkǒŋsé dɛ́bɛ̄ɛ̄. Dyǒb dɛ́lōm éche ángɛl âhúd bad bé mbéb átîntê e bad ábe bésáá. 50 Bɛ́bwēm ábê bad á dǔ-á-muú. Áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́ bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.”

Ayə́ge dékɔ̄ɔ̄lē ne dé nchun

51 Yesuɛ ansɛdéd ábē bembapɛɛ ké bésóŋtɛ́né ḿmɛ́n mam. Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán bésóŋtɛ́né. 52 Né-ɔɔ́ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Meléede a mbéndé ké ahéé awě ayə́gké tə̂ŋgɛne nkamlɛn ḿ mín adíi nɛ̂ŋgáne nwóó-ndáb awě abídte bwěm bé ekɔ́ɔ́lé ne bé nchun wɛ́ɛ ákoŋgɛɛ́ bwěm.”

Bad bé Nazarɛt béekobɛɛ́ Yesuɛ

(Mak 6.1-6; Luk 4.16-30)

53 Áde Yesuɛ ámáá ayə́ged ne ngan, anhidé ádê abwɔ́g á hǒm, 54 asú ámbīd áwe dyad wɛ́ɛ ámbīdtē. Áwed ayə́gtéʼáá bad á ndáb e mekáne. Bad ábe bénwōg ngáne áyə́gtɛɛ́, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Bésɛdté bánken, “Héé múmɔ́ ákúdé enɛ́n ndín e debyɛ́ɛ́? Chán múmɔ́ ámwagké-ʼɛ ḿmɛ́n menyáké mésyə̄ə̄l abɛl? 55 Kíné saá mwǎn a kápɛ́ntaa ádíí-yɛ? Saá Maria achyáá mɔ́-yɛ? Kíné saá Jemsɛ, Josɛbɛ, Simɔnɛ ne Judasɛ bɔ́ɔ bédé baányaŋ-ɛ? 56 Baányaŋ bé bebaád bésyə̄ə̄l-lɛ ámpē béedyɛɛ́ʼɛ́ á dyad-tê hɛ́n ne syánē-yɛ? Héé ákúdé enɛ́n ndín e debyɛ́ɛ́? Héé ákúdé enɛ́n nyaa e ngíne échě ábɛnlɛɛ́ ḿmê menyáké?” 57 Né-ɔɔ́, bênkɔɔ́ Yesuɛ. Anláá bɔ́ aá, “Nkal eʼdəə́dəŋ awóoʼ edúbé hǒm ásyə̄ə̄l étómɛɛ́ áwē dyad ne áwe túmbé.” 58 Ngáne bénkêndúbɛ́ɛ́ Yesuɛ, enkêmbɛnlé menyáké híin áhed.

14

Kwééd echě Jɔnɛ Ndusɛnɛ

(Mak 6.14-29; Luk 9.7-9)

1 Ene póndé Hɛrɔdɛ awě akamlánnáá aloŋ á Galilia anwóg mam ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá. 2 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ábē bembəledɛ aá, “Anɛ́n mod, Yesuɛ, adíi Jɔnɛ, Ndusɛnɛ awě ammad awɛ́ boŋ apuúdé. Nɛ́ɛ ákə́ə́ boŋ awóŋ ngíne âbɛl ḿmɛ́n menyáké mésyə̄ə̄l.” 3 Hɛrɔdɛ anhɔ́b nɛ̂ áyə̄le anlóm bad aá békôb Jɔnɛ, béhaŋ mɔ́, béhɛ́-ʼɛ mɔ́ á mbwɔg. Ambɛl nɛ́n áyə̄le mwaád, Hɛrodyasɛ, awě mwǎnyaŋ Filibɛ ánsēbɛ̄ɛ̄ awóŋ. 4 Hɛrɔdɛ anhɛ́ Jɔnɛ, Ndusɛnɛ á mbwɔg áyə̄le Jɔnɛ anláá mɔ́ nɛ́n aá, “Weewóoʼɛ́ kunze âwóŋ Hɛrodyasɛ, mmwaád awě mwǎnyoŋ.” 5 Kénɛ́ɛ Hɛrɔdɛ áhɛ́déʼáá Jɔnɛ, Ndusɛnɛ awúu, abédé mbwɔ́g ne bad bé Israɛl. Bad bé Israɛl béndūbē bán Jɔnɛ adíi nkal éʼdəə́dəŋ. 6 Boŋ Hɛrɔdɛ antǐm Jɔnɛ awúu. Nɛ́n dêmbɛnléd epun-ɛ́ɛ Hɛrɔdɛ ábɛ́léʼáá ngande âwêmtɛn epun-ɛ́ɛ áchyāādtē. Échê epun mwǎn-a-mmwaád awě Hɛrodyasɛ anság esáke áʼsō éʼ bad bésyə̄ə̄l. Nɛ́n dénwōgēd Hɛrɔdɛ menyiŋge bwâmbwam. 7 Nɛ́n dêmbɛ̌l ambɛ mɔ́ akag. Anhɔ́b nɛ́n aá, “Mmwâg melɛ̌ nɛ́n, mɛ̌bɛ̌ wɛ kéchéé éche éhɛdɛɛ́.” 8 Nyaá anláá mɔ́ chǒm éche átə́ŋgɛ́né sáá ahɛdɛn. Né-ɔɔ́ anláá Hɛrɔdɛ aá, “Bǎg mɛ nló ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ á taplêt-te hɛ́n bɔɔb.” 9 Nɛ́n dénwōgēd kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ndutul boŋ ngáne âmmadté melɛ̌ amwɛ́ áʼsō wɛ́ɛ ábē beken, ambɛɛ́ kunze aá béhyɛne nló ḿme Jɔnɛ âbɛ ane mwǎn-a-mmwaád. 10 Né-ɔɔ́ anlóm bad á ndáb e mbwɔg âsɛ́l Jɔnɛ nló. 11 Bêmpɛɛ́n nló ḿmed á taplêt-te, bébɛ̄ ane mwǎn-a-mmwaád, mɔ́-ʼɛ ábɛ nyaa. 12 Ámbīd e nɛ̂ bembapɛɛ ábe Jɔnɛ bênkɛ̌ á ndáb e mbwɔg bétéd mɔ́ ndim békɛ bélíme, boŋ békɛ bélāŋgē Yesuɛ dyam áde ábɛ́nlédé.

Yesuɛ adídté ndun e mod

(Mak 6.30-44; Luk 9.10-17; Jɔn 6.1-14)

13 Áde Yesuɛ áwógé dyam áde ábɛ́nlédé ne Jɔnɛ, ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê âkɛ á abwɔ́g á hǒm wɛ́ɛ ábédé mwěmpɛn. Boŋ áde bad béwógé bán Yesuɛ amaá akɛ á bɔ̌lɛ-tê, bênchené ḿmāb myad békɛ̄ɛ̄n mekuu âhíd mɔ́ ámbīd. 14 Áde Yesuɛ ábídé á bɔ̌lɛ-tê, boŋ anyín ndun e mod, antómtɛ́n bɔ́ ngɔl abɛ́, ámād-tɛ bɔ́ nkole. 15 Áde bǐn éʼbóótédé ahín, ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ áwē, béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Hɛ́n ádé á etûn-tê, póndé emaá-ʼɛ atóm bwâmbwam. Láá ábɛ́n bad bétimeʼ á myad-tê ḿme médé bɛnbɛn, âbɛl béchan ndyééd eche bɛ́dyɛ̄ɛ̄.” 16 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Béētə̂ŋgenɛɛ́ akɛ. Nyébɔ́ nyébɛ bɔ́ chǒm éche bédyɛ̄ɛ̄.” 17 Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Sêwóó eʼwɛle éʼtáan ne súu ébɛ chěmpɛn.” 18 Yesuɛ aá, “Nyéhyɛɛneʼ.” 19 Áde ábē bembapɛɛ bépɛ́ɛ́nédé mɔ́ chɔ́, anláá ene ndun e mod aá bédyɛɛ ásē á nkəə́kəə mîn. Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ awánlé ábɛ̂ eʼwɛle éʼtáan ne échê súu ébɛ á mekáá boŋ ánɔné ámīn ásāgnān Dyǒb. Ankabtéd bɔ́ áte, boŋ ábagé ábē bembapɛɛ aá békabe ene ndun e mod. 20 Bad bésyə̄ə̄l béndyɛ̄ ene ndyééd békód, élyə̄g-kɛ ásē. Nɛ́ɛ béládé echě elyəgé ásē, enlón eʼlóŋ dyôm ne éʼbɛ. 21 Mesoŋgé mé bad ḿme méndyɛ̄ ene ndyééd mémbɛ̄ ké eʼkə́lé éʼtáan. Ḿmê mesoŋgé mé bad mébédé-ɛ baachóm. Bénkêntóŋgé bebaád ne běndem.

Yesuɛ akií á mendíb-mîn

(Mak 6.45-52; Jɔn 6.15-21)

22 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá, bésɔ̂l á bɔ̌lɛ-tê, békag áʼsō á múde mé edib-é-nzab ḿmíníí, boŋ álāŋgē-ʼɛ ene ndun e mod aá bésūɛ̄ʼ áwab mendáb. 23 Áde moosyəə́l ámáá akɛ, Yesuɛ anchə́gé á ekone mîn âkáne. Áde ehíntɛ́n émáá akwɛ, ambɛ́ abɛ́ áhed mwěmpɛn. 24 Enɛ́n póndé Yesuɛ ábē bembapɛɛ bênchab bɔ̌lɛ abɛ́ɛn átîntê e edib-é-nzab. Bɔ̌lɛ étágéʼáá, béehɛleʼaá akɛ áʼsō áyə̄le epub é ngíne émbīd bɔ́ áʼsō-te.

25 Epɔg é mbwɛmbwɛ Yesuɛ ankɛ̌ á mendíb mîn atán bɔ́. 26 Áde bembapɛɛ bényíné mod akag á mendíb mîn, bênəŋnéd, bélébé-ʼɛ esaád ne mbwɔ́g ń ngíne, béhɔ̄bē-ʼɛ nɛ́n bán, “Nwú mɔ́ɔ ńdé.” 27 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nlém méēhūnē nyé, mɛ-ɛɛ́ ndé. Nyéebááʼ.” 28 Dɔ́ɔ Petro áláŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, nzé édé bán mmǒn-ɛɛ́ edé, láá mɛ ńkɛ á mendíb mîn ḿpɛ wɛ́ɛ édíí nɛ̂.” 29 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Hyǎg.” Dɔ́ɔ Petro ábídé á bɔ̌lɛ-tê ábootéd-tɛ akɛ á mendíb-mîn âpɛ wɛ́ɛ Yesuɛ. 30 Boŋ áde ányíné ngáne epub é ngíne étómɛɛ́, mbwɔ́g ménkōb mɔ́, ábootéd-tɛ asú ásē á mendíb-te. Dɔ́ɔ álébpé esaád aá, “A-Sáŋ sôn, wóŋgɛ́n mɛ!” 31 Melemlem mé póndé Yesuɛ ansǎd ekáá, achə́ə́-ʼɛ mɔ́, áhɔ̄bē aá, “Chán adúbe ádíí wɛ mwǎmpīn nɛ́n, cheé ékə́ə́ boŋ nlém ńhūnē wɛ?” 32 Nɛ́ɛ Yesuɛ bɔ́ Petro bésɔ́lé á bɔ̌lɛ-tê, epub énsōg atóm. 33 Áde nɛ́n ábɛ́nlédé, ábíníí bembapɛɛ ábe bémbɛ̄ á bɔ̌lɛ-tê bêmbɛɛ́ Yesuɛ edúbé, béhɔ̄bē-ʼɛ nɛ́n bán, “Ne mbále, edíi Mwǎn a Dyǒb.” 34 Nɛ́ɛ béchábpé edib-é-nzab, bêmpɛ̌ á múde ḿmíníí, á mbwɔ́g e Gɛnesarɛt. 35 Áde bad ábe bémbɛ̄ ádê abwɔ́g á hǒm béchémé Yesuɛ, bénlōm bad bán bépɛɛn bad bé nkole bésyə̄ə̄l ábe bébédé ene pɛd e aloŋ. 36 Bad ábe bêmpɛɛ́n bad bé nkole wɛ́ɛ Yesuɛ béchāŋ mɔ́ bán ámwɛ bad bé nkole bésitɛn ké mesó mé mbɔ́té ḿmē. Né-ɔɔ́ bad bé nkole bésyə̄ə̄l ábe bênsitɛ́n ḿme mesó mé mbɔ́té béndyɛɛ́ bwâm.

15

Ayə́ged á bad béʼ bɔɔ́d

(Mak 7.1-13)

1 Ámbīd e nɛ̂ Befarisia ne bemeléede bé mbéndé bémbīd á Jerusalɛm, bétān Yesuɛ, bésɛdté mɔ́ bánken, 2 “Cheé ékə́ə́ boŋ ábōŋ bembapɛɛ béēhīdēʼ ayə́ge áde ábɛ̄d betaa bétɛ́dnédé sé? Béewobpɛ́ɛ́ mekáá nyaa echě éhɛdnɛɛ́ boŋ bɛ́dyɛ̄ ndyééd.” 3 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Cheé ekə́ə́ boŋ nyémpē nyéehídéʼ ngáne mbéndé e Dyǒb éhɔ́bɛɛ́ aá débɛl, á etútú éche nyéhídɛɛ́ ayə́ge ádɛ̄n děn? 4 Dyǒb áhɔ́bé aá, ‘Bɛɛ́ sóó ne nyoŋ edúbé.’ Ahɔ́b-pɛ ámpē aá, ‘Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé sáá kéʼɛ nyaá dyam dé mbéb áyə̄l bétə́ŋgɛ́né béwúú mɔ́.’ 5 Boŋ nyé, nyêyə́gte nɛ́n bán, nzé mod awóó chǒm éche ántə̄ŋgɛ̄nē sáá kéʼɛ nyaá awôŋgɛn boŋ aláŋgé bɔ́ aá mɔ́ɔ̄bɛ Dyǒb chɔ́, 6 né éesaá nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né sáá bɔ́ nyaŋ* chɔ́ edúbé abɛɛn. Abɛl áde mod ábɛ́lé nɛ̂, né nyéetédɛɛ́ eyale é Dyǒb nɛ́ɛ dyam á etútú éche nyéhídɛɛ́ ayə́ge ádɛ̄n. 7 Nyé bedog-badɛ́! Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa antə́ŋgɛ́n áde ánhɔ̄bpē ne eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē mɔ́ tə̂ŋgɛne nyé aá,

8 ‘Ábɛ̄n bad bébage mɛ edúbé é nsəl ngɛ̂n, boŋ ḿmab nlém méesaá áwêm.

9 Edúbé éche bébagɛɛ́ mɛ éesaá dyamdyam, áyə̄le béyə́gte bad âhíd mbéndé é baányoŋ byánán édíi mbéndé é Dyǒb.’ ”

Mam ḿme mébɛle boŋ
mod eesááʼ áʼsō éʼ Dyǒb

(Mak 7.14-23)

10 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchɛ̂nlɛɛ́ ene ndun e mod boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyéwóglɛn, nyésôŋtɛn-nɛ mɛ! 11 Saké chǒm éche ékag mod á nsəl ébɛle boŋ mod eesááʼ áʼsō éʼ Dyǒb, boŋ chǒm éche ébíde mɔ́ á nsəl chɔ́ɔ ébɛleʼ boŋ eesáá.” 12 Áde áhɔ́bé nɛ̂, dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bépédé mɔ́ bɛnbɛn boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Ebíí nɛ́n wɛɛ́ dyam áde mɔ́hɔ́bé ábébté Befarisia nlém á abum-ɛ?” 13 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Bwɛl tɛ́ɛ́ ábe awêm Titɛ́ɛ awě adé ámīn éewénɛɛ́, bɛ́hǔb bɔ́ ásē.” 14 Nyéchene bɔ́. Bédíi bad bé ndím ábe bélûmte bad bé ndím bémpēe nzii. Nzé mod awě akwedé ndím atômne mod a ndím ampée, búmɔ̄ bɛ́hūn á echóg-te. 15 Petro anláá mɔ́ aá, “Tógnéd sé enɛ́n ngan.” 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Kə́ə́ŋ neʼ bɔɔb, ké nyémpē nyéēsóŋtɛ́nɛ́ɛ́-yɛ? 17 Nyéenyínɛ́ɛ́ nɛ́n bán, chǒm ké ehéé éche mod ádyédé, ésɔ́lɛɛ́ mɔ́ á nsəl, étim á abum-tê, boŋ ébídte mɔ́ á yə̌l-ɛ? 18 Boŋ mam ḿme mod áhɔ́bɛɛ́ ḿbíde mɔ́ se á nlém-tê. Ḿmɛ́n mam mɔ́-ʼaá mébɛle mod boŋ eesááʼ áʼsō éʼ Dyǒb. 19 Áyə̄le á nlém-tê dɔ́ɔ mewêmtɛn mé mbéb méhúɛʼɛ́ ḿme mékəə boŋ ábɛlé mam mé mbéb nɛ̂ŋgáne, ewúɛn, akáb dé mesón á ndáb e eʼwóŋgé, echîb, abíd á mbóŋ é metóm, ne mehɔ́bɛn á mbíd. 20 Ḿmɛ́n mam mɔ́ɔ mébɛle boŋ mod eesááʼ áʼsō Dyǒb. Boŋ saké adyɛ́ á ndyééd áde éewobpɛɛ́ mekáá ngáne béhɛdɛɛ́, dɛ́bɛ̌l boŋ eesáá.”

Adúbe áde mmwaád a Kanahan

(Mak 7.24-30)

21 Ámbīd e póndé, Yesuɛ anhidé ádê abwɔ́g á hǒm átīm á pɛd e mbwɔ́g echě enchiitɛ́n myad mé Tirɛ ne Sidɔn. 22 Hɛ̂ dɔ́ɔ mmwaád a Kana nhɔ́g awě adyɛɛ́ʼáá ádê abwɔ́g á hǒm ápɛ́ɛ́né awé áwē boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá “A-Sáŋ, Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, sôn wóg mɛ ngɔl! Awem mwǎn a mmwaád atage bwâmbwam, áyə̄le edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte.” 23 Boŋ Yesuɛ ekêntimtɛ́nné mɔ́ dyamdyam. Hɛ̂ dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bétánɛɛ́ mɔ́, boŋ béchāā mɔ́ nɛ́n bán “Láá anɛ́n mmwaád wɛɛ́ ákag áyə̄le ahídne syánē ntɔgag ámbīd.” 24 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Bad bé Israɛl ábe bédé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme ḿbɔ́ɔ́ bɔ́ɔ Dyǒb álómé mɛ awôŋgɛn.” 25 Nɛ́ɛ ane mmwaád áwógé nɛ̂, ankwɛ̌ Yesuɛ á mekuu, boŋ áchāā mɔ́ aá, “A-Sáŋ, wóŋgɛ́n mɛ.” 26 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné aá, “Éesaá bwâm âtéd ndyééd e bǎnbǎn boŋ ebwémé mbwɛ́.” 27 Dɔ́ɔ ane mmwaád átimtanné mɔ́ aá, “Nɛ̂ děn A-Sáŋ, boŋ kə́ə́ŋne mbwɛ́ édyâg púuted é medyɛ́ éche ábab bésáá béhúnté.” 28 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “A-mwǎn-a-mmwaád, ewóó adúbe ámbáá. Ébɛnled ngáne éhɛdɛɛ́.” Melemlem mé póndé, ane mmwaád awe mwǎn-a-mmwaád andyɛɛ́ bwâm.

Yesuɛ achǒŋté ndun e mod

29 Yesuɛ anhidé ádê abwɔ́g á hǒm, ápōŋ á nkəg mé edib-é-nzab é Galilia. Ankɛ̌ adyɛɛ ásē á ekone mîn. 30 Ndun e mod empɛ̌ áwē. Bépɛ́ɛ́néʼáá bad ábe bésyə́gtéʼáá, ábe bênkwɛ̌ ndím, ábe mekuu ménwɛ̄ɛ̄, eʼbóbé ne ekud é bad bé nkole bémpēe. Bébánnéʼáá ábê bad bésyə̄ə̄l áʼsō wɛ́ɛ Yesuɛ, áchōōd-tɛ bɔ́. 31 Menyáké ménkōb ene ndun e mod áde bényíné nɛ́ɛ bad ábe béēhɔ̄beʼaá akan nɛ́ɛ béhɔ́bɛɛ́ akan. Ábe mekuu ménwɛ̄ɛ̄ béntyēēm bwâm, ábe bésyə́gtéʼáá békag bwâm. Ábe bênkwɛ̌ ndím bényînneʼ. Békɛné Dyǒb á bad bé Israɛl.

Yesuɛ adídté ndun e mod

(Mak 8.1-10)

32 Yesuɛ anchɛ́lé ábē bembapɛɛ, álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá, “Ndé enɛ́n ndun e mod ngɔl áyə̄le békébɛ̄ ne mɛ eʼpun éʼláán, béēwóo-ʼáa chǒm éche bédyákē bɔɔb. Meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ béhide hɛ́n ne nzaa, áyə̄le béhɛle sɛ béhún ásē á nzii.” 33 Dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bɛ̂ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ nɛ́n bán, “Héé syánē dɛ́kudté ndyééd á ehyáŋge-tê hɛ́n echě ěkwǒg enɛ́n ndun e mod?” 34 Yesuɛ ansɛdéd bɔ́ aáken, “Eʼwɛle éʼtə́ŋ nyéwóó?” Bênkwɛntɛ́n bán, “Eʼwɛle saámbé ne nguse é súu ésad.” 35 Dɔ́ɔ Yesuɛ áláŋgé ene ndun e mod aá bédyɛɛ ásē á ndɔɔb-tê. 36 Hɛ́ɛ átédé ábɛ̂ eʼwɛle saámbé ne échê súu, ásāgnān Dyǒb, ákabtáád bɔ́ áte, ábagé ábē bembapɛɛ, bɔ́-ʼɛ békabpé ene ndun e mod. 37 Bad bésyə̄ə̄l béndyɛ̄ ene ndyééd, békód-tɛ, kə́ə́ŋ élyə̄g-kɛ ásē. Echě enlyə̌g ásē enlón eʼlóŋ saámbé. 38 Mesoŋgé mé bad ḿme méndyɛ̄ ene ndyééd mébédé eʼkə́lé éʼniin. Ḿmê mesoŋgé mé bad mébédɛ́ɛ baachóm, bénkêntóŋgé bebaád ne běndem. 39 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ene ndun e mod aá bésūɛ̄ʼ áwab mendáb. Áde ámáá bɔ́ aláa nɛ̂, ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê, ákɛ á mbwɔ́g e Magadan.

16

Béhɛ́dné Yesuɛ
eʼchemléd éʼ menyáké

(Mak 8.11-13; Luk 12.54-56)

1 Ámbīd e nɛ̂, Befarisia ne Besadusia bênkɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ âkəg mɔ́. Bénlāā mɔ́ bán álúmed bɔ́ eʼchemléd ábe éʼhúú ádyōb. 2 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nzé ngukɛ́l epedé, nyêhɔ́be bán, ‘Abobe áyəge ámīn, nɛ̂ álûmte bán bǐn bɛ́boŋ chǎn.’ 3 Nzé bǐn éʼsáŋgé-ʼɛ, nyêhɔ́be bán, ‘Abobe áyəge ámīn, bǐn-nɛ éʼwábpé, nɛ̂ álûmte bán mbúú ěchə̄.’ Nyêbíɛʼ bǐn aláŋ ámīn, ngáne bɛ́bɛ̄ɛ̄, boŋ nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ mam ḿme mébɛnlad chii achem.* 4 Échɛ́n ebébtéd é nyoŋgɛl, nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ Dyǒb awógɛn, nyêhɛde-ʼɛ eʼchemléd bé menyáké! Boŋ nyéekudté nzése eʼchemléd bé menyáké ábe nkal éʼdəə́dəŋ Jonaa běnpɛn.” Dɔ́ɔ átɛ́dté bɔ́, boŋ ákag.

Esultɛn éche Befarisia ne Besadusia

(Mak 8.14-21)

5 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênchabé edib é nzab ámīn, boŋ bembapɛɛ bênchatɛ́n eʼwɛle awále áyə̄l. 6 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyétêd póndé ne esultɛn éche Befarisia ne Besadusia.” 7 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ běn ne běn bébóótédé ahɔ́b bán, “Ahɔ́bé nɛ̂ áyə̄le syáā deewânlɛɛ́ eʼwɛle áyə̄l.” 8 Yesuɛ ambíí chǒm-ɛ́ɛ békálé. Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé nyé běn ne běn nyéhɔ́bɛɛ́ áyə̄le eʼwɛle ábe nyéēwōoʼɛ́? Chán adúbe ádíí nyé mwǎmpīn nɛ́n? 9 Kə́ə́ŋ neʼ bɔɔb, nyéesóŋtɛ́né-ɛ? Nyêmaá achatɛn ngáne méndīdɛ̄ɛ̄ eʼkə́lé eʼ bad éʼtáan ne eʼwɛle éʼtáan. Ámbīd echě bémáá ene ndyééd adyɛ́, eʼlóŋ éʼtə́ŋ echě enlyəg ásē énlōnnē? 10 Nyêchǎtɛ́né kə́ə́ŋ ne adíde áde méndīdɛ̄ɛ̄ eʼkə́lé éʼ bad éʼniin ne eʼwɛle saámbé. Ámbīd echě bɔ́mpē bémáá adyɛ́, echě enlyə̌g ásē chɔ́-ʼɛ enlón eʼlóŋ éʼtə́ŋ? 11 Áde ńláŋgé nyé mɛɛ́ nyétédɛn esultɛn póndé, saké ewɛle chěn chɔ́ɔ ńhɔ́béʼáá. Nyétêd póndé ne esultɛn é Befarisia ne Besadusia.” 12 Dɔ́ɔ bembapɛɛ bétímé asôŋtɛn bán saké esultɛn éche bébɛnlɛɛ́ ewɛle chɔ́ɔ Yesuɛ ahɔ́béʼáá aá bétédɛn póndé boŋ ayə́ged áde Befarisia ne Besadusia béyə́gtéʼáá dɔ́ɔ ákóŋtéʼáá ahɔ́b.

Petro aá Yesuɛ mɔ́
adé Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mak 8.27-30; Luk 9.18-21)

13 Yesuɛ ankɛ̌ á mbwɔ́g e Kaisaria Filipi. Áde ápédé áwed, dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ ábē bembapɛɛ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ bad bɔ́ béhɔ́bɛɛ́ bán Mwǎn-a-Moonyoŋ adé?” 14 Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Doŋge á bad béhɔ́be bán edíi Jɔnɛ Ndusɛnɛ, bémpēe bán Elaijaa, ábíníí-ʼɛ bán Jeremayaa kéʼɛ nkal éʼdəə́dəŋ nhɔ́g ampée.” 15 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Boŋ nyéběn-nɛ, nzɛ́-módɛ́ nyéhɔ́bɛɛ́ bán ndé?” 16 Simɔn Petro ankwɛntɛ́n aá, “Wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté, Mwǎn a Dyǒb áde ádé á aloŋgé.” 17 Yesuɛ antimtɛ́n aá, “Nnam ndé ne wɛ, a-Simɔn, mwǎn awě Jonaa. Saké moonyoŋ áláŋgé wɛ nɛ̂, boŋ echem Sáŋ awě adé ámīn mɔ́ɔ ahɔ́bté wɛ. 18 Né-ɔɔ́ a-Petro nlâŋge wɛ,† wɛɛ́ edé ndim-e-aláá. Ámīn e ene ndim e aláá dɔ́ɔ mɛ́lōŋgē ḿmêm mwembé. Ké ngíne e kwééd éehɛnlé ḿmê mwembé ahɔ́bed ásē. 19 Áwôŋ dɔ́ɔ mɛ́bɛɛ́ mekii mé nkamlɛn ḿ mín. Kéchéé éche ébéné á nkǒŋsé, né ébénnédé ámīn. Kéchéé-ʼɛ éche ébágé kunze a nkǒŋsé, né ébágnédé kunze ámīn.”

Yesuɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne
ḿmē metake ne echě kwééd

(Mak 8.31-9.1; Luk 9.22-27)

20 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásímɛɛ́ ábē bembapɛɛ etúu áte nɛ́n béēhɔ̄bē bán mɔ́ɔ mɔ́dē Ane-awě-Béwɔ́gté. 21 Bootya ene póndé, Yesuɛ ambootéd ábē bembapɛɛ alúmed áte aá mɔ́tə̄ŋgɛ̄nē akɛ á Jerusalɛm. Áwed-taá mɔ́kudté metake híin á mekáá mé bad bémbáá, beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé. Aá bɛ́wūū mɔ́, boŋ eʼpun ábe éʼlóntɛ́né éʼláán mɔ́ɔ̄puú. 22 Dɔ́ɔ Petro átímné Yesuɛ á nkəg boŋ ákəgé âtimed mɔ́ áte, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “A-Sáŋ, Dyǒb déekwɛntɛ́nné mbêd aá nɛ́n ábɛnled ne wɛ.” 23 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákúnnédé boŋ áhɔ̄bē wɛ́ɛ Petro aá “Hidé mɛ áʼsō-te, a-Satan! Cheé ékə́əʼɛ́ mɛ âbɛl mewêmtɛn mé Dyǒb? Ehɔ́be nɛ̂ ne mewêmtɛn mé moonyoŋ saké mé Dyǒb.” 24 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awémtɛ́né mɛ ahíd, atə́ŋgɛ́né ásob yə̌l mendíb, ápêm ádē awɔg, boŋ áhíde mɛ. 25 Áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde ádē aloŋgé asoŋ, ǎbɔ̄d dɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎbɔ̄d ádē aloŋgé áyə̄l echêm, ǎkud dɔ́. 26 Nsyə́ŋ ńhéé mod ákudté nzé akudé nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l boŋ abɔ́dé ádē aloŋgé? Ké-ʼɛ, cheé mod áhɛlɛsɛ ábɛ âkɔde ádē aloŋgé? 27 Nlâŋge nyé ḿmɛ́n mekan áyə̄le Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎpɛ̌ ne ehúmé éche eche Sáŋ nchoo ne éche ángɛl. Ene póndé dɔ́ɔ ákɔ̄gsɛ̄nnē kéʼɛ ánamédté kénzɛ́ɛ́ tə̂ŋgɛne chǒm éche âmbɛnlé. 28 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ doŋge á bad átîntê echɛ̂n béenyínɛ́nné kwééd dǐd ésebán bényíne nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛ́ɛ́né ḿmē nkamlɛn á nkǒŋsé.”

17

Yə̌l ehə̌ŋlɛ́né Yesuɛ

(Mak 9.2-13; Luk 9.28-36)

1 Ámbīd e epun ntóób Yesuɛ ankɛɛ́n Petro ne Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ á mbɔɔd echě echabé ámīn. Běnpɛn-ɛɛ́ bémbɛ̄ áhed. 2 Dɔ́ɔ ábê bembapɛɛ bényíné nɛ́ɛ áhə́ŋlɛ́né, eʼsó éʼpɛné mɔ́ á nló nɛ̂ŋgáne enyɛn. Mbɔ́té chɔ́-ʼɛ épūbē mɔ́ féréd émwaá-ʼɛ áte. 3 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ábê bembapɛɛ bényīn nɛ́ɛ Mosɛɛ ne Elaijaa bébídé təléd, bɔ́ɔbɛ Yesuɛ békaleʼ. 4 Dɔ́ɔ Petro álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “A-Sáŋ, ébóó ngáne syáā dédíí hɛ́n. Nzé edəə́, mɛ̌lōŋ eʼbem éʼláán, échōŋ, éche Mosɛɛ ne éche Elaijaa.” 5 Eépedɛɛ́ ké amad á nsəl boŋ mbag echě ekine áte ékūtān bɔ́. Hɛ́ɛ béwógɛɛ́ ehɔ́b ébíde á mbag-tê nɛ́n, “Awem Mwǎn a nlém nɛ́n, awógte mɛ menyiŋge. Nyéwógne mɔ́.” 6 Áde ábē bembapɛɛ béwógé échê ehɔ́b, bémbwɔ̄g mebóbóŋ, bésōŋ-ʼɛ eʼsó ásē ne mbwɔ́g ń ngíne. 7 Dɔ́ɔ Yesuɛ ápédé wɛ́ɛ bémbɛ̄ɛ̄ boŋ ábānē bɔ́ ekáá á yə̌l, áhɔ̄bē aá, “Nyéhide ásē, nyéebááʼ.” 8 Áde bényéné nló ámīn, bényīn Yesuɛ mwěnpɛn. 9 Áde bɔ́bɔ̄ɔ bésudɛɛ́ á mbɔɔd mîn nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ ásímɛɛ́ bɔ́ etúu áte áhɔ́beʼ aá, “Nyéeláŋgé modmod dyamdyam áde nyényíné kə́ə́ŋ ne á póndé echě Dyǒb dɛ́puúdté Mwǎn-a-Moonyoŋ á kwééd.” 10 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Cheé ekə́ə́ boŋ bemeléede bé mbéndé béhɔ́bé nɛ́n bán Elaijaa atə́ŋgɛ́né asébe dé apɛ boŋ Ane-awě-Béwɔ́gté ǎpɛ̌?” 11 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Ne mbále, Elaijaa atə́ŋgɛ́né asébe dé apɛ, atíí-ʼɛ mam mésyə̄ə̄l. 12 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ Elaijaa ammǎd apɛ, boŋ bad bénkênchemmé mɔ́, bêmbɛ̌l-lɛ mɔ́ ngáne bêndəŋgé. Melemlem né-ʼaá Mwǎn-a-Moonyoŋ átagké áwab mekáá.” 13 Enɛ́n póndé dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bɛ́sōŋtɛ̄nnē nɛ́n bán Jɔnɛ, Ndusɛnɛ mɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́.

Yesuɛ achǒŋté mwǎn a mwɛnchóm
awě edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte

(Mak 9.14-29; Luk 9.37-43a)

14 Áde Yesuɛ ne ábê bembapɛɛ bétímé ámbīd ámpē boŋ bétán ndun e mod, mod nhɔ́g ampɛ̌ áwē, akɔ́g mebóbóŋ, boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá, 15 “A-Sáŋ sôn, wóg awem mwǎn ngɔl. Awem mwǎn a mwɛnchóm akonle nkole mé ekikíd, atage bwâmbwam. Ayɔ̌gké ahún kə́ə́ŋ ne á muú-te ne á mendíb-te. 16 Mempɛɛ́n mɔ́ wɛ́ɛ ábōŋ bembapɛɛ, boŋ béehɛlɛɛ́ mɔ́ achood.” 17 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné aá, “Wáā! Nyé bad béʼ chii, mbɛltéd ḿmɛ̄n méētyéemɛɛ́, nyéewóo-ʼáa adúbe. Chán mɛ́pɛɛ́ nyé adyɛn hɛ́n-ēē? Chán mɛ́pɛɛ́ nyé awɛsɛn-ē? Hyɛnáád mɛ mwǎn awed hɛ́n.” 18 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákamlanné edəə́dəŋ é mbéb éche étágtéʼáá ane mwǎn aá ébîd, boŋ ébíd-tɛ. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mwǎn áchōŋ-ʼɛ. 19 Ámbīd e póndé bembapɛɛ ábe Yesuɛ béntān mɔ́, boŋ bésɛdté mɔ́ á kun-tê nɛ́n bánken, “Cheé ênkə̌ŋ boŋ sênkênhɛ̌l échê edəə́dəŋ é mbéb abíded?” 20 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Áyə̄le adúbe ádé nyé mwǎmpīn. Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé nyêwóó adúbe áde ádé mwǎmpīn nɛ̂ŋgáne mbə́l-e-bǔ, né nyɛ́ɛ̄kamlɛ́n échɛ́n ekone bán éhide hɛ́n, étim híníí, étīm-mɛ nɛ̂ děn. Dyam ké ahɔ́g déetómmé nyé áte. 21 Nyêhɛle-sɛ nyêbídéd enɛ́n ndín e edəə́dəŋ é mbéb nzé nyêkânne, nyédidé-ʼɛ yə̌l nzaa á mekáne-tê.”*

Yesuɛ ahɔ́bé ámpē
ngáne bad bɛ́wūūʼɛ́ mɔ́

(Mak 9.30-32; Luk 9.43b-45)

22 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bénladɛ́n áte hǒm ahɔ́g á mbwɔ́g e Galilia. Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé baányoŋ. Bɔ́-ʼaá bɛ́wūū mɔ́. 23 Boŋ Dyǒb dɛ́puúd mɔ́ ámbīd e eʼpun éʼláán.” Áde bembapɛɛ béwógé nɛ̂, bénwōg ndutul bwâmbwam.

Yesuɛ asǎŋgé táásɛ e Ndáb-e-Dyǒb

24 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á dyad á Kapenahum. Áhed dɔ́ɔ bad ábe bésáŋtéʼáá táásɛ e Ndáb-e-Dyǒb bétáné Petro boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Kíné awɛn meléede eésaŋgɛ́ɛ́ táásɛ e Ndáb-e-Dyǒb-e?” 25 Petro antimtɛ́n bɔ́ aá, “Asaŋgeʼ.” Áde Petro ásɔ́lé á ndáb sɔ́lɛ́n, eépedɛɛ́ dyam ahɔ́b boŋ Yesuɛ ásɛdté mɔ́ aá, “A-Simɔn, chán ényíné ádɛ́n akan? Benzébádé kə̂ŋ é nkǒŋsé ésaŋtɛɛ́ eʼsaŋgé kéʼɛ táásɛ? Bǎn bé aloŋ-ɛ, ngé beken?”† 26 Petro ákwɛntɛ́n aá, “Beken.” Yesuɛ aá, “Nɛ̂ álûmte nɛ́n bán, bǎn bé aloŋ béetə̂ŋgɛnɛɛ́ asaa. 27 Boŋ ké nɛ̂, âbɛl nɛ́n deéliŋsé ábê bad ábe bésaŋte táásɛ, kɛ̌ ébwêm eʼchɔ̂b á edib-é-nzab-tê. Súu eche wɛ́sēbɛ̄ɛ̄ akób, énede chɔ́ nsəl áte, wɛ̌tān mɔné ḿme mɛ́kwog sóo táásɛ asaŋned áwēd-te. Téd mɔ́, ésaŋned sóo.”

18

Nzɛ́ɛ́ atómtɛ́né mod ambáá
abɛ́ áʼsō éʼ Dyǒb?

(Mak 9.33-37; Luk 9.46-48)

1 Éebemɛɛ́ áte ámbīd e nɛ̂, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bêmpɛ̌ áwē, bésɛ̄dēd mɔ́ bánken, “Nzɛ́-módɛ́-ʼɛ atómtɛ́né mod ambáá abɛ́ á nkamlɛn ḿ mín?” 2 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ áchɛ́nlé mwěndem nhɔ́g, átīīdē mɔ́ áwab tîntê, 3 boŋ áhɔ̄b aá, “Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ ésebán mod ahə̌ŋlɛ́né ádē aloŋgé boŋ abɛ́ nɛ̂ŋgáne anɛ́n mwǎn, eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á nkamlɛn ḿ mín. 4 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě asǔdté yə̌l nɛ̂ŋgáne anɛ́n mwǎn né mɔ́ɔ atómtɛ́né mod ambáá abɛ́ átîntê e bad ábe bédé ásē e nkamlɛn ḿ mín. 5 Kénzɛ́ɛ́ awě akobé enɛ́n ndín e mwǎn á dǐn ádêm, né akobé mɛ. 6 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě abɛ̌lté enɛ́n ndín e mwěndem awě adúbpé mɛ mbéb, émbɛ̄ mboŋ né bêntəə́ ene ndín e mod sáŋkalaa a aláá á nkə́ŋ, boŋ béhúnéd-tɛ mɔ́ wɛ́ɛ edíb é nkwɛ̌ étómtɛ́né achab ásē. 7 Eʼbéb éʼ yə̌l áte ne nkǒŋsé áyə̄le mekəgsɛn ḿme mébɛlte bad mbéb. Mekəgsɛn métə́ŋgɛ́né apɛ, boŋ eʼbéb éʼ yə̌l áte ne mod awě abɛ̌lté mod ampée mbéb. 8 Nzé échoŋ ekáá kéʼɛ ekuu ébɛlte wɛ mbéb, esɛ́l chɔ́, épim. Édé mboŋ wɛ âkud aloŋgé ne epɛd é yə̌l tómaa wɛ âwóŋ mekáá mébɛ kéʼɛ mekuu mébɛ boŋ bébwém wɛ á muú ḿme méēdīmēʼ. 9 Melemlem nzé ádoŋ dǐd ábɛlte wɛ mbéb, ehúd dɔ́, épim. Édé mboŋ wɛ âkud aloŋgé ne dǐd ahɔ́g tómaa wɛ âwóŋ mǐd mébɛ boŋ bébwém wɛ á dǔ-á-muú.

Ngan e ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme mémbɔ̄ɔ

(Luk 15.3-7)

10 “Nyényîn nɛ́n bán nyéetédɛɛ́ ḿmɛ́n mpín ḿ bǎn ké nhɔ́g nkóŋtéd, bán méesaá etógnɛ́n. Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ ángɛl éche énɔneʼ bɔ́ ébâg áʼsō ábe echem Sáŋ awě adé ámīn âhɔ́be bɔ́.* 12 Chán nyényíné ádɛ́n dyam? Nzé mod awóó mbwɔ́kɛl é ńdyɔŋ ḿ mbód, boŋ nhɔ́g ḿbɔ́ɔ́, ngɔ́mē ǎtɛdé ḿmíníí móom mé ńdyɔŋ ḿ mbód abog ne abog wɛ́ɛ bédyákē medyɛ́ á ekone mîn âkɛ dé ahɛd ḿmê nhɔ́g ḿme ḿbɔ́ɔ́? 13 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé adǐbté-ʼɛ mɔ́ abɛlé awógɛ́n mɔ́ menyiŋge tómaa ḿmíníí móom abog ne abog ḿme ménkêmbɔ́ɔ. 14 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ echɛn† Sáŋ awě adé ámīn éehɛdɛ́ɛ́ aá ké mpín ḿ mwěndem nɛ́ɛ ḿmɛ́n ḿbɔ́ɔ.

Mwǎnyoŋ awě abɛ̌nlé wɛ awusé

15 “Nzé mwǎnyoŋ abɛ̌nlé wɛ awusé, tán mɔ́ wɛ́ɛ nyúmɔ̄ bad bébɛ běnpɛn nyédíí, échu mɔ́ dɔ́ aláa. Nzé achemé ádē awusé, né nyé mwǎnyoŋ nyêtimé ásē.‡ 16 Boŋ nzé eékwɛntɛne aá mɔ́pǎnné wɛ, etéd mod ampée nhɔ́g kéʼɛ bébɛ ékɛ̄ɛ̄n áwē, âbɛl nɛ́n, ‘Mbéb ké ńhéé ḿme éhɔ́bé wɛɛ́ abɛlé wɛ ḿbyɛ̂n ne mbóŋ ébɛ kéʼɛ éláán.’§ 17 Nzé eékobe kə́ə́ŋne chǒm-ɛ́ɛ échê mboŋ éhɔ́bé, épɛ̄ɛ̄n mɔ́ á mwembé. Nzé eékwɛntɛne ké bɔ́ awóglɛn, etéd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě eedúbpe áyə̄l e ḿme nsôŋtɛn káa nɛ̂ŋgáne nsaad-a-táásɛ.*

Yesuɛ aá bembapɛɛ béwóó
ngíne âkə́ŋ ne âbɛ dyam kunze

18 “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kéchéé éche nyébéné á nkǒŋsé ébénnédé ámīn. Kéchéé-ʼɛ éche nyébágé kunze á nkǒŋsé, ébágnédé kunze ámīn. 19 Nlâŋge nyé ámpē nɛ́n mɛɛ́, nzé nyé bad bébɛ nyêchěmtɛ́né áyə̄le kéchéé boŋ nyêhɛdé chɔ́ á mekáne-tê, echem Sáŋ awě adé ámīn ǎbɛ̌ nyé chɔ́. 20 Áyə̄le wɛ́ɛ bad bébɛ kéʼɛ béláán béládné áwêm dǐn, mɛ́mpē ndé áwab tîntê.”

Ngan e mod-a-nsɔ́n a kə̂ŋ
awě enkênlagsɛ́n waáb

21 Hɛ̂ dɔ́ɔ Petro ápédé wɛ́ɛ Yesuɛ, boŋ ásɛdté mɔ́ aá “A-Sáŋ, nzé mwǎnned abɛnle mɛ awusé póndé tɛ́ɛ́, ngen étə́ŋ ńtə́ŋgɛ́né mɔ́ alagsɛn? Kə́ə́ŋse ngen saámbé-yɛ?” 22 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, saké ngen saámbé, boŋ móom mé ngen saámbé ne saámbé.† 23 Nɛ̂ dɔ́ɔ édíí á nkamlɛn ḿ mín. Dyǒb ákamlanné nɛ̂ŋgáne kə̂ŋ pɔ́g echě echɛ́nlé bad ábe bébɛle nsɔ́n ásē echê, ânɔn mɔné ḿme bɔ́ ké ahéé béwánlé mɔ́. 24 Abooted áde ábóótédé ânɔn mɔné ḿme ábê bad béwánlé mɔ́, dɔ́ɔ bad bépɛ́ɛ́nédé mɔ́ mod nhɔ́g awě anwálé mɔ́ nkúú ḿ mɔné. 25 Ane mod enkênhɛnlé ádē alúm atwɛ, né-ɔɔ́ kə̂ŋ enhɔ́b aá bésôm mɔ́ nchoo ne mwaád ne bǎn nɛ̂ŋgáne betâŋ, bésôm-mɛ bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe áwóó. Ḿmê mɔné mɛ́bē âsábe áde alúm. 26 Ane mod ankwɛ̌ kə̂ŋ á mekuu, áchāā mɔ́ aá, ‘Bɛɛ́ mɛ póndé, mɛ̌twɛ̌ ádoŋ alúm ásyə̄ə̄l.’ 27 Kə̂ŋ enwóg mɔ́ ngɔl, anchené mɔ́ aá ákag, álagsɛ́n-nɛ ádê alúm. 28 Nɛ́ɛ ane mod áhídté hɛ̂, ambomɛ́n waáb awě mɔ́mpē abɛléʼáá nsɔ́n ásē e kə̂ŋ. Waáb ne anwálé mɔ́ mwǎ mɔné awě énkêmbuú áte. Dɔ́ɔ átɔ́lé waáb á mengɔgíd, aá ásábe mɔ́ ḿmê mɔné. 29 Waáb ankwɛ mɔ́ á mekuu, áchāā mɔ́ aá, ábɛ mɔ́ póndé aá, mɔ́ɔ̄sābē mɔ́ ádē alúm. 30 Ane mod enkênlagsɛ́nné waáb, anhɛ́ mɔ́ á mbwɔg aá kə́ə́ŋ né asábpé áde alúm boŋ bɛ́bīdēd mɔ́. 31 Áde bad ábe bébédé áhed ábe bɔ́mpē bébɛ́léʼáá nsɔ́n ásē e kə̂ŋ bényíné dyam áde ábɛ́nlédé, bénlǐŋ bwâmbwam. Bênkɛ̌ kə̂ŋ dyam ásyə̄ə̄l áde ábɛ́nlédé aláa. 32 Né-ɔɔ́, kə̂ŋ enchɛ́lé ane mod, álāŋgē mɔ́ aá, ‘Ekúkú é ləə nɛ́n! Menlagsɛ́n wɛ alúm áde wénwālɛ̄ɛ̄ mɛ áyə̄le wɛncháŋ mɛ. 33 Cheé ékə́ə́ boŋ weewóge wɛ̌n ngɔl melemlem nɛ̂ŋgáne mɛ-ʼɛ ménwōgkē wɛ ngɔl?’ 34 Kə̂ŋ ênlǐŋ bwâmbwam, né-ɔɔ́ anlóm ane mod á mbwɔg aá béwóged mɔ́ ndutul. Aá ábɛ́-ʼɛ á mbwɔg kə́ə́ŋ né asábpé áde alúm ásyə̄ə̄l.” 35 Né-ɔɔ́, Yesuɛ ansógtɛ́n nɛ́n aá, “Nɛ̂ dɔ́ɔ Titɛ́ɛ Dyǒbɛ awě adé ámīn ábɛnlé. Nzé weélagsɛne mwǎnyoŋ ne ḿmôŋ nlém ńsyə̄ə̄l, né Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n wɛ ngáne ene kə̂ŋ énkɔ̄gsɛ̄nnē ane mod.”

19

Ayə́ged tə̂ŋgɛne anan
dé mmwaád á eʼwóŋgé

(Mak 10.1-12)

1 Áde Yesuɛ ámáá ḿmɛ́n mekan ahɔ́b, anhidé á Galilia ákɛ á mbwɔ́g e Judeya, áchābē á pɛd e edíb é Jodan eníníí. 2 Ndun e mod enhíd mɔ́ áwed, áchōōd-tɛ bad bé nkole. 3 Doŋge á Befarisia bémpɛ̌ áwē âkəg mɔ́. Bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Mbéndé echɛ̂d ebagé kunze nɛ́n bán, mod ánan awě mwaád áyə̄le nyaa e nzɔm ké ehéé-yɛ?” 4 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aáken, “Nyéēlááʼɛ́ á kálag e Dyǒb nɛ́n bán á mbooted, Dyǒb dênhəg bɔ́ mmwaád ne mwɛnchóm-ɛ?” 5 Dyǒb á hɔ́bpe aá, “Áyə̄le né-ɔɔ́, mwɛnchóm ǎtɛdé sáá ne nyaŋ abɛ́ ne mwaád, boŋ búmɔ̄ bad bébɛ bétīm mod nhɔ́g. 6 Né-ɔɔ́, búmɔ̄ béesaá ámpē bad bébɛ, boŋ bédíi mod nhɔ́g. Né-ɔɔ́, échě Dyǒb áládé, modmod eepááʼ.” 7 Hɛ̂ dɔ́ɔ ábê Befarisia bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Nzé édé nɛ̂, cheé-ɔ̄ ênkə̌ŋ boŋ Mosɛɛ ábagé bad kunze aá, mod ábɛ mwaád kálag echě elûmte nɛ́n bán, eʼwóŋgé éʼmáá boŋ ǎnan mɔ́.” 8 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Mosɛɛ ambǎg nyé enɛ́n kunze áyə̄le nyêlɛlé nlém á abum. Énkêmbáá nɛ̂ á mbooted mé nkǒŋsé. 9 Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, mod ké ahéé awě anané mwaád ésebán ane mmwaád akábé asón, nzé ene ndín e mod awóó mmwaád ampée, né akábé asón.” 10 Hɛ̂ dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Nzé nɛ́n dɔ́ɔ mekan mé mmwaád ne nchóm médíí, né éesaá nsyə́ŋ âwóŋ mmwaád.” 11 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Saké mod asyəə́l ahɛle ákob ádɛ́n ayə́ged. Boŋ dɛ́kobnéd ne bad ábe Dyǒb ábágé dɔ́. 12 Nyêbíí nɛ́n bán, nzɔm édé híin échě ékə́ə́ boŋ bad béēwōō bebaád. Behɔ́g bédé ábe béchyáátɛ́né nɛ̂. Bémpēe-ʼɛ bédé nɛ̂ áyə̄le bad bébɛ́lé bɔ́ nɛ̂. Ábíníí-ʼɛ, bébɛ́lé yə̌l nɛ̂ âbɛl boŋ bébɛl nsɔ́n mé nkamlɛn ń Dyǒb. Kénzɛ́ɛ́ awě ahɛlé ádɛ́n ayə́ge akob, ákob dɔ́.”

Yesuɛ anǎmté běndem

(Mak 10.13-16; Luk 18.15-17)

13 Bad bêmpɛɛ́n běndem wɛ̂ Yesuɛ nɛ́n bán ábân bɔ́ ekáá á nló, ákânned-tɛ bɔ́. Ábē bembapɛɛ bénkānē ábe bad áte. 14 Boŋ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyétɛde běndem béhyag áwêm, nyéekə́ə́ bɔ́, áyə̄le nɛ́n, nyaa é bad nɛ́ɛ bɔ́ chɔ́ɔ éwóó nkamlɛn ḿ mín.” 15 Né-ɔɔ́, Yesuɛ ambán ábê bǎn ekáá á nló. Ámbīd e nɛ̂, anhidé áhed.

Nhɔn ḿ bad
ne nkamlɛn ń Dyǒb

(Mak 10.17-31; Luk 18.18-30)

16 Póndé pɔ́g mod nhɔ́g ampɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ, ásɛdté mɔ́ aáken, “A-meléed, dyam á bwâm áhéé ńtə́ŋgɛ́né abɛl, âbɛl nɛ́n ńkud aloŋgé áde déemaáʼ?” 17 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Chán éhɛlɛɛ́ ésɛdté mɛ dyam áde ádé dyam á bwâm? Mod nhɔ́g mwěnpɛn mɔ́ adé awě adé mod a bwâm. Koŋgéʼ mbéndé é Dyǒb nzé ehɛde wɛ mɔ́kud aloŋgé áde déemaáʼ.” 18 Dɔ́ɔ ane mod ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Mbéndé éhéé?” Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Weewúɛ́ʼ mod, weekábé asón á ndáb eʼwóŋgé, weechíbéʼ, weebídé mbóŋ e metóm, 19 bɛɛ́ sóó ne nyoŋ edúbé, édəŋ-ʼɛ mwǎnyoŋ nɛ̂ŋgáne echoŋ yə̌l.” 20 Hɛ́ɛ ene kɔ́demod élâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “Nhídé échɛ́n mbéndé ésyə̄ə̄l; cheé émpēe éhɛdne mɛ abɛl.” 21 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Nzé ehɛde wɛɛ́ mɔ́ɔwóó awusé á yə̌l ké ahɔ́g, kǎg ésôm bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éwóó, étêd ḿmê mɔné ébɛ betóótōkɛ̄ bé bad. Nzé ebɛlé nɛ̂, wɛ̌kǔd nhɔn ádyōb. Ene póndé éhyɛ éhíde mɛ. 22 Áde ene kɔ́demod áwógé nɛ̂, anwóg mbéb áte bwâmbwam áhīdē-ʼɛ áyə̄le ambɛ́ nhɔn bwâmbwam.”

23 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ élɛ̌l áte nhɔn ḿ mod âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb. 24 Ńláa nyé ámpē nɛ́n mɛɛ́ édé mwǎn a akan sáŋkalaa a nyam nɛ́ɛ Kamɛ̂l âpoŋ á epɔn é ndɔnde tómaa nhɔn ḿ mod âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb.” 25 Áde bembapɛɛ béwógé nɛ́n, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Bênsɛdéd bánken, “Nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ahɛle ákud eʼsoósoŋ?” 26 Hɛ́ɛ Yesuɛ ánɔ́né bɔ́ chóóŋ boŋ áhɔ̄bē aá, “Ne baányoŋ nɛ́n déehɛlɛɛ́ sɛ ábɛnléd boŋ ne Dyǒb dyamdyam déelɛlɛɛ́ áte.” 27 Hɛ́ɛ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nɔnéʼ, sêtɛ̌dté chǒm ésyə̄ə̄l âhíd wɛ, cheé-ɔ̄ ébɛ̄ ḿmɛd nsyə́ŋ.” 28 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ ádyɛɛ́ʼɛ́ á atii dé nkamlɛn ne éche ehúmé ésyə̄ə̄l á nkǒŋsé ḿme ńhúɛʼ, nyé bad dyôm ne bébɛ ábe béhíde mɛ nyémpē nyɛ́ɛ̄dyɛɛ́ á metii mé nkamlɛn, nyékāādtē metúmbé mé Israɛl dyôm ne mébɛ. 29 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě atɛ̌dté éche ndáb, baányaŋ, sáá, nyaá, bǎn, ne eche mbwɔ́g áyə̄l echêm, ǎkud chɔ́ mbwɔ́kɛl e ngen, ákūd-tɛ aloŋgé áde déemaáʼ. 30 Boŋ bad híin ábe bédé áʼsō bɔɔb bɛ́lyəg mbíd, híin-nɛ ábe bénlyəg mbíd bɛ́bē áʼsō.”

20

Ngan e bad bé nsɔ́n

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ákalɛɛ́ ngan aá, “Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nkamlɛn ḿ mín ńdé nhəgtɛ́n nɛ̂ŋgáne nwóó-nzag nhɔ́g awě ambíd á ndáb epɔg é mbwɛmbwɛ âkɛ dé ahɛd bad ábe ásābɛ̄ɛ̄, âbɛl nsɔ́n áwē nzag-tê. 2 Bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bêmpɛ̌ á nchemtɛn áyə̄le nsábe mé epun é bǐn boŋ álómé bɔ́ áwē nzag-tê. 3 Ane nwóó-nzag antǐm ámbīd ámpē á dyad-tê á ngə́ŋ abog. Antán bad bé nsɔ́n bémpēe áhed. Béntyēēm ngɛ̂n, béebɛleʼaá chǒmchǒm. 4 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, ‘Nyémpē nyékɛ nyébɛl nsɔ́n áwêm nzag-tê, mɛ̌sābē nyé nsábe ḿme ńkwógnédé.’ 5 Né-ɔɔ́, bênkɛ̌. Ambɛ̌l melemlem mé dyam á kəd, ne á ngə́ŋ éláán. 6 Dyam ngə́ŋ étáan nɛ́ɛ ane mod átímé á dyad-tê ámpē, antán bad bé nsɔ́n ábe bɔ́mpē béntyēēm, béebɛleʼaá dyamdyam. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, ‘Cheé nyébébtɛɛ́ epun é bǐn ésyə̄ə̄l hɛ́n ngɛ̂n áde nyéebɛlɛ́ɛ́ dyamdyam.’ 7 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ nɛ́n bán, ‘Modmod eetédɛɛ́ sé á nsɔ́n.’ Hɛ́ɛ ane mod álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, ‘Nyémpē nyékag-kɔɔ́ nyébɛl nsɔ́n áwêm nzag-tê.’

8 “Áde ngukɛ́l épédé, ane nwóó-nzag anláá awě mod awě anɔne ábē bad bé nsɔ́n aá, álad bad bé nsɔ́n áte, ásábe bɔ́. Aá, ábooted ne bad ábe bédímtɛ́né apɛ, ásōg-kɛ ne ábe bésébpé apɛ. 9 Ambɛɛ́ bad ábe bêmbootéd nsɔ́n á ngə́ŋ étáan nsábe mé epun é bǐn 10 Áde bad ábe bénsēbē nsɔ́n abooted bépédé âkob nsábe, bénwēmtɛ̄n bán, bɛ́kud nsábe ḿme ńtómé ḿ bad ábe bêmbootéd nsɔ́n á ngə́ŋ étáan. Boŋ bɔ́mpē bênkǔd melemlem mé nsábe. 11 Áde békóbé mɔné ḿme bêmbɛɛ́ bɔ́, bêmbootéd anyoo áte. 12 Béhɔ̄bē bán, ‘Ábɛ́n bad bébɛ́lé nsɔ́n háwa pɔ́g chěmpɛn, ké nɛ̂, esábpé bɔ́ melemlem nɛ́ɛ sé ábe sêbɛlé nsɔ́n epun é bǐn ésyə̄ə̄l ne enyɛn é ngíne.’ 13 Nwóó-nzag antimtɛ́n ábê bad nhɔ́g aá, ‘Amúɛ̄, meédogɛɛ́ nyé. Éesaá mbále bán dentíí bán mɛ̌bɛ nyé nsábe mé nsɔ́n mé epun é bǐn-ɛ? 14 Nyékob-pɔɔ́ ḿmɛ̄n mɔné, nyékag. Mměn-ɛɛ́ ntíídé mɛɛ́ mɛ̌sābē anɛ́n mod awě adǐmtɛ́né apɛ melemlem ngáne ńsábpéʼáá wɛ́mpē. 15 Meewóoʼɛ́ kunze âbɛnled ḿmêm mɔné ngáne ńdə́ə́-yɛ? Cheé ékə́ə́ boŋ nyébēbtē nlém á abum áyə̄le ábêm eʼboŋ bé nlém?’ ” 16 Yesuɛ ansógtɛ́n ene ngan aá, “Né-ɔɔ́, béʼsō bɛ́tǐm bé mbíd, bé mbíd-tɛ bɛ́tǐm bé eʼsó.”

Yesuɛ ahɔ́bé ngen echě elóntɛ́né
éláán ngáne bɛ́wūūʼɛ́ mɔ́

(Mak 10.32-34; Luk 18.31-34)

17 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békágéʼáá á akuu á Jerusalɛm. Áde békagké nɛ̂ dɔ́ɔ áchə́gé bɔ́ á nkəg, boŋ álāŋgē bɔ́ á kun-tê aá, 18 “Pɔ́n nyébíi bán dekag á Jerusalɛm, áwed-taá bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé. Bɔ́-ʼɛ bɛ́bɛɛ́ mbakú bán atə́ŋgɛ́né awɛ́. 19 Bɛ́bɛ mɔ́ á mekáá mé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Bɔ́-ʼɛ bɛ́wɔɔdé mɔ́, béswādtāād mɔ́ eʼtaŋgú, bébōmē-ʼɛ mɔ́ á awɔg. Boŋ ámbīd e eʼpun éʼláán Dyǒb dɛ́puúd mɔ́.”

Nyɛ̌-mwǎn ahɛdte bǎn metii

(Mak 10.35-45)

20 Ámbīd e póndé dɔ́ɔ Zɛbɛdiɛ mwaád ápédé wɛ́ɛ Yesuɛ ne ábē bǎn bé baachóm bébɛ, abwɔ́g mebóbóŋ, áchāā-ʼɛ Yesuɛ aá ábɛle mɔ́ dyam. 21 Yesuɛ ansɛdéd mɔ́ aáken, “Cheé éhɛdɛɛ́?” Dɔ́ɔ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Bǎg mɛ akag nɛ́n wɛɛ́, póndé eche wɛ́bɛ̄ɛ̄ á nkamlɛn, ábêm bǎn bɛ́n bébɛ bɛ́dyɛɛ́ wɛ á nkəg, nhɔ́g ekáá émbáá, aníníí-ʼɛ á ekáá é emwɛd.” 22 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nyéebíiʼɛ́ chǒm éche nyésɛdtɛɛ́. Nyɛ́ɛ̄hɛ̌l metuné ḿme mɛ́pēmmē apém-ɛ?” Bênkwɛntɛ́n bán béhɛ̌l. 23 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ne mbále, nyɛ́ɛ̄pēm boŋ meewóoʼɛ́ kunze âpwɛd mod awě ǎdyɛɛ́ mɛ á ekáá é mbáá kéʼɛ á ekáá é emwɛd. Ábê eʼtə́l éʼdíi eʼtə́l ábe éʼbágnédé ne bad ábe echem Sáŋ ánábnédé bɔ́.” 24 Áde ábíníí bembapɛɛ dyôm béwógé nɛ̂, bênliín ábê baányaŋ bébɛ. 25 Né-ɔɔ́ Yesuɛ anlad bɔ́ áte, boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyêbíí nɛ́n bán, benkamlɛnɛ ne bad bémbáá bé nkǒŋsé bébɛnlad ngíne âkamlɛn bad ábe bédé ásē echâb. 26 Boŋ éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ nɛ̂ átîntê echɛ̂n. Kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde aá mɔ́bɛ̂ mod ambáá átîntê echɛ̂n, atə́ŋgɛ́né abɛ́ mbəledɛ awɛ̂n. 27 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎbɛ̄ mod aʼsó átîntê echɛ̂n, atə́ŋgɛ́né abɛ́ awɛn ntâŋ. 28 Melemlem nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ eépedɛɛ́ aá bad bébɛnle mɔ́, boŋ apedé âbɛle bad, âbɛ-ʼɛ ádē aloŋgé âkɔde bad híin.”

Yesuɛ achǒŋté bad bébɛ
ábe bênkwɛ̌ ndím

(Mak 10.46-52; Luk 18.35-43)

29 Áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ béhidtɛɛ́ á Dyad á Jeriko, ndun e mod ehídéʼáá mɔ́. 30 Ene póndé-ʼɔɔ́ bad bébɛ ábe bênkwɛ̌ ndím bêndyɛɛ́ á nkəg ń nzii. Áde béwógé bán, Yesuɛ atómeʼ, bêmbootéd abón bán, “A-Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, wóg sé ngɔl!” 31 Ndun e mod echě embɛ́ áhed enkáné bɔ́ áte bán bédib nsəl. Boŋ bɔ́-ʼɛ bémbādnɛ̄n abón ne ngíne bán, “A-Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, a-Sáŋ, wóg sé ngɔl!” 32 Yesuɛ antyéem, achɛ́lé bɔ́ boŋ ásɛdté bɔ́ aáken, “Cheé nyéhɛdɛɛ́ bán, ḿbɛle nyé?” 33 Bênkwɛntɛ́n bán, “A-Sáŋ, sêhɛde bán, ébɛl sényínɛn.” 34 Yesuɛ anwóg bɔ́ ngɔl, né-ɔɔ́ ambán bɔ́ mekáá á mǐd. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bêmbootéd anyínɛn, béhīdē-ʼɛ mɔ́.

21

Yesuɛ asɔ́lé á Jerusalɛm nɛ́ɛ kə̂ŋ

(Mak 11.1-11; Luk 19.28-40; Jɔn 12.12-19)

1 Áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békwógé apɛ á Jerusalɛm, nɛ́ɛ bépédé á dyad á Bɛtpeg á ekone é menzab Yesuɛ anlóm bembapɛɛ bébɛ áʼsō. 2 Anláá bɔ́ nɛ́n aá, “Nyékag á dyad áde ádé nyé áʼsō nɛ̂. Nzé nyêsɔ́lé sɔ́lɛ́n, nyɛ́ɛ̄tán nɛ́ɛ bétə́ŋgé ésɛl ne mwǎn ánkəg. Nyéhune bɔ́ nyéhyiinad mɛ. 3 Nzé mod asɛ̌dté nyé aáken, cheé ékə́ə́ boŋ nyéhunneʼ, nyêláá mɔ́ bán Sáŋgwɛ́ɛ́* atógnɛ́né bɔ́. Nzé nyêhɔ́bé nɛ̂, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mod ǎchennéd nyé.” 4 Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ aá,

5 “Áláa dyad á Zayɔn aá,

Nyénɔneʼ, echɛn kə̂ŋ ehyag áwɛ̄n,

asǔdté yə̌l, adiídé ésɛl, etum é nchóm a ésɛl.”

6 Né-ɔɔ́ ábê bembapɛɛ bênkɛ̌ bébɛ̄l-lɛ ngáne Yesuɛ ánlyə̄gtɛ̄nnē bɔ́. 7 Bêmpɛɛ́n échê ésɛl ne mwǎn, bétéd échab mbɔ́té, bétal chɔ́ ámīn, boŋ Yesuɛ ádiideʼ. 8 Ekud é bad bêntǎl échab mbɔ́té á nzii-tê, ábíníí-ʼɛ bésɛ̄lēʼ eʼkikag éʼ mií, bétaléʼ á nzii-tê. 9 Ndun e mod echě ekágéʼáá mɔ́ áʼsō ne echě ehídéʼáá mɔ́ ámbīd bêmbootéd abón bán,

“Hosána, mekɛnag mébɛ̂ ne mwǎn a mbya ḿme Dabidɛ.

Nnam ḿbɛ̂ ne ane awě apedé á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́.

Hosána, mekɛnag ne Dyǒb áde ádé se ámīn!”

10 Nɛ́ɛ Yesuɛ ásɔ́lé á Jerusalɛm nɛ́n sɔ́lɛ́n, bad bésyə̄ə̄l bépuutéd, bésɛdté-ʼɛ bánken, “Nzɛ́ɛ́ ne?” 11 Dɔ́ɔ ene ndun e mod ékwɛntanné bán, “Yesuɛ mɔ́ adé, nkal éʼdəə́dəŋ a dyad á Nazarɛt á mbwɔ́g e Galilia.”

Yesuɛ anané bekáb bé nyoŋgé
á Ndáb-e-Dyǒb

(Mak 11.15-19; Luk 19.45-48; Jɔn 2.13-22)

12 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ankɛ asɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb. Annǎn bad bésyə̄ə̄l ábe békábéʼáá dyɔn áwēd-te. Ankuné betébelɛ ábe bad bépɛ́nléʼáá mɔné ámīn mekuu ámīn, ákūnē-ʼɛ metii ḿmé bad ábe bésómméʼáá mbəŋgé mekuu ámīn. 13 Anláá-ʼɛ bɔ́ aá, “Éténlédé nɛ́n bán, Dyǒb áhɔ́bé aá,

‘Echem ndáb etə́ŋgɛ́né achəgned bán ndáb e mekáne.’ Boŋ nyêtimté chɔ́, ‘mbwɔg mé bechîb!’ ”

14 Bad ábe bênkwɛ̌ ndím ne bad ábe mekuu ménwɛ̄ɛ̄ ábe bémbɛ̄ áhed bêmpɛ̌ áwē, ádīd-tɛ bɔ́ bwâm. 15 Boŋ áde beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bényíné menyáké ḿme Yesuɛ ábɛ́lé, boŋ béwóg-kɛ eʼsaád ábe běndem bébónɛɛ́ á Ndáb-e-Dyǒb bán, “Mekɛnag mébɛ̂ ne mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ,” bênlǐŋ bwâmbwam. 16 Bênsɛdéd Yesuɛ bánken, “Ewóge chǒm-ɛ́ɛ ábê bǎn béhɔ́bɛɛ́-yɛ?” Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Ɛɛ, nwógeʼ. Nyéēlāāʼɛ́ mbêd á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, Dyǒb ábóŋsɛ́né eʼchɛd éʼ běndem ne éʼ bǎn bé nkə́ə́l âbɛ mɔ́ mekɛnag mé bwâm-ɛ?” 17 Ámbīd e nɛ̂ Yesuɛ antɛdé bɔ́ á Jerusalɛm ákɛ ánāā á dyad á Bɛtani.

Yesuɛ ne alín á ngəl

(Mak 11.12-14, 20-24)

18 Epɔg é mbwɛmbwɛ áde átimɛɛ́ ámbīd á Jerusalɛm nzaa enkób mɔ́. 19 Áde ákagké nê annyín alín á ngəl. Ankɛ̌ áhed, boŋ enkênyínné epum ké ehɔ́g áwedé-mîn étómɛɛ́ byaá. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábê bwɛl aá, “Wéechyááʼɛ́ epum ámpē mbêd.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bwɛl bénhyɛ́le. 20 Áde ábē bembapɛɛ bényíné nɛ̂, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ bánken, “Chán ádɛ̄n alín á ngəl ámwédé ayɛ́le á mehélé-te nɛ́n-ē?” 21 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé nyêdúbpé ne nlém ńsyə̄ə̄l, né saké dyam áde ḿbɛ́lé ábɛ́n bwɛl áyə̄l děmpɛn nyɛ́bɛnlé. Boŋ né nyêhɛle-sɛ nyêláá kə́ə́ŋne enɛ́n mbɔɔd nɛ́n bán, ‘Hidé hɛ́n, ékɛ ébwêm yə̌l á edíb é nkwɛ̌-te,’ ébɛnléd-tɛ nɛ̂ děn. 22 Nzé nyêwóó adúbe bán, kéchéé éche nyéhɛ́dné Dyǒb á mekáne-tê nyɛ́ɛ̄kǔd, né nzé nyêhɛdé nyɛ́ɛ̄kǔd.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne kunze eche Yesuɛ

(Mak 11.27-33; Luk 20.1-8)

23 Yesuɛ ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb, áyə̄gtē bad. Áde áyə́gtɛɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bépédé áwē, bésɛdté mɔ́ bánken, “Kunze ehéé éwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan? Nzɛ́-módɛ́ abagé-ʼɛ wɛ ene kunze?” 24 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Mɛ ámpē mɛ̌sɛdéd nyé dyam ahɔ́g. Nzé nyêkwɛ̌ntɛ́né dɔ́ né mɛ-ʼɛ mɛ̌lāā nyé kunze echě ńwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan. 25 Edusɛn éche Jɔnɛ ádúsánnáá bad héé émbīdtē? Émbīd ne Dyǒb-ɛ ngé ne baányoŋ?” Běn ne běn bémbootéd apentɛn bán, “Nzé dehɔ́bé nɛ́n bán, ‘Jɔnɛ echě kunze enhúú ne Dyǒb,’ né ǎsɛdéd syánē aáken, ‘Cheé-ɔ̄ enkə̌ŋ boŋ nyénkêndúbé mɔ́?’ 26 Boŋ nzé dehɔ́bé bán, ‘Echě kunze ehúú ne baányoŋ,’ né échɛ́n ekud é mod ébɛl syánē mbéb áyə̄le bad bésyə̄ə̄l béndūbē bán Jɔnɛ abédɛ́ɛ nkal éʼdəə́dəŋ.” 27 Né-ɔɔ́ bênkwɛntɛ́n Yesuɛ bán, “Séebíiʼɛ́.” Mɔ́-ʼɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Né ké mɛ-ʼɛ ámpē méelááʼɛ́ nyé kunze echě ńwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan.”

Ngan e bǎn bé baachóm bébɛ

28 Yesuɛ ambɛ́ ásɛ̄dēd beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé dyad aáken, “Chán nyényíné ádɛ́n akan tə̂ŋgɛne enɛ́n ngan? Mod nhɔ́g abédé awě anchyáá bǎn bé baachóm bébɛ. Hɛ́ɛ ákíí mwǎn ambáá aláa aá, ‘A-mwǎn, kɛ̌ ébɛl nsɔ́n á nzag-tê chii.’ 29 Mwǎn antimtɛ́n mɔ́ aá mɔ́ɔkaá. Boŋ ámbīd e póndé anhəŋlɛ́n mewêmtɛn, ákɛ. 30 Dɔ́ɔ ane mod ákíí wɛ́ɛ mwǎn asad, aláá-ʼɛ mɔ́mpē melemlem mé dyam. Anɛ́n mwǎn antimtɛ́n sáá aá, ‘A-Sáŋ, mɛ̌kɛ̌’ boŋ eékii.” 31 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ beprisɛ bémbáá aáken, “Átîntê ábɛ́n bǎn bébɛ, ahéé ambɛ̌l ngáne sáá áhɛ́déʼáá?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Ambáá.” Né-ɔɔ́, Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, besaad-bé-táásɛ ne bɛkwalɛɛ bédé asɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb tómaa nyé.† 32 Nhɔ́be nɛ́n, áyə̄le Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ampɛ̌, alúméd nyé nzii echě etyéémé, nyénkêndúbɛ́ɛ́ mɔ́, boŋ besaad-bé-táásɛ ne bɛkwalɛɛ béndūbē. Ké nɛ́ɛ nyénnyīn-naá nɛ̂, nyénkênhəŋlɛ́nné, nyênkêndúbé-ʼaá mɔ́.”

Ngan e bebɛl bé nsɔ́n ntɛ́d

(Mak 12.1-12; Luk 20.9-19)

33 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéwóglɛn ngan empée. Nwóó-nzag nhɔ́g abédé awě ankwɛ̌l nzag e eʼpum éʼ mɛl ábe bébɛnlɛɛ́ mǐm. Ankág chɔ́, ábɛl bwǎl wɛ́ɛ béminɛɛ́ ábê eʼpum éʼ mɛl âbɛl mǐm, alóŋ-ʼɛ ebem áwēd-te wɛ́ɛ bédyɛɛʼɛ́ ânɔn nzag áte. Ambɛɛ́ ene nzag wɛ́ɛ bad ábe bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bɛ́kǎb mbote áte, ákɛ̄ á aloŋ démpēe. 34 Ádě póndé épédé eche bépadɛɛ́ eʼpum, ane nwóó-nzag anlóm ábē bembəledɛ wɛ́ɛ ábê bebɛl-bé-nsɔ́n âkobe mɔ́ ádē asii dé eʼpum. 35 Hɛ́ɛ ábê bebɛl-bé-nsɔ́n békóbé ábê bembəledɛ, béwannéʼ nhɔ́g, béwūɛ̄ʼ ampée, aníníí-ʼɛ béwūɛ̄nē meláá. 36 Ámbīd é póndé ane nwóó-nzag anlóm bembəledɛ bémpēe ábe bêmbuú áte tómaa ábíníí. Ábê bebɛl-bé-nsɔ́n bêmbɛ̌l ábê bembəledɛ melemlem ngáne bêmbɛnlé béʼsō. 37 Ámbīd e póndé anlóm awe mwǎn áwāb, ne mewêmtɛn nɛ́n bɛ́bɛɛ́ mɔ́ edúbé. 38 Boŋ áde bebɛl-bé-nsɔ́n bényíné ane mwǎn nɛ́ɛ áhúɛʼɛ́, dɔ́ɔ bɔ́ běn ne běn béhɔ́bɛɛ́ nɛ́n bán, ‘Ndyɛ́-a-mbwɔ́g nɛ́n, nyéhyag! Déwúu mɔ́, âbɛl nɛ́n, eche mbwɔ́g ésuuned syánē.’ 39 Hɛ̂ dɔ́ɔ békóbé mɔ́, bébīdɛ̄n mɔ́ á nzag-tê, boŋ béwúú-ʼɛ mɔ́.” 40 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábê bad bémbáá bé dyad ne beprisɛ bémbáá aá, “Bɔɔb-pɔɔ́, nzé nwóó-nzag ne apedé, cheé ábɛnlé ábê bebɛl-bé-nsɔ́n?” 41 Hɛ̂ dɔ́ɔ békwɛntanné bán, “Ǎwūū ábê eʼbébtéd éʼ bad eʼbébtéd é kwééd, ábɛ̄-ʼɛ ene nzag wɛ́ɛ bebɛl-bé-nsɔ́n bémpēe ábe bɛ́bɛ mɔ́ ádē asii á mbote nzé póndé epedé eche bépádɛɛ́ eʼpum.” 42 Yesuɛ anláá bɔ́ ámpē aá, “Nyéēlāā-ʼɛ́ mbêd wɛ́ɛ eyale é Dyǒb éhɔ́bé nɛ́n bán,

‘Aláá ádě belóŋ-bé-ndáb bênchenɛɛ́ dɔ́ɔ átímé aláá dé etógnɛ́n abɛ́.

Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ̂ ambɛl nɛ́n, édé-ʼɛ syánē menyáké.’

43 Né-ɔɔ́ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, bɛ́kobɛ́n nyé etə́l éche nyéwóó nɛ́ɛ bad bé nkamlɛn ń Dyǒb, bébɛ̄ wɛ́ɛ bad ábe bébɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́.”‡ 45 Áde beprisɛ bémbáá ne Befarisia béwógé échɛ́n ngan éche Yesuɛ ákálé, bênchem bán, bɔ́ɔ ákanlɛɛ́ chɔ́. 46 Né-ɔɔ́ béhɛ́déʼáá mɔ́ akób, boŋ bémbāŋ abɛl nɛ̂, áyə̄le bényīn bán, ene ndun e mod enyínéʼáá Yesuɛ nɛ́ɛ nkal éʼdəə́dəŋ.

22

Ngan e ngande e eʼwóŋgé

(Luk 14.15-24)

1 Yesuɛ ambɛ́ ábɛnléd ngan ámpē âkalɛn ábê bad. Anhɔ́b aá, 2 “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne kə̂ŋ pɔ́g echě enláá ábē bembəledɛ aá béboŋsɛn ngande e eʼwóŋgé ábe awé mwǎn a mwɛnchóm. 3 Ene kə̂ŋ-ʼɛ anlóm ábē bembəledɛ aá békɛ béchəg bad ábe álébpé áyə̄le ene ngande, boŋ ábê bad bénkênkwɛntɛ́nné apɛ. 4 Hɛ́ɛ álómɛɛ́ bembəledɛ bémpēe aá béláa bad ábe mɔ́lébpé nɛ́n bán, ‘Nyêbíí nɛ́n bán, mmaá nyag ne eʼlem ábe éʼbóó yə̌l awúu. Chǒm ésyə̄ə̄l-lɛ édé mboŋsɛ́n, nyéhyag-kɔɔ́ á ngande.’ 5 Boŋ ké nɛ̂ ábê bad ábe bénlēbɛ̄ɛ̄ bénkêntédté ḿmê nlébtéd nɛ́ɛ dyam. Mod tɛ́ɛ́ ahídéʼáá ḿmē ntíi ámbīd. Behɔ́g bênkɛ̌ áwāb nzag-tê, ábíníí béhīdē ḿmab nsɔ́n mémpēe ámbīd. 6 Ábíníí-ʼɛ bénkōb ábê bembəledɛ, bébɔm bɔ́, béwúú-ʼɛ bɔ́. 7 Ene kə̂ŋ enlǐŋ bwâmbwam. Né-ɔɔ́, anlóm éche sə́nze. Nɛ́ɛ épédé, éwūū bad ábe bénwūū ábê bembəledɛ, éhyāād-tɛ ábê bad dyad. 8 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ábē bembəledɛ bémpēe aá, ‘Ngande e eʼwóŋgé emaá mboŋsɛ́n abɛ́, boŋ bad ábe ńlébpé béekwognedɛɛ́ chɔ́ abɛ́ ásē. 9 Bɔɔb-pɔɔ́, nyékag á mbom ń nzii á dyad-tê, nyéchɛ́le bad bésyə̄ə̄l ábe bényíné bán, béhyag á ngande.’ 10 Né-ɔɔ́ ábê bembəledɛ bênkɛ̌ á dyad-tê, bélād bad bésyə̄ə̄l ábe bényīnnē, ken mod a bwâm kéʼɛ mod a mbéb, kə́ə́ŋ ndáb e ngande enlɔ́g áte.

11 “Kə̂ŋ empɛ̌ á ndáb-te ânɔn bad ábe bépédé á ngande. Áde ápédé anyín mod awě enkênhɛ́ asaŋ áde ántə̄ŋgɛ̄nnē ahɛ́ á ngande e eʼwóŋgé. 12 Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aá, ‘Amúɛ̄, chán émwédé apɛ hɛ́n áde wéēhēdɛɛ́ asaŋ á ngande e eʼwóŋgé.’ Boŋ ane mod enkênhɔ́bpé dyamdyam. 13 Dɔ́ɔ kə̂ŋ élâŋgɛɛ́ ábē bembəledɛ ábe béchágtéʼáá beken aá, ‘Nyéhaŋ mɔ́ mekáá ne mekuu, nyébwêm mɔ́ á ebwɔ́g, á ehíntɛ́n-tê. Áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́, bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.’ ” 14 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásógtɛɛ́ enɛ́n ngan ne eʼyale nɛ́n aá, “Dyǒb áchɛ̂nleʼ bad híin âbɛ́ ásē e nkamlɛn ḿmē, boŋ nguse chɔ́ɔ épwɛdnéd.”

Yesuɛ ne asaa á táásɛ

(Mak 12.13-17; Luk 20.20-26)

15 Ébédé póndé pɔ́g echě Befarisia bênkɛɛ́ mbom, âhəge Yesuɛ, âbɛl békóbɛn mɔ́ awusé tɛ̂ŋgɛne eʼyale ábe bɛ́bīd mɔ́ á nsəl. 16 Bénlōm ábāb bembapɛɛ nchoo ne bad bé epepé éche Hɛrɔdɛ wɛ́ɛ Yesuɛ. Nɛ́ɛ bépédé áwē, bélāŋgē mɔ́ nɛ́n bán, “A-meléed, sêbíí nɛ́n bán, ekale mbále. Sêbíí-ʼɛ ámpē nɛ́n bán, ayə́ge ádōŋ tə̂ŋgɛne mbéndé e Dyǒb ádé mbále. Mewêmtɛn mé bad ne eʼsó éʼ mbɔm éʼ bad béehəŋlánné ádôŋ ayə́ged. 17 Láá-ʼɛ sé ngáne ényíné ádɛ́n akan. Mbéndé eche syánē ehɔ́be nɛ́n bán désaŋgeʼ táásɛ wɛ́ɛ Kaisɛɛ, kə̂ŋ e Roma-yɛ?” 18 Boŋ Yesuɛ ambíí ḿmab mewêmtɛn mé mbéb. Né-ɔɔ́ ansɛdéd bɔ́ aáken, “Nyé bedog-badɛ́, cheé nyéhəgkɛɛ́ mɛ? 19 Nyélúmed mɛ mɔné ḿme bésaŋnadté táásɛ eched.” Bêmpiinéd mɔ́ mɔné mé ekii. 20 Dɔ́ɔ ásɛ́dté bɔ́ aáken, “Ediídiŋgɛ éche nzɛ́ɛ́ chɛ́n? Dǐn áde nzɛ́ɛ́-ʼɛ dɛ́n?” 21 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Ábe Kaisɛɛ.” Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyébag-kɔɔ́ Kaisɛɛ éche édé éche Kaisɛɛ, nyébag-kɛ Dyǒb éche édé é Dyǒb.” 22 Áde béwógé nɛ̂, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte. Né-ɔɔ́ bênhidé áhed, békɛ̄-ʼɛ.

Ayə́ged áde Yesuɛ
tə̂ŋgɛne mpuu ámbīd e kwééd

(Mak 12.18-27; Luk 20.27-40)

23 Échê epun chěn doŋge á Besadusia bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. Besadusia béndūbē bán mpuu méesaá ámbīd e kwééd. 24 Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “A-meléed, mbéndé e Mosɛɛ ehɔ́be nɛ́n bán, ‘Nzé mod awóó mmwaád boŋ awédé áde bɔ́ ane mmwaád béepedɛɛ́ mwǎn awále, mwǎnyaŋ a abum ahɔ́g atə́ŋgɛ́né ane nkúd awóŋ, âbɛl boŋ dǐn áde mwǎnyaŋ déēbɔ̄ɔ̄ʼ.’ 25 Bɔɔb-pɔɔ́, bad bébédé hɛ́n mod saámbé ábe bémbīd abum ahɔ́g. Mod aʼsó anwóŋ mmwaád, boŋ awɛ́ áde bɔ́ mmwaád ne béepedɛɛ́ bǎn awále, né-ɔɔ́ mwǎnyaŋ awě anhíd mɔ́ anlyəgnéd ane nkúd a mmwaád. 26 Ane mɔ́mpē anwɛ́ áde bɔ́ ane mmwaád béepedɛɛ́ bǎn awále. Melemlem mé dyam mêmbɛnléd ne awě alóntɛ́né béláán, kə́ə́ŋ bébōm bɔ́ mod saámbé. 27 Kə́ə́ŋne á asóg ane mmwaád mɔ́mpē anwɛ́. 28 Bɔɔb-pɔɔ́ á póndé e mpuu, mmwaád awě nzɛ́ɛ́ ane mmwaád áchəgnédté áyə̄le bɔ́ moosyəə́l saámbé bénwōŋ mɔ́?” 29 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nyêpaneʼ áyə̄le nyéesôŋtɛnɛɛ́ chǒm éche eyale é Dyǒb éhɔ́bɛɛ́, nyéesôŋtɛnɛɛ́-ʼɛ ngáne ngíne e Dyǒb ésógé abɛ́. 30 Áyə̄le póndé echě bad bɛ́puúʼɛ́ ámbīd e kwééd mewóŋgé méebáá ámpē. Bad bɛ́bē nɛ̂ŋgáne ángɛl éche édé ámīn, béewóŋnɛ́ɛ́. 31 Nyéēlááʼɛ́ mbêd dyam áde Dyǒb ahɔ́bé áwɛ̄n tə̂ŋgɛne mpuu-yɛ? Dyǒb áhɔ́bé tə̂ŋgɛne ábɛ̄d betaa aá, 32 ‘Mɛ-ɛɛ́ ndé Dyǒb áde Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ.’ Dyǒb ádíi Dyǒb á bad ábe bédé á aloŋgé, saké Dyǒb á bad ábe béwédé.” 33 Áde ene ndun e mod echě embɛ́ áhed éwógé nɛ̂, bémbɛ̄ menyáké bwâmbwam tə̂ŋgɛne ayə́ged áde Yesuɛ.

Mbéndé ébɛ éche étómtɛ́né
etógnɛ́n abɛ́

(Mak 12.28-34; Luk 10.25-28)

34 Áde Befarisia béwógé bán nkwɛntɛn ḿme Yesuɛ âmbɛɛ́ Besadusia mêmbɛ̌l béehɛle dyamdyam ahɔ́b, bênladɛ́n áte. 35 Hɛ̂ dɔ́ɔ bɔ́ mod nhɔ́g awě abédé meléede a mbéndé, áhyédé Yesuɛ akəg, ásɛdté mɔ́ aá, 36 “A-meléed, átîntê mbéndé ésyə̄ə̄l, ehéé etómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́?” 37 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Etə́ŋgɛ́né édəŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádoŋ Dyǒb ne ḿmoŋ nlém ńsyə̄ə̄l, ne échoŋ edəə́dəŋ ésyə̄ə̄l, édə̄ŋ-ʼɛ mɔ́ ne ḿmôŋ mewêmtɛn mésyə̄ə̄l. 38 Enɛ́n mbéndé chɔ̂ etómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́, ebɛ́-ʼɛ mbéndé eʼsó. 39 Mbéndé echě elóntɛ́né ébɛ echě chɔ́mpē edé etógnɛ́n melemlem nɛ̂ŋgáne eʼsó edíi nɛ́n ‘Édəŋ mwǎnyoŋ ngáne édə́ə́ echoŋ yə̌l.’ 40 Échɛ́n mbéndé ébɛ chɔ́ɔ éwánlé mbéndé éche Mosɛɛ ésyə̄ə̄l ne mekan ḿme bekal-bé-eʼdəə́dəŋ béyə́gté.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne
Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mak 12.35-37; Luk 20.41-44)

41 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábê Befarisia ábe bênladɛ́n áte aá, 42 “Chán nyéwêmtanné tə̂ŋgɛne Ane-awě-Béwɔ́gté? Á mbyaa ḿme nzɛ́ɛ́ áhúú?” Hɛ́ɛ békwɛ́ntɛ́né mɔ́ bán, “Abídé á mbyaa ḿme kə̂ŋ Dabidɛ.” 43 Yesuɛ ansɛdéd bɔ́ aá, “Cheé-ɔ̄ enkə̌ŋ boŋ Dabidɛ áde Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gté mɔ́ ânchəgké mɔ́ aá, ‘A-Sáŋ,’ áde ahɔ́bé aá,

44 ‘Sáŋ Dyǒbɛ anláá awêm Sáŋgwɛ́ɛ́ aá,

Dyɛɛ́ áwêm ekáá émbáá,

kə́ə́ŋ ne á póndé echě mɛ́bɛnlé boŋ ékɔgtéd ábōŋ bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu.’

45 Nɛ́ɛ Dabidɛ mwěn ásébpé mɔ́ achəg aá, Sáŋgwɛ́ɛ́, chán-nɔ̄ Ane-awě-Béwɔ́gté áhɛlɛɛ́ abɛ́ awe mwǎn?” 46 Bɔ́ modmod bénkênhɛnlé mɔ́ dyamdyam akwɛntɛn. Bootya échê epun bénkênchuʼɛ́ mɔ́ dyamdyam asɛded ámpē.

23

Elébé tə̂ŋgɛne bemeléede
bé mbéndé ne Befarisia

(Mak 12.38-39; Luk 11.43, 46, 20.45-46)

1 Ámbīd e nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ene ndun e mod ne ábē bembapɛɛ aá, 2 “Bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bɔ́ɔ bétédé etə́l éche Mosɛɛ bɔɔb âyə́ged bad. 3 Né-ɔɔ́, nyêtə́ŋgɛ́né bɔ́ awóglɛn nyébɛlé-ʼɛ mekan mésyə̄ə̄l ḿme bélâŋgɛɛ́ nyé, boŋ nyéēbɛ̄lēʼ mekan ḿme bébɛlɛɛ́, áyə̄le béebɛlɛ́ɛ́ mekan ḿme béhɔ́bɛɛ́. 4 Békaaʼ eʼdeltéd bé nted, bépêmtad bad, boŋ béesaá mboŋsɛ́n âbán ké ekáá âwóŋgɛn bɔ́ âpém mɔ́. 5 Kéchéé éche bébɛlɛɛ́, bébɛle chɔ́ âbɛl boŋ bad bényîn bɔ́. Békəlteʼ bǎn bé ntyə́g ábe béhágkē nchoo mé eʼyale eʼ Dyǒb áte, boŋ bétə̄ə̄ á mbɔm ne á mekáá, béchabte eʼtûd* ábe béwáaʼɛ́ á mengombe mîn bwâmbwam. 6 Bédəə eʼtə́l bé edúbé adyɛɛ á hǒm á ngande, bédə̄ŋ-ʼɛ metii mé edúbé adyɛɛ á ndáb é mekáne. 7 Bédəə bán, bad bélɛnte bɔ́ ne edúbé ésyə̄ə̄l á dyɔn-tê, bédə̄ŋ-ʼɛ bán, bad béchəge bɔ́ bán, ‘A-meléed.’ 8 Boŋ nyé, nyéēmwāg-sɛ béchəgé nyé bán, ‘Meléede.’ Áyə̄le meléede nhɔ́g mɔ́ɔ nyéwóó, baányaŋ bɔ́-ʼaá nyédíí. 9 Nyéēchə̄gē-ʼɛ mod ké nhɔ́g á nkǒŋsé wɛ́n bán Titɛ́ɛ áyə̄le nyêwóó-ʼɛ Titɛ́ɛ nhɔ́g, awɛ̂n Titɛ́ɛ awě adé ámīn. 10 Nyéēmwāg-kɛ sɛ béchəgé nyé bán, ‘Sáŋgwɛ́ɛ́’ áyə̄le nyêwóó Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́g, Ane-awě-Béwɔ́gté. 11 Mod awě adé ambáá átîntê e echɛ̂n atə́ŋgɛ́né abɛ́ mbəledɛ awɛ̂n. 12 Kénzɛ́ɛ́ awě achə́gté yə̌l, Dyǒb dɛ́sudéd mɔ́, kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě asǔdté yə̌l, Dyǒb dɛ́chə̄gēd mɔ́.”

Yesuɛ asɛlé bad bé medogké

(Mak 12.40; Luk 11.39-42, 44, 52, 20.47)

13 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ébɛ̄ɛ̄n nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia ebébtéd, nyé bad bé medogké! Nyêdibeʼ ekob é nkamlɛn ḿ mín âbɛl boŋ bad béēsɔ̄lēʼ. Nyé běn nyéesɔ́lɛ́ɛ́, nyéēmwāg-kaá bán bad bémpēe ábe béhɛde asɔ́l bésɔ̂l.† 15 Ébɛ̄ɛ̄n nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia ebébtéd, nyé bad bé medogké. Nyêkag meloŋ ne meloŋ âbɛl boŋ mod nhɔ́g átimɛn nyé. Boŋ nzé amaá nyé atimɛn, nyêbɛlé nyêbébéd mɔ́ nyaa echě ákwógnédé âkud nkɔ́gsɛn á dǔ-á-muú ḿme ńtómé ḿmɛ̄n ngen ébɛ.

16 “Ébɛ̄ɛ̄n nyé ebébtéd nyé bad ábe békwédé ndím, boŋ bélyə̄gtē bad bémpēe. Nyêyə́gte bán, ‘Nzé mod amwédé melɛ̌ á dǐn á Ndáb-e-Dyǒb, né nɛ̂ déesaá dyam, boŋ nzé mod amwédé melɛ̌ á dǐn á bwěm éʼ gôl ábe éʼdé áwēd-te, átə́ŋgɛ́né abɛl dyam áde ámwɛ́ɛ́né melɛ̌.’ 17 Eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad bɛ́n, nyêkwedé ndím! Cheé étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́, gôl-lɛ, ngɛ́ Ndáb-e-Dyǒb echě ebɛlé boŋ gôl ebɛ́ chǒm éche ésáá áʼsō éʼ Dyǒb? 18 Nyêyə́gteʼ ámpē bán, ‘Nzé mod amwédé melɛ̌ á dǐn dé menyán mé mendɛ, né nɛ̂ déesaá dyam. Boŋ nzé mod amwédé melɛ̌ á dǐn dé mendɛ ḿme médé á menyán mîn, atə́ŋgɛ́né ábɛl dyam áde ámwɛ́ɛ́né melɛ̌.’ 19 Bad bé ndím bɛ́n! Cheé étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́, mendɛ ngɛ́ menyán ḿme mébɛ́lé boŋ ḿmê mendɛ mébɛ́ chǒm éche ésáá áʼsō éʼ Dyǒb? 20 Né-ɔɔ́ kénzɛ́ɛ́ awě amwédé melɛ̌ á dǐn dé menyán mé mendɛ, né amwédé ḿmê melɛ̌ á dǐn dé menyán ne mendɛ ké méhéé ḿme médé áwedé-mîn. 21 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě amwédé melɛ̌ á dǐn á Ndáb-e-Dyǒb, né amwédé ḿmê melɛ̌ a dǐn á Ndáb-e-Dyǒb ne á dǐn á Dyǒb áde ádyɛɛʼ áwēd-te. 22 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ ámpē awě amwédé melɛ̌ á dǐn dé nkoŋ ḿ mín né amwédé melɛ̌ á dǐn dé atii dé nkamlɛn ń Dyǒb ne á dǐn á Dyǒb áde ádíídé ádê atii.

23 “Ébɛ̄ɛ̄n nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia ebébtéd, nyé bad bé medogké! Nyêbage Dyǒb akab ahɔ́g átîntê e mekab dyôm, ké dé mekúle ḿme béchâmnɛɛ́ ndyééd nɛ́ɛ mînt, dîl ne kúmin.‡ Boŋ nyéehédɛɛ́ nló áte âbɛl ndín é mekan éche mbéndé éhɔ́bé aá nyébɛleʼ. Nyéēsaá mbále ne Dyǒb, nyéewóoʼɛ́ nlém ń ngɔl, nyéedúbpe-ʼáa Dyǒb. Nyêntə́ŋgɛ́n ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l abɛl, ésebán nyêchɔbteʼ ḿmíníí. 24 Nyé bad ábe békwédé ndím boŋ bélyə̄gtē bad bémpēe. Nyêbudeʼ mekan ḿme méesɛ̌ etógnɛ́n ahíd ámbīd. Nyêhúdeʼ púuted á mendíb ḿme nyémwāgkē-te, boŋ nyêtɛdte mbinde émbáá éche édé áwēd-te.

25 “Ébɛ̄ɛ̄n nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia ebébtéd, nyé bad bé medogké! Nyêwobpe mbwendé ne dǐsɛ ámbīd e ebwɔ́g, boŋ medyɛ́ ḿme médé áwēd-te médíi medyɛ́ ḿme nyékúdné ndumbán ne ngoód. 26 Nyé Befarisia, bad bé ndím bɛ́n! Nyésébe nyéwobe mbwendé ne dǐsɛ áte, kə́ə́ŋne mbíd e ebwɔ́g chɔ́mpē ěsāŋ.

27 “Medim ne nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia, nyé bad bé medogké! Nyêdíi nɛ́ɛ soŋ éche bépúbté. Ékineʼ áte ámbīd e ebwɔ́g boŋ eʼhid ne eʼbɔɔ bé ndim ḿ bad bɔ́ɔ éʼlóné áwēd-te. 28 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ nyényînnadté áʼsō éʼ bad nɛ́ɛ bad ábe bésáá boŋ áte nyêlóné ne edogké ne mbéb.

Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n bemeléede
bé mbéndé ne Befarisia

(Luk 11.47-51)

29 “Medim ne nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia, nyé bad bé medogké! Nyêlóoʼ soŋ é bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bwâm, nyéloŋté-ʼɛ mebón ḿme bad ábe bésáá. 30 Nyêkag, nyêhɔ́be-ʼɛ bán, ‘Nzé sêmbɛ́ á póndé echě ábɛ̄d betaa, né sênkênlatɛ́nné bɔ́ áde bénwūūʼɛ́ bekal-bé-eʼdəə́dəŋ áte.’ 31 Nɛ̂ děn álûmte nɛ́n bán nyênkwɛntɛ́n nɛ́n bán nyêbídé á mbyaa ḿme bad ábe béwúɛʼ bekal-bé-eʼdəə́dəŋ. 32 Nyékag-kɔɔ́ áʼsō nyémad nsɔ́n ḿme ábɛ̄n betaa bêmbootédté. 33 Nyə̌ chɛ́n! Etɔd é píí ngɛ̂n. Chán nyɛ́mwɛɛ́ nkɔ́gsɛn ń dǔ-á-muú abame? 34 Né-ɔɔ́, mɛ̌lōmē nyé bekal-bé-eʼdəə́dəŋ ne bad bé debyɛ́ɛ́ ne bemeléede. Nyɛ́ɛ̄wūū doŋge, nyébōmē-ʼɛ bɔ́ á awɔg. Nyɛ́swādtēd doŋge eʼtaŋgú á ndáb é mekáne. Ábíníí-ʼɛ nyénané myad ne myad. 35 Awúu áde nyéwúɛʼɛ́ bɔ́ dɛ́bɛ̌l Dyǒb ákɔ́gsɛ́n nyé áyə̄le mekií mé bad ábe bésáá bésyə̄ə̄l ábe nyéwúú ebɛn á nkǒŋsé, bootya kwééd eche Abɛlɛ awě béwúú ngɛ̂n, âpɛ kwééd echě Zakariyaa, mwǎn awě Bɛrɛkayaa. Zakariyaa awě nyéwúú átîntê e Ndáb-e-Dyǒb ne hǒm áde bébagɛɛ́ mendɛ. 36 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, enɛ́n nyoŋgɛl chɔ́ɔ ěkǔd nkɔ́gsɛn áyə̄le échɛ́n kwééd ésyə̄ə̄l.

Yesuɛ adé ngɔl
ne bad bé Jerusalɛm

(Luk 13.34-35)

37 “Wóowóʼ! Á-bad bé Jerusalɛm, nyêwúɛ bekal-bé-eʼdəə́dəŋ, nyéwúɛ̄nē-ʼɛ bad meláá ábe Dyǒb álómé! Nkénwǎn áte ngen ne ngen âlad nyé áte nɛ̂ŋgáne nyaá-kúb ákútanné bǎn, boŋ nyéehédɛɛ́ etə́l! 38 Nyénɔneʼ, Dyǒb dɛ́tɛdé echɛn ndáb, modmod éebáá-ʼaá áwēd-te. 39 Á mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyéenyínɛ́nné mɛ dǐd ámpē kə́ə́ŋ ne á póndé eche nyɛ́ɛ̄hɔ̄bpē bán, ‘Nnam ne ane awě apedé á dǐn á Sáŋgú.’ ”

24

Mbooted mé metake

(Mak 13.1-2; Luk 21.5-6)

1 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ anhidé á Ndáb-e-Dyǒb. Áde ákagké nɛ̂, dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bétáné mɔ́, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán ánɔne nyaa eche bélóó Ndáb-e-Dyǒb. 2 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Ngáne nyényínɛɛ́ ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l nɛ̂, ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ póndé ěpɛ̌ echě aláá ké ahɔ́g déelyəgké ámīn e waáb. Bɛ́pāŋtēd mésyə̄ə̄l áte.”

3 Ankɛ̌ á Ekone é Menzab ádyɛ̄ɛ̄ ásē. Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bétáné mɔ́ wɛ́ɛ bébédé běnpɛn boŋ bésɛdté mɔ́ bán, “Láá sé póndé echě ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mɛ́bɛnlédté. Eʼchemléd éʼhéé bɛ́lūmēd epɛ échōŋ ne asóg dé nkǒŋsé?” 4 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ nɛ́n aá, “Nyétêd póndé nɛ́n modmod eédōgē nyé. 5 Bad híin bɛ́pɛ̌ bán bɔ́ɔ bédé Ane-awě-Béwɔ́gté. Bɛ́dǒg-kɛ bad híin. 6 Nyɛ́ɛ̄wōgē ngáne nzum éwantɛɛ́, nyɛ́ɛ̄wōgē-ʼɛ nzunze é nzum. Boŋ nyé modmod nyéēnə̄ə̄ʼ. Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l métə́ŋgɛ́né abɛnled, boŋ saké mɔ́ɔ mɛ́lūmēd bán asóg ámáá apɛ. 7 Aloŋ ahɔ́g dɛ́tyēēmɛ̄n ádíníí nzum. Nkamlɛn nhɔ́g-kɛ ńtyēēmɛ̄n ḿmíníí. Nzaa ěbɛ̄, ndɔɔb-pɛ eénəŋnéd ásē mebwɔ́g ne mebwɔ́g. 8 Échɛ́n ndutul ésyə̄ə̄l ébɛ̄ nɛ̂ŋgáne mewɛ méʼsō ḿme mmwaád áwógɛɛ́ nzé ahɛde achyáa. 9 Ene póndé bɛ́kōb nyé, bébɛ nyé á mekáá mé bad ábe bɛ́kɔ̄gsɛ̄n nyé, béwúú-ʼɛ nyé. Meloŋ mésyə̄ə̄l mɛ́kɔɔ́ nyé áyə̄le dǐn ádêm.

10 “Bad híin béewɔ́ŋgé adúbe ámpē. Bɛ́bɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí á mekáá mé bad ábe békɔ́ɔ́ bɔ́. Bɔ́ běn-nɛ bɛ́kɔɔ́n. 11 Bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm híin bɛ́bīd, bédōg-kɛ ekud é bad âhíd bɔ́. 12 Eʼbéb bé nlém á abum bɛ́chə̄gē, né-ɔɔ́ edəŋge é bad híin ésǔd. 13 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ǎkaán ḿmē metake nlém kə́ə́ŋ ne á asóg, ǎkǔd eʼsoósoŋ. 14 Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb mɛ́kanléd nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l âbɛl boŋ meloŋ mésyə̄ə̄l méwôg. Ene póndé dɔ́ɔ asóg dɛ́pɛɛ́.

Eʼbébtéd éʼ mekan ábe bɛ́pɛ̌

(Mak 13.14-23; Luk 21.20-24)

15 “Nyɛ́ɛ̄nyīn nɛ́ɛ ekúkú é akan éche épɛɛne eʼsôn áʼsō é Dyǒb ébɛ́nlédé á Ndáb-e-Dyǒb á hǒm áde ásáá * ngáne nkal éʼdəə́dəŋ Daniɛlɛ ánhɔ̄bpē aá ébɛnléd. (Nyé ábe nyêláaʼ ḿmɛ́n mekan nyésôŋtɛn mɔ́ bwâm.) 16 Nzé nyênyíné nɛ̂, bad ábe bédé á Judeya bétôm mehélé, békɛ bésɔɔm á eʼkone mîn. 17 Mod awě adé á nnoŋ ń ndáb mîn eétɔgné asud âkɛ dɛ́téd chǒm éche édé mɔ́ á ndáb-te. 18 Mod awě mɔ́-ʼɛ ámpē adé á nzag-tê, eétīmē ámbīd á ndáb âkɛ dɛ́téd sɔ́te. 19 Ébɛ̄ ebébtéd ne bebaád ábe bɛ́bē nkog ne ábe bɛ́mwāŋtē ḿmê mesú. 20 Nyékânne nɛ́n bán ádɛ̂ abáŋgé détānē nyé á póndé e nkóg áde ahéb ádíí ngíne bwâmbwam, kéʼɛ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 21 Áyə̄le ndəŋge echě ěbɛ̄ ene póndé ěbɛ̄ ndín echě eébɛ́nlédé mbêd bootya nkǒŋsé ḿbootede kə́ə́ŋ ne epun éʼchii. Dyamdyam nɛ́ɛ ádê déebɛnléd-taá ámpē mbêd. 22 Dyǒb ámáá ábê eʼpun éʼ metake asɛ́l áte. Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né modmod éechoŋgé. Boŋ á etútú é bad ábe ápwɛ́dé, ǎsɛ̄l ábê eʼpun áte. 23 Ene póndé nzé mod aláŋgé nyé aá, ‘Nyénɔneʼ, Ane-awě-Béwɔ́gté mɔ́ nɛ́n’ káa aá, ‘Mɔ̂níníí,’ nyéedúbpéʼ. 24 Áyə̄le bad híin bɛ́bīdēʼ ábe bɛ́kalé metóm nɛ́n bán, bɔ́ɔ bédé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté. Bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm ámpē bɛ́bīd. Bɛ́bɛlé menyáké mé ngíne, bélūmtē-ʼɛ eʼchemléd híin. Bɛ́bɛl nɛ́n âbɛl boŋ bédog kə́ə́ŋne bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé, nzé nzii edé âdog bɔ́. 25 Nyénɔneʼ, nlâŋge nyé ḿmɛ́n mekan áʼsō éʼ póndé. 26 Né-ɔɔ́ nzé bad béláŋgé nyé nɛ́n bán, ‘Nyénɔneʼ adé á ehyáŋge,’ nyéēkāg áwed. Káa nzé béláŋgé nyé bán, ‘Nyénɔneʼ, adé á toŋ-tê hɛ́n,’ nyéedúbpéʼ. 27 Epɛ éche Mwǎn-a-Moonyoŋ ébɛ̄ melemlem nɛ̂ŋgáne emwɛdmwɛd étómɛɛ́ á akuu ne á mbəŋ. 28 Ké héé wɛ́ɛ ndim ḿbāgkē dɔ́ɔ benhɔgnɔnɛ́ béladnɛɛ́.

Epɛ é Mwǎn-a-Moonyoŋ
ne asóg dé nkǒŋsé

(Mak 13.24-27; Luk 21.25-28)

29 “Áde póndé e ndəŋge ne étōmmē tómɛ́n, etondɛɛ ǎkwɛ ehíntɛ́n, ngɔn-nɛ esóg apɛn. Betintinɛ bɛ́bīd ámīn, béhūn ásē, ngíne-ʼɛ éche édé ámīn énəŋnéd á eʼdii. 30 Ene póndé dɔ́ɔ nyɛ́nyīnnē nɛ́ɛ eʼchemléd éʼ Mwǎn-a-Moonyoŋ éʼbídé ámīn. Hɛ̂ dɔ́ɔ metúmbé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l mɛ́bootédté achii ne mbwɔ́g. Bad bɛ́nyīn nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ áhúɛʼɛ́ á mbag mîn, ne ngum, ne ehúmé ésyə̄ə̄l. 31 Esaád é eloŋ émbáá éwōgnēd. Ene póndé ǎlōm éche ángɛl á metóŋgé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l méniin, âlad ábē bad áte ábe Dyǒb ápwɛ́dé, bootya atóŋgé dé nkǒŋsé ahɔ́g âpɛ ádíníí.

32 “Nyétêd eláŋsɛ́n wɛ́ɛ alín á ngəl. Nzé ngɛn ébóótédé byaá békɔ̄ɔ̄lē abíded, nyêbɛle nyêbíí bán nchoŋ ńdé bɛnbɛn. 33 Melemlem nzé nyênyíné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnlad, nyébíi nɛ́n bán, Mwǎn-a-Moonyoŋ akwogé apɛ,† adé-ʼɛ bɛnbɛn. 34 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, enɛ́n nyoŋgɛl e bad éemaáʼɛ́ kə́ə́ŋ né ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛ́nlédé. 35 Nkoŋ ḿ mín ne nkǒŋsé bɛ́maá, boŋ ábêm eʼyale bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́.

Modmod eebíiʼɛ́ epun
éche Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́

(Mak 13.32-37; Luk 17.26-30, 34-36)

36 “Modmod eebíiʼɛ́ epun pɛn kéʼɛ póndé echě ḿmɛ́n mam mɛ́bɛnlédté. Ké ángɛl éche édé ámīn éebíiʼɛ́, ké mwǎn ámpē eebíiʼɛ́.‡ Titɛ́ɛ mwěmpɛn mɔ́ abíí póndé eche ḿmɛ́n mekan mɛ́bɛnlédté. 37 Melemlem ngáne émbɛ̄ɛ̄ á póndé eche Noa, nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́. 38 Áyə̄le á póndé eched, byánán mendíb mé mbúú mɛ́lōn á nkǒŋsé-te bad bédyágéʼáá bwěm, bémwāg-kɛ, bebaád ne baachóm béwôŋne, kə́ə́ŋ ne mbwɛ ḿme Noa ásɔ́lé á bɔ̌lɛ éʼmbáá-te. 39 Bénkêmbííʼɛ́ dyam áde ábɛnlad, kə́ə́ŋ ne póndé eche mendíb mé mbúú mélónné, méhóód-tɛ bɔ́. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛnlédté á póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́. 40 Bad bébɛ bɛ́bɛlé nsɔ́n á nzag-tê, Dyǒb átéd nhɔ́g, átɛ̄dē aníníí. 41 Bebaád bébɛ bɛ́kɔgé medyɛ́, Dyǒb átéd nhɔ́g, áchēnē aníníí. 42 Né-ɔɔ́ nyétêd póndé áyə̄le nyéebíiʼɛ́ epun éche awɛn Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́ ámpē. 43 Boŋ nyébíi nɛ́n bán, nzé nwóó-ndáb abyɛ́ɛ́ʼáá póndé eche nchîb ápɛɛ́ nkuu, né ǎdyɛɛ́ epin ânɔn ndáb. Né enkêmmwaá aá nchîb ábóo mɔ́ ndáb. 44 Né-ɔɔ́ nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né mboŋsɛ́n abɛ́, áyə̄le Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎpɛ̌ á póndé echě nyéekamtɛnɛɛ́.

Mbəledɛ a bwâm ne mbəledɛ a mbéb

(Luk 12.41-48)

45 “Né-ɔɔ́, nyé mod tɛ́ ábɛ̂ nɛ́ɛ mbəledɛ awě awóó debyɛ́ɛ́, awě abɛle-ʼɛ mam ḿme eche sáŋ áláŋgé mɔ́ aá ábɛl. Mɔ́ adé mbəledɛ awě eche sáŋ ábánné aá ákamlɛn bembəledɛ ábíníí, anyín-nɛ nɛ́n aá békúdé echab ndyééd póndé echě etə́ŋgɛ́né. 46 Nnam mɛ́bɛ̄ ne ane mbəledɛ awě eche sáŋ áhūūʼɛ́, boŋ atán nɛ̂ŋgáne ábɛlɛɛ́ mam ḿme ánlyə̄gtɛ̄nnē mɔ́. 47 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, ane mbəledɛ eche sáŋ ǎbané bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe áwóó áwe mekáá aá ákamlan. 48 Boŋ nzé ane mbəledɛ adé mbəledɛ a mbéb, boŋ ahɔ́bé áwe nlém-tê aá, ‘Éběm áte boŋ echem sáŋ ǎhūu.’ 49 Né-ɔɔ́ aboótédé ábíníí bembəledɛ ábe bédé ásē echê awanɛn, ádyāg bwěm, ámwāg-kɛ mǐm ne be-mmwɛ́-mǐmɛ. 50 Boŋ ane mbəledɛ eche sáŋ ǎhūu epun éche éewêmtɛnɛɛ́ ne á póndé echě énkêmbííʼɛ́ aá ǎhūu. 51 Ane mbəledɛ eche sáŋ ǎkɔ̄gsɛ̄n mɔ́ hɛɛ́n. Ǎkɔ̄gsɛ̄n mɔ́ melemlem ngáne ánkɔ̄gsɛ̄nnē bedog-badɛ́, áhed dɔ́-ʼaá áchyɛɛ́ʼɛ́ boŋ ádyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.”

25

Ngan e ngɔndérɛ dyôm

1 Yesuɛ ambɛnléd ngan empée, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Póndé eche Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́, nkamlɛn ḿ mín mɛ́bɛ̄ɛ̄ nɛ̂ŋgáne ngɔndérɛ dyôm éche éntēd ábab eʼtrúkáŋ âkɛ dé asin mod awě akude sɔ́mbé âkɛ dɛ́lyə́ged mɔ́. 2 Átîntê échê ngɔndérɛ dyôm, étáan émbɛ̄ eyɔ́kɛ́l, étáan-nɛ énwōŋ debyɛ́ɛ́. 3 Ábe bémbɛ̄ eyɔ́kɛ́l bénwālē eʼtrúkáŋ boŋ bénkênwálɛ́ɛ́ dyɔ̌g dé etrúkáŋ áde ákwógnédé. 4 Boŋ ábe bénwōŋ debyɛ́ɛ́ bénwalé ábab eʼtrúkáŋ ne dyɔ̌g démpēe á eʼpíd te. 5 Mod awě akudéʼáá sɔ́mbé enkênkobɛ́ɛ́ apɛ, né-ɔɔ́ eʼchə́ éʼtágtéʼáá bɔ́, békún-nɛ. 6 Melúde mé nkuu dɔ́ɔ esaád ébídé bán, ‘Mod awě akude sɔ́mbé mɔ́ ahúɛʼ nɛ́n! Nyéhyag-kɔɔ́ nyétân mɔ́.’ 7 Dɔ́ɔ échê ngɔndérɛ dyôm ésyə́ŋgé ásē, échə́géd ábab eʼtrúkáŋ. 8 Hɛ́ɛ éche ébédé eyɔ́kɛ́l élâŋgɛɛ́ éche énwōŋ debyɛ́ɛ́ bán, ‘Nyéwôŋgɛn se ádɛ̄n dyɔ̌g dé etrúkáŋ áyə̄le eʼtrúkáŋ ábɛ̄d éʼdímmɛʼ.’ 9 Ngɔndérɛ éche énwōŋ debyɛ́ɛ́ entimtɛ́n bɔ́ nɛ́n bán, ‘Aáy! Dyɔ̌g áde séwóó déekwogké syánē moosyəə́l. Nyékɛ nyéchan ádɛ̄n wɛ́ɛ bésómɛɛ́.’ 10 Né-ɔɔ́, ngɔndérɛ chê énkɛ̌ dyɔ̌g dé etrúkáŋ achan. Áde békíí nɛ̂, dɔ́ɔ mod awě akude sɔ́mbé ápédé. Échê ngɔndérɛ é debyɛ́ɛ́ étáan éche émbɛ̄ mboŋsɛ́n bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bênkɛ̌ bésɔ́l á ndáb e ngande e eʼwóŋgé bédīb-pɛ ekob. 11 Ámbīd e póndé dɔ́ɔ échíníí ngɔndérɛ épédé boŋ bélébpé bán, ‘A-Sáŋ dibnéd sé ekob!’ 12 Dɔ́ɔ mod awě akude sɔ́mbé átimtanné bɔ́ aá, ‘Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ meebíiʼɛ́ nyé.’ ” 13 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásógtɛɛ́ ene ngan nɛ́n aá, “Nyétêd póndé áyə̄le nyéebíiʼɛ́ póndé eche Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́.”

Ngan e bembəledɛ béláán
ábe bénlyə̄gnēdtē ngáb

(Luk 19.11-27)

14 Yesuɛ ambád ámpē aá, “Ene póndé nkamlɛn ḿmīn mɛ́bɛ̄ nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g awě anlédé ekɛ akɛ, boŋ achɛ́lé ábē bembəledɛ alyə́g eche ngáb áwāb mekáá. 15 Ambɛ bɔ́ mod tɛ́ tə̂ŋgɛne echě ngude. Ambɛ nhɔ́g eʼkə́lé éʼ kábpe éʼtáan, ábɛ aníníí eʼkə́lé éʼbɛ, ábɛ-ʼɛ aníníí ekə́lé ehɔ́g. Amaá-ʼaá bɔ́ abɛ boŋ ákag. 16 Mbəledɛ awě ankǔd eʼkə́lé éʼtáan antéd ḿmē melemlem mé póndé ákɛ akábɛ́n nyoŋgé, ákudéʼ eʼkə́lé éʼtáan bémpēe nɛ́ɛ nsyə́ŋ. 17 Awě mɔ́mpē ankǔd eʼkə́lé éʼbɛ ambɛ̌l melemlem ákūd-tɛ eʼkə́lé bémpēe éʼbɛ nɛ́ɛ nsyə́ŋ. 18 Boŋ mbəledɛ awě ankǔd ekə́lé ehɔ́g ankɛ̌ echóg alím, atéd ḿmē mɔné ḿme awě sáŋgwɛ́ɛ́ ámbɛɛ́ mɔ́, ákóó mɔ́ áwēd-te.

19 “Etûn é póndé ámbīd enɛ̂, sáŋgwɛ́ɛ́ awě ábê bembəledɛ anhúu, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bélúmtɛ́n áte ngáne bɔ́ mod tɛ́ɛ́ ábɛ́nlédé ḿmē mɔné. 20 Mbəledɛ awě âmbɛɛ́ eʼkə́lé éʼ kábpe éʼtáan ampɛ̌ wɛ́ɛ eche sáŋ, áhɔ̄bē nɛ́n aá, ‘A-Sáŋ, wembɛ̌ mɛ eʼkə́lé éʼtáan ábe ménkābɛ̄nnē nyoŋgé boŋ ńkud eʼkə́lé éʼtáan bémpēe nɛ́ɛ nsyə́ŋ, mɔ́ɔmɛ́n.’ 21 Dɔ́ɔ eche sáŋ élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, ‘Nɛ̂ ábóó, edíī mbəledɛ a bwâm, edé mod a mbále, ebɛlé bwâm. Ngáne éhɛ́lé nsoŋgé ńsad alyə́ged, mɛ̌bɛ̌ wɛ nsoŋgé ḿbáá âlyə́ged. Hyǎg-kɔ́, déwôg menyiŋge.’

22 “Mbəledɛ awě bêmbɛɛ́ eʼkə́lé éʼ kábpe éʼbɛ mɔ́-ʼɛ ampɛ̌, áhɔ̄bē nɛ́n aá, ‘A-Sáŋ, wembɛ̌ mɛ eʼkə́lé éʼbɛ ábē ménkābɛ̄nnē nyoŋgé boŋ ńkud eʼkə́lé éʼbɛ bémpēe nɛ́ɛ nsyə́ŋ, mɔ̂mɛ́n.’ 23 Dɔ́ɔ echab sáŋ álâŋgɛɛ́ mɔ́mpē aá, ‘Ebɛlé dyam áde ábóó, edíi mbəledɛ a bwâm. Ngáne éhɛ́lé nsoŋgé ńsad alyə́ged, mɛ̌bɛ̌ wɛ nsoŋgé ḿbáá âlyə́ged. Hyǎg-kɔ́, déwôg menyiŋge.’ 24 Dɔ́ɔ ane-ʼɛ awě bêmbɛɛ́ ekə́lé é kábpe ehɔ́g ápédé boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá, ‘A-Sáŋ, mbíí mɛɛ́ edíi mod awě alɛlé áte. Ehúdeʼ wɛ́ɛ wéēwénɛɛ́, épādē-ʼɛ wɛ́ɛ wéesobɛɛ́. 25 Menwóg mbwɔ́g, né-ɔɔ́, menkɛ̌ ḿmōŋ mɔné alíme á ndɔɔb-tê. Ḿmōŋ mɔné mɔ́ɔ ńdé, mɔ́-ʼɛ wɛ mɛ́n.’

26 “Hɛ́ɛ echab sáŋ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá ‘A-ebébtéd ne ewɔmwɔm é mbəledɛ! Wembíi wɛɛ́ ndíi mod awě ahúdeʼ wɛ́ɛ éewénɛɛ́, wɛɛ́ mpáde-ʼɛ wɛ́ɛ méesobɛɛ́. 27 Cheé-ɔ̄ ênkə̌ŋ boŋ weehéde ḿmêm mɔné á ndáb eche békoŋgɛɛ́ mɔné âbɛl nɛ́n á ehúu échêm ńtân nɛ́ɛ ńchyáá mɔné mémpēe ámīn?’ 28 Dɔ́ɔ ane mod álâŋgɛɛ́ bembəledɛ bémpēe aá, ‘Nyékobɛn mɔ́ ḿmê mɔné nyébɛ wɛ́ɛ mod awě awóó eʼkə́lé éʼ kábpe dyôm. 29 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ abɛ, ǎbǔd-tɛ awóŋ bwâmbwam. Boŋ ane awě mɔ́-ʼɛ eewóo, Dyǒb dɛ́kobɛ́n mɔ́ kə́ə́ŋne mwǎmpīn awě awóó. 30 Né-ɔɔ́ anɛ́n mbəledɛ awě eésɛ̌ dyam dé abɛnled, bébwêm mɔ́ á ebwɔ́g-te, á ehíntɛ́n-tê. Áhed-taá áchyɛɛ́ʼɛ́, ádyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.’ ”

Mbakú e asóg

31 Yesuɛ ambád ahɔ́b ámpē aá, “Á póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́ nɛ́ɛ kə̂ŋ ne ángɛl é Dyǒb ésyə̄ə̄l ǎdyɛɛ́ á atii dé nkamlɛn âkáad bad. 32 Bad bésyə̄ə̄l a nkǒŋsé bɛ́ladɛ́n áte áwē eʼsó. Ene póndé ǎkab bɔ́ áte moŋge mébɛ melemlem nɛ̂ŋgáne nnɔn-a-mbód ákabɛɛ́ éche mbód áte, ábānē ńdyɔŋ ḿ mbód pɛd pɔ́g, ábānē-ʼɛ tón é mbód échíníí epɛd. 33 Nɛ̂ dɔ́ɔ ene kə̂ŋ ébanɛ́ɛ́ bad ábe bésáá á ekáá émbáá, ábānē-ʼɛ bad ábe béesaá á ekáá é emwɛd. 34 Áde nɛ́n dɛ́bɛnlédté, ǎlāā bad ábe bédé mɔ́ á ekáá émbáá aá, ‘Nyéhyag, nyé bad ábe echem Sáŋ ánámté! Nyéhyɛ nyékob nnam mé nkamlɛn ń Dyǒb ḿme ábóŋsɛ́né nyé bootya póndé eche áhə́gé nkǒŋsé. 35 Nyɛ́ɛ̄kǔd ḿmɛ́n nnam áyə̄le áde nzaa ékóbé mɛ, nyêmbɛɛ́ mɛ chǒm éche méndyɛ̄ɛ̄. Áde píd ékóbé mɛ nyênhɛ́ mɛ mendíb mɛ́mwɛ̄. Áde mpédé-ʼɛ nken, nyênkǒb mɛ bwâm. 36 Áde ménkênwóŋʼɛ́ chǒm éche ńwáaʼɛ́, nyêmbɛ̌ mɛ mbɔ́té. Áde ménkêndyɛ̌ʼɛ́ bwâm, nyêntɔgɛ́n mɛ. Áde ḿbédé-ʼɛ á mbwɔg, nyênhyɛ̌ mɛ anɔn.’ 37 Hɛ́ɛ bad ábe bésáá bɛ́kwɛntɛ́nné mɔ́ bán, ‘A-Sáŋ póndé ehéé sénnyīnnē wɛ ne nzaa boŋ sébɛ̄ wɛ ndyééd, káa áde píd ékóbé wɛ boŋ sébɛ̄ wɛ mendíb? 38 Póndé ehéé-ʼaá sénnyīnnē wɛ boŋ sɛ́kōb wɛ nken áwɛd mendáb, kéʼɛ sébɛ̄ wɛ mbɔ́té ádě wéēwóoʼɛ́ chǒm éche éhāgkē? 39 Póndé ehéé wénkêndyɛɛ́ʼɛ́ bwâm, boŋ sétɔ̄gɛ̄n wɛ, ké-ʼɛ séhyɛ̄ sénɔ̄n wɛ ádě édíí á mbwɔg?’ 40 Hɛ́ɛ ene kə̂ŋ étimtanné bɔ́ aá, ‘Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, póndé ké ehéé echě nyêmbɛnlé nɛ̂ ne mwǎnned ké ahéé, ké awě eésɛ̌ etógnɛ́n, né mɛɛ́ nyêmbɛlɛ́ɛ́.’

41 “Hɛ́-ʼaá álāāʼɛ́ bad ábe bédé mɔ́ á ekáá é emwɛd aá, ‘Nyésyəə mɛ á dǐd-te, nyé ábe nyékudé nkɔ́gsɛn ń Dyǒb. Nyékag á dǔ-á-muú ḿme méēdīmēʼ, ḿme Dyǒb ábóŋsɛ́né áyə̄l e Devəlɛ ne éche ángɛl. 42 Nzaa ewagéʼáá mɛ boŋ nyênkêmbaá mɛ chǒm éche ńdyágkē. Áde píd énkōbpē mɛ, nyênkêháá mɛ mendíb. 43 Mbédé nken, boŋ nyênkênkobpé mɛ áwɛn mendáb. Áde ménkênwóŋgé chǒm éche ńwáaʼɛ́, nyênkêmbaá mɛ mbɔ́té. Áde ménkêndyɛɛ́ʼɛ́ bwâm, mbɛ́-ʼɛ á mbwɔg nyéētɔgneʼaá mɛ.’ 44 Hɛ̂ dɔ́ɔ bɛ́kwɛntɛ́nné mɔ́ bán, ‘A-Sáŋ, póndé ehéé sénnyīnnē nɛ́ɛ nzaa, kéʼɛ píd ékóbé wɛ, kéʼɛ nɛ́ɛ édíí nken, kéʼɛ áde wéēwóoʼɛ́ chǒm éche éwáaʼɛ́, kéʼɛ ádě ékonlɛɛ́, kéʼɛ édíí á mbwɔg boŋ séewôŋgɛne wɛ?’ 45 Hɛ́ɛ ene kə̂ŋ étimtanné bɔ́ aá, ‘Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, póndé ké ehéé echě nyênkênwóŋgɛ́nné ábɛ́n bad ké ahéé awě eebéde etógnɛ́n, mɛ-ɛɛ́ nyénkênwóŋgɛ́nné.’ 46 Ábɛ́n bɔ́-aá bɛ́kɛ̌ âkud nkɔ́gsɛn ḿme méemaáʼ. Bad ábe bésáá-ʼɛ bɛ́kɛ̌ á aloŋgé ádě déemaáʼ.”

26

Bad bémbáá bé Israɛl
béhəgke Yesuɛ âwúu mɔ́

(Mak 14.1-2; Luk 22.1-2; Jɔn 11.45-53)

1 Áde Yesuɛ ámáá ḿmê mam mésyə̄ə̄l ayə́ged, dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, 2 “Nyêbíí nɛ́n bán, ámbīd e eʼpun éʼbɛ Ngande e Nnyíme-ámīn ěbɛ̄. Échê epun dɔ́ɔ bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé bad ábe bɛ́bomé mɔ́ á awɔg.” 3 Beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé dyad bêmbǒm á ndáb wɛ́ɛ Kaifasɛ, prisɛ ambáámbáa. 4 Áhed dɔ́ɔ bébɛ́léʼáá ntíi âkób Yesuɛ á mesɔɔm-tê, âwúu mɔ́. 5 Boŋ bénhɔ̄b bán, “Deébɛ̄lē nɛ̂ á mbwɛ ń ngande, áyə̄le nɛ́n bad bɛ́pɛɛ́n epuutéd.”

Mmwaád nhɔ́g awɔ́gté
Yesuɛ á dyad á Bɛtani

(Mak 14.3-9; Jɔn 12.1-8)

6 Yesuɛ ambɛ́ á Bɛtani á ndáb wɛ́ɛ Simɔnɛ awě akɛ́kolé nkole mé meləŋ. 7 Áde ádyágkɛ̄ ndyééd nɛ̂, dɔ́ɔ mmwaád nhɔ́g ápédé áwē ne apom á dyɔ̌g dé elod é bwâm áde dênlɛ̌l nkun, ásyɔg mɔ́ dɔ́ á nló. 8 Nɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bényíné nɛ̂, bénlǐŋ, bésɛdté-ʼɛ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ anɛ́n mmwaád ábēbtē, enɛ́n nyaa e dyɔ̌g? 9 Béhɛ́léʼáá se bésóm ádɛ́n dyɔ̌g nkun mbáá, béwóŋgɛ́n betóótōkɛ̄ bé bad.” 10 Yesuɛ ambíí mam ḿme ábê bembapɛɛ béhɔ́béʼáá. Né-ɔɔ́ anláá bɔ́ aá, “Cheé nyétagtɛɛ́ anɛ́n mmwaád? Dyam ádě ábɛ́nlé mɛ átómtɛ́né aboŋ. 11 Betóótōkɛ̄ bé bad bɛ́bē ne nyé póndé ésyə̄ə̄l, boŋ mɛ pɛn méebáá ne nyé póndé ésyə̄ə̄l. 12 Asyɔgé mɛ ádɛ́n dyɔ̌g á nló âboŋsɛn mɛ áyə̄le nlíme ḿmêm. 13 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ kéhéé ádě ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm mɛ́kanlédté nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, bɛ́hɔ̄b dyam ádě anɛ́n mmwaád ábɛ́lé, âkamtɛn mɔ́.”

Judasɛ akwɛ̌ntɛ́né Yesuɛ asóm

(Mak 14.10-11; Luk 22.3-6)

14 Ámbīd e nɛ̂, mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e dyôm ne bébɛ ábe Yesuɛ, awě béchə́géʼáá bán, Judas Iskariɔdɛ ankɛ̌ beprisɛ bémbáá atán. 15 Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, “Cheé nyɛ́bɛɛ́ mɛ nzé mbagé Yesuɛ áwɛn mekáá âbɛl nyékób mɔ́?” Dɔ́ɔ bétóó móom mé kábpe méláán boŋ bébagé mɔ́. 16 Bootya ene póndé dɔ́ɔ ábóótédé nzii ahɛd âsóm mɔ́ áwāb.

Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bétómté
Ngande e Nnyíme ámīn

(Mak 14.12-21; Luk 22.7-13, 21-23; Jɔn 13.21-30)

17 Bɔɔb-pɔɔ́, póndé e Ngande e Ewɛle-é-Ngɛ̂n empɛ̌. Á epun éʼsō é ngande, bembapɛɛ ábē Yesuɛ béntān mɔ́, bésɛdté mɔ́ bánken, “Héé wɛ́dəŋgé wɛɛ́ séboŋsɛn wɛ ndyééd e Nnyíme-ámīn?” 18 Dɔ́ɔ Yesuɛ álómɛɛ́ bɔ́ á dyad-tê wɛ́ɛ mod nhɔ́g aá, béláa mɔ́ bán meléede ahɔ́bé nɛ́n aá, “Echem póndé emaá apɛ. Áwôŋ ndáb dɔ́ɔ syáābe ábêm bembapɛɛ sɛ́dyɛ̄ɛ̄ ndyééd e ngande e Nnyíme-ámīn.” 19 Né-ɔɔ́ bembapɛɛ bêmbɛ̌l ngáne Yesuɛ ánlāāʼɛ́ bɔ́, bêmboŋsɛ́n-nɛ ndyééd e Ngande e Nnyíme-ámīn. 20 Ene ngukɛ́l Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêndyɛɛ́ ásē, bédyāg ene ndyééd. 21 Á ndyééd mîn wɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ nyé mod nhɔ́g ǎbɛ̌ mɛ á mekáá mé bad bé ekɔyí.” 22 Nɛ́n dénwōgēd bembapɛɛ ndutul bwâmbwam. Bêmbootéd mɔ́ asɛded nhɔ́g ámbīd aníníí, bán, “A-Sáŋ, ndúbpé mɛɛ́ saké mɛ.” 23 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Mod awě súmɔ̄ sɛ́ɛ̄tɔdé ewɛle á dǐsɛ-tê atɔde ahɔ́g mɔ́ɔ̄sōm mɛ. 24 Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎwɛ̄ ngáne éténlédé, boŋ medim ne ane mod awě ǎsōm mɔ́. Ébágéʼáá bwâm ne ane mod nzé bénkêntɔgɛn mɔ́ achyáa.” 25 Hɛ́ɛ Judasɛ awě ankwɛntɛ́n Yesuɛ asóm ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aá, “A-meléed, mɛ-yɛ?” Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “Ngáne éhɔ́bé.”

Ndyééd e Sáŋgú

(Mak 14.22-26; Luk 22.14-20; 1 Kɔr 11.23-25)

26 Áde bédyákē ndyééd nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ átédé ewɛle, ásāgnān Dyǒb, boŋ ákabtáád áte, ábagé ábē bembapɛɛ áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nyékob, nyédyɛ̂, echem yə̌l nɛ́n.” 27 Ámbīd e nɛ̂, antéd mbwendé ḿ mǐm, ásāgnān Dyǒb, ábagé bɔ́, boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nyé moosyəə́l nyémwɛ̂. 28 Ḿmêm mekií mɔ̂mɛ́n. Ḿmɛ́n mekií médíi melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē. Ḿmɛ́n mekií mésyɔ́gké á nló ḿ bad híin, âbɛl nɛ́n Dyǒb álagsɛn bɔ́ mbéb. 29 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, méemwáá ḿmɛ́n mǐm ámpē kə́ə́ŋ ne epun éche mɛ́mwɛ̄ɛ̄ mɔ́ ekɔ́ɔ́lé ne nyé á nkamlɛn ḿmē echem Sáŋ.” 30 Bénkɔ̄n nkə́ŋgé mé nságnɛn. Nɛ́ɛ bémáá akɔ́n, bênkɛ̌ á Ekone é menzab.

Yesuɛ ahɔ́bé ngáne
Petro ábāŋgē mɔ́ áyə̄l

(Mak 14.27-31; Luk 22.31-34; Jɔn 13.36-38)

31 Áde bépédé á ekone mîn, dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Nkuu nɛ́n děn, nyé baásyə̄ə̄l nyɛ́ɛ̄nyəgéd, nyétɛ̄dē mɛ. Nyɛ́ɛ̄nyəgéd, áyə̄le dyam áde dɛ́bɛnléd ne mɛ. Éténlédé nɛ́n bán, ‘Mɛ̌wūū nnɔn-a-mbód, éche mbód ésyə̄ə̄l épáŋtéd áte. 32 Boŋ ádě echem Sáŋ ápuúdté mɛ, mɛ̌kɛ̌ áʼsō á Galilia, áwed-taá nyɛ́tānnē mɛ.’ ” 33 Áde Yesuɛ ámáá ahɔ́b nɛ̂, dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ké moosyəə́l ambáŋ wɛ áyə̄l, mɛ pɛn méetɛdɛ́ɛ́ wɛ mbêd.” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “A-Petro, ńláa wɛ mɛɛ́, nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ nkuu nɛ́n, wɛ̌bāŋ mɛ áyə̄l ngen éláán.” 35 Dɔ́ɔ Petro ábádtɛɛ́ mɔ́ áte aá, “Ké nkə́ŋ mɔ́ɔ bésɛ̄lɛ̄ɛ̄ mɛ, méebáŋgé wɛ áyə̄l mbêd.” Ábíníí bembapɛɛ bésyə̄ə̄l bɔ́mpē bénhɔ̄b melemlem.

Yesuɛ akánné á Getsɛmani

(Mak 14.32-42; Luk 22.39-46)

36 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênkɛ̌ á abwɔ́g á hǒm áde béchə́géʼáá bán Getsɛmani. Áde bépédé, Yesuɛ anláá bɔ́ aá bédyɛɛ áhed, aá mɔ́-ʼɛ mɔ́sīdteʼ áʼsō, âkáne. 37 Áde ákagké, ankɛɛ́n Petro ne bǎn ábe Zɛbɛdiɛ bébɛ. Ndəŋge ne metake híin bébédé mɔ́ á nlém-tê. 38 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ndəŋge echě edé mɛ á nlém ehɛle-sɛ ewúú mɛ. Nyélyəg hɛ́n, nyédyɛɛn mɛ epin.” 39 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásídté áʼsō ámpē boŋ ábwēmē yə̌l ásē. Ankúdɛ́n ásē, ákānnē aá, “A-Tɛ̂, nzé ébóŋnédé wɛ, ékóbɛ́n mɛ ḿmɛ́n metuné. Boŋ ké nɛ̂, bɛ̌l ngáne ébóŋnédé wɛ, saké ngáne ébóŋnédé mɛ.” 40 Áde ámáá akáne, antǐm ámbīd wɛ́ɛ ábê bembapɛɛ béláán. Antán nɛ́ɛ békúnɛɛ́, boŋ álāŋgē Petro aá, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéēhɛle awɛsɛn âdyɛɛn mɛ epin ké háwa pɔ́g? 41 Nyédyɛɛ epin, nyékânne âbɛl nɛ́n Dyǒb déemwǎg-sɛ mekəgsɛn mépiinéd nyé. Nlém ńdə́ə́, boŋ ekob é yə̌l édé mbwɔ́g.” 42 Yesuɛ ankɛ akáne ámpē, áhɔ̄bē nɛ́n, aá, “A-Tɛ̂, nzé édé nɛ́n bán, weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ékōbɛ̄n mɛ ḿmɛ́n nted mé metuné, ésebán mpémé mɔ́, ébɛl ngáne ébóŋnédé wɛ.” 43 Nɛ́ɛ átímé ámbīd ámpē, antán nɛ́ɛ ábê bembapɛɛ bédíi békúnɛɛ́ áyə̄le eʼchə́ bémbɛ̄ bɔ́ á dǐd bwâmbwam. 44 Yesuɛ antǐm ámbīd á mekáne ámpē ngen éche élóntɛ́ne éláán, áhɔ̄bē melemlem mé eʼyale. 45 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ átímé ámbīd ámpē wɛ́ɛ ábê bembapɛɛ, boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyêlyəgé nyêkúneʼ, nyêkɔ́mme-ʼɛ nyé áte-yɛ? Nyénɔneʼ, póndé-ʼaá epedé nɛ́n eche bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé bad bé mbéb. 46 Nyépáde ásē dékag. Nyénɔneʼ, mod awě akií mɛ ntúrɛ́ mɔ́ ahúɛʼ nɛ́n.”

Békóbé Yesuɛ

(Mak 14.43-50; Luk 22.47-53; Jɔn 18.3-12)

47 Ehɔ́b éepedɛɛ́ Yesuɛ amaa á nsəl boŋ Judasɛ ápag. Judasɛ, mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm-ne-bébɛ ábe Yesuɛ, ampɛ̌ ne amute ádě dénwālē nkwáté ne mbid. Beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bɔ́ɔ bénlōm ábê bad. 48 Ntúrɛ́ awě Yesuɛ amad bɔ́ eʼchemléd abɛ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě mɛ́hɛ̄ɛ̄ tə̂l, né mod awě nyéhɛdɛɛ́ mɔ̂ne, nyékôb mɔ́.” 49 Nɛ́ɛ Judasɛ ápédé pɛɛ́n, atóm-mɛ wɛ́ɛ Yesuɛ, álɛ̄lēd mɔ́ aá, “A-meléed, nsaŋ ḿbɛ̂ ne wɛ.” Ahɛ́-ʼɛ mɔ́ tə̂l. 50 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Amúɛ̄, wéebɛlɛ́ɛ́ chǒm éche éhyédé abɛl-ɛ?”* Hɛ̂ dɔ́ɔ ábê bad bésídté áʼsō, boŋ békōbēʼ Yesuɛ, béwéd-tɛ mɔ́ achə́ə. 51 Hɛ̂ dɔ́ɔ mod nhɔ́g átîntê e bad ábe bémbɛ̄ ne Yesuɛ ádólé nkwáté á abám, nɛ́ɛ átómté mɔ́ boŋ asɛ́l-lɛ ntâŋ awě prisɛ ambáámbáa etúu. 52 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ane mod aá, “Timéd ḿmoŋ nkwáté á abám. Kénzɛ́ɛ́ awě awanne nkwáté, nkwáté mɔ́ɔ bɛ́wūɛ̄nnē mɔ́. 53 Weebíiʼɛ́ nɛ́n wɛɛ́ nzé nhɛ̌dné echem Sáŋ nwôŋgɛn, wɛɛ́ né ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ǎlōmē mɛ eʼchoŋ ne eʼchoŋ é ángɛl âwóŋgɛn mɛ-yɛ? 54 Boŋ nzé mbɛlé nɛ̂, né chán-nɔ̄ kálag e Dyǒb echě ehɔ́bé nɛ́n aá, nɛ́n átə́ŋgɛ́né abɛnled élōnnē?” 55 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ádê amute aá, “Nchîb mɔ́ɔ ńdíí awě nyéhyédé akób ne mbid ne nkwáté-yɛ? Epun tɛ́ɛ́ mbédé á Ndáb-e-Dyǒb, ń'yə̄gtē bad, boŋ nyéekóbe mɛ. 56 Boŋ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mébɛ́nlédé âlóned mam ḿme bekal béʼdəə́dəŋ bétélé á kálag e Dyǒb.” Hɛ̂ dɔ́ɔ bembapɛɛ bésyə̄ə̄l bétɛ́dté mɔ́, boŋ bétómé mehélé.

Bépɛ́ɛ́né Yesuɛ á kóte

(Mak 14.53-65; Luk 22.54-55, 63-71; Jɔn 18.13-14, 19-24)

57 Hɛ̂ dɔ́ɔ bad ábe bénkōb Yesuɛ békɛ́ɛ́né mɔ́ á ndáb wɛ́ɛ Kaifasɛ awě ambɛ́ Prisɛ Ambáámbáa. Áhed dɔ́ɔ bemeléede bé mbéndé ne bad bémbáá bé Israɛl bémpēe bênladɛ́nné áte. 58 Áde békɛɛnɛɛ́ Yesuɛ nɛ̂, Petro ahídéʼáá mɔ́ ámbīd mwǎ etûn kə́ə́ŋ bépɛ nchiitɛn ne eyáde éche Kaifasɛ. Nɛ́ɛ ápédé áhed ansɔ́l á eyáde-tê, ádyɛ̄ ásē ne benɔn bé Ndáb-e-Dyǒb, âbɛl nɛ́n ányîn ngáne nkáásé ḿme Yesuɛ mɛ́sōgkē. 59 Bɔɔb-pɔɔ́, beprisɛ bémbáá ne bad bé káánsɛl bésyə̄ə̄l béhɛ́déʼáá bad ábe bɛ́bīd mbóŋ é metóm á nló wɛ́ɛ Yesuɛ âbɛl nɛ́n béwúu mɔ́. 60 Ké nɛ̂ŋgáne ekud é bad ênhyɛ̌ mbóŋ é metóm abíd áwe nló, bénkênkóbɛ́nné mɔ́ awusé ké ahɔ́g. Kə́ə́ŋ ne á asóg, dɔ́ɔ mbóŋ ébɛ ébídé, éhɔ̄bē nɛ́n bán, 61 “Anɛ́n mod anhɔ́b aá, mɔ́hɛle mɔ́bōōtēd Ndáb-e-Dyǒb aá mɔ́lōŋ-ʼɛ chɔ́ ámbīd ámpē átîntê e eʼpun éʼláán.” 62 Áde Prisɛ Ambáámbáa éwógé nɛ̂, dɔ́ɔ átyéémé ámīn boŋ ásɛdté Yesuɛ aáken, “Weewóoʼɛ́ dyamdyam âhɔ́b tə̂ŋgɛne dyam ádě ábén bad béhɔ́bé wɛ á yə̌l-ɛ?” 63 Boŋ Yesuɛ enkênkədɛ́nné mɔ́. Hɛ̂ dɔ́ɔ Prisɛ Ambáámbáa álâŋgɛɛ́ mɔ́ ámpē aá, “Ne melɛ̌ á dǐn á Dyǒb áde ádé á aloŋgé, láá sé mbále, wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté, Mwǎn a Dyǒb-ɛ?” 64 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Ngáne éhɔ́bé.” Yesuɛ ambád-tɛ ámpē aá, “Á mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ bootya enɛ́n póndé, nyɛ́ɛ̄nyīn nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ ádyɛ́ɛ́ á ekáá émbáá é Dyǒb a Ngum. Nyɛ́ɛ̄nyīn-nɛ nɛ́ɛ ádyɛ́ɛ́ á mbag mîn, ásudɛɛ́ á nkǒŋsé.” 65 Dɔ́ɔ Prisɛ Ambáámbáa ányábé mbɔ́té âlúmed nɛ́n aá mɔ́lií, boŋ álāŋgē bad bé kóte aá, “Asyə́ə́ Dyǒb! Mbóŋ éhéé émpēe déhɛdɛɛ́? Nyé baásyə̄ə̄l nyêwógé bɔɔb ngáne ásyə́ə́ Dyǒb!” 66 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Chán nyéwémtɛ́né?” Hɛ́ɛ békwɛ́ntɛ́né bán, “Akwedé nkáá, atə́ŋgɛ́né-ʼɛ awɛ́.” 67 Dɔ́ɔ doŋge á bad bébóótédé mɔ́ meléed asobted áʼsō, bébɔmé-ʼɛ mɔ́. Ábíníí-ʼɛ bébɔmé mɔ́ mebɛ́n, 68 béhɔ́bé-ʼɛ bán, “Á-mod awě ahɔ́bé aá mɔ́ɔ mɔ́dē Krǐstəə, láá-ʼɛ sé mod awě abɔmé wɛ.”

Petro abáá Yesuɛ áyə̄l

(Mak 14.66-72; Luk 22.56-62; Jɔn 18.15-18, 25-27)

69 Ene póndé Petro andyɛɛ́ ásē á eyáde é kóte-tê. Hɛ̂ dɔ́ɔ ngɔndérɛ e mbəledɛ pɔ́g épédé áwē, boŋ éhɔ̄bē aá, “Wɛ nɛ́n, edé nhɔ́g awě awǒŋnéʼáá Yesuɛ, ane mod awě abídé á mbwɔ́g e Galilia.” 70 Boŋ Petro antáŋ áʼsō wɛ́ɛ ábê bad bésyə̄ə̄l, ákwɛntɛ́n aá, “Meebíiʼɛ́ dyam áde éhɔ́bɛɛ́.” 71 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂, antǐm á mmwɛ mé eyáde é kóte. Áhed dɔ́ɔ mbəledɛ a ngɔndérɛ ampée ányíné mɔ́, boŋ álāŋgē bad ábe bébédé áhed aá, “Anɛ́n mod abédé ne Yesuɛ, mod a dyad á Nazarɛt.” 72 Boŋ Petro antáŋ ámpē, áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Mmwâg melɛ̌ nɛ́n mɛɛ́ meebíiʼɛ́ mɛ ane mod.” 73 Éebemɛɛ́ áte, bad ábe béntyēēm áhed bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Petro, boŋ béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Etáa ngɛ̂n, edé nhɔ́g awě ahídéʼáá ane mod. Mbwɛ́d e ehɔ́b echôŋ epanle wɛ áte, nɛ́n ebídé á mbwɔ́g e Galilia.” 74 Dɔ́ɔ Petro ámwākē melɛ̌ aá, “Dyǒb ákɔ́gsɛn mɛ nzé nkale metóm! Meebíiʼɛ́ ane mod!” Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂ hɔ́bɛ́n, nchóm-a-kúb antóŋ. 75 Dɔ́ɔ Petro ákámtɛ́né ehɔ́b éche Yesuɛ ánlāāʼɛ́ mɔ́ aá, “Nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ, wɛ̌bāŋ mɛ áyə̄l ngen éláán.” Dɔ́ɔ Petro ábídé á ebwɔ́g-te, boŋ ábə̄nlē awé. Anchií bwâmbwam.

27

Békɛ́ɛ́né Yesuɛ wɛ́ɛ Payledɛ

(Mak 15.1; Luk 23.1-2; Jɔn 18.28-32)

1 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé sáŋgɛ́n, beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bésyə̄ə̄l bêmbootéd Yesuɛ ahəge ngáne bɛ́wūūʼɛ́ mɔ́. 2 Bênhaŋ mɔ́, bébāg-kɛ mɔ́ á mekáá wɛ́ɛ Payledɛ awě kə̂ŋ e aloŋ á Roma êmbanɛ́ɛ́ aá ákamlan bad bé mbwɔ́g e Judeya á póndé eched.

Kwééd eche Judasɛ

(Mbɛl 1.18-19)

3 Áde Judasɛ, ntúrɛ́ awě Yesuɛ ányíné nɛ́n aá kóte ebagé mbakú nɛ́n bán béwúu Yesuɛ, ambɛ́ ngɔl ne awusé áde ábɛ́lé. Nɛ̂ dênkə̌ŋ, antéd móom mé kábpe méláán ḿme beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bêmbɛɛ́ mɔ́, ákɛ átimtéd bɔ́ ámbīd. 4 Anhɔ́b aá, “Mbɛlé mbéb âkɛ mod ntúrɛ́ awě eébɛle dyamdyam, awě bɛ́wūū-ʼaá bɔɔb ngɛ̂n.” Dɔ́ɔ bétimtanné mɔ́ bán, “Cheé séwóó abɛl ne nɛ̂? Nɛ̂ ánɔne wɛ.” 5 Nɛ́ɛ Judasɛ áwógé nɛ̂, ambwémé bɔ́ ḿmê móom mé kábpe méláán ásē wɛ́ɛ bémbɛ̄ɛ̄ á Ndáb-e-Dyǒb. Nɛ́ɛ ámáá abwém, ambíd ákɛ ápan yə̌l. 6 Beprisɛ bémbáá bênlǎd ḿmê mɔné áte, béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Ḿmɛ́n mɔné ńdíi mɔné mé ebɛn. Né-ɔɔ́, mbéndé eébagɛɛ́ kunze nɛ́n bán déladtɛn ḿmɛ́n mɔné ne mɔné ń Ndáb-e-Dyǒb.” 7 Áde bémáá ahəgtɛn tə̂ŋgɛne ḿmê mɔné, béntēd mɔ́, béchānɛ̄n etúú éche ébédé etúú é mod nhɔ́g awě atuméʼáá mbeé. Bênchan chɔ́, âlíme beken. 8 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ kə́ə́ŋ neʼ chii, béchəgé échê etúú bán, Etúú é Mekií. 9 Nɛ́n, dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe nkal éʼdəə́dəŋ Jeremayaa ánhɔ̄bpē aá, “Bɛ́tēd móom mé kábpe méláán ḿme ńdé nsoŋgé ḿ mɔné ḿme doŋge á bad bé Israɛl bênkwɛntɛ́nné asábe áwe nló, 10 bébɛ̄nlēd âchanɛn etúú éche ntumé-mbeé. Nɛ́n dɔ́ɔ Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɛ aá, ḿbɛl.”

Payledɛ akáádté Yesuɛ

(Mak 15.2-5; Luk 23.3-5; Jɔn 18.33-38)

11 Enɛ́n póndé-ɔɔ́ Yesuɛ antyéém á nkáásé áʼsō wɛ́ɛ Payledɛ awě akǎmlánnáá mbwɔ́g e Juda. Payledɛ ansɛdéd mɔ́ aá, “Wɛ́ɛ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-ɛ?” Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Ngáne éhɔ́bé.” 12 Boŋ áde beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bénhɔ̄bpē mɔ́ mam áyə̄l, enkênhɔ́bpé dyamdyam. 13 Né-ɔɔ́ Payledɛ ansɛdéd mɔ́ aáken, “Weewógɛ́ɛ́ ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l ḿme ábɛ́n bad béhɔ́bɛɛ́ wɛ áyə̄l-ɛ?” 14 Boŋ ké nɛ̂, Yesuɛ enkênhɔ́bpé ké eyale, nɛ̂-ʼɛ dénkɔ̄mēd Payledɛ yə̌l áte bwâmbwam.

Mbakú e kwééd eche Yesuɛ

(Mak 15.6-15; Luk 23.13-25; Jɔn 18.39-19.16)

15 Bɔɔb-pɔɔ́, mwɛ̌ tɛ́ɛ́ nzé Ngande e Nnyíme-ámīn empɛ̌, Payledɛ ammɛntɛ́n mod a mbwɔg nhɔ́g abíded á mbwɔg. Ane mod abágéʼáá mod ké ahéé awě bad bé dyad bêmpwɛdté. 16 Ene póndé mod a mbwɔg nhɔ́g ambɛ́ awě béchə́géʼáá bán Barabasɛ. Ane mod ambyɛ́ɛ́n bwâmbwam áyə̄le eʼbébtéd éʼ mekan ábe ábɛ́léʼáá. 17 Né-ɔɔ́ áde ndun e mod éládné áte á ndáb wɛ́ɛ Payledɛ, ansɛdéd bɔ́ aá, “Nzɛ́-módɛ́ nyéhɛdɛɛ́ bán ḿbíded, Barabasɛ kéʼɛ Yesuɛ awě béchəgɛɛ́ bán Krǐstəə?” 18 Ambɛl nɛ́n áyə̄le ambíi bwâm aá prisɛ ambáá ne baámbáá bébágé Yesuɛ áwe mekáá áyə̄le kɔ́njí embɛ́ bɔ́ áte. 19 Áde Payledɛ ádyɛ́ɛ́ á atii wɛ́ɛ ákáádtéʼáá bad, mwaád anlómé mɔ́ nsəl aá, “Weewóó dyamdyam âbɛl ne mbakú eche ane mod awě eébɛle dyamdyam, áyə̄le nnǎŋgé mɔ́ nló nkuu ḿme ńtómé nɛ́n ḿme ńtágté mɛ bwâmbwam.” 20 Beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bénsɔ̄l ábê bad áte nɛ́n bán béláa Payledɛ ábíded dásɔ̄ Barabasɛ boŋ ábɛ mbakú nɛ́n béwúu Yesuɛ. 21 Né-ɔɔ́, áde Payledɛ ásɛ́dté ábê bad aá, “Áyə̄le ábén bad bébɛ, ahéé nyéhɛdɛɛ́ bán, ḿbíded?” Bɔ́ moosyəə́l bênkwɛntɛ́n bán, “Barabasɛ!” 22 Dɔ́ɔ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ ámpē aá, “Chán-nɔ̄ nyéhɛdɛɛ́ bɔɔb bán ḿbɛl ne Yesuɛ awě béchəgɛɛ́ bán Krǐstəə?” Dɔ́ɔ békwɛntanné bán, “Bébome mɔ́ á awɔg!” 23 Hɛ́ɛ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ ámpē aá, “Áyə̄le chán? Ebébtéd éhéé ábɛ́lé?” Boŋ bênnabé abón bán, “Bomé mɔ́ á awɔg.” 24 Áde Payledɛ ányíné aá mɔ́ɔ̄hɛ̄lɛ̄ɛ̄ se mɔ́həŋlɛ́n ábê bad mewêmtɛn tə̂ŋgɛne mbakú eche Yesuɛ, âbáŋ nɛ́n aá, ábê bad béepɛɛneʼ mpuutéd, dɔ́ɔ átédé mendíb boŋ áwobpé mekáá áwab eʼsó, áhɔ̄bē-ʼɛ aá, “Mekáá mésáá mɛ áyə̄le kwééd eche anɛ́n mod. Nɛ̂ ánɔne nyé běn.” 25 Hɛ́ɛ ene ndun e mod ékwɛntanné bán, “Sêkwɛ̌ntɛ́né. Ḿmē mekií mébɛ̂ áwɛd nló, nchoo ne ḿmɛ̄d nchyáátɛ́n!” 26 Né-ɔɔ́, Payledɛ ambídtéd bɔ́ Barabasɛ. Ambɛ̌ kunze aá, sə́nze ébɔm Yesuɛ, boŋ békɛ bébome-ʼɛ mɔ́ á awɔg.

Sə́nze éwɛ́lé Yesuɛ

(Mak 15.16-20; Jɔn 19.2-3)

27 Sə́nze éche Payledɛ éntēd Yesuɛ, ékɛ̄ɛ̄n mɔ́ á eyáde é nkamlɛnɛ, bélād-tɛ baáb ábíníí bésyə̄ə̄l áte áhed. 28 Bénhūd mɔ́ mbɔ́té áyə̄l, béhɛ́ mɔ́ mengombe ḿme ń'yəgeʼ ḿme ńwágné mengombe mé kə̂ŋ. 29 Béntēd ngɛn é mechə̌, bélóó mɔ́ ekóté éche émbɛ̄ nɛ́ɛ ekóté é kə̂ŋ, béhɛ́ mɔ́ chɔ́ á nló. Bénhɛ̄ mɔ́ ntóŋ á ekáá é mbáá te, bébwɔ̄gkē-ʼɛ mɔ́ mebóbóŋ âwɛl mɔ́. Béhɔ́béʼáá nɛ́n bán, “Edúbé ébɛ̂ ne wɛ, a-kə̂ŋ e bad bé Israɛl!” 30 Dɔ́ɔ bébóótédé mɔ́ meléed asob á yə̌l, boŋ bétēdē ḿmê ntóŋ, bébɔmé mɔ́ á nló. 31 Áde bémáá mɔ́ awɛl, bénhūd mɔ́ ḿmê mengombe á yə̌l, bétīmēd éche mbɔ́té. Nɛ́ɛ bémádé nɛ̂, bénkɛɛ́n mɔ́ âkɛ dé ábome mɔ́ á awɔg.

Bébómmé Yesuɛ á awɔg

(Mak 15.21-32; Luk 23.26-43; Jɔn 19.17-27)

32 Áde békagké nɛ̂, nɛ́ɛ échê sə́nze ébīdēnnē Yesuɛ á dyad-tê, dɔ́ɔ bébómné mod awě ambíd á dyad á Sirinɛ awě béchə́géʼáá bán Simɔnɛ. Hɛ́ɛ békóbé mɔ́, boŋ bépēmtē mɔ́ awɔg áde Yesuɛ bán áhídne mɔ́ dɔ́ ámbīd. 33 Dɔ́ɔ bépédé hǒm áde béchə́géʼáá bán, Golgota, awě adé nɛ́n bán, “Hǒm dé Ebóŋgɛ́l é Nló.” 34 Áhed, bêmbɛ̌ Yesuɛ mǐm ḿmē béhédé achəchəə áte. Boŋ ádě áwóglɛ́né mɔ́ á nsəl, enkênkwɛntɛ́nné amwɛ́. 35 Áde bémáá mɔ́ abome á awɔg bênsǐd mbambú âkab éche mbɔ́té. 36 Nɛ́ɛ bémáá mɔ́ mbɔ́té akab, béndyɛɛ́ áhed ânɔn mɔ́. 37 Bêntěl echě nzɔm e kwééd á abámbé nɛ́n bán, “Yesuɛ mɔ́ɔ nɛ́n, kə̂ŋ e bad bé Israɛl.” Béntēd ádé abámbé, bébōmē áwe nló-mîn. 38 Bêmbomé bechîb bébɛ á awɔg nchoo ne Yesuɛ, nhɔ́g á pɛd e ekáá émbáá, aníníí-ʼɛ á pɛd e ekáá é emwɛd. 39 Bad ábe bétóméʼáá nzii bɛnbɛn ne áhed bébɔ́méʼáá nló bébwēmmē-ʼɛ mɔ́ nzyə́ŋ 40 bán, “Wenhɔ́b wɛɛ́ mɔ́ɔ̄bōōtēd Ndáb-e-Dyǒb, wɛɛ́ mɔ́lōŋ-ʼɛ chɔ́ ámpē átîntê e eʼpun éʼláán. Nzé wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb, sǒŋ echoŋ yə̌l, ésud ásē á awɔg hɛ̂.” 41 Beprisɛ bémbáá, bemeléede bé mbéndé ne bad bémbáá bé Israɛl bɔ́mpē béwɛ́léʼáá mɔ́, béhɔ̄bē bán, 42 “Achǒŋtéʼáá bad, bɔɔb eéhɛlɛɛ́ yə̌l awôŋgɛn. Nzé ne mbále mɔ̂dé kə̂ŋ e aloŋ á Israɛl, ásud-tɔɔ́ á awɔg hɛ̂ bɔɔb. Hɛ̂ dɔ́ɔ sɛ́dūbɛ̄ɛ̄ bán mɔ̂dé Ane-awě-Béwɔ́gté. 43 Adúbpé aá Dyǒb ádé ne mɔ́, aá mɔ́dē-ʼɛ Mwǎn a Dyǒb. Ahâ! Dyǒb áwôŋgɛn-nɔɔ́ mɔ́ bɔɔb dényîn.” 44 Kə́ə́ŋ ne bechîb ábe bêmbomɛ́ɛ́ á awɔg nchoo ne Yesuɛ bɔ́mpē bésyə́ə́ʼáá Yesuɛ.

Yesuɛ awédé

(Mak 15.33-41; Luk 23.44-49; Jɔn 19.28-30)

45 Áde bǐn éʼpédé kəd, ehíntɛ́n ênkwɛ̌ hǒm ásyə̄ə̄l kə́ə́ŋ ne ngə́ŋ éláán. 46 Dɔ́ɔ Yesuɛ álébpé esaád aá, “Elí, Elí, lámá sábátāni,” awě adé nɛ́n bán, “A-Dyǒb ádêm, a-Dyǒb ádêm, cheé ékə́ə́ boŋ étɛdté mɛ?” 47 Nɛ́ɛ doŋge á bad ábe bémbɛ̄ bɛnbɛn béwógé nɛ̂, bénhɔ̄b bán, “Achɛ̂nle Elaijaa aá áhyɛ áwôŋgɛn mɔ́.” 48 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bɔ́ mod nhɔ́g annyəgéd, antéd kuchá, ásɔ̄m á ntóŋ, átɔ̄dē á ebɛ́ntéd é mǐm tê, boŋ áhāg mɔ́ á nsəl aá ámwɛ̂. 49 Ábíníí-ʼɛ béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Nyémwɛ, dényîn nzé Elaijaa ǎhyɛ mɔ́ awôŋgɛn.” 50 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ álébpé esaád ámpē boŋ ámyɛ̌-ʼɛ nlém. 51 Ene póndé chěn abad ádě dênkǎb Ndáb-e-Dyǒb áte, dênsalé áte eʼpɛd éʼbɛ bootya ámīn kə́ə́ŋ ne ásē. Ndɔɔb ennəŋnéd, meláá mésanlé áte, 52 soŋ énednad. Ekud é bad bé Dyǒb ábe bêmmad awɛ́ bêmpuú, 53 bébíd á soŋ-tê. Ámbīd e póndé áde Yesuɛ ámáá apuu, bênkɛ̌ á dyad tê á Jerusalɛm. Á dyad tê wɛ̂, ekud é bad énnyīn bɔ́. 54 Nɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze ne sə́nze éche énɔ́néʼáá Yesuɛ bényíné nɛ́ɛ ndɔɔb énə́ŋnédé, bényín-nɛ mekan mésyə̄ə̄l ḿme mébɛ́nlédé, mbwɔ́g ménkōb bɔ́ bwâmbwam, béhɔ̄bē-ʼɛ nɛ́n bán, “Ne mbále, anɛ́n mod abédɛ́ɛ Mwǎn a Dyǒb.” 55 Ekud é bebaád éche êmbootéd Yesuɛ ahíd ámbīd se á Galilia, béwōŋgān-nɛ mɔ́, béntyēēm etûn, bénɔné mekan mésyə̄ə̄l ḿme mébɛnlad. 56 Átîntê e ábê bebaád, Maria Magdalɛnɛ, Maria awě abédé nyaá awě Jemsɛ bɔ́ Josɛb, ne nyaá awě bǎn ábe Zɛbɛdiɛ bémbɛ̄ áhed.

Nlíme ḿme Yesuɛ

(Mak 15.42-47; Luk 23.50-56; Jɔn 19.38-42)

57 Nɛ́ɛ ngukɛ́l épédé, nhɔn ḿ mod nhɔ́g ḿme béchə́géʼáá bán Josɛbɛ mêmpɛ̌. Ane mod abédɛ́ɛ mod a dyad á Arimatia. Mɔ́mpē abédé nhɔ́g awě ahídé-ʼáá Yesuɛ. 58 Ankɛ̌ wɛ́ɛ Payledɛ aá ábɛ mɔ́ kunze âtéd ndim ḿme Yesuɛ. Payledɛ ambɛ̌ kunze nɛ́n aá bébɛ mɔ́ ndim ḿme Yesuɛ. 59 Josɛbɛ antéd ndim ḿme Yesuɛ, ákāān mɔ́ mbɔ́m e ekɔ́ɔ́lé, 60 alímé mɔ́ á soŋ eche bépwɔ́gé á eláá-tê. Ene soŋ ebédé-ʼɛ soŋ e ekɔ́ɔ́lé echě Josɛbɛ mwěn ánwōŋgē. Ámbīd e nɛ̂, antínéd aláá ámbáá akɔ́lɛ́n nsəl ń soŋ, ákɛ̄-ʼɛ mɔ́. 61 Maria Magdalɛnɛ ne Maria awě anchyáá Jemsɛ bɔ́ Josɛb, bênlyə̌g bédyɛ̄ɛ̄ á nkəg ń soŋ.

Payledɛ alómé sə́nze
ânɔn soŋ eche Yesuɛ

62 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, nɛ̂ démbɛ̄ á Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, beprisɛ bémbáá ne Befarisia bénladɛ́n, békɛ bényín Payledɛ, 63 bélāŋgē mɔ́ nɛ́n bán, “A-sáŋ, sêkamtan nɛ́n bán ádě nkal a metómɛ ne ábédé ámīn, anhɔ́b aá mɔ́ɔ̄puú ámbīd e eʼpun éʼláán. 64 Né-ɔɔ́ tóméd akale nɛ́n, wɛɛ́ bénɔneʼ echě soŋ bwâm, kə́ə́ŋ ne eʼpun éʼláán âbɛl nɛ́n boŋ ábē bembapɛɛ béehɛlé ḿmē ndim achíb se bélāŋgē bad bán apuúdé. Né nɛ́n dɛ́bɛ̄ metóm ḿme ńchábé ámīn tómaa ḿme ásébpé akal.” 65 Dɔ́ɔ Payledɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyétêd sə́nze ânɔn soŋ bwâm, âbɛl nɛ́n dyamdyam déebɛnlád.” 66 Hɛ́ɛ békíí, boŋ béhāg eʼchem á aláá ádě démbɛ̄ á nsəl ń soŋ, âbɛl nɛ́n bébíi nzé mod anědté, bétɛ̄dē-ʼɛ sə́nze áhed âbɛl boŋ béēchībēʼ Yesuɛ ndim.

28

Yesuɛ apuúdé

(Mak 16.1-10; Luk 24.1-12; Jɔn 20.1-10)

1 Ámbīd e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, á epun éʼsō é sɔ̂ndɛ́,* epɔg é mbwɛmbwɛ, Maria Magdalɛnɛ ne Maria awě anchyáá Jemsɛ bɔ́ Josɛb, bênkɛ̌ soŋ eche Yesuɛ anɔn. 2 Esám-éēkɔ̄mtɛ̄nē, ndɔɔb ennəŋnéd, ángɛl e Dyǒb ebíd ámīn épɛ. Entínéd ádê aláá ádě démbɛ̄ á nsəl ń soŋ, édīī-ʼɛ dɔ́ ámīn. 3 Eʼsó éʼpɛ́néʼáá ene ángɛl áte nɛ́ɛ emwɛdmwɛd, mbɔ́té-ʼɛ épūbē mɔ́ féréd. 4 Mbwɔ́g ménkōb sə́nze éche énɔ́néʼáá ene soŋ. Nɛ̂ dênkə̌ŋ bênnəŋnéd, békwɛ ásē, bébɛ́ nɛ́ɛ ndim ḿ bad. 5 Hɛ́ɛ ángɛl élâŋgɛɛ́ ábê bebaád aá, “Nyéebááʼ. Mbíí mɛɛ́ Yesuɛ awě bêmbomɛ́ɛ́ á awɔg mɔ́ɔ nyéhyédé anɔn. 6 Eésaá hɛ́n. Apuúdé ngáne ánlāāʼɛ́ nyé aá ébɛnléd. Nyéhyɛ nyénɔn wɛ́ɛ bênnaádté mɔ́. 7 Nyékag-kɔɔ́ mehélé bɔɔb, nyéláa ábē bembapɛɛ bán, apuúdé, amaá-ʼɛ akɛ áʼsō á Galilia, áwed-taá bɛ́nyīnē mɔ́. Nyéēchatán dyam áde ńláŋgé nyé.” 8 Né-ɔɔ́, bênhidnéd mehélé áhed, ké nɛ́ɛ bébédé mbwɔ́g, menyiŋge mémbɛ̄ bɔ́ áte. Bênnyəgéd âkɛ dɛ́láa bembapɛɛ ábe Yesuɛ dyam áde ábɛ́nlédé. 9 Áde ábê bebaád békagké nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ átáné bɔ́ təléd, boŋ áhɔ̄bē aá, “Nlɛ̌nté nyé.” Bêmpɛ̌ áwē, békóbɛ́n mɔ́ á mekuu âbɛ mɔ́ edúbé. 10 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyéebááʼ. Nyékɛ nyéláa ábêm bembapɛɛ ábe bédé nɛ́ɛ ábêm baányaŋ nɛ́n bán, békag á Galilia. Áwed dɔ́ɔ bényīnē mɛ.”

Sə́nze éhɔ́bé dyam áde ábɛ́nlédé

11 Ngáne ábê bebaád békagké âláa bembapɛɛ ábe Yesuɛ dyam ádě ábɛ́nlédé, doŋge á sə́nze ádě ánɔ́néʼáá soŋ eche Yesuɛ dênkɛ̌ á dyad-tê âkɛ dé aláa beprisɛ bémbáá chǒm ésyə̄ə̄l éche ébɛ́nlédé ádě ángɛl épédé. 12 Beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bêmbǒm âtíi ngáne bɛ́bɛnlé. Nɛ́ɛ bémáá atíi, bêmbɛ̌ échê sə́nze nsoŋgé ḿ mɔné ḿme ńchábé ámīn. 13 Béláá-ʼɛ bɔ́ bán béhɔ̂b bán, “Yesuɛ ábē bembapɛɛ bénhyɛ mɔ́ ndim achíb nkuu ádě nyékúnɛɛ́. 14 Nzé Payledɛ awógé, né sɛ́ɛ̄bɛ̌l adúbé nɛ́n aá awusé déesaá ádɛ̄n. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l nyéesɔ́nlé á ndutul-tê.” 15 Né-ɔɔ́ éche sə́nze ênkǒb ḿmê mɔné, bébɛ̄l-lɛ ngáne bénlāāʼɛ́ bɔ́. Kə́ə́ŋ neʼ chii, bad bé Israɛl bédíi békale ḿmê nkalaŋ.

Yesuɛ apiídé ábē bembapɛɛ

(Mak 16.14-18; Luk 24.36-49; Jɔn 20.19-23; Mbɛl 1.6-8)

16 Bɔɔb-pɔɔ́, bembapɛɛ dyôm-ne-nhɔ́g ábe Yesuɛ bênkɛ̌ á ekone-mîn á Galilia wɛ́ɛ ánlēbɛ̄ɛ̄ aá békɛ. 17 Anyín ádě bényíné mɔ́, bêmbɛ mɔ́ edúbé, kénɛ́ɛ bɔ́ doŋge á bad bénkênkoŋgé adúbe nɛ́n bán Yesuɛ mwěn-ɛɛ́ akǒŋté abɛ́. 18 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásídté bɔ́ bɛnbɛn, boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Kunze esyəə́l ebǎgnédé mɛ, ádyōb ne á nkǒŋ ńsé. 19 Nyékag meloŋ mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l, nyébɛle bad ábêm bembapɛɛ. Nyédusan-nɛ bɔ́ á dǐn ádě Titɛ́ɛ, á dǐn á Mwǎn ne á dǐn dé Edəə́dəŋ éche Ésáá. 20 Nyéyə́gte-ʼɛ bɔ́ âhíd mekan mésyə̄ə̄l ḿme ńsógtɛ́né nyé. Nyébíi nɛ́n bán mɛ̌bɛ̄-ʼɛ ne nyé kə́ə́ŋ ne á asóg dé nkǒŋsé.”

* 1:1 Ḿmɛ́n nchoo ńdé kə́ə́ŋne á kálag e Dyǒb eʼsó 5.1, 6.9, 10.1, 11.10, 27.

† 1:21 Yesuɛ: Ádɛ́n dǐn ádíi bán Mod a eʼsoósoŋ.

* 2:1 Á akuu: Pɛd echě etondɛɛ ábídɛɛ́.

† 2:11 Gôl: Edíi ekii éche édé nkun bwâmbwam éche élûmte bán Yesuɛ adé kə̂ŋ.

‡ 2:11 Frankinsɛn: Abédé dyɔ̌g áde bébagnɛɛ́ Dyǒb mendɛ.

§ 2:11 Mía: Mébédɛ́ɛ dyɔ̌g áde bénabnadté ndim.

* 3:4 Kamɛ̂l: Edíi nyam echě edé nɛ́ɛ nyag echě bébɛnladté á ehyáŋge âpém nted.

* 5:18 Né mésyə̄ə̄l mélóné káa ádê ayə́ge ásyə̄ə̄l álóné.

† 5:22 Kénzɛ́ɛ́ awě alǐŋné; doŋge á kálag áwóó kénzɛ́ɛ́ awě alií ngɛ̂n.

* 6:11 Bag sé ndyééd e epun é bǐn êʼ chii káa ndyééd e epun é bǐn éʼ chǎn.

† 6:13 Doŋge á kálag déʼsō ábádé bán Nkamlɛn, ngíne ne ehúmé bédíi ábōŋ á ngíndé ne á ngíndé.

‡ 6:27 Abád ké epun ehɔ́g áwē aloŋgé káa áchab tómaa ngáne ádíí.

* 8:2 Mmɛ́n nteltéd ńdé á Kálag e Lɛvitikus epɛd dyôm ne éʼláán nchoo móom méniin ne ńtáan ápe nchoo móom méniin ne ntóób (Lɛv 13.45-46).

* 9:10 Ndáb wɛ́ɛ Matyo káa ndáb eche Yesuɛ.

* 11:12 Eʼwaŋge éʼ bad-tɛ éʼkume ḿmɛ̂ nkamlɛn nzum káa ḿpag ne ewaŋge.

† 11:23 Dyǒb démbēbēd dyad á Sodom áyə̄le ebébtéd éche émbɛ̄ áwed.

* 12:1 Échê ngun ébédé nyaa e ngun eche bébɛnlɛɛ́ eʼwɛle.

† 12:2 Bad bénkêntə́ŋgɛ́nné nsɔ́n abɛl á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Ne Befarisia, apád ádě bembapɛɛ bépádéʼáá ngun ébédɛ́ɛ nɛ́ɛ abɛl dé nsɔ́n.

‡ 12:47 Doŋge á kálag dé eʼsó déewóoʼɛ́ ḿmɛ́n nchoo.

* 15:6 Sáá bɔ́ nyaŋ; doŋge á kálag dé eʼsó déewóoʼɛ́ bɔ́ nyaŋ.

* 16:3 Doŋge á kálag déēwóoʼɛ́ eʼyale ábě Yesuɛ ngáne éʼténlédé á nchoo 2 ne 3.

† 16:18 Petro: á ehɔ́b é Grikia adíi ndim e aláá.

* 17:21 Doŋge á kálag dé eʼsó déewóoʼɛ́ ḿmɛ́n nchoo.

† 17:25 Ene póndé beken bɔ́ɔ bésáŋgéʼáá táásɛ é kə̂ŋ.

* 18:10 Doŋge á kálag déʼsō ábáde nchoo 11: Nyébíi nɛ́n bán Mwǎn-a-Moonyoŋ apedé âsoŋ bad ábe bébɔ́ɔ́.

† 18:14 Echɛn: doŋge á kálag déʼsō áwóó echem.

‡ 18:15 Abɛ̌nlé we awusé: doŋge á kálag dé eʼsó áwóó abɛlé awusé.

§ 18:16 Nɛ́n áténlédé á kálag e Dyǒb, Diɔtɛronomi: 19.15.

* 18:17 Bad bé Israɛl béndūbē nɛ́n bán besaad bé táásɛ bɔ́ɔ bétómtɛ́né bad bé mbéb abɛ́, bán béesɔ́l-laá á nkamlɛn ḿ mín.

† 18:22 Móom mé ngen saámbé ne saámbé: doŋge á kálag dé eʼsó áwóó móom mé ngen saámbé ngen saámbé.

* 21:3 Sáŋgwɛ́ɛ́: káa nwóŋ.

† 21:31 Baá mbáá bé Israɛl béndūbē nɛ́n bán bɛkwalɛɛ ne besaad-bé-táásɛ béesɔ́nlé á nkamlɛn ḿ mín.

‡ 21:43 Doŋge á kálag déʼsō ábáde nchoo 44: Mod ké ahéé awě alúmé ádê aláá ámīn ǎbōgtēd áte. Boŋ ane awě dɛ́hūntēdtē ámīn, ǎnyogtéd áte.

* 23:5 Etûd: Béwááʼáá eʼtûd âlúmed bán bébɛnle Dyǒb.

† 23:13 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 14: Ébɛ̄ɛ̄n nyé bemeléede bé mbéndé ne Befarisia ebébtéd, nyé bad bé medogké. Nyêlûmtan yə̌l ne ntóŋ-ntóŋ mé mekáne, nyédumé-ʼɛ mbwɔ́g é bekúd. Né-ɔɔ́, nyɛ́ɛ̄kud nkɔ́gsɛn ḿme ńchábé ámīn.

‡ 23:23 Mînt, dîl ne kúmin: bédíi byaá ábě bébɛ́nládtáá âchám ndyééd.

* 24:15 Hǒm ádě ásáá: ádíi hǒm ádě bébagɛɛ́ Dyǒb edúbé ne wɛ́ɛ bad béndūbɛ̄ɛ̄ bán, Edəə́dəŋ éche Ésáá édé.

† 24:33 Mwǎn-a-Moonyoŋ akwogé apɛ káa póndé ekwogé apɛ.

‡ 24:36 Ké mwǎn-nɛ ámpē eebíiʼɛ́: doŋge á kálag déewóoʼɛ́ ábɛ́n eʼyale.

* 26:50 Amúɛ̄, wéebɛlɛ́ɛ́ chǒm éche éhyédé abɛlʼɛ? Káa, Amúɛ̄, cheé éhyédé abɛl hɛ́n?

* 28:1 Nɛ́dē á Sɔ̂ndɛ́.

Makɔsɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ ngáne

Makɔsɛ

átélé

Ndibned ń kálag

Nkalaŋ ḿ bwâm ngáne Makɔsɛ átélé ńhɔ́be tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə, Mwǎn a Dyǒb. Ńlúmté Yesuɛ ngáne mod awě abɛle mekan, awóŋ-ʼɛ kunze âbɛl ḿmê mekan. Ene kunze enyínnédé áyə̄l e mekan ḿme áyə́gtéʼáá ne ḿme ábɛ́léʼáá. Yesuɛ ahɔ́bé aá mɔ́ɔ̄ mɔ́dē Mwǎn-a-Moonyoŋ awě ampɛ̌, âbɛ ádē aloŋgé, âbɛl boŋ bad békud alagsɛn dé mbéb.

Á kálag tê wɛ́n, Makɔsɛ ábídté mekan áwed ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá tómaa ḿme áhɔ́béʼáá ne ḿme áyə́gtéʼáá. Ahɔ́be ngáne Jɔnɛ áhə́ŋgé epɛ éche Yesuɛ, ahɔ́b tə̂ŋgɛne edusɛn éche Yesuɛ, ahɔ́b-pɛ mekəgsɛn ḿme Yesuɛ ânkudté. Âsóged, alúmté áte ngáne bêmbomɛ́ɛ́ Yesuɛ á awɔg ne ngáne âmpuúʼɛ́. Nyaa édé ébɛ éche enɛ́n kálag ésógé, élûmte-ʼɛ nɛ́n bán saké Makɔsɛ atelé chɔ́.

Nkabtéd ń kálag

Mbooted mé nkalaŋ ḿ bwâm 1.1-13

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ á Galilia 1.14-9.50

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ áde áhídté a Galilia âpɛ á Jerusalɛm 10.1-52

Eʼpun bé asóg ábe Yesuɛ á Jerusalɛm ne bɛnbɛn ne Jerusalɛm 11-13

Akáad áde békáádté Yesuɛ ne kwééd eche áwédé 14-15

Mpuu ḿme Yesuɛ 16.1-8

Alúmed áde Sáŋgwɛ́ɛ́ álúmté yə̌l ámbīd e mpuu ne mpume ḿmē 16.9-20

1

Ehə́ŋgé éche Jɔnɛ, Ndusɛnɛ

(Mat 3.1-12; Luk 3.1-18; Jɔn 1.19-28)

1 Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesu Krǐstəə Mwǎn a Dyǒb mɔ̂mɛ́n. 2 Ḿbóótédé ngáne nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa ântenlé aá,

“Dyǒb áhɔ́bé aá,

‘Nɔnéʼ, nlóme ḿmêm mésɛ́nzɛ ḿme mɛ́sēbē wɛ áʼsō,

âboŋsɛn wɛ nzii.’

3 Mɔ́bɛléʼ ehə́ŋgé á ehyáŋge nɛ́n,

‘Nyéboŋsɛn epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́. Nyétíi echě nzii.’ ”

4 Né-ɔɔ́ Jɔnɛ ampɛ̌ á ehyáŋge, ádusɛ́n bad, ákalé-ʼɛ eyale é Dyǒb aá, “Nyétɛde abɛl dé mbéb, nyékud edusɛn âbɛl boŋ Dyǒb álagsɛn nyé mbéb.” 5 Bad bébídéʼáá á mbwɔ́g e Judeya esyəə́l ne á dyad á Jerusalɛm, békag áwē âwóglɛn mɔ́. Nɛ́ɛ bêmpalɛ́ɛ́ ḿmāb mbéb áte Jɔnɛ ádusɛ́n bɔ́ á edíb é Jodan. 6 Jɔnɛ ahágéʼáá mbɔ́té éche bébɛ́nlé nyoŋ éche ébídé á yə̌l e kamɛ̂l.* Awááʼáá ngə́ə́ a ngob e nyam. Eʼchuu ne bengómɛ́ɛ́ bɔ́ɔ ádyágéʼáá. 7 Ahə́ŋtéʼáá aá, “Mod ǎpɛ̌ ámbīd echêm awě atómé mɛ. Meékwognedɛɛ́ ké âbwaam ásē âhune ḿmē nkɔɔd mé metámbé. 8 Ndusan nyé ne mendíb, boŋ ǎdusɛ́n nyé ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.”

Yesuɛ akudé edusɛn ne mekəgsɛn

(Mat 3.13-4.11; Luk 3.21-22, 4.1-13)

9 Ḿmê mesú Yesuɛ ambíd á dyad á Nazarɛt á mbwɔ́g e Galilia ápɛ wɛ́ɛ Jɔnɛ. Jɔnɛ andusɛ́n mɔ́ a edíb é Jodan. 10 Áde Yesuɛ ábídɛɛ́ á edíb-te dɔ́ɔ ányíné nɛ́ɛ ngob e dyǒb énednadté. Edəə́dəŋ é Dyǒb émbīd ádyōb, ésud mɔ́ á nló mîn nɛ́ɛ élə̄ə̄. 11 Hɛ́ɛ ehɔ́b ébídɛɛ́ ádyōb nɛ́n, “Edíi awem mwǎn a nlém awě ńdə́ə́ bwâmbwam. Ndé menyiŋge ne wɛ.” 12 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g échê Edəə́dəŋ ênkid Yesuɛ á ehyáŋge. 13 Andyɛɛ́ áwed móom mé eʼpun méniin, Satanɛ ákəgé mɔ́. Nyam échě ékaaʼ ébédé áwed, ángɛl-lɛ éwōŋgān mɔ́.

Yesuɛ apwɛdé bembapɛɛ béʼsō

(Mat 4.12-22; Luk 4.14-15, 5.1-11)

14 Ámbīd e póndé bénhɛ̄ Jɔnɛ á mbwɔg. Áde bémáá mɔ́ ahɛ́ á mbwɔg, Yesuɛ ampɛ̌ á mbwɔ́g e Galilia ákalé nkalaŋ ḿ bwâm ń Dyǒb, áhɔ̄bē nɛ́n, 15 “Póndé epedé, nkamlɛn ń Dyǒb ńdé bɛnbɛn. Nyé mod tɛ́ɛ́ áhəŋlɛn ádē abɛ́ dé mbéb, nyédúbe-ʼɛ nkalaŋ ḿ bwâm.” 16 Áde Yesuɛ ábammɛɛ́ nkin mé edib-é-nzab é Galilia annyín Simɔnɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Andreya, nɛ́ɛ bébwémɛɛ́ mbínzé. Bébédɛ́ɛ bekób-bé-súu. 17 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyéhíde mɛ. Ngáne nyékóbɛɛ́ súu bɔɔb, mɛɛ́yə̄gēd nyé ngáne nyɛ́tēdtē bad nlém á abum âhíd mɛ.” 18 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bêntɛdé échab mbínzé, béhīdē-ʼɛ mɔ́. 19 Nɛ́ɛ ákíí mwǎ etûn, annyín bǎn ábe Zɛbɛdiɛ, Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ á bɔ̌lɛ-tê nɛ́ɛ bébwémɛɛ́ mbínzé. 20 Anyín ádě ányíné bɔ́, anchɛ́lé bɔ́. Bêntɛdé echab sáŋ Zɛbɛdiɛ ne bad bé nsɔ́n á bɔ̌lɛ-tê béhīdē Yesuɛ.

Yesuɛ abídté mod edəə́dəŋ é mbéb áte

(Luk 4.31-37)

21 Yesuɛ ne ábê bembapɛɛ béniin bênkɛ̌ á dyad á Kapenahum. Ádě mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ḿpédé, Yesuɛ ankɛ̌ asɔ́l á ndáb e mekáne, ábootéd bad ayə́ged. 22 Nyaa eche áyə́gtéʼáá enkɔ́méd bad yə̌l áte bwâmbwam áyə̄le ayə́gtéʼáá nɛ́ɛ mod awě nzé ahɔ́bé né émáá. Eeyə́gteʼaá nɛ̂ŋgáne bemeléede bé mbéndé. 23 Hɛ́ɛ mod nhɔ́g awě edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte ápédé təléd, ábōnē aá, 24 “A-Yesu, mod a Nazarɛt, cheé syánē déwóŋné? Ehyedé sé awúu-yɛ? Mbíí wɛ bwâm. Edíī mod awě Dyǒb álómé, awě asáá.” 25 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákânnɛɛ́ échê edəə́dəŋ é mbéb áte aá, “Lám, bíd ane mod áte!” 26 Dɔ́ɔ échê edəə́dəŋ é mbéb éságté ane mod áte ngíne-ngíne, éhɛ́-ʼɛ esaád é ngíne, boŋ ébíd-tɛ mɔ́ áte. 27 Menyáké ménkōb ábê bad bwâmbwam. Bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Nzé-dyámɛ́ dɛ́n! Ayə́ged dékɔ̄ɔ̄lē dɛ́n-ɛ? Anɛ́n mod awóó ngíne âkamlɛn eʼdəə́dəŋ bé mbéb, éʼwōgnē-ʼɛ mɔ́!” 28 Nɛ́n dêmbɛ̌l nkalaŋ ḿme Yesuɛ mênkanléd mbwɔ́g e Galilia esyəə́l.

Yesuɛ achǒŋté ekud é bad

(Mat 8.14-17; Luk 4.38-41)

29 Nɛ́ɛ béhídté á ndáb e mekáne hidtɛ́n, Yesuɛ nchoo ne Jemsɛ bɔ́ Jɔn bênkɛ̌ á ndáb eche Simɔnɛ bɔ́ Andreya. 30 Simɔnɛ mwaád nyaá ambɛ́ á anɔŋ dé nkole, ahéb dênsog mɔ́. Áde Yesuɛ ápédé pɛɛ́n, bénlāā mɔ́ tə̂ŋgɛne nkole ḿme ane mmwaád. 31 Dɔ́ɔ ákíí wɛ́ɛ ane mmwaád ábédé, boŋ áchə̄ŋgē mɔ́ á ekáá, awóŋgɛ́n mɔ́ âsyə ásē. Ahéb dêmmaá mɔ́, ákōb-pɛ bɔ́ nken. 32 Ene ngukɛ́l áde enyɛn émáá asud, bad bêmpɛɛ́n bad bé nkole bésyə̄ə̄l ne bad bésyə̄ə̄l ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte wɛ́ɛ Yesuɛ. 33 Bad bé dyad bésyə̄ə̄l bênkaŋnɛ́n mmwɛ ndáb ḿme Simɔnɛ. 34 Yesuɛ anchoód bad híin ábe békónléʼáá nkole nyaa ne nyaa, abídéd-tɛ bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb híin áte. Eémwageʼaá pɛn aá ábê eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼhɔ̂b dyamdyam áyə̄le bémbíi mod awě ádíí.

Yesuɛ akalé nkalaŋ ḿ bwâm á Galilia

(Luk 4.42-44)

35 Epɔg é mbwɛmbwɛ áde bǐn béēkɛ̄nlɛ̄ɛ̄, Yesuɛ anhidé ásē, áhīdē á dyad-tê, ákɛ á ahə́ŋgé á hǒm, ákānneʼ. 36 Simɔnɛ ne bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bémbɛ̄, bêmbootéd Yesuɛ ahɛd. 37 Bédíbté-ʼaá mɔ́, dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Moosyəə́l ahɛde wɛ!” 38 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Dékag hǒm démpēe. Dékag á myad ḿme ńdé bɛnbɛn âbɛl boŋ ńkal nkalaŋ ḿ bwâm áwed ámpē, áyə̄le ḿmê nkalaŋ mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ ḿpɛ̄ á nkǒŋsé.” 39 Né-ɔɔ́, ankɛ̌ mbwɔ́g e Galilia esyəə́l, ákalé nkalaŋ ḿ bwâm á ndáb é mekáne, ábīdtē-ʼɛ bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte.

Yesuɛ achǒŋté mod awě meləŋ mékóbé

(Mat 8.1-4; Luk 5.12-16)

40 Mod nhɔ́g awě meləŋ mékóbé ampɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ, abwɔ́g mebóbóŋ, áchāā mɔ́ aá áwôŋgɛn mɔ́. Anhɔ́b aá, “Nzé edəə́ ehɛle ébɛ̄l mɛ nsáŋ.” 41 Ngɔl enkonnéd Yesuɛ. Dɔ́ɔ ábídté ekáá, ábānē mɔ́ á yə̌l, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Ndəə́, sáŋ!” 42 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ḿme meləŋ mêmmaá ane mod á yə̌l, áchōŋ-ʼɛ. 43 Yesuɛ anláá mɔ́ aá ákag, asím-mɛ mɔ́ etúu áte aá, 44 “Nɔnéʼ, weeláŋgé modmod dyam áde ábɛ́nlédé, boŋ kɛ̌ élúmed yə̌l wɛ́ɛ prisɛ, ásimɛn wɛ. Ébag-kɛ mendɛ ngáne mbéndé e Mosɛɛ éhɛdɛɛ́, âlúmed bad wɛɛ́ mɔ́sāā.” 45 Boŋ ké nɛ̂, áde ane mod abídé, ankɛ̌, ákɛ ákalé mɔ́ ḿmê nkalaŋ hǒm ásyə̄ə̄l. Ankal mɔ́ bwâmbwam nyaa eche Yesuɛ éehɛleʼaá dyad ké ahɔ́g asɔ́l ámpē á ntə́lé. Antǐm ádyɛɛ́ʼ á mehə́ŋgé wɛ́ɛ bad béesaá. Ké nɛ̂, bad bébīdēʼ mebwɔ́g mésyə̄ə̄l béhyāg áwē.

2

Yesuɛ achǒŋté mod awě awédé epɛd

(Mat 9.1-8; Luk 5.17-26)

1 Nɛ́ɛ nguse é eʼpun étómé, Yesuɛ ansú ámbīd á Kapenahum. Bad bénwōg bán ahúú. 2 Ekud é bad énkūmɛ̄n áwe ndáb nyaa echě etə́l éēbēdɛɛ́ á ndáb-te, ké á mmwɛ. Yesuɛ akǎnléʼáá bɔ́ eyale é Dyǒb. 3 Hɛ́ɛ dɔ́ɔ bad béniin bépɛ́ɛ́né mod awě awédé epɛd. 4 Boŋ ngáne ndun e mod émbɛ̄ɛ̄ áhed, bénkênhɛnlé mɔ́ apɛɛn wɛ́ɛ Yesuɛ ábédé. Né-ɔɔ́, bénchə̄gē á ndáb mîn, bénēdē nnɔŋ ń ndáb á nló mîn wɛ́ɛ Yesuɛ ántyēēmmē. Áde bémáá nnɔŋ anede, bênsudtɛ́n ane mod ebúm éche ânnaáʼɛ́ ámīn wɛ́ɛ Yesuɛ ámbɛ̄ɛ̄. 5 Áde Yesuɛ ányíné adúbe ádě ábe bad béwóó áte anláá ane mod awě awédé epɛd aá, “A-mwǎn, nlǎgsɛ́né wɛ mbéb.” 6 Doŋge dé bemeléede bé mbéndé ábe bêndyɛɛ́ ásē áhed bêmbootéd anyoo áte á nlém-tê bán, 7 “Chán anɛ́n mod áhɛlɛɛ́ se áhɔ̄bēʼ enɛ́n ndín e akan? Asyə́ə Dyǒb. Nzɛ́ɛ́ ahɛlɛsɛ álagsɛ́n mbéb ésebán Dyǒb děmpɛn?” 8 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Yesuɛ anchěm bɔ́ mewêmtɛn. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéwōōʼ enɛ́n ndín e mewêmtɛn? 9 Ahéé ádé dyam ásad, naa âhɔ́b wɛɛ́ ‘Nlagsɛ́né wɛ mbéb,’ káa âhɔ́b wɛɛ́, ‘Syəə́ ásē, étêd échōŋ ebúm ébooted akɛ?’ 10 Boŋ, mɛ̌lūmēd nyé nɛ́n mɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó kunze á nkǒŋsé âlagsɛn mbéb.” Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ane mod awě awédé epɛd aá, 11 “Nlâŋge wɛ nɛ́n, syəə́ ásē, étêd échōŋ ebúm, ésúɛʼ á ndáb.” 12 Hɛ̂ děn wɛ́ɛ moosyəə́l ánɔnɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, ane mod anhidé ásē, atéd éche ebúm ábootéd-tɛ akɛ. Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam, békɛ̄nē Dyǒb, béhɔ̄bē bán, “Séēnyīnɛ̄ɛ̄ sé enɛ́n ndín e dyam mbêd!”

Yesuɛ achɛ́nlé Leviɛ

(Mat 9.9-13; Luk 5.27-32)

13 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ antǐm ámbīd ámpē á nkin mé edib-é-nzab é Galilia. Ndun e mod empɛ̌ áwē, ábootéd-tɛ bɔ́ ayə́ged. 14 Áde átómɛɛ́ á nzii, annyín nlad-é-táásɛ nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Leviɛ, mwǎn awě Alpasɛɛ. Leviɛ andyɛɛ́ ásē á ndáb echě ákóbéʼáá táásɛ áte. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Hídé mɛ.” Dɔ́ɔ Leviɛ átyéémé ámīn boŋ áhīdē-ʼɛ mɔ́.

15 Ámbīd e póndé Yesuɛ adyágéʼáá ndyééd á ndáb wɛ́ɛ Leviɛ. Ekud é besaad bé táásɛ ne bad bé mbéb bémpēe béhídéʼáá mɔ́. Bɔ́bɔ̄ɔ bêndyɛɛ́ á tébelɛ ne ábē bembapɛɛ. 16 Áde doŋge dé bemeléede bé mbéndé ábe bébédé Befarisia bényíné Yesuɛ ádyāg ndyééd ne ábê bad bé mbéb, ne besaad bé táásɛ, dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ ábē bembapɛɛ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ ádyāg ndyééd ne échê ndín é bad?” 17 Áde Yesuɛ áwógé nɛ̂, anláá bɔ́ aá, “Bad ábe bédyɛ́ɛ́ bwâm béētógnɛnɛɛ́ mod-a-bwɛl. Bad ábe békonleʼ bɔ́ɔ bétógnɛ́né mod-a-bwɛl. Meépedɛɛ́ á nkǒŋsé âchɛ́le bad ábe békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb, boŋ mpedé áyə̄le bad bé mbéb.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne adid á yə̌l
nzaa á mekáne-tê

(Mat 9.14-17; Luk 5.33-39)

18 Póndé pɔ́g ebédé, bembapɛɛ ábe Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ne Befarisia bêndǐd yə̌l nzaa á mekáne-tê. Dɔ́ɔ bad behɔ́g bépédé wɛ́ɛ Yesuɛ boŋ bésɛdte mɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ bembapɛɛ ábe Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ne ábe Befarisia bédidé yə̌l nzaa á mekáne-tê boŋ ábōŋ pɛn béedidéʼ?” 19 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ ne ngan aá, “Chán bad ábe bélébpé á ngande e eʼwóŋgé, béhɛle bédidé yə̌l nzaa á mekáne-tê áde mod awě akude sɔ́mbé ádíi adé ne bɔ́? Béedidɛ́ɛ́, béetə̂ŋgɛnɛɛ́ yə̌l nzaa adid á mekáne-tê póndé echě mod awě akude sɔ́mbé ádíi ne bɔ́. 20 Boŋ epun épɛ̌ éche bɛ́kobɛ́nné bɔ́ mod awě akude sɔ́mbé. Échê epun dɔ́ɔ bédidté yə̌l nzaa á mekáne-tê. 21 Nyêbíí nɛ́n bán nzé mod anabpeʼ mbɔ́té, eetédɛ́ɛ́ epɛd é abad ékɔ̄ɔ̄lē sɛ ánabnéd nchun ḿ mbɔ́té. Áyə̄le nzé échê epɛd é abad ébóótédé abób áte ébɛlé éhabnéd abad dé nchun. Nɛ̂ ábɛleʼ, échê epɔn ékəleʼ áte tómaa ngáne énsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́. 22 Melemlem nɛ̂ŋgáne mod éētēdɛ̄ɛ̄ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē sɛ ahɛ́ mɔ́ á nchun mé ntyə́g,* se ápen. Áyə̄le nzé abɛlé nɛ̂, né mǐm mɛ́hǒd kə́ə́ŋ ntyə́g ńyɛ́d, mǐm mɛ́mǎd asyɔge ntyə́g-kɛ ámpē ḿbéb. Boŋ bétédɛɛ́ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē, béhɛ́ á ntyə́g mékɔ̄ɔ̄lē-te.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne
Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte

(Mat 12.1-8; Luk 6.1-5)

23 Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte nhɔ́g Yesuɛ atóméʼáá á nzag e ngun-tê. Ambɛ́ ne ábē bembapɛɛ. Áde békagké nɛ̂, dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bébóótédé eʼsɔ́g éʼ ngun apád. 24 Hɛ́ɛ Befarisia bélâŋgɛɛ́ Yesuɛ bán, “Nɔnéʼ, cheé ékə́ə́ boŋ ábōŋ bembapɛɛ bébɛle dyam áde mbéndé éebagɛɛ́ kunze âbɛl á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte?” 25 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nɛ́dē nyéēlāāʼɛ́ mbêd á kálag e Dyǒb dyam ádě kə̂ŋ Dabidɛ ámbɛnlé ádě bétógé chǒm éche bédyágkē ne ádě nzaa ékóbé mɔ́ ne ábē bad-ɛ? 26 Ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb á póndé echě Abyataa ábédé prisɛ ambáámbáa. Andyɛ́ eʼwɛle ábe éʼbédé ndɛ e Dyǒb. Boŋ echɛd mbéndé eébagɛɛ́ mod ké nhɔ́g kunze ádyɛ̄ ábê eʼwɛle étōmɛɛ́ Prisɛ. Mwěn andyɛ́ ábɛ̄-ʼɛ kə́ə́ŋne bad ábe bênwoón mɔ́ doŋge.” 27 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásógtɛɛ́ aá, “Dyǒb dénsēbē moonyoŋ ahəg, boŋ átīīdē epun éche bɛ́kɔ̄mmɛ̄ɛ̄ áte. Enkênsébɛ́ɛ́ epun atíi boŋ áhəgé moonyoŋ aá ákɔ̂mme áte échê epun. 28 Né-ɔɔ́, Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó nkamlɛn kə́ə́ŋne ámīn e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”

3

Yesuɛ achǒŋté mod
awě ekáá éwédé

(Mat 12.9-14; Luk 6.6-11)

1 Hɛ́ɛ Yesuɛ átímé ámbīd á ndáb e mekáne. Mod abédé áhed awě ekáá éwédé. 2 Bad behɔ́g ábe bébédé áhed béhɛ́déʼáá Yesuɛ awusé akóbɛn. Né-ɔɔ́ bénɔ́néʼáá Yesuɛ chodchod, ânyín nzé ǎdǐd ane mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ane mod aá, “Hyɛ̌ étyéem áʼsō hɛ́n!” 4 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábê bad aáken, “Nyéláa mɛ ké édé mbéndé âbɛl mboŋ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, káa âbɛl mbéb. Édé mbéndé âsoŋ aloŋgé á mod, káa âwúu mɔ́?” Boŋ bénkênhɔ́bpé dyamdyam. 5 Anwóg ndutul á nlém-tê bwâmbwam áyə̄le ábāb eʼlɛl bé nlém á abum. Hɛ́ɛ ánɔ́né bɔ́ ne meliŋgá, boŋ álāŋgē ane mod aá, “Sálé ekáá áte.” Asále áde ane mod ásánlé ekáá áte, ekáá êndyɛɛ́ mɔ́ bwâm ámpē. 6 Hɛ́ɛ Befarisia bébídé á ndáb e mekáne, boŋ békɛ̄ bétānē bad bé epepé éche Hɛrɔdɛ, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bɔ́bɔ̄ɔ béhəgké Yesuɛ âwúu mɔ́.

Ndun e mod ehídé
Yesuɛ á edib é Galilia

7 Yesuɛ ne ábê bembapɛɛ bênhidé békɛ̄ á edib é Galilia. Ndun e mod enhíd mɔ́ áwed. Ábê bad bémbīd á mbwɔ́g e Galilia, á Judeya, 8 á Jerusalɛm, á mbwɔ́g e Idumeya, á mbwɔ́g echě edé échíníí epɛd é Jodan, ne á myad ḿme médé bɛnbɛn ne myad mémbáá mé Tirɛ ne Sidɔn. Ábén bad bépágéʼáá wɛ́ɛ Yesuɛ áyə̄le bénwōg mam ḿme ábɛ́léʼáá. 9 Bad bêmbuú áte nyaa echě echabé ámīn. Né-ɔɔ́, Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá béboŋsɛn bɔ̌lɛ âbɛl boŋ bad béekaŋnán mɔ́. 10 Ammǎd ekud é bad achood, né-ɔɔ́ bad bésyə̄ə̄l bémpēe ábe békónléʼáá bébuné apɛ wɛ́ɛ ádíí, âsitɛn mɔ́ âbɛl boŋ bédyɛɛ bwâm. 11 Póndé tɛ́ɛ́ echě eʼdəə́dəŋ bé mbéb ábe éʼbédé bad áte bényīnnē mɔ́, éʼbɛ́léʼáá bad ábe éʼdíí áte béhūnē ásē, éʼbōnē-ʼɛ bán, “Wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb!” 12 Yesuɛ ansím bɔ́ etúu áte aá bélāŋgē bad nyaa e mod eche mɔ́díí.

Yesuɛ apwɛdé bembapɛɛ
dyôm ne bébɛ

(Mat 10.1-4; Luk 6.12-16)

13 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchə́gké á ekone mîn, áchɛ̄nlē bad ábe áhɛ́déʼáá, boŋ bépǎg áwē. 14 Dɔ́ɔ ápwɛ́dé bad dyôm ne bébɛ âbɛ́ ne mɔ́, áchəgé bɔ́ aá bembapɛɛ bé nlómag ábe álōmmē-ʼɛ âkal eyale é Dyǒb. 15 Ambǎg-kɛ bɔ́ ngíne âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte. 16 Ábê bad dyôm ne bébɛ bébédɛ́ɛ: Simɔnɛ awe Yesuɛ ânchuúʼɛ́ mbəŋ aá Petro; 17 Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ, bǎn ábe Zɛbɛdiɛ, (ábe Yesuɛ ânchuúʼɛ́ mbəŋ aá Bwanegɛsɛ, awě adé bán, Bǎn bé ngin.) 18 Andreya bɔ́ Filibɛ, Batolomyo, Matyo, Tɔmasɛ, Jemsɛ mwǎn awě Alfɔsɛ, Tadiosɛ, Simɔnɛ awě ambɛ́ á epepé é kə́n e aloŋ, 19 ne Judas Iskariɔdɛ awě antǐm Yesuɛ asóm.

Béchə́gé Yesuɛ bán Bɛlzɛbulɛ

(Mat 12.22-32; Luk 11.14-23, 12.10)

20 Hɛ́ɛ Yesuɛ átímé á dyad. Ekud é bad ênkaán ámpē nyaa echě Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bénkênwóŋgé póndé âdyɛ́ ndyééd. 21 Áde Yesuɛ baányaŋ béwógé nɛ̂, bênkɛ̌ mɔ́ ahɛd, âtéd mɔ́ âswɛ̂n mɔ́ á ndáb áyə̄le bad béhɔ́béʼáá nɛ́n bán, “Nló méēsáaʼɛ́ mɔ́ áte.” 22 Doŋge dé bemeléede bé mbéndé ábe bémbīd á Jerusalɛm béhɔ́béʼáá bán, “Bɛlzɛbulɛ adé mɔ́ áte. Ene kə̂ŋ e eʼdəə́dəŋ bé mbéb chɔ̂ ebagé mɔ́ ngíne âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte.” 23 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchɛ́nlé bɔ́ boŋ ákanlé bɔ́ ngan aáken, “Chán Satanɛ áhɛle se abídéd Satanɛ? 24 Nzé bad bé aloŋ ahɔ́g békábné áte, boŋ nchemtɛ́n méesɛ̌, ádê aloŋ déehɛlɛɛ́ atyéem. 25 Nzé abum á ndáb-pɛ ákábné áte, boŋ nchemtɛ́n méesɛ̌, ádê abum á ndáb déehɛlɛɛ́ atyéem. 26 Né-ɔɔ́, nzé nkamlɛn ń Satan ńkábné áte, boŋ běn ne běn béwane, ḿmê nkamlɛn méebemmé, mɛ́kwɛ̌, ḿpɛ̄-ʼɛ ásōg. 27 Né dɔ́ɔ mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ se asɔ́l á ndáb e ngíne-e-mod se ádūm ábē bwěm ésebán asébpé mɔ́ ahaŋ. Amaa-ʼáa mɔ́ ahaŋ, boŋ atéd ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l. 28 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb dɛ́lagsɛ́n bǎn bé baányoŋ mbéb ńsyə̄ə̄l ḿme bébɛ́lé kə́ə́ŋne nzyə́ŋ ké ehéé echě bébídté á nsəl. 29 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eʼbébtéd éʼ mekan tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá, éekudté alagsɛn mbêd. Abɛlé mbéb ḿme méēwóo alagsɛn.” 30 Yesuɛ anhɔ́b nɛ́n áyə̄le bad béhɔ́béʼáá bán, “Edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte.”

Yesuɛ nyaá ne baányaŋ

(Mat 12.46-50; Luk 8.19-21)

31 Hɛ́ɛ Yesuɛ nyaá ne Yesuɛ baányaŋ bépédé, bétyéém é ebwɔ́g-te, boŋ bélōmē mɔ́ achəg. 32 Ndun e mod enləŋnéd Yesuɛ. Bêndyɛɛ́ ásē. Dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Echǒŋ nyoŋ ne baányoŋ bédé á ebwɔ́g-te béhɛde wɛ.” 33 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nzɛ́ɛ́ adé echěm nyaŋ, benzɛ́ɛ́-ʼɛ bédé bǎnned?” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ ánɔnɛɛ́ bad ábe bélə́ŋnédé mɔ́ nɛ̂, boŋ áhɔ̄bēʼ aá, “Echěm nyaŋ ne bǎnned bɔ́ɔ bén! 35 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mam ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ adíi mwǎnned, abɛ́-ʼɛ echěm nyaŋ.”

4

Ngan e mbə́l-e-bǔ

(Mat 13.1-9; Luk 8.4-8)

1 Yesuɛ ambootéd bad ayə́ged ámpē á nkəg mé edib é Galilia. Bad ábe bênləŋnéd mɔ́ béntōmtɛ̄n abuu áte, nɛ̂ dêmbɛ̌l asɔ́l á bɔ̌lɛ-tê ádyɛ̄ɛ̄ áwēd-te. Ábê bɔ̌lɛ bémbɛ̄ á edib-tê. Ene ndun e mod chɔ́-ʼɛ enlyə̌g á nkin mé edib. 2 Abɛ̌nládtáá ngan âyə́ged bɔ́ mekan híin. Ankalé bɔ́ ngan aá, 3 “Nyéwóglɛn! Nkwɛl-é-nzag nhɔ́g ankɛ̌ mbə́l asob á nzag-tê. 4 Áde ásobɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, doŋge dénhūn á nzii-tê, menɔn mêmpɛ̌ mémad mɔ́ asɔ̂mted. 5 Doŋge dénhūn á meláá-tê wɛ́ɛ ndɔɔb énkêmbuúʼɛ́ áte. Énwāmsɛ̄n abíd ásē ngáne ndɔɔb énkênchabpé ásē. 6 Boŋ nɛ́ɛ enyɛn é ngíne épédé énhyāād ábê bwěm éʼwɛ́-ʼɛ, áyə̄le nkaŋ ménkênsɔ́nlé bɔ́ á ndɔɔb-tê bwâm. 7 Mbə́l mémpēe ménhūn wɛ́ɛ mekɔ̂d médíí. Nɛ́ɛ mekɔ̂d mê mékwógé, mékáŋ akwog áde ábɛ̂ bwěm, nɛ̂ ábɛl bénkênchyááʼɛ́. 8 Boŋ doŋge dé mbə́l dénhūn á ndɔɔb e bwâm. Ḿmɛ́n mbə́l mémbīd ásē bwâm, ńkwōg, ńchyáá-ʼɛ. Doŋge dé eʼsɔ́g dénwālē móom mé mbum méláán, doŋge móom ntóób, ábíníí-ʼɛ, mbwɔ́kɛl.” 9 Yesuɛ ansógéd enɛ́n ngan aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu, áwógeʼ.”

Nzɔm echě ekəə́ boŋ Yesuɛ ákalé ngan

(Mat 13.10-17; Luk 8.9-10)

10 Áde Yesuɛ ályə́gé mwěmpɛn, ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ ne bad ábe bémbɛ̄ ne mɔ́, bénlāā mɔ́ bán átógned bɔ́ échê ngan. 11 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Dyǒb ábágé nyé kunze âbíi kun e nkamlɛn ḿmē, boŋ ne bad bémpēe abɛle aá béwógeʼ ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l dásɔ̄ á ngan-tê. 12 Abɛlé nɛ̂, âbɛl boŋ,

ké bényīnē ké nyínɛ́n, béechemé,

ké béwōgē ké wógɛ́n béēsōŋtān áyə̄le

nzé bésóŋtɛ́né né bɛ́timɛ́n Dyǒb, békūd-tɛ alagsɛn dé mbéb.”

Yesuɛ atógké ngan e nsob a mbə́l-e-bǔ

(Mat 13.18-23; Luk 8.11-15)

13 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nɛ́dē nyéesôŋtɛnɛɛ́ enɛ́n ngan-ɛ? Nzé nyéesôŋtɛne chɔ́ chán-nɔ̄ nyɛ́mwɛɛ́ échíníí ngan asôŋtɛn? 14 Nsob-a-mbə́l awéne eyale é Dyǒb. 15 Doŋge á bad bédé nɛ̂ŋgáne mbə́l ḿme ńhúné á nzii-tê. Nzé béwógé eyale é Dyǒb ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Satanɛ abɛlé áhyɛ ahúd bɔ́ chɔ́ á nlém-tê. 16 Ábíníí bédé nɛ̂ŋgáne mbə́l ḿme ńhúné á meláá-tê. Béwógeʼ eyale é Dyǒb, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g békōb-pɛ chɔ́ ne menyiŋge. 17 Boŋ échê eyale éēwēnnāādtē bɔ́ á nlém-tê, bédúbpe-ʼɛ chɔ́ dásɔ̄ á esóŋ é póndé. Né-ɔɔ́, nzé ndutul ne metake bépédé áyə̄le échê eyale bédol yə̌l ámbīd ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 18 Ábíníí-ʼɛ bédíí nɛ́ɛ mbə́l ḿme ńhúné á mekɔ̂d-te. Bédíi bad ábe béwóge eyale é Dyǒb, 19 boŋ mpúlé mé nkǒŋsé ne adəŋ dé abud á bwěm awóŋ, ne ahɛd á bwěm bémpēe ákáŋ bɔ́ nlém áte nyaa echě béehɛlɛ́ɛ́ eʼpum achyáa. 20 Boŋ bad ábe bédé nɛ̂ŋgáne mbə́l ḿme ńhúné á ndɔɔb echě eboó yə̌l, bédíí bad ábe béwógeʼ eyale é Dyǒb, békōb-pɛ chɔ́, béchyāā-ʼɛ eʼsɔ́g ábɛ éʼwánlé mesoŋgé mé mbum móom méláán, móom ntóób ne mbwɔ́kɛl.”

Nzé béchódé etrúkáŋ béekoŋgɛ́ɛ́ chɔ́

(Luk 8.16-18)

21 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ene ndun e mod aáken, “Mod asɔ́nlɛɛ́ etrúkáŋ échě ámáá achod á ndáb-te, ábānē chɔ́ á ebwɔg-sɛ́ kéʼɛ á anoŋ sé-yɛ? Saá á atii dé etrúkáŋ mîn dɔ́ɔ ábɛlé ábānē chɔ́? 22 Chǒm ké éhéé éche ékóŋnédé ébīd á enyɛn. Ké éhéé-ʼɛ éche békútɛ́né bɛ́dibé chɔ́. 23 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu, áwógeʼ.

24 “Nyétôŋ chǒm-ɛ́ɛ nyéwógɛɛ́ anɔn áte bwâm! Melemlem mé nhəgtéd ḿme ébɛ́nlédé wɛ́ɛ wɛ̌n mɔ́ɔ Dyǒb dɔ́mpē dɛ́bɛnlédté, ǎbɛnléd-tɛ mɔ́ tómaa ngáne wêmbɛnlédté wɛ́ɛ wɛ̌n. 25 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó nsôŋtɛn ń kun é nkamlɛn ḿ mín, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ ḿmê nsôŋtɛn abɛ. Ane awě mɔ́-ʼɛ eewóo, Dyǒb dɛ́kobɛ́n mɔ́ kə́ə́ŋne mwǎmpīn awě awóó.”

Ngan e mbə́l-e-bǔ

26 Yesuɛ ambɛ́ áhɔ́be aá, “Nkamlɛn ń Dyǒb ńdíi nɛ̂ŋgáne mod awě akií mbə́l-e-bǔ asob á nzag-tê, 27 átīm ámbīd á ndáb, nkuu ákūneʼ, mǔte ábɛlé ḿme nsɔ́n. Ene póndé esyəə́l, mbə́l ébíde ásē, ékwɔgeʼ ésebán abíɛʼ ngáne nɛ̂ ábɛnladté. 28 Ndɔɔb chěn-ɛɛ́ ebɛle boŋ bwěm éʼkwogéʼ, éʼchyāā-ʼɛ eʼpum. Nlɔ́m ḿ byaá mɔ́ɔ ńsēbpe abíd, ámbīd e póndé mbwéem kə́ə́ŋne ásōg, eʼsɔ́g bɔ́mpē éʼbíd. 29 Boŋ nzé eʼsɔ́g éʼmáá awúu, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mod abɛlé atéd páá âkɛ dé apád áyə̄le póndé echě bépadɛɛ́ epedé.”

Ngan e mbə́l ḿme ńchíné

(Mat 13.31-32, 34; Luk 13.18-19)

30 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ ámpē aáken, “Cheé déhɛlɛɛ́-sɛ déhəgtɛ́n nkamlɛn ń Dyǒb-ē? Ngan ehéé dɛ́bɛnlédté echě ělūmēd ngáne ḿmê nkamlɛn ńdíí-yɛ? 31 Ńdíi nɛ̂ŋgáne mbwɛ́ e mbə́l-e-bǔ echě mod átédé boŋ ásob á nzag-tê. Mbə́l-e-bǔ edé mwǎmpīn bwâmbwam nzé béhə́gtɛ́né chɔ́ ne mbə́l mémpēe ḿme ńdé á nkǒŋsé. 32 Boŋ nzé ékwógé, ékəleʼ tómaa eʼsum* éʼsyə̄ə̄l, éwóo-ʼɛ ngɛn éche menɔn méhyagké mǔm alóŋ áte.” 33 Yesuɛ akǎnléʼáá bad eyale é Dyǒb, ábɛnláád ekud é ngan émpēe nɛ̂ŋgáne échɛ́n. Akǎnléʼáá bɔ́ nyaa echě bɛ́sōŋtɛ̄nnē. 34 Eékanleʼaá bɔ́ áde éebɛnlédɛɛ́ ngan, boŋ nzé anlyə̌g mwěmpɛn ne ábe bembapɛɛ aláá bɔ́ mam mésyə̄ə̄l ḿme échê ngan éhɔ́bɛɛ́.

Yesuɛ ahɔ́ɔ́dté ekukud

(Mat 8.23-27; Luk 8.22-25)

35 Échê epun děn ngukɛ́l, dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Syáā déchabe pɛd e edib eníníí.” 36 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ béchénné ene ndun e mod boŋ bésɔ̄lē á bɔ̌lɛ-tê wɛ́ɛ Yesuɛ ámbɛ̄ɛ̄ boŋ békɛɛné mɔ́. Myɔ̌lɛ mémpēe mémbɛ̄ áhed. 37 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ ekukud é ngíne ébóótédé atóm, boŋ mendíb mésɔ̄lē á bɔ̌lɛ-tê nyaa echě bɔ̌lɛ bêmponné asú á mendíb sɛ́. 38 Yesuɛ ambɛ́ á bɔ̌lɛ-tê á pɛd e mbíd. Annaá ásē ábānē nló á mbóŋgé mîn, ákūneʼ. Hɛ́ɛ bényemɛɛ́ mɔ́ ásē, boŋ bélāŋgē mɔ́ bánken, “A meléed, weewóoʼɛ́ wɛ póndé ɛ́ɛ syánē dédíí á kwééd-te-yɛ?” 39 Hɛ́ɛ Yesuɛ átyéémé ámīn boŋ ákānnē échê ekukud áte aá éhɔ́ɔ, aláá-ʼɛ mendíb aá mésud. Ekukud énsōg awan, ekíde-ʼɛ éhɔ́ɔ́téd áte. 40 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéwōgē mbwɔ́g? Nyéewóoʼɛ́ adúbe kə́ə́ŋ ne bɔɔb-ɛ?” 41 Boŋ mbwɔ́g ménkōb bɔ́ bwâmbwam, bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Ebə́l e mod éhéé chɛ́n éche kə́ə́ŋne ekukud ne mendíb béwógnɛɛ́?”

5

Yesuɛ achǒŋté mod awe
awóó eʼdəə́dəŋ bé mbéb

(Mat 8.28-34; Luk 8.26-39)

1 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á pɛd e edib eníníí, á mbwɔ́g e Gɛrasin. 2 Áde Yesuɛ ábídé á bɔ̌lɛ-tê bídɛ́n, ambomɛ́n mod awě abídé á soóbadɛ. Edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ ane mod áte. 3 Á soóbadɛ dɔ́ɔ ádyɛ́ɛ́ʼáá. Modmod enkênhɛnlé mɔ́ abane á mehaŋ ámpē, ké ne bengɔbéngɔ̄bē. 4 Áyə̄le ngen ne ngen, béhááʼáá mɔ́ ne eʼpwɔg ne bengɔbéngɔ̄bē boŋ ké nɛ̂ asɛléʼáá bengɔbéngɔ̄bē áhɛntéd-tɛ eʼpwɔg bɛ̂ áte. Antómtɛ́n ngíne awóŋ nyaa echě modmod éehɛleʼaá mɔ́ abwɔge. 5 Atamnádtáá á soóbadɛ ne á eʼkone-tê nkuu ne mǔte, ábōnē eʼsaád ákwɛltáád-tɛ yə̌l ne meláá.

6 Ane mod abédé mwǎ etûn áde ányíné Yesuɛ. Hɛ́ɛ ányə́gté mehélé, boŋ ábwɔ̄gē mebóbóŋ áwē eʼsó-te, 7 ábōnē esaád é ngíne, áhɔ̄bē aá, “A-Yesu, Mwǎn a Dyǒb á Ngum, cheé sóo déwóŋné? Ncháa wɛ á dǐn á Dyǒb mɛɛ́ weekɔ́gsán mɛ.” 8 Ane mod anhɔ́b nɛ̂ áyə̄le Yesuɛ anláá edəə́dəŋ é mbéb aá, “Á-edəə́dəŋ é mbéb, bíd ane mod áte!” 9 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Chán dǐn ádíí wɛ?” Ankwɛntɛ́n aá, “Dǐn ádíí mɛ bán Amudtɛɛ, áyə̄le sêbuú áte.” 10 Ambɛ́ áchāā Yesuɛ aá eénānēʼ ábê eʼdəə́dəŋ bé mbéb ene mbwɔ́g.

11 Bɔɔb-pɔɔ́, sáŋkalaa a esɔg é nguu chɔ́-ʼɛ ébédé bɛnbɛn ne áhed, édyāg medyɛ́ á mbám mé ekone. 12 Hɛ́ɛ ábê eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼcháaʼɛ́ Yesuɛ bán, “Lóm sé á nguu-tê wɛ̂, émwɛ sésɔ̂l chɔ́ áte.” 13 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábágé bɔ́ kunze boŋ éʼbīdē ane mod áte. Abíd áde éʼbídé ane mod áte éʼsɔ̄lē échê nguu áte. Échê esɔg ébédé dyam eʼkə́lé éʼ nguu éʼbɛ. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g échê esɔg émpādē ásē, ényəgtéʼ á eláá é nkin mé edib-é-nzab, éhún á edib-tê, éhó-ʼɛ.

14 Benɔn bé nguu béntōm mehélé á dyad-tê ne á mebwɔ́g ḿme médé bɛnbɛn, âkale bad dyam áde ábɛ́nlédé. Ábê bad bémbīd âkɛ dɛ́nyīn. 15 Áde bépédé wɛ́ɛ Yesuɛ boŋ bényīn ane mod awě ndun e eʼdəə́dəŋ bé mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte, nɛ́ɛ ádyɛ́ɛ́ ásē, ahédé-ʼɛ bwěm á yə̌l bwâm, adyɛɛ́-ʼɛ sɛn, mbwɔ́g ménkōb bɔ́. 16 Bad ábe bényīn ádê dyam bénlāā ábê bad ngáne êmbɛnlédté ne ane mod awě eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte. Bénlāā-ʼɛ bɔ́ dyam áde ábɛ́nlédé ne échê esɔg é nguu. 17 Hɛ́ɛ ábê bad bébóótédé Yesuɛ acháŋ bán ásyəə áwab mbwɔ́g. 18 Áde Yesuɛ ásɔ́lɛɛ́ á bɔ̌lɛ-tê, ane mod awě eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte nɛ̂ ancháŋ mɔ́ aá búmɔ̄ békag. 19 Boŋ Yesuɛ enkênkwɛntɛ́nné. Anláá mɔ́ aá, “Súɛ́ʼ áwôŋ dyad, ékɛ éláa áboŋ bad ndəle e dyam eche Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ́nlé wɛ ne ngáne ápédé wɛ ngɔl awóg.” 20 Hɛ̂ dɔ́ɔ ane mod áhídté boŋ ákag á mbwɔ́g e Dekapolis.* Ákanlé mod tɛ́ dyam áde Yesuɛ ábɛ́nlé mɔ́. Bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg, yə̌l enkɔ́m bé áte bwâmbwam.

Yesuɛ achǒŋté mmwaád nhɔ́g,
ápūūd-tɛ Jairusɛ mwǎn

(Mat 9.18-26; Luk 8.40-56)

21 Yesuɛ antǐm ámbīd á pɛd e edib eníníí ne bɔ̌lɛ. Áde ápédé á nkin ḿmíníí, ndun e mod enkaŋnɛ́n áhed. 22 Dɔ́ɔ mod nhɔ́g awě akamlan ndáb e mekáne awě béchə́géʼáá bán Jairusɛ ápédé áhed. Anyín áde anyíné Yesuɛ, ankwɛ̌ ásē áwe mekuu. 23 Ne mecháŋgé mé ngíne áhɔ̄bē aá, “Awem mwǎn a mmwaád awâg. Sôn, hyɛ̌ ébân mɔ́ ekáá á yə̌l, âbɛl nɛ́n ádyɛɛ bwâm, ábɛ́-ʼɛ á aloŋgé.” 24 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhídé mɔ́. Ekud é bad éhídéʼáá Yesuɛ nyaa echě bênkaŋnɛ́nné mɔ́.

25 Mmwaád nhɔ́g-kɛ ambɛ́ áhed awě anwóŋ nkole ḿme mekií mébídéʼáá mɔ́ á yə̌l póndé ésyə̄ə̄l. Ḿmê nkole ḿbédé mɔ́ á yə̌l á etûn é dyôm-a-mwɛ́ ne ḿbɛ. 26 Atagé híin á mekáá mé bad bé eʼbó, abébéd-tɛ ngáb esyəə́l echě ánwōŋgē, boŋ ké nɛ̂ enkêndyɛ́ʼɛ́ bwâm, nkole ḿbādē bádɛ́n. 27 Anɛ́n mmwaád anwóg mam ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá, dɔ́ɔ ábídé mɔ́ ámbīd átîntê ene ndun e mod boŋ ásitán mɔ́ nkobe. 28 Áyə̄le anhɔ́b áwe nlém-tê aá nzé mɔ́sitɛ́né ké ḿmē nkobe, né mɔ́ɔdyɛɛ́ bwâm. 29 Asitɛn áde ane mmwaád ásítɛ́né Yesuɛ nkobe, mekií ḿme mébídéʼáá mɔ́ á yə̌l ménsɛ̄lē, awóg-kɛ á yə̌l aá mɔ́choó. 30 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Yesuɛ ambíi aá ngíne ebídé mɔ́ á yə̌l. Hɛ̂ dɔ́ɔ ákúnnédé átîntê ene ndun e mod, boŋ ásɛdté aáken, “Nzɛ́ɛ́ asitɛ́né mɛ nkobe?” 31 Dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ békwɛntanné mɔ́ bánken, “Nɛ́ɛ ényínɛɛ́ bad békáŋné wɛ á yə̌l nɛ́n ésɛdtéʼ wɛɛ́ ken nzɛ́ɛ́ asitɛ́né wɛ-yɛ?” 32 Ké nɛ̂, Yesuɛ ambɛ́ ánɔnéʼ ekíde ânyín mod awě asitɛ́né mɔ́. 33 Hɛ́ɛ ane mmwaád ábóótédé anəŋ ne mbwɔ́g áde ányíné chǒm-ɛ́ɛ ébɛ́nlédé mɔ́. Dɔ́ɔ ápédé wɛ́ɛ Yesuɛ boŋ ákwag mɔ́ á mekuu, álāŋgē mɔ́ mbále esyəə́l. 34 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A mwǎn-a-mmwaád, adúbe ádōŋ ádídé wɛ bwâm. Kǎg ne nsaŋ. Ndutul echôŋ chɔ́-ʼɛ émaa.”

35 Áde Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ bad behɔ́g ábe bébídé á ndáb wɛ́ɛ Jairusɛ bélâŋgɛɛ́ Jairusɛ bán, “Awoŋ mwǎn amaá mɔ́ awɛ́. Cheé étɔgnɛɛ́ Meléede ataged?” 36 Boŋ Yesuɛ enkêntédté dyam áde béhɔ́bé nɛ́ɛ dyam. Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ane mod a nkamlɛn aá, “Weewógé mbwɔ́g! Dúbé dúbpɛ́n.” 37 Yesuɛ enkêmmwɛɛ́ aá mod ampée âhíd mɔ́ étōmɛɛ́ Petro ne Jemsɛ bɔ́ mwǎnyaŋ Jɔnɛ. 38 Áde bépédé á ndáb wɛ́ɛ Jairusɛ dɔ́ɔ ányíné mpuutéd, awóg-kɛ mewɛ́ mé ngíne ḿme bad béchyɛʼɛ́. 39 Hɛ́ɛ ásɔ́lé á ndáb-te boŋ ásɛdté bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyébɛléʼ ḿmɛ́n mpuutéd, nyéchyɛ̌-ʼɛ mewɛ́? Ane mwǎn eewédɛɛ́, akúne kúnɛ́n.” 40 Boŋ bêmbootéd mɔ́ awɔɔ. Ambídéd bɔ́ mod asyəə́l á ebwɔ́g-te. Antéd ane mwǎn sáá bɔ́ nyaŋ ne ábē bembapɛɛ béláán, bésɔ̄l á toŋ echě ane mwǎn ámbɛ̄ɛ̄ áte. 41 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchə́ŋgé ane mwǎn á ekáá, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Talíta kûm,” (awě adé bán, “A-mwǎn a ngɔndérɛ, nlâŋge wɛ mɛɛ́, hidé ásē.”) 42 Ane mwǎn anhidé ásē ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ábootéd-tɛ akɛ. (Abédé dyôm á mwɛ̌ ne ḿbɛ.) Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte híin áde nɛ́n ábɛ́nlédé. 43 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásímɛɛ́ bɔ́ etúu áte aá béēlāŋgē modmod dyam áde ábɛ́nlédé, aláá-ʼɛ bɔ́ aá bébɛ ane mwǎn ndyééd.

6

Bad bé Nazarɛt béekobɛɛ́ Yesuɛ

(Mat 13.53-58; Luk 4.16-30)

1 Yesuɛ anhidé ádé hǒm, asú áwē dyad nchoo ne ábɛ̄ bembapɛɛ. 2 Nɛ́ɛ mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ḿpédé, ambootéd ayə́ged á ndáb e mekáne. Bad híin bémbɛ̄ áhed. Áde béwógé áde ayə́ge yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte. Bésɛdté bánken, “Héé mɔ́ ábídné ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l-ē? Ndín e debyɛ́ɛ́ éhéé bébágé mɔ́ nɛ́n? Chán ámwagké ḿmɛ́n menyáké abɛl-é? 3 Kíné saá kápɛ́ntaa ádíí-yɛ? Saá mwǎn awě Maria nɛ́n-ɛ? Kíné saá Jemsɛ, Josɛbɛ, Judasɛ ne Simɔnɛ bɔ́ɔ bédé baányaŋ-ɛ? Baányaŋ bé bebaád bésyə̄ə̄l-lɛ ámpē béedyɛɛ́ʼɛ́ ádyad-tê hɛ́n ne syánē-yɛ?” Né-ɔɔ́, bênkɔɔ́ Yesuɛ. 4 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nkal eʼdəə́dəŋ awóoʼ edúbé hǒm ásyə̄ə̄l étómɛɛ́ áwē dyad, áwē túmbé-te ne áwē abum á ndáb.” 5 Eéhɛlɛɛ́ menyáké ké mehɔ́g abɛl áhed, étómɛɛ́ nguse é bad bé nkole ábe ábáné mekáá á yə̌l, bédyɛ̄ɛ̄-ʼɛ bwâm. 6 Yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte bwâmbwam ne adúbe ádē bad bénkênwóŋgé.

Yesuɛ alómé bembapɛɛ dyôm ne bébɛ

(Mat 10.5-15; Luk 9.1-6)

Dɔ́ɔ Yesuɛ ákíí á myad mésad ḿme médé bɛnbɛn, áyə̄gtē bad. 7 Anchɛ́lé ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ. Anlǎd bɔ́ áte, alóm bɔ́ bébɛ ne bébɛ. Ambɛ̌-ʼɛ bɔ́ kunze âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte. 8 Anlyə́gtɛ́n bɔ́ aá, “Nyéewánlé chǒmchǒm á ekɛ étōmɛɛ́ ntóŋ. Nyéewánlé ndyééd kéʼɛ ekwɛ, mod eesóó-ʼɛ mɔné á mesó mé abad. 9 Nyéhɛ̂ metámbé boŋ nyéewánlé mbɔ́té ébɛ.” 10 Ambád aá, “Ndáb ké ehéé echě ekobé nyé nyédyɛ̄ɛ̄ áhed kə́ə́ŋ ne póndé echě nyéhidtɛɛ́ ádê dyad. 11 Nzé nyêpedé dyad áde béekobɛɛ́ nyé, káa béekwɛntɛnɛɛ́ nyé awóglɛn, nyétɛ̄dē dɔ́, nyékūd-tɛ ebumbú á mekuu, âlúmed nɛ́n bán échab ebébtéd énɔne běn.” 12 Né-ɔɔ́, bênkɛ̌ békaléʼ eyale é Dyǒb bán bad bétɛde ádab abɛ́ dé mbéb. 13 Bémbīdēd bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb híin áte, béwɔ̄gtē bad bé nkole híin ne dyɔ̌g dé menzab, béchōōd bɔ́.

Kwééd echě Jɔnɛ, Ndusɛnɛ

(Mat 14.1-12; Luk 9.7-9)

14 Bɔɔb-pɔɔ́, Hɛrɔdɛ anwóg mam mésyə̄ə̄l ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá. Áyə̄le mam mé bwâm ḿme Yesuɛ ábɛ́léʼáá mêmbɛ̌l ambyɛ́ɛn hǒm ásyə̄ə̄l. Doŋge á bad béhɔ́béʼáá bán, “Jɔnɛ, Ndusɛnɛ apuúdé. Nɛ́ɛ ákə́ə́ boŋ awóŋ ngíne âbɛl ḿmɛ́n menyáké mésyə̄ə̄l.” 15 Bémpēe béhɔ̄bē bán, “Elaijaa mɔ́ɔdé.” Ábíníí-ʼɛ bán, “Adíi nkal eʼdəə́dəŋ nɛ̂ŋgáne nhɔ́g átîntê e bekal béʼdəə́dəŋ ábe bémbɛ̄ seʼ bɔɔ́d.” 16 Áde Hɛrɔdɛ áwógé nɛ̂ anhɔ́b aá, “Jɔnɛ, Ndusɛnɛ awě mêmbɛnlé boŋ bésɛ̄l nló mɔ́ɔdé. Atimé ámbīd á aloŋgé.” 17 Hɛrɔdɛ anhɔ́b nɛ̂ áyə̄le anlóm bad aá békôb Jɔnɛ, béhaŋ mɔ́, béhɛ́-ʼɛ mɔ́ á mbwɔg. Ambɛl nɛ́n áyə̄le Hɛrodyasɛ, mwaád awě mwǎnyaŋ, Filibɛ ánsēbɛ̄ɛ̄ awóŋ, anwóŋ mɔ́. 18 Jɔnɛ aláŋgéʼáá Hɛrɔdɛ póndé tɛ́ɛ́ aá, “Weewóoʼɛ́ kunze âwóŋ Hɛrodyasɛ, mmwaád awě mwǎnyoŋ.” 19 Né-ɔɔ́, Hɛrodyasɛ anhíí Jɔnɛ pél á nlém-tê, áhɛdé-ʼɛ aá mɔ́wúu mɔ́. Boŋ Hɛrɔdɛ ambɛ̌l enkênhɛnlé. 20 Hɛrɔdɛ ambɛ́ mbwɔ́g áte tə̂ŋgɛne Jɔnɛ áyə̄le ambíi aá adíi mod a bwâm awě asáá. Né-ɔɔ́ akə̌ŋgé mɔ́ bwâm, âbɛl boŋ dyam dé mbéb déebɛnlád mɔ́. Adəə́ʼáá mɔ́ awóglɛn kénɛ́ɛ édíí bán póndé tɛ́ɛ́ nzé anwóglɛ́n mɔ́, atagéʼáá áte á mewêmtɛn-tê bwâmbwam. 21 Kə́ə́ŋne á asóg, Hɛrodyasɛ ankǔd nzii echě áhɛ́déʼáá. Nɛ́n ábédé epun-ɛ́ɛ Hɛrɔdɛ ábɛ́léʼáá ngande âwêmtɛn epun-ɛ́ɛ ánchyāādtē. Á ngande wɛ̂, Hɛrodɛ anlébé ábē bad bémbáá bé ngɔ́menaa, bad bémbáá bé sə́nze, ne kəse é bad é mbwɔg á Galilia. 22 Échê epun mwǎn a mmwaád awě Hɛrodyasɛ anhyɛ̌ aság esáke. Nɛ̂ dénwōgēd Hɛrɔdɛ ne ábē beken menyiŋge. Né-ɔɔ́, Kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ansɛdéd ane mwǎn a mmwaád aáken, “Cheé édə́ə́ wɛɛ́ ḿbɛ wɛ? Mɛ̌bɛ̌ wɛ kéchéé échě éhɛdɛɛ́.” 23 Nɛ́n dêmbɛ̌l ammwɛ́ melɛ̌, álāŋgē mɔ́ aá, “Mmwâg melɛ̌ mɛɛ́, měbɛɛ́ wɛ kéchéé éche éhɛdɛɛ́. Ké epɛd é mbwɔ́g échêm échě ńkamlanné.” 24 Né-ɔɔ́ ane mwǎn ankɛ̌ nyaá asɛded aáken, “Cheé méhɛdɛ́nné mɔ́?” Dɔ́ɔ nyaá átímtɛ́né mɔ́ aá, “Hɛdɛ́n mɔ́ nló ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ.” 25 Hɛ́ɛ ane mwǎn átímé ámbīd ábwɔ̄g-ábwɔ̄g wɛ́ɛ kə̂ŋ, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Bǎg mɛ nló ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ á taplêt-te hɛ́n bɔɔb.” 26 Nɛ́n dénwōgēd kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ndutul bwâmbwam, boŋ ngáne âmmadté melɛ̌ amwɛ́ áʼsō wɛ́ɛ ábê beken, enkênhɛnlé mɔ́ nló ḿme Jɔnɛ abáan. 27 Hɛ́ɛ álómé sə́nze pɔ́g aá épɛɛn nló ḿme Jɔnɛ. Ene sə́nze enkɛ̌ á ndáb e mbwɔg, esɛ́l Jɔnɛ nló, 28 épɛ̄ɛ̄n ḿmê nló á taplêt-te, ábɛ̄ ane mwǎn a mmwaád. Ane mwǎn a mmwaád mɔ́-ʼɛ ábɛ nyaá. 29 Áde Jɔnɛ ábe bembapɛɛ béwógé nɛ̂, bêmpɛ̌, bétéd mɔ́ ndim, békɛ bélíme.

Yesuɛ adídté eʼkə́lé éʼ bad éʼtáan

(Mat 14.13-21; Luk 9.10-17; Jɔn 6.1-14)

30 Bembapɛɛ bé nlómag ábe Yesuɛ ánlōmmē bénhūu bétán mɔ́ béláá-ʼɛ mɔ́ mekan mésyə̄ə̄l ḿme bébɛ́lé ne ḿme béyə́gté. 31 Ekud é bad épágéʼáá wɛ́ɛ Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bétimé-ʼɛ ámbīd nyaa echě Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ benkênwóŋgé etə́l âdyɛ́ ké ndyééd. Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Syáā détim á ahə́ŋgé á hǒm. Boŋ nyékɔ́me áte mwǎmpīn.” 32 Hɛ̂ dɔ́ɔ bésɔ́lé á bɔ̌lɛ-tê, boŋ bétiméʼ á ahə́ŋgé á hǒm. 33 Ekud é bad énnyīn áde békagké, bênchěm-mɛ bɔ́ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. Ábê bad bémbīd myad ne myad, békɛ̄ɛ̄n mekuu, bényə̄gēd áʼsō ne mekuu, bésébé apɛ wɛ́ɛ Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békágéʼáá. 34 Áde Yesuɛ ábídé á bɔ̌lɛ-tê boŋ anyín ene ndun e mod, antómtɛ́n bɔ́ ngɔl abɛ́ áyə̄le bébédé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme méēwōo nnɔn. Né-ɔɔ́ ambootéd bɔ́ ekud é mekan ayə́ged. 35 Áde bǐn éʼbóótédé ahín, ábē bembapɛɛ bémpɛ̌ áwē, béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Hɛ́n ádé á etûn-tê, póndé emaá-ʼɛ atóm bwâmbwam. 36 Láá ábɛ́n bad bétimeʼ á myad-tê ḿme médé bɛnbɛn, âbɛl běn béchan medyɛ́ ḿme bɛ́dyɛ̄ɛ̄.” 37 Boŋ Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nyé bɔ́ nyébɛ bɔ́ chǒm éche bɛ́dyɛ̄ɛ̄.” Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Ehɛde wɛɛ́ sékɛ séchan eʼwɛle éʼ mbwɔ́kɛl é kábpe ébɛ,* sébɛ bɔ́, bédyɛ̂-yɛ?” 38 Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Eʼwɛle éʼtə́ŋ nyéwóó? Nyékɛ nyénɔn.” Áde bémáá anɔn dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Eʼwɛle éʼdé éʼtáan ne súu ébɛ.” 39 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá bébɛl bad, békabɛn áte moŋge ne moŋge bédyɛɛ á nkəə́kəə mîn. 40 Né-ɔɔ́ ábe bad bêndyɛɛ́ ásē, doŋge á moŋge, mbwɔ́kɛl é bad, doŋge-ʼɛ móom mé bad métáan. 41 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ átédé ábɛ̂ eʼwɛle éʼtáan ne échê súu ébɛ, ánɔné ámīn, ásāgnān Dyǒb, ákabtáád bɔ́ áte, boŋ ábagé ábē bembapɛɛ aá békabpe ene ndun e mod. Ankabé-ʼɛ ábê bad kə́ə́ŋne échê súu ébɛ. 42 Moosyəə́l andyɛ́, akód-tɛ. 43 Bembapɛɛ bênlǎd eʼwɛle ne súu éche ênlyə̌g ásē, enlón eʼlóŋ dyôm ne éʼbɛ. 44 Mesoŋgé mé baachóm ábe béndyɛ̄ ene ndyééd mémbɛ̄ eʼkə́lé éʼtáan.

Yesuɛ akií á mendíb mîn

(Mat 14.22-33; Jɔn 6.15-21)

45 Melemlem mé póndé Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá bésɔ̂l á bɔ̌lɛ-tê, békag áʼsō á Betsaida, á múde mé edib-é-nzab ḿmíníí. Áde békagkɛ́ nɛ̂, anláá ene ndun e mod aá bésūɛ̄ʼ áwab mendáb. 46 Áde Yesuɛ ámáá bɔ́ alyə́gtɛn, anchə́gé á ekone mîn, âkáne. 47 Nɛ́ɛ ngukɛ́l épédé, Yesuɛ ábē bembapɛɛ bémbɛ̄ɛ̄n bɔ̌lɛ átîntê e edib, Yesuɛ-ʼɛ abɛ́ á nkin mwěnpɛn. 48 Annyín aá ábē bembapɛɛ bétage âkɛɛn bɔ̌lɛ áyə̄le epub é ngíne émbīd bɔ́ áʼsō-te. Né-ɔɔ́, dyam-ɛ́ɛ ádé epɔg-ne-ngwa ankɛ̌ bɔ́ atán, ákag á mendíb mîn. Ahɛdéʼáá aá mɔ́tôm bɔ́ ámīn. 49 Boŋ anyín áde bényíné akag á mendíb mîn, bénwēmtɛ̄n bán nwú mɔ́ɔ ńdé. Hɛ́ɛ bébóótédé abón. 50 Bébónéʼáá áyə̄le áde bényíné mɔ́, mbwɔ́g ménkōb bɔ́ moosyəə́l bwâmbwam. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nlém méēhūnē nyé, mɛɛ́ ndé. Nyéebááʼ.” 51 Hɛ́ɛ ásɔ́lé á bɔ̌lɛ-tê wɛ́ɛ bémbɛ̄ɛ̄, epub-pɛ énsōg atóm. Yə̌l enkɔ́m ábe bembapɛɛ áte bwâmbwam. 52 Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte áyə̄le bénkênsóŋtɛ́nné chǒm-ɛ́ɛ menyáké ḿme âmbɛnlé âdíde eʼkə́lé éʼ bad éʼtáan ńlûmtɛɛ́. Bénkênhɛnlé-ʼɛ achem.

Yesuɛ achǒŋté bad
bé nkole á Gɛnesarɛt

(Mat 14.34-36)

53 Nɛ́ɛ béchábpé edib-é-nzab, bêmpɛ̌ á múde ḿmíníí, á mbwɔ́g e Gɛnesarɛt. Áhed-taá bêntəə́-ʼɛ́ bɔ̌lɛ. 54 Bébídé-ʼaá á bɔ̌lɛ-tê bídɛ́n bad béchēm-mɛ Yesuɛ. 55 Hɛ́ɛ bényə́gté mbwɔ́g áte esyəə́l bépēmē bad bé nkole á mekále mîn, békɛɛnéʼ hǒm tɛ́ɛ́ áde bénwōgkē bán Yesuɛ adé. 56 Hǒm tɛ́ɛ́-ʼɛ áde Yesuɛ ánkɛɛ́, á myad mémbáá ne mésad, ne wɛ́ɛ bad bélóó á nzag-tê, bad bépɛ́ɛ́néʼáá bad bé nkole wɛ́ɛ bad bébúdé aladɛn á dyad-tê âkáb nyoŋgé. Nɛ́ɛ bêmpɛɛ́nné bɔ́, béchāā mɔ́ bán ámwɛ bad bé nkole bésitɛn ké mesó mé mbɔ́té ḿmē. Né-ɔɔ́ bad bé nkole bésyə̄ə̄l ábe bênsitɛ́n ḿme mesó mé mbɔ́té béndyɛɛ́ bwâm.

7

Ayə́ged dé betaa

(Mat 15.1-9)

1 Befarisia ne doŋge dé bemeléede bé mbéndé ábe bémbīd á Jerusalɛm bênləŋnéd Yesuɛ âwóglɛn mɔ́. 2 Bénnyīn bán doŋge dé bembapɛɛ ábe Yesuɛ bédyâg medyɛ́ ne mekáá mé mbinde, nɛ́dē béewobpeʼaá mekáá nyaa echě Befarisia béhɔ́bɛɛ́ bán bétə́ŋgɛ́né awobe. 3 Befarisia ne bad bé Israɛl ábe bélyə́gé ásē bésyə̄ə̄l béhīdē ayə́ge áde bênkudté wɛ́ɛ ábāb betaa. Béēdyāgkē ndyééd ésebán béwóbpé mekáá nyaa echě etə́ŋgɛ́né. 4 Póndé echě mod ábídɛɛ́ á dyɔn-tê, eedyágké chǒmchǒm ésebán asébpé yə̌l awobe. Mbéndé édé-ʼɛ ámpē híin échě béhídɛɛ́, nɛ̂ŋgáne awobe á bwěm bwâm. Bwěm nɛ̂ŋgáne kɔ̂b, mbeé, kúmbe é eʼkii, ne bwěm nɛ́ɛ mebendé. 5 Hɛ́ɛ Befarisia ne bemeléede bé mbéndé bésɛdtɛɛ́ Yesuɛ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ ábōŋ bembapɛɛ béēhīdēʼ ayə́ge áde ábɛ̄d betaa bétɛ́dnédé sé? Bédyâg ndyééd áde béewopɛɛ́ mekáá nyaa echě éhɛdnadté.” 6 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa antə́ŋgɛ́n áde ánhɔ̄bpē ne eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē mɔ́ tə̂ŋgɛne nyé bedog-badɛ́, ngáne éténlédé nɛ́n,

‘Ábɛ̄n bad bébage mɛ edúbé é nsəl ngɛ̂n, boŋ ḿmab nlém méesaá áwêm.

7 Edúbé éche bébagɛɛ́ mɛ éesaá dyamdyam, áyə̄le béyə́gte bad âhíd mbéndé é baányoŋ byánán édíi mbéndé é Dyǒb.’

8 Nyêtɛ̌dté mbéndé é Dyǒb boŋ pɛn nyêhíde ayə́ge á baányoŋ.” 9 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábádɛɛ́ aá, “Nyêbɛnlad mwane âtɛde mbéndé é Dyǒb âbɛl nɛ́n nyéhíde ayə́ge ádɛ̄n děn. 10 Mosɛɛ ahɔ́bé aá, ‘Bɛɛ́ sóó ne nyoŋ edúbé.’ Ahɔ́b-pɛ ámpē aá, ‘Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé sáá kéʼɛ nyaá dyam dé mbéb áyə̄l bétə́ŋgɛ́né béwúú mɔ́.’ 11 Boŋ nyêyə́gte nɛ́n bán nzé mod awóó chǒm éche ántə̄ŋgɛ̄nnē sáá kéʼɛ nyaá awôŋgɛn boŋ ahɔ́bé aá, ‘Échɛ́n chǒm édé Kɔ́ban,’ (Nɛ̂ adé bán édíi chǒm é Dyǒb), 12 né eewóoʼɛ́ nzɔm âwóŋgɛn sáá kéʼɛ nyaá. 13 Né-ɔɔ́, ádê ayə́ge áde nyébagɛɛ́ bad ábɛ́lé nyéetédɛɛ́ eyale é Dyǒb nɛ́ɛ dyam. Mam médé-ʼɛ ámpē híin nɛ́ɛ ḿmɛ́n ḿme nyébɛlɛɛ́.”

Mam ḿme mébɛle boŋ
mod eesááʼ áʼsō é Dyǒb

(Mat 15.10-20)

14 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchɛ̂nlɛɛ́ ene ndun e mod boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyéwóglɛn, nyésôŋtɛn-nɛ mɛ. 15 Chǒmchǒm éesaá éche ébíde á ebwɔ́g boŋ nɛ́ɛ ésɔ́lé mod áte ébɛl mɔ́ abɛ́ mbinde áʼsō é Dyǒb. Boŋ chǒm échě ébíde mod áte chɔ́ɔ ébɛle boŋ abɛ́ mbinde áʼsō é Dyǒb.”* 17 Yesuɛ anchené ene ndun e mod, asɔ́l á ndáb-te. Dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bépédé boŋ bélāŋgē mɔ́ bán átə̂nled bɔ́ ene ngan. 18 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aáken, “Nyémpē nyéesóŋtánné-yɛ? Nyéenyínɛ́ɛ́ nɛ́n bán kéchéé éche ésɔ́lé mod áte, éche ébídé á mbíd e ebwɔ́g, éebɛlɛ́ɛ́-sɛ mod abɛ́ mbinde áʼsō é Dyǒb-ɛ? 19 Ngáne ésɔ́lɛɛ́ mod áte, éepagké mɔ́ á nlém-tê. Ébɛlé ésud mɔ́ dásɔ̄ á abum-tê ébíd-tɛ.” (Yesuɛ anhɔ́b nɛ̂ âlúmed nɛ́n aá ndyééd ké ehéé eboó adyɛ́.) 20 Ambád aá, “Chǒm échě ébídé mod áte chɔ́ɔ ébɛle boŋ eesááʼ áʼsō é Dyǒb. 21 Áyə̄le, á nlém ḿ mod-tê dɔ́ɔ mewêmtɛn mé mbéb nɛ̂ŋgáne akáb dé mésón, echîb, ne ewúɛn bébídɛɛ́. Ḿmê mewêmtɛn mɔ́ɔ mébɛlte mod mbéb. 22 Akáb dé mesón á ndáb eʼwóŋgé, abɛ́ dé metɔg, ne abɛl á mam mé mbéb mémpēe nɛ̂ŋgáne edogké, âbɛl mbinde é mekan, akɔ́n á bad, akal á bad metóm áyə̄l, abɛ́ á kúmbe ne abɛl dé eʼyɔ́kɛ́l éʼ mekan. 23 Ḿmɛ́n mam mé mbéb mésyə̄ə̄l mébíde mod á nlém-tê mébɛlé-ʼɛ mod eesááʼ áʼsō é Dyǒb.”

Adúbe dé nken-a-mmwaád

(Mat 15.21-28)

24 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásyə́ŋgé boŋ ákǎg á epɛd é mbwɔ́g echě enchiitɛ́n myad mé Tirɛ ne Sidɔn. Hɛ́ɛ ásɔ́lé ndáb pɔ́g, eéhɛdeʼaá-ʼɛ aá modmod ábíi aá mɔ́dē áwēd-te. Ké nɛ̂ bémbɛ̄ bébíi. 25 Nɛ́ɛ mmwaád nhɔ́g awě edəə́dəŋ é mbéb ébédé awe mwǎn a mmwaád áte áwógé bán Yesuɛ adé áhed, ampɛ̌ ákwɛ̄-ʼɛ mɔ́ á mekuu. 26 Ane mmwaád abédɛ́ɛ mmwaád a aloŋ á Grikia awě béchyáá á pɛd e mbwɔ́g e Siria echě béchə́gɛɛ́ bán Fonisia. Hɛ́ɛ ácháaʼɛ́ Yesuɛ aá ábíded mwǎn échê edəə́dəŋ é mbéb áte. 27 Boŋ Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Sé sébe sédíde běndem. Éesaá bwâm âtéd ndyééd e bǎnbǎn ábwēme mbwɛ́.” 28 Ane mmwaád ankwɛntɛ́n aá, “Nɛ̂ děn a-Sáŋ, boŋ kə́ə́ŋne mbwɛ́ echě edyɛɛ́ á tébelɛ-sɛ́ ebɛlé edyɛ́ púuted é medyɛ́ éche běndem béhúnté.” 29 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Áyə̄le échɛ́n ehɔ́b éche éhɔ́bé nɛ́n, ehɛle ésūɛ̄ wɛ á ndáb. Edəə́dəŋ é mbéb éche ébédé awoŋ mwǎn áte étɛ́dté mɔ́.” 30 Né-ɔɔ́, ane mmwaád ansú á ndáb, atán nɛ̂ŋgáne mwǎn ánáŋgé á anɔn mîn. Echê edəə́dəŋ é mbéb êmmǎd mɔ́ atɛde.

Yesuɛ achǒŋté mod awě
eewógneʼaá, eehɔ́béʼaá-ʼɛ dyam bwâm

31 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhídté á mbwɔ́g e Tirɛ, átimé á Sidɔn á pɛd e edib é Galilia, átimnád á pɛd e mbwɔ́g e Myad Dyôm. 32 Bad behɔ́g bêmpɛɛ́n mod áwē awě eewógneʼaá, eehɔ́beʼaá-ʼɛ dyam bwâm. Ábê bad bénchāŋ Yesuɛ bán ábân ane mod ekáá á yə̌l. 33 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhídnédé mɔ́ wɛ́ɛ ene ndun e mod édíí boŋ átīmɛ̄n mɔ́ á ahə́ŋgé á hǒm. Ansɔ́léd memii á metúu ḿme ane mod, ásob meléed boŋ ásitɛ́n mɔ́ echém. 34 Hɛ́ɛ Yesuɛ ánɔ́né ámīn, áheeméd áte, boŋ áhɔ̄bē aá, “Efáta,” nɛ̂ ádé nɛ́n bán, “Dibnéd.” 35 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ane mod ábootéd-tɛ awógɛn, echém étyéém mɔ́ á nsəl, ábootéd-tɛ dyam ahɔ́b bwâm. 36 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásímɛɛ́ bɔ́ etúu áte aá béētúbpé modmod ádɛ́n akan dǐn. Boŋ póndé tɛ́ɛ́ echě áhɔ́bé aá béehɔ́béʼ, bɔ́-ʼɛ bénabpé bɔ́ ahɔ́b hɔ́bɛ́n. 37 Bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte nyaa echě echabé ámīn bwâmbwam. Béhɔ́béʼáá bán, “Abɛleʼ mam mésyə̄ə̄l bwâm. Abɛle kə́ə́ŋne bad bé ndɔ́g béwógneʼ, ábɛlɛ-ʼɛ eʼbóbé éʼhɔ̄bē dyam.”

8

Yesuɛ adídté eʼkə́lé éʼ bad éʼniin

(Mat 15.32-39)

1 Ḿmê mesú měn ndun e mod empée empɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. Ngáne bénkênwóŋgé chǒm-ɛ́ɛ bédyágkē, Yesuɛ anchɛ́lé ábē bembapɛɛ, álāŋgē bɔ́ aá, 2 “Ndé enɛ́n ndun e mod ngɔl áyə̄le békébɛ̄ ne mɛ eʼpun éʼláán, béēwóo-ʼáa chǒm éche bédyákē bɔɔb. 3 Nzé nsúútɛ́né bɔ́ nzaa bɔɔb, né bɛ́hūn ásē á nzii áyə̄le bɔ́ doŋge á bad béchábé abíd.” 4 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bétimtanné mɔ́ bánken, “Héé mod áhɛle ákud ndyééd á ehyáŋge-tê hɛ́n echě ěkwǒg ábɛ̄n bad adyɛ́-yɛ?” 5 Yesuɛ ansɛdéd bɔ́ aáken, “Eʼwɛle éʼtə́ŋ nyéwóó?” Bênkwɛntɛ́n bán, “Eʼwɛle saámbé.” 6 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ene ndun e mod aá bédyɛɛ ásē á ndɔɔb-tê. Hɛ́ɛ átédé ábɛ̂ eʼwɛle saámbé, ásāgnān Dyǒb, ákabtád bɔ́ áte, ábagé ábē bembapɛɛ, bɔ́-ʼɛ békabpé ene ndun e mod. 7 Bénwōŋ-ʼɛ baá nguse bé súu ésad. Yesuɛ annaméd chɔ́mpē. Amaá-ʼaá chɔ́ anamed, ábagé bembapɛɛ aá békabe bad. 8 Bad béndyɛ̄ ene ndyééd, békód-tɛ, kə́ə́ŋ élyə̄g-kɛ ásē. Echě enlyə̌g ásē enlón eʼlóŋ saámbé. 9 Mesoŋgé mé bad ḿme méndyɛ̄ ene ndyééd mébédé dyam eʼkə́lé éʼniin. Yesuɛ ansúúd ábê bad áwab mendáb. 10 Asúúté-ʼaá bɔ́ súútɛ́n, asɔ́l-lɛ mɔ́ á bɔ̌lɛ-tê ne ábē bembapɛɛ, békɛ̄-ʼɛ á mbwɔ́g e Dalmanuta.

Befarisia béhɛdeʼ eʼchemléd

(Mat 12.38-42; 16.1-4)

11 Befarisia bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ bébootéd mɔ́ apentɛn, béhɛdné mɔ́ eʼchemléd ábe éʼhúú ádyōb. Bébɛ́léʼáá nɛ̂ âkəg mɔ́. 12 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhéémédé áte, boŋ áhɔ̄bē aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyoŋgɛl eʼchii éhɛdé eʼchemléd? Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyoŋgɛl eʼchii éekudté eʼchemléd kéʼ ehɔ́g.” 13 Hɛ́ɛ áchénné bɔ́, boŋ ásɔ̄lē á bɔ̌lɛ-tê, átimé á pɛd e edib eníníí.

Esultɛn é Befarisia

(Mat 16.5-12)

14 Bɔɔb-pɔɔ́, áde bembapɛɛ ábe Yesuɛ bésɔ́lé á bɔ̌lɛ-tê, bênchatɛ́n eʼwɛle awále áyə̄l. Ewɛle ehɔ́g chěmpɛn chɔ́ɔ bênlyəgnédté á bɔ̌lɛ-tê. 15 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyétêd póndé ne esultɛn é Befarisia ne éche Hɛrɔdɛ.” 16 Dɔ́ɔ békalɛɛ́ běn ne běn bán, “Ahɔ́bé nɛ̂ áyə̄le deewânlɛɛ́ eʼwɛle áyə̄l.” 17 Yesuɛ ambíi chǒm éche béhɔ́bɛɛ́, hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé nyéhɔ́bɛɛ́ áyə̄le eʼwɛle ábe nyéēwōoʼɛ́? Kə́ə́ŋ neʼ bɔɔb nyéebíiʼɛ́ kéʼɛ nyéesôŋtɛnɛɛ́-yɛ? Chán nyélɛ́lé nlém á abum nɛ́n? 18 Nyêwóó mǐd, nyéenyínnɛ́ɛ́-yɛ? Nyêwóó-ʼɛ metúu nyéewógnɛ́ɛ́-yɛ? Kə́ə́ŋne bɔɔb nyéēkamtánné-yɛ? 19 Áde mênkabpé eʼwɛle éʼtáan âdíde eʼkə́lé éʼ bad éʼtáan, eʼlóŋ éʼtə́ŋ eʼwɛle ábe bênlyəg ásē ábe nyênladté bénlōnnē?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Dyôm ne éʼbɛ.” 20 Ambád bɔ́ asɛded ámpē aá, “Áde mênkabpé-ʼɛ ewɛle saámbé âdíde eʼkə́lé éʼ bad éʼniin, eʼlóŋ éʼtə́ŋ eʼwɛle ábe bênlyəg ásē ábe nyênladté bénlōnnē?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Eʼlóŋ saámbé.” 21 Ambád bɔ́ asɛded aáken, “Boŋ ké nɛ̂ nyéesôŋtɛnɛɛ́-yɛ?”

Yesuɛ achǒŋté mod awě akwedé ndím

22 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á Betsaida. Áhed dɔ́ɔ bad behɔ́g bépɛ́ɛ́né mod awě akwedé ndím áwē, boŋ béchāā mɔ́ bán ábân mɔ́ ekáá á yə̌l. 23 Yesuɛ anchə́ə́ ane mod á ekáá, áhidnéd mɔ́ á dyad-tê wɛ̂. Ansob mɔ́ meléed á mǐd, abán mɔ́ mekáá á yə̌l, boŋ ásɛdté mɔ́ aáken, “Enyíne chǒmchǒm-ɛ?” 24 Hɛ́ɛ ane mod ánɔ́né ámīn boŋ áhɔ̄bē aá, “Nnyíne bad boŋ bényînnad nɛ̂ŋgáne mɛl ḿme mékag.” 25 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábáné mɔ́ mekáá á mǐd ámpē. Dɔ́ɔ ane mod ákídté anɔn, mǐd mêndibnéd mɔ́, ábootéd-tɛ anyínɛn bwâm. 26 Yesuɛ ansúúd mɔ́ á ndáb, áhɔ̄bē aá, “Wɛ̌tɔgné-ʼɛ asɔ́l ádyad-tê ámpē.”

Yesuɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mat 16.13-20; Luk 9.18-21)

27 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békágéʼáá á myad ḿme médé á mbwɔ́g e Kaisaria Filipi. Bépédé-ʼaá á nzii wê, dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ bad bɔ́ béhɔ́bɛɛ́ bán ndé?” 28 Hɛ́ɛ békwɛntanné bán, “Doŋge á bad béhɔ́be bán edíi Jɔnɛ Ndusɛnɛ, bémpēe bán Elaijaa, ábíníí-ʼɛ bán nkal éʼdəə́dəŋ nhɔ́g.” 29 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ ámpē aáken, “Boŋ nyéběn-nɛ nzɛ́-módɛ́ nyéhɔ́bɛɛ́ bán ndé?” Hɛ́ɛ Petro ákwɛntanné mɔ́ aá, “Wɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté.” 30 Áde Petro amaá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂, Yesuɛ ansím bɔ́ etúu áte aá béēlāŋgē modmod nyaa e mod echě mɔ́díí.

Yesuɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne metake ḿmě
ákudté ne kwééd echě áwɛ̄ɛ̄

(Mat 16.21-28; Luk 9.22-27)

31 Yesuɛ ambootéd ábē bembapɛɛ ayə́ged, áhɔ̄bē aá, “Mwǎn-a-Moonyoŋ atə́ŋgɛ́né ákūd metake híin. Bad bémbáá bé dyad, beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bɛ́bāŋ-ʼɛ mɔ́ á yə̌l. Bɛ́wūū mɔ́, boŋ eʼpun ábe éʼlóntɛ́né éʼláán, ǎpuú.” 32 Yesuɛ anhɔ́b ádɛ́n dyam nyaa echě énkênkoŋnédtɛ́ bɔ́ mbále ké pɔ́g. Hɛ́ɛ Petro átímné Yesuɛ á nkəg, boŋ ákəgé âtimed mɔ́ áte. 33 Boŋ Yesuɛ ankuné, ánɔ̄n ábē bembapɛɛ. Dɔ́ɔ ákánné Petro áte aá, “Hidé mɛ áʼsō-te, a-Satan! Ḿmoŋ mewêmtɛn méesaá mewêmtɛn mé Dyǒb, médíi mewêmtɛn mé moonyoŋ.” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ áchɛ́nlé ene ndun e mod ne ábē bembapɛɛ, boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ mɛ ahíd, ásob yə̌l mendíb, ápêm-mɛ ádē awɔg áhíde mɛ. 35 Áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde ádē aloŋgé asoŋ ǎbɔ̄d dɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě abɔ́dé ádē aloŋgé áyə̄le echêm ne áyə̄le ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm né ǎkud aloŋgé áde déemaáʼ. 36 Nsyə́ə́ŋ ńhéé mod ákudté nzé akudé nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l boŋ abɔ́dé ádē aloŋgé. 37 Cheé mod áhɛlɛsɛ ábɛ âkɔde ádē aloŋgé? 38 Kénzɛ́ɛ́ awě ǎkwāgɛ̄n mɛ ne ábêm eʼyale á nyoŋgɛl eʼchii echě ehídne Dyǒb nlém ḿbɛ, abɛ́-ʼɛ ebébtéd, Mwǎn-a-Moonyoŋ mɔ́ ámpē ǎkwāgɛ̄n mɔ́ á póndé echě ápɛɛ́ ne ángɛl échě ésáá ne ehúmé éche Sáá.”

9

1 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, doŋge á bad átîntê echɛ̂n béenyínɛ́nné kwééd dǐd áde bényínɛɛ́ nɛ́ɛ nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé ne ngíne.”

Yə̌l ehə̌ŋlɛ́né Yesuɛ

(Mat 17.1-13; Luk 9.28-36)

2 Ámbīd e epun ntóób Yesuɛ ankɛɛ́n Petro, Jemsɛ ne Jɔnɛ á mbɔɔd echě echabé ámīn. Běmpɛn-ɛɛ́ bémbɛ̄ áhed. Áwāb eʼsó-te hɛ̂ dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bényíné nɛ́ɛ Yesuɛ áhə́ŋlɛ́né. 3 Mbɔ́té éche ánhɛ̄ɛ̄ épɛné áte, épūbē-ʼɛ féréd. Épúbéʼáá nyaa echě modmod á nkǒŋsé éehɛlɛ́ɛ́-sɛ apúbed. 4 Hɛ́ɛ bényíné Mosɛɛ ne Elaijaa bébídé təléd, bɔ́ɔbɛ Yesuɛ békaleʼ. 5 Dɔ́ɔ Petro álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “A meléed, ébóó ngáne syáā dédíí hɛ́n. Délôŋ eʼbem éʼláán, échôŋ, éche Mosɛɛ ne éche Elaijaa.” 6 Petro enkêmbííʼɛ́ chǒm éche áhɔ́bɛɛ́ áyə̄le mbwɔ́g ń ngíne ḿme mémbɛ̄ bɔ́ɔbɛ baáb á yə̌l. 7 Hɛ̂ dɔ́ɔ mbag ékútɛ́né bɔ́ boŋ ehɔ́b-pɛ ébīdēʼ á mbag-tê wɛ̂ nɛ́n, “Awem Mwǎn a nlém nɛ́n, nyéwógne mɔ́.” 8 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ bénɔ́né ekíde boŋ béenyíne modmod ampée nzése Yesuɛ. 9 Áde bésudɛɛ́ á mbɔɔd mîn nɛ̂, Yesuɛ ansím bɔ́ etúu áte, álāŋgē bɔ́ aá, “Nyéeláŋgé modmod dyam áde nyényíné kə́ə́ŋ ne á póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ ápuúʼɛ́.” 10 Né-ɔɔ́, ábê bembapɛɛ bênkoó áde dyam ne běn, bésɛdté yə̌l chǒm-ɛ́ɛ mpuu ńdíí. 11 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ Yesuɛ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ bemeléede bé mbéndé béhɔ́bé nɛ́n bán Elaijaa atə́ŋgɛ́né asébe dé apɛ boŋ Ane-awě-Béwɔ́gté ǎpɛ̌?” 12 Dɔ́ɔ átimtanné bɔ́ aá, “Ne mbále Elaijaa atə́ŋgɛ́né asébe dé apɛ atíí-ʼɛ mam mésyə̄ə̄l. Cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ étenléd á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎkǔd metake híin, bad bébáŋ-ʼɛ mɔ́ á yə̌l? 13 Boŋ nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ Elaijaa ammǎd apɛ, bêmbɛ̌l-lɛ mɔ́ ngáne bêndəŋgé. Nɛ̂ dénlōnēd mam ḿme mêntenléd áyə̄l e echê.”

Yesuɛ achǒŋté mwǎn
awě edəə́dəŋ é mbéb étagtɛɛ́

(Mat 17.14-21; Luk 9.37-43a)

14 Áde bépédé wɛ́ɛ ábíníí bembapɛɛ bébédé, béntān nɛ́ɛ ndun e mod élə́ŋnédé bɔ́. Bemeléede bé mbéndé bépéntánnáá ne bɔ́. 15 Anyín áde ábê bad bényíné Yesuɛ, menyáké ménkōb bɔ́ bwâmbwam. Bênnyəgéd áwē âlɛled mɔ́. 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábɛ̄ bembapɛɛ aáken, “Cheé nyáābɔ̄ɔ nyépentanné?” 17 Dɔ́ɔ mod nhɔ́g átîntê e ene ndun e mod ákwɛntanné aá, “A-meléed, mpɛɛ́né awêm mwǎn a mwɛnchóm áwōŋ áyə̄le edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte, ébɛ́lé eehɔ́bɛ́ɛ́-ʼɛ dyam. 18 Nzé ékóbé mɔ́, ébɛlé éhūnēd mɔ́ ásē, mehod-tɛ mébídé mɔ́ á nsəl. Ene póndé ádyāg mesoŋ á nsəl, anámɛ́n-nɛ. Nláŋgé-ʼɛ ábōŋ bembapɛɛ mɛɛ́ bébíded mɔ́ chɔ́ áte boŋ béehɛlɛɛ́.” 19 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné aá, “Wáā, nyé bad béʼ chii, nyéewóoʼɛ́ adúbé. Chán mɛ́pɛɛ́ nyé adyɛn hɛ́n-ēē? Chán mépɛɛ́ nyé awɛsɛ́n-é? Hyɛnáád mɛ mwǎn awed.” 20 Dɔ́ɔ bépíínédé mɔ́ ane mwǎn. Anyín ádě échê edəə́dəŋ é mbéb ényíné Yesuɛ, ênsǒg ane mwǎn, éhūnēd mɔ́ ásē, áhə̄ŋlād á ndɔɔb, mehod-tɛ mébīdē mɔ́ á nsəl. 21 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ sáá aáken, “Á etûn é póndé éhéé ákɛ́tagké nɛ́n?” Dɔ́ɔ sáá ákwɛntanné aá, “Bootya se á mwěndemé. 22 Éyɔ́gké mɔ́ ahúned á muú-te ne á mendíb-te âwúu mɔ́. Boŋ nzé dyam ádé áde éhɛlɛɛ́-sɛ ébɛl, ewóg sé ngɔl, ewóŋgɛ́n sé.” 23 Hɛ́ɛ Yesuɛ átímtɛ́né mɔ́ aá, “Wɛɛ́ nzé dyam ádé ádě ńhɛlɛɛ́ se ḿbɛl-ɛ? Chǒm ésyə̄ə̄l éhɛle ébɛnled ne mod awě awóó adúbe.” 24 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ ane mwǎn sáá ákánté ehɔ́b ámīn aá, “Ndúbpé, wóŋgɛ́n adúbe ádêm áde déekwognede.” 25 Ndun e mod enyə̌gtéʼáá âladɛn áte áhed. Áde Yesuɛ ányíné nɛ̂, ankáné échê edəə́dəŋ é mbéb áte aá, “Á-edəə́dəŋ é ndɔ́g ne é ebóbé, nkamlan wɛ mɛɛ́ ébîd mɔ́ áte, weesɔ́lé-ʼɛ mɔ́ áte ámpē.” 26 Échê edəə́dəŋ élébpé-ʼaá esaád, éságéd ane mwǎn ne ngíne, ébíd-tɛ. Ane mwǎn antǐm nɛ́ɛ ndim ḿ mod kə́ə́ŋ doŋge á bad béhɔ̄bē bán, “Awédé.” 27 Boŋ nɛ́ɛ Yesuɛ áchə́ŋgé mɔ́ á ekáá, átīīdē mɔ́ ámīn, ane mwǎn atyéém-mɛ. 28 Yesuɛ ansɔ́l á ndáb-te. Hɛ́ɛ ábɛ̄ bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ á kun-tê, bánken, “Cheé ênkə̌ŋ boŋ sênkênhɛ̌l échê edəə́dəŋ é mbéb abíded?” 29 Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Mekáne mwěmpɛn mɔ́ɔ méhɛle mébídéd enɛ́n ndín e edəə́dəŋ.”

Yesuɛ ahɔ́bé ámpē tə̂ŋgɛne eche kwééd

(Mat 17.22-23; Luk 9.43b-45)

30 Yesuɛ ne ábɛ̄ bembapɛɛ béhídté-ʼaá hɛ̂, bépōŋ á mbwɔ́g é Galilia. Enkênmwaá aá modmod ábíi wɛ́ɛ mɔ́díí, 31 áyə̄le ayə́gtéʼáá ábē bembapɛɛ aá, “Bɛ́bɛ̌ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé baányoŋ. Bɔ́-ʼaá bɛ́wūū mɔ́. Nzé bémáá-ʼɛ mɔ́ awúu ǎpuú ámbīd e epun éʼláán.” 32 Boŋ ábɛ̄ bembapɛɛ béenkênsóŋtɛ́nné chǒm éche ánhɔ̄bpē, bébááʼáá-ʼɛ mɔ́ asɛded.

Nzɛ́ɛ́ atómtɛ́né mod ambáá abɛ́?

(Mat 18.1-5; Luk 9.46-48)

33 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á Kapenahum. Áde bépédé, bénsɔ̄l á ndáb-te. Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé nyéswáŋtánnáá á nzii bwéed?” 34 Boŋ bénkênhɔ́bpé dyamdyam áyə̄le běn ne běn bépéntánnáá tə̂ŋgɛne mod awě atómtɛ́né mod ambáá abɛ́ átîntê echâb. 35 Hɛ́ɛ Yesuɛ ádyɛ́ɛ́ ásē, áchəgé ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde mod a mbáá abɛ́, atə́ŋgɛ́né abɛ́ ndimtɛne, abɛ́-ʼɛ mbəledɛ a moosyəə́l.” 36 Hɛ̂ dɔ́ɔ átédé mwɛ̌ndem boŋ átīīdē mɔ́ áwab tîntê. Dɔ́ɔ abwáádé ane mwǎn, boŋ áhɔ̄bē aá, 37 “Kénzɛ́ɛ́ awě akobé enɛ́n ndín e mwǎn á dǐn ádêm, né akobé mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akobé mɛ, eékobɛɛ́ mměn-pɛn. Akobé kə́ə́ŋne ane awě alómé mɛ.”

Kénzɛ́ɛ́ awě eetə́ŋgán syánē,
né adé ne syánē

(Luk 9.49-50)

38 Jɔnɛ anláá Yesuɛ aá, “A meléed sênnyín mod abídte bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte á dǐn ádōŋ, sênláá-ʼɛ mɔ́ bán ásôg abɛl nɛ̂, áyə̄le eésaá mod a echoŋ éche syánē.” 39 Boŋ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéeláŋgé mɔ́ bán ásôg abɛl nɛ̂. Mod ké nhɔ́g eésaá awě ǎmad menyáké abɛl á dǐn ádêm, boŋ ámbīd e póndé áhɔ̄bē mɛ mam mé mbéb á yə̌l. 40 Áyə̄le, kénzɛ́ɛ́ awě eetə́ŋgán syánē né adé ne syánē. 41 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě abagé nyé ké kɔ̂b e mendíb âmwɛ́ á dǐn ádêm, áyə̄le nyédíí bad bé Krǐsto, atə́ŋgɛ́né ḿme nsábe akud.

Mekəgsɛn ḿme mébɛlte bad mbéb

(Mat 18.6-9; Luk 17.1-2)

42 “Kénzɛ́ɛ́ awě abɛ̌lté enɛ́n ndín e mwěndem echě edúbpé mɛ mbéb, ébɛ̄ mboŋ âtəə mɔ́ sáŋkalaa aláá á nkə́ŋ, béhúnéd-tɛ mɔ́ á edíb é nkwɛ̌. 43 Nzé échoŋ ekáá ébɛlte wɛ mbéb, esɛ́l chɔ́, épim. Édé mboŋ wɛ âkud aloŋgé áde déemaáʼ ne epɛd é yə̌l tómaa wɛ âwóŋ mekáá mébɛ boŋ bébwém wɛ á dǔ-á-muú.* 45 Nzé échoŋ ekuu ébɛlte wɛ mbéb, esɛ́l chɔ́, épim. Édé wɛ mboŋ âkud aloŋgé áde déemaáʼ ne epɛd é yə̌l tómaa wɛ âwóŋ mekuu mébɛ, boŋ bébwém wɛ á dǔ-á-muú.† 47 Nzé ádoŋ dǐd ábɛlte wɛ mbéb, ehúd dɔ́, épim. Édé mboŋ wɛ âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb ne dǐd ahɔ́g tómaa wɛ âwóŋ mǐd mébɛ boŋ bébwém wɛ á dǔ-á-muú. 48 Áhed, ‘eʼkuu ábě éʼdyāg bad béēwāgkē, muú ḿmed-tɛ méēdīmɛ̄ɛ̄.’

49 “Muú mɛ́nyə̄ə̄ mod ké ahéé á yə̌l ngáne nkwɛ̌ ńnyə̂ŋgɛɛ́ á ndyééd-te. 50 Nkwɛ̌ ḿbóó, boŋ nzé ḿbɔ́dé alaŋ, chán béhɛle-sɛ bényīnēd mɔ́ ámpē? Nyényineʼ nɛ́ɛ nkwɛ̌, nyédyɛɛ-ʼɛ ne nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí.”

10

Ayə́ged tə̂ŋgɛne anan
dé mmwaád á eʼwóŋgé

(Mat 19.1-12; Luk 16.18)

1 Yesuɛ anhidé ádê abwɔ́g á hǒm, ampǒŋ á mbwɔ́g e Judeya, áchābē á pɛd e edíb é Jodan eníníí. Ndun e mod epagéʼáá áwē, áyə̄gtē-ʼɛ bɔ́ ngáne âmɛntɛ́nné bɔ́ ayə́ged. 2 Befarisia bémpɛ̌ áwē âkəg mɔ́. Bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Echɛd mbéndé chɔ́chɔ́ ebagé kunze nɛ́n mod ánan mwaád á eʼwóŋgé-yɛ?” 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aáken, “Chán mbéndé eche Mosɛɛ ékalɛɛ́?” 4 Bênkwɛntɛ́n bán, “Mbéndé echě Mosɛɛ ebagé kunze nɛ́n, mod ábɛ mwaád kálag echě elûmte nɛ́n bán, eʼwóŋgé éʼmáá boŋ ǎnan mɔ́.” 5 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Eʼlɛl bé nlém á abum ábɛ̄n bɔ́ɔ bêmbɛ̌l boŋ Mosɛɛ ábɛ nyé échɛ́n mbéndé. 6 Boŋ se á mbooted, áde Dyǒb áhə́gé bad, anhə̌g mmwaád bɔ́ mwɛnchóm. 7 ‘Né-ɔɔ́, mwɛnchóm ǎtɛdé sáá ne nyaŋ, abɛ́ ne mwaád. 8 Búmɔ̄ bad bébɛ bétīm mod nhɔ́g.’ Né-ɔɔ́, béesaá ámpē bad bébɛ, boŋ bédíi mod nhɔ́g. 9 Né-ɔɔ́, échě Dyǒb áládé, modmod eepááʼ.” 10 Áde bétímé ámbīd á ndáb-te, Yesuɛ ábɛ̄ bembapɛɛ bênsɛdéd mɔ́ tə̂ŋgɛne dyam áde áhɔ́bé. 11 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě anané mwaád boŋ awóŋ mmwaád ampée né akábé asón. 12 Nzé mmwaád-tɛ atɛ̌dté nchóm boŋ awóó mod ampée, né akábé asón.”

Yesuɛ anǎmté běndem

(Mat 19.13-15; Luk 18.15-17)

13 Bad bépɛ́ɛ́néʼáá běndem wɛ́ɛ Yesuɛ bán ábân bɔ́ ekáá á yə̌l ânamed bɔ́. Boŋ ábɛ̄ bembapɛɛ bénkānē ábê bad áte. 14 Áde Yesuɛ ányíné nɛ̂, anlǐŋ, aláá-ʼɛ ábē bembapɛɛ aá, “Nyétɛde běndem béhyag áwêm. Nyéekə́ə́ bɔ́ áyə̄le nɛ́n nyaa e bad nɛ́ɛ bɔ́ chɔ́ɔ éwóó nkamlɛn ń Dyǒb. 15 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě eékobe nkamlɛn ń Dyǒb nɛ̂ŋgáne mwěndem, éesɔ́nlé áwēd-te.” 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ áládé ábɛ̂ bǎn áte, ábānē bɔ́ mekáá á nló nhɔ́gē-nhɔ́gē, ánamté-ʼɛ bɔ́.

Nhɔn ḿ bad ne nkamlɛn ń Dyǒb

(Mat 19.16-30; Luk 18.18-30)

17 Áde Yesuɛ ábwɔ́gké ekɛ ámpē, dɔ́ɔ mod nhɔ́g ányə́gté áwē, abwɔ́g mebóbóŋ áwē eʼsó-te, boŋ ásɛdté mɔ́ aá, “A-meléed a bwâm, dyam áhéé ntə́ŋgɛ́né abɛl, âbɛl nɛ́n ńkud aloŋgé áde déemaáʼ?” 18 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ échəgé mɛ meléede a bwâm? Mod ké nhɔ́g eésaá mod a bwâm étōmɛɛ́ Dyǒb děmpɛn. 19 Ebíí mbéndé éche éhɔ́be bán, ‘Weewúɛ́ʼ mod, weekábé asón á ndáb eʼwóŋgé, weechíbéʼ, weebídé mbóŋ e metóm, weédōgē bad, bɛɛ́ sóó ne nyoŋ edúbé.’ ” 20 Hɛ́ɛ ane mod áhɔ́bɛɛ́ aá, “A meléed, nhídé échɛ́n mbéndé ésyə̄ə̄l bootya se á mwěndemé.” 21 Hɛ́ɛ Yesuɛ ánɔnɛɛ́ mɔ́ chóóŋ ne nlém mé edəŋge, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Dyam ahɔ́g áhɛdne wɛ. Kǎg, ésôm bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éwóó, étêd ḿmé mɔné, ébɛ betóótōkɛ̄ bé bad. Nzé ebɛlé nɛ̂, wɛ̌kǔd nhɔn ádyōb. Ene póndé éhyɛ éhíde mɛ.” 22 Áde ane mod áwógé nɛ̂ ansudɛ́n, asú-ʼɛ ne ndutul á nlém-tê áyə̄le ambɛ́ nhɔn bwâmbwam.

23 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákúnné mǐd wɛ́ɛ ábē bembapɛɛ boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Élɛ̌l áte bwâmbwam behɔn bé bad âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb.” 24 Eʼyale ábɛ Yesuɛ bénkɔ̄mēd ábɛ̄ bembapɛɛ yə̌l áte. Ambád ahɔ́b ámpē aá, “A-baányaŋ élɛ́lé áte bwâmbwam âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb! 25 Édé mwǎn e akan sáŋkalaa a nyam nɛ́ɛ Kamɛ̂l âpoŋ á epɔn é ndɔnde tómaa nhɔn ḿ mod âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb.” 26 Áde bembapɛɛ béwógé nɛ̂ yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Hɛ́ɛ běn ne běn béhɔ́bɛɛ́ bánken, “Nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ahɛle ákud eʼsoósoŋ?” 27 Hɛ́ɛ Yesuɛ ánɔnɛɛ́ bɔ́ chóóŋ, boŋ áhɔ̄bē aá, “Ne baányoŋ nɛ́n déehɛlɛɛ́ se abɛnled, boŋ ne Dyǒb dyamdyam déelɛlɛɛ́ áte.” 28 Hɛ́ɛ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nɔnéʼ, sêtɛ̌dté chǒm ésyə̄ə̄l âhíd wɛ.” 29 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě atɛ̌dté eche ndáb, baányaŋ, nyaá, sáá, bǎn ne eche mbwɔ́g áyə̄l echêm, ne áyə̄l e nkalaŋ ḿ bwâm, 30 ǎkǔd tómaa ne nɛ̂ á aloŋgé déʼ chii. Ǎkǔd ndáb, baányaŋ, bǎn, ne mbwɔ́g mbwɔ́kɛl é ngen. Ǎkǔd-tɛ kə́ə́ŋne metake á dǐn ádêm. Ǎkud-tɛ aloŋgé áde déemaáʼ á póndé échě ehúɛʼ 31 Boŋ bad híin ábe bédé áʼsō bɔɔb bɛ́lyəg mbíd, híin-nɛ ábe bénlyəg mbíd bɛ́bē áʼsō.”

Yesuɛ ahɔ́bé ngen éche elóntɛ́né
éláán ngáne bɛ́wūūʼɛ́ mɔ́

(Mat 20.17-19; Luk 18.31-34)

32 Yesuɛ ne ábɛ̄ bembapɛɛ békágéʼáá á akuu á Jerusalɛm, mɔ́-ʼaá antómɛ́n bɔ́. Yə̌l enkɔ́m ábē bembapɛɛ áte bwâmbwam, mbwɔ́g-kɛ ńkób bad ábe béhídéʼáá bɔ́. Áde békagkɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ átímné ábē bembapɛɛ á nkəg ámpē boŋ álāŋgē bɔ́ mam ḿme mɛ́bɛnléd ne mɔ́. 33 Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Pɔ́n nyébíi bán dekag á Jerusalɛm, áwed-taá bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé. Bɔ́-ʼɛ bɛ́bɛ̌ mbakú bán atə́ŋgɛ́né awɛ́, bɛ́bɛ̌-ʼɛ mɔ́ á mekáá mé bad ábe béesɛ̌ bad bé aloŋ á Israɛl. 34 Béwɛlé mɔ́, bésobtád mɔ́ meléed á yə̌l, béswādtāād mɔ́ eʼtaŋgú, béwúú-ʼɛ mɔ́. Boŋ ámbīd e eʼpun éʼláán ǎpuú.”

Jemsɛ bɔ́ Jɔnɛ béhɛdeʼ eʼtə́l

(Mat 20.20-28)

35 Ámbīd e nɛ̂ Jemsɛ bɔ́ Jɔn, bǎn ábɛ Zɛbɛdiɛ bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. Áde bépédé, bénlāā mɔ́ bán, “A meléed, dyam ádé áde séhɛdɛɛ́ bán ébɛle sé.” 36 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé nyéhɛdɛɛ́ bán ḿbɛle nyé.” 37 Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Sêhɛde bán áde wɛ́dyɛɛ́ʼɛ́ ádōŋ atii dé nkamlɛn, émwɛ sédyɛɛ wɛ á nkəg, nhɔ́g á ekáá émbáá aníníí-ʼɛ á ekáá é emwɛd.” 38 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nyéebíiʼɛ́ chǒm éche nyésɛdtɛɛ́. Nyɛ́ɛ̄hɛ̌l metuné ḿme mɛ́pēmmē apém-ɛ? Nyɛ́ɛ̄hɛ̌l edusɛn é metuné éche mɛ́kudté akud-ɛ?” 39 Dɔ́ɔ békwɛntanné mɔ́ bán béhɛ̌l. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyɛ́ɛ̄pēm metuné ḿme mɛ́pēmmē, nyɛ́ɛ̄kǔd edusɛn é metuné échě mɛ́kudté, 40 boŋ meewóoʼɛ́ kunze âpwɛd mod awě ǎdyɛɛ́ mɛ á ekáá é mbáá kéʼɛ á ekáá é emwɛd. Dyǒb dɔ́ɔ dɛ́bɛ̌ ḿmê metii wɛ́ɛ bad ábe ánábnédé mɔ́.”

41 Áde ábíníí bembapɛɛ dyôm béwógé dyam áde Jemsɛ bɔ́ Jɔn bésɛ́dté, bênliín bɔ́ bwâmbwam. 42 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchəgɛɛ́ bɔ́ moosyəə́l bɛnbɛn boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyêbíí nɛ́n bán bad ábe bébyɛ́ɛ́né nɛ́ɛ benkamlɛnɛ bé nkǒŋsé ne bad bémbáá bé dyad, bébɛnlad ngíne âkamlɛn bad ábe bédé ásē echâb. 43 Boŋ éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ nɛ̂ átîntê echɛ̂n. Kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde aá mɔ́bɛ̂ mod ambáá átîntê echɛ̂n, atə́ŋgɛ́né abɛ́ mbəledɛ awɛ̂n. 44 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ǎbɛ̄ mod aʼsó átîntê echɛ̂n, atə́ŋgɛ́né abɛ́ ntâŋ a moosyəə́l. 45 Áyə̄le ké Mwǎn-a-Moonyoŋ eépedɛɛ́ aá bad bébɛnle mɔ́, boŋ apedé âbɛle bad, âbɛ-ʼɛ ádē aloŋgé âkɔde bad híin.”

Yesuɛ achǒŋté mod
awě ankwɛ ndím

(Mat 20.29-34; Luk 18.35-43)

46 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á dyad á Jeriko. Ndun e mod ehídéʼáá bɔ́. Áde bɛ́madté dyad áte nɛ̂, dɔ́ɔ bétáné mod nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Batimusɛ. Batimusɛ abédé-ʼɛɛ́ mwǎn awě Timausɛ. Ankwɛ ndím. Andyɛɛ́ á nkəg ń nzii, áchɔ̄mē bwěm. 47 Áde áwógé bán Yesuɛ a dyad á Nazarɛt mɔ́ɔ atómeʼ nɛ̂, ambootéd abón, áhɔ̄bē aá, “A-Yesu, Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, wóg mɛ ngɔl!” 48 Bad híin békánnéʼáá mɔ́ áte, bélāŋgē-ʼɛ mɔ́ bán ádib nsəl. Boŋ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ ábōnē aá, “A-Mwǎn a Dabid, wóg mɛ ngɔl!” 49 Hɛ́ɛ Yesuɛ átyéémé boŋ áhɔ̄bē aá, “Nyéchɛ́le mɔ́.” Dɔ́ɔ béchɛ́nlé, bélāŋgē mɔ́ bán, “Weétāgē áte. Tyéém ámīn achɛ̂nle wɛ.” 50 Hɛ́ɛ ane mod ábwémé kóte wíníí, apádé ásē, ápǎg-kɛ wɛ́ɛ Yesuɛ. 51 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Cheé éhɛdɛɛ́ wɛɛ́ ḿbɛle wɛ?” Ane mod anhɔ́b aá, “A-meléed, nhɛde mɛɛ́ ńnyínɛn ámpē.” 52 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Kǎg, adúbe ádôŋ ádídé wɛ bwâm.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ambootéd anyínɛn, áhīdē-ʼɛ Yesuɛ.

11

Yesuɛ asɔ́lé á Jerusalɛm nɛ́ɛ kə̂ŋ

(Mat 21.1-11; Luk 19.28-40; Jɔn 12.12-19)

1 Áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békwógé apɛ á Jerusalɛm, bɛnbɛn ne myad mé Bɛtpeg ne Bɛtani á Ekone é Menzab, anlóm ábē bembapɛɛ bébɛ áʼsō, 2 álāŋgē bɔ́ aá, “Nyékag á dyad áde ádé nyé áʼsō nɛ̂. Nzé nyêsɔ́lé sɔ́lɛ́n nyɛ́ɛ̄tán nɛ́ɛ bétə́ŋgé etum é nchóm a ésɛl awě mod éēdīīdɛ̄ɛ̄ mbêd. Nyéhune mɔ́, nyéhyɛɛneʼ. 3 Nzé mod asɛ̌dté nyé aáken, ‘Cheé ékə́ə́ boŋ nyébɛlé nɛ́n?’ Nyéláa mɔ́ bán, ‘Sáŋgwɛ́ɛ́ atógnɛ́né chɔ́, ǎlōm-mɛ chɔ́ ámbīd ábwɔ̄g-ábwɔ̄g.’ ” 4 Hɛ́ɛ békíí boŋ bétānēʼ etum é nchóm a ésɛl éche bétə́ŋgé á mmwɛ-ń-nzii boŋ béhunnéʼ. 5 Hɛ́ɛ bad ábe béntyēēm bɛnbɛn ne áhed bésɛdtɛɛ́ bɔ́ bánken, “Cheé nyébɛlɛɛ́ nɛ̂, nyêhunne échê ésɛl-ɛ?” 6 Bembapɛɛ bêntimtɛ́n bɔ́ ngáne Yesuɛ ánhɔ̄bpē aá béhɔ̂b. Dɔ́ɔ ábê bad-tɛ bɛ́tɛdté bɔ́ bán békag. 7 Bêmpɛɛ́n échê ésɛl wɛ́ɛ Yesuɛ, bétal chɔ́ échab mbɔ́té ámīn boŋ mɔ́-ʼɛ ádiidéʼ. 8 Bad híin bêntǎl échab mbɔ́té á nzii-tê âbɛ mɔ́ edúbé, ábíníí-ʼɛ bésɛ̄lēʼ eʼkikag éʼ mií, bétaléʼ á nzii-tê. 9 Bad ábɛ békágéʼáá mɔ́ áʼsō ne ábe béhídéʼáá mɔ́ ámbīd béhágéʼáá eʼsaád bán,

“Hosána, Mekɛnag!

Nnam ḿbɛ̂ ne ane awě apedé á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́.

10 Nnam ḿbɛ̂ ne nkamlɛn ḿme echɛd sáŋ Dabidɛ, ḿme ńhúɛʼ.

Hosána, Mekɛnag ne Dyǒb áde ádé se ámīn!”

11 Yesuɛ apedé-ʼaá á Jerusalɛm, asɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb. Ansimɛ́n ekíde ésyə̄ə̄l. Ngáne póndé êmmadté atóm, antǐm ámbīd á Bɛtani ne ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ.

Yesuɛ abagé alín á ngəl ebómán

(Mat 21.18-19)

12 Chǎn éʼbíníí áde béhúɛʼɛ́ á Bɛtani, nzaa enkób Yesuɛ. 13 Annyín alín á ngəl nchabnede ne byaá ámīn. Dɔ́ɔ ákíí áhed ânyín nzé mɔ́hɛle se mɔ́kud eʼpum áwedé-mîn. Áde ápédé áhed enkêntánné epum ké ehɔ́g étōmɛɛ́ byaá áyə̄le enɛ́n póndé eebédɛɛ́ póndé echě ngəl échyáaʼɛ́ eʼpum. 14 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ábê bwɛl aá, “Wéechyááʼɛ́ epum ámpē mbêd.” Ábē bembapɛɛ bénwōg áde Yesuɛ áhɔ́bé nɛ̂.

Yesuɛ anané bekáb bé nyoŋgé
á Ndáb-e-Dyǒb

(Mat 21.12-17; Luk 19.45-48; Jɔn 2.13-22)

15 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á Jerusalɛm. Áde bépédé, ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb, ábootéd-tɛ bad ábe békábéʼáá dyɔn áwēd-te ananted. Ankuné betébelɛ ábe bad bépɛ́nléʼáá mɔné ámīn mekuu ámīn, ákūnē-ʼɛ metii ḿme bad ábe bésómméʼáá mbəŋgé mekuu ámīn. 16 Enkêmmwaá-ʼɛ aá modmod átómɛn chǒm é nyoŋgé ké ehɔ́g á eyáde é Ndáb-e-Dyǒb-te. 17 Hɛ́ɛ áyə́gtɛɛ́ bɔ́, áhɔ̄bē aá, “Éesaá mbále bán éténlédé nɛ́n bán,

‘Echem ndáb ěchəgnéd bán ndáb e mekáne e meloŋ mésyə̄ə̄l-ɛ?’

Boŋ nyêtimté chɔ́ mbwɔg mé bechîb!” 18 Beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bénwōg áde Yesuɛ áhɔ́bé nɛ̂, bébootéd-tɛ nzii ahɛd âwúu mɔ́. Boŋ bémbɛ̄ mbwɔ́g áyə̄le ndun e mod esyəə́l echě embɛ́ áhed émbɛ̄ menyáké ne mekan ḿme áyə́gtéʼáá. 19 Áde ngukɛ́l épédé Yesuɛ ne ábɛ̄ bembapɛɛ bênhidé á dyad-tê wɛ̂.

Ayə́ged tə̂ŋgɛne alín á ngəl ádě dénwɛ̄

(Mat 21.20-22)

20 Mbwɛmbwɛ, áde bétimɛɛ́ ámbīd, bényīn ádê alín á ngəl ngáne áwédé kə́ə́ŋne á nkaŋ. 21 Hɛ́ɛ Petro ákámtɛ́né dyam áde Yesuɛ âmbɛnlé, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “A-Sáŋ, nɔnéʼ, alín á ngəl áde wɛ̂mbɛɛ́ ebómán áwédé.” 22 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné aá, “Nyédúbe Dyǒb ne nlém ńsyə̄ə̄l. 23 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě ǎlāā enɛ́n mbɔɔd aá, ‘Hidé ásē, éhûn á edíb é nkwɛ̌-te’ boŋ adúbé ne nlém ńsyə̄ə̄l aá dyam áde mɔ́hɔ́bɛɛ́ dɛ́bɛnléd ésebán apideʼ, né dɛ́bɛnléd. 24 Né-ɔɔ́, nlâŋge nyé mɛɛ́ kéchéé éche mod ásɛ́dté Dyǒb á mekáne-tê, boŋ ádúbe nɛ́n aá mɔ́ɔ̄kud chɔ́, ǎkǔd-tɛ chɔ́. 25 Póndé ké ehéé échě étyéémé wɛɛ́ mɔ́kannɛʼ, nzé ewánlɛ́né mod meliŋgá, élagsɛn mɔ́, âbɛl nɛ́n awôŋ Titɛ́ɛ awě adé ámīn mɔ́-ʼɛ ámpē alagsɛn wɛ ḿmoŋ mbéb.”*

Héé kunze eche Yesuɛ ébídé?

(Mat 21.23-27; Luk 20.1-8)

27 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ á Jerusalɛm ámpē. Ahyɔ́mméʼáá á Ndáb-e-Dyǒb-te. Hɛ̂ dɔ́ɔ beprisɛ bémbáá, bemeléede bé mbéndé ne bad bémbáá bé dyad bépédé áwē. 28 Dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Kunze ehéé éwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan? Nzɛ́-módɛ́ abagé-ʼɛ wɛ ene kunze?” 29 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Mɛɛ́sɛdéd nyé dyam ahɔ́g. Nzé nyêkwɛ̌ntɛ́né dɔ́, né mɛ-ʼɛ mɛ̌lāā nyé kunze echě ńwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan. 30 Nzɛ́ɛ́ ambɛ̌ Jɔnɛ kunze âdusɛn bad? Dyǒb-ɛ ngɛ́ baányoŋ?” 31 Běn ne běn bêmbootéd apentɛn bánken, “Nzé dehɔ́bé nɛ́n bán ‘Jɔnɛ echě kunze enhúú ne Dyǒb,’ né ǎsɛdéd syánē aáken, ‘Cheé-ɔ̄ enkə̌ŋ boŋ nyénkêndúbé mɔ́?’ 32 Boŋ nzé dehɔ́bé bán, ‘Echě kunze ehúú ne baányoŋ?’ ” (Béwógéʼáá bad mbwɔ́g áyə̄le bad bésyə̄ə̄l bêndúbé bán Jɔnɛ abédɛ́ɛ nkal éʼdəə́dəŋ.) 33 Né-ɔɔ́, bênkwɛntɛ́n Yesuɛ bán, “Séebíiʼɛ́.” Yesuɛ mɔ́-ʼɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Né ké mɛ-ʼɛ ámpē méelááʼɛ́ nyé kunze echě ńwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan.”

12

Ngan e bebɛl-bé-nsɔ́n
ábe bébébé nlém á abum

(Mat 21.33-46; Luk 20.9-19)

1 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábóótédé ngan abɛnled âkalɛn bɔ́. Anhɔ́b aá, “Mod nhɔ́g ankwɛ̌l nzag e eʼpum éʼ mɛl ábe bébɛnlɛɛ́ mǐm. Ankág chɔ́, ábɛl bwǎl wɛ́ɛ béminɛɛ́ ábê eʼpum éʼ mɛl âbɛl mǐm, alóŋ-ʼɛ ebem wɛ́ɛ bédyɛɛʼɛ́ áwēd-te ânan menɔn. Ambɛ̌ ene nzag wɛ́ɛ bad ábe bɔ́bɔ́ɔ bɛ́kǎb mbote áte, ákɛ̄ á aloŋ démpēe. 2 Nɛ́ɛ póndé épédé echě bépádɛɛ́ eʼpum, ane nwóó-nzag anlóm awě mbəledɛ wɛ́ɛ ábê bebɛl-bé-nsɔ́n âkobe mɔ́ ádē asii dé eʼpum. 3 Hɛ́ɛ ábê bebɛl-bé-nsɔ́n békóbé ane mbəledɛ, béwānɛ̄n mɔ́, bésúúd-tɛ mɔ́ ámbīd ne mekáá mé ngɛ̂n. 4 Dɔ́ɔ ane nwóó-nzag álómé mbəledɛ ampée. Bénlɔ̄gɛ̄n mɔ́ á nló, béwógéd-tɛ mɔ́ eʼsôn. 5 Nwóó-nzag ambɛ́ alóm mbəledɛ ampée, ábê bad bénwūū ane ámpē. Bêmbɛ̌l melemlem ne ekud émpēe, bébɔmé doŋge, béwūɛ̄-ʼɛ ábíníí. 6 Mod awě anlyəg mɔ́ alóm abédɛ́ɛ awe mwǎn-a-mwɛnchóm awě ândəŋgé bwâmbwam. Kə́ə́ŋne á asóg, dɔ́ɔ álómɛɛ́ ane mwǎn ne mewêmtɛn nɛ́n aá, ‘Ngáne ádíí awem mwǎn, bɛ́bē mɔ́ edúbé.’ 7 Boŋ áde ábê bebɛl-bé-nsɔ́n bényíné nɛ́ɛ ane mwǎn áhúɛʼɛ́, dɔ́ɔ běn ne běn béhɔ́bɛɛ́ bán, ‘Ndyɛ́-a-mbwɔ́g nɛ́n, nyéhyag déwúu mɔ́ âbɛl nɛ́n eche mbwɔ́g ésuuned syánē.’ 8 Hɛ́ɛ békóbé mɔ́, béwūɛ̄ʼ mɔ́, bébwém-mɛ mɔ́ ndim ámbīd e eʼkɛ́.” 9 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ aáken, “Bɔɔb-pɔɔ́, cheé nwóó-nzag ábɛnlé ábɛ̂ bebɛl-bé-nsɔ́n? Ǎpɛ̌ awúú bɔ́, ábɛ̄-ʼɛ ene nzag wɛ́ɛ bebɛl-bé-nsɔ́n bémpēe. 10 Eyale é Dyǒb éhɔ́be nɛ́n aá,

‘Aláá áde belóŋ-bé-ndáb bênchenɛɛ́, dɔ́ɔ átímé aláá dé etógnɛ́n abɛ́.

11 Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ abɛlé nɛ́n, édé-ʼɛ syánē menyáké á dǐd-te. Nyéēlááʼɛ́ nɛ̂-yɛ?’ ”

12 Né-ɔɔ́, bad bémbáá bé Israɛl béhɛ́déʼáá Yesuɛ akób áyə̄le bémbíi bán áyə̄le echâb dɔ́ɔ ákálé enɛ́n ngan. Boŋ bémbɛ̄ mbwɔ́g áyə̄l e ene ndun e mod embɛ́ áhed. Né-ɔɔ́ bêntɛdé mɔ́ békɛ.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne asaa á táásɛ

(Mat 22.15-22; Luk 20.20-26)

13 Bénlōm Befarisia ne bad bé epepé éche Hɛrɔdɛ âkɛ dé asɛded Yesuɛ dyam âbɛl nɛ́n békóbɛn mɔ́ awusé. 14 Hɛ́ɛ bépédé áwē boŋ bélāŋgē mɔ́ nɛ́n bán, “A meléed, sêbíí nɛ́n bán ekale mbále. Weékwognádté modmod. Weebáá-ʼɛ bad mesó mé mbɔm. Boŋ ekoŋte bad mam mé Dyǒb ayə́ged. Mbéndé eche syánē ehɔ́be nɛ́n bán désaŋgeʼ táásɛ wɛ́ɛ Kaisɛɛ, kə̂ŋ e Roma-yɛ?” 15 Boŋ Yesuɛ anchěm ḿmāb medogké, hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ aá, “Cheé nyékəgɛɛ́ mɛ. Nyéhyiined mɛ mɔné mé ekii ńnɔn mɔ́.” 16 Hɛ́ɛ bépɛ́ɛ́né mɔné ḿmed boŋ ásɛdté aáken, “Ediídiŋgɛ éche nzɛ́ɛ́ chɛ́n, dǐn áde nzɛ́ɛ́-ʼɛ dɛ́n?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Ábe Kaisɛɛ.” 17 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyébag-kɔɔ́ Kaisɛɛ éche édé éche Kaisɛɛ, nyébag-kɛ Dyǒb éche édé é Dyǒb.” Áde béwógé nɛ̂, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne mpuu

(Mat 22.23-33; Luk 20.27-40)

18 Besadusia bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. Béndūbē bán mpuu méesaá ámbīd e kwééd. Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, 19 “A-meléed, mbéndé e Mosɛɛ ehɔ́be nɛ́n bán, ‘Nzé mod awóó mmwaád boŋ awédé áde bɔ́ ane mmwaád béepedɛɛ́ mwǎn awále, mwǎnyaŋ a abum ahɔ́g atə́ŋgɛ́né ane nkúd awóŋ âbɛl boŋ dǐn áde mwǎnyaŋ déēbɔ̄ɔ̄ʼ.’ 20 Bɔɔb-pɔɔ́, bad bébédé mod saámbé ábe bémbīd abum ahɔ́g. Mod aʼsó anwóŋ mmwaád boŋ awɛ́ áde bɔ́ mmwaád ne béepedɛɛ́ bán awále. 21 Mwǎnyaŋ awě anhíd mɔ́ anwóŋ ane nkúd a mmwaád. Mɔ́mpē awɛ́ áde bɔ́ ane mmwaád béepedɛɛ́ bǎn awále. Melemlem mé dyam mêmbɛnléd ne awě alóntɛ́né béláán. 22 Kə́ə́ŋ bɔ́ mod saámbé asyəə́l bénwōŋ ane mmwaád béwɛ́-ʼɛ, áde béepedɛɛ́ mwǎn awále. Kə́ə́ŋne á asóg ane mmwaád mɔ́mpē anwɛ́. 23 Bɔɔb-pɔɔ́ á póndé e mpuu, mmwaád awě nzɛ́ɛ́ ane mmwaád áchəgnédté áyə̄le bɔ́ moosyəə́l saámbé bénwōŋ mɔ́?” 24 Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Nyépaneʼ áyə̄le nyéesôŋtɛnɛɛ́ chǒm éche eyale é Dyǒb éhɔ́bɛɛ́, nyéesôŋtɛnɛɛ́-ʼɛ ngáne ngíne e Dyǒb ésógé abɛ́. 25 Póndé echě bad bépuúʼɛ́ ámbīd e kwééd, mewóŋgé méebáá ámpē. Bad bɛ́bē nɛ̂ŋgáne ángɛl éche édé ámīn, béewóŋnɛ́ɛ́. 26 Bɔɔb-pɔɔ́, tə̂ŋgɛne mpuu, kíné nyéēlááʼɛ́ á kálag e Mosɛɛ á epɛd échě éhɔ́be áyə̄le mwǎ bwɛl awě ahyááʼáá-yɛ? Áhed, éténlédé bán áde Dyǒb álâŋgɛɛ́ Mosɛɛ tə̂ŋgɛne Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ ábe bêmmad awɛ́, Dyǒb dénhɔ̄b aá, ‘Mɛɛ́ ndé Dyǒb áde Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ.’ 27 Nɛ̂ álûmte nɛ́n bán bédé á aloŋgé. Dyǒb ádíi Dyǒb á bad ábe bédé á aloŋgé, saké Dyǒb á bad ábe béwédé. Nyêpaneʼ bwâmbwam.”

Mbéndé ébɛ éche étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́

(Mat 22.34-40; Luk 10.25-28)

28 Meléede a mbéndé nhɔ́g awě ambɛ́ áhed anwóg chǒm éche béhɔ́bɛɛ́. Ádě ányíné aá Yesuɛ abagé Besadusia nkwɛntɛn ḿ bwâm, ansɛdéd Yesuɛ aá, “A meléed, átîntê e mbéndé ésyə̄ə̄l, mbéndé ehéé etómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́?” 29 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mbéndé echě etómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ edíi mbéndé echě ehɔ́be nɛ́n aá, ‘Á-bad bé Israɛl nyéwóglɛn: Sáŋgwɛ́ɛ́ ádɛd Dyǒb, mwěmpɛn-ɛɛ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́. 30 Édəŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádoŋ Dyǒb ne ḿmoŋ nlém ńsyə̄ə̄l, ne échoŋ edəə́dəŋ ésyə̄ə̄l, ne ḿmôŋ mewêmtɛn mésyə̄ə̄l, édəŋ-ʼɛ mɔ́ ne echoŋ ngíne esyəə́l.’ 31 Echě elontɛ́né ébɛ echě chɔ́mpē edé etógnɛ́n, edíi echě ehɔ́be nɛ́n aá, ‘Édəŋ mwǎnyoŋ nɛ̂ŋgáne édə́ə́ echoŋ yə̌l.’ Mbéndé empée eésaá echě etómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ nɛ̂ŋgáne échɛ́n ébɛ.” 32 Hɛ́ɛ ane meléede a mbéndé álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “A-meléed etə́ŋgɛ́né. Ekalé mbále wɛɛ́ Dyǒb ádíi ahɔ́g, Dyǒb démpēe déesaá-ʼɛ étómɛɛ́ mwěmpɛn. 33 Mod âdəŋ-ʼɛ mɔ́ ne ḿmē nlém ńsyə̄ə̄l, ne ḿmē mewêmtɛn mésyə̄ə̄l, ne eche ngíne esyəə́l, âdəŋ-ʼɛ mwǎnyaŋ ngáne ádə́ə́ eche yə̌l, atómtɛ́né etógnɛ́n abɛ tómaa âbɛ Dyǒb mendɛ ḿme béhyâŋtɛɛ́ ne mendɛ mémpēe.” 34 Áde Yesuɛ ányíné aá ane meléede a mbéndé ahɔ́bné debyɛ́ɛ́, anláá mɔ́ aá, “Nkamlɛn ń Dyǒb méechabnedɛɛ́ wɛ yə̌l.” Ámbīd enɛ̂ modmod enkênchǔʼɛ́ Yesuɛ dyamdyam asɛded ámpē.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mat 22.41-46; Luk 20.41-44)

35 Yesuɛ ayə́gtéʼáá á Ndáb-e-Dyǒb. Áhed dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ aáken, “Chán bemeléede bé mbéndé béhɛle béhɔ̄bē bán Ane-awě-Béwɔ́gté abídé á mbyaa ḿme kə̂ŋ Dabidɛ? 36 Dabidɛ mwěn anhɔ́b áde Edəə́dəŋ éche Ésáá émbɛ̄ɛ̄ mɔ́ áte aá,

‘Sáŋ Dyǒbɛ anláá awêm Sáŋgwɛ́ɛ́ aá,

Dyɛɛ́ áwêm ekáá émbáá

kə́ə́ŋ ne á póndé echě mɛ́bɛnlé boŋ

ékɔgtéd ábōŋ bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu.’

37 Nɛ́ɛ Dabidɛ mwěn ásébpé mɔ́ achəg aá Sáŋgwɛ́ɛ́, chán-nɔ̄ Ane-awě-Béwɔ́gté áhɛlɛɛ́ abɛ́ awe mwǎn?”

Elébé tə̂ŋgɛne bemeléede bé mbéndé

(Mat 23.1-36; Luk 20.45-47)

Ndun e mod ewóglánnáá Yesuɛ áhed ne menyiŋge bwâmbwam. 38 Áde áyə́gtɛɛ́ bɔ́ anhɔ́b aá, “Nyétêd póndé ne bemeléede bé mbéndé, bédəəʼ mengombe ḿme ńchábé ahyɔ́mɛn áte. Bédəə-ʼɛ bán bad bélɛnte bɔ́ ne edúbé ésyə̄ə̄l á mebwɔ́g nɛ́ɛ á dyɔn-tê nɛ̂. 39 Bédəə-ʼɛ metii mé edúbé adyɛɛ á ndáb é mekáne, bédə̄ŋ-ʼɛ eʼtə́l bé edúbé á hǒm á ngande. 40 Bédumeʼ mbwɔ́g é bekúd, bédogné-ʼɛ bad ntóŋ-ntóŋ mé mekáne. Bɛ́kǔd nkɔ́gsɛn ḿme ńchábé ámīn.”

Mendɛ mé nkúd a mmwaád

(Luk 21.1-4)

41 Yesuɛ andyɛɛ́ bɛnbɛn ne ntyə́g ḿme béhágéʼáá mɔné mé mendɛ áte á Ndáb-e-Dyǒb, ánɔnéʼ ngáne bad béhāgkē mɔné áwēd-te. Ekud é behɔn bé bad béhágéʼáá ekud é mɔné. 42 Dɔ́ɔ ntógétōke a nkúd a mmwaád ápédé, boŋ áhāg mɔné mé ekii ḿme ndé ké bedə́lɛɛ bébɛ. 43 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchə́gé ábē bembapɛɛ bɛnbɛn boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, ḿmɛ́n ntógétōke mé mmwaád ńhédé mɔné tómaa ábɛ́n behɔn bé bad bésyə̄ə̄l. 44 Mɔné ḿme ábɛ̂ bad béhédé, ndíi mɔné ḿme ńchɔ́bé bɔ́ ásē, boŋ anɛ́n mmwaád ne atóg áde ádíí, ahédé mɔné ńsyə̄ə̄l ḿme áwóó, ńsyə̄ə̄l ḿme ámbɛ̄ɛ̄ atɔgnan yə̌l.”

13

Yesuɛ ahɔ́bé aá
bɛ́pāŋtēd Ndáb-e-Dyǒb

(Mat 24.1-2; Luk 21.5-6)

1 Yesuɛ ambíd á Ndáb-e-Dyǒb. Áde ábídɛɛ́ nɛ̂ dɔ́ɔ awě mbapɛɛ nhɔ́g álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-meléed nɔnéʼ, meláá ne nlóŋtéd ń Ndáb-e-Dyǒb mɛ́n ḿbóó bwâmbwam.” 2 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Enyíneʼ échɛ́n ngíne é nlóŋtéd-ɛ? Aláá ké ahɔ́g déelyəgké ámīn e waáb, bɛ́pāŋtēd mɔ́ áte mésyə̄ə̄l.”

Eʼbébtéd éʼ mekan ábe bɛ́bɛnléd

(Mat 24.3-14; Luk 21.7-19)

3 Yesuɛ ankɛ̌ adyɛɛ á ekone é Menzab mîn. Échê Ekone ébédé á mǔdɛ ń Ndáb-e-Dyǒb. Áhed dɔ́ɔ Petro, Jemsɛ, Jɔnɛ ne Andreya bépédé boŋ bélāŋgē mɔ́ wɛ́ɛ bɔ́bɔ̄ɔ běnpɛn bébédé bán, 4 “Láá sé póndé echě ḿmɛ́n mam mɛ́bɛnlédté, éláa-ʼɛ sé eʼchemléd ábe bɛ́lūmēd bán póndé echě mɛ́bɛnlédté epedé.” 5 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyétêd póndé nyéēmwāg-kɛ se modmod ádog nyé. 6 Bad híin bɛ́pɛ̌ á dǐn ádêm béhɔ̄bē bán, ‘Mɛ-ɛɛ́ ndé Ane-awě-Béwɔ́gté.’ Bɛ́dǒg-kɛ bad híin. 7 Nzé nyêwógé bán nzum éwanteʼ kéʼɛ nyêwógé nzunze é nzum, nyéētāgē áte. Nɛ́n átə́ŋgɛ́né abɛnled, boŋ nɛ̂ déēlūmtɛ̄ɛ̄ nɛ́n bán asóg ámáá apɛ. 8 Aloŋ ahɔ́g dɛ́tyēēmɛ̄n ádíníí nzum. Nkamlɛn nhɔ́g-kɛ ńtyēēmɛ̄n ḿmíníí. Ndɔɔb eénəŋnéd mebwɔ́g ne mebwɔ́g, nzaa-ʼɛ ěbɛ̄. Nɛ́n dɛ́bɛ̄ nɛ̂ŋgáne mewɛ méʼsō ḿme mmwaád áwógɛɛ́ nzé ahɛde achyáa. 9 Nzé ḿmɛ́n mam mébóótédé-ʼɛ abɛnled, nyétédɛn yə̌l póndé áyə̄le bɛ́kōb nyé, bébɛ nyé á mekáá mé bad bé kóte. Bɛ́wanɛ́n nyé á ndáb é mekáne, nyêtyéém-mɛ á nkáásé áʼsō éʼ benkamlɛnɛ ne kə̂ŋ é bad á yə̌l echêm. Nɛ́n dɛ́bɛnléd âbɛl nyékale bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm. 10 Bétə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ bésébpé nkalaŋ ḿ bwâm akal meloŋ mé nkǒŋsé áte mésyə̄ə̄l, boŋ asóg dɛ́pɛ̌. 11 Nzé békóbé-ʼɛ nyé boŋ bépɛ́ɛ́né nyé á kóte, nyéētāgē áte, áyə̄le dyam áde nyéhɔ̄bpē. Nzé ene póndé epedé, nyéhɔ̂b kéchéé echě ébagnéd nyé, áyə̄le dyam áde nyɛ́hɔ̄bpē dɛ́bīd ne Edəə́dəŋ éche Ésáá saké ne nyé. 12 Bad bɛ́bagé baányaŋ á mekáá mé bad bémpēe âwúu bɔ́. Besáá-bé-bǎn bɛ́bɛ̌l melemlem ne ábab bǎn. Bǎn-nɛ ámpē bɛ́kunnɛ́n besáá bɔ́ɔbɛ benyaá yə̌l âbɛl béwúu bɔ́. 13 Moosyəə́l ǎkɔɔ́ nyé áyə̄l e dǐn ádêm. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ǎkaán ḿmê metake nlém kə́ə́ŋ ne á asóg, ǎkǔd eʼsoósoŋ.”

Dyam dé ébébtéd

(Mat 24.15-28; Luk 21.20-24)

14 “Nyɛ́ɛ̄nyīn nɛ́ɛ ekúkú é akan éche épɛɛne eʼsôn áʼsō éʼ Dyǒb édíí wɛ́ɛ énkêntə́ŋgɛ́nné abɛ́.” (Nyé ábe nyêláaʼ ḿmɛ́n mekan nyésôŋtɛn mɔ́ bwâm.) “Nzé nyênyíné nɛ̂, bad ábɛ̄ bédé á Judeya bétôm mehélé, békɛ bésɔɔm á eʼkone mîn. 15 Mod awě adé á nnoŋ ń ndáb mîn eétɔgné akɛ á ndáb-te âtéd chǒmchǒm. 16 Mod awě mɔ́-ʼɛ adé á nzag-tê, eétīmē ámbīd âtéd eche sɔ́te. 17 Ébɛ̄ ebébtéd ne bebaád ábe bɛ́bē nkog ne ábe bɛ́mwāŋtē ḿmê mesú. 18 Nyékânne nɛ́n bán, nɛ́n déebɛnlád ne nyé á póndé e nkóg áde ahéb ádíí ngíne bwâmbwam, 19 áyə̄le ndəŋge echě ěbɛ̄ ábê eʼpun, ěbɛ̄ ndín echě eébédé mbêd bootya Dyǒb áhəge nkǒŋsé apɛ epun éʼchii. Dyamdyam nɛ́ɛ ádê déebɛnléd-taá ámpē mbêd. 20 Boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ amaá ábê eʼpun éʼ metake asɛ́l áte. Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né modmod éechoŋgé. Boŋ á etútú é bad ábe ápwɛ́dé, asɛ́lé ábɛ̂ eʼpun áte. 21 Ene póndé nzé mod aláŋgé nyé aá, ‘Nyénɔneʼ, Ane-awě-Béwɔ́gté mɔ̂nɛ́n’ káa, ‘Nɔnéʼ mɔ̂níníí,’ nyéedúbpéʼ. 22 Bad híin bɛ́bīd, bɔ́ mod tɛ́ ákalé metóm aá mɔ́ɔ mɔ́dē Ane-awě-Béwɔ́gté. Bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm ámpē bɛ́bīd. Bɛ́bɛlé menyáké, bélūmtē-ʼɛ eʼchemléd híin. Bɛ́bɛl nɛ́n âbɛl boŋ bédog bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé, nzé nzii edé âdog bɔ́. 23 Nyétêd póndé. Nláŋgé nyé ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l áʼsō éʼ póndé.

Epɛ é Mwǎn-a-Moonyoŋ
ne asóg dé nkǒŋsé

(Mat 24.29-31; Luk 21.25-28)

24 “Ábê eʼpun-nɛ, áde póndé e ndəŋge ne étómmé tómɛ́n

‘etondɛɛ ǎkwɛ ehíntɛ́n,

ngɔn-nɛ esóg apɛn,

25 betintinɛ bɛ́bīd ámīn béhūn ásē,

ngíne-ʼɛ éche édé ámīn énəŋnéd á eʼdii.’

26 Ene póndé dɔ́ɔ bɛ́nyīnnē nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ áhúɛʼɛ́ á mbag-tê ne ngum ne ehúmé é ngíne. 27 Ǎlōm éche ángɛl á metóŋgé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l méniin, âlad bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé áte, bootya atóŋgé dé nkǒŋsé ahɔ́g âpɛ ádíníí.

Yesuɛ aá bad bétêd
eláŋsɛ́n ne alín á ngəl

28 “Nyétêd eláŋsɛ́n ne alín á ngəl. Nzé ngɛn ébóótédé byaá békɔ̄ɔ̄lē abíded, nyêbɛle nyêbíí bán nchoŋ ńdé bɛnbɛn. 29 Melemlem nzé nyênyíné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnlad, nyébíi nɛ́n bán, Mwǎn-a-Moonyoŋ akwogé apɛ, adé-ʼɛ bɛnbɛn. 30 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, enɛ́n nyoŋgɛl e bad ědīi ebɛ́ ámīn boŋ ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnlád. 31 Nkoŋ ḿ mín ne nkǒŋsé bɛ́maá boŋ ábêm eʼyale bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́.

Modmod eebíiʼɛ́ epun
éche Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́

(Mat 24.36-44)

32 “Modmod eebíiʼɛ́ epun pɛn kéʼɛ póndé echě ḿmɛ́n mam mɛ́bɛnlédté. Ké ángɛl éche édé ámīn éebíiʼɛ́, ké Mwǎn ámpē eebíiʼɛ́. Titɛ́ɛ mwěmpɛn mɔ́ abíí póndé eche ḿmɛ́n mekan mɛ́bɛnlédté. 33 Nyétêd póndé, nyéboŋsɛn, áyə̄le nyéebíiʼɛ́ áde ene póndé épɛɛ́. 34 Ébɛ̄ nɛ̂ŋgáne mod awě anlédé ekɛ akɛ, boŋ alyə́gnéd ábē bembəledɛ ndáb, ábɛ nhɔ́g-tɛ́ɛ́ ḿme nsɔ́n, aláá-ʼɛ mod awě anɔneʼ mmwɛ mé eʼkɛ́ aá ábɛle nsɔ́n bwâm. 35 Né-ɔɔ́, nyétêd póndé áyə̄le nyéebíiʼɛ́ pondé echě Sáŋgwɛ́ɛ́ a ndáb ápɛɛ́. Ahɛle ápɛ̄ ngukɛ́l, kéʼɛ melúde, kéʼɛ epɔg é mbwɛmbwɛ, kéʼɛ mbwɛmbwɛ. 36 Nzé apedé təléd eetə́ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ átáné nɛ́ɛ nyékúnɛɛ́. 37 Né-ɔɔ́, saké nyé běnpɛn ńlâŋgɛɛ́ ádɛ́n dyam boŋ nlâŋge moosyəə́l mɛɛ́, ‘Nyétêd póndé.’ ”

14

Béhəgke Yesuɛ

(Mat 26.1-5; Luk 22.1-2; Jɔn 11.45-53)

1 Ênlyə̌g eʼpun éʼbɛ, Ngande e Nnyíme-ámīn ne e Ewɛle-é-Ngɛ̂n âpɛ áte. Beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé béhə́géʼáá mwane âkób Yesuɛ á mesɔɔm-tê, âwúu mɔ́. 2 Boŋ bénhɔ̄b bán, “Deébɛ̄lē nɛ̂ á mbwɛ ń ngande áyə̄le né bad bɛ́pɛɛ́n epuutéd.”

Béwɔ́gté Yesuɛ á Bɛtani

(Mat 26.6-13; Jɔn 12.1-8)

3 Yesuɛ ambɛ́ á Bɛtani á ndáb wɛ́ɛ Simɔnɛ awě ankwɛ̌ nkole mé meləŋ. Áde ádyágkē ndyééd nɛ̂, dɔ́ɔ mmwaád nhɔ́g ápédé ne apom á dyɔ̌g dé elod é bwâm áde dênlɛ̌l nkun bwâmbwam. Ádê dyɔ̌g bébɛ́nlé dɔ́ nâd. Hɛ̂ dɔ́ɔ ákɔ́gté nló mé epom boŋ ásyɔgé Yesuɛ ádê dyɔ̌g á nló. 4 Boŋ doŋge á bad ábe bébédé áhed bênlǐŋ bwâmbwam, bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ anɛ́n mmwaád ábēbtēʼ enɛ́n ndín e dyɔ̌g? 5 Béhɛ́léʼáá-sɛ bésóm ádɛ́n dyɔ̌g nkun ḿme ńchábé ámīn, bétéd ḿmê mɔné bébɛ̄ betóótōkɛ̄ bé bad.” Né-ɔɔ́, bénhɔ̄bɛ̄n ane mmwaád bwâmbwam. 6 Boŋ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéchene mɔ́. Cheé nyétagtɛɛ́ mɔ́? Abɛ̌nlé mɛ kəse e dyam echě eboó bwâmbwam. 7 Betóótōkɛ̄ bé bad bɛ́bē ne nyé póndé ésyə̄ə̄l, póndé ké ehéé echě nyédə́ə́-ʼɛ bɔ́ awôŋgɛn nyêhɛle nyêwóŋgɛ́n bɔ́, mɛ pɛn méebáá ne nyé póndé ésyə̄ə̄l. 8 Abɛlé wɛ́ɛ mekáá mépédé mɔ́. Asyɔgé mɛ dyɔ̌g á nló âboŋsɛn nlíme ḿmêm áʼsō éʼ póndé. 9 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kéhéé áde nkalaŋ ḿ bwâm mɛ́kanlédté nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, bɛ́hɔ̄b dyam áde anɛ́n mmwaád ábɛ́lé âkamtɛn mɔ́.”

Judasɛ akwɛntɛ́né Yesuɛ asóm

(Mat 26.14-16; Luk 22.3-6)

10 Ámbīd e nɛ̂, mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm ne bébɛ awě béchə́géʼáá bán Judas Iskariɔdɛ ankɛ̌ beprisɛ bémbáá atán âbɛl boŋ ásôm Yesuɛ áwāb. 11 Beprisɛ bémbáá bémbɛ̄ menyiŋge ne dyam áde Judasɛ ánlāāʼɛ́ bɔ́, béhɔ́b-pɛ bán bɛ́bɛ̌ mɔ́ mɔné. Né-ɔɔ́, Judasɛ ambootéd nzii ahɛd âsóm Yesuɛ.

Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bédyédé
Ndyééd e Nnyíme-ámīn

(Mat 26.17-25; Luk 22.7-14, 21-23; Jɔn 13.21-30)

12 Bɔɔb-pɔɔ́ póndé e ngande e Ewɛle-é-Ngɛ̂n empɛ̌. Mbwɛ méʼsō áde béwúɛ̄ʼáá bǎn bé ńdyɔŋ ḿ mbód âboŋsɛn ndyééd e Nnyíme-ámīn, bembapɛɛ ábe Yesuɛ béntān Yesuɛ, bésɛdté mɔ́ bánken, “Héé wɛ́dəŋgé wɛɛ́ séboŋsɛn wɛ ndyééd e Nnyíme-ámīn?” 13 Dɔ́ɔ Yesuɛ álómɛɛ́ bembapɛɛ bébɛ ne nlyə́gtɛ́n nɛ́n aá, “Nyékag á dyad-tê, mod ǎbomɛ́n nyé awě apémé apom dé mendíb, nyéhíde mɔ́. 14 Nzé nyêpedé, nyéláa nwóó-ndáb bán, ‘Meléede ahɔ́bé aáken, Héé toŋ e beken édíí echě mɔ́dyɛ̄ɛ̄ ndyééd e Nnyíme-ámīn áte ne ábɛ̄ bembapɛɛ?’ 15 Ǎlūmēd nyé toŋ echě ekəlé áte echě bémáá aboŋsɛn, bénábpé-ʼɛ áte. Ene toŋ edé ámīn á ndáb-te. Nyéboŋsɛn syáā ndyééd áhed.” 16 Hɛ́ɛ ábɛ̂ bembapɛɛ béhídté boŋ békǎg á dyad-tê. Béntān mekan mésyə̄ə̄l ngáne Yesuɛ ánlāāʼɛ́ bɔ́, bêmboŋsɛ́n-nɛ ndyééd e ngande e Nnyíme-ámīn. 17 Nɛ́ɛ ngukɛ́l épédé Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ bêmpɛ̌ áhed. 18 Bédyágéʼáá ndyééd á tébelɛ. Póndé echě bédyákē ndyééd nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyé mod nhɔ́g ǎbɛ̌ mɛ á mekáá mé bad bé ekɔyí, nyé nhɔ́g awě adyâg ndyééd ne mɛ.” 19 Nɛ́n dêmbɛ̌l bembapɛɛ bênsudɛ́n bwâmbwam. Bêmbootéd mɔ́ asɛded nhɔ́g ámbīd e aníníí bán, “Ndúbpé mɛɛ́ saké mɛ.” 20 Dɔ́ɔ átimtanné bɔ́ aá, “Mod nhɔ́g átîntê nyé bad dyôm-ne-bébɛ, mod awě súmɔ̄ sɛ́ɛ̄tɔdé ewɛle á dǐsɛ-tê atɔde ahɔ́g. 21 Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎwɛ̄ ngáne éténlédé boŋ medim ne ane mod awě ǎsōm mɔ́. Ébágáá bwâm ne ane mod nzé bénkêntɔgɛn mɔ́ achyáa.”

Ndyééd echě Sáŋgwɛ́ɛ́

(Mat 26.26-30; Luk 22.14-20; 1 Kɔr 11.23-25)

22 Áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bédyákē ndyééd nɛ̂, dɔ́ɔ átédé ewɛle, ásāgnān Dyǒb, boŋ ákabtáád áte, ábagé ábē bembapɛɛ áhɔ̄bē aá, “Nyékob nɛ́n, yə̌l echêm nɛ́n.” 23 Ámbīd e nɛ̂, antéd mbwendé ḿ mǐm, ásāgnān Dyǒb, ábagé bɔ́. Bɔ́ moosyəə́l-lɛ bémwâg. 24 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ḿmêm mekií mɔ̂mɛ́n ḿme ńsyɔ́gké á nló ḿ bad híin. Ḿmɛ́n mekií médíi mekií mé melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē. 25 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, méemwáá ḿmɛ́n mǐm ámpē kə́ə́ŋ ne epun éche mɛ́mwɛ̄ɛ̄ mɔ́ ekɔ́ɔ́lé á nkamlɛn ń Dyǒb.” 26 Bénkɔ̄n nkə́ŋgé mé nságnɛn. Nɛ́ɛ bémáá akɔ́n, bênkɛ̌ á Ekone é Menzab.

Yesuɛ ahɔ́bé ngáne
Petro ábāŋgē mɔ́ á yə̌l

(Mat 26.31-35; Luk 22.31-34; Jɔn 13.36-38)

27 Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá, “Nyé baásyə̄ə̄l nyɛ́ɛ̄nyəgéd, nyétɛ̄dē mɛ. Áyə̄le éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

‘Mɛ̌wūū nnɔn-a-mbód,

mbód ésyə̄ə̄l épáŋtéd áte.’ ”

28 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Boŋ áde ápuúdté mɛ, mɛ̌kɛ̌ áʼsō á Galilia áwed-taá nyɛ́tānnē mɛ.” 29 Dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ké moosyəə́l annyəgéd átɛ̄dē wɛ, mɛ pɛn méetɛdɛ́ɛ́ wɛ.” 30 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ Petro aá, “Ne mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, nkuu nɛ́n děn, nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ ngen ébɛ wɛ̌bāŋ mɛ á yə̌l ngen éláán.” 31 Hɛ́ɛ Petro ábádtɛɛ́ mɔ́ áte aá, “Ké nkə́ŋ mɔ́ɔ bésɛ̄lɛ̄ɛ̄ mɛ, méebáŋgé wɛ áyə̄l mbêd.” Bembapɛɛ ábíníí bésyə̄ə̄l bɔ́mpē bénhɔ̄b melemlem.

Yesuɛ akánné á Getsɛmani

(Mat 26.36-46; Luk 22.39-46)

32 Ámbīd e nɛ̂ Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênkɛ̌ á abwɔ́g á hǒm áde béchə́géʼáá bán Getsɛmani. Áde bépédé Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyédyɛɛ hɛ́n, mɛ-ʼɛ ńkɛ ńkáne.” 33 Ankɛɛ́n Petro, Jemsɛ ne Jɔnɛ âkáne. Ndəŋge ne metake híin bêmpií mɔ́ á nlém-tê. 34 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ndəŋge echě edé mɛ á nlém, ehɛle-sɛ ewúú mɛ. Nyélyəg hɛ́n, nyédyɛɛn mɛ epin.” 35 Ansídé áʼsō, abwém yə̌l ásē, boŋ ákânneʼ aá nzé nzii edé echě ene póndé e metake éhɛlɛɛ́ se ébāmē mɔ́, ébame. 36 Anhɔ́b aá, “A-Tɛ̂, Titɛ́ɛ, ehɛle ébɛl kéchéé. Kobɛ́n mɛ ḿmɛ́n metuné. Boŋ ké nɛ̂, bɛ̌l ngáne ébóŋnédé wɛ, saké ngáne ébóŋnédé mɛ.” 37 Áde ámáá akáne, antǐm ámbīd wɛ́ɛ ábê bembapɛɛ béláán. Antán nɛ́ɛ békúnɛɛ́. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ Petro aá, “A-Simɔn, ekúneʼ-ɛ? Cheé ékə́ə́ boŋ weéhɛle awɛsɛn âdyɛɛn mɛ epin ké háwa pɔ́g? 38 Nyédyɛɛ epin, nyékânne-ʼɛ âbɛl nɛ́n Dyǒb déemwǎg-sɛ mekəgsɛn mépiinéd nyé. Nlém ńdə́ə́ abɛl boŋ ekob é yə̌l édé mbwɔ́g.” 39 Antǐm ámbīd ámpē, ákɛ akáné melemlem ngáne ánsēbɛ̄ɛ̄ akáne. 40 Áde átímé ámbīd ámpē, antán nɛ́ɛ békúnɛɛ́ áyə̄le eʼchó bémbɛ̄ bɔ́ á dǐd bwâmbwam. Né-ɔɔ́ bénkêmbííʼɛ́ chǒm éche bélâŋgɛɛ́ mɔ́. 41 Áde átímé ámbīd ngen éche élóntɛ́né éláán dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyêlyəgé nyêkúneʼ nyêkɔ́mme-ʼɛ nyé áte-yɛ? Nɛ̂ ákwógé! Póndé epedé echě bɛ́bɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé bad bé mbéb. 42 Nyépáde ásē dékag. Nyénɔneʼ, mod awě akií mɛ ntúrɛ́ mɔ́ ahúɛʼ nɛ́n.”

Békóbé Yesuɛ

(Mat 26.47-56; Luk 22.47-53; Jɔn 18.3-12)

43 Ehɔ́b éepedɛɛ́ Yesuɛ amaa á nsəl boŋ Judasɛ ápag. Judasɛ abédɛ́ɛ mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm-ne-bébɛ ábe Yesuɛ. Ampɛ̌ ne ndun e mod. Ábê bad bénwālē nkwáté ne mbid. Beprisɛ bémbáá, bemeléede bé mbéndé ne bad bémbáá bé Israɛl bɔ́ɔ bénlōm bɔ́. 44 Bɔɔb-pɔɔ́, ntúrɛ́ awe Yesuɛ ammǎd bɔ́ eʼchemléd abɛ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě mɛ́hɛ̄ɛ̄ tə̂l, né mod awě nyéhɛdɛɛ́ mɔ̂ne. Nyékôb mɔ́, nyéchə́ə-ʼɛ mɔ́ bwâm boŋ nyékɛɛne mɔ́.” 45 Judasɛ apedé-ʼaá pɛɛ́n, átōmē-ʼɛ wɛ́ɛ Yesuɛ. Anhɔ́b aá, “A-meléed.” Ahɛ́-ʼɛ mɔ́ tə̂l. 46 Hɛ́ɛ ábê bad békóbé Yesuɛ, béwéd-tɛ mɔ́ achə́ə. 47 Dɔ́ɔ mod nhɔ́g átîntê e bad ábe bémbɛ̄ ne Yesuɛ ádólé nkwáté á abám, nɛ́ɛ átómté mɔ́, asɛ́l-lɛ ntâŋ awě prisɛ ambáámbáa etúu. 48 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, “Nchîb mɔ́ɔ ńdíi awě nyépɛ́ɛ́né nkwáté ne mbid ahyɛ dé akób-ɛ? 49 Epun tɛ́ɛ́ mbédé á Ndáb-e-Dyǒb ne nyé, ń'yə̄gtē bad, nyéekóbe mɛ. Boŋ eʼyale éʼ kálag e Dyǒb éʼtə́ŋgɛ́né alón.” 50 Hɛ̂ dɔ́ɔ bembapɛɛ bésyə̄ə̄l bétɛ́dté mɔ́, boŋ bétómé mehélé. 51 Kɔ́demod pɔ́g ebédé áhed, éhīdē Yesuɛ ámbīd. Anwáá dásɔ̄ esóŋ é abad chěmpɛn. Ábê bad bênkə̌g bán békôb mɔ́, 52 boŋ antóm mehélé ne nsôb, áchennéd-tɛ bɔ́ échê esóŋ é abad.

Békáádté Yesuɛ

(Mat 26.57-68; Luk 22.54-55, 63-71; Jɔn 18.13-14, 19-24)

53 Bad ábe bénkōb Yesuɛ bênkɛɛ́n mɔ́ wɛ́ɛ Prisɛ Ambáámbáa. Beprisɛ bémbáá, bad bémbáá bé Israɛl ne bemeléede bé mbéndé bêmpɛ̌ bélādɛ̄n áhed. 54 Áde békɛɛnɛɛ́ Yesuɛ nɛ̂, Petro ahídéʼáá mɔ́ ámbīd mwǎ etûn kə́ə́ŋ asɔ́l á eyáde éche prisɛ ambáámbáa. Andyɛɛ́ áhed ne benɔn bé Ndáb-e-Dyǒb, áwālē muú. 55 Bɔɔb-pɔɔ́, beprisɛ bémbáá ne bad bé káánsɛl bésyə̄ə̄l béhɛ́déʼáá bad ábe bɛ́bīd mbóŋ é metóm á nló wɛ́ɛ Yesuɛ âbɛl nɛ́n béwúu mɔ́, boŋ bénkênkudté ké nhɔ́g. 56 Ekud é bad émbīd mɔ́ mbóŋ é metóm á yə̌l, boŋ béēbédɛɛ́ nsəl nhɔ́g. 57 Hɛ́ɛ doŋge á bad bétyéémé ámīn, boŋ bébīdē mɔ́ mbóŋ é metóm bán, 58 “Sênwóg nɛ́ɛ áhɔ́bé aá, ‘Mɛ̌bootéd enɛ́n Ndáb-e-Dyǒb echě baányoŋ bélóó, nlóŋ empée, átîntê e eʼpun éʼláán echě béēlôŋnɛɛ́ mekáá.’ ” 59 Boŋ ké nɛ̂, échab mbóŋ é metóm énkêmbáá nsəl nhɔ́g. 60 Dɔ́ɔ prisɛ ambáámbáa átyéémé ámīn átîntê e bad bé káánsɛl, boŋ ásɛdté Yesuɛ aáken, “Weewóoʼɛ́ dyamdyam ahɔ́b tə̂ŋgɛne dyam ádě ábɛ́n bad béhɔ́bé wɛ á yə̌l-ɛ?” 61 Boŋ Yesuɛ andyɛɛ́ mɔ́ ngɛ̂n, enkênkobɛ́ɛ́ dyamdyam. Dɔ́ɔ ene prisɛ ambáámbáa ésɛdtɛɛ́ mɔ́ ámpē aá, “Wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté, Mwǎn awě Dyǒb áde bad bébagɛɛ́ edúbé-yɛ?” 62 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné aá, “Mɛɛ́ ndé, nyɛ́ɛ̄nyīn-nɛ ngáne Mwǎn-a-Moonyoŋ ádyɛ́ɛ́ á ekáá émbáá é Dyǒb a Ngum. Nyɛ́ɛ̄nyīn-nɛ nɛ́ɛ áhúɛʼɛ́ á mbag-tê ámīn.” 63 Hɛ́ɛ prisɛ ambáámbáa ányábé mbɔ́té âlúmed nɛ́n aá mɔ́lií, boŋ áhɔ̄bē aá, “Mbóŋ éhéé émpēe déhɛdɛɛ́? 64 Nyêwógé nɛ́ɛ ásyə́əʼɛ́ Dyǒb. Cheé nyéhɔ́bé á yə̌l echê?” Hɛ́ɛ bɔ́ moosyəə́l béhɔ́bɛɛ́ bán atə́ŋgɛ́né awɛ́. 65 Doŋge á bad bêmbootéd mɔ́ meléed asob á yə̌l, békūtān mɔ́ mǐd, bébɔmé mɔ́, bélāŋgē-ʼɛ mɔ́ bán, “Láá-ʼɛ sé mod awě abɔmé wɛ.” Dɔ́ɔ bembəledɛ bétédé mɔ́, boŋ bébootéd-tɛ mɔ́ abɔmted.

Petro abáá Yesuɛ á yə̌l

(Mat 26.69-75; Luk 22.56-62; Jɔn 18.15-18, 25-27)

66 Wɛ́ɛ Petro ádyɛ́ɛ́ ásē nɛ̂ á eyáde-tê, dɔ́ɔ mbəledɛ nhɔ́g a mmwaád awě prisɛ ambáámbáa ápédé. 67 Annyín Petro awále muú. Dɔ́ɔ ásímné mɔ́ boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Wɛ́mpē wembɛ́ ne Yesuɛ awě abídé á Nazarɛt.” 68 Boŋ Petro ambáŋ échê ehɔ́b á yə̌l, aá, “Meebíiʼɛ́, meesóŋtán-naá chǒm éche éhɔ́bɛɛ́.” Amaá-aá ahɔ́b nɛ̂ abíd-tɛ á mmwɛ. Ene póndé chěn nchóm-a-kúb antóŋ. * 69 Dɔ́ɔ ane mbəledɛ ányíné mɔ́ ámpē boŋ ábootéd bad ábe bébédé bɛnbɛn aláa aá, “Anɛ́n mod adé nhɔ́g awě mɔ́mpē ahídéʼáá Yesuɛ.” 70 Boŋ Petro ambáŋ á yə̌l ámpē. Éebemɛɛ́ áte ámpē dɔ́ɔ bad ábe béntyēēm áhed bélâŋgɛɛ́ Petro bán, “Mbále chɔ́ edé. Edé nhɔ́g awě ahídéʼáá Yesuɛ, áyə̄le ebídé á Galilia.” 71 Boŋ Petro ambootéd yə̌l ebómán abɛ ámwāg-kɛ melɛ̌ aá, “Meebíiʼɛ́ anɛ́n mod awě nyétúbɛɛ́ dǐn nɛ̂.” 72 Melemlem mé póndé nchóm-a-kúb antóŋ ngen échě élóntɛ́né ébɛ. Hɛ́ɛ Petro ákámtɛ́né chǒm éche Yesuɛ ánlāāʼɛ́ mɔ́ aá, “Nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ ngen ébɛ wɛ̌bāŋ mɛ á yə̌l ngen éláán.” Hɛ́ɛ Petro ábə́nlé awɛ́, ábooted-tɛ achii.

15

Payledɛ akáádté Yesuɛ

(Mat 27.1-2, 11-14; Luk 23.1-5; Jɔn 18.28-38)

1 Bǐn éʼsáŋgé-ʼaá sáŋgɛ́n, beprisɛ bémbáá, bad bémbáá bé Israɛl, bemeléede bé mbéndé ne bad bé káánsɛl embáá e bad bé Israɛl békób mbom. Bênhǎŋ Yesuɛ, bébāg-kɛ mɔ́ á mekáá wɛ́ɛ Payledɛ. 2 Hɛ́ɛ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Wɛ-ɛɛ́ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-ɛ?” Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Ngáne éhɔ́bé.” 3 Beprisɛ bémbáá bémbān mɔ́ ekud é mekan á yə̌l. 4 Hɛ́ɛ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ ámpē aá, “Weewóoʼɛ́ dyamdyam âhɔ́b-ɛ? Mmǒn wógéʼ ekud é mekan échě béhɔ́bɛɛ́ wɛ á yə̌l.” 5 Boŋ Yesuɛ enkênhɔ́bpé dyamdyam. Nɛ̂ dénkɔ̄mēd Payledɛ yə̌l áte.

Bán Yesuɛ atə́ŋgɛ́né awɛ́

(Mat 27.15-26; Luk 23.13-25; Jɔn 18.39-19.16)

6 Bɔɔb-pɔɔ́, émbɛ̄ nɛ́n bán á Ngande e Nnyíme-ámīn, Payledɛ ammɛntɛ́n mod a mbwɔg nhɔ́g abíded á mbwɔg. Ane mod abágéʼáá mod ké ahéé awě bad bênhɛdɛ́nné mɔ́. 7 Ene póndé mod nhɔ́g ambɛ́ á mbwɔg awě béchə́géʼáá bán Barabasɛ. Abédé ne bad ábe béntyēēmɛ̄n nkamlɛn ń Roma. 8 Dɔ́ɔ ndun e mod épédé wɛ́ɛ Payledɛ, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán ábɛl ngáne ámɛ́ntɛ́né bɔ́ abɛle. 9 Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyêhɛdeʼ bán, ḿbídted nyé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-ɛ?” 10 Abíi áde ámbīīʼɛ́ aá kɔ́njí edé beprisɛ bémbáá áte á yə̌l wɛ́ɛ Yesuɛ, dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ásɛ̄dēd bɔ́ nɛ̂. 11 Boŋ beprisɛ bémbáá békónéʼáá ábê bad bán béláa Payledɛ bán ábídted bɔ́ dásɔ̄ Barabasɛ. 12 Payledɛ ansɛdéd bɔ́ ámpē aá, “Chán-nɔ̄ nyéhɛdɛɛ́ bán ḿbɛl ne mod awě nyéchəgɛɛ́ bán kə̂ŋ e bad bé Israɛl?” 13 Dɔ́ɔ bélébpɛɛ́ eʼsaád bán, “Bomé mɔ́ á awɔg.” 14 Hɛ́ɛ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Áyə̄le chán? Ebébtéd éhéé ábɛ́lé?” Boŋ bênnabé abón bán, “Bomé mɔ́ á awɔg.” 15 Né-ɔɔ́, ngáne Payledɛ áhɛ́déʼáá aá mɔ́kódɛd ábê bad mewêmtɛn, ambídtéd bɔ́ Barabasɛ. Ambɛ̌ kunze aá, sə́nze ébɔm Yesuɛ, boŋ békɛ bébome-ʼɛ mɔ́ á awɔg.

Sə́nze éwɛ́lé Yesuɛ

(Mat 27.27-31; Jɔn 19.2-3)

16 Sə́nze éntēd Yesuɛ, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á eyáde é nkamlɛnɛ, bélād-tɛ baáb ábíníí áte áhed. 17 Bénwāād mɔ́ mengombe ḿme méyəgeʼ ḿme méwágné mengombe mé kə̂ŋ, bélóŋ-ʼɛ ekóté é mechə̌, béhɛ́ mɔ́ á nló. 18 Dɔ́ɔ bébóótédé mɔ́ awɛl, bélɛnté mɔ́ bán, “A-kə̂ŋ e bad bé Israɛl, edúbé ébɛ̂ ne wɛ!” 19 Bébɔ́méʼáá mɔ́ ntóŋ á nló, bésobtád mɔ́ meléed á yə̌l, bébwɔ̄gkē-ʼɛ mɔ́ mebóbóŋ âwɛl mɔ́. 20 Áde bémáá mɔ́ awɛl, bénhūd mɔ́ ḿmê mengombe á yə̌l, bétīmēd mɔ́ éche mbɔ́té chěn á yə̌l. Nɛ́ɛ bémádé nɛ̂, bênkɛɛ́n mɔ́ âkɛ dɛ̂bome mɔ́ á awɔg.

Bébómmé Yesuɛ á awɔg

(Mat 27.32-44; Luk 23.26-43; Jɔn 19.17-27)

21 Áde békagkɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ bébómné mod awě ambíd á dyad á Sirinɛ. Dǐn démbɛ̄ mɔ́ bán Simɔnɛ. Simɔnɛ abédɛ́ɛ sáá awě Alɛsandaa bɔ́ Refusɛ. Simɔnɛ atóméʼáá âsɔ́l á dyad-tê. Dɔ́ɔ békóbé mɔ́ boŋ bényāgtē mɔ́ bán ápêm awɔg áde Yesuɛ. 22 Dɔ́ɔ bépédé hǒm áde béchə́géʼáá bán, Golgota, awě adé nɛ́n bán, “Hǒm dé Ebóŋgɛ́l é Nló.” 23 Áhed bêmbɛ̌ Yesuɛ mǐm ḿme béládtɛ́né ne bwɛl ábe béchəgɛɛ́ bán mía* bán ámwɛ̂, boŋ enkênkwɛntɛ́nné amwɛ́. 24 Bêmbomé Yesuɛ á awɔg. Bênsǐd mbambú âkab éche mbɔ́té. 25 Mbwɛmbwɛ á ngə́ŋ abog dɔ́ɔ bébómmé mɔ́ á awɔg. 26 Chǒm éche bêntenlé á awɔg áwe nló mîn âlúmed nzɔm echě bébómnédé mɔ́ á awɔg émbɛ̄ nɛ́n bán, “Kə̂ŋ e bad bé Israɛl.” 27 Bêmbomé-ʼɛ bechîb bébɛ bɔ́mpē á awɔg, nhɔ́g á pɛd e ekáá émbáá eche Yesuɛ, aníníí-ʼɛ á pɛd e ekáá é emwɛd.†

29 Bad ábe bétóméʼáá nzii bɛnbɛn ne áhed bébɔ́méʼáá nló, bébwēmmē-ʼɛ mɔ́ nzyə́ŋ bán, “Ahâ! Wenhɔ́b wɛɛ́ mɔ́ɔ̄bōōtēd Ndáb-e-Dyǒb, wɛɛ́ mɔ́lōŋ-ʼɛ chɔ́ ámpē átîntê e eʼpun éʼláán. 30 Sǒŋ-ɔ̄ echoŋ yə̌l bɔɔb, ésud ásē á awɔg.” 31 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé béwɛ́léʼáá mɔ́. Běn ne běn béhɔ́béʼáá bán, “Achǒŋtéʼáá bad, bɔɔb eéhɛlɛɛ́ eche yə̌l awôŋgɛn. 32 Mɔ́ awě ahɔ́bé aá mɔ́ɔ mɔ́dē Ane-awě-Béwɔ́gté, aá mɔ́ɔ mɔ́dē-ʼɛ kə̂ŋ e bad bé Israɛl ásud-tɔɔ́ ásē á awɔg hɛ̂ bɔɔb, dényîn âbɛl dédúbe.” Ábê bechîb ábe bêmbomɛ́ɛ́ á awɔg nchoo ne Yesuɛ bɔ́mpē bésyə́ə́ʼáá mɔ́.

Kwééd eche Yesuɛ

(Mat 27.45-56; Luk 23.44-49; Jɔn 19.28-30)

33 Áde kəd épédé, ehíntɛ́n ênkwɛ̌ hǒm ásyə̄ə̄l, kə́ə́ŋ ne á ngə́ŋ éláán. 34 Áde ngə́ŋ éláán épédé, Yesuɛ anlébé esaád aá, “Elí, Elí, lámá sábátāni.” Nɛ́n adé nɛ́n bán, “A-Dyǒb ádêm, a-Dyǒb ádêm, cheé ékə́ə́ boŋ étɛdté mɛ?” 35 Nɛ́ɛ doŋge á bad ábe bémbɛ̄ bɛnbɛn béwógé nɛ̂, bénhɔ̄b bán, “Nyéwógeʼ, achɛ̂nle Elaijaa aá áhyɛ áwôŋgɛn mɔ́.” 36 Hɛ́ɛ mod nhɔ́g ányə́gté boŋ átédé kuchá, átɔdtéʼ á ebɛ́ntéd é mǐm-tê, ásɔméʼ á ntóŋ boŋ áhāg mɔ́ á nsəl aá ámwɛ̂. Anhɔ́b aá, “Nyémwɛ dényîn nzé Elaijaa ǎhyɛ mɔ́ asuded á awɔg.” 37 Hɛ́ɛ Yesuɛ álébpé esaád boŋ ámīɛ̄-ʼɛ nlém.

38 Ene póndé chěn abad áde dênkǎb Ndáb é Dyǒb áte, dênsalé áte eʼpɛd éʼbɛ bootya ámīn kə́ə́ŋ ápɛ̄-ʼɛ ásē. 39 Ádě mod ambáá a sə́nze awě antyéém Yesuɛ áʼsō-te ânɔn mɔ́ ányíné ngáne Yesuɛ áwédé,‡ anhɔ́b aá, “Ne mbále, anɛ́n mod abédɛ́ɛ Mwǎn a Dyǒb.”

40 Bebaád behɔ́g bɔ́mpē bémbɛ̄ nchabnede bénɔneʼ mekan mésyə̄ə̄l ḿme mébɛnlad. Átîntê e ábê bebaád, Maria Magdalɛnɛ, Salomɛ ne Maria awě achyáá Jemsɛ asad bɔ́ Josɛb, bémbɛ̄ áhed. 41 Ábɛ́n bebaád béhídéʼáá Yesuɛ áde ámbɛ̄ɛ̄ á Galilia, béwōŋgān-nɛ mɔ́. Ekud é bebaád émpēe éche bɔ́bɔ̄ɔ bêmpɛ̌ á Jerusalɛm chɔ́mpē êmpɛ̌ áhed.

Nlíme ḿme Yesuɛ

(Mat 27.57-61; Luk 23.50-56; Jɔn 19.38-42)

42-43 Mod nhɔ́g abédé awě béchə́géʼáá bán Josɛbɛ. Ambíd á dyad á Arimatia. Anɛ́n mod abédɛ́ɛ mod e edúbé a káánsɛl embáá e bad bé Israɛl. Mɔ́mpē asinéʼáá póndé echě nkamlɛn ń Dyǒb mɛ́pɛɛ́. Ngáne émbɛ̄ɛ̄ mbwɛ mé mboŋsɛ́n (nɛ́dē áde mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ńlyə́gé nɛ́ɛ chǎn), hɛ́ɛ ákáá nlém, boŋ ápag wɛ́ɛ Payledɛ bɛnbɛn ne ngukɛ́l, álāŋgē mɔ́ aá ábɛ mɔ́ ndim ḿme Yesuɛ. 44 Áde Payledɛ áwógé bán Yesuɛ amaá awɛ́, yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte. Hɛ́ɛ álómé ane mod a mbáá a sə́nze achəg boŋ ásɛdté mɔ́ ké Yesuɛ amaá awɛ́. 45 Áde ene sə́nze élāŋgē mɔ́ aá Yesuɛ awédé, dɔ́ɔ ákwɛ́ntɛ́né aá Josɛbɛ átêd ḿme ndím. 46 Josɛbɛ anchǎn mbɔ́m. Antéd Yesuɛ ndim, ákāān mɔ́ ene mbɔ́m, alímé-ʼɛ mɔ́ á soŋ-tê echě bépwɔ́gé aláá áte. Ámbīd ene, antínéd aláá á mbáá ákɔ́lɛn nsəl ń soŋ. 47 Maria Magdalɛnɛ ne Maria awě anchyáá Josɛɛ bénɔ́néʼáá wɛ́ɛ bélîmmɛɛ́ Yesuɛ.

16

Yesuɛ apuúdé

(Mat 28.1-8; Luk 24.1-12; Jɔn 20.1-10)

1 Ámbīd e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte Maria Magdalɛnɛ, Maria awě achyáá Jemsɛ ne Salomɛ, bênchǎn dyɔ̌g dé elod é bwâm âkɛ dé awɔ́ged ndim ḿme Yesuɛ. 2 Mbwɛmbwɛ mé epun éʼsō é Sɔ̂ndɛ́ áde enyɛn étúbɛɛ́ dɔ́ɔ békíí á soŋ. 3 Áde békagkɛ́, dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bánken, “Nzɛ́ɛ́ ǎhūdē syánē aláá á nsəl ń soŋ?” 4 Dɔ́ɔ bésádé dǐd, boŋ bényīnē bán bémáá ádê aláá ahúd. Aláá áded dênkəl bwâmbwam. 5 Hɛ́ɛ bésɔ́lé á soŋ-tê, boŋ bényīnē kɔ́demod edyɛɛ́ á nkəg á pɛd e ekáá émbáá. Anhɛ́ megombe ḿme mépúbeʼ. Nɛ́n dénkōbēd bɔ́ mbwɔ́g bwâmbwam. 6 Hɛ́ɛ ene kɔ́demod élâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyéebááʼ, mbíí mɛɛ́ nyêhɛdeʼ Yesuɛ, mod a Nazarɛt awě bêmbomɛ́ɛ́ á awɔg. Apuúdé, eésaá hɛ́n. Nyénɔne wɛ́ɛ bênnaádté mɔ́. 7 Nyékag-kɔɔ́ bɔɔb nyéláa ábē bembapɛɛ, taŋge Petro, bán Yesuɛ apuúdé, ‘Akag-kɛ áʼsō á Galilia. Áwed-taá nyɛ́nyīnnē mɔ́ ngáne ánlāāʼɛ́ nyé.’ ” 8 Hɛ́ɛ bébóótédé anəŋ ne menyáké ḿme bényíné. Bémbīd á soŋ-tê bébootéd-tɛ anyəged. Béēlâŋge-ʼáa modmod dyamdyam áyə̄le mbwɔ́g ménkōb bɔ́.

Nyaa pɔ́g echě
Kálag e Makɔsɛ ésógé*

16.9-20

Yesuɛ alúmté Maria Magdalɛnɛ yə̌l

(Mat 28.9-10; Jɔn 20.11-18)

9 Áde Yesuɛ ámáá apuu, epɔg é mbwɛmbwɛ é epun éʼsō é Sɔ̂ndɛ́, Maria Magdalɛnɛ mɔ́ɔ ánsēbɛ̄ɛ̄ yə̌l alúmed. Anɛ́n mmwaád mɔ́ɔ Yesuɛ ámbīdēdtē eʼdəə́dəŋ bé mbéb saámbé áte. 10 Hɛ́ɛ ane mmwaád ákíí boŋ álāŋgē bad ábe bɔ́ɔbɛ Yesuɛ bébágéʼáá. Antán nɛ́ɛ béchyɛʼɛ́ kwééd eche Yesuɛ. 11 Boŋ áde béwógé bán Yesuɛ adé á aloŋgé, bán ane mmwaád anyíné-ʼɛ mɔ́, bénkêndúbɛ́ɛ́.

Yesuɛ alúmté ábɛ̄ bad bébɛ yə̌l

(Luk 24.13-35)

12 Ámbīd e póndé Yesuɛ anlúméd yə̌l wɛ́ɛ ábē bad bémpēe bébɛ áde bébídɛɛ́ á dyad-tê. Boŋ enɛ́n ngen anlúméd yə̌l nyaa émpēe. 13 Hɛ́ɛ ábɛ̂ bad bétímé ámbīd, békɛ béláá baáb ábíníí. Boŋ ké nɛ̂, baáb bɛ̂ bénkêndúbɛ́ɛ́.

Yesuɛ alúmté ábē bembapɛɛ
dyôm ne nhɔ́g yə̌l

(Mat 28.16-20; Luk 24.36-49; Jɔn 20.19-23; Mbɛl 1.6-8)

14 Ámbīd e póndé Yesuɛ anlúméd yə̌l wɛ́ɛ ábē bembapɛɛ dyôm-ne-nhɔ́g áde bédyágkē ndyééd. Bénkêndúbɛ́ɛ́ bad ábe bénhɔ̄b bán bényíné mɔ́ áde ámáá apuu. Né-ɔɔ́, ankáné bɔ́ áte aá béēwóoʼɛ́ adúbe, aá bélɛ́lé-ʼɛ nlém á abum. 15 Anláá bɔ́ aá, “Nyékag nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, nyékanle bad bésyə̄ə̄l nkalaŋ ḿ bwâm. 16 Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé boŋ bédusɛ́n-nɛ mɔ́ ǎkǔd eʼchoóchoŋ, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eedúbpe ǎkūd nkɔ́gsɛn. 17 Bad ábe bédúbpé bɛ́wōŋ ngíne âbɛl mam mé menyáké: bɛ́bīdtē bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte á dǐn ádêm; bɛ́hɔ̄bē-ʼɛ mehɔ́b mékɔ̄ɔ̄lē. 18 Bɛ́kōbɛ̄n nyə̌ mekáá, éebɛnlé bɔ́ dyamdyam. Ké bémmwɛ̄-ʼɛ ké eʼwɛ, ábê eʼwɛ béebɛnlé bɔ́ dyamdyam. Bɛ́bān bad bé nkole mekáá á yə̌l, bad bé nkole bɛ̂ bédyɛ̄ɛ̄-ʼɛ bwâm.”

Yesuɛ apǔmmé

(Luk 24.50-53; Mbɛl 1.9-11)

19 Áde Sáŋgú Yesuɛ ámáá bɔ́ ḿmɛ́n mekan aláa, dɔ́ɔ Dyǒb ábɛ́lé boŋ ápūmē ámīn. Andyɛɛ́ Dyǒb á ekáá émbáá. 20 Hɛ́ɛ bembapɛɛ bébídé, boŋ békɛ békalé Eyale é Dyǒb hǒm tɛ́ɛ́. Sáŋgwɛ́ɛ́ ambɛ́ ne bɔ́, ábɛ̄-ʼɛ bɔ́ ngíne âbɛl mekan mé menyáké, âlúmed nɛ́n aá chǒm éche béhɔ́bɛɛ́ édé mbále.

Nyaa empée echě kálag e Makɔsɛ ésógé†

16.9-10

[(9) Hɛ́ɛ ábê bebaád békíí, boŋ bélāŋgē Petro ne bad ábe bémbɛ̄ ne mɔ́ mekan mésyə̄ə̄l ḿme bénlyə̄gtɛ̄nnē bɔ́, bésɛ̄lē mɔ́ esóŋ-esóŋ. (10) Nɛ́ɛ nɛ̂ átómé, Yesuɛ mwěn anlóm bad nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l âkal nkalaŋ ḿ bwâm. Ḿmɛ̂ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńsáá, méehəŋlánné. Ḿmê nkalaŋ ńdíi nkalaŋ tə̂ŋgɛne aloŋgé áde dɛ́bɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé.]

* 1:6 Bébɛ́nládtáá nyoŋ é nyam eche béchəgɛɛ́ bán Kamɛ̂l âbɛl mbɔ́té. Mbɔ́té éched éēbágeʼaá kunze é mbɔ́té.

* 2:22 Ntyə́g ḿmě bébɛ́nlé ngob e nyam mɔ́ɔ bébɛ́nládtáá póndé eched.

* 4:32 Bǎn bé mɛl nɛ́ɛ ndóŋ.

* 5:20 Dekapolis: adíi mbwɔ́g e myad dyôm.

* 6:37 Mbwɔ́kɛl é kábpe ébɛ: ébédé nsábe ḿ mod nhɔ́g áyə̄le ngɔn waam.

* 7:15 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 16: “Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwôg.”

* 9:43 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 44: Áhed, eʼkuu ábě éʼdyāg bad béēwāgkē, muú ḿmed-tɛ méēdīmɛ̄ɛ̄.

† 9:45 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 46: Áhed, eʼkuu ábě éʼdyāg bad béēwāgkē, muú ḿmed-tɛ méēdīmɛ̄ɛ̄.

* 11:25 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 26: “Nzé nyéēlagsán bad bémpēe mbéb, ké awɛn Titɛ́ɛ awě adé ámīn éelagsɛ́nné nyé ḿmɛ̄n mbéb.”

* 14:68 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ Ene póndé chěn nchóm-a-kúb antóŋ.

* 15:23 Mía: mébédɛ́ɛ bwɛl ábě bad bébɛ́nládtáá âsuded mewɛ.

† 15:27 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 28: Ádě nɛ́n ábɛ́nlédé, eʼyale ábě éʼténlédé á kálag é Dyǒb bénlōn. Éténlédé nɛ́n bán, ‘Bêntóŋ mɔ́mpē á nchoo mé bebɛl bé mbéb.’

‡ 15:39 Áwédé: Doŋge á kálag déʼsó áwóó álébpé esaád, awɛ́-ʼɛ.

* 16:8 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ nchoo 9-20.

† 16:20 Doŋge á kálag déʼsó ábádé ádɛ́n asóg á kálag ámbīd e nchoo 8.

Lukasɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ ngáne

Lukasɛ

átélé

Ndibned ń kálag

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ ngáne Lukasɛ átélé ńlûmte Yesuɛ ngáne Nsoodɛ awě Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄lōmē bad bé Israɛl. Lukasɛ ahɔ́bé aá Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́ɔ épwɛ́dé Yesuɛ âpɛɛn nkalaŋ ḿ bwâm wɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad. Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿbude ahɔ́b tə̂ŋgɛne eʼboŋ bé nlém ábɛ Yesuɛ álûmtɛɛ́ bad. Á mbooted menyiŋge ményínnédé áde ehə́ŋgé ébídé tə̂ŋgɛne epɛ éche Yesuɛ, ményínnéd-tɛ á asóg áde Yesuɛ ápúmmé ádyōb. Mekan ḿme Lukasɛ ákóó awéd áte médíi: mekáne, Edəə́dəŋ éche Ésáá, mekan ḿme bebaád bébɛ́lé átîntê e nsɔ́n ḿme Yesuɛ ne alagsɛn áde Dyǒb álagsanné bad mbéb.

Lukasɛ abádé mekan áte wɛ́n ḿme médé áyə̄l e ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm děmpɛn (Nɔ̌n eʼpɛd éʼbɛ ne ntóób á nkabtéd).

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1.1-4

Echyáa éche Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ne éche Yesuɛ 1.5-2.52

Nsɔ́n ḿme Jɔnɛ, Ndusɛnɛ 3.1-20

Edusɛn ne mekəgsɛn ḿme Yesuɛ 3.21-4.13

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ á Galilia 4.14-9.50

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ áde áhídté á Galilia âpɛ á Jerusalɛm 9.51-19.27

Eʼpun bé asóg ábe Yesuɛ á Jerusalɛm ne bɛnbɛn ne á Jerusalɛm 19.28-21.38

Akáad áde békáádté Yesuɛ ne eche kwééd 22-23

Mpuu ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́, alúmed áde ánlūmēdtē bad yə̌l ne ḿme mpume 24.1-53

1

1 Á-Tiofilos, mod a edúbé, ekud é bad ékétēd póndé âtel mekan ásē, ḿme mébɛ́nlédé átîntê eʼ syánē. 2 Bétélé melemlem ngáne dénwōgkē wɛ́ɛ bad ábe bénnyīnɛ̄n mɔ́ dǐd se á mbooted, békalé-ʼɛ Eyale é Dyǒb. 3 Né-ɔɔ́, ntóó ḿmɛ́n mekan ahɛd áte se á mbooted, nnyíné-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ ébóó mɛ́mpē ńtēd póndé, ńtele wɛ mekan ásē ahɔ́g-ahɔ́gɛ̄. 4 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l wɛɛ́chem mbále tə̂ŋgɛne mekan ḿme émáá abíi.

Ángɛl epiídé Sakaria

5 Á póndé eche Hɛrɔdɛ ábédé kə̂ŋ e Judeya, mod nhɔ́g ambɛ́ bán Sakaria. Sakaria abédɛ́ɛ prisɛ á nchoo ḿme Abiyaa. Mwaád ambɛ́ dǐn bán Elisabɛtɛ. Mɔ́ ámpē abédɛ́ɛ ngɔn e túmbé eche Arɔnɛ. 6 Aloŋgé áde bɔ́ mwaád dēmbɛ̄ bwâm áʼsō éʼ Dyǒb. Béhídéʼáá mbéndé éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ésyə̄ə̄l. 7 Boŋ bénkênwálɛ́ɛ́ mwǎn ké nhɔ́g áyə̄le Elisabɛtɛ abédé ekɔm. Bɔ́ bad bébɛ bêmmǎd-tɛ achun.

8 Bɔɔb-pɔɔ́, áde póndé e nsɔ́n e nchoo ḿme beprisɛ ḿme Sakaria bɔ́ épédé áte, ankɛ̌ nsɔ́n ḿme prisɛ abɛl á Ndáb-e-Dyǒb epun ehɔ́g. 9 Mɔ́-ʼaá bêmpwɛdté âsɔ̄l á Ndáb-e-Dyǒb âbɛle Sáŋgwɛ́ɛ́, âhyáad eʼtwɛ́, ngáne nsɔ́n ḿme prisɛ ńhɛ́dnádtáá. 10 Áde áhyâŋtɛɛ́ eʼtwɛ́, ndun e mod embɛ́ ámbīd e ebwɔ́g, békânneʼ.

11 Hɛ̂ dɔ́ɔ ángɛl e Sáŋgú épíídé mɔ́, etyéém mɔ́ á pɛd e ekáá émbáá bɛnbɛn ne menyán mé eʼtwɛ́. 12 Anyín áde Sakaria ányíné ángɛl, yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte, mbwɔ́g ménkōb-pɛ mɔ́ bwâmbwam. 13 Dɔ́ɔ ángɛl élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-Sakaria, weebááʼ. Dyǒb áwógé wɛ mekáne. Né-ɔɔ́, awǒŋ mwaád Elisabɛtɛ, ǎchyāā mwǎn. Échuu ane mwǎn dǐn wɛɛ́ Jɔnɛ. 14 Anɛ́n mwǎn ǎwōgēd wɛ menyiŋge. Ndun e mod ámpē ěwōg menyiŋge é echyáa échē. 15 Ébɛ̄ nɛ̂ áyə̄le ane mwǎn ǎbɛ̄ ndəle a mod áʼsō éʼ Sáŋgú. Eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ ámwágkē mǐm ḿme méwag, káa chǒm ké échě éwúú áte. Edəə́dəŋ éche Ésáá élōn mɔ́ áte se á ncháátɛ́n. 16 Ǎtiméd bad bé Israɛl nlém ámbīd wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ awě adé ádab Dyǒb. 17 Ǎbɛ̄ áʼsō boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ ápag. Ǎwōŋ-ʼɛ edəə́dəŋ ne ngíne melemlem ngáne nkal éʼdəə́dəŋ Elaijaa aʼbɔɔ́d ánwōŋgē. Ǎchěd bad nlém á abum, âbɛl bad bɔ́ɔbɛ bǎn bétim ásē. Ǎbɛ̌l bad ábe béwúɛ́né Dyǒb nló áte, béhəŋlɛ́n, béwóŋ debyɛ́ɛ́ nɛ́ɛ bad ábe bétyéeme áʼsō éʼ Dyǒb. Né-ʼaá áboŋsɛ́nné epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́.” 18 Sakaria ansɛdéd ángɛl aá, “Cheé élûmte mɛ nɛ́n bán ádɛ́n akan áde éhɔ́bé dɛ́bɛnléd? Mměn mmaá achun. Awêm mwaád-tɛ ámpē amaá kɔ̂d atóm.” 19 Dɔ́ɔ ángɛl étimtanné mɔ́ aá, “Ndíī Gabriɛlɛ, mésɛ́nzɛ ḿme mébɛnle Dyǒb nsɔ́n. Dyǒb álómé mɛ áwōŋ, âláa wɛ ḿmɛ́n nlébtéd ḿ bwâm. 20 Bɔɔb-pɔɔ́, ngáne wéēdūbpɛɛ́ dyam áde ńhɔ́bé, wɛ̌kwɛ̌ ebóbé kə́ə́ŋ ne póndé echě mam mésyə̄ə̄l ḿme ńláŋgé wɛ mɛ́lōnnē. Mekan mésyə̄ə̄l mɛ́bɛnléd-tɛ á póndé echě métə́ŋgɛ́né abɛnled.”

21 Ene póndé esyəə́l bad bésínéʼáá Sakaria ámbīd ebwɔ́g, bényāgēʼ chǒm éche ékə́ə́ boŋ ápɛ̄ abem á Ndáb-e-Dyǒb-te nɛ̂. 22 Áde ábídé áwed, eéhɛleʼaá dyamdyam ahɔ́b áwāb. Dɔ́ɔ béchémé nɛ́n bán, anyíné ndɔ́g á Ndáb-e-Dyǒb. Mekáá mɔ́ɔ álúmtánnáá bɔ́, ésebán ahɛle dyam ahɔ́b.

23 Póndé e nsɔ́n echě Sakaria emaá-ʼaá áte, asú á ndáb. 24 Ámbīd e póndé mwaád ambɛ́ nkog. Ankoó yə̌l á ndáb-te á etûn é ngɔn étáan. 25 Anhɔ́b aá “Kə́ə́ŋ ne á asóg Sáŋgwɛ́ɛ́ abɛ̌nlé mɛ ádɛ́n. Awógé mɛ ngɔl, ahúdé-ʼɛ mɛ eʼsôn áyə̄l átîntê e ábêm bad.”

Ángɛl epiídé Maria

26-27 Ádě dyěm áde Elisabɛtɛ ádíí ngɔn ntóób, Dyǒb dénlōm ángɛl Gabriɛlɛ á dyad á Nazarɛt, á aloŋ á Galilia, wɛ́ɛ ngɔndérɛ pɔ́g bán Maria. Maria enkêmbííʼɛ́ mwɛnchóm. Mod ankií mɔ́ awe béchə́géʼáá bán Josɛbɛ. Josɛbɛ ambíd á túmbé echě Kə̂ŋ Dabidɛ. 28 Áde ángɛl étáné Maria enhɔ́b aá, “Á-Maria, nsaŋ ḿbɛ̂ ne wɛ! Edíī mmwaád awě akudé mendɛ ne Dyǒb. Titɛ́ɛ Dyǒbɛ adé ne wɛ.” 29 Nɛ́n dêntagéd Maria á mewêmtɛn-tê bwâmbwam. Akɔ̌gláádtáá á nlém-tê âbíi chǒm éche ene nyaa e melɛntɛn éhɛle élûmteʼ. 30 Dɔ́ɔ ene ángɛl élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-Maria! Weebááʼ, nsimé ń Dyǒb ńdé ne wɛ. 31 Ébíi wɛɛ́, mɔ́ɔ̄bɛ̄ nkog. Wɛ̌chyāā mwǎn a mwɛnchóm. Échuu mɔ́ dǐn wɛɛ́ Yesuɛ. 32 Ane mwǎn ǎbɛ̄ ndəle a mod. Bɛ́chə̌g mɔ́ bán, Mwǎn a Dyǒb á Ngum. Titɛ́ɛ Dyǒbɛ mwěn ǎbɛ̌ mɔ́ atii dé nkamlɛn áde sáá ambáá Dabidɛ. 33 Mɔ́ ǎkamlɛ́n abum á ndáb áde Jakɔbɛ á ngíndé ne á ngíndé. Nkamlɛn ḿme méewóŋgé asóg.” 34 Hɛ́ɛ Maria ásɛdtɛɛ́ ángɛl nɛ aáken, “Chán ńhɛle nchyáá mwǎn áde méēbīīʼɛ́ mwɛnchóm?” 35 Ene ángɛl enkwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Edəə́dəŋ éche Ésáá épií wɛ. Ngum e Dyǒb ěkūdtɛ̄n wɛ. Né-ɔɔ́, mwǎn awě asáá, awě wɛ́chyāāʼɛ́, ǎchəgnéd bán Mwǎn a Dyǒb. 36 Bíí wɛɛ́, Elisabɛtɛ, mwǎnyoŋ a túmbé pɔ́g, mɔ́mpē adé nkog á eʼchun-tê. Mɔ́ awě bénhɔ̄bpē bán adé ekɔm, adé dyěm bɔɔb ngɔn ntóób. 37 Édé nɛ̂ áyə̄le dyamdyam déesaá áde átómé Dyǒb áte.” 38 Hɛ́ɛ Maria áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ndíī mbəledɛ awe Sáŋgwɛ́ɛ́. Ébɛ̂ ne mɛ ngáne éhɔ́bé.” Dɔ́ɔ ene ángɛl étɛ́dté mɔ́ boŋ ékag.

Maria akií wɛ́ɛ Elisabɛtɛ

39 Ḿmê mesú měn, Maria anlǎd yə̌l ne mehɛ́l mésyə̄ə̄l, ákɛ̄ á dyad á Juda ahɔ́g áde ádé á eʼkone-tê. 40 Áde ápédé áwed, ansɔ́l á ndáb echě Sakaria, álɛ̄lēd Elisabɛtɛ. 41 Awóg áde Elisabɛtɛ áwógé Maria ḿme melɛntɛn, mwǎn anhɔ́bnéd Elisabɛtɛ á abum-tê. Edəə́dəŋ éche Ésáá êmpií mɔ́. 42 Dɔ́-ʼaá álâŋgɛɛ́ Maria ne esaád é ngíne nɛ́n aá, “Nnam ḿbɛ̂ ne wɛ átîntê bebaád bésyə̄ə̄l. Nnam ḿbɛ̂ ne mwǎn awe wɛ́chyāāʼɛ́. 43 Chán ébɛ́nlédé éche mɛmɛ ńkúdé échɛ́n edúbé? Chán nyaá awe Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɛle áhyɛ áwêm-é? 44 Awóg áde ńwógé ḿmôŋ melɛntɛn, mwǎn ahɔ́bté mɛ yə̌l á abum-tê ne menyiŋge. 45 Dyǒb ánámté wɛ áyə̄le edúbpé nɛ́n wɛɛ́, dyam áde Sáŋgwɛ́ɛ́ áláŋgé wɛ dɛ́bɛnléd.”

Ngəse echě Maria

46 Hɛ́ɛ Maria áhɔ́bɛɛ́ aá,

“Nkêmte Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém ḿmêm ńsyə̄ə̄l,

47 edəə́dəŋ échêm ámpē éwógne Dyǒb menyiŋge. Mɔ́ adé awêm mod a eʼsoósoŋ.

48 Áyə̄le achemé mɛ awě ndé awe mwǎ mbəledɛ ngɛ̂n. Bootya bɔɔb, âkɛ áʼsō, nyoŋgɛl e bad tɛ́ɛ́ ěhɔ̄b bán, ńdé mmwaád awě Dyǒb ánámté.

49 Dyǒb á Ngum abɛ̌nlé mɛ ndəle a akan. Mɔ́ adé ane awě asáá.

50 Ngɔl echê ěbɛ̄ nyongɛl ne nyongɛl e bad tɛ́ɛ́, ámīn e kénzɛ́ɛ́ awě abage mɔ́ edúbé.

51 Abɛlé ndəle a akan ne éche ekáá chěn. Apuúdtédé bad ábe bédé kúmbe mewêmtɛn áte.

52 Ahúdé benkamlɛnɛ áwāb metii mé nkamlɛn, boŋ achə́gté bad ábe bésúdté yə̌l.

53 Akódté bad ábe bétagne nzaa ne kəse é bwěm, boŋ anané bad ábe bébúdé awóŋ aá bésūɛʼ ne mekáá mé ngɛ̂n.

54-55 Akǎmtɛ́né âlóned akag áde ámbɛɛ́ ábɛ̄d betaa, bootya Abrahamɛ ne ḿmē mbyaa ńsyə̄ə̄l kə́ə́ŋ ne á ngíndé. Né-ɔɔ́, awóŋgɛ́né ábē bembəledɛ, bad bé Israɛl.”

56 Ámbīd e nɛ̂, Maria andyɛɛ́n Elisabɛtɛ ngɔn éláán, boŋ ásūɛ̄ʼ ámbīd.

Echyáa éche Jɔnɛ Ndusɛnɛ

57 Ámbīd e póndé, eʼwɛ éʼ mwǎn bénkōb Elisabɛtɛ. Anchyáá mwǎn a mwɛnchóm. 58 Túmbé echê ne bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bédyɛ́ɛ́ʼáá abwɔ́g ahɔ́g, bénsōŋtɛ̄n nɛ́n bán Sáŋgwɛ́ɛ́ ábagé mɔ́ sáŋkalaa a nsimé, bɔ́mpē béwóg menyiŋge. 59 Mbwɛ mé asóŋ-á-yə̌l (ámbīd e eʼpun waam) áde béhyédé mwǎn ayag, béhɛ́déʼáá mɔ́ dǐn áde sáá achuu bán Sakaria. 60 Dɔ́ɔ nyaá áhɔ́bɛɛ́ aá, “Aáy! Dǐn dɛ́bɛ̄ɛ̄ mɔ́ bán Jɔnɛ.” 61 Hɛ́ɛ bétimtanné mɔ́ bán, “Modmod eésaá áwoŋ túmbé-te awě awóó ádé dǐn.” 62 Né-ɔɔ́ bênhəgtɛ́n Sakaria á mekáá mîn âhɛd áte ngáne ádə́ə́ mwǎn dǐn achuu. 63 Hɛ́ɛ áhə́gtɛ́né ne mekáá aá bépiined mɔ́ abámbé. Antěl áhed aá, “Dǐn ádíī mɔ́ bán Jɔnɛ.” Anyín áde bad bényíné nɛ̂, menyáké mékōb bɔ́. 64 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ehɔ́b énsālē mɔ́ á nsəl, ábootéd-tɛ dyam ahɔ́b ámpē, ákēmtē-ʼɛ Dyǒb. 65 Nɛ́n dénkōbēd bad bésyə̄ə̄l ábe bébédé áhed mbwɔ́g, békɛɛné nkalaŋ hǒm ásyə̄ə̄l á myad mé eʼkone á aloŋ á Judeya. 66 Mod tɛ́ɛ́ awě anwóg ádɛ́n akan, ankoó dɔ́ á nlém-tê. Bésɛdté bánken, “Ebə́l é mod éhéé anɛ́n mwǎn ábɛ̄ɛ̄-yēē?” Bésɛ́dtéʼáá nɛ̂ áyə̄le bémbīī nɛ́n bán Dyǒb ádé ne ane mwǎn.

Ngəse echě Sakaria

67 Bɔɔb-pɔɔ́, Edəə́dəŋ éche Ésáá émpií sɛ́ɛ mwǎn, Sakaria. Hɛ́ɛ ábóótédé mam ahɔ́bted, ahɔ́bé aá,

68 “Mekɛnag mébɛ̂ ne Sáŋgwɛ́ɛ́, Dyǒb á bad bé Israɛl.

Békɛn Dyǒb áyə̄le ahyedé ábē bad anyen ásē, akɔ̌dté-ʼɛ bɔ́.

69 Akwǒgté ngum a mod á abum á ndáb áde awě mbəledɛ Dabidɛ, mɔ́ɔchoód syánē.

70 Seʼ bɔɔ́d ansɔ́n bekal béʼdəə́dəŋ, alóm bɔ́ aá béhɔ́b bán,

71 Mɔ́ɔ̄soŋ syánē á mekáá mé bad bé ekɔyí ábe syánē, ne bad ábe békɔ́ɔ́ syánē.

72 Nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb álûmtɛɛ́ ngɔl eche ánhīīʼɛ́ ábɛ̄d betaa akag. Né-ʼaá ákámtɛ́né ḿmē melɛ̌,

73 nɛ́dē melɛ̌ ḿme ámmwɛ̄ɛ̄ ne awɛd sáá ambáá Abrahamɛ.

74 Anhɔ́b aá mɔ́ɔ̄madté syánē asoŋ á mekáá mé bad bé ekɔyí ábe syánē,

boŋ déhɛl mɔ́ abɛle ésebán debáaʼ.

75 Dɛɛ́bɛnlé mɔ́ póndé eched ne nlém ḿme ńsáá ne mbɛltéd ḿme ńdé ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́,

á aloŋgé ádɛ̄d ásyə̄ə̄l.

76 Wɛ-ɔɔ́, a-mwǎn, bɛ́chə̌g wɛ bán nkal éʼdəə́dəŋ awě Dyǒb á Ngum.

Wɛ-ʼaá wɛ̌sēbē Sáŋgwɛ́ɛ́ áʼsō, âboŋsɛn mɔ́ nzii echě ábwɛɛ́ áte.

77 Wɛ̌bɛ̌l ábē bad bébíí nɛ́n bán, Dyǒb áchóŋté bɔ́ áyə̄le álágsɛ́né bɔ́ ḿmab mbéb.

78 Nɛ́n dɛ́bɛnléd áyə̄le ngɔl e Dyǒb ne ábē eʼboŋ bé nlém.

Ene ngɔl chɔ́-ʼaá ěkə̌ŋ eʼnyínɛn bé ekíde ábě éʼbídé ámīn éʼpiinéd syánē eʼsoósoŋ.

79 Né-ɔɔ́ bad ábe bédé á ehíntɛ́n-tê, ne á nsəl ń soŋ, bɛ́kǔd eʼnyínɛn bé eʼkíde.

Syánē-ʼɛ dɛɛ́kǔd debyɛ́ɛ́ áde álûmte syánē nzii echě epɛɛne aloŋgé dé nsaŋ.”

80 Jɔnɛ ankwǒg, edəə́dəŋ é Dyǒb ébɛ̄-ʼɛ mɔ́ ngíne. Andyɛ̌ é ehyáŋge kə́ə́ŋ ne á póndé eche ábóódtédé eyale é Dyǒb akal á ntə́lé wɛ́ɛ bad bé Israɛl.

2

Yesuɛ achyáádté á Betɛlhɛm

(Mat 1.18-25)

1 Ḿmê mesú-ɔɔ́ Agɔstusɛ, Kaisɛɛ a Roma antóméd mbéndé aá, moosyəə́l awě adé ásē e ḿmē nkamlɛn, ákɛ átelɛn dǐn. 2 Nɛ́n démbɛ̄ tóŋgé e bad eʼsó. Á póndé eched Kirinusɛ mɔ́ ambɛ́ nló mé aloŋ á Siria. 3 Mod tɛ́ɛ́ ankɛ̌ áwē dyad âbɛl boŋ bétel mɔ́ dǐn ásē.

4 Né-ɔɔ́ Josɛbɛ mɔ́mpē anhidé á dyad á Nazarɛt á Galilia, achə́gé á Betɛlhɛm, dyad áde Kə̂ŋ Dabidɛ á Judeya, áyə̄le ambíd á mbyaa ḿme Dabidɛ. 5 Ankɛ̌ nɛ̂ âbɛl bétôŋ bɔ́ Maria, ngɔndérɛ eche ânkiíʼɛ́. Maria mɔ́-ʼɛ ambɛ́ nkog. 6 Á Betɛlhɛm wɛ̂ dɔ́-ʼaá achád ákóbé Maria. 7 Anchyáá mwǎn a mwɛnchóm awě átúbné abum. Ankaán mɔ́ eʼpɛd bé mebad, ánāād-tɛ mɔ́ á ebwɔg éche bédídtɛɛ́ eʼlém áte, ngáne etə́l éebédɛɛ́ á ndáb e beken.

Ángɛl épíídé benɔn bé mbód

8 Ápɛd eched, benɔn bé mbód bénɔ́néʼáá échāb echoŋ éʼ mbód á hǒm dé medyɛ́ nkuu. 9 Ángɛl e Sáŋgú empií bɔ́ təléd, ehúmé é Sáŋgú éləŋnéd bɔ́. Mbwɔ́g ménkōb bɔ́. 10 Hɛ́ɛ ángɛl élâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyéebááʼ, mpiínédé nyé kəse e nkalaŋ echě ěwōgēd bad bésyə̄ə̄l menyiŋge bwâmbwam. 11 Nyébíi bán, epun éʼchii, Nsoodɛ awɛ̂n achyáádté á dyad áde Kə̂ŋ Dabidɛ. Mɔ́ adé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté. Mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́. 12 Eʼchemléd ábe ḿbagɛɛ́ nyé éʼdíi bán, nyɛ́ɛ̄tān mwǎn awe békáŋné eʼpɛd bé mebad ngáne ánáŋgé á ebwɔg éche bédídtɛɛ́ eʼlém áte.”

13 Melemlem mé póndé echoŋ é ángɛl émbīd eníníí ángɛl á nkəg təléd, ékɛné Dyǒb bán,

14 “Ehúmé ébɛ̂ ne Dyǒb áde ádé se ámīn, nsaŋ-ʼɛ ḿbɛ̂ ne baányoŋ ábe ábágé nsimé á nkǒŋsé!”

15 Ámbīd e nɛ̂, échê ángɛl énsū ámīn. Hɛ́ɛ benɔn bé mbód bélâŋgɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bán, “Syáā dékag á Betɛlhɛm, dékɛ dényîn ádê akan áde Dyǒb á Ngum álúmté syánē áte aá ábɛ́nlédé.”

16 Dɔ́-ʼaá békíí á mehélé-te, boŋ bédibté Maria bɔ́ Josɛb ne nkə́ə́l ḿ mwǎn nɛ́ɛ ńnáŋgé á ebwɔg éche bédídtɛɛ́ eʼlém áte. 17 Bémáá-ʼaá anyín nɛ̂, dɔ́ɔ bébóótédé nkalaŋ akal ngáne ángɛl énlāāʼɛ́ bɔ́ tə̂ŋgɛne ane mwǎn. 18 Bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg nɛ̂, menyáké ménkōb bɔ́. 19 Maria ankoó ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l á nlém-tê, ádolé mɔ́ áte. 20 Hɛ́ɛ benɔn bé mbód bétímé ámbīd, békēmtē Dyǒb, békɛné-ʼɛ mɔ́ áyə̄le mam mésyə̄ə̄l ḿme béwógé, boŋ bényínɛ́n-nɛ dǐd nɛ̂ŋgáne bénlāāʼɛ́ bɔ́.

21 Ámbīd e eʼpun waam, mbwɛ ḿme béyagɛɛ́ mwǎn, bênchuú mɔ́ dǐn bán Yesuɛ. Ádê dǐn dɔ́ɔ ángɛl êmmadté mɔ́ achəg boŋ nyaá ǎbɛ̄ dyěm.

Bépɛ́ɛ́né Yesuɛ á Ndáb-e-Dyǒb

22 Bɔɔb-pɔɔ́, mbéndé e Mosɛɛ ehɛdáá bán, ámbīd e echyáa bébɛ mendɛ âwobe nyɛ̌ mwǎn bɔ́ sɛ́ɛ mwǎn. Áde bémádé nɛ̂, Maria bɔ́ Josɛb bênkɛɛ́n mwǎn á Jerusalɛm âlúmed mɔ́ áʼsō éʼ Sáŋgú. 23 Bênkɛ̌ nɛ̂ nchoo ne ngáne éténlédé á mbéndé e Sáŋgú bán, Mwǎn a mwɛnchóm tɛ́ɛ́ awě bétúbné abum, bɛ́bɛ mɔ́ á mekáá mé Dyǒb. 24 Bênkɛ̌ nɛ̂ kə́ə́ŋne âbɛ mendɛ ne âlóned mbéndé e Sáŋgú echě ehɔ́bé bán mod ábɛ bé élə̄ə̄ bébɛ káa mbəŋgé ésad ébɛ.

25 Á Jerusalɛm wê, mod ambɛ́ bán Simionɛ. Ane mod anwóŋ abɛ́ áde atə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, ákoŋgé-ʼɛ mbéndé é Dyǒb. Edəə́dəŋ éche Ésáá émbɛ̄ ne mɔ́. Asinéʼáá póndé echě Dyǒb dɛ́soŋgé aloŋgé á bad bé Israɛl. 26 Edəə́dəŋ éche Ésáá êmmǎd-tɛ mɔ́ alúmed nɛ́n aá, éewáá ésebán ányíné Ane awě Sáŋgwɛ́ɛ́ Áwɔ́gté. 27 Edəə́dəŋ éche Ésáá êmbɛ̌l Simionɛ ankɛ̌ á Ndáb-e-Dyǒb. Dɔ́ɔ Maria ne Josɛb bépɛ́ɛ́né awab mwǎn Yesuɛ áhed, ngáne mbéndé éhɛ́déʼáá. 28 Simionɛ ankobɛ́n bɔ́ mwǎn, abwáá mɔ́, boŋ ákēmtē Dyǒb nɛ́n aá,

29 “A-Sáŋgú, ngáne élónté ádōŋ akag, téd-tɔ̄ mɛ, ńkag ne nsaŋ.

30-31 Áyə̄le mǐd ḿmêm ńnyíné awôŋ mod a eʼsoósoŋ awe ébóŋsɛ́né wɛɛ́ moosyəə́l ányîn.

32 Ǎbɛ̄ eʼnyínɛn bé ekíde ábe bɛ́bɛ̌l bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl âbíi wɛ, ǎpɛɛ́n-nɛ edúbé wɛ́ɛ ábôŋ bad bé Israɛl.”

33 Josɛbɛ ne Maria bémbɛ̄ menyáké âwóg mam ḿme béhɔ́bé tə̂ŋgɛne awab mwǎn. 34 Hɛ́ɛ Simionɛ ánámté bɔ́, boŋ álāŋgē Maria aá, “Nɔnéʼ, anɛ́n mwǎn awě nyényínɛɛ́ nɛ́n, Dyǒb dɔ́ɔ álómé mɔ́. Ǎbɛ̌l bad behɔ́g békud ebébtéd, ábíníí-ʼɛ békūd eʼsoósoŋ á aloŋ á Israɛl. Ǎbɛ̄ nɛ̂ŋgáne eʼchemléd éʼ Dyǒb, boŋ ekud é bad étīī mɔ́ ámīn, bétə̄ŋgān mɔ́. 35 Á póndé eched mod tɛ́ɛ́ ḿme mbɛltéd měn mɛ́bīdēd ḿme mewêmtɛn áwed. Hɛ́ɛ ndutul ésoŋgé wɛ á nlém nɛ́ɛ nkwáté.”

36-37 Nkal éʼdəə́dəŋ a mmwaád nhɔ́g abédé, dǐn démbɛ̄ mɔ́ bán Anaa, mwǎn awe Panuɛlɛ awě abíde á túmbé e Asɛɛ. Anaa anchǔn bwâmbwam. Bɔ́ nchóm bêndyɛɛ́ mwɛ̌ saámbé á eʼwóŋgé, boŋ ályə̄gē mɔ́ akúd kə́ə́ŋ ne á móom mé mwɛ́ waam ne mwɛ̌ ńniin. Eésyəŋgeʼaá á Ndáb-e-Dyǒb. Akánnéʼáá nkuu ne mǔte, ádidé-ʼɛ yə̌l nzaa á mekáne-tê. 38 Áde Maria bɔ́ Josɛb bépɛ́ɛ́né Yesuɛ á Ndáb-e-Dyǒb pɛɛnɛ́n, Anaa ambɛ́ áhed. Hɛ́ɛ ábóótédé Dyǒb akɛn, ákanlé-ʼɛ bad nkalaŋ tə̂ŋgɛne ane mwǎn. Ábê bad bébédɛ́ɛ bad ábe bésínéʼáá póndé eche Dyǒb dɛ́wɔbɛ́ɛ́ dyad á Jerusalɛm. Anláá bɔ́ nyaa e mod echě ane mwǎn ábɛ̄ɛ̄.

Josɛbɛ bɔ́ Maria bétímné
mwǎn ámbīd á Nazarɛt

39 Áde Maria bɔ́ Josɛb bémádné mam mésyə̄ə̄l ngáne mbéndé e Sáŋgú éhɛ́déʼáá, bêntǐm áwāb dyad á Nazarɛt á aloŋ á Galilia. 40 Ene póndé mwǎn mɔ́-ʼɛ ákwogéʼ, áwūɛ̄ʼ áte, debyɛ́ɛ́ ákwogé mɔ́, nsimé ń Dyǒb mɔ́-ʼɛ ńhīdē mɔ́.

Yesuɛ akií á Ndáb-e-Dyǒb

41 Bɔɔb-pɔɔ́, émbɛ̄ bán, mwɛ̌ tɛ́ɛ́ Yesuɛ sáá bɔ́ nyaŋ békágéʼáá á Jerusalɛm áyə̄le Ngande e Nnyíme-ámīn. 42 Áde Yesuɛ ápédé dyôm á mwɛ́ ne ḿbɛ, bɔ́bɔ̄ɔ bênkɛ̌ á ngande ngáne êmmɛntɛ́nné abɛ́. 43 Ngande emaá-ʼaá boŋ nyaá bɔ́ sáŋ bésūɛ̄ʼ á dyad. Yesuɛ anlyə̌g ámbīd á Jerusalɛm ésebán bébíí. 44 Mewêmtɛn mémbɛ̄ bɔ́ nɛ́n bán, adé á echoŋ éche ésúɛ́ʼáá. Boŋ áde békékɛɛ́ bootya mbwɛmbwɛ kə́ə́ŋ ne ngukɛ́l, dɔ́ɔ bébóótédé mɔ́ ahɛd, bésɛ̄dtē mɔ́ wɛ́ɛ bad bé túmbé ne bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bébyɛ́ɛ́né. 45 Anyín áde béenyínɛɛ́ mɔ́, bêntǐm ámbīd á Jerusalɛm âhɛd mɔ́ áwed.

46 Âlôntɛn eʼpun éʼláán dɔ́ɔ bétímé mɔ́ adibed á Ndáb-e-Dyǒb. Andyɛɛ́ átîntê e bemeléede, áwōglān bɔ́, ásɛdté-ʼɛ bɔ́ mam. 47 Mod tɛ́ɛ́ awě anwóg mam ḿme Yesuɛ áhɔ́béʼáá, ambɛ́ menyáké áyə̄le nsôŋtɛn ḿme ánwōŋgē ne nyaa echě ákwɛ́ntánnáá bɔ́. 48 Áde nyaá bɔ́ sáŋ bényíné mɔ́, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte. Dɔ́ɔ nyaá ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aá, “A-mwǎn, chán-nɔ̄ ébɛ́lé sé nɛ́n? Sé sóŋ sêkɔ́mé wɛ ahɛd, sétagé-ʼɛ áte.” 49 Boŋ Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéhɛdé mɛ? Nyénkêmbííʼɛ́ bán, ntə́ŋgɛ́né abɛ́ á ndáb echě echem Sáŋ-ɛ?” 50 Bénkênhɛnlé dyam áde áhɔ́bé asôŋtɛn.

51 Ámbīd e nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ áhídé nyaá bɔ́ sáŋ, boŋ bɔ́bɔ̄ɔ bésūɛ̄ʼ á Nazarɛt. Enkênwúɛ́nné bɔ́ nló áte. Nyaá-ʼɛ ankoó ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l á nlém-tê. 52 Ngáne Yesuɛ ákwógéʼáá, debyɛ́ɛ́ dɔ́mpē ákwógéʼáá mɔ́. Nsimé ń Dyǒb ne ḿ baányoŋ ńhīdē mɔ́.

3

Jɔnɛ, Ndusɛnɛ aboŋsan nzii

(Mat 3.1-12; Mak 1.1-8; Jɔn 1.19-28)

1-2 Á póndé echě nkamlɛnɛ Tibɛriosɛ, ákēbɛ̄ɛ̄ Kaisɛɛ a Roma áyə̄le dyôm á mwɛ̌ ne ńtáan, Dyǒb dénlōm Jɔnɛ mwǎn awe Sakaria ne nlébtéd á ehyáŋge wɛ́ɛ ábédé. Ene póndé-ʼɛ dɔ́ɔ Pontus Payledɛ mɔ́-ʼɛ ábédé Nkamlɛnɛ á Judeya, Hɛrɔdɛ ákamlán aloŋ á Galilia, mwǎnyaŋ Filibɛ-ʼɛ ákamlán aloŋ á Ituria ne aloŋ á Trakoniti. Boŋ Lisania mɔ́-ʼɛ akamlánnáá aloŋ á Abilɛnɛ. Ḿmê mesú měn-naá Anasɛ bɔ́ Kaifasɛ bébédé beprisɛ bémbáámbáa. 3 Jɔnɛ abwágéʼáá mebwɔ́g mésyə̄ə̄l ḿme mélə́ŋnédé edíb é Jodan. Ákag ákalé eyale é Dyǒb nɛ́n aá, “Nyétɛde abɛl dé mbéb, nyékud edusɛn âbɛl boŋ Dyǒb álagsɛn nyé mbéb.” 4 Nɛ́n dénlōnēd chǒm-ɛ́ɛ éténlédé á kálag echě nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa bán,

“Ehə́ŋgé ébídé á ehyáŋge bán,

nyéboŋsɛn epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́.

Nyétíi echě nzii.

5 Nyélóned nhog tɛ́.

Nyésuded mbɔɔd ne ekone tɛ́.

Nyétíi mebwɔ́g ḿme méhyɔ́mé.

Nyétaled mebwɔ́g ḿme médé pwɔgléd pwɔgled.

6 Âbɛl boŋ moonyoŋ asyəə́l ányîn ngáne Dyǒb ásooʼɛ́ aloŋgé á bad.”

7 Ndun e mod empɛ̌ wɛ́ɛ Jɔnɛ béhɛdé bán, ádusɛn bɔ́. Mɔ́-ʼɛ ásɛ́dté bɔ́ aáken, “Píí é nyə̌ chɛ́n! Nzɛ́ɛ́ múmɔ́ aláŋgé nyé aá nkáásé ń Dyǒb ńhúɛʼ boŋ aléb-pɛ nyé aá nyékúme abáŋgé? 8 Nyéchyáa eʼpum ábe éʼlûmte bán nyêtɛdté abɛl dé mbéb, tómaa âhɔ́b áwɛn nlém-tê bán, ‘nyêdé bǎn ábe Abrahamɛ, nyéekudté nkɔ́gsɛn ń Dyǒb.’ Boŋ ńláa nyé nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb áhɛle ábɛnléd ḿmɛ́n meláá átīmēd mɔ́ bǎn ábe Abrahamɛ. 9 Bɔɔb-pɔɔ́, ehón émáá anaa á nkaŋ ḿ mɛl. Né-ɔɔ́, bwɛl ké éʼhéé ábe béēchyāāʼ eʼpum éʼ bwâm, békwɛl bɔ́, bébwém-mɛ bɔ́ á muú-te.” 10 Hɛ̂ dɔ́ɔ, bad bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Chán-nɔ̄ sɛ́bɛnlé bɔɔb?” 11 Jɔnɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Mod awě awóó mbɔ́té ébɛ, ábɛ pɔ́g wɛ́ɛ ane awě eewóo chǒmchǒm. Ane awě mɔ́-ʼɛ awóó ndyééd, ákabe bad ábe béewóo.” 12 Belad bé táásɛ ábe bɔ́mpē bênhyɛ̌ edusɛn akud bênsɛdéd mɔ́ bán, “A-meléed, cheé sɛ́bɛnlé?” 13 Antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nyéēsaŋté táásɛ tómaa ngáne bétíídé.” 14 Nguse é sə́nze chɔ́-ʼɛ ênsɛdéd mɔ́ bánken, “Chán-náa sé, sébɛl chán?” Jɔnɛ ankwɛntɛ́n aá, “Nyéēkobné bad mɔné. Nyéebáné-ʼɛ bad mekan áyə̄l ngɛ̂n, boŋ nyébɛ̂ menyiŋge ne chǒm-ɛ́ɛ nyékudɛɛ́ nɛ́ɛ nsábe.”

15 Bɔɔb-pɔɔ́, bad ábe bébédé áhed, ḿmab mewêmtɛn mêmbootéd achə́ge ne eʼlyə́g bé nlém, békɔglád á nlém-tê nzé édé bán Jɔnɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté. 16 Hɛ́ɛ Jɔnɛ átimtanné bɔ́ moosyəə́l aá, “Ndusan nyé bɔɔb ne mendíb, boŋ mod ahúɛʼ awě atómé mɛ. Meékwognedɛɛ́ âhune ké ḿmē nkɔɔd mé metámbé. Ǎdusɛ́n nyé ne Edəə́dəŋ éche Ésáá, ádusɛ́n-nɛ nyé ne muú. 17 Awánlé échē epebɛn á ekáá, âbɛl nɛ́n, ápeb ḿme menyán ámīn. Nzé amadé, ǎlǎd mbum é bwâm áte, ákōō chɔ́. Boŋ ǎlǎd eʼpəə́, ahyáád bɔ́ á ebonde é muú éche éēdīmēʼ.”

18 Né-ɔɔ́ Jɔnɛ alébéʼáá bad ne ekud é pɔ́le émpēe, ákanlé-ʼɛ bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm. 19 Jɔnɛ anhɔ́b kə́ə́ŋne wɛ́ɛ nkamlɛnɛ Hɛrɔdɛ aá, abɛlé mbéb ngáne áwóó Hɛrodyasɛ, mwaád awě mwǎnyaŋ, nchoo ne eʼbébtéd bé mekan bémpēe ábe âmbɛnlé. 20 Âbád-tɛ áyə̄le ḿmê mbéb ńsyə̄ə̄l Hɛrɔdɛ anhɛ́ Jɔnɛ á mbwɔg.

Bédúsɛ́né Yesuɛ

(Mat 3.13-17; Mak 1.9-11)

21 Bɔɔb-pɔɔ́, áde Jɔnɛ ámáá ekud é bad adusɛn, Yesuɛ mɔ́ ámpē ampɛ̌ aá ádusɛn mɔ́. Áde ámáá mɔ́ adusɛn, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ankáné. Áde ákânnɛɛ́ nɛ̂ dɔ́ɔ ngob e dyǒb énédnédé. 22 Hɛ́-ʼaá Edəə́dəŋ éche Ésáá ébídé ngáne élə̄ə̄, boŋ ésudé mɔ́ á nló mîn. Ehɔ́b chɔ́mpē émbīd ádyōb nɛ́n, “Edíi awem mwǎn a nlém awě ńdə́ə́ bwâmbwam. Ndé menyiŋge ne wɛ.”

Abum á ndáb áde Yesuɛ

(Mat 1.1-17)

23 Yesuɛ ambɛ́ dyam móom mé mwɛ̌ méláán boŋ ábootád ḿme nsɔ́n. Bad bényínéʼáá mɔ́ nɛ́ɛ mwǎn awě Josɛbɛ. Josɛbɛ ambɛ́ mwǎn awe Eliɛ. Eliɛ ambɛ́ 24 mwǎn awe Matatɛ. Matatɛ ambɛ́ mwǎn awe Leviɛ. Leviɛ abédé mwǎn awe Melekyɛ. Melekyɛ ambɛ́ mwǎn awe Jannɛ. Jannɛ ambɛ́ mwǎn awe Josɛbɛ. 25 Josɛbɛ abédé mwǎn awe Matatya. Matatya ambɛ́ mwǎn awe Amɔsɛ. Amɔsɛ abédé mwǎn awe Nahumɛ. Nahumɛ ambɛ́ mwǎn awe Esilyɛ. Esilyɛ ambɛ́ mwǎn awe Nagaya. 26 Nagaya abédé mwǎn awe Maatɛ. Maatɛ ambɛ́ mwǎn awe Matatya. Matatya ambɛ́ mwǎn awe Simɛnɛ. Simɛnɛ ambɛ́ mwǎn awe Josɛkɛ. Josɛkɛ ambɛ́ mwǎn awe Jodaa. 27 Jodaa abédé mwǎn awe Joananɛ. Joananɛ ambɛ́ mwǎn awe Resa. Resa ambɛ́ mwǎn awe Serubabɛlɛ. Serubabɛlɛ ambɛ́ mwǎn awe Salatyɛ. Salatyɛ ambɛ́ mwǎn awe Neriɛ. 28 Neriɛ ambɛ́ mwǎn awe Mɛlki. Mɛlki ambɛ́ mwǎn awe Adiɛ. Adiɛ ambɛ́ mwǎn awe Kosamɛ. Kosamɛ ambɛ́ mwǎn awe Elamadamɛ. Elamadamɛ ambɛ́ mwǎn awe Erɛ. 29 Erɛ ambɛ́ mwǎn awe Josua. Josua ambɛ́ mwǎn awe Elesaa. Elesaa ambɛ́ mwǎn awe Jorimɛ. Jorimɛ ambɛ́ mwǎn awe Matatɛ. Matatɛ ambɛ́ mwǎn awe Leviɛ. 30 Leviɛ ambɛ́ mwǎn awe Simionɛ. Simionɛ ambɛ́ mwǎn awe Judaa. Judaa ambɛ́ mwǎn awe Josɛbɛ. Josɛbɛ ambɛ́ mwǎn awe Jonamɛ. Jonamɛ ambɛ́ mwǎn awe Elyakimɛ. 31 Elyakimɛ ambɛ́ mwǎn awe Meleya. Meleya ambɛ́ mwǎn awe Mena. Mena ambɛ́ mwǎn awe Matatɛ. Matatɛ ambɛ́ mwǎn awe Natanɛ. Natanɛ ambɛ́ mwǎn awe Dabidɛ. Dabidɛ 32 mwǎn awe Jesɛ. Jesɛ mwǎn awe Obɛdɛ. Obɛdɛ ambɛ́ mwǎn awe Boasɛ. Boasɛ ambɛ́ mwǎn awe Salmonɛ. Salmɔnɛ ambɛ́ mwǎn awe Nasonɛ. Nasonɛ 33 ambɛ́ mwǎn awe Aminadabɛ. Aminadabɛ ambɛ́ mwǎn awe Ademinɛ. Ademinɛ ambɛ́ mwǎn awe Areniɛ. Areniɛ ambɛ́ mwǎn awe Hesɛrɔnɛ. Hesɛrɔnɛ ambɛ́ mwǎn awe Pɛresɛ. Pɛresɛ ambɛ́ mwǎn awe Judaa. 34 Judaa ambɛ́ mwǎn awe Jakɔbɛ. Jakɔbɛ ambɛ́ mwǎn awe Aisigɛ. Aisigɛ ambɛ́ mwǎn awe Abrahamɛ. Abrahamɛ ambɛ́ mwǎn awe Tɛra. Tɛra ambɛ́ mwǎn awe Nahɔ. Nahɔ 35 ambɛ́ mwǎn awe Sɛrugɛ. Sɛrugɛ ambɛ́ mwǎn awe Rewɛɛ. Rewɛɛ ambɛ́ mwǎn awe Pelɛgɛ. Pelɛgɛ ambɛ́ mwǎn awe Ebɛɛ. Ebɛɛ ambɛ́ mwǎn awe Sela. Sela 36 ambɛ́ mwǎn awe Kananɛ. Kananɛ ambɛ́ mwǎn awe Apasadɛ. Apasadɛ ambɛ́ mwǎn awe Semɛ. Semɛ ambɛ́ mwǎn awe Noa. Noa ambɛ́ mwǎn awe Lamekɛ. 37 Lamekɛ ambɛ́ mwǎn awe Metusɛla. Metusɛla ambɛ́ mwǎn awe Hɛnɔkɛ. Hɛnɔkɛ ambɛ́ mwǎn awe Jarɛdɛ. Jarɛdɛ ambɛ́ mwǎn awe Mehalɛlɛ. Mehalɛlɛ ambɛ́ mwǎn awe Kenanɛ. Kenanɛ 38 ambɛ́ mwǎn awe Enosɛ. Enosɛ ambɛ́ mwǎn awe Sɛta. Sɛta abédé mwǎn awe Adamɛ. Adamɛ-ʼɛ abédé mwǎn a Dyǒb.

4

Satanɛ akəgé Yesuɛ

(Mat 4.1-11; Mak 1.12-13)

1 Bɔɔb-pɔɔ́, áde Yesuɛ abídé á edíb é Jodan, anlón ne Edəə́dəŋ éche Ésáá. Êntimɛ́n mɔ́ á ehyáŋge. 2 Andyɛɛ́ áwed móom mé eʼpun méniin, Devəlɛ ákəgé mɔ́. Ḿmé mesú mésyə̄ə̄l enkêndyáá chǒmchǒm. Ámbīd e né-ɔɔ́ nzaa ewagáá mɔ́. 3 Dɔ́ɔ Devəlɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Nzé wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb, kamlɛ́n ádɛ́n aláá wɛɛ́, átim ewɛle.” 4 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, ‘Saké ndyééd chěmpɛn edide moonyoŋ á aloŋgé.’ ”

5 Hɛ́ɛ Devəlɛ ákɛ́ɛ́né mɔ́ á ekone mîn, álūmtē mɔ́ meloŋ mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l áyə̄le mwǎ esóŋ é póndé. 6 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Nɔnéʼ, bébágé mɛ nkamlɛn ámīn e ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l. Nwóó-ʼɛ kunze âbɛ mod ké ahéé awe ńdə́ə́ abɛ. Mɛ̌bɛ̌ wɛ mɔ́. 7 Né-ɔɔ́ nzé ebagé mɛ edúbé, né wɛ́ɛ ewóó ábén bwěm éʼsyə̄ə̄l.” 8 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá “Éténlédé nɛ́n bán,

‘Ébwógkeʼ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádoŋ Dyǒb mebóbóŋ, ébage-ʼɛ mɔ́ edúbé.

Mwěnpɛn-naá étə́ŋgɛ́né abɛle.’ ”

9 Hɛ́ɛ Satanɛ ákɛ́ɛ́né Yesuɛ á Jerusalɛm. Átyēēmān mɔ́ á nzoŋgɛ e Ndáb-e-Dyǒb mîn, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Nzé wɛ-ɛɛ́ edé mwǎn a Dyǒb, éheb á bwɛle-mîn hɛ́n, éhûn á ndɔɔb. 10 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

‘Dyǒb dɛ́kamlɛ́n éche ángɛl âsáb wɛ,’

11 ‘épēm-mɛ wɛ ámīn, âbɛl nɛ́n weébɔ̄mē ekuu á aláá.’ ”

12 Yesuɛ-ʼɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Kálag e Dyǒb ehɔ́be nɛ́n aá,

‘Weékə̄gē Sáŋgwɛ́ɛ́, ádoŋ Dyǒb áte.’ ”

13 Devəlɛ amaá-ʼaá mɔ́ akəg áte menzii mésyə̄ə̄l, boŋ áhidteʼ, áhāg mɔ́ mwǎ etə́l.

Yesuɛ aboótédé nsɔ́n á Galilia

(Mat 4.12-17; Mak 1.14-15)

14 Yesuɛ antǐm ámbīd á Galilia. Edəə́dəŋ éche Ésáá émbɛ̄ ne mɔ́, dǐn dɔ́-ʼɛ ákanlád mɔ́ mbwɔ́g áte ésyə̄ə̄l. 15 Ayə́gtéʼáá bad áwab ndáb é mekáne, moosyəə́l ákēmtē mɔ́.

Bad bé Nazarɛt béekobɛɛ́ Yesuɛ

(Mat 13.53-58; Mak 6.1-6)

16 Áde ápédé á Nazarɛt wɛ́ɛ ákwógé, ansɔ́l á ndáb e mekáne á Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, ngáne âmmɛntɛ́nné abɛl. Dɔ́ɔ átyéémé ámīn, âláŋ epɛd. 17 Bémbɛ̌ mɔ́ nhíbe ń kálag é metelag ḿme nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa. Anhuné chɔ́ áte, ákūnē epɛd éche éhɔ́be nɛ́n bán,

18 “Edəə́dəŋ éche Sáŋgwɛ́ɛ́ édé ne mɛ,

áyə̄le Dyǒb ápwɛ́dé mɛ aá, ḿbɛl ehə́ŋgé é nkalaŋ ḿ bwâm wɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad.

Alómné mɛ ehə́ŋgé aá, bad ábe bédé á mehaŋgé, béhide á mehaŋgé,

aá, bad ábe békwédé ndím, bɛ́nyīnɛ̄n

aá, bad ábē békude metuné á mekáá mé baáb, nhúd bɔ́ á metuné-te

19 aá ḿbɛl-lɛ ehə́ŋgé nɛ́n mɛɛ́ póndé epedé echě Dyǒb álûmtɛɛ́ bad ngɔl.”

20 Amaá-aá aláŋ, ádib kálag áte, ábag chɔ́ ámbīd wɛ́ɛ mod awě anɔne ndáb e mekáne. Ankɛ̌ ádyɛ̄ɛ̄ ásē, mǐd mésyə̄ə̄l ménɔné mɔ́. 21 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Échɛ́n epɛd éche nyéwógé, élóné epun éʼchii.”

22 Moosyəə́l ankéméd mɔ́, menyáké mékób bɔ́ áyə̄le kəse e pɔ́le echě ebídáá mɔ́ á nsəl, bésɛdtéʼ bánken, “Kíné saá mwǎn awě Josɛbɛ mɔ́ nɛ́n-ɛ?” 23 Yesuɛ ambád bɔ́ aláa aá, “Mbíí mɛɛ́, nyɛ́ɛ̄kalé mɛ ngan bán, ‘Á mod a bwɛl, choód yə̌l.’ Nyɛ́ɛ̄lāā-ʼɛ mɛ bán, mekan ḿme nyéwógé bán mbɛlé á dyad á Kapenahum bán, ḿbɛl-láa mɔ́ áwêm dyad-tê hɛ́n.” 24 “Ńláa nyé nɛ́n mɛɛ́, nkal éʼdəə́dəŋ eewóoʼɛ́ edúbé áwē dyad. 25 Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán, á póndé eche Elaijaa, mbúú eechódɛɛ́ áyə̄le mwɛ̌ ńláán ne epɛd. Nɛ̂ dêmbɛ̌l sáŋkalaa a nzaa ambɛ́ aloŋ áte ásyə̄ə̄l. Bekúd híin bémbɛ̄ á mbwɔ́g e Israɛl hɛ́n ene póndé. 26 Boŋ Dyǒb dénkênlómmé Elaijaa áwāb. Anlóm mɔ́ dásɔ̄ á aloŋ á Sidɔn á dyad á Sarefa wɛ́ɛ nkúd a mmwaád ampée. 27 Á póndé echě nkal éʼdəə́dəŋ Elisha ámpē ndun e mod e meləŋ embɛ́ á Israɛl. Boŋ Elisha enkênsáádté mod a meləŋ ké nhɔ́g awě ambíd á aloŋ á Israɛl. Namanɛ, mod awě ambíd á aloŋ á Siria mɔ́ɔ ánsāādtē.”

28 Áde bad ábe bémbɛ̄ á ndáb e mekáne béwógé-ʼɛ nɛ̂, ekaŋ énkōb bɔ́ áte. 29 Hɛ́ɛ bépádté ásē, béhɛ́ mɔ́ abum ámīn, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á asóg á dyad. Ngáne bénlōŋgē á ekone mîn, bêntimɛ́n mɔ́ á mbám mé ekone âbɛl bétíned mɔ́ á ekone sé. 30 Boŋ ansam bɔ́ átîntê, ákɛ̄-ʼɛ mɔ́.

Mod awě edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte

(Mak 1.21-28)

31 Yesuɛ ansyɔgé á dyad á Kapenahum á mbwɔ́g e Galilia, ábootéd ayə́ged á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 32 Nyaa eche áyə́gtéʼáá enkɔ́méd bad yə̌l áte bwâmbwam áyə̄le ábē eʼyale bémbɛ̄ ngíne. 33 Á ndáb e mekáne wɛ́ɛ áyə́gtéʼáá, mod ambɛ́ awě edəə́dəŋ é mbéb ékámlánnáá. Hɛ́ɛ ábóótédé abón aá, 34 “Bɔ́b! A-Yesu, mod a Nazarɛt, cheé syánē déwóŋné? Ehyedé sé awúu-yɛ? Mbíí wɛ bwâm. Edíī mod awě Dyǒb álómé, awě asáá.” 35 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákánné échê edəə́dəŋ é mbéb áte aá, “Lám, bíd ane mod áte!” Hɛ́ɛ ébɔ́mé ane mod ásē átîntê bad, boŋ ébīdē mɔ́ á yə̌l, ésebán élɔ́gné mɔ́.

36 Menyáké ménkōb moosyəə́l, bésɛ̄dtē nhɔ́g ne aníníí bánken, “Nyaa e nhɔ́btéd ehéé nɛ́n-ē? Chán mod ákamlánné eʼdəə́dəŋ bé mbéb ne kúmbe esyəə́l, éʼwōgnē-ʼɛ mɔ́?” 37 Dǐn dênkɛ̌ mɔ́ mbwɔ́g áte esyəə́l áyə̄le mekan ḿme ábɛ́léʼáá.

Yesuɛ achǒŋté ekud é bad

(Mat 8.14-17; Mak 1.29-34)

38 Áde Yesuɛ áhídté á ndáb e mekáne, ankɛ̌ á ndáb wɛ́ɛ Simɔnɛ. Antán nɛ́ɛ Simɔnɛ mwaád nyaá ákonlɛɛ́, ahéb ámbáá dênsog mɔ́. Bénchāŋ Yesuɛ bán, ádid mɔ́ bwâm. 39 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásídté mɔ́ á nkəg, awúlɛ́n ásē, aláá ahéb áded aá, átɛde mɔ́. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ahéb dêmmaá mɔ́ á yə̌l, ásyə̄ə̄ ásē, ákōb-pɛ bɔ́ nken.

40 Bɔɔb-pɔɔ́, áde enyɛn ébóótédé asud, bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōŋ bad bé nkole ábe békónléʼáá nkole nyaa ne nyaa bêmpɛɛ́n bɔ́ áwē. Ambán nhɔ́g tɛ́ɛ́ ekáá ámīn, ádidé bɔ́ bwâm. 41 Eʼdəə́dəŋ bé mbéb bɔ́mpē éʼbīdē ekud é bad á yə̌l, éʼbōnēʼ bán, “Edíi mwǎn a Dyǒb!” Ankáné bɔ́ áte, eémwageʼaá-ʼɛ aá béhɔ̂b akan, áyə̄le bémbíi bán, adíi Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté.

Yesuɛ akalé nkalaŋ ḿ bwâm
á ndáb é mekáne é bad bé Israɛl

(Mak 1.35-39)

42 Mbwɛmbwɛ píríb, Yesuɛ ansyəə́ á dyad-tê, ákɛ̄ á ahə́ŋgé á hǒm. Bad bêmbootéd mɔ́ ahɛd. Áde bédíbté mɔ́, bénkênháá mɔ́ etə́l âkɛ hǒm. 43 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ntə́ŋgɛ́né akɛ á myad mémpēe, âbɛl nɛ́n ńláa bɔ́mpē nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb. Ḿmɛ́n nkalaŋ mɔ́ɔ̄ ńkə́ə́ boŋ Dyǒb álōmē mɛ.” 44 Né-ɔɔ́ akaléʼáá nkalaŋ ḿ bwâm á ndáb é mekáne é mbwɔ́g é Judeya.

5

Yesuɛ apwɛdé bembapɛɛ

(Mat 4.18-22; Mak 1.16-20)

1 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ antyéém á nkin mé edib é Gɛnesarɛt. Bad bênləŋnéd mɔ́ âwóg eyale é Dyǒb. 2 Hɛ́ɛ ányíné bétə́ŋgé myɔ̌lɛ mébɛ á nkin. Bekób-bé-súu bénkêmbáá áwēd-te. Béwópéʼáá échab mbínzé. 3 Dɔ́ɔ ásɔ́lé á bɔ̌lɛ ábe Simɔnɛ, aláá mɔ́ aá, ásyəŋned mɔ́ á nkin. Adyɛɛ́-ʼaá á bɔ̌lɛ-tê, boŋ ábootéd bad ayə́ged.

4 Áde ámádé nɛ̂, anláá Simɔnɛ aá, “Kɛɛ́n bɔ̌lɛ wɛ́ɛ ndib édíí, boŋ nyébwêm mbínzé.” 5 Simɔnɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáŋ, sêkébwēm mbínzé nkuu ńsyə̄ə̄l, séēkōbɛ̄ɛ̄ chǒmchǒm! Boŋ mɛ̌bɛ̌l ngáne éhɔ́bé.”

6 Dɔ́ɔ bébwémé mbínzé. Bénkōb ndun e súu kə́ə́ŋ mbínzé éhapeʼ. 7 Bénlēbē baáb ábe bébédé á bɔ̌lɛ ábíníí bán béhyɛ béwôŋgɛn bɔ́. Áde baáb bépédé, myɔ̌lɛ mésyə̄ə̄l mébɛ ménlōn ne súu kə́ə́ŋ mébootéd asú ásē. 8 Áde Simɔnɛ Petro ányíné nɛ̂, ankwɛ Yesuɛ á mekuu, áhɔ̄bē aá, “A Sáŋgú, sôn! Syəə́ wɛ́ɛ ńdíí áyə̄le ndíi mbɛlé-mbéb.”

9 Simɔnɛ anhɔ́b nɛ̂ áyə̄le émbɛ̄ bɔ́ɔbɛ baáb menyáké bwâmbwam ânyín ndun e súu eche békóbé. 10 Menyáké ménkōb kə́ə́ŋne Jemsɛ bɔ́ Jɔn, bǎn ábe Zɛbɛdiɛ, ábe bémbɛ̄ á echoŋ é akób á súu. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ Simɔnɛ aá, “Weebááʼ. Bootya chii nyɛ́ɛ̄tēdē bad nlém á abum âhíd mɛ.” 11 Áde bépɛ́ɛ́né ḿmab myɔ̌lɛ á nkin, bêntɛdé chǒm ésyə̄ə̄l áhed, bébootéd-tɛ Yesuɛ ahíd.

Yesuɛ achǒŋté mod awě meləŋ mékóbé

(Mat 8.1-4; Mak 1.40-45)

12 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ abédé dyad ahɔ́g. Mod awě meləŋ mékóbé yə̌l esyəə́l ampɛ̌ áwē. Anyín áde ányíné Yesuɛ, ankwɛ mɔ́ á mekuu, áchāā mɔ́ aá, “A-Sáŋ, nzé edəə́ ehɛle ébɛ̄l mɛ nsáŋ.” 13 Dɔ́ɔ Yesuɛ ábídté ekáá, ábānē mɔ́ á yə̌l boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Ndəə́, sáŋ!” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ḿmê meləŋ mêmmaá ane mod á yə̌l. 14 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, eeláŋgé modmod, aláá-ʼɛ mɔ́ aá, “Kǎg élúmed yə̌l wɛ́ɛ prisɛ, ásimɛn wɛ. Ébag-kɛ mendɛ ngáne mbéndé e Mosɛɛ éhɛdɛɛ́ âlúmed bad wɛɛ́ mɔ́sāā.”

15 Ké nɛ̂ŋgáne Yesuɛ ánkə̄ŋgē mɔ́ aá eeláŋgé mod, dǐn démbɛ̄ ákag mɔ́ mbwɔ́g áte esyəə́l áyə̄le ḿmē mbɛltéd. Nɛ̂ dêmbɛ̌l ndun e mod éladné mɔ́ á nkəg, âwóg chǒm éche áhɔ́bɛɛ́, ne âbɛl ádid bɔ́ bwâm. 16 Boŋ nzé póndé empɛ̌ mɔ́, ayɔ̌gkéʼáá atim á ahə́ŋgé, âkáne.

Yesuɛ achǒŋté mod awě awédé epɛd

(Mat 9.1-8; Mak 2.1-12)

17 Mbwɛ nhɔ́g ámpē Yesuɛ ayə́gtéʼáá bad. Befarisia ne bemeléede bé mbéndé bémbɛ̄ áhed. Bémbīd dyad ne dyad tɛ́ɛ́ á mbwɔ́g é Galilia ne Judeya, kə́ə́ŋne á Jerusalɛm. Ngum e Dyǒb empií mɔ́, âdid bad bé nkole bwâm. 18 Dɔ́-ʼaá bad behɔ́g bépɛɛnɛɛ́ mod á mekále mîn awě awédé epɛd. Béhɛ́déʼáá nzii echě bésɔ̂nlɛɛ́ mɔ́ á ndáb-te, ânaad mɔ́ áʼsō-te wɛ́ɛ Yesuɛ. 19 Bénkênkudté etə́l áyə̄le ndun e mod enlón áhed. Dɔ́ɔ béchə́gké á ndáb mîn. Dɔ́ɔ bénédté nnɔŋ, bésudéd ane mod bɔ́ɔbɛ mekále á etə́le-tê áʼsō-te wɛ́ɛ Yesuɛ. 20 Áde Yesuɛ ányíné adúbe ádě ábe bad béwóó áte anláá ane mod awě awédé epɛd aá, “Amúɛ̄, nlagsɛ́né wɛ mbéb.”

21 Dɔ́ɔ bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bébóótédé anyoo áte bánken, “Ebə́l é mod éhéé ésyə́ə Dyǒb nɛ́n? Nzɛ́ɛ́ ahɛle se álagsɛ́n mbéb ésebán Dyǒb děmpɛn?” 22 Yesuɛ anchem bɔ́ mewêmtɛn áte. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéwōōʼ enɛ́n ndín e mewêmtɛn? 23 Ahéé adé dyam ásad, âhɔ́b wɛɛ́, ‘Nlagsɛ́né wɛ mbéb,’ káa âhɔ́b wɛɛ́, ‘Syəə́ ásē, ébooted akɛ?’ 24 Boŋ mɛ̌lūmēd nyé mɛɛ́, Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó kunze âlagsɛn mbéb á nkǒŋsé.” Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ane mod awě awédé epɛd aá, “Nlâŋge wɛ nɛ́n mɛɛ́, syəə́ ásē, étêd ḿmôŋ mekále, ésúɛʼ á ndáb.”

25 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mod anhidé ásē átîntê e bad, atéd ḿmē mekále, ásūɛ̄-ʼɛ mɔ́ á ndáb, ákag ákēmtē Dyǒb. 26 Menyáké ménkōb moosyəə́l awě ambɛ́ áhed. Hɛ́ɛ bébóótédé Dyǒb akɛn ne mbwɔ́g áte bán, “Sênyíné akan dé menyáké chii nɛ́n.”

Yesuɛ achɛ́nlé Leviɛ

(Mat 9.9-13; Mak 2.13-17)

27 Ámbīd e nɛ̂ Yesuɛ ansyəə́ áhed. Áde ákagké nɛ̂, annyín nsaad-a-táásɛ nhɔ́g bán Leviɛ. Leviɛ andyɛɛ́ ásē á ndáb echě ákóbáá táásɛ áte. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n aá, “Hídé mɛ.” 28 Dɔ́ɔ Leviɛ átyéémé ámīn, áchēnē chǒm ésyə̄ə̄l áhīdē-ʼɛ mɔ́.

29 Bɔɔb-pɔɔ́, Leviɛ anchǎg sáŋkalaa a ngande áwe ndáb á dǐn áde Yesuɛ. Besaad bé táásɛ híin ne bad bémpēe bémbɛ̄ áhed. 30 Hɛ́ɛ Befarisia ne ábāb bemeléede bé mbéndé bényoŋgɛɛ́ áte wɛ́ɛ Yesuɛ ábē bembapɛɛ, bésɛ̄dtē bɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyáābe besaad bé táásɛ ne bebɛl bé mbéb bémpēe nyédyāg ndyééd, nyé mwāg-kɛ mǐm hǒm ahɔ́g?” 31 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ ne ngan aá, “Bad ábe bédyɛ́ɛ́ bwâm béetógnɛnɛɛ́ mod-a-bwɛl. Bad ábe békonleʼ bɔ́ɔ bétógnɛ́né mod a bwɛl. 32 Nyébíi nɛ́n bán, meépedɛɛ́ âchɛ́le bad ábe békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb, boŋ mpedé âchɛ́le bebɛl bé mbéb mɛɛ́ bésôg mbéb abɛl.”

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne
adid á yə̌l nzaa á mekáne-tê

(Mat 9.14-17; Mak 2.18-22)

33 Befarisia bémbād ahɔ́b bán, “Bembapɛɛ ábe Jɔnɛ bémɛ́ntɛ́né yə̌l nzaa adid á mekáne-tê. Melemlem né-ʼaá Befarisia ábāb bembapɛɛ bɔ́mpē bébɛlɛɛ́. Cheé ékə́ə́ boŋ ábōŋ bédyâg ndyééd, bémwâg-kɛ mǐm?” 34 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ ne ngan aá, “Chán bad ábe bélébpé á ngande e eʼwóŋgé béhɛle bédidé yə̌l nzaa á mekáne-tê áde mod awě akude sɔ́mbé ádíi adé ne bɔ́? 35 Boŋ epun épɛ̌ éche bɛ́kobɛ́nné bɔ́ mod awě akude sɔ́mbé. Échê epun dɔ́ɔ bédidté yə̌l nzaa á mekáne-tê.”

36 Yesuɛ anláá bɔ́ ngan aá, nzé mod ahɔ́be aá, mɔ́nabpeʼ mbɔ́té, eesɛ́lɛ́ɛ́ epɛd é abad áyə̄le mbɔ́té ekɔ́ɔ́lé boŋ ánabnáád mbɔ́té e nchun. Nzé abɛlé nɛ̂, né asalé mbɔ́té ekɔ́ɔ́lé. Ké epɛd ékɔ̄ɔ̄lē-ʼɛ éetə́ŋgánné ne mbɔ́té e nchun. 37 Melemlem nɛ̂ŋgáne mod éētēdɛ̄ɛ̄ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē se ahɛ́ mɔ́ á nchun mé ntyə́g, se ápen. Áyə̄le nzé abɛlé nɛ̂, né mǐm mɛ́hǒd kə́ə́ŋ ntyə́g ńyɛ́d, mǐm mémǎd asyɔge, ntyə́g-kɛ ámpē ḿbéb. 38 Bétə́ŋgɛ́né béhɛ́ mǐm mékɔ̄ɔ̄lē á apom dékɔ̄ɔ̄lē. 39 Bad ábe bɔ́-ʼɛ bémwâg mǐm, béemaáʼɛ́ mǐm mé nchun amwɛ́ se béhɛdé mékɔ̄ɔ̄lē. Bébɛle béhɔ́b bán, “Saá mé nchun mɔ́ɔ mébóó-yɛ?”

6

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne abɛl dé nsɔ́n
á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte

(Mat 12.1-8; Mak 2.23-28)

1 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bétóméʼáá á nzag e ngun-tê. Nɛ́n démbɛ̄ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Ábē bembapɛɛ bêmbootéd eʼsɔ́g éʼ ngun apád, bépə̄gkeʼ, bédyâg. 2 Nguse é Befarisia bényíné-ʼaá nɛ̂, boŋ bésɛdté bɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyébɛlé akan áde mbéndé éebagɛɛ́ kunze âbɛl á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte?” 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ mɔ́-ʼɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nɛ́dē nyéēlááʼɛ́ á kálag e Dyǒb dyam áde kə̂ŋ Dabidɛ âmbɛnlé áde nzaa ékóbé mɔ́ ne ábē bad-ɛ? 4 Ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb mɔ́ ne bad ábe bénwoón mɔ́, atéd eʼwɛle ábe éʼbédé ndɛ e Dyǒb, adyɛ́. Boŋ echɛd mbéndé eébagɛɛ́ mod ké nhɔ́g kunze ádyɛ̄ ábê eʼwɛle étōmɛɛ́ prisɛ. Mwěn andyɛ́, ábɛ̄-ʼɛ kə́ə́ŋne bad ábe bénwoón mɔ́ doŋge.” 5 Yesuɛ ambádé bɔ́ áte aá, “Mwǎn-a-Moonyoŋ awóó nkamlɛn kə́ə́ŋne ámīn e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.”

Yesuɛ achǒŋté mod awě ekáá éwédé

(Mat 12.9-14; Mak 3.1-6)

6 Epun émpēe Yesuɛ ankɛ̌ á ndáb e mekáne. Ambootéd bad ayə́ged. Nɛ́n ámpē démbɛ̄ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Mod nhɔ́g-kɛ ambɛ́ áhed awě ekáá émbáá éwédé. 7 Bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bénɔ́néʼáá mɔ́ chodchod, ânyín nzé ǎdǐd ane mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, âbɛl nɛ́n békóbɛn mɔ́ awusé. 8 Yesuɛ mɔ́-ʼɛ anchěm bɔ́ mewêmtɛn áte. Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ane mod aá, “Hyɛ̌ étyéem átîntê hɛ́n.” Ane mod anwógɛ́n mɔ́. 9 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bad aá, “Nyéláa mɛ ké édé mbéndé âbɛl mboŋ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, káa âbɛl mbéb. Édé mbéndé âsoŋ aloŋgé á mod, káa âwúu mɔ́?” 10 Ahɔ́be nɛ̂, anɔne-ʼɛ bad á mesó. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ ane mod aá, “Sálé ekáá áte.” Asále áde ane mod ásánlé ekáá áte, ekáá éndyɛɛ́ mɔ́ bwâm ámpē. 11 Nɛ́n dénkōbēd Befarisia ne bemeléede bé mbéndé ekaŋ áte, béhəgké mɔ́ âpid mɔ́ mekáá.

Yesuɛ apwɛdé bembapɛɛ bé
nlómag dyôm ne bébɛ

(Mat 10.1-4; Mak 3.13-19)

12 Ámbīd e póndé Yesuɛ ankɛ̌ á ekone mîn âkáne. Ankáné nkuu ńsyə̄ə̄l kə́ə́ŋ ne mbwɛmbwɛ. 13 Boŋ áde bǐn éʼkɛ́nlé, anchɛ́lé ábē bembapɛɛ, ápwɛdé dyôm ne bébɛ áwab tîntê, áchəgé bɔ́ aá, bembapɛɛ bé nlómag. Ábê bembapɛɛ bé nlómag bébédɛ́ɛ, 14 Simɔnɛ awe âmbagké dǐn aá, Petro, bɔ́ mwǎnyaŋ Andreya, Simɔnɛ, Jakɔbɛ, Jɔnɛ, Filibɛ, Batolomyo, 15 Matyo, Tɔmasɛ, Jemsɛ mwǎn awě Alfɔsɛ, Simɔnɛ mod a kə́n, 16 Judasɛ, mwǎn awě Jemsɛ ne Judas Iskariɔdɛ awě antǐm Yesuɛ asóm.

Yesuɛ ayə́gté, achǒŋté-ʼɛ ndun e mod

(Mat 4.23-25)

17 Dɔ́ɔ bɔ́ɔbɛ bembapɛɛ bésyɔ́gké á ekone sé, bépag á hǒm áde átánlé. Béntān bembapɛɛ bémpēe híin ne ndun e mod áhed. Ene ndun e mod embíd á mbwɔ́g e Judeya-tê esyəə́l, á Jerusalɛm, kə́ŋne á myad mé Tirɛ ne Sidɔn á nkin mé edíb é nkwɛ̌. 18 Bêmpɛ̌ nɛ̂ âwóg Yesuɛ eche pɔ́le, ne âbɛl nɛ́n ádid bad ábe békonle bwâm. Adidéʼáá bad ábe edəə́dəŋ bé mbéb éʼtágtéʼáá bɔ́mpē bwâm. 19 Mod tɛ́ɛ́ ahɛdáá aá mɔ́ nsidtɛ́n mɔ́ ngáne émbɛ̄ɛ̄ bán, ngíne ebídéʼáá mɔ́ á yə̌l echě edidéʼáá bad bwâm.

Mekan mé nnam ne mé medim

(Mat 5.1-12)

20 Hɛ́ɛ ábóótédé ábē bembapɛɛ akalɛn aá,

“Nnam ḿbɛ̂ ne nyé betóótōkɛ̄ bé bad áyə̄le nyêdé ásē e nkamlɛn ń Dyǒb.

21 Nnam ḿbɛ̂ ne nyé ábe nyêdé nzaa bɔɔb, áyə̄le Dyǒb dɛ́kōdēd nyé.

Nnam ḿbɛ̂ ne nyé ábe nyélebe bɔɔb áyə̄le nyɛ́ɛ̄wɔɔ́.

22 Nnam ḿbɛ̂ ne nyé nzé édé bán ngáne nyéhídɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ, bad békɔ́ɔ́ nyé, bébáa nyé á yə̌l, bésyə́ə nyé, béchəge-ʼɛ nyé mǐn mé mbéb. 23 Nyéwóge bwâm, nyébwɛɛn ámīn ḿmê mbwɛ, áyə̄le nsábe ḿme nyɛ́kudté ádyōb ńchábé ámīn. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ besáá bêʼ bɔɔ́d bɔ́mpē bésyə́ə́ʼáá bekal béʼdəə́dəŋ.

24 Boŋ édé ngɔl ne nyé ábe nyêdé nhɔn, áyə̄le nyêmaá echɛ̂n ndɛ akud.

25 Édé ngɔl ne nyé ábe nyêkódé bɔɔb, áyə̄le póndé ěpɛ̌ echě nyɛ́také nzaa.

Édé ngɔl ne nyé ábe nyêwɔɔ bɔɔb, áyə̄le nyɛ́ɛ̄lěb, nyéchīī-ʼɛ.

26 Édé ngɔl ne nyé nzé moosyəə́l ákêmte nyé. Nɛ̂ dɔ́ɔ ábāb besáá békémtáá bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm.

Nyédəŋ bad ábe békɔ́ɔ́ nyé

(Mat 5.38-48, 7.12a)

27 “Boŋ nlâŋge nyé ábe nyêwóglan mɛ hɛ́n bɔɔb mɛɛ́, nyédəŋ bad ábe béhɛde nyé kɔkɔɔ, nyébɛnle-ʼɛ bad ábe békɔ́ɔ́ nyé mboŋ. 28 Nyénamed bad ábe bésyə̂ŋtad nyé, nyékânnad-tɛ bad ábe bébɛle nyé nhel mé mekan. 29 Nzé mod abɔmé wɛ abɛ́n á akəg, ékunnéd mɔ́ ádíníí ámpē. Nzé mod akǒbné wɛ ḿmôŋ nkobe, weebáŋné mɔ́ ké echoŋ sɔ́te. 30 Kénzɛ́ɛ́ awě achɔ́mé wɛ chǒm, bɛɛ́ mɔ́. Mod ké ahéé-ʼɛ awě adumné wɛ bwěm, weéhɛdné mɔ́ bɔ́ ámbīd. 31 Kéchéé éche édə́ə́ wɛɛ́ bad bébɛl áwôŋ, ébɛl chɔ́ áwāb.

32 “Nzé nyêdəə́ bad ábe bédə́ə́ nyé běnpɛn, né mekɛnag méhéé nyɛ́kudté ne nɛ̂? Kə́ə́ŋne bebɛl bé mbéb bɔ́mpē bédəə bad ábe bédə́ə́ bɔ́. 33 Nzé nyêbɛle mboŋ dásɔ̄ wɛ́ɛ bad ábe bébɛnle nyé mboŋ běnpɛn, né nsyə́ŋ ńhéé nyɛ́kudté ne nɛ̂? Kə́ə́ŋne bebɛl bé mbéb bɔ́mpē bébɛle nɛ̂. 34 Nzé édé nɛ́n bán bad ábe nyélyə́gé nlém bán bɔ́mpē bɛ́bāl nyé bwěm běnpɛn bɔ́ɔ nyébálɛɛ́ bwěm, né nsyə́ə́ŋ ńhéé nyɛ́kudté ne nɛ̂. Ké bebɛl bé mbéb bébále baáb ngáne bébíí bán bɔ́mpē bɛ́bāl bɔ́ melemlem. 35 Boŋ nyédəŋ bad ábe béhɛde nyé kɔkɔɔ, nyébɛnle-ʼɛ bɔ́ mboŋ. Nyébále-ʼɛ bad bwěm ésebán nyésine dyamdyam ámbīd e nɛ̂. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l Dyǒb ábɛ nyé nsábe ḿme ńchábé á mîn, nyéchəgnéd-tɛ bán, bǎn bé Dyǒb á Ngum. Nyébíi-ʼɛ bán, Dyǒb ádé ngɔl ne bad ábe béēsāgnān Dyǒb, ne ábe bébébé nlém. 36 Nyéwôŋ nlém ń ngɔl melemlem ngáne awɛ̂n Titɛ́ɛ áwóó nlém ń ngɔl.

Nyaa echě bad bébídtɛɛ́ mbakú

(Mat 7.1-5)

37 “Nyéekáádté bad, boŋ Dyǒb dɔ́mpē déēkāādtē nyé. Nyéehɔ́bé bad, boŋ Dyǒb dɔ́mpē déēhɔ̄bē nyé. Nyélagsan bad boŋ Dyǒb dɔ́mpē álagsan nyé. 38 Nyébage bad, boŋ Dyǒb dɔ́mpē ábage nyé. Akab áde nyɛ́kudté, bɛ́kīn dɔ́, bépuméd-tɛ dɔ́ ámīn, kə́ə́ŋ ásyɔgke, boŋ bépémtéd nyé. Melemlem mé nhəgtéd ḿme ébɛ́nlédé mɔ́ɔ Dyǒb dɔ́mpē dɛ́bɛnlédté.” 39 Yesuɛ ankalé bɔ́ ngan aáken, “Mod awě akwedé ndím ahɛle alyə́géd waáb mod a ndím-ɛ? Bɔ́ bad bébɛ béehúnné ebíí-yɛ? 40 Mwǎn-a-ayə́ge eetómɛ́ɛ́ mod awě ayə́gte mɔ́, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě amadé ayə́ge áte, abɛlé abɛ́ ndə́gke eche awe meléede.

41 “Cheé ékə́ə́ boŋ éwāmsān mwǎ púuted anyín á dǐd á wɛ̌n, ésebán ehɛle nkɔg ḿme ńdé emǒŋ á dǐd anyín? 42 Chán éhɛle-sɛ eláá mwǎnyoŋ wɛɛ́, ‘Amúɛ̄, mwɛ̌, ńhûd wɛ mwǎ púuted á dǐd’, áde wéēnyīnɛ̄ɛ̄ nkɔg ḿme ńdé mmǒn á dǐd? Á-bedog-bad! Sébé éhûd nkɔg ḿme ńdé mmǒn á dǐd, dɔ́ɔ wɛ́tōŋʼɛ́ púuted echě edé mwǎnyoŋ á dǐd anyín, boŋ ehúd-tɛ chɔ́.

Á epum dɔ́ɔ béchemɛɛ́ bwɛl

(Mat 7.16-20, 12.33-35)

43 “Alín á bwɛl á bwâm déebɛlɛ́ɛ́-sɛ áchyáá eʼpum bé mbéb. Alín á bwɛl dé mbéb-pɛ déēchyāāʼɛ́ eʼpum éʼ bwâm. 44 Á epum é bwɛl dɔ́ɔ béchemɛɛ́ alín á bwɛl. Ébyɛ́ɛ́né bwâm bán, béēpādɛ̄ɛ̄ ngun á yə̌l e mbísaŋ káa besabé á yə̌l e mewáŋ. 45 Mod a bwâm abɛle bwâm áyə̄le éʼbíde mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ bwâm ékóŋnédé. Mod a mbéb-pɛ abɛle mbéb áyə̄le ḿbídé mɔ́ á nlém-tê wɛ́ɛ mbéb nkóŋnédé. Édé nɛ̂ áyə̄le, mam ḿme ńlóné mod á nlém-tê, mɔ́-ʼaá mébíde mɔ́ á nsəl.

Belóŋ bé ndáb bébɛ

(Mat 7.24-27)

46 “Chán nyɛ́chəgɛ́ɛ́ mɛ póndé tɛ́ɛ́ bán, ‘A-Sáŋ, A-Sáŋ,’ boŋ nyéēbɛ̄lē dyam áde ńlâŋgɛɛ́ nyé? 47 Mod tɛ́ɛ́ awě apedé áwem, awě awógé ábêm eʼyale, boŋ ábɛlé-ʼɛ ngáne ńhɔ́bɛɛ́, mɛ̌həgtɛ́n nyé nyaa e mod echě ákóó abɛ́. 48 Adé nɛ́ɛ nlóŋ-a-ndáb, awě anlímé mekon mé ndáb se ásē, ásūmē ene ndáb eláá mîn. Edíb énlōnē, éból mɔ́ á ndáb-te ne ngíne, boŋ énkênhɛnlé chɔ́ apáŋ, áyə̄le ambíí chɔ́ alóŋ. 49 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě awóge ábêm eʼyale boŋ eébɛle ngáne éʼhɔ́bɛɛ́ adíi nɛ̂ŋgáne mod awě anlóŋ ndáb ésebán asumme chɔ́. Áde edíb ébólé mɔ́ á ndáb-te, ene ndáb enkwɛ̌ melemlem mé póndé, epáá-ʼɛ nyaa eche ekamé ahəgtɛn.”

7

Yesuɛ achǒŋté mbəledɛ
awě mod ambáá a sə́nze

(Mat 8.5-13)

1 Bad bésyə̄ə̄l bénwōg ḿmɛ́n mekan ḿme Yesuɛ áhɔ́béʼáá. Áde ámáá mɔ́ ahɔ́b, ankɛ̌ á dyad á Kapenahum. 2 Á dyad-tê wê, mod ambáá a sə́nze é Roma ambɛ́ awě akamlan mbwɔ́kɛl e sə́nze. Awě mbəledɛ nhɔ́g awě ândəŋgé ákónléʼáá kə́ə́ŋ áhɛdé awɛ́. 3 Nɛ́ɛ ane mod ambáá a sə́nze áwógé Yesuɛ dúu, anlóm belyə́ged bé dyad aá béchɛ̂nled mɔ́ Yesuɛ, áhyɛ áchood awě mbəledɛ. 4 Bépédé-ʼaá wɛ́ɛ Yesuɛ, boŋ béchāā mɔ́ ne nlém nhɔ́g bán, “Hyɛ̌ éhébe ane mod. Adíi mod awě atə́ŋgɛ́né ḿmoŋ nhébe akud. 5 Adəə́ ádɛ̄d aloŋ á bad, alóŋgé-ʼɛ syánē ndáb e mékáne.”

6 Yesuɛ anwoón bɔ́. Boŋ áde ákwógé apɛ á ndáb wɛ́ɛ ane mod ambáá a sə́nze, dɔ́ɔ mod ambáá a sə́nze ne álómɛɛ́ baáb wɛ́ɛ Yesuɛ ámpē aá, béláa mɔ́ bán, “A-Sáŋ, weétagté wɛ yə̌l, mměn meékwognedɛɛ́ âkob wɛ nken áwêm ndáb. 7 Nɛ́n ábɛ́lé menkênhɛnlé ké apɛ áwoŋ eʼsó. Boŋ ké eyale chɔ́ɔ wénhɔ̄bpē, awêm mbəledɛ ǎdyɛɛ́ bwâm. 8 Mměn ndíi mod awě adé ásē e nkamlɛn, mměn-nɛ nwóó sə́nze éche ńkamlanné. Nlâŋge pɔ́g mɛɛ́, ‘Kǎg’, ékǎg-kɛ nê děn. Nlâŋge empée mɛɛ́ ‘Hyǎg’, éhyǎg-kɛ nê děn. Nzé nlâŋge awêm mbəledɛ mɛɛ́, ‘Bɛ̌l échɛ́n’, ábɛlé-ʼɛ nê děn.”

9 Áde Yesuɛ áwógé nɛ̂, yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte. Hɛ́ɛ ákúnné eʼsó wɛ́ɛ echoŋ é bad éche éhídéʼáá mɔ́, áláŋgé bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, meényīnɛ̄ɛ̄ mod á aloŋ á Israɛl ké nhɔ́g awě awóó nyaa e adúbe echě anɛ́n nken-e-mod áwóó.” 10 Atim áde bad ábe bénlōmmē bétímé ámbīd á ndáb, béntān nɛ̂ŋgáne ane mbəledɛ ámáá bwâm adyɛɛ.

Yesuɛ apuúdté nkúd a mmwaád mwǎn

11 Éebemɛɛ́ áte* Yesuɛ ankɛ̌ á dyad áde béchəgɛɛ́ bán Nain. Ábē bembapɛɛ bémbɛ̄ ne mɔ́ ne echoŋ é bad. 12 Áde ápédé bɛnbɛn ne mmwɛ ń dyad, bad bémbīdɛ̄n ndim ḿ mod ḿme mémbɛ̄ mpɔm ḿ mwǎn ḿme nyaá. Nyaá abédé nkúd a mmwaád. Ndun e mod echě embíd á dyad-tê, embɛ́ ne mɔ́. 13 Áde Sáŋgú Yesuɛ ányíné ane mmwaád, ankóbtɛ́n mɔ́ etyəg. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Lénéd awɛ́!” 14 Ansídé áʼsō, ásitɛ́n mekále ḿme bêmpēmmē ndim ḿ mod ámīn. Bepém béntyéem. Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-kɔ́demod, nlâŋge wɛ nɛ́n mɛɛ́, syəə́ ásē.” 15 Dɔ́ɔ ane kɔ́demod echě anwɛ́ ésyə́ŋgé ásē, boŋ ébootáád dyam ahɔ́b. Hɛ́ɛ Yesuɛ ábágé mɔ́ wɛ́ɛ nyaá.

16 Mbwɔ́g ménkōb moosyəə́l, békēmtē Dyǒb bán, “Nkal éʼdəə́dəŋ ambáá abídé áwɛd tîntê,” béhɔ̄bē-ʼɛ bán “Dyǒb ápíídé ábē bad!”

17 Ḿmɛ́n nkalaŋ tə̂ŋgɛne Yesuɛ ménwōgnēd mbwɔ́g e Judeya áte esyəə́l ne meloŋ ḿme médé bɛnbɛn.

Jɔnɛ, Ndusɛnɛ alómé ábē bembapɛɛ wɛ́ɛ Yesuɛ

(Mat 11.2-19)

18 Bembapɛɛ ábe Jɔnɛ bɔ́mpē bénwōg ḿmɛ́n mam. Hɛ́ɛ békíí mɔ́ aláa. 19 Dɔ́ɔ átédé bébɛ, álómé bɔ́ wɛ́ɛ Yesuɛ, aá bésɛded mɔ́ nɛ́n bán, “Wɛ-ɛɛ́ edé ane awě Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄lōm-ɛ, ngɛ́ sébɛ̂ sésineʼ mod ampée?”

20 Ábê bad bépédé-ʼaá wɛ́ɛ Yesuɛ, bélāŋgē mɔ́ bán, “Jɔnɛ, Ndusɛnɛ alómé sé áwôŋ aáken, ‘Wɛ-ɛɛ́ edé ane awě Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄lōm-ɛ, ngɛ́ sébɛ̂ sésineʼ mod ampée?’ ”

21 Póndé eche bépédé áhed nɛ̂, adidéʼáá ekud é bad bwâm ábe bétágnáá nkole nyaa ne nyaa, ábe bênkǔd medim ne bad ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼbédé áte. Ambɛ̌l bad híin ábe bênkwɛ̌ ndím bényînneʼ. 22 Hɛ́ɛ átimtanné Jɔnɛ ábē bembapɛɛ aá, “Nyétimeʼ ámbīd, nyékɛ nyéláa Jɔnɛ mekan ḿme nyényínné dǐd ne ḿme nyéwógé. Nyéláa mɔ́ bán, bad ábe bênkwɛ̌ ndím bényînneʼ, ábe bésyə́gtéʼáá békag bwâm, ábe meləŋ ménkōbpē bésáá.† Ábe bênkwɛ̌ ndɔ́g béwógneʼ, ábe bénwɛ̄, bépuudeʼ, nkalaŋ ḿ bwâm-mɛ ámpē ńkalteʼ wɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad. 23 Nnam ḿbɛ̂-ʼɛ ne kénzɛ́ɛ́ awě eéhəŋlɛne nlém á abum tə̂ŋgɛne mɛ.”

Yesuɛ aláŋgé bad nyaa e mod echě Jɔnɛ ádíí

24 Áde mésɛ́nzɛ ḿme Jɔnɛ ḿmáá atim ámbīd, Yesuɛ ambootéd ndun e mod echě embɛ́ áhed akale tə̂ŋgɛne Jɔnɛ. Ansɛdéd bɔ́ aáken “Póndé echě nyémbīdtē âkɛ dé atán Jɔnɛ á ehyáŋge, cheé nyéwēmtɛ̄nnē bán nyɛ́ɛ̄nyīn? Apab á chyaá áde epub éságtɛɛ́-yɛ? 25 Cheé nyênkɛɛ́ anɔn? Mod awě ahédé kəse é mesaŋ-ɛ? Nyébíi nɛ́n bán, bad ábe béwáaʼ kəse é mesaŋ, boŋ bétɔgné-ʼɛ yə̌l, bédyɛɛ dásɔ̄ á ndáb é kə̂ŋ. 26 Cheé-ɔ̄ nyênkɛɛ́ anyín? Nkal éʼdəə́dəŋ mɔ́ɔ nyênkɛɛ́ anyín-ɛ? Nɛ̂ děn! Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, nyênyíné mod awě atómé nkal éʼdəə́dəŋ. 27 Jɔnɛ mɔ́ adé ane awě béhɔ́béʼáá áde bétélé eʼyale ábe Dyǒb áhɔ́bé aá,

‘Nɔnéʼ, nlóme ḿmêm mésɛ́nzɛ ḿme mɛ́sēbē wɛ áʼsō,

âboŋsɛn wɛ nzii.’

28 Á mbále mod ké nhɔ́g awě abídé á abum dé mmwaád eetómɛɛ́ Jɔnɛ. Boŋ ké nɛ̂, mod awě adé ndimtɛn átîntê e bad ábe bédé á nkamlɛn ń Dyǒb, adé etógnɛ́n tómaa Jɔnɛ.”

29 (Bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg chǒm éche Yesuɛ áhɔ́bé, kə́ŋne besaad bé táásɛ bênkwɛntɛ́n bán ntíi ń Dyǒb ńtə́ŋgɛ́né, áyə̄le bênkǔd edusɛn éche Jɔnɛ. 30 Boŋ Befarisia ne bemeléede bé mbéndé bénchīm yə̌l kə́ŋne ntíi ń Dyǒb áyə̄le bémbāŋ edusɛn éche Jɔnɛ akob.)

31 Yesuɛ ambád ahɔ́b aáken, “Cheé mɛ́həgtɛ́nné nyoŋgɛl é bad eʼchii? Chán běn békóó abɛ́? 32 Bédíi nɛ̂ŋgáne běndem ábe bédyɛ́ɛ́ á dyad-tê, boŋ bélēbpē nhɔ́g ne aníníí bán,

‘Sêtóŋgé nyé eʼloŋ, boŋ nyéeságɛ́ɛ́.

Sêkɔ́nné nyé nkə́ŋgé ń kwééd, boŋ ké nɛ̂ nyéēchyɛ̄ʼɛ́ awɛ́.’

33 Áde Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ápédé, eéyɔkeʼaá ndyééd adyɛ́, eemwágeʼaá-ʼɛ mǐm. Nyébootéd ahɔ́b bán, ‘Edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte!’ 34 Mwǎn-a-Moonyoŋ apedé, ádyāg ndyééd, á mwāg-kɛ mǐm, nyéhɔ̄bē bán, ‘Nyénɔ́ne mɔ́, adəə́ ndyééd bwâmbwam. Mmwɛ́ mǐmɛ ngɛ̂n, awoŋne belad bé táásɛ ne bebɛl bé mbéb.’ 35 Boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg, mod tɛ́ɛ́ awě abíí dyam abɛlé ahɔ́b aá, nzii e Dyǒb etə́ŋgɛ́né.”

Mmwaád awě bélágsɛ́né mbéb

36 Farisia nhɔ́g anlébé Yesuɛ aá ahyɛ ádyɛ̂ ndyééd áwe ndáb. Áde ápédé áwed, andyɛɛ́ ásē, âdyɛ́ ndyééd. 37 Mmwaád nhɔ́g mɔ́-ʼɛ abédé á dyad-tê wê, awě abédé mbɛlé-mbéb. Awóg áde áwógé bán Yesuɛ adyâg ndyééd á ndáb e Farisia, ampɛɛ́n apom á dyɔ̌g dé elod é bwâm áhed. 38 Anyogɛ́n ásē bɛnbɛn ne mekuu ḿme Yesuɛ, ábootéd achii, ásɔbtéʼ mɔ́ mekuu ne mésɔd. Ampíné mɔ́ mekuu ne échē esid é nló, ámwāā mɔ́ mekuu âlúmed edúbé, anyɔ̌nlé-ʼɛ mɔ́ mekuu ne ádê dyɔ̌g dé elod é bwâm.

39 Anyín áde ane Farisia ányíné nɛ̂, anhɔ́b áwe nlém-tê aá, “Nzé nkal éʼdəə́dəŋ mɔ́ɔ̄ anɛ́n mod ânkoŋgé abɛ́, né abágéʼáá abíɛʼ nyaa e mmwaád eche anɛ́n mmwaád awě akidtan mɔ́ ádíí ne abɛ́ áde áwóó, né abíí-ʼɛ nɛ́n aá anɛ́n mmwaád adíi mbɛlé-mbéb.” 40 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n aá, “A-Simɔn ndəə́ wɛ mwǎ pɔ́le aláa.” Farisia ne ankwɛntɛ́n aá, “A-meléed, cheé édé? Kǎg áʼsō, éláa mɛ.” 41 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Mod nhɔ́g abédé awě abáléʼáá bad ngáb. Ane mod akáléʼáá bad bébɛ melúm. Akáléʼáá nhɔ́g móom mé eʼkə́lé métáan, aníníí-ʼɛ eʼkə́lé étáan. 42 Bɔ́ modmod bénkênhɛnlé atuɛ. Né-ɔɔ́ anlagsɛ́n bɔ́ mod tɛ́ɛ́ áde alúm. Bɔɔb-pɔɔ́, áyə̄le bɔ́ bad bébɛ, nzɛ́-módɛ́ édúbpé wɛɛ́ ǎtōmtɛ̄n mɔ́ adəŋ?” 43 Simɔnɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Ndúbpé mɛɛ́, ane awě alúm déntōmtɛ̄nnē achab ámīn.” Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Etə́ŋgɛ́né.”

44 Dɔ́ɔ ákunnɛɛ́ wɛ́ɛ ane mmwaád, boŋ álāŋgē Simɔnɛ aá, “Enyíne anɛ́n mmwaád-ɛ? Áde ńsɔ́lé áwôŋ ndáb, wenkêmbaá mɛ mendíb wɛɛ́ ńwobned mekuu. Boŋ anɛ́n mmwaád asáŋté mɛ mekuu ne ḿmē mésɔd, apíné-ʼɛ mɔ́ ne échē esid.‡ 45 Wenkênháá mɛ tə̂l, boŋ taa mensɔ́l hɛ́n, eésógɛ́ɛ́ mɛ mekuu anyɔle. 46 Wenkênwɔ́gédté mɛ dyɔ̌g á nló âkob mɛ nken, boŋ awɔ́gté mɛ dyɔ̌g dé elod é bwâm á mekuu. 47 Edəŋge é ngíne éche anɛ́n mmwaád álúmté, édé nhəgtɛ́n ne alagsɛn áde ákúdé áyə̄le ekud é mekan mé mbéb éche ábɛ́lé. Mod-tɛ awě béebudɛɛ́ mbéb alagsɛn, eébūdɛ̄ɛ̄ edəŋge alúmed.” 48 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mmwaád ne aá, “Ekudé alagsɛn dé mbéb áyə̄le mbéb ḿmôŋ ńsyə̄ə̄l.” 49 Bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bédyágéʼáá ndyééd bênsɛdéd yə̌l bánken, “Ebə́l é mod éhéé chɛ́n éche éwóó kə́ŋne kunze âlagsɛn mbéb?” 50 Yesuɛ anláá mmwaád ne aá, “Adúbe áde éwóó áchóŋté wɛ, kǎg ne nsaŋ.”

8

Nguse é bebaád éhíde Yesuɛ

1 Ámbīd e nɛ̂ Yesuɛ ambootéd akɛ myad ne myad, mémbáá ne mésad. Akagéʼáá, ákaléʼ nkalaŋ ḿ bwâm mé nkamlɛn ń Dyǒb. Akɛɛ́néʼáá ábē bembapɛɛ dyôm-ne-bébɛ. 2 Bebaád ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte ne ábe békónléʼáá nkole mémpēe, boŋ áchōōd bɔ́, bɔ́mpē bémbɛ̄ á echoŋ. Ábê bebaád bébédɛ́ɛ, Maria mmwaád a dyad á Matala awě ánhūdtē eʼdəə́dəŋ bé mbéb saámbé á yə̌l, 3 Joanaa, mmwaád awe Kusa, mod awě abédé nló áyə̄le bembəledɛ ábe Hɛrɔdɛ, Susanaa ne ekud é bebaád bémpēe. Ábê bebaád bébɛ́nládtáá ábab bwěm běn, bétɔgnán Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ.

Ngan e mbə́l-e-bǔ

(Mat 13.1-9; Mak 4.1-9)

4 Ekud é bad émbīd dyad ne dyad tɛ́ɛ́ âhyɛ dé anyín Yesuɛ. Áde béládné áte nɛ̂ bɔɔb, ankalé bɔ́ ngan nɛ́n aá, 5 “Nkwɛl-é-nzag nhɔ́g ankɛ̌ mbə́l asob á nzag-tê. Áde ásobɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, doŋge dénhūn á nzii-tê, betóm bé nzii bémad mɔ́ akɔgted ámīn, menɔn mɔ́mpē mémad mɔ́ asɔ̂mted. 6 Doŋge dé mbə́l dénhūn á eláá mîn. Ḿmê ménkōb, boŋ ménhyɛ̄lē áde méepedɛɛ́ akwog, ngáne édíí bán ndɔɔb e eláá mîn eékoŋgɛ́ɛ́ mendíb. 7 Doŋge ámpē dénhūn wɛ́ɛ mekɔ̂d médíí. Nɛ́ɛ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békwōgē, mekɔ̂d ménkāŋ ábɛ̂ bwěm. 8 Mbə́l mémpēe méntān ndɔɔb e bwâm. Mênkwǒg, ńchyáá-ʼɛ bwâmbwam. Doŋge dé eʼsɔ́g dénwālē mbwɔ́kɛl é mbum.” Áde Yesuɛ ámádé nɛ̂, ambád áte aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ.”

Chǒm éche ékə́ə́ boŋ Yesuɛ ákaléʼ ngan

(Mat 13.10-17; Mak 4.10-12)

9 Ámbīd e póndé, Yesuɛ ábē bembapɛɛ bénlāā mɔ́ bán, átógned bɔ́ ene ngan. 10 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Dyǒb ábágé nyé kunze âbíi kun é nkamlɛn ń Dyǒb. Boŋ bad ábe bélyə́gé ásē, bɛ́wōg chɔ́ nɛ́ɛ ngan âbɛl nɛ́n,

bényíneʼ, boŋ béechemɛ́ɛ́,

béwógeʼ, boŋ béēsōŋtānnē.

Yesuɛ atógké ngan e nwén-é-mbə́l

(Mat 13.18-23; Mak 4.13-20)

11 “Bɔɔb-pɔɔ́, ńtógned nyé ene ngan. Mbə́l ńdíi Eyale é Dyǒb. 12 Mbə́l ḿme ménhūn á nzii-tê ńlûmte bad ábe béwóge eyale é Dyǒb, boŋ ámbīd e póndé Devəlɛ áhyɛ ahúd bɔ́ chɔ́ á nlém-tê, âbɛl nɛ́n béēdūbpē Dyǒb se békūd eʼsoósoŋ. 13 Mbə́l ḿme ńhúné á meláá-tê ńlûmte bad ábe, nzé béwógé Eyale é Dyǒb, békobe chɔ́ ne menyiŋge, boŋ échê eyale éēwēnnādtē bɔ́ á nlém-tê. Bédúbpe Dyǒb á esóŋ é póndé boŋ á póndé e mekəgsɛn bédol yə̌l ámbīd. 14 Mbə́l ḿme ńhúné á mekɔ̂d-te, ńlûmte bad ábe béwóge Eyale é Dyǒb, boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg, mpúlé mé nkǒŋsé, abud á bwěm awóŋ, ne menyiŋge mé nkǒŋsé ńkáŋ bɔ́ nlém áte. Nɛ̂ ákəəʼ, béehɛlɛ́ɛ́ kəse é eʼpum achyáa. 15 Mbə́l ḿme mɔ́-ʼɛ méntān kəse e ndɔɔb, ńlûmte bad ábe béwóge Eyale é Dyǒb ne nlém ńsyə̄ə̄l, békōō-ʼɛ chɔ́ á nlém-tê. Nɛ̂ ábɛleʼ béwɛsan kə́ə́ŋ béchyáá eʼpum.

Nzé béchódé etrúkáŋ, béekoŋgɛ́ɛ́ chɔ́

(Mat 4.21-25)

16 “Modmod eémāāʼɛ́ etrúkáŋ achod se ákōō chɔ́ á ebwɔg-sɛ́, káa atíbéd chɔ́ á anɔŋ sé. Abɛlé ákɛ̄lē chɔ́ dásɔ̄ ámīn, âbɛl boŋ kénzɛ́ɛ́ awě asɔ́le á ndáb, ányíne ekíde. 17 Dyam tɛ́ɛ́ áde ádé á eʼkoŋnéd-te dɛ́bīd á nhɛ́né. Kéchéé-ʼɛ éche ênsɔɔ́m á eʼkoŋnéd ébyɛ̄ɛn, ébíd-tɛ á enyɛn. 18 Né-ɔɔ́, nyétêd póndé ngáne nyéwóglanné. Kénzɛ́ɛ́ awě awóó nsôŋtɛn ń kun é nkamlɛn ḿ mín, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ ḿmê nsôŋtɛn abɛ. Ane awě mɔ́-ʼɛ eewóo, ǎbɔ̄d ké éche áwémtɛ́né aá mɔ́wōō.”

Túmbé eche Yesuɛ

(Mat 12.46-50; Mak 3.31-35)

19 Bɔɔb-pɔɔ́, áde Yesuɛ nyaá ne baányaŋ béhyédé mɔ́ anyín, bénkênhɛnlé mɔ́ apɛ bɛnbɛn, áyə̄le etə́l éēbēdɛɛ́ ngáne ndun e mod ênləŋnédté mɔ́. 20 Dɔ́ɔ bad bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Pɔ́n nyoó bɔ́ɔbɛ baányoŋ bétyéémé á ebwɔ́g, béhɛde-ʼɛ wɛ anyín.” 21 Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné bɔ́ nɛ́n aá, “Bad ábe béwóge eyale é Dyǒb, bébɛlé-ʼɛ ngáne échê eyale éhɔ́bɛɛ́, bɔ́ɔ̄ bédé awem nyaá ne ábêm baányaŋ.”

Yesuɛ ahɔ́ɔ́dté ekudkud

(Mat 8.23-27; Mak 4.35-41)

22 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê ne ábē bembapɛɛ, aláá bɔ́ aá, “Syáā déchabe pɛd e edib eníníí.” Dɔ́ɔ bébwɔ́gké ekɛ. 23 Á ekɛ-tê wɛ̂, eʼchó bénkōb Yesuɛ. Hɛ̂ dɔ́ɔ ekukud étáné bɔ́ átîntê e edib. Mendíb ménsɔ̄l bɔ́ á bɔ̌lɛ-tê kə́ə́ŋ, mam mébɛ́ɛ́n bɔ́ ebébtéd. 24 Hɛ́ɛ békíí Yesuɛ anyem ásē boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “A-Sáŋ, a-Sáŋ, pɔ́n syánē dewág-ōō!” Dɔ́ɔ ányémmé ásē, ákānnē ekukud éched áte, éhɔ́ɔ́-ʼɛ. Edíb éche éhódéʼáá áte chɔ́mpē énsōg ahod. 25 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nɛ́dē nyéedúbpɛ́ɛ́ mɛ-yɛ?” Nɛ́n dénkōbēd bɔ́ mbwɔ́g, yə̌l-lɛ enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Ebə́l é mod éhéé chɛ́n, éche ékamlan kə́ə́ŋne ekukud ne mendíb, kə́ə́ŋ béwōgnē-ʼɛ mɔ́?”

Yesuɛ achǒŋté mod a Gɛrasin
awě eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte

(Mat 8.28-34; Mak 5.1-20)

26 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênchabé edib, bootya á Galilia, bépɛ̄ á múde ḿmíníí, á mbwɔ́g e Gɛrasin.* 27 Áde ábídé á nkin ambomɛ́n mod a dyad nhɔ́g awě eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémbɛ̄ɛ̄ áte. Ébédé etûn é póndé áde ane mod éēhágeʼaá mbɔ́té. Eédyɛɛʼaá ké á ndáb-te, nzése á soóbadɛ. 28 Anyín áde ányíné Yesuɛ, ankwɛ̌ mɔ́ á mekuu ne esaád á nsəl, ábōnē aá, “A-Yesu, Mwǎn a Dyǒb á Ngum, cheé sóo déwóŋné? Sôn, weekɔ́gsán mɛ.” 29 Nɛ̂ démbɛ̄ áde Yesuɛ ámáá eʼdəə́dəŋ bé mbéb akamlɛn aá, éʼbîd mɔ́ áte. Ngen ne ngen, nzé eʼdəə́dəŋ bé mbéb bénsɔ̄l mɔ́ áte, ké á mehaŋgé dɔ́ɔ ámbɛ̄ɛ̄, apádtádtáá bengɔbéngɔ̄bē ábe béhédé mɔ́ á mekuu ne mekáá, boŋ edəə́dəŋ é mbéb ékɛɛné mɔ́ á ehyáŋge. 30 Yesuɛ ansɛdéd mɔ́ aáken, “Chán dǐn ádíí wɛ?” Ankwɛntɛ́n aá, “Amutɛɛ.” Anhɔ́b nɛ̂ŋgáne eʼdəə́dəŋ bé mbéb híin bénsɔ̄nlē mɔ́ áte. 31 Eʼdəə́dəŋ bé mbéb ábed éʼchááʼáá Yesuɛ bán, eehúnté bɔ́ á echóg échě éewóo asóg,† 32 Esɔg é nguu ébédé áhed édyāg medyɛ́ á mbám mé ekone. Dɔ́ɔ ábê eʼdəə́dəŋ éʼcháaʼɛ́ Yesuɛ bán átɛde bésɔ̂l ké á esɔg é nguu-tê. Dɔ́ɔ Yesuɛ ábágé bɔ́ kunze. 33 Abíd áde eʼdəə́dəŋ bé mbéb bɛ̂ éʼbídé ane mod áte, bénsɔ̄l échê nguu áte. Dɔ́ɔ nguu éwúbpé ásē, ényəgtéʼ á eʼláá bé nkin mé edib, éhún á edib-tê, éhó-ʼɛ. 34 Áde benɔn bé nguu bényíné nɛ̂, béntōm mehélé, békag békanlé bad nkalaŋ á dyad-tê ne á mebwɔ́g ḿme médé bɛnbɛn. 35 Awóg áde bad béwógé-ʼaá nɛ̂, bébwɔ́gé-ʼɛ ásē âkɛ dɛ́nyīn dyam áde ábɛ́nlédé. Bépédé-ʼaá wɛ́ɛ Yesuɛ ámbɛ̄ɛ̄, bényín ane mod awě ánhūdtē eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte ngáne ádyɛ́ɛ́ mɔ́ á akéb, ahédé mbɔ́té á yə̌l, ádyɛ̄ɛ̄-ʼɛ bwâm. Dɔ́ɔ mbwɔ́g ńkóbé bɔ́. 36 Bad ábe bénnyīnɛ̄n dǐd bênkalé bɔ́ ngáne Yesuɛ áchóŋté ane mod. 37 Hɛ́ɛ bad bé mbwɔ́g e Gerasin béláŋgé Yesuɛ bán ásyəə áwāb ndɔɔb, áyə̄le mbwɔ́g ń ngíne ménkōb bɔ́. Dɔ́ɔ ásɔ́lé mɔ́ á bɔ̌lɛ-tê, boŋ ásūɛ̄ʼ. 38 Mod awě bénhūdtē eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte ancháŋ mɔ́ aá búmɔ̄ békag, boŋ Yesuɛ antiméd mɔ́ ámbīd aá, 39 “Timɛ́ʼ áwôŋ dyad, ékɛ ékanle bad ndəle a dyam echě Dyǒb ábɛ́nlé wɛ.” Ane mod ansú á dyad, ákag, ákanle mod tɛ́ɛ́ dyam áde Yesuɛ ábɛ́nlé mɔ́.

Yesuɛ apuúdté ngɔndérɛ pɔ́g
áchōōd-tɛ mmwaád ampée

(Mat 1.18-25)

40 Áde Yesuɛ áhúú, ndun e mod enhyɛ̌ mɔ́ aságnɛn ne menyiŋge ngáne émbɛ̄ɛ̄ bán bésínéʼáá mɔ́. 41 Hɛ́ɛ mod nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Jairusɛ ápédé áwē. Jairusɛ abédé nhɔ́g átîntê benkamlɛnɛ á ndáb e mekáne. Ankwɛ Yesuɛ á mekuu, áchāā mɔ́ aá, áhyɛ áwe ndáb. Aá 42 ḿmē mpɔm ḿ mwǎn a mmwaád ńhɛde awɛ́.

Áde Yesuɛ ákagké áwed, bad bênləŋnéd mɔ́. 43 Mmwaád nhɔ́g ambɛ́ áhed awě akǒnléʼáá nkole ḿme mekií mébídéʼáá mɔ́ á yə̌l póndé ésyə̄ə̄l. Ḿmê nkole ḿbédé mɔ́ á yə̌l á etûn é dyôm-a-mwɛ́ ne ḿbɛ ésebán modmod ahɛle mɔ́ bwâm adid.‡ 44 Hɛ́ɛ ábídé Yesuɛ ámbīd, boŋ ásitɛ́n Yesuɛ mesó mé nkobe ḿme ánwāāʼɛ́. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g mekií ménsōg mɔ́ abíd á yə̌l. 45 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ asidtɛ́né mɛ?” Modmod enkênkwɛntɛ́nné. Dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-Sáŋ, ngɔ́mē ndun e mod elə̌ŋnédé wɛ, kə́ə́ŋ békáŋnɛ́né-ʼɛ wɛ.” 46 Boŋ ké nɛ̂ Yesuɛ anhɔ́b aá, “Mod akidtɛ́né mɛ, áyə̄le nwógé ngáne ngíne ebídé mɛ á yə̌l.” 47 Áde ane mmwaád ányíné nɛ̂ bɔɔb aá mɔ́ɔ̄hɛlɛɛ́ yə̌l akoo, ambíd Yesuɛ áʼsō. Anəə́ʼáá ne mbwɔ́g. Ankwɛ mɔ́ á mekuu. Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ áʼsō wɛ́ɛ bad bésyə̄ə̄l chǒm éche ékə́ə́ boŋ ásitɛ́n mɔ́, ne ngáne mɔ́dyɛ́ɛ́ bwâm melemlem mé póndé. 48 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-mwǎn-a-mmwaád, adúbe ádōŋ ádídé wɛ bwâm. Kǎg ne nsaŋ.”

49 Á póndé eche Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ mod awě bélómé wɛ́ɛ Jairusɛ ápédé boŋ áhɔ̄bē nɛ́n aá, “Weétɔgné wɛ Meléede ataged. Awoŋ mwǎn amaá mɔ́ awɛ́.” 50 Yesuɛ awógé-ʼaá nɛ̂, boŋ álāŋgē Jairusɛ aá, “Weewógé mbwɔ́g! Dúbé dúbpɛ́n, né mwǎn ǎdyɛɛ́ wɛ bwâm.” 51 Áde Yesuɛ ápédé wɛ́ɛ Jairusɛ áwe ndáb, enkênháá etə́l aá, mod ampée áhîd mɔ́ á ndáb-te éetómɛɛ́ Petro, Jɔnɛ ne Jemsɛ, nchoo ne ane mwǎn sáá bɔ́ nyaŋ. 52 Bad béchyɛ́ʼáá, bélebé-ʼɛ. Yesuɛ anláá bɔ́ nɛ́n aá, “Nyéēchyɛ̄ɛ̄ʼ. Ane mwǎn eewédɛɛ́, akúne kúnɛ́n.” 53 Bad bêmbootéd mɔ́ awɔɔ, ngáne bémbīīʼɛ́ bán amaá awɛ́. 54 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchə́ŋgé mɔ́ ekáá, boŋ áchəgé mɔ́ aá, “A-mwǎn, pádé ásē.” 55 Dɔ́ɔ edəə́dəŋ étímé mɔ́ á yə̌l, apádé-ʼɛ ásē ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. Yesuɛ anláá bɔ́ aá, bébɛ mɔ́ ndyééd, ádyɛ̂. 56 Yə̌l enkɔ́m nyaá bɔ́ sáŋ áte bwâmbwam, boŋ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, béekanlé modmod dyam áde ábɛ́nlédé.

9

Yesuɛ alómé bembapɛɛ dyôm-ne-bébɛ

(Mat 10.5-15; Mak 6.7-13)

1 Yesuɛ anchɛ́lé ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ abwɔ́g ahɔ́g. Ambag bɔ́ ngíne ne kunze âhúd bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, ne âmad nkole nyaa ne nyaa. 2 Anlóm bɔ́ aá, békɛ békale nkalaŋ mé nkamlɛn ń Dyǒb, béchoŋte-ʼɛ bad. 3 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Nyéewánlé chǒmchǒm á ekɛ, ké ntóŋ, ké ekwɛ, ké ndyééd káa ngáb, modmod eewánlé-ʼɛ mbɔ́té ébɛ. 4 Ndáb ké ehéé echě nyésɔ́lé áte, nyédyɛɛ áwēd-te kə́ə́ŋ ne mbwɛ ḿme nyésyəŋgɛɛ́. 5 Dyad ké áhéé-ʼɛ áde béekobɛɛ́ nyé nken, nyétɛ̄dē dɔ́, nyékūd-tɛ ebumbú á mekuu âlúmed nɛ́n bán échab ebébtéd énɔne běn.” 6 Hɛ́ɛ bembapɛɛ bébwɔ́gké ásē, békǎg dyad ne dyad tɛ́ɛ́, békalé nkalaŋ ḿ bwâm, bédidé-ʼɛ bad bwâm hǒm ne hǒm tɛ́ɛ́.

Hɛrɔdɛ atage áte

(Mat 14.1-12; Mak 6.14-29)

7 Bɔɔb-pɔɔ́ Hɛrɔdɛ awě akamlánnáá aloŋ á Galilia anwóg mam mésyə̄ə̄l ḿme mêmbɛnléd. Mewêmtɛn métágéʼáá mɔ́ áte áyə̄le bad behɔ́g béhɔ́béʼáá bán, Jɔnɛ apuúdé, 8 ábíníí bán, Elaijaa atimé ámbīd á nkǒŋsé, bémpēe-ʼɛ bán, nkal éʼdəə́dəŋ nhɔ́g aʼbɔɔ́d mɔ́ atimé ámbīd á aloŋgé. 9 Hɛrɔdɛ anhɔ́b aá, “Mêmbɛl bésɛ̄l Jɔnɛ nló. Nzɛ́ɛ́ ampée ńwógɛɛ́ bán abɛle ḿmɛ́n mekan?” Nɛ̂ dêmbɛ̌l ádə̄ŋ aá mɔ́nyîn ane Yesuɛ.

Yesuɛ adídté ndun e mod

(Mat 14.13-21; Mak 6.30-44; Jɔn 6.1-14)

10 Áde bembapɛɛ bé nlómag béhúú ámbīd, bénlāā Yesuɛ mam ḿme bébɛ́lé. Hɛ́ɛ átédé bɔ́ boŋ átimné bɔ́ á ahə́ŋgé á hǒm á dyad á Betsaida. 11 Áde amute á bad áwógé nɛ̂, dénhīd mɔ́ áwed, kə́ə́ŋ bétán mɔ́. Ankob bɔ́ bwâm, ákanlé bɔ́ pɔ́le e nkamlɛn ń Dyǒb, áchoŋté-ʼɛ bad ábe béhɛ́déʼáá bwâm adyɛɛ. 12 Áde ngukɛ́l épédé dɔ́ɔ bembapɛɛ bélâŋge Yesuɛ bán, “Chené ábɛ́n bad, bétimeʼ á myad-tê ḿme médé bɛnbɛn, âbɛl béhɛd ndyééd ne hǒm áde bɛ́naáʼɛ́. Ndyééd eésaá hɛ́n, eʼnoŋ-ʼɛ béesaá wɛ́ɛ dédíí nɛ́n.” 13 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bembapɛɛ aá, “Nyé bɔ́ nyébɛ bɔ́ chǒm éche bɛ́dyɛ̄ɛ̄.” Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Sêwóó eʼwɛle éʼtáan ne súu ébɛ. Ene ndyééd eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ bad bésyə̄ə̄l akwog.” 14 Mesoŋgé mé bad ábe bébédé áhed mémbɛ̄ eʼkə́lé éʼtáan. Boŋ Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá, “Nyélad bad áte, nyékab bɔ́ boŋ akab tɛ́ɛ́ ábɛ̂ móom mé bad métáan.” 15 Bênkǎb bad áte ngáne ánhɔ̄bpē. 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ átédé ábê eʼwɛle éʼtáan ne échê súu ébɛ, ákabé áte, ásāgnān Dyǒb boŋ ábagé bembapɛɛ aá békabpe bad. 17 Bad bésyə̄ə̄l béndyɛ̄, békód-tɛ kə́ə́ŋ ene ndyééd élyə̄g ásē, eche béládé áte eʼlóŋ dyôm ne éʼbɛ.

Nzɛ́-módɛ́ Yesuɛ mwěn ákóó abɛ́?

(Mat 16.13-28; Mak 8.27-9.1)

18 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ anchíb yə̌l âkɛ dé akáne. Bembapɛɛ běnpɛn bɔ́ɔ bémbɛ̄ áhed. Ansɛdéd bɔ́ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ bad bɔ́ béhɔ́bɛɛ́ bán ndé?” 19 Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Doŋge á bad béhɔ́be bán, edíi Jɔnɛ Ndusɛnɛ. Doŋge áhɔ̄bē bán, Elaijaa, bémpēe bán, nkal éʼdəə́dəŋ aʼbɔɔ́d atimé ámbīd á aloŋgé.” 20 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Boŋ nyéběn-nɛ, nzɛ́-módɛ́ nyéhɔ́bɛɛ́ bán ndé?” Dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Edíi Ane Awě Dyǒb Áwɔ́gté.”

21 Hɛ́ɛ ásímɛɛ́ bɔ́ etúu áte, álāŋgē-ʼɛ bɔ́ aá béepanlé áte. 22 Ambád aá, “Mwǎn-a-Moonyoŋ atə́ŋgɛ́né ákūd metake híin, bad bémbáá bɔ́ɔbɛ beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bɛ́bāŋ-ʼɛ mɔ́ á yə̌l. Bɛ́wūū mɔ́, boŋ eʼpun ábe éʼlóntɛ́né éʼláán, ǎpuú.” 23 Anláá moosyəə́l áhed aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ mɛ ahíd ásob yə̌l mendíb, ápêm ádē awɔg mbwɛ tɛ́ɛ́, boŋ áhíde mɛ. 24 Áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde ádē aloŋgé asoŋ, ǎbɔ̄d dɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě abɔ́dé ádē aloŋgé áyə̄l echêm, ǎkǔd aloŋgé áde déemaáʼ. 25 Nsyə́ə́ŋ ńhéé mod ákudté nzé akudé nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l boŋ abɔ́ɔ́, kéʼɛ abɔ́dé échē edəə́dəŋ. 26 Kénzɛ́ɛ́ awě ǎkwāgɛ̄n mɛ ne ábêm eʼyale, Mwǎn-a-Moonyoŋ mɔ́mpē ǎkwāgɛ̄n mɔ́ á póndé echě ápɛɛ́ ne ehúmé échē, nɛ́dē ehúmé é Sáŋ ne ángɛl éche ésáá. 27 Boŋ á mbále, baahɔ́g bédé nló ámīn bɔɔb, béenyínɛ́nné kwééd dǐd, áde béēsēbpɛɛ́ nkamlɛn ń Dyǒb anyín.”

Yə̌l ehə̌ŋlɛ́né Yesuɛ

(Mat 17.1-8; Mak 9.2-8)

28 Nɛ́ɛ émádé ké eʼpun waam, áde Yesuɛ ámáá ahɔ́b nɛ̂, ankɛɛ́n Petro bɔ́ Jɔn ne Jemsɛ á ekone mîn âkáne. 29 Áde ákânnɛɛ́ nɛ̂, eʼsó bênhəŋlɛ́n mɔ́ á nló, nkobe ḿmē mɔ́-ʼɛ ḿpúbé féréd, ḿmwaá-ʼɛ áte. 30-31 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bad bébɛ, Mosɛɛ ne Elaijaa, bémbīdɛ̄n ehúmé é ngum, bébootéd mɔ́ akalɛn. Békáléʼáá ngáne álōnēdtē ntíi ń Dyǒb tə̂ŋgɛne kwééd eche áwɛ̄ɛ̄ á Jerusalɛm. 32 Eʼchó bénlōn Petro ne baáb á dǐd. Áde békábnédé bényīn ehúmé échē ne bad bébɛ áhed. 33 Áde ábê bad bébɛ bétɛdtɛɛ́ Yesuɛ, dɔ́ɔ Petro álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, ébóó ngáne syáā dédíí hén. Délôŋ eʼbem éʼláán, échôŋ, éche Mosɛɛ ne éche Elaijaa.” Anhɔ́b nɛ̂ ésebán abíí chǒm éche áhɔ́bɛɛ́. 34 Eépedɛɛ́ ké amad á nsəl, boŋ mbag ébíd, ékúdtɛ́n bɔ́. Nɛ́n dénkōbēd bɔ́ mbwɔ́g. 35 Hɛ́ɛ béwógé ehɔ́b ébíde á mbag-tê nɛ́n, “Mwǎn awêm mɔ́ nɛ́n. Mɔ́ɔ ḿpwɛ́dé. Nyéwógne mɔ́.” 36 Émáá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂ dɔ́ɔ bényíné Yesuɛ mwěnpɛn. Bénkoó ádɛ́n akan ésebán békanle modmod dɔ́.

Yesuɛ achǒŋté kɔ́demod
echě edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte

(Mat 17.14-18; Mak 9.14-27)

37 Áde bǐn éʼsáŋgé, Yesuɛ bɔ́ɔbɛ bembapɛɛ bênsǔd á ekone-sɛ́. Ndun e mod ehyɛ mɔ́ abomɛn. 38 Hɛ́ɛ mod nhɔ́g á echoŋ é bad-tê wê álébpɛɛ́ mɔ́ aá, “A-meléed, sôn, ncháaʼ wɛ mɛɛ́, énɔn awem mwǎn á dǐd. Adíi mɛ mpɔm ḿ mwǎn. 39 Edəə́dəŋ é mbéb étagte mɔ́. Nzé échə́ŋgé-ʼɛ mɔ́, abɛlé abón esaád, ahún ásē, ánúadé kə́ə́ŋ mehod mébīdē mɔ́ á nsəl. Élédte mɔ́ achene, né émáá mɔ́ yə̌l ached áte. 40 Mempɛɛ́n mɔ́ wɛ́ɛ ábōŋ bembapɛɛ, ncháŋ bɔ́ mɛɛ́, bébíded mɔ́ edəə́dəŋ é mbéb chê áte, boŋ béehɛlɛɛ́.” 41 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné aá, “Wáā, nyé bad bêʼ chii, mbɛltéd ḿmɛ̄n méētyéemɛɛ́, nyéewóo-ʼáa adúbe. Chán mápɛɛ́ nyé adyɛɛn boŋ nyêdúbé mɛ? Hyɛɛné awoŋ mwǎn hɛ́n.” 42 Áde ane mwǎn áhúɛʼɛ́ nɛ̂, edəə́dəŋ é mbéb éched émpií ane mwǎn, ébɔm mɔ́ ásē, ánúadé. Dɔ́ɔ Yesuɛ ákánné échê edəə́dəŋ é mbéb áte, ádīd ane mwǎn bwâm, ábāg-kɛ mɔ́ wɛ́ɛ sáá. 43 Menyáké ménkōb moosyəə́l, ânyín ndəle a akan awě Dyǒb ábɛ́lé.

Yesuɛ akǎnlé eche kwééd ngan ámpē

(Mat 17.22-23; Mak 9.30-32)

Áde bad bélyə́gé bényágɛɛ́ nɛ̂, áyə̄le chǒm éche ébɛ́nlédé, Yesuɛ anláá bembapɛɛ nɛ́n aá, 44 “Nyésôŋgtɛn dyam áde ńhɛdɛɛ́ nyé aláa bwâm. Bɛ́bɛ̌ Mwǎn-a-Moonyoŋ á mekáá mé baányoŋ.” 45 Boŋ ábɛ̄ bembapɛɛ béenkênsóŋtɛ́nné chǒm éche ánhɔ̄bpē. Émbɛ̄ nɛ́ɛ ngan echě elɛlé bɔ́ atóge, bébááʼáá-ʼɛ mɔ́ asɛded.

Nzɛ́ɛ́ atómtɛ́né mod
ambáá abɛ́ áʼsō éʼ Dyǒb?

(Mat 18.1-5; Mak 9.33-37)

46 Bembapɛɛ bêmbootéd aswaŋtɛn tə̂ŋgɛne mod awě atómtɛ́né mod ambáá abɛ́ áwab tîntê. 47 Yesuɛ anchěm bɔ́ mewêmtɛn áte. Antéd mwǎmpīn ḿ mwɛ̌ndem, ápɛ̄ɛ̄n mɔ́ áwe akéb. 48 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě akobé anɛ́n mwǎn á dǐn ádêm, né akobé mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akobé mɛ, né akobé ane awě alómé mɛ. Né-ɔɔ́, ane awě adé mwǎmpīn áwɛn tîntê, né mɔ́ atómé mod ambáá abɛ́.”

Mod awě adé awôŋ

(Mak 9.38-40)

49 Jɔnɛ anhɔ́b aá, “A-Sáŋ, sênnyín mod abídte bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte á dǐn ádōŋ, sênláá-ʼɛ mɔ́ bán ásôg abɛl nɛ̂, áyə̄le eésaá ne syánē.” 50 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyéeláŋgé mɔ́ bán ásôg abɛl nɛ̂. Kénzɛ́ɛ́ awě eetə́ŋgán syánē né adé ne syánē.”

Bébáá Yesuɛ nken akob

51 Bɔɔb-pɔɔ́, póndé eche Yesuɛ ántə̄ŋgɛ̄nnē akɛ ádyōb embootéd apɛ. Né-ɔɔ́, ammǎd atíi aá, mɔ́tə̄ŋgɛ̄nē akɛ á Jerusalɛm. 52 Hɛ́-ʼaá álómé mésɛ́nzɛ áʼsō. Mênkɛ̌ á mwǎ dyad a Samaria nhɔ́g, âbɛle mɔ́ mboŋsɛ́n. 53 Boŋ áde ápédé áwed bad bé dyad bénkênkobpé mɔ́ nken áyə̄le á Jerusalɛm dɔ́ɔ ákágéʼáá.* 54 Áde bembapɛɛ, Jemsɛ bɔ́ Jɔn bényíné nɛ̂, dɔ́ɔ bésɛ́dté Yesuɛ bánken, “A-Sáŋ, edəə́ wɛɛ́ séchɛ́le muú ádyōb, ńhyɛ ńhyáad bɔ́-yɛ?”† 55 Boŋ Yesuɛ ankuné áwāb, ákānnē bɔ́ áte.‡ 56 Hɛ́ɛ bɔ́bɔ̄ɔ békíí á dyad démpēe.

Bad ábe bêmpon Yesuɛ ahíd

(Mat 8.19-22)

57 Áde békagkɛ́ nɛ̂, mod nhɔ́g anláá Yesuɛ aá, “Mɛ̌hīd wɛ kéhéé áde ékagké.” 58 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “Eʼbubwóg éʼwóó ábab eʼlóm wɛ́ɛ bésɔ́lɛɛ́, menɔn-nɛ ámpē méwóó ḿmab mǔm, boŋ Mwǎn-a-Moonyoŋ eewóoʼɛ́ hǒm áde ábannɛɛ́ nló.” 59 Yesuɛ anláá mod ampée aá, “Hyǎg, éhíde mɛ.” Boŋ ane mod antimtɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáŋ, mwɛ̌, ńsébe ńkɛ ńlíme echem sáŋ.” 60 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Mwɛ̌ ndim ńlîmme ḿmāb ndim ḿ bad. Boŋ wɛ, éhɛdne bán, ékɛ ékanle bad nkalaŋ mé nkamlɛn ń Dyǒb.” 61 Mod ampée anláá Yesuɛ aá, “A Sáŋgú, mɛ̌hīd wɛ, boŋ mwɛ̌, ńsébe ńkɛ ńlyə́gtɛn echem ndáb.” 62 Boŋ Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě aboótédé hǒm alíi, boŋ ánɔnéʼ ámbīd, eékwognedɛɛ́ âbɛl nsɔ́n ásē e nkamlɛn ń Dyǒb.”

10

Yesuɛ alómé bembapɛɛ móom saámbé ne bébɛ

1 Ámbīd e nɛ̂, Sáŋgwɛ́ɛ́ ampwɛ̌d bembapɛɛ bémpēe móom saámbé ne bébɛ.* Anlóm bɔ́ áʼsō bébɛ bébɛ dyad tɛ́ɛ́ ne hǒm tɛ́ɛ́ áde ámbīīʼɛ́ aá mɔ́ɔ̄pɛ̌. 2 Anláá bɔ́ aá, “Nzag echyáá bwâmbwam, bwěm éʼhɛdnad apád, boŋ bepád béebuuʼɛ́ áte. Né-ɔɔ́, nyékânne nɛ́n bán, nwóó-nzag álôm bepád. 3 Nyékag-kɔɔ́, boŋ nyébíi bán nlóme nyé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód átîntê e ngə. 4 Nyéewánlé ekwɛ é ngáb á yə̌l, ké ekwɛ empée, káa metámbé. Nyéēbwāg-kɛ mod alɛled á nzii. 5 Ndáb ké ehéé eche nyɛ́sɔ̄nlē, nyélɛled bɔ́ nɛ́n bán, ‘Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé.’ 6 Nzé mod a nsaŋ adé áhed, né ḿmɛ̄n nsaŋ mɛ́bɛ̄ ne mɔ́. Nzé eésɛ̌, né mɛ́timɛ́n nyé běn. 7 Ndáb ké ehéé eche nyésɔ́lé, nyédyɛ̄ɛ̄ áhed. Nyéēpɛnlád ndáb áte. Nyékob-pɛ kéchéé éche bébagɛɛ́ nyé âdyɛ́ káa âmwɛ́, áyə̄le mod a nsɔ́n atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ákudɛɛ́ ḿme nsábe. 8 Dyad ké ahéé áde nyépédé áte, boŋ békob nyé nken, nyédyɛ̂ kéchéé éche bébágé nyé. 9 Nyédide bad bé nkole bwâm, nyéláa-ʼɛ bɔ́ nɛ́n bán, ‘Nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé nyé bɛnbɛn.’ 10 Boŋ dyad ké ahéé áde béekobɛɛ́ nyé nken, nyékɛ á ntém nzii, nyéhɔ̂b nɛ́n bán, 11 ‘Ké échɛ́n ebumbú éche émbɛ̄ sé á mekuu, sêkudté nyé chɔ́, boŋ ké nɛ̂ nyébíi bán nkamlɛn ń Dyǒb ńdé bɛnbɛn.’ 12 Nlâŋge nyé mɛɛ́, á epun é nkáásé, nkɔ́gsɛn ḿme dyad á Sodom dɛ́nyīnnē mɛ́bɛ̄ mwǎmpīn tómaa ḿme bad ábe bédé ádê dyad áte békudté.

Édé ngɔl ne bad ábe béekunne mbíd

(Mat 11.20-24)

13 “Á-bad bé Korazin, ébɛ̄ɛ̄n nyé ebébtéd! Ébɛ̄ɛ̄n nyémpē ebébtéd á-bad bé Betsaida! Áyə̄le nzé émbɛ̄ bán, ndəle é mekan éche Dyǒb ábɛ́lé áwɛ̄n myad, êmbɛnléd nɛ̂ á dyad á Tirɛ ne dyad á Sidɔn, né bénwāā melebe se etûn, bémwagtéd-tɛ mbúmbú áyə̄l âlúmed nɛ́n bán, béhə́ŋlɛ́né ádab abɛ́ dé mbéb. 14 Boŋ mbwɛ mé nkáásé, nkáá ḿme bad bé Tirɛ ne bé Sidɔn mɛ́bɛ̄ mwǎmpīn tómaa ḿmɛ̄n. 15 Nyé bad bé Kapenahum ámpē, nyêwêmtan bán,

nyêmaá apɛ ádyōb,

boŋ bɛ́sudéd nyé kə́ŋ se ásē á dǔ-á-muú.”

16 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bembapɛɛ nɛ́n aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awógné nyé, né awógné mɛ, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě abáá nyé á yə̌l, né abáá kə́ŋne mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě abáá mɛ á yə̌l, né abáá kə́ŋne ane awě alómé mɛ á yə̌l.”

Bembapɛɛ Móom saámbé
ne bébɛ béhúú ámbīd

17 Áde bembapɛɛ móom saámbé ne bébɛ ábe Yesuɛ ánlōmmē béhúú ámbīd, bénlāā mɔ́ ne menyiŋge mésyə̄ə̄l bán, “A-Sáŋ, kə́ŋne eʼdəə́dəŋ bé mbéb bênsudéd yə̌l áwɛd eʼsó, atúb áde sétúbé wɛ dǐn.” 18 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nnyíné Satanɛ ahúné ádyōb nɛ̂ŋgáne emwɛdmwɛd. 19 Mbagé nyé kunze âdyaa nyə̌ bɔ́ɔbɛ bengaabobɛ bé mpwɛn ámīn, ne âtóm ngíne esyəə́l eche Satanɛ áte, Satanɛ ne ane awě akɔɔ́ syánē. Dyamdyam déebɛnlé nyé. 20 Boŋ ké nɛ̂ ámpē, menyiŋge ḿme nyéwógɛɛ́ méēbāg nɛ́n bán, áyə̄le eʼdəə́dəŋ éwógné nyé, boŋ pɛn nyéwôg menyiŋge dásɔ̄ nɛ́n bán, mǐn méténlédé nyé ádyōb.”

Yesuɛ awógé menyiŋge

(Mat 11.25-27, 13.16-17)

21 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Edəə́dəŋ éche Ésáá† énwōgēd mɔ́ menyiŋge bwâmbwam, ahɔ́b aá, “A-Tɛ̂, Sáŋgwɛ́ɛ́ a nkoŋ ń sé ne ḿ mín, nságnɛn ḿbɛ̂ ne wɛ áyə̄le elúmté mpín ḿ běndem mam ḿme ébáŋné bad bé debyɛ́ɛ́ ne bad bé nsôŋtɛn. Ɛɛ, a-Tɛ̂, nɛ̂ děn dɔ́ɔ édə́ə́ wɛɛ́, ébɛnled. 22 Ńláa nyé mɛɛ́, Echem Sáŋ ebagé mekan mésyə̄ə̄l áwêm mekáá. Mod ké nhɔ́g eékoŋtɛɛ́ mwǎn abíi ésebɛ́ Dyǒb Titɛ́ɛ. Mod ké nhɔ́g-kɛ ámpē eebíiʼɛ́ ngáne Titɛ́ɛ ákóŋté abɛ́ ésebɛ́ mwǎn, ne kénzɛ́ɛ́ awě mwǎn ádə́ə́ aá mɔ́lúmed mɔ́.”

23 Hɛ́ɛ ákúnné wɛ́ɛ bembapɛɛ, boŋ álāŋgē bɔ́ á kun-tê nɛ́n aá, “Nsimé ne bad ábe bényíneʼ mekan ḿme nyényínɛɛ́ nɛ́n! 24 Á mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, bekal-bé-eʼdəə́dəŋ híin ne kə̂ŋ é bad híin bênwanɛ́n ânyín mekan ḿme nyényíné ne âwóg mekan ḿme nyéwógé boŋ bénkênyínné, bénkênwóg-kaá.”

Ngan e mod a Samaria awě aboó nlém

25 Bɔɔb-pɔɔ́ meléede a mbéndé anhyɛ̌ Yesuɛ akəg áte aá, “A-meléed, cheé mɛ́bɛnlé boŋ ńkūd aloŋgé áde déemaáʼ?” 26 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Chán éténlédé á kálag e mbéndé. Cheé éláá áwēd-te?” 27 Meléede a mbéndé ankwɛntɛ́n aá, “ ‘Étə́ŋgɛ́né bán édəŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádôŋ Dyǒb ne nlém ńsyə̄ə̄l, ne edəə́dəŋ ésyə̄ə̄l, ne ngíne esyəə́l, ne mewêmtɛn mésyə̄ə̄l.’ ‘Édəŋ-ʼɛ mwǎnyoŋ nɛ̂ŋgáne echoŋ yə̌l.’ ” 28 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Ebíí akwɛntɛn. Nzé ebɛlé áned, né wɛ̌kǔd aloŋgé áde déemaáʼ” 29 Ngáne ane mod áhɛ́déʼáá aá mɔ́suud yə̌l nzɔm, ansɛdéd aáken, “Nzé béchəgɛɛ́ wɛ̌n nɛ̂?” 30 Âtimtɛn mɔ́, Yesuɛ ankǎl ngan aá, “Mod a Israɛl nhɔ́g akagéʼáá ekɛ, ambíd á Jerusalɛm, átimé á Jeriko. Áde ápédé á etûn-tê, bechîb bénkōb mɔ́, békōbɛ̄n mɔ́ chǒm ésyə̄ə̄l éche ánwālɛ̄ɛ̄. Bêmbɔmtéd mɔ́ kə́ə́ŋ áhɛdé awɛ́. Dɔ́ɔ béchénné mɔ́ á nkəg ń nzii. 31 Prisɛ pɔ́g chɔ́mpē esyɔ̌gkéʼáá melemlem mé nzii. Dɔ́ɔ átáné ane mod. Ambamé nkəg ń nzii ḿmíníí. 32 Mod a túmbé e Levi awě abɛléʼáá nsɔ́n á Ndáb-e-Dyǒb‡ awě mɔ́mpē ampɛ̌ áhed, boŋ anyín mɔ́, ambamé melemlem. 33 Boŋ mod a Samaria nhɔ́g awe atóméʼáá ene nzii, ampɛ̌ áhed. (Bad bé Samaria bɔ́ɔbɛ bad bé Israɛl béechemtannaá.) Áde ányíné mɔ́, anwóg mɔ́ ngɔl, 34 ákɛ̄ áhed, ahɛ́ mɔ́ mɛl á sii-tê, ákaŋ chɔ́, boŋ ápēmē mɔ́ á ésɛl mîn. Apɛɛ́né-ʼaá mɔ́ á dyad-tê, boŋ ásɔ̄nlē mɔ́ á ndáb e beken, ábōŋgē mɔ́. 35 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé ahúd eʼkə́lé éʼtáan, ábag nwóó ndáb aá, ‘Téd nɛ́n, étɔgnan anɛ́n mod, kéchéé émpēe éche wɛ́bēbēdtē, mɛ̌timtéd wɛ ámbīd á ehúu.’ ” 36 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ane meléede a mbéndé aáken, “Átîntê e ábɛ̂ bad béláán ábe béntān ane mod awě bechîb bénlɔ̄gɛ̄nnē, ahéé anlúméd aá mɔ́dē waáb?” 37 Meléede a mbéndé ankwɛntɛ́n aá, “Ane awě anwóg mɔ́ ngɔl.” Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Kǎg-kɔ̄, wɛ́mpē ébɛleʼ melemlem.”

Mataa bɔ́ Maria békóbé Yesuɛ nken

38 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmpɛ̌ mwǎ dyad nhɔ́g. Mmwaád nhɔ́g awe béchə́géʼáá bán Mataa ankǒb bɔ́ nken. 39 Ane mmwaád mwǎnyaŋ abédé dǐn bán Maria. Maria anhyɛ̌ Yesuɛ adyɛɛ á nkəg, âwóg mekan ḿme áyə́gtéʼáá. 40 Boŋ Mataa anhágɛ́n áte ne nsɔ́n ń ndáb-te. Dɔ́ɔ áhyédé Yesuɛ aláa aá, “A-Sáŋgú, weenyínɛ́ɛ́ nɛ́n wɛɛ́, awem mwǎnyaŋ atɛ̌dnédé mměmpɛn nsɔ́n ńsyə̄ə̄l-ɛ? Láá mɔ́ wɛɛ́, áhyɛ áwôŋgɛn mɛ.” 41 Boŋ Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá “Á-Mata, nlém ńtage wɛ áte áyə̄le ekud é mekan. 42 Boŋ dyam ádé ahɔ́g áde ákóó etógnɛ́n abɛ́. Maria apwɛdé dɔ́, ádɛ́-ʼɛ bwâm. Meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼaá se ḿbɛl se békōbɛ̄n mɔ́ dɔ́.”

11

Ayə́ged dé mekáne

(Mat 6.9-13, 7.7-11)

1 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ ambɛ́ hǒm, ákânneʼ. Áde ámáá akáne awě mbapɛɛ nhɔ́g anláá mɔ́ aá, “A-Sáŋ, yə́géd sé ngáne békânnɛɛ́ ngáne Jɔnɛ án'yə̄gēdtē ábē bembapɛɛ.” 2 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nzé nyêhɛde akáne, nyéhɔ̂b bán,

‘A-Tɛ̂, edúbé ébɛ̂ ne ádoŋ dǐn.

Ḿmoŋ nkamlɛn ńhyɛ ńtêd etə́l.

3 Bǎg sé echɛd ndyééd e epun é bǐn* mbwɛ tɛ́ɛ́.

4 Lagsɛ́n sé ḿmɛd mbéb,

áyə̄le sémpē sêlagsan mod tɛ́ɛ́ awě apǎnné sé,

weémwāg se sêhún á mekəgsɛn-tê.’ ”

5 Dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nzé ewóó wɛ̌n, boŋ ekií áwē melúde wɛɛ́, ‘Amúɛ̄, bál mɛ eʼwɛle éʼláán hɛ̂, 6 sôn, nkúdé nken awě achabé abíd, awem nsón-a-echoŋ apedé áwêm. Meewóo-ʼáa chǒm-ɛ́ɛ ńchágtanné mɔ́.’ 7 Boŋ ane wɛ̌n mɔ́-ʼɛ atǐmtɛ́né wɛ á ndáb-te aá, ‘Weétagté mɛ. Mmaá mɛ ekob adib, syáābe ábêm bǎn sêmaá anaa ásē. Méehɛnlé apáde ásē âbɛ wɛ chǒmchǒm.’ 8 Ńláa nyé á mbále mɛɛ́, saké ké echoŋ éche nyédíí, chɔ́ɔ épād mɔ́ ásē. Boŋ abádnɛn áde wɛ́bādnɛ̄nnē wɛ̌n, dɔ́ɔ dɛ́kə̌ŋ boŋ apádé ásē, ábɛ̄ wɛ kéchéé éche éhɛdɛɛ́. 9 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, hɛdɛ́n Dyǒb, ǎbɛ̌ wɛ. Hɛ̌d, Dyǒb dɛ́bɛ̌l enyín, kǔm ekob, Dyǒb dɛ́dibnéd wɛ. 10 Áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛ̌dné Dyǒb, ǎkǔd, awě ahɛdé-ʼɛ, ǎnyīn. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akumé ekob, Dyǒb dɛ́dibnéd mɔ́. 11 Nyé besáá bé bǎn, nyé ahéé mwǎn áhɛdɛ́nné súu, boŋ mɔ́-ʼɛ átimé ébagé mɔ́ nyə̌? 12 Káa nzé ahɛ̌dné wɛ akii á kúb, boŋ wɛ-ʼɛ étimé ébagé mɔ́ ngabobɛ a mpwɛn? 13 Nzé eʼbébtéd éʼ bad nɛ́ɛ nyé nyébage ábɛn bǎn kəse é bwěm, tɔ́gtɛ́n-naá echɛn Sáŋ awě adé ámīn? Chán-nɔ̄ éebaá bad Edəə́dəŋ éche Ésáá ábe béhɛ́dné mɔ́ chɔ́.”

Yesuɛ eésaá nlatɛ́n ne kə̂ŋ e eʼdəə́dəŋ bé mbéb

(Mat 12.22-30; Mak 3.20-27)

14 Epun ehɔ́g, Yesuɛ abídtéʼáá mod edəə́dəŋ é mbéb áte éche ênkwǐd ane mod ebóbé. Áde émáá mɔ́ abíd áte, ane mod ambootéd dyam ahɔ́b. Nɛ́n, dénkōbēd ndun e mod echě ebédé áhed menyáké bwâmbwam. 15 Boŋ nguse é bad énhɔ̄b bán “Bɛlzɛbulɛ, kə̂ŋ e eʼdəə́dəŋ bé mbéb mɔ́ɔ abage mɔ́ ngíne âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte.” 16 Bémpēe ábe béhɛ́déʼáá mɔ́ akəg áte bénhɔ̄b bán, álúmed bɔ́ eʼchemléd ábe éʼhúú ádyōb. 17 Mɔ́-ʼɛ ambíí ḿmāb mewêmtɛn, né-ɔɔ́, anláá bɔ́ aá, “Aloŋ ké ahéé áde ákábné áte, boŋ nchemtɛn méesɛ̌, dɛ́bēb. Abum á ndáb áde nchemtɛ́n-nɛ méesɛ̌, dɔ́mpē dɛ́pāŋtēd áte. 18 Nzé édé bán, nkamlɛn ḿme Satanɛ ńkábné áte, chán-nɔ̄ mɛ́hɛnlé atyéem? Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nyêhɔ́bé bán, mbídteʼ bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte ne ngíne echě Bɛlzɛbulɛ. 19 Nzé ngíne eche Bɛlzɛbulɛ chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, né ngíne eche nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ábɛ̄n bad ábe bébídte eʼdəə́dəŋ bé mbéb bébɛnladté? Běn bɔ́ɔ bɛ́kwid nyé nkáá. 20 Boŋ ngáne édíí nɛ́n bán ngíne e Dyǒb chɔ́ɔ ḿbɛnladté âbíded bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, nɛ̂ álûmte nɛ́n bán nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé átîntê echɛ̂n. 21 Nzé ngíne e mod ebǒŋsɛ́né yə̌l, enɔne ádē dyad, échē chǒm ké ehɔ́g éekagké hǒm. 22 Boŋ nzé mod awě atómé mɔ́ ngíne, abúlé mɔ́ áte, abwɔ̌gké-ʼɛ mɔ́, abɛlé ákōbɛ̄n bwěm ábe áwannɛɛ́ nzum, ákabtéd-tɛ bwěm ábe ákóbné mɔ́. 23 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě eésɛ̌ ne mɛ, né atə̂ŋgan mɛ. Ane awě eewóŋgán mɛ âlad, apáa páán.

Nzé edəə́dəŋ é mbéb étímé mod á yə̌l ámpē

(Mat 12.43-45)

24 “Nzé edəə́dəŋ é mbéb ébídé mod áte, ébɛlé ébwāgē á ehyáŋge âhɛd abwɔ́g áde ákɔ̂mmɛɛ́ áte. Nzé éekude, ébɛlé éhɔ́b aá, ‘Mɛ̌tǐm ámbīd á ndáb eche mémbīdtē áte.’ 25 Apɛ áde épagké-ʼɛ, ébɛlé étán nɛ́ɛ ndáb ésáá áte, bénábpé-ʼɛ chɔ́ áte. 26 Hɛ́ɛ ékagké bɔɔb, ékɛ épɛ̄ɛ̄n eʼdəə́dəŋ bé mbéb bémpēe saámbé ábe éʼdé ebébtéd tómaa mwěn, boŋ éʼhyɛ éʼsɔ́l ane mod áte, éʼbwóg-kɛ eʼdii áhed. Ákên eched, ane mod abâg ebébtéd tómaa ngáne ánsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́.”

Menyiŋge mé mbále

27 Bɔɔb-pɔɔ́ áde Yesuɛ áhɔ́bé nɛ̂, mmwaád nhɔ́g átîntê e bad, ankánéd ehɔ́b ámīn aá, “Nnam ḿbɛ̂ ne abum áde áchyáá wɛ, ne abíi áde ámwáŋté wɛ.” 28 Yesuɛ anhɔ́b aá, “Nnam mɛ́bɛ̄ dásɔ̄ né bad ábe béwógeʼ Eyale é Dyǒb, bébɛlé-ʼɛ ngáne éhɔ́bɛɛ́.”

Bad béʼ chii béēhīīdɛ̄ɛ̄ eʼchemléd dǐd

(Mat 12.38-42)

29 Amute á bad dêmbootéd akəl. Hɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ nɛ́n aá, “Nyoŋgɛl eʼchii edíi nyoŋgɛl e eʼbébtéd éʼ bad. Béhɛde eʼchemléd bé menyáké anyín, boŋ béekudté, nzése eʼchemléd bé menyáké ábě Jonaa. 30 Nyaa eche Jonaa ámbɛ̄ɛ̄ nɛ́ɛ eʼchemléd wɛ́ɛ bad bé Ninivɛ, chɔ́ɔ Mwǎn-a-Moonyoŋ ábɛ̄ɛ̄ wɛ́ɛ enɛ́n nyoŋgɛl e bad. 31 Á Mbwɛ mé Nkáásé, mmwaád awě akamlánnáá aloŋ á Sɛba, ǎnyemé á soŋ-tê, nchoo ne nyoŋgɛl e bad bé eʼchii. Ǎbīd mbóŋ echě ěkwid bɔ́ nkáá. Bɛ́kwɛ̌ nkáá áyə̄le ambíd se nchabnede wɛ́ɛ nkǒŋsé ńsógé, âhyɛ dɛ́wóglɛn mam mé debyɛ́ɛ́ ḿme Solomonɛ áyə́gtéʼáá. Boŋ chii nɛ́n mod adé hɛ́n awě átómé Solomonɛ. 32 Á Mbwɛ mé Nkáásé bad bé Ninivɛ bɛ́nyemé á soŋ-tê nchoo ne enɛ́n nyoŋgɛl e bad. Bɛ́bīd mbóŋ echě ěkwīd enɛ́n nyoŋgɛl e bad nkáá, áyə̄le bad bé Ninivɛ bêntɛdé ḿmab mbéb áde Jonaa ânkalɛ́ɛ́ bɔ́ Eyale é Dyǒb. Boŋ chii nɛ́n mod adé hɛ́n awě atómé Jonaa.

Eʼnyínɛn bé ekíde éʼ yə̌l e mod

(Mat 5.15, 6.22-23)

33 “Modmod eémāāʼɛ́ etrúkáŋ achod se ákōō chɔ́ káa akúdtɛ́n chɔ́ † á ebwɔg-sɛ́. Boŋ abɛlé ákɛ̄lē chɔ́ dásɔ̄ ámīn, âbɛl boŋ kénzɛ́ɛ́ awě asɔ́le á ndáb, ányínne ekíde. 34 Dǐd dɔ́ɔ ádé ngáne etrúkáŋ é yə̌l e mod. Nzé dǐd ákɛ́nlé wɛ áte, echoŋ yə̌l esyəə́l chɔ́mpē ebɛlé ekɛ́lé. Boŋ nzé déēkɛ̂nle, yə̌l chɔ́mpē ebɛlé elón wɛ ne ehíntɛ́n. 35 Né-ɔɔ́, nyêtóo, âbɛl chǒm éche ényînte nyé ekíde, éetimé abɛ́ chǒm éche étimteʼ nyé á ehíntɛ́n-tê. 36 Nzé édé bán echoŋ yə̌l esyəə́l elóné ne eʼnyínɛn bé ekíde, ésebán ehíntɛ́n édé abwɔ́g ké ahɔ́g, né yə̌l ěmwaá áte, melemlem ngáne etrúkáŋ épɛntɛɛ́ ekíde.”

Yesuɛ asɛlé Befarisia ne bemeléede bé mbéndé

(Mat 23.1-36; Mak 12.38-40)

37 Á póndé eche Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, Farisia nhɔ́g, anchɛ́lé mɔ́ aá, áhyɛ búmɔ̄ bédyɛ̂ ndyééd áwe ndáb. 38 Né-ɔɔ́ ankɛ̌, asɔ́l á ndáb-te, búmɔ̄ bédyɛ̄ɛ̄ á tébelɛ. Ane Farisia ambɛ́ menyáké ânyín bán Yesuɛ eéwopɛɛ́ mekáá ngáne éhɛ́dnádtáá, boŋ ábootéd ndyééd adyɛ́. 39 Dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Nɔnéʼ, nyé Befarisia, nyêwobpe mbwendé ne dǐsɛ ámbīd e ebwɔ́g, boŋ adum á bwěm ne ebébtéd bɔ́ɔ bélóné áwɛn nlém-tê. 40 Eʼdimdim éʼ bad ngɛ̂n! Mod awě ahəgé ámbīd e ebwɔ́g, saá mɔ́ ahəgé kə́ə́ŋne áte-yɛ? 41 Boŋ nyétêd bwěm ábe éʼdé áwēd-te, nyébageʼ betóótōkɛ̄ bé bad. Né chǒm ésyə̄ə̄l áyə̄l echɛ̂n ésāŋ.

42 “Medim ne nyé, Befarisia! Nyêtéde ké meseb ne nduu ne byaá ábíníí éʼsyə̄ə̄l bémpēe, nyêbage Dyǒb doŋge nhɔ́g átîntê e moŋge dyôm. Boŋ nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ eʼboŋ bé nlém ne edəŋge é Dyǒb alúmed. Nyêntə́ŋgɛ́né ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l abɛl, ésebán nyêchɔbteʼ ḿmíníí.

43 “Medim ne nyé Befarisia! Nyêdəə metii mémbáá adyɛɛ á ndáb é mekáne, nyêdəə-ʼɛ melɛntɛn mé edúbé akud á dyɔn-tê. 44 Medim ne nyé! Nyêdíi nɛ́ɛ soŋ éche ésɔ́ɔ́mé, éche bad bétómɛɛ́ ámīn, ésebán bébíí.”

45 Dɔ́ɔ meléede a mbéndé nhɔ́g álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-meléed, nzé ehɔ́be nɛ̂ nɛ́dē né esyə́əʼ sémpē.” 46 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Medim ne nyémpē bemeléede bé mbéndé! Nyêpêmtad bad nted ḿme ńlɛ́lé apém, boŋ nyéběn nyéebanɛ́ɛ́ ké ekáá âpémed bɔ́ mɔ́. 47 Medim ne nyé! Áyə̄le nɛ́n, bekal béʼdəə́dəŋ ábe besóó bénwūūʼɛ́, nyêlóŋgé bɔ́ soŋ. 48 Né-ɔɔ́ nyêbídeʼ mbóŋ, nyêlûmte-ʼɛ bán, besóó bêmbɛl bwâm ngáne bénwūūʼɛ́ bekal béʼdəə́dəŋ. Nyé-ʼaá nyêlóŋgé bɔ́ soŋ. 49 Áyə̄le nɛ̂, Dyǒb ne ádē debyɛ́ɛ́ anhɔ́b nɛ́n aá, ‘Mɛ̌lōmē bɔ́ ábêm bekal béʼdəə́dəŋ ne bembapɛɛ bé nlómag, bɛ́wūū behɔ́g, béhəgké-ʼɛ ábíníí.’ 50 Né-ɔɔ́, enɛ́n nyoŋgɛl e bad chɔ́ɔ ěkǔd nkɔ́gsɛn áyə̄le bekal béʼdəə́dəŋ bésyə̄ə̄l ábe ḿmāb mekií mésyɔ́gké se á mbooted mé nkǒŋsé, 51 mbooted ne mekií ḿme Abɛlɛ átiméʼ wɛ́ɛ Sakaria, awě bénwūūʼɛ́ átîntê e menyán mé mendɛ ne hǒm áde ásáá. Á mbále, enɛ́n nyoŋgɛl e bad ěkǔd nkɔ́gsɛn áyə̄le ḿmê mekan mésyə̄ə̄l.

52 “Medim ne nyé bemeléede bé mbéndé! Nyêkáá eʼkii bé ekob é debyɛ́ɛ́. Nyéběn nyéesaá asɔ́l, nyêkə́ə-ʼɛ bad bémpēe ábe béhɛde asɔ́l.”

53 Áde Yesuɛ ásyəŋgɛɛ́ áhed âkɛ, bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bêmbootéd mɔ́ ahɔ́b bwâmbwam, bésɛdté-ʼɛ ekud e mekan. 54 Bébɛ́léʼáá ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âhíined mɔ́ melám âbɛl békóbɛn mɔ́ awusé.

12

Elébé tə̂ŋgɛne bad bé elaŋgé

(Mat 10.26-27)

1 Ámbīd e póndé ndun e mod enladɛ́n áte, kə́ə́ŋ etə́l éebédɛɛ́. Dɔ́ɔ Yesuɛ ábóótédé bɔ́ akalɛn, mbooted ne bembapɛɛ álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá, “Nyétêd póndé ne elaŋgé éche Befarisia, édé nɛ̂ŋgáne esultɛn. 2 Dyamdyam déesaá á eʼkoŋnéd-te áde déebíd áwed. Ké ahɔ́g-kɛ déesaá, áde ásɔ́ɔ́mé boŋ bán déebyɛ́ɛ́nné. 3 Dyam ké áhéé-ʼɛ áde nyéhɔ́bé á ehíntɛ́n-tê, dɛ́wōgnēd á eʼnyínɛn bé ekíde. Dyam áde nyékálé-ʼaá á kun-tê ámbīd e ekob, dɛ́kanléd á nhɛ́né.

Ane awě bétə́ŋgɛ́né abáŋ

(Mat 10.28-31)

4 “Amúɛ̄, á mbále, nyéewógé mbwɔ́g ne moonyoŋ awě ahɛle awúu ekob é yə̌l ésebán ahɛle dyam démpēe abɛl. Awǎb eetómɛɛ́ nɛ̂. 5 Ńláa nyé mɛɛ́, mod awe nyétə́ŋgɛ́né abáŋ, adíī ane awě nɛ́ɛ ámáá wɛ pemɛ e aloŋgé akobɛn, awóŋ-ʼɛ ngíne echě ábwémɛɛ́ wɛ á dǔ-á-muú. Ne mbále ane mɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né abáŋ. 6 Éesaá mbále nɛ́n bán, kábpe ébɛ ngɛ̂n, chɔ́ɔ béchannɛɛ́ ndun étáan-nɛ? Boŋ ké nɛ̂ Dyǒb déechatánné ké pɔ́g. 7 Dyǒb ábíí kə́ə́ŋne mesoŋgé mé eʼsid ábe éʼdé nyé á nló. Né-ɔɔ́, nyéewógé mbwɔ́g, nyêdé etógnɛ́n tómaa ndun, ké êmbuú ké áte.

Âkob Yesuɛ káa âbáŋ mɔ́ á yə̌l

(Mat 10.32-33, 12.32, 10.19-20)

8 “Á mbále, kénzɛ́ɛ́ awě ǎbīd mɛ mbóŋ áʼsō éʼ baányoŋ, Mwǎn-a-Moonyoŋ mɔ́mpē ǎbīd mɔ́ mbóŋ áʼsō éʼ ángɛl é Dyǒb. 9 Boŋ mod awě abáá mɛ áyə̄l áʼsō éʼ baányoŋ, mɛ-ʼɛ mɛ̌bāŋ mɔ́ áyə̄l áʼsō éʼ ángɛl é Dyǒb. 10 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ahɔ́bé eyale é mbéb tə̂ŋgɛne Mwǎn-a-Moonyoŋ, ǎkūd alagsɛn, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé eʼbébtéd éʼ mekan tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ éche Ésáá éekudté alagsɛn. 11 Nzé édé bán bésɔ́mné nyé wɛ́ɛ belyə́ged bé dyad ne benkamlɛnɛ, nyéētāgē áte, ngáne nyɛ́kāāʼɛ́ káa dyam áde nyɛ́hɔ̄bpē, 12 áyə̄le nzé póndé epedé, Edəə́dəŋ éche Ésáá éyə̄gēd nyé chǒm éche nyétə́ŋgɛ́né ahɔ́b.”

Ngan e eyɔ́kɛ́l é nhɔn ḿ mod

13 Átîntê e ene ndun e mod, nhɔ́g anláá Yesuɛ aá, “A-meléed, láá mwǎnned wɛɛ́ ákabe súmɔ̄ mbwɔ́g áte.” 14 Boŋ Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ nɛ́n aá, “Nzɛ́-módɛ́ abǎnné mɛ nɛ́ɛ mod awě akáadteʼ bad, âkabe nyé mbwɔ́g áte?” 15 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ moosyəə́l aá, “Nyêtóo, nyéēbanné nlém áyə̄le awóŋ á bwěm, áyə̄le saké nhɔn mɔ́ɔ̄ ńdide moonyoŋ á aloŋgé.”

16 Ankalé-ʼɛ bɔ́ ngan aá, “Nhɔn ḿ mod nhɔ́g mémbɛ̄. Anwóŋ nzag. Áde ene nzag échyáá, embídéd medyɛ́ nkute ne nkute. 17 Nhɔn ḿ mod mê ménhɔb áwe nlém tê aá, ‘Chán mɛ́bɛnlé bɔɔb áde etə́l éelyəgɛɛ́ wɛ́ɛ ńkoŋgɛɛ́ medyɛ́?’ 18 Dɔ́ɔ ádólé áte chóóŋ boŋ áhɔ̄bē aá, ‘Nɛ́n dɔ́ɔ mɛ́bɛnlé. Mɛ̌pāŋ échem ndáb é eʼkoŋnéd, nlóŋ émpēe éche ékə́lé áte, boŋ nkúm medyɛ́ áwēd-te, ne nhɔn ḿmêm ńsyə̄ə̄l. 19 Á póndé eched-taá mɛ́lāāʼɛ́ échêm edəə́dəŋ mɛɛ́, nlǎdté yə̌l nhɔn ḿme mɛ́dyɛɛ́ mwɛ́ ne mwɛ́. Bɔɔb-pɔɔ́ mɛ̌ched yə̌l, ńdyâg, ḿmwâg, ńchogé-ʼɛ aloŋgé.’ 20 Boŋ Dyǒb dénlāā mɔ́ nɛ́n, aá ‘Edimdim é chǒm chɛ́n. Nkuu nɛ́n děn mɛ̌kobɛ́n wɛ pemɛ e aloŋgé. Ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe émáá-ʼaá alad áte, nzɛ́-módɛ́ wɛ́lyə̄gnēdtē bɔ́?’ 21 Nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne ké nzɛ́-módɛ́ awě akúmmé yə̌l nhɔn, boŋ eésɛ̄ nhɔn áʼsō éʼ Dyǒb.”

Weétāgē áte á aloŋgé

(Mat 6.25-34)

22 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ nɛ́n aá, “Né-ɔɔ́ nyéētāgē áte á aloŋgé se nyéhɔ̄bē nɛ́n bán cheé nyɛ́dyɛ̄ɛ̄, kéʼɛ cheé nyéwāāʼɛ̄ á yə̌l. 23 Aloŋgé átómé ndyééd, échɛn yə̌l-lɛ ámpē edé etógnɛ́n tómaa mbɔ́té. 24 Nyénɔneʼ, nkɔnékɔn. Méēwēnɛ̄ɛ̄ bwěm, méēpādɛ̄ɛ̄, méēwóo-ʼáa hǒm áde békoŋgɛɛ́ medyɛ́. Kénɛ̂, Dyǒb adídte mɔ́! Nyéebíiʼɛ́ bán nyêdé etógnɛ́n bwâmbwam tómaa menɔn-ɛ? 25 Nzɛ́-módɛ́ áwɛn tîntê ahɛle átāg áte kə́ə́ŋ, abád ké epun ehɔ́g áwē aloŋgé áyə̄le átagɛɛ́ áte?* 26 Nɛ́ɛ nyé modmod nyéehɛlɛ́ɛ́ mpín mé akan nɛ́ɛ ḿmê abɛl, cheé ékə́ə́ boŋ nyétagé áte áyə̄le mam ḿme mélyə́gé ásē?

27 “Nyénɔneʼ mbonja ngáne ékwogɛɛ́. Éebɛlɛ́ɛ́ ntǔ, éebaŋgɛ́ɛ́ mesaŋ. Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, ké kə̂ŋ Solomonɛ ne ḿmē nhɔn ńsyə̄ə̄l eewáaʼaá mbɔ́té éche épédé échɛ́n mbonja ké pɔ́g eʼboŋ. 28 Nzé Dyǒb áhɛlɛsɛ áwāādtē eʼsum ábě éʼbâg chii boŋ chǎn béhɛ́ bɔ́ á dǔ, né éetómmé nyé awáad né-yɛ? Chán adúbe ádíí nyé mwǎmpīn nɛ́n?

29 “Nyéēbanné nlém bán, cheé nyédyɛ̄ɛ̄ káa cheé nyémwɛ̄ɛ̄. Nɛ̂ déetagté nyé. 30 Échê nyaa é bwěm chɔ́ɔ bad bé nkǒŋsé béchyɛɛʼɛ́ akud. Awɛ̂n Titɛ́ɛ mwěn abíí aá nyêtógnɛ́né ábɛ́n bwěm. 31 Né-ɔɔ́, nyésébe nyéhɛd mam mé nkamlɛn ń Dyǒb, dɔ́ɔ Dyǒb dɛ́bɛɛ́ nyé ábíníí bwěm.

Nhɔn ḿme ńdé ádyōb

(Mat 6.19-21)

32 “A-bǎnbān, nyéewógé mbwɔg. Echɛn Sáŋ awóó mewêmtɛn ḿme mésáá âbɛ nyé ngíne e nkamlɛn. 33 Nyésôm ábɛn bwěm, nyébag betóótōkɛ̄ bé bad mɔné. Nyéhɛd ekwɛ é ngáb éche éehɛlé amaa ásē. Nyéhɛ̂ nhɔn ḿmɛ̄n á eʼkoŋnéd ábe éʼdé ádyōb, wɛ́ɛ dyamdyam déebɛnlé mɔ́, wɛ́ɛ bechîb béehɛnlé mɔ́ achíb, síi-ʼɛ éehɛnlé mɔ́ adyɛ́. 34 Nyêbíí bán wɛ́ɛ nhɔn ḿbágkē mod, áhed dɔ́ɔ nlém-mɛ ḿbágkē mɔ́.

Mod-tɛ́ɛ́ ábɛ̂ mboŋsɛ́n

35 “Nyépûd abad, nyéchod-tɛ etrúkáŋ, 36 nɛ̂ŋgáne bad ábe bésineʼ echab sáŋ awě akií á ngande e eʼwóŋgé âbɛl boŋ nzé ahúú húɛ́n, boŋ akumé ekob, bénednéd mɔ́ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 37 Eʼboŋ éʼ yə̌l áte ne bembəledɛ ábe echab sáŋ épɛɛ́, boŋ atán ngáne bédyɛ́ɛ́ epin, bésinɛɛ́ mɔ́. Á mbále ǎboŋsɛ́n, ádīd bɔ́ ásē, atómtéd-tɛ bɔ́ ndyééd. 38 Ké melúde dɔ́ɔ âmpɛɛ́, káa epɔg é mbwɛmbwɛ, boŋ atán bɔ́ melemlem, eʼboŋ éʼ yə̌l áte bɛ́lyə̄g éʼtán bɔ́. 39 Nyébíi-ʼɛ bán, nzé nwóó-ndáb abyɛ́ɛ́ʼáá póndé eche nchîb ápɛɛ́, né ǎdyɛɛ́ epin, ésebán atɛdte aá, bésal mɔ́ ndáb. 40 Nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né mboŋsɛ́n abɛ́, áyə̄le Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎpɛ̌ á póndé eche nyéēwêmtɛnɛɛ́ bán ǎpɛ̌.”

Mbəledɛ awě abɛle ḿmē nsɔ́n
ne nlém nhɔ́g ne awě eébɛ̄lēʼ

(Mat 24.45-51)

41 Petro ansɛdéd aáken, “A-Sáŋ, sé běn pɛn-ɛɛ́ ékanlɛɛ́ enɛ́n ngan-ɛ, káa bad bésyə̄ə̄l?” 42 Sáŋgwɛ́ɛ́ ankwɛntɛ́n aá, “Né-ɔɔ́, nyé mod tɛ́ ábɛ̂ nɛ́ɛ mbəledɛ awě awóó debyɛ́ɛ́, awě abɛle-ʼɛ mam ḿme eche sáŋ áláŋgé mɔ́ aá ábɛl. Mɔ́ adé mbəledɛ awě eche sáŋ ábánné aá ákamlɛn bembəledɛ ábíníí, ányîn-nɛ nɛ́n aá békúdé ádāb akab á ndyééd póndé echě etə́ŋgɛ́né. 43 Nnam mɛ́bɛ̄ ne ane mbəledɛ awě eche sáŋ áhūūʼɛ́, boŋ atán nɛ̂ŋgáne ábɛlɛɛ́ mam ḿme ánlyə̄gtɛ̄nnē mɔ́. 44 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, ane mbəledɛ eche sáŋ ǎbané bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe áwóó áwe mekáá aá ákamlan.

45 “Boŋ nzé ane mbəledɛ adé mbəledɛ a mbéb, boŋ ahɔ́bé áwe nlém-tê aá, ‘Éběm áte boŋ echem sáŋ ǎhūu á ekɛ-tɛ̂.’ Né-ɔɔ́ aboótédé ábíníí bembəledɛ bé bebaád ne bé baachóm ábe bédé ásē echê awanɛn, ádyâg bwěm, ámwāg-kɛ mǐm mékóbe mɔ́, 46 ane mbəledɛ eche sáŋ ǎhūu epun éche éēwêmtɛnɛɛ́ ne á póndé echě énkêmbííʼɛ́ aá ǎhūu. Né bɛ́bwēm mɔ́ á ebwɔ́g,† békɔ́gsɛ́n-nɛ mɔ́ ne nhel melemlem ne bad ábe béwúú nló áte. 47 Ane mbəledɛ awě abíí ntíi mé nsɔ́n ḿme sáá-a-ndáb, boŋ eéboŋsɛne, káa eehíde ḿmê ntíi ámbīd, ǎkud mbɛ́te e ngíne. 48 Boŋ ane awě enkêmbíí ntíi, boŋ ábɛlé epandé, bɛ́kūdē mɔ́ kúdtɛ́n. Mod ké ahéé awě bébúdé abɛ, né-ʼaá bɛ́budté mɔ́ ahɛdɛn. Ane-ʼɛ awe bétómtɛ́né abud dé abɛ, né-ʼaá bɛ́tōmɛ̄nnē mɔ́ abud dé ahɛdɛn.

Yesuɛ aá mɔ́pɛɛ́né nkabɛ́n

(Mat 10.34-36)

49 “Muú mɔ́ɔ ńhyédé akwɛ́d á nkǒŋsé. Mendə̌ŋ-ʼɛ mɛɛ́, né mêmmad akóbɛn. 50 Boŋ ntə́ŋgɛ́né nsébé ńkud edusɛn é metuné, mɛ̌mǎd-tɛ chɔ́ akud boŋ nlém mɛ́pwiitéd mɛ. 51 Nyêwêmtan bán, nsaŋ mɔ́ɔ̄ ńhyédé apɛɛn á nkǒŋsé-yɛ? Aáy, saké nsaŋ, nkabɛ́n mɔ́ɔ̄ ḿpɛ́ɛ́né. 52 Bootya bɔɔb âkɛ áʼsō, ndáb echě ewóó bad bétáan ěkabɛ́n áte, béláán bétə́ŋgɛ́n bébɛ, bébɛ-ʼɛ bétə́ŋgɛ́n béláán.

53 Kɔkɔɔ ěbɛ̄.

Sáá ǎtə̄ŋgɛ̄n mwǎn a mwɛnchóm,

mwǎn a mwɛnchóm ǎtə̄ŋgɛ̄n sáá.

Nyaá ǎtə̄ŋgɛ̄n mwǎn a mmwaád,

mwǎn a mmwaád ǎtə̄ŋgɛ̄n nyaá.

Nyǎŋkə́lé ǎtə̄ŋgɛ̄n mwǎn a mmwaád,

mod mwǎn a mmwaád ǎtə̄ŋgɛ̄n nyǎŋkə́lé.”

Eʼchemléd éʼ bǐn

(Mat 16.2-3, 5.25-26)

54 Yesuɛ anláá amute aá, “Nzé nyênyíné mbag ébíde á mbəŋ, nyêbɛlé nyêhɔ́b bán, ‘Mbúú ěchə̄ bɔɔb’, ébɛnléd-tɛ áned. 55 Nyênyíne-ʼáa epub éhúɛʼ á pɛd e mbəŋ, nyéhɔ̄bēʼ bán, ‘Enyɛn ébɛ̄nēd mod bɔɔb,’ ébɛ́-ʼɛ áned. 56 Á-bad bé elaŋgé. Nɛ́ɛ nyépédé abíi ngáne béláaʼɛ́ bǐn nɛ́n, cheé ékə́ə́ boŋ nyéēhɛ̄lē mam ḿme mébɛnlad nyé áʼsō-te chii nɛ́n achem?

57 “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéběn nyéēhɛ̄lē adol áte nɛ́n bán, kəse e akan nɛ́n echě ehɛdnad abɛl? 58 Nzé mod ahɔ́bé aá, mɔ́kɛɛne wɛ á kóte, hɛ̌d nzii kə́ə́ŋ nyúmɔ̄ bétim ásē á nzii. Ésebɛ́ nɛ̂, nzé ahédé wɛ á kóte, kóte chɔ́-ʼɛ ěbɛɛ́ wɛ á mekáá mé plûsɛ, plûsɛ chɔ́-ʼɛ éhɛ̄ wɛ á mbwɔg. 59 Á mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebíd á ndáb e mbwɔg-tê wɛ̂ kə́ə́ŋ né etwedé ádōŋ alúm ásyə̄ə̄l.”

13

Nyétɛde abɛl dé mbéb, nyétimɛn Dyǒb

1 Áde Yesuɛ ádíi áhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ nguse é bad éche émbɛ̄ áhed élâŋgɛɛ́ mɔ́ ngáne Payledɛ ánwūūʼɛ́ bad bé Galilia áde bébágéʼáá Dyǒb mendɛ mé eʼlém. 2 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nɛ́dē mewêmtɛn médé nyé bán, ábê bad bé Galilia ábe bênkǔd échê ebɛn, bétómé ábíníí bésyə̄ə̄l ebébtéd abɛ́ áyə̄le bénwɛ̄ɛ̄ ene ndín e kwééd-ɛ? 3 Aáy! Á mbále, nzé nyéētɛdte ḿmɛn mbéb se nyétīmɛ̄n Dyǒb, né nyé moosyəə́l nyɛ́ɛ̄wɛ́, nyêbɔ́ɔ́-ʼɛ. 4 Chán-náa ábíníí dyôm á mod ne waam ábe ntóŋ-ntóŋ ń ndáb ménkūmtēdtē ámīn á dyad é Silom, boŋ béwɛ́? Nɛ́dē mewêmtɛn médé nyé bán, béntōmtɛ̄n ebébtéd abɛ́ tómaa bad bésyə̄ə̄l ábe bénlōŋ á Jerusalɛm-ɛ? 5 Aáy! Á mbále, nzé nyéētɛdte ḿmɛn mbéb se nyétīmɛ̄n Dyǒb, né nyé moosyəə́l nyɛ́ɛ̄wɛ̄, nyêbɔ́ɔ́-ʼɛ.”

Ngan e bwɛl ábe béēchyāā

6 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákálé ngan aá, “Mod anwóŋ alín á bwɛl á nzag-tê. Ankɛ̌ epum é bwɛl ahɛd áwedé-mîn ngen ne ngen, boŋ enkênnyínné ké ehɔ́g. 7 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ nnɔn-a-nzag aá, ‘Édé bɔɔb mwɛ̌ ńláán áde ḿpagké á bwɛl-sɛ́ hɛ́n mwɛ̌ tɛ́ɛ́, boŋ meenyínɛ́ɛ́ epum ké ehɔ́g. Kwɛl bɔ́. Chán éʼhɛle éʼmadé ahóŋ á ndɔɔb-tê ngɛ̂n?’ 8 Hɛ́ɛ nnɔn-a-nzag átimtanné mɔ́ aá ‘A-sáŋ, tɛdé bɔ́ ké mwɛ̌ nhɔ́g ámpē. Mɛ̌nabé bɔ́ ásē, nhíí-ʼɛ bɔ́ nkúmbág. 9 Nzé éʼchyáá eʼpum mwɛ̌ ḿme ńhúɛʼ, né édé bwâm. Nzé-ʼɛ béechyáa, né bɛ́kwɛ̌l bɔ́.’ ”

Yesuɛ adidé mmwaád nhɔ́g
bwâm á Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte

10 Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte nhɔ́g, Yesuɛ ayə́gtéʼáá bad á ndáb e mekáne pɔ́g. 11 Mmwaád ambɛ́ áhed awě edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ɛ̄ áte á etûn é dyôm á mwɛ̌ ne waam. Êmbɛ̌l mbíd enwúmɛ́n mɔ́ nyaa echě éehɛlaá yə̌l asále áte bwâm. 12 Áde Yesuɛ ányíné mɔ́, anchɛ́lé mɔ́, aláá mɔ́ aá, “Á-nyaŋ, nkole ḿme ékonlɛɛ́ ḿmáá.” 13 Áde ábáné mɔ́ mekáá á nló, ane mmwaád ansálé yə̌l áte ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ábootéd-tɛ Dyǒb akɛn.

14 Hɛ́ɛ mod awě abédé nló á ndáb e mekáne, álíí áyə̄le adid áde Yesuɛ ádídé ane mmwaád bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Álāŋgē bad aá, “Eʼpun éʼdé ntóób ábe mod átə́ŋgɛ́né nsɔ́n abɛl. Nzé nyêdəə́ bwâm adyɛɛ nyépɛ̄ ábê eʼpun, saké á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.” 15 Hɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ ákwɛntanné aá, “Nyêdoge bad. Nyé ahéé eéhunné nyag káa ésɛl á ebem-tê se ákɛ̄ɛ̄n chɔ́ á edíb á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte? 16 Anɛ́n mmwaád adíī mwǎn awe Abrahamɛ. Satanɛ anhaŋ mɔ́ ne nkole á etûn é dyôm á mwɛ̌ ne waam. Nyéláa mɛ ké mbéb mɔ́ɔ ńdé, âhúd mɔ́ á mehaŋgé á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte?” 17 Chǒm éche ánhɔ̄bpē énwōgēd bad ábe bétə́ŋgánnáá mɔ́ eʼsôn. Moosyəə́l anwóg menyiŋge áyə̄le mam mé ményáké ḿme Yesuɛ âmbɛnlé.

Ngan ébɛ é nkamlɛn ń Dyǒb:
Ngan e mbə́l ḿme ńchíné

(Mat 13.31-32; Mak 4.30-32)

18 Yesuɛ anhɔ́b aá, “Chán nkamlɛn ń Dyǒb ńkóó abɛ́? Cheé ńhɛle ńhəgtɛ́n mɔ́-yēē? 19 Ńdíi nɛ̂ŋgáne mbwɛ́ e mbə́l-e-bǔ echě mod átédé boŋ ásob á nzag-tê. Áde ékwógé, étīm bwɛl běn, menɔn mɛ́hyɛ̌ mélōŋ á ngɛn-tê.”

Ngan e esultɛn

(Mat 13.33)

20 Yesuɛ ansɛdéd aáken, “Cheé ńhɛle ńhəgtɛ́n nkamlɛn ń Dyǒb-é? 21 Ńdíi nɛ̂ŋgáne esultɛn éche mmwaád ámúúnédé asii á pân é mbumé ń ngun éláán kə́ə́ŋ ésule.”

Âsɔ́l á ekob éche échíné áte

(Mat 7.13-14, 21-23)

22 Yesuɛ andíi ambɛ́ á ekɛ-tê éche ákágéʼáá á Jerusalɛm. Dyad tɛ́ɛ́ áde átóméʼáá, ámbáá ne ásad, ayə́gtéʼáá bad. 23 Mod nhɔ́g ansɛdéd mɔ́ aáken, “A-Sáŋgú, mesoŋgé mé bad ḿme Dyǒb dɛ́soŋgé aloŋgé, mɛ́buú áte káa méebuúʼɛ́?” Yesuɛ anláá bad áhed aá, 24 “Nyéwanɛn kə́ə́ŋ nyésɔ̂l á ekob éche échíné áte, áyə̄le, á mbále, ekud á bad éwanɛ́n asɔ́l, boŋ béehɛnlé. 25 Póndé ěpɛ̌ echě nwóó-ndáb áhidɛ́ɛ́ ásē, boŋ ápēn ekob. Ene póndé dɔ́ɔ nyɛ́bootédté atyéem á ebwɔ́g, boŋ nyékuméʼ ekob nyéhɔ̄bē bán, ‘A-Sáŋ, dibnéd sé ekob.’ Mɔ́-ʼɛ ǎtimtɛ́n nyé aá, ‘Meebíiʼɛ́ wɛ́ɛ nyébídé.’ 26 Nyé-ʼɛ nyɛ́ɛ̄hɔ̄b bán, ‘Syánē dendyɛ́ ndyééd, demmwɛ́-ʼɛ mǐm hǒm ahɔ́g, eyə́gtéʼáá-ʼɛ áwɛ̄d myad.’ 27 Ǎtimtɛ́n nyé aá, ‘Syánē deewôŋnɛɛ́ dyamdyam. Nyésyəə mɛ á dǐd-te. Eʼbébtéd éʼ bad ngɛ̂n!’ 28 Áde nyɛ́nyīnnē Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ bɔ́ɔbɛ bekal béʼdəə́dəŋ bédé á nkamlɛn ń Dyǒb-te, boŋ nyé pɛn nyêchág á ebwɔ́g, achii dé awɛ́ ne adyɛ́ dé mesoŋ á nsəl, dɔ́ɔ dɛ́tēd etə́l póndé eched. 29 Bad bɛ́bīd á akuu ne á mbəŋ, á mekonekone ne á mehúléhúlé, bétéd medii á ngande e nkamlɛn ń Dyǒb. 30 Á póndé eched, bad ábe bênlyəg mbíd bɔ́ɔ bɛ́tǐm áʼsō, béʼsō-ʼɛ bɛ́lyəg mbíd.”

Yesuɛ alebe áyə̄le bad bé Jerusalɛm

(Mat 23.37-39)

31 Melemlem mé póndé nguse é Befarisia êmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ, bélāŋgē mɔ́ bán, “Syəə́ hɛ́n, ékag hǒm démpēe, áyə̄le kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ahɛde wɛ awúu.” 32 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Nyékɛ nyéláa échê esɔb bán, ‘Chii ne chǎn mɛ̌hūd bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, ńchōōd-tɛ bad, boŋ súú ébɛ mɛ̌mǎd ḿmêm nsɔ́n.’ 33 Boŋ ké chán ébɛ̄ɛ̄, ntə́ŋgɛ́né abɛ́ á nzii chii, chǎn, ne sú ébɛ, áyə̄le éebooʼɛ́ bán, nkal éʼdəə́dəŋ áwɛ̂ hǒm démpēe ésebán á Jerusalɛm. 34 Wóowóʼ! Á-bad bé Jerusalɛm, nyêwúɛ bekal-bé-eʼdəə́dəŋ nyéwúɛ̄nnē-ʼɛ bad meláá ábe Dyǒb álómé! Nkénwǎn áte ngen ne ngen âlad nyé áte nɛ̂ŋgáne nyaá-kúb ákútanné bǎn, boŋ nyéehédɛɛ́ etə́l! 35 Nyénɔneʼ, Dyǒb dɛ́tɛdé echɛn ndáb. Á mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyéenyínɛ́nné mɛ dǐd ámpē kə́ə́ŋ ne á póndé eche nyɛ́ɛ̄hɔ̄bpē bán, ‘Nnam ne ane awě apedé á dǐn á Sáŋgú.’ ”

14

Yesuɛ achǒŋté mod awě melɔ́g mékóbé

1 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ ankɛ̌ ndyééd adyɛ́ wɛ́ɛ ndəle a Farisia pɔ́g. Nɛ́n démbɛ̄ a mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Áde ápédé áwed, bénɔ́néʼáá mɔ́ chodchod. 2 Mod mɔ́-ʼɛ ambɛ̌ áhed awě melɔ́g mémbīdtē á yə̌l. 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bemeléede bé mbéndé ne Befarisia aáken, “Édé kunze âdid mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, ngɛ́ éesaá?” 4 Boŋ bénkênhɔ́bpé dyamdyam. Dɔ́ɔ ákóbé ane mod awe melɔ́g mébídé á yə̌l á ekáá, ádidé mɔ́ bwâm, asúúd-tɛ mɔ́ á ndáb. 5 Ámbīd e nɛ̂ dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyé ahéé adé awě mwǎn káa nyag éhūnnē echóg, boŋ eékag chɔ́ abíded ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ké émbɛ̄ bán á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte?” 6 Boŋ bénkênwóŋgé dyamdyam âhɔ́b.

Akɛ dé eʼken ne akob dé nken

7 Áde Yesuɛ ányíné bad ábe bénlēbɛ̄ɛ̄ âdyɛ́ ndyééd bésyə̄ə̄l ábe bépédé bébóótédé medii mémbáá apwɛd, ankalé bɔ́ enɛ́n ngan aá, 8 “Nzé mod alébpé wɛ ngande, weépāg-sɛ éhɛdé eʼdii éʼmbáá, áyə̄le éhɛle ébɛ́ né bélébpé mod ampée awě adelé áte tómaa wɛ. 9 Nzé ene nyaa e mod epedé-ʼɛ, mod awě alébpé nyé moosyəə́l ǎlāā wɛ aá, ‘Bɛɛ́ anɛ́n mod atii.’ Á póndé eched dɔ́ɔ étimɛɛ́ atii asad atéd ne akwáké. 10 Boŋ nzé epedé ene ndín e hǒm, etédɛɛ́ eʼdii ábe éʼdé á ahə́ŋgé, âbɛl nɛ́n nzé nwóó-ngande anyíné wɛ, mɔ́ɔ̄ ǎlāā wɛ aá, ‘Amúɛ̄, kɛ̌ édyɛɛ á atii ámbáá híníí.’ Á póndé eched dɔ́ɔ ékudɛɛ́ edúbé átîntê e bad ábe nyáābɔ̄ɔ nyêtɛ́dé tébelɛ. 11 Né-ɔɔ́, nyébíi bán, kénzɛ́ɛ́ awě achə́gté yə̌l, Dyǒb dɛ́sudéd mɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě asǔdté yə̌l Dyǒb dɛ́chə̄gēd mɔ́.”

12 Hɛ́-ʼaá álâŋgɛɛ́ mod awě anlébé mɔ́ nɛ́n aá, “Nzé ehɔ́bé wɛɛ́, mɔ́chageʼ ngande, weehɔ́bé wɛɛ́ mɔ́lébpe áboŋ bɛ̌n, káa áboŋ baányaŋ, káa echoŋ túmbé, káa bewóŋ bé ngáb ábe nyáābɔ̄ɔ nyêbyɛ́ɛ́né. Nzé ehídé nɛ̂, né bɔ́mpē bɛ́lēbē wɛ. Nɛ̂ ábɛle átim ehɛ́ɛn ne metuutɛn. 13 Boŋ nzé echagé ngande, elébé dásɔ̄ betóótōkɛ̄ bé bad, ne bad ábe béhúné epɛd, bɔ́ɔbɛ bad ábe békwédé ndím. 14 Nzé ebɛlé nɛ̂, né wɛ̌kǔd nsimé áyə̄le béehɛnlé wɛ asábe ámbīd. Dyǒb dɛ́sābē wɛ áde bad bé bwâm bɛ́puúʼɛ́.”

Ngan e sáŋkalaa a ngande

(Mat 22.1-10)

15 Áde mod nhɔ́g awě bɔ́ɔbɛ Yesuɛ béntɛ̄d tébelɛ áwógé nɛ̂, dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “Nsimé ne bad ábe bɛ́dyɛ̄ ndyééd á ngande e nkamlɛn ń Dyǒb!” 16 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Mod nhɔ́g anchǎg sáŋkalaa a ngande, ábūd-tɛ bad alébe. 17 Áde póndé e ngande épédé, anlóm awe mbəledɛ wɛ́ɛ beken ábe ánlēbɛ̄ɛ̄ aá, ‘Nyéhyag, mboŋsɛ́n ńsyə̄ə̄l ḿmáá abɛ́.’ 18 Boŋ bɔ́ moosyəə́l, bêmbootéd mecháŋgé abɛ nhɔ́gē-nhɔ́gē. Nhɔ́g anhɔ́b aá, ‘Nchané etúú, ntə́ŋgɛ́né chɔ́ akɛ dé anyín. Ncháa wɛ, méehɛnlé ahyɛ.’ 19 Ampée anhɔ́b aá, ‘Bɔɔb nɛ́n děn, dɔ́ɔ ncháné nlád ń nyag ńtáan éche élíɛʼ nzag. Chɔ́ɔ ńkagké ahəgtɛn nɛ́n. Sôn, méehɛnlé apɛ!’ 20 Ampée-ʼɛ anhɔ́b aá, ‘Nkudé sɔ́mbé ekɔ́ɔ́lé-ekɔ́ɔ́lé. Né-ɔɔ́, méehɛnlé apɛ!’ 21 Ane mbəledɛ antǐm ámbīd, ákɛ áláá eche sáŋ mam mésyə̄ə̄l. Dɔ́ɔ ekaŋ ékóbé eche sáŋ áte, boŋ álōmē ane mbəledɛ. Anhɔ́b aá, ‘Kǎg mehélé, ékag á ntém ń nzii, kə́ə́ŋne á mɛ̌tɛ mé nzii mé dyad-tê, éhúɛn betóótōkɛ̄ bé bad, ne ábe béhúné epɛd, ne ábe békwédé ndím, ne ábe béehɛlé akɛ.’ 22 Éebemɛɛ́ áte ane mbəledɛ anhúú ámbīd, aláá sáá-a-ndáb aá, ‘A-sáŋ, mbɛlé ngáne wénhɔ̄bpē, boŋ ké nɛ̂, etə́l élyə́gé édé.’ 23 Dɔ́ɔ Sáá-a-ndáb áhɔ́bɛɛ́ aá, ‘Kǎg á nzii émbáá ne nzii é mehín, échɛ́le kénzɛ́ɛ́ wɛɛ́ áhyag âbɛl boŋ ndáb élôn. 24 Á mbále, mod ké nhɔ́g awě ménsēbɛ̄ɛ̄ alébe, éewógké chǒm ké ehɔ́g á nsəl á ngande-tê hɛ́n!’ ”

Âbɛ́ mbapɛɛ

(Mat 10.37-38)

25 Mbwɛ nhɔ́g ndun e mod éhídéʼáá Yesuɛ ámbīd. Hɛ́ɛ ábóótédé bɔ́ aláa nɛ́n aá, 26 “Nzé mod ahɔ́bé aá, mɔ́hīde mɛ, ésebán achǎdtɛ́né nyaá, sáá, mwaád, bǎn, baányaŋ, kə́ə́ŋne ádē aloŋgé děn, ene ndín e mod eékwognedɛɛ́ âbɛ́ awêm mbapɛɛ. 27 Kénzɛ́ɛ́ awě eepéme ádē awɔg, boŋ áhīdnē mɛ, eékwognedɛɛ́ ábɛ̄ awêm mbapɛɛ.

28 “Nzɛ́-módɛ́ ǎbɛ̄ awě ǎwōŋ mewêmtɛn âlóŋ sáŋkalaa a ndáb, boŋ eesébpé adyɛɛ ásē, âhəgtɛn nkun ḿme ene ndáb étēdtē mɔ́, âbíi ké mɔ́ɔ̄hɛ̌l chɔ́ amad, káa mɔ́ɔhɛnlé? 29 Nzé amaá-ʼɛ ndáb asume, boŋ eéhɛle chɔ́ amad, moosyəə́l awě anyíné abɛlé ábootéd mɔ́ awɛl, béhɔ̄bē 30 bán, ‘Mod nhɔ́g ansáá ndáb, boŋ eéhɛlɛɛ́ chɔ́ amad.’

31 “Nzé kə̂ŋ pɔ́g ewémtɛ́né waáb kə̂ŋ bel akum, abɛ́lé asébé yə̌l ahəg á ekáá ké mesoŋgé mé sə́nze ḿme áwóó dyam dyôm dé ekə́lé, bɛ́hɛ̌l ábe waáb awě awóó sə́nze dyam móom mé ekə́lé mébɛ. 32 Nzé anyíné aá mɔ́ɔ̄kwognedɛɛ́, abɛlé alóm belyə́ged bé dyad áʼsō wɛ́ɛ waáb, waáb adêpɛ mɔ́ bɛnbɛn, âbɛl nɛ́n békɔ̂m nsaŋ. 33 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí né ké nzɛ́ɛ́ awě eehúde chǒm ásyə̄ə̄l nlém. Ene ndín e mod eékwognedɛɛ́ awêm mbapɛɛ âbɛ́.

Nkwɛ̌ ḿme ḿbɔ́dé eʼnyin

(Mat 5.13; Mak 9.50)

34 “Nyébíi bán nkwɛ̌ ńdé chǒm é bwâm. Boŋ nzé ḿbɔ́dé alaŋ, chán béhɛle-sɛ bényīnēd mɔ́ ámpē? 35 Méesaá dyam dé abɛlɛn ámpē. Apim dɔ́ɔ bépimɛɛ́ mɔ́. Bad ábe béwóó metúu, bésôŋtɛn bwâm.”

15

Ngan e ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme mémbɔ̄ɔ

(Mat 18.12-14)

1 Mbwɛ nhɔ́g belad bé táásɛ ne bebɛl bé mbéb bémpēe, bémpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. 2 Dɔ́ɔ Befarisia ne bemeléede bé mbéndé bényoŋgɛɛ́ áte bán, “Nɛ́dē anɛ́n mod awoŋne bebɛl bé mbéb, bɔ́bɔ̄ɔ bédyag-kɛ ndyééd hǒm ahɔ́g.” 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákánlé bɔ́ ngan nɛ́n aá,

4 “Nzɛ́-módɛ́ adé awě ǎwōŋ mbwɔ́kɛl é ńdyɔŋ ḿ mbód, boŋ nhɔ́g ḿbɔ́ɔ, boŋ eétɛdté ḿmíníí móom mé ńdyɔŋ ḿ mbód abog ne abog á etûn-tê, âkɛ dé ahɛd ḿmê nhɔ́g ḿme ḿbɔ́ɔ́ kə́ə́ŋ né adǐbté mɔ́? 5 Adibed áde ádibte-ʼáa mɔ́, áhāg mɔ́ á abɔl ne menyiŋge mésyə̄ə̄l. 6 Boŋ nɛ́ɛ ápédé á dyad-tê álad besón bé echoŋ ne baányaŋ áte, aláá bɔ́ aá, ‘Syánē déwôg menyiŋge áyə̄le ndǐbté ḿmêm ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme mémbɔ̄ɔ?’ ” 7 Yesuɛ ambád ámpē aá, “melemlem-ʼaá ńlâŋgɛɛ́ nyé mɛɛ́, menyiŋge mɛ́tōm abɛ́ nɛ̂ ádyōb ámīn e mbɛlé-mbéb nhɔ́g awě atɛ̌dé abɛl dé mbéb boŋ atǐmné Dyǒb tómaa ámīn e móom mé bad abog ne abog ábe bésáá, ábe béehɛdnád ahəŋlɛn.

Ngan e kábpe echě embɔ́ɔ

8 “Káa, mmwaád ahéé adé awě ǎwōŋ kábpe dyôm, boŋ nɛ́ɛ pɔ́g ébɔ́ɔ́, eéchōdēʼ ekag, boŋ áhɛdé ndáb áte, atóŋ ahɛd kə́ə́ŋ né adǐbté chɔ́? 9 Adibed áde ádibte-ʼáa chɔ́, alade baáb ne baányaŋ áte, aláá bɔ́ aá, ‘Nyéwógɛn mɛ menyiŋge áyə̄le ndǐbté ene kábpe echě embɔ́ɔ́ mɛ.’ 10 Melemlem-ʼaá ńlâŋgɛɛ́ nyé nɛ́n mɛɛ́, menyiŋge mɛ́tōm abɛ́ nɛ̂ ádyōb ámīn e mbɛlé-mbéb nhɔ́g awě atɛ̌dté abɛl dé mbéb boŋ átīmɛ̄n Dyǒb.”

Ngan e mwǎn awě ambɔ́ɔ

11 Yesuɛ ambád ahɔ́b aá, “Mod nhɔ́g ambɛ́, anchyáá bǎn bé baachóm bébɛ. 12 Dɔ́ɔ epun ehɔ́g, mwǎn asad álāŋgē sáá nɛ́n aá, ‘A-sáŋ, bɛɛ́ mɛ ádêm akab á mbwɔ́g áde ńtə́ŋgɛ́né akud.’ Hɛ́ɛ sáá átédé chǒm ésyə̄ə̄l éche ánwōŋgē, boŋ ákabpé bɔ́ áte. 13 Nguse é eʼpun étómé-ʼaá, boŋ mwǎn asad áladé ḿmē nted ńsyə̄ə̄l, ákǎg á aloŋ démpēe áde áchábnédé. Áwed-taá ápédé boŋ ábootéd aloŋgé á mbaambaa achog, ábēbtē ngáb esyəə́l echě ánwōŋgē. 14 Áde chǒm ésyə̄ə̄l émáá mɔ́ áyə̄l né bɔɔb, sáŋkalaa a nzaa anhún á aloŋ-tê wê. Atóg dɔ́-ʼɛ ábóótédé mɔ́ asɔ́l áyə̄l ngíne-ngíne. 15 Hɛ́ɛ ákíí kunze e mod pɔ́g atán á dyad-tê wê, âchɔ́m mwǎ nsɔ́n. Ane mod mɔ́-ʼɛ alóm mɔ́ aá, ákɛ ádídtad mɔ́ esɔg é nguu. 16 Anwóŋ á mewêmtɛn aá, mɔ́ɔ̄lōntē abum ké ne medyɛ́ mé nguu, boŋ modmod enkêmbaá mɔ́ chǒmchǒm éche áhɛlɛsɛ adyɛ́. 17 Dɔ́ɔ ádyɛ́ɛ́ chóóŋ, boŋ ákwanlád, áhɔ̄bē aá, ‘Nɔnéʼ ngáne bembəledɛ bélóné echem sáŋ á ndáb-te, boŋ ké nɛ̂ bédyâg medyɛ́ méchɔbe ásē, boŋ mɛ-ʼɛ ńwâg nzaa hɛ́n! 18 Mɛ̌syəə́, ńkɛ ntán echem sáŋ, nláá mɔ́ mɛɛ́, A-sáŋ, mbɛlé mbéb áʼsō éʼ Dyǒb ne áʼsō éʼbôŋ. 19 Mměn meékwognedɛɛ́ âchəgned nɛ́ɛ awoŋ mwǎn ámpē. Téd mɛ ké nɛ̂ŋgáne awôŋ mbəledɛ nhɔ́g.’

20 “Hɛ̂ dɔ́ɔ ápádté ásē, boŋ ásūɛ̄ʼ á dyad wɛ́ɛ sáá. Boŋ áde ákwógé apɛ á ndáb nɛ̂, sáá annyín mɔ́ mwǎ etûn. Ankóbtɛ́n sáá ngɔl. Sáá annyəgéd, alúm mwǎn ámīn, ahɛ́ mɔ́ tə̂l. 21 Dɔ́ɔ mwǎn álāŋgē mɔ́ nɛ́n aá, ‘A-sáŋ, mbɛlé mbéb áʼsō éʼ Dyǒb ne áʼsō éʼbôŋ. Meékwognedɛɛ́ âchəgned nɛ́ɛ mwǎn awôŋ ámpē.’ 22 Hɛ́ɛ sáá mɔ́-ʼɛ áchɛ́nlé ábē bembəledɛ, álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá, ‘Nyéhyiinad mɛ nsob ḿme ńtómtɛ́né adəŋ nɛ̂, á mehélé-te. Nyéwáad mɔ́ mɔ́ á yə̌l. Nyéhɛ̂-ʼɛ mɔ́ ebóŋ á ekáá, nyéhɛ̂-ʼɛ mɔ́ metámbé a ékuu. 23 Nyétêd nchóm-é-nyag awě dékə́lté nɛ̂, nyékwɛl mɔ́, âbɛl nɛ́n, syánē moosyəə́l dédyɛ̂ débɛl-lɛ apaté. 24 Nyêbíí bán, awem mwǎn nɛ́n ammǎd awɛ́, boŋ atimé ámbīd á aloŋgé. Ambɔ́ɔ, boŋ abídé áwed.’ Hɛ́-ʼaá bébóótédé ngande achog.

25 “Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mêmbɛnléd áde mwǎnyaŋ ambáá adíí á nzag-tê. Áde áhúú, dɔ́ɔ áwógɛɛ́ bad békɔ́ne, béságe-ʼɛ bwěm á ndáb-te. 26 Dɔ́ɔ áchɛ́nlé mbəledɛ nhɔ́g, boŋ ásɛdté mɔ́ dyam áde ábɛnlaad. 27 Dɔ́ɔ mbəledɛ nɛ álûmtɛɛ́ mɔ́ áte nɛ́n aá, ‘Pɔ́n mwǎnyoŋ ahúú ámbīd-óó. Sóó akwɛ̌nlé mɔ́ nchóm-é-nyag ne, áyə̄le anyínɛn áde ányínné mɔ́ dǐd ámpē, ésebán dyamdyam ábɛ́lé mɔ́.’

28-29 “Awóg áde áwógé nɛ̂, anlǐŋ, eékwɛntɛne asɔ́l á ndáb-te. Hɛ́ɛ sáá ábídé á ebwɔ́g, boŋ áhyɛ acháŋ mɔ́. Dɔ́ɔ mɔ́-ʼɛ átimtanné sáá nɛ́n aá, ‘Nɔnéʼ, mɛɛ́ nkéndyɛɛ́n wɛ hɛ́n mwɛ̌ ne mwɛ̌ áde ḿbɛnlɛɛ́ wɛ ntǔ mé nsɔ́n, ésebán nwúɛne wɛ nló áte. Boŋ ké echɛd é mbód weébāgɛ̄ɛ̄ mɛ wɛɛ́, ḿbɛl apaté ne ábêm bɛ̌d. 30 Boŋ ngáne awoŋ mwǎn a nlém ápédé ámbīd, mɔ́ awě amaá echoŋ ngáb esyəə́l abébed ne bɛkwalɛɛ, ewúúdé mɔ́ nyag echě etómtɛ́né akəl.’ 31 Hɛ́ɛ sáá álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n, ‘A-mwǎn, wɛ-ɛɛ́ edé ne mɛ hɛ́n póndé ésyə̄ə̄l. Kéchéé éche ńwóó-ʼɛ édíi échôŋ. 32 Émbɛ̄ bwâm syánē âchog ngande, âwóg menyiŋge. Nɛ́n, mwǎnyoŋ ammǎd awɛ́, boŋ atimé ámbīd á aloŋgé. Ambɔ́ɔ, boŋ abídé áwed.’ ”

16

Ngan e mbəledɛ awě abédé mwane

1 Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ ámpē aá, “Nhɔn ḿ mod nhɔ́g mémbɛ̄. Bad bénhyɛ mɔ́ aláa bán awě mbəledɛ ambáá abébte mɔ́ ngáb. 2 Hɛ́ɛ ḿmê nhɔn ḿ mod ńlómé mbəledɛ awed achəg, boŋ ásɛdté mɔ́ aá, ‘Ebə́l é pɔ́le éhéé ńwógɛɛ́ áyə̄l echôŋ nɛ́n? Lúméd mɛ áte ngáne mesoŋgé mé bwěm ḿme mêmbanɛ́ɛ́ ásē echôŋ médíí, áyə̄le échê etə́l é nsɔ́n émááné wɛ áte.’ 3 Dɔ́ɔ mbəledɛ ádólé áte chóóŋ boŋ áhɔ̄bē aá, ‘Chán-nɔ̄ mɛ́bɛnlé bɔɔb áde echem sáŋ áhɛdɛɛ́ mɛ ahúd á nsɔ́n? Ngíne eésaá mɛ echě ńkwɛnlɛɛ́ nzag. Nzé ntimé-ʼɛ á nchɔ́mbé, né nɛ̂ dɛ́piinéd mɛ akwágké á ngíne. 4 Ahâ, nkudé debyɛ́ɛ́ áde mɛ́həgké, âbɛl boŋ ké á nsɔ́n dɔ́ɔ bénhūdtē mɛ, bad bɛ́lyə̌g békōb mɛ nken áwab mendáb.’

5 “Hɛ́ɛ áchɛ́nlé mod tɛ́ɛ́ awě anwálé sáá alúm, áchəgé bɔ́ nhɔ́gē-nhɔ́gē. Áde mod eʼsó ápédé, ansɛdéd mɔ́ aáken, ‘Mesoŋgé métə́ŋ echem sáŋ ékálɛɛ́ wɛ?’ 6 Ane mod aá, ‘Mbwɔ́kɛl é eʼkwém éʼ mǒl waam.’ Ane mbəledɛ anláá mɔ́ aá, ‘Nɔnéʼ, echoŋ kálag e melúm chɔ́ nɛ́n. Dyɛɛ́ ásē, étel á mehélé-te wɛɛ́, mbwɔ́kɛl é eʼkwém éʼniin.’ 7 Ansɛdéd mod awě alóntɛ́né bébɛ aá, ‘Alúm ádé wɛ mesoŋgé métə́ŋ?’ Ane anhɔ́b aá, ‘Mbwɔ́kɛl é nkute ń ngun éláán.’ Ane mbəledɛ anláá mɔ́ aá, ‘Kǒb echoŋ kálag, étel wɛɛ́, mbwɔ́kɛl é nkute ébɛ.’ 8 Áde ḿmê nhɔn ḿ mod ńwógé nɛ̂, ménkēmēd échê ekúkú é mbəledɛ aá, ‘Abɛ̌nlédé debyɛ́ɛ́ á bwâm.’ ” Yesuɛ ambád áte nɛ́n aá, “Nɛ̂ dɔ́ɔ bad ábe béhíde mekan mé nkǒŋsé bédíí. Bédé mehɛ́l âhəgɛn échāb nyaa é bad debyɛ́ɛ́, tómaa bad ábe béhíde eʼnyínɛn bé ekíde éʼ Dyǒb.” 9 Yesuɛ ambád aá, “Ńláa-ʼɛ nyé mɛɛ́, nyébɛnled nhɔn mé nkǒŋsé, âkób eʼchoŋ, áyə̄le á póndé eche mɛ́maáʼɛ́ áte, bɛ́kob nyé nken wɛ́ɛ bad bédyɛɛʼɛ́ á ngíndé ne á ngíndé. 10 Ké nzɛ́-módɛ́ awě awánlé mpín mé akan bwâm, né ǎwālē ámbáá bwâm. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě eéhɛle mpín mé akan awále, né éehɛnlé ké ámbáá awále. 11 Nzé édé-ʼɛ bán, weewánlɛɛ́ ngáb e nkǒŋsé ngáne étə́ŋgɛ́né awále, nzɛ́-módɛ́ ǎbɛ̌ wɛ nhɔn ḿ mbále. 12 Nɛ́ɛ wéewânlɛɛ́ nhɔn ḿme méesɛ̌ ḿmôŋ bwâm, nzɛ́-módɛ́ ǎbǎg wɛ nhɔn ḿmoŋ mwěn?

13 “Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abɛ́ mbəledɛ a bewóŋ bébɛ. Ǎlūmēd nhɔ́g edəŋge tómaa aníníí, kéʼɛ átīmɛ̄n nhɔ́g, abáŋge aníníí áyə̄l. Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebɛ́ mbəledɛ a bad bébɛ abɛ́ ahɔ́g. Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebɛ́ mbəledɛ a Dyǒb se ebɛ́-ʼɛ mbəledɛ a mɔné.”

Nguse é ngan éche Yesuɛ

(Mat 11.12-13, 5.31-32; Mak 10.11-12)

14 Befarisia bénwōg ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, boŋ ngáne bémbɛ̄ɛ̄ bedəŋ bé ngáb, bénswɛ̄dē mɔ́ swɛ́dtɛ́n. 15 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyêdíi bad ábe bélûmte bán bésáá áʼsō éʼ bad, boŋ Dyǒb ábíí nyé nlém áte. Kéchéé éche baányoŋ békêmtɛɛ́, édíi abúú ngɛ̂n áʼsō éʼ Dyǒb.” 16 Yesuɛ ambád bɔ́ aláa aá, “Mam ḿme mêntenléd á kálag é mbéndé é Dyǒb, bekal béʼdəə́dəŋ bɔ́mpē bénhɔ̄b mɔ́ kə́ə́ŋne á póndé eche Jɔnɛ. Taasɛ nɛ̂, nkalaŋ ḿ bwâm mé nkamlɛn ń Dyǒb ńkanlad, mod tɛ́ɛ́-ʼɛ abune ḿmê nkamlɛn abɛ́ áte.

17 “Ké nɛ̂ŋgáne nkoŋ ńsé ne ḿ mín béhɛle bémaa, atɔte ké ahɔ́g á mbéndé e Dyǒb déekwaá.

18 “Kénzɛ́ɛ́ awě anané mwaád, boŋ awóŋ mmwaád ampée, né akábé asón. Ké nzɛ́-módɛ-ʼɛ́ awě awóó mmwaád awě bénáné á ndáb eʼwóŋgé, né akábé asón.

Ngan e nhɔn ḿ mod ne Lazarɔsɛ

19 “Nhɔn ḿ mod nhɔ́g mémbɛ̄, kəse é mebad chɔ́ɔ áwááʼáá á yə̌l. Mwɛnze ne mwɛnze mɔ́ɔ ádyágáá mbwɛ tɛ́ɛ́. 20 Ntógétōke ḿ mod nhɔ́g mɔ́-ʼɛ ńnáŋgéʼáá áwē mmwɛ mé eʼkɛ́ bán Lazarɔsɛ. Eʼkwɛsɛ bénlōn mɔ́ á yə̌l. 21 Mewêmtɛn mémbɛ̄ mɔ́ aá, bɛ́bɛ mɔ́ púuted é medyɛ́ éche éhúnéʼáá á tébelɛ a nhɔn ḿ mod. Mbwɛ́ chɔ́ɔ épágéʼáá áhed, boŋ ényāŋgē mɔ́ eʼkwɛsɛ áte.

22 “Áde ntógétōke ḿ mod mê ńwédé, ángɛl éntēd mɔ́, ékɛ̄ɛ̄n mɔ́ á akéb áde Abrahamɛ. Ḿmê nhɔn ḿ mod mɔ́mpē ménwɛ̄, bélíme-ʼɛ mɔ́. 23 Á mbwɔ́g e kwééd wê, nhɔn ḿ mod ḿbédé á metuné-te. Hɛ́ɛ ányéné nló ámīn boŋ anyín Abrahamɛ se wíníí, ne Lazarɔsɛ áwe akéb. 24 Dɔ́ɔ álébpɛɛ́ nɛ́n aá, ‘A-Tɛ̂ Abraham, sôn, wóg mɛ ngɔl, élôm Lazarɔsɛ átɔde dúu dé eʼmii á mendíb-te, áhyɛ áhɔ́ded mɛ echém, áyə̄le meewógɛ́ɛ́ bu á dǔ-á-muú hɛ́n.’ 25 Abrahamɛ anláá mɔ́ aá, ‘A-mwǎn, ewêmtan á póndé eche wémbɛ̄ɛ̄ á nkǒŋsé ngáne wênkudté bwěm éʼ bwâm, boŋ Lazarɔsɛ mɔ́-ʼɛ ákūd bwěm bé mbéb-ɛ? Bɔɔb-pɔɔ́ awóge ḿmê menyiŋge hɛ́n, wɛ́mpē edé á metuné-te. 26 Nɛ́ɛ éhúdé nɛ̂ áte, wɛ́ɛ sédíí ne wɛ́ɛ édíí, sáŋkalaa a mbə́ŋ akabé syánē áte, âbɛl nɛ́n mod eéhɛ̄lē asyəə wɛ́n se ápɛ wɛ̂. Modmod eéhɛ̄lē-ʼaá ásyə̄ə̄ wɛ̂, se ápɛ̄ áwɛ̄d.’ 27 Nhɔn ḿ mod ménhɔ̄b aá, ‘Ncháa-ɔɔ́, a-Tɛ̂ mɛɛ́, élôm Lazarɔsɛ á ndáb echě echem sáŋ. 28 Nlyə́gé bǎnned bétáan. Ákɛ álêb bɔ́ âbɛl nɛ́n, bɔ́mpē béepǎg á hǒm dé metuné hɛ́n.’ 29 Abrahamɛ anhɔ́b aá, ‘Béwóó metelag ḿme Mosɛɛ ne ḿme bekal béʼdəə́dəŋ. Béwógɛn chǒm-ɛ́ɛ bétélé ásē.’ 30 Nhɔn ḿ mod ménhɔ̄b aá, ‘Aáy, a-Tɛ̂ Abraham. Nzé mod akií bɔ́ atán awě abídé á mbwɔ́g é kwééd, né bɛ́tɛdé abɛl dé mbéb bétīmɛ̄n Dyǒb.’ 31 Hɛ́ɛ Abrahamɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, ‘Nzé béekwɛntɛne Mosɛɛ ne bekal béʼdəə́dəŋ awógɛn, né béewógɛ́nné ké mod awě apuúdé á mbwɔ́g e kwééd boŋ aláá bɔ́.’ ”

17

Âbɛled mod mbéb

(Mat 18.6-7, 21-22; Mak 9.42)

1 Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá, “Nyébíi bán mekəgsɛn ḿme mébɛlte bad mbéb métə́ŋgɛ́né nyé apii. Boŋ édé ngɔl ne kénzɛ́ɛ́ awě ǎpɛɛ́n mɔ́! 2 Émbɛ̄ mboŋ né bêntəə́ ene ndín e mod sáŋkalaa a aláá á nkə́ŋ, bébwém mɔ́ á edíb-te, tómaa mɔ́ âbɛled ábɛ́n běndem mbéb. 3 Nyétédɛn yə̌l póndé.

“Nzé mwǎnyoŋ abɛlé wɛ dyam dé mbéb, échu mɔ́ aláa wɛɛ́ nɛ̂ déebooʼɛ́. Nzé achemé-ʼɛ ádē awusé boŋ ahə̌ŋlɛ́né, élagsɛ́n mɔ́. 4 Nzé apǎnné wɛ ngen saámbé áyə̄le epun é bǐn, boŋ apedé-ʼɛ áwōŋ ngen saámbé âchɔ́m alagsɛn aá, ‘Nhə̌ŋlɛ́né’, etə́ŋgɛ́né mɔ́ alagsɛn.”

Adúbe déechínɛ́ɛ́

5 Bembapɛɛ bé nlómag bénlāā Sáŋgwɛ́ɛ́ bán, “Wéd sé adúbe áte.” 6 Sáŋgwɛ́ɛ́ anhɔ́b aá, “Nzé nyênwóŋ adúbe áde ádé mwǎmpīn nɛ̂ŋgáne mbə́l-e-bǔ, né nyɛ́ɛ̄kamlɛ́n ádɛ́n alín dé eʼsáá bán, ‘Á-bwɛl, wubé ásē, ékɛ ésumɛn á edíb é nkwɛ̌-te’, éʼwógɛ́n-nɛ nyé.

Abɛl dé nsɔ́n

7 “Détêd bán, nyé mod nhɔ́g nyêwóó mbəledɛ awě akií nzag alíi, káa akií ânɔn ńdyɔŋ ḿ mbód. Nzé ahúú á nsɔ́n, chán wɛ́lāāʼɛ́ mɔ́? Wɛ̌lāā mɔ́ wɛɛ́, ‘Hyɛ̌ édyɛɛ ásē hɛ́n, édyɛ̂ ndyééd,’ 8 káa wɛɛ́, ‘Bɛlé mɛ ndyééd étômted mɛ, étyéem-mɛ á nkəg, kə́ə́ŋ ḿmad adyɛ́, boŋ ámbīd é póndé, wɛ-ʼɛ édyâg?’ 9 Nyéláa mɛ ké wɛ̌sāgnɛ̄n ane mbəledɛ áyə̄le ábɛ́lé ḿme nsɔ́n? 10 Né-ɔɔ́ nyémpē, nzé nyêmaá chǒm ésyə̄ə̄l éche bétíínédé nyé abɛl, nyéhɔ̂b bán, ‘Sêdíi bembəledɛ ngɛ̂n, ḿmɛd nsɔ́n-naá sébɛ́lé sé ngáne.’ ”

Yesuɛ asáŋté bad bé meləŋ dyôm

11 Áde Yesuɛ ákagké á Jerusalɛm, atóméʼáá á nchii ń nzii mé aloŋ á Samaria ne aloŋ á Galilia. 12 Asɔ́l áde ásɔ́lé mwǎ dyad nhɔ́g, antán bad dyôm ábe meləŋ mékóbé. Béntyēēm nchabnede, 13 bélēbpē mɔ́ ne esaád bán, “A-Yesu, a-Sáŋ, sôn, wóg sé ngɔl!” 14 Áde ányíné bɔ́, anláá bɔ́ aá, “Nyékag wɛ́ɛ beprisɛ, nyélúmed bɔ́ yə̌l.” Áde békagkɛ́ nɛ̂, yə̌l é nsáŋ bɔ́.* 15 Bɔ́ mod nhɔ́g, annyín nɛ́n aá mɔ́dyɛɛ́ bwâm. Hɛ́ɛ átímé ámbīd, ákɛné Dyǒb ne ehɔ́b éche échə́gké. 16 Ankwɛ Yesuɛ á mekuu, ásāgnān mɔ́. Anɛ́n mod abédɛ́ɛ mod a Samaria. 17 Yesuɛ ansɛdéd mɔ́ aáken, “Éesaá mbále bán nsáŋté nyé bad dyôm-ɛ? Héé ábíníí abog bédíí? 18 Nɛ́dē mod ké nhɔ́g ampée eétimɛɛ́ ámbīd âhyɛ dé abɛ Dyǒb mekɛnag, éetómɛɛ́ anɛ́n mod a nken-ɛ?”† 19 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Tyéém ámīn, ékag. Ádôŋ adúbe ádídé wɛ bwâm.”

Epɛ é nkamlɛn ń Dyǒb

(Mat 24.23-28, 37-41)

20 Befarisia bênsɛdéd Yesuɛ bánken, “Póndé ehéé nkamlɛn ń Dyǒb mɛ́pɛɛ́?” Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nkamlɛn ń Dyǒb méesaá dyam áde mod ányînnɛɛ́ dǐd, 21 káa dyam áde mod áhɔ̄bpē aá, ‘Nɔnéʼ, mɔ̂mɛ́n,’ káa ‘mɔ̂míníí.’ Aáy, nkamlɛn ń Dyǒb ḿmáá abɛ́ átîntê echɛ̂n.” 22 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bembapɛɛ nɛ́n aá, “Eʼpun éʼ bǐn éʼhúɛ áʼsō ábe nyɛ́dəŋgé bán né nyênyín ké mbwɛ nhɔ́g ḿme Mwǎn-a-Moonyoŋ álūmēdtē nyé yə̌l, boŋ nyéenyínné. 23 Bɛ́lāā nyé á póndé eched bán, ‘Mɔ̂nɛ́n,’ káa ‘Mɔ̂níníí,’ boŋ nyéeháŋtán bɔ́. 24 Áyə̄le, ngáne emwɛdmwɛd étómɛɛ́, boŋ épɛnté ngob e Dyǒb pɛd pɔ́g ne eníníí, nɛ̂ dɔ́ɔ epun éche Mwǎn-a-Moonyoŋ ápɛɛ́ ébɛ̄ɛ̄. 25 Boŋ édɛ̂bɛ́ nɛ̂, atə́ŋgɛ́né metuné híin akud. Kə́ŋne enɛ́n nyoŋgɛl e bad eébāŋ mɔ́ áyə̄l. 26 Ngáne émbɛ̄ɛ̄ á póndé eche Noa, nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ á póndé echě Mwǎn-a-Moonyoŋ. 27 Bad bédyágéʼáá medyɛ́, bémwāg mǐm, baachóm béwóóʼáá bebaád, bebaád-tɛ békǎg á mewóŋgé kə́ə́ŋ ne mbwɛ ḿme Noa ásɔ́lé á bɔ̌lɛ éʼmbáá-te boŋ mbúú echó, mesɛ́n mélóne, méhōōd ábê bad bésyə̄ə̄l. 28 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ émbɛ̄ɛ̄ á póndé eche Lɔtɛ. Bad bédyágéʼáá medyɛ́, bémwāg mǐm, békābē dyɔn, béwēnē bwěm, bélōō-ʼɛ mendáb. 29 Boŋ mbwɛ ḿme Lɔtɛ ásyə́ŋgé á dyad á Sodom, ḿmê mbwɛ děn muú ne meláá ḿme méhyâŋtan, mémbīd ádyōb nɛ́ɛ mbúú, ńwúú ábê bad bésyə̄ə̄l. 30 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ ḿmê mbwɛ ḿme Mwǎn-a-Moonyoŋ ányīnnēdtē.

31 “Échê epun, mod awě adé á nnoŋ ń ndáb mîn áde nhɔn ńdíí mɔ́ á ndáb-te, eétɔgné asud ásē âhyɛ dé atéd mɔ́. Melemlem-ʼaá mod awě adé á nzag-tê, eétɔgné atim ámbīd á ndáb. 32 Nyéwêmtɛn dyam áde dêmbɛnléd ne Lɔtɛ mwaád. 33 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó mewêmtɛn âsoŋ ádē aloŋgé, ǎbɔ̄d dɔ́. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě abɔ́dé ádē aloŋgé, né asoó dɔ́. 34 Á mbále, bad bébɛ bɛ́naá anɔŋ ahɔ́g nkuu, bétéd nhɔ́g, bétɛ̄dē aníníí. 35 Bebaád bébɛ bɛ́kɔgé medyɛ́, bétéd nhɔ́g, bétɛ̄dē aníníí.”‡ 37 Dɔ́ɔ bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán “A-Sáŋ, héé nɛ̂ dɛ́bɛnlédté?” Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Wɛ́ɛ ndim ḿbāgkē, áhed dɔ́ɔ benhɔgnɔnɛ́ béladnɛɛ́.”

18

Ngan e ngwɛɛ e mod bɔ́ nkúd é mmwaád

1 Yesuɛ ankalé ábē bembapɛɛ ngan âlúmed bɔ́ áte nɛ́n aá, bétə́ŋgɛ́né békānnē póndé tɛ́ɛ́ ésebán béhûnte nlém á abum. 2 Anhɔ́b aá, “Mod abédé dyad ahɔ́g, awě akáadteʼ bad. Ane mod eebáaʼaá Dyǒb, eébageʼaá-ʼɛ modmod edúbé. 3 Nkúd é mmwaád-tɛ abédé melemlem mé dyad, eémaaʼaáʼ wɛ́ɛ ane mod. Póndé tɛ́ɛ́ álāŋgē mɔ́ aá, ‘Sé mod sêwóŋné mehɔ́b. Káád sé ésuud mɛ nzɔm.’ 4 Á mbooted ane mod enkênháá mɔ́ dúu. Boŋ ámbīd é póndé anláá yə̌l aá, ‘Ké nɛ̂ŋgáne méebagɛ́ɛ́ Dyǒb edúbé, méēbāā-ʼaá modmod, 5 ngáne édíí bán anɛ́n nkúd a mmwaád ahédé mɛ nló, mɛ̌kāā ḿme nkáá âbɛl ńsud mɔ́ nzɔm. Ésebɛ́ nɛ̂, né kə́ə́ŋ ne á asóg éemwaá aá ńkûn ne epɛ éche ápagké nɛ́n póndé ésyə̄ə̄l.’ ” 6 Hɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyêwógé chǒm-ɛ́ɛ ekúkú é mod awě akáadteʼ bad awě eebíi Dyǒb éhɔ́bé-yɛ? 7 Nɛ́dē Dyǒb déekunné ábē bad ábe ápwɛ́dé-yɛ? Béchyɛɛneʼ mɔ́ nwôŋgɛn nkuu ne mǔte, nɛ́dē ǎkɔ̄lɛ̄n bɔ́ metúu póndé tɛ́-yɛ? 8 Ńláa nyé mɛɛ́ ǎkun bɔ́ mehélé mehélé. Boŋ nyêdúbpé bán Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎtān adúbe á nkǒŋsé-te á póndé echě ápɛɛ́-yɛ?”

Ngan e bad bébɛ ábe bênkɛ̌ akáne

9 Yesuɛ ankǎl ngan empée tə̂ŋgɛne bad ábe bényínéʼáá yə̌l nɛ́ɛ bad ábe bésáá, bényīnē-ʼɛ bad bémpēe nkóŋtéd. 10 Anláá bɔ́ aá, “Bad bébɛ bênkɛ̌ á Ndáb-e-Dyǒb âkáne. Nhɔ́g abédé Farisia, aníníí-ʼɛ abɛ́ nlad-é-táásɛ.

11 “Ane Farisia antyéém á ámīn, ákânneʼ, áhɔ̄bē á nlém-tê* aá ‘A-Dyǒb, nságnɛ́né wɛ. Áyə̄le nɛ́n, meésaá nɛ̂ŋgáne bad bémpēe, ábe bédume bwěm éʼ bad, ábe bébébé nlém ábum, ábe békábe mesón á ndáb e eʼwóŋgé. Nságnɛ́né wɛ áyə̄le meésáa nɛ̂ŋgáne anɛ́n nlad-é-táásɛ hɛ́n. 12 Ndé nɛ́n, ndideʼ yə̌l nzaa á mekáne-tê ngen ébɛ sɔ̂ndɛ́ tɛ́ɛ́. Chǒm tɛ́ɛ́ éche ńkudɛɛ́-ʼɛ nkabe chɔ́ áte moŋge dyôm, ḿbagé wɛ akab nhɔ́g.’

13 “Nlad-é-táásɛ pɛn antyéém nchabnede, eéhɛle ké mǐd anyen ádyōb. Ambán ekáá á nlém, ákânne aá, ‘A Dyǒb, wóg mɛ ngɔl. Ndíi mbɛlé-mbéb.’ ” 14 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábádé aá, “Ńláa nyé nɛ́n mɛɛ́, anɛ́n mod awě ńdímtɛ́né nyé aláa, ansú áwe ndáb nɛ́ɛ mod awě asáá áʼsō éʼ Dyǒb. Áyə̄le mod ké ahéé awě achə́gté yə̌l, bɛ́sudéd mɔ́. Boŋ ane awě asǔdté eche yə̌l, bɛ́chə̄gēd mɔ́.”

Yesuɛ ne bǎnbǎn

(Mat 19.13-15; Mak 10.13-16)

15 Bɔɔb-pɔɔ́ bad bépɛ́ɛ́néʼáá běndem wɛ́ɛ Yesuɛ nɛ́n bán ábân bɔ́ ekáá á yə̌l ânamed bɔ́. Áde bembapɛɛ bényíné nɛ̂, bénkānē ábê bad áte. 16 Boŋ Yesuɛ anchɛ́lé ábê bǎn, áhɔ̄bē aá “Nyétɛde bǎnbǎn béhyag áwêm. Nyéekə́ə́ bɔ́ áyə̄le nɛ́n, nyaa e bad nɛ́ɛ bɔ́ chɔ́ɔ éwóó nkamlɛn ń Dyǒb. 17 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě eékobe nkamlɛn ń Dyǒb nɛ̂ŋgáne mwěndem, éesɔ́nlé áwēd-te.”

Mod a nkamlɛn

(Mat 19.16-30; Mak 10.17-31)

18 Nkamlɛnɛ nhɔ́g ansɛdéd Yesuɛ aá, “A-meléed a bwâm, cheé mɛ́bɛnlé âbɛl nɛ́n ńkud aloŋgé áde déemaáʼ?” 19 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ échəgé mɛ meléede a bwâm? Mod ké nhɔ́g eésaá mod a bwâm étómɛɛ́ Dyǒb děmpɛn. 20 Ebíí mbéndé éche éhɔ́be bán, weekábé asón á ndáb e eʼwóŋgé, weewúɛ́ mod, weechíbéʼ, weebídé mbóŋ e metóm, bɛɛ́ sóó ne nyoŋ edúbé.” 21 Ane mod a nkamlɛn antimtɛ́n aá, “A meléed, nhídé échɛ́n mbéndé ésyə̄ə̄l bootya se á mwɛ̌ndemé.” 22 Yesuɛ awógé-ʼaá nɛ̂, boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Dyam ahɔ́g éhɛdne wɛ. Sóm bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éwóó, étêd ḿmê mɔné, ékabe betóótōkɛ̄ bé bad. Nzé ebɛlé nɛ̂, wɛ̌kǔd nhɔn ádyōb. Ene póndé éhyɛ éhíde mɛ.” 23 Awóg áde ane mod a nkamlɛn áwógé nɛ̂, anwóg ndutul bwâmbwam, áyə̄le ambɛ́ nhɔn bwâmbwam. 24 Yesuɛ anyíné-ʼaá ngáne ásúdné boŋ áhɔ̄bē aá, “Élɛ̌l áte bwâmbwam behɔn bé bad âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb. 25 Édé mwǎn e akan sáŋkalaa a nyam nɛ́ɛ kamɛ̂l âpoŋ á epɔn é ndɔnde, tómaa nhɔn ḿ mod âsɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb. 26 Bad ábe bénwōg chǒm echě Yesuɛ ánhɔ̄bpē, bénhɔ̄b bán nzé nɛ́ɛ édíí, né nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ ahɛle ákud eʼsoósoŋ?” 27 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Dyam áde baányoŋ bényínɛɛ́ bán álɛ́lé áte, déelɛnledɛɛ́ Dyǒb áte.” 28 Hɛ́ɛ Petro áhɔ́bé aá, “Nɔnéʼ, sêtɛ̌dté ábɛd bwěm éʼsyə̄ə̄l âhíd wɛ.” 29 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Á mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě atɛ̌dté eche ndáb káa mwaád, káa baányaŋ, káa sáá ne nyaŋ káa bǎn, áyə̄le nkamlɛn ń Dyǒb, 30 ǎkǔd nsyə́ŋ ámbīd mbád ne mbád enɛ́n póndé. Ǎkud-tɛ aloŋgé áde déemaáʼ á póndé échě ehúɛʼ.”

Yesuɛ akǎnlé eche
kwééd ne mpuu
ngan ámpē

(Mat 20.17-19; Mak 10.32-34)

31 Hɛ́ɛ Yesuɛ átímné ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ kun boŋ, álāŋgē bɔ́ aá, “Pɔ́n nyébíi bán dekag á Jerusalɛm. Mam mésyə̄ə̄l-lɛ ḿme bekal béʼdəə́dəŋ bétélé ásē tə̂ŋgɛne Mwǎn-a-Moonyoŋ mɛ́bɛnléd áned. 32 Éténlédé nɛ́n bán bɛ́bɛ̌ mɔ́ á mekáá mé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Bɔ́-ʼɛ béwɛlé mɔ́, bésyə̄ə̄ mɔ́, bésobé-ʼɛ mɔ́ meléed á yə̌l. Bɛ́bɔmtéd mɔ́, béwúú-ʼɛ mɔ́. 33 Boŋ ámbīd e eʼpun éʼláán ǎpuú.”

34 Boŋ bembapɛɛ bɔ́-ʼɛ bénkênsóŋtɛ́nné dyamdyam áyə̄le ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l. Enɛ́n ngan entóm bɔ́ debyɛ́ɛ́ áte. Bénkênchemmé chǒm éche Yesuɛ áhɔ́béʼáá.

Yesuɛ achǒŋte mod a ndím

(Mat 20.20-34; Mak 10.46-52)

35 Bɔɔb-pɔɔ́ áde Yesuɛ ákwógé apɛ á dyad á Jeriko, mod a ndím nhɔ́g andyɛɛ́ á nkəg ń nzii, áchɔ̄mē bwěm. 36 Awógé-ʼaá ndun e mod etóme, boŋ ásɛdté bad dyam áde ádé. 37 Dɔ́ɔ bélāŋgē mɔ́ bán, “Yesuɛ, mod a Nazarɛt mɔ́ atóme nɛ̂.” 38 Hɛ́ɛ ábóné aá, “A-Yesu, Mwǎn a mbyaa ḿme Dabidɛ, wóg mɛ ngɔl!” 39 Bad ábe bémbɛ̄ áʼsō bénkānē mɔ́ áte, bélāā mɔ́ bán ádib nsəl. Boŋ mɔ́-ʼɛ ambɛ́ ábōnē aá, “A-Mwǎn a Dabid, wóg mɛ ngɔl!” 40 Dɔ́ɔ Yesuɛ átyéémé, boŋ áhɔ̄bē aá béhyɛɛne ane mod. Ane mod apedé-ʼaá mɔ́ bɛnbɛn, Yesuɛ ásɛdté mɔ́ aá, 41 “Cheé éhɛdɛɛ́ wɛɛ́, ḿbɛle wɛ?” Mɔ́-ʼɛ anhɔ́b aá, “A-Sáŋ, bɛ̌l ńnyínɛn ámpē.” 42 Dɔ́ɔ Yesuɛ-ʼɛ álāŋgē mɔ́ aá, “Nyínɛ́n-nɔ̄! Adúbe ádôŋ ádídé wɛ bwâm.” 43 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ambootéd anyínɛn, áhīdē-ʼɛ mɔ́, ábagé Dyǒb mekɛnag. Áde ene ndun e mod ényíné nɛ̂, bɔ́mpē bêmbootéd Dyǒb akémed.

19

Yesuɛ atáné nlad a
táásɛ bán Sakio

1 Yesuɛ ampǒŋ á dyad á Jeriko, boŋ atóméʼáá tómɛ́n. 2 Mod nhɔ́g-kɛ abédé áwed bán Sakio, abédé-ɛɛ́ nlad-é-táásɛ ambáá, abɛ́-ʼɛ nhɔn ḿ mod. 3 Ahɛdéʼáá aá mɔ́nyîn ane mod awe béchəgɛɛ́ Yesuɛ, boŋ nzii enkêmbagnédté mɔ́, ngáne amute démbɛ̄ɛ̄ áhed, mɔ́-ʼɛ ambɛ́ esóŋ. 4 Hɛ́ɛ ányə́gté áʼsō boŋ áchə̄gkē bwɛl éʼ sikamɔ âbɛl boŋ ányîn Yesuɛ. Yesuɛ ahúɛ́ʼáá ene pɛd. 5 Apedé-ʼaá áhed, boŋ aá mɔ́sad dǐd ámīn, ányīnē Sakiosɛ. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-Sakios, sǔd ásē á mehélé-te. Ntə́ŋgɛ́né nken abɛ́ áwôŋ ndáb chii.” 6 Hɛ̂ dɔ́ɔ Sakiosɛ ásúdé ásē ésebán abébte póndé, boŋ ákobé Yesuɛ nken ne menyiŋge mésyə̄ə̄l. 7 Bad bésyə̄ə̄l ábe bényīn nɛ̂, bényóŋgéʼáá áte bán, “Akií nken abɛ á ndáb wɛ́ɛ mod awe adé mbɛlé-mbéb.”

8 Sakiosɛ antyéém ámīn, álāŋgē Sáŋgwɛ́ɛ́ aá, “Nɔnéʼ, a-Sáŋ, mɛ̌tēd nhɔn ḿmêm, ńkab mɔ́ áte eʼpɛd éʼbɛ, ḿbɛ́ epɛd ehɔ́g wɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad. Nzé édé-ʼɛ bán nkǒbné mod kéchéé á edoké-te, mɛ̌timtéd mɔ́ chɔ́ ámbīd ngen éniin.” 9 Boŋ Yesuɛ mɔ́-ʼɛ anláá mɔ́ nɛ́n aá “Á epun é bǐn éʼ chii, eʼsoósoŋ éʼbágnédé ne enɛ́n ndáb. Anɛ́n mod mɔ́mpē adíī mwǎn a Abraham. 10 Mwǎn-a-Moonyoŋ apedé âbɛl boŋ âhɛd bad ábe bébɔ́ɔ́, âchood-tɛ bɔ́.”

Ngan eche bénlyə̄gnēdtē bembəledɛ ngáb

(Mat 25.14-30)

11 Bad béwóglánnáá chǒm-ɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́béʼáá. Yesuɛ ammǎd apɛ bɛnbɛn ne dyad á Jerusalɛm. Né-ɔɔ́ béwēmtān bán nkamlɛn ń Dyǒb mɛ́pɛ̌ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 12 Hɛ́-ʼaá áhɔ́bɛɛ́ aá, “Kunze e mod pɔ́g eladéʼáá yə̌l âkɛ ekɛ á aloŋ áde áchábnédé âbɛl nɛ́n béwɔ́ged mɔ́ kə̂ŋ, boŋ ásūɛʼ. 13 Áde ákagké, anchɛ́lé ábē bembəledɛ dyôm, ábagé nhɔ́g tɛ́ɛ́ ekə́lé é kábpe dyôm aá, ‘Nyétêd nɛ́n, nyékábe nyoŋgé kə́ə́ŋ ne á póndé echě mɛ́hūūʼɛ́.’ 14 Boŋ ádē aloŋ á bad dénkêndəŋgé mɔ́. Bénlōm mésɛ́nzɛ âhíd mɔ́ âláa ngɔ́menaa bán, ‘Séēkobɛɛ́ bán anɛ́n mod ábɛ̂ echɛd kə̂ŋ.’

15 “Ké nɛ̂ bêmbɛl mɔ́ kə̂ŋ, átīm-mɛ ámbīd áwē dyad. Áde áhúú, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g anlóm ábē bembəledɛ ábe âmbagké ngáb achəg âbɛl boŋ ábíi nsyə́ŋ ḿme békúdé á nyoŋgé-te. 16 Aʼsó ampɛ̌ ahɔ́b aá, ‘A-Sáŋ, échoŋ ekə́lé dyôm échyáá nsyə́ŋ ḿme ńdé ngen dyôm.’ 17 Ane mod anláá mɔ́ aá, ‘Nɛ̂ ábóó, edíī mbəledɛ a bwâm! Ngáne éhɛ́lé mekan mésad alyə́ged ngáne éhɛdnadté, mbage wɛ ngíne âkamlɛn myad dyôm.’ 18 Mbəledɛ awě alóntɛ́né bébɛ mɔ́mpē ampɛ̌ ahɔ́b aá, ‘A-Sáŋ, échoŋ ekə́lé dyôm échyáá nsyə́ŋ ḿme ńdé ngen éʼtáan.’ 19 Ane mod anláá ane ámpē aá, ‘Wɛ̌kamlɛ́n myad métáan.’

20 “Dɔ́ɔ mbəledɛ ampée ápédé boŋ áhɔ̄bē aá, ‘A-Sáŋ, áboŋ eʼkə́lé dyôm wɛ bɛ́n. Menkaŋ bɔ́ á wáŋgesɛ-tê, ńkoo. 21 Mbááʼáá mɛ ngɛ́, ngáne mbíí bwâm mɛɛ́, échoŋ chǒm éhūnɛ̄ɛ̄ á ndɔɔb. Weébɛ̄lɛ̄ɛ̄ boŋ edyâg, ehúde-ʼɛ wɛ́ɛ wéēwēnɛɛ́.’ 22 Hɛ́ɛ ane mod átimtanné ane mbəledɛ aá, ‘Ḿmōŋ nsəl měn mɔ́ɔ̄ mɛ́wūū wɛ. Ebébtéd é mbəledɛ nɛ́ɛ wɛ. Nɛ́ɛ emǒŋ émáá abíi wɛɛ́, échêm chǒm éēhūnɛ̄ɛ̄ á ndɔɔb, ebíí-ʼɛ wɛɛ́, meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ boŋ ńdyâg. Nɛ́ɛ ébíí wɛɛ́ nhúde-ʼɛ wɛ́ɛ méēwēnɛ̄ɛ̄, 23 cheé-ɔ̄ ênkə̌ŋ boŋ weehéde echem ngáb á ndáb echě bad békoŋgɛɛ́ ngáb, âbɛl boŋ nzé ńhúú ńkob chɔ́ ne nsyə́ŋ ámīn?’

24 “Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bad ábe béntyēēm á nkəg áhed aá, ‘Nyékobɛn mɔ́ ábê eʼkə́lé dyôm, nyébag bɔ́ wɛ́ɛ mod awě awóó mbwɔ́kɛl e ekə́lé.’ 25 Ábê bad bɔ́-ʼɛ bénlāā mɔ́ bán, ‘A-Sáŋ, ane mod amaá mbwɔ́kɛl e ekə́lé awóŋ!’ 26 Hɛ́ɛ ane mod átimtanné bɔ́ aá ‘Ńláa nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě awóó, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ abɛ. Boŋ ane awě mɔ́-ʼɛ eewóo, Dyǒb dɛ́kobɛ́n mɔ́ kə́ə́ŋne mwǎmpīn awě awóó. 27 Boŋ bad ábe békɔ́ɔ́ mɛ, ábe béehɛdeʼaá bán ḿbɛ̂ echab kə̂ŋ, nyéhyɛɛne bɔ́ hɛ́n. Béwúu bɔ́ áwem eʼsó hɛ́n.’ ”

Yesuɛ asɔ́lé á Jerusalɛm nɛ́ɛ kə̂ŋ

(Mat 21.1-11; Mak 11.1-11; Jɔn 12.12-19)

28 Yesuɛ amaá-ʼaá enɛ́n pɔ́le akal, abwɔ́gé ásē ámpē, âkɛ á Jerusalɛm. 29 Áde ákwógé apɛ á myad mé Bɛtpeg ne Bɛtani á Ekone é Menzab, anlóm bembapɛɛ bébɛ aá, 30 “Nyékɛ á dyad áde ádé á mǔdɛ ḿmíníí. Nzé nyêpedé á nló ń dyad nyɛ́ɛ̄nyīn ngáne bétə́ŋgé mwǎn a ésɛl awě mod éēdīīdɛ̄ɛ̄ mbêd. Nyéhune mɔ́, nyéhyɛɛne hɛ́n. 31 Nzé mod asɛ̌dté nyé aáken, cheé ékə́ə́ boŋ nyéhunné chɔ́, nyéláa mɔ́ nɛ́n bán, ‘Sáŋgwɛ́ɛ́* atógnɛ́né chɔ́.’ ”

32 Bad ábe ánlōmmē békíí-ʼaá, bétān-nɛ chɔ́ melemlem ngáne ánlāāʼɛ́ bɔ́. 33 Áde béhunnɛɛ́ ésɛl, bewóŋ bênsɛdéd bɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéhunné échê ésɛl?” 34 Bɔ́-ʼɛ bénhɔ̄b bán, “Sáŋgwɛ́ɛ́ atógnɛ́né chɔ́.” 35 Hɛ́ɛ bépɛ́ɛ́né chɔ́ wɛ́ɛ Yesuɛ. Bêntǎl échab mbɔ́té áwedé-mîn, boŋ béchə̄gtē Yesuɛ áwedé-mîn. 36 Áde ábóótédé akɛ, bad bétánléʼáá mɔ́ échab mbɔ́té á nzii-tê.

37 Áde ábóótédé Ekone é Menzab asyɔge âsɔ́l á Jerusalɛm, ndun e bembapɛɛ embootéd abwɛɛn ámīn ne menyiŋge, békɛné Dyǒb ne esaád áyə̄le ndəle é mekan ésyə̄ə̄l éche bényíné, 38 Béhɔ̄bē bán,

“Nnam ne kə̂ŋ echě epag á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́!

Nsaŋ ḿbɛ̂ ádyōb,

Ehúmé ébɛ̂-ʼɛ ne Dyǒb áde ádé sɛ ámīn!”

39 Nguse é Befarisia éche énsɔ̄blɛ̄n amute á bad áte bénlāā Yesuɛ bán, “A-meléed, láá ábôŋ bembapɛɛ bélâm!” 40 Mɔ́-ʼɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Ne mbále, nzé ábén bad bédíbé nsəl, né meláá múmɔ́ mɛ́bootéd abón.”

Yesuɛ alebe dyad á Jerusalɛm

41 Áde Yesuɛ ápédé á nkəg ń dyad á Jerusalɛm, annyín dyad áʼsō. Dɔ́ɔ mésɔd mébóótédé mɔ́ abíd á mǐd, áchyɛɛ́ʼ Jerusalɛm 42 aá, “Êmbǒŋ bán nyébíi mekan ḿme mépɛɛne nsaŋ. Boŋ bɔɔb, nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ mɔ́ anyín. 43 Eʼpun éʼ bǐn éʼhúɛ nyé áʼsō á póndé echě bad ábe békɔ́ɔ́ nyé bɛ́ləŋnédté nyé nkúmbág nɛ́ɛ eʼkɛ́, bébentɛ́n-nɛ nyé pɛd ésyə̄ə̄l, 44 boŋ bémad nyé, nyáābe ábɛn bǎn moosyəə́l. Aláá ké ahɔ́g déelyəgké ásē áyə̄le nyênkênchemmé póndé echě Dyǒb ápédé âsoŋ ádɛ́n aloŋgé.”

Yesuɛ apedé á Ndáb-e-Dyǒb

(Mat 21.12-17; Mak 11.15-19; Jɔn 2.13-22)

45 Yesuɛ ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb, ábootéd bad ábe bésóméʼáá bwěm áwēd-te ananted, 46 álāŋgē bɔ́ aá, “Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Dyǒb áhɔ́bé aá ‘Echem ndáb ěbɛ̄ ndáb e mekáne.’ Boŋ nyêtimté chɔ́ mbwɔg mé bechîb.”

47 Bootya nɛ̂, Yesuɛ ayə́gtéʼáá bad á Ndáb-e-Dyǒb. Beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bɔ́ɔbɛ belyə́ged bé dyad, bɔ́-ʼɛ béhɛdé nzii eche béwúɛʼɛ́ mɔ́. 48 Nzii-ʼɛ eebédɛɛ́ bɔ́ âbɛl dyam ádíi dyam, áyə̄le moosyəə́l andə̌ŋ eʼyale ábe Yesuɛ awóg ne kə́n esyəə́l.

20

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne kunze eche Yesuɛ

(Mat 21.23-27; Mak 11.27-33)

1 Mbwɛ nhɔ́g Yesuɛ ambɛ́ á Ndáb-e-Dyǒb áyə̄gtē bad, ákanlé-ʼɛ bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm. Hɛ́ɛ beprisɛ bémbáá, bemeléede bé mbéndé ne bad bémbáá bé dyad, bépédé áwē, 2 boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Láá sé, kunze ehéé éwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan? Nzɛ́-módɛ́ abagé-ʼɛ wɛ enɛ́n kunze?” 3 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Mɛ́mpē mɛɛ́sɛdéd nyé dyam ahɔ́g; nyéláa mɛ 4 wɛ́ɛ kunze echě Jɔnɛ ádúsánnáá bad émbīdtē, wɛ́ɛ Dyǒb, káa wɛ́ɛ moonyoŋ?” 5 Běn ne běn bêmbootéd atâŋtɛn bán, “Nzé dehɔ́bé bán, ‘Jɔnɛ echě kunze enhúú ne Dyǒb,’ né ǎsɛdéd syánē aáken, ‘Cheé-ɔ̄ enkə̌ŋ boŋ nyénkêndúbé mɔ́?’ 6 Boŋ nzé dehɔ́bé bán, ‘Echě kunze ehúú ne baányoŋ,’ né ábén bad bésyə̄ə̄l bɛ́lūm syánē meláá, áyə̄le béndūbē bán, Jɔnɛ abédɛ́ɛ nkal éʼdəə́dəŋ.” 7 Hɛ̂ dɔ́ɔ bétímtɛ́né mɔ́ bán, “Séebíiʼɛ́ wɛ́ɛ ene kunze émbīdtē.” 8 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Né ké mɛ-ʼɛ ámpē méelááʼɛ́ nyé kunze echě ńwóó âbɛl ḿmɛ́n mekan.”

Ngan e bebɛl bé nzag ntɛ́d

(Mat 21.33-46; Mak 12.1-12)

9 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákanlɛɛ́ bad ngan nɛ́n aá, “Mod nhɔ́g ambɛ́, ankwɛ̌l nzag e eʼpum é mɛl ábe bébɛnlɛɛ́ mǐm. Ambɛ̌ ene nzag wɛ́ɛ bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bɛ́kǎb mbote áte, ákɛ̄ ekɛ á aloŋ démpēe, ábēm-mɛ áwed. 10 Póndé epedé-ʼaá eche bépádɛɛ́ eʼpum, boŋ álōmē mbəledɛ wɛ́ɛ bebɛl-bé-nsɔ́n, âkobe mɔ́ ádē asii dé eʼpum. Hɛ́ɛ ábê bebɛl-bé-nsɔ́n béwānnē ane mbəledɛ, bésúúd-tɛ mɔ́ ámbīd ne mekáá mé ngɛ̂n. 11 Anlóm mbəledɛ ampée, boŋ bêmbɔ̌m ane mɔ́mpē, béwōgēd mɔ́ eʼsôn bwâmbwam, bésúúd-tɛ mɔ́mpē ámbīd ne mekáá mé ngɛ̂n. 12 Ambɛ́ alóm awě alóntɛ́né béláán. Awed bénlɔ̄gɛ̄n, bébwém-mɛ mɔ́ ámbīd e eʼkɛ́. 13 Hɛ́ɛ nwóó-nzag ádolé áte chóóŋ, boŋ áhɔ̄bē aá, ‘Chán-nɔ̄ mɛ́bɛnlé bɔɔb? Mɛ̌lōm awem mwǎn awě ńdə́ə́ bwâmbwam. Kapɔ́g bɛ́bɛ mɔ́ edúbé.’ 14 Boŋ áde bebɛl-bé-nsɔ́n bényíné mɔ́, bênnɔnɛ́n á mesó, béhɔ́b bán, ‘Ndyɛ́-a-mbwɔ́g mwěn nɛ́n. Déwúu mɔ́, âbɛl eche mbwɔ́g ésuuned syánē?’ 15 Dɔ́ɔ bébídné mɔ́ á nzag-tê, boŋ béwūɛ̄-ʼɛ mɔ́.” Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ aáken, “Bɔɔb-pɔɔ́, cheé nwóó-nzag ábɛnlé bɔ́? 16 Ǎpɛ̌ awúú bɔ́, ábɛ̄-ʼɛ ene nzag wɛ́ɛ bebɛl-bé-nsɔ́n bémpēe.” Awóg áde bad béwógé nɛ̂, bénhɔ̄b bán, “Ene ndín e dyam eébɛnlád mbéb!”

17 Yesuɛ annɔn bɔ́ á mesó, ásɛdté bɔ́ aáken, “Chán nyésóŋtɛ́né eyale é Dyǒb éche éténlédé bán,

‘Aláá ádě belóŋ-bé-ndáb bênchenɛɛ́

dɔ́ɔ átímé aláá dé etógnɛ́n abɛ́.’

18 Mod ké ahéé awě ǎlūm ádê aláá ámīn ǎbōgtēd áte. Boŋ mod awě dɛ́hūntēdtē ámīn, ǎnyogtéd áte átīm mbúmbú.” 19 Bemeléede bé mbéndé ne beprisɛ bémbáá bénhɛ̌d nzii eche békóbɛɛ́ Yesuɛ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, ngáne bênchemmé bán áyə̄le echâb dɔ́ɔ ákálé enɛ́n ngan. Boŋ bémbāŋ bad ábe bébédé áhed.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne asaa á táásɛ

(Mat 22.15-22; Mak 12.13-17)

20 Né-ɔɔ́, bemeléede bé mbéndé ne beprisɛ bémbáá béhɛ́déʼáá kəse e etə́l, âkób mɔ́. Bêmpwɛ̌d bad, bésábé bɔ́, bélóm bɔ́ âhíd mɔ́. Ábê bad béntə̄ŋgɛ̄n ábântɛn nɛ́n bán, béhíde mɔ́ ne nlém nhɔ́g, âbɛl boŋ békób mɔ́ awusé á nsəl, boŋ ene póndé bébɛ́ mɔ́ á mekáá mé ngɔ́menaa a Roma awě adé á nkamlɛn. 21 Hɛ́ɛ bad ábe bénlōmmē nɛ̂ bélâŋgɛɛ́ Yesuɛ bán, “A-meléed, sêbíí bán ehɔ́beʼ, eyə́gte-ʼɛ mam ḿme métə́ŋgɛ́né. Weékwognádté modmod. Eyə́gte-ʼɛ bad mekan mé Dyǒb á nyaa echě etə́ŋgɛ́né bwâm. 22 Mbéndé eche syánē ehɔ́be nɛ́n bán désaŋgeʼ táásɛ wɛ́ɛ Kaisɛɛ, kə̂ŋ e Roma-yɛ?” 23 Boŋ Yesuɛ anchem bɔ́ akwâb. Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, 24 “Nyélúmed mɛ mɔné mé ekii. Ediídiŋgɛ éche nzɛ́ɛ́ chɛ́n, dǐn áde nzɛ́ɛ́-ʼɛ dɛ́n?” Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Dǐn ne eʼsó ábe Kaisɛɛ.” 25 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyébag-kɔɔ́ Kaisɛɛ éche édé éche Kaisɛɛ, nyébag-kɛ Dyǒb éche édé é Dyǒb.” 26 Bɔɔb-pɔɔ́, nzii ké pɔ́g enkêmbáá eche bɛ́kōbɛ̄nnē mɔ́ pɔ́le e awusé á nsəl. Né-ɔɔ́, béndǐb ḿmāb nsəl ngáne dyam dénkêmboŋgé bɔ́ ahɔ́b. Nyaa eche Yesuɛ ántimtɛ́nné bɔ́ enkɔ́méd bɔ́ yə̌l áte.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne mpuu

(Mat 22.23-33; Mak 12.18-27)

27 Doŋge á Besadusia bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ. Besadusia béndūbē bán mpuu méesaá ámbīd e kwééd. 28 Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “A-meléed, mbéndé e Mosɛɛ ehɔ́be nɛ́n bán, ‘Nzé mod awóó mmwaád, boŋ awédé áde bɔ́ ane mmwaád béepedɛɛ́ mwǎn awále, mwǎnyaŋ a abum ahɔ́g atə́ŋgɛ́né ane nkúd awóŋ, âbɛl boŋ dǐn áde mwǎnyaŋ déēbɔ̄ɔ̄ʼ.’ 29 Bɔɔb-pɔɔ́, bad bébédé mod saámbé ábe bémbīd abum ahɔ́g. Mod aʼsó anwóŋ mmwaád boŋ awɛ́ áde bɔ́ mmwaád ne béepedɛɛ́ bán awále. 30 Mod awě anlóntɛ́n bébɛ anwóŋ ane mmwaád. Mɔ́mpē awɛ́ ésebán achyáá mwǎn. 31 Ámbīd é póndé awě anlóntɛ́n béláán mɔ́mpē anwóŋ mɔ́, kə́ə́ŋ bɔ́ mod saámbé bébom mɔ́ awóŋ, nhɔ́g ámbīd a aníníí. Boŋ bɔ́ mod ké nhɔ́g bénkênchyáá mwǎn ne ane mmwaád, kə́ə́ŋ bɔ́ moosyəə́l béwɛ́-ʼɛ. 32 Kə́ə́ŋne á asóg ane mmwaád mɔ́mpē anwɛ́. 33 Bɔɔb-pɔɔ́ á póndé e mpuu, mmwaád awě nzɛ́ɛ́ ane mmwaád áchəgnédté áyə̄le bɔ́ moosyəə́l saámbé bénwōŋ mɔ́?” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá “Á póndé eche dédíí áte nɛ́n chii, bebaád ne baachóm béwôŋneʼ. 35 Boŋ bad ábe békwógnédé âbɛ́ á mpuu á kwééd boŋ bésɔ́n-lɛ á aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē béēwōŋnɛ̄ɛ̄. 36 Bɛ́bɛ̄ɛ̄ nɛ́ɛ ángɛl, béewág-kaá ámpē. Apuu áde bɛ́puúʼɛ́, bǎn bé Dyǒb bɔ́ɔ bɛ́bɛ̄ɛ̄. 37 Mosɛɛ mwěn ámpē alúmté áte aá, bad bépuudeʼ. Wɛ́ɛ Mosɛɛ átélé á Kálag e Dyǒb aá, mwǎ bwɛl akóbé muú, achəgé Sáŋgwɛ́ɛ́ áhed aá, Dyǒb áde Abrahamɛ, Dyǒb áde Aisigɛ ne Dyǒb áde Jakɔbɛ. 38 Dyǒb ádíi Dyǒb á bad ábe bédé á aloŋgé, saké Dyǒb á bad ábe béwédé. Nɛ̂ děn álûmte bán ne Dyǒb, bɔ́ moosyəə́l bédé á aloŋgé.” 39 Doŋge dé bemeléede bé mbéndé bénhɔ̄b bán, “A-meléed, chǒm éche éhɔ́bé étə́ŋgɛ́né.” 40 Né-ɔɔ́ modmod enkênchuʼɛ́ mɔ́ dyamdyam asɛded ámpē.

Nsɛdtéd tə̂ŋgɛne Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mat 22.41-46; Mak 12.35-37)

41 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ bad béhɔ̄bē bán Ane-awě-Béwɔ́gté abídé á mbyaa ḿme kə̂ŋ Dabidɛ?” 42 Ngɔ́mē Dabidɛ mwěn ahɔ́bé á Kálag e Ngəse aá,

“Sáŋ Dyǒbɛ anláá awêm Sáŋgwɛ́ɛ́ aá,

‘Dyɛɛ́ áwêm ekáá émbáá, 43 kə́ə́ŋ ne á póndé echě mɛ́bɛnlé boŋ ékɔgtéd ábōŋ bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu.’

44 Nɛ́ɛ Dabidɛ mwěn ásébpé mɔ́ achəg aá Sáŋgwɛ́ɛ́, chán-nɔ̄ Ane-awě-Béwɔ́gté áhɛlɛɛ́ abɛ́ awe mwǎn?”

Yesuɛ abage elébé aá,
bétédɛn bemeléede bé mbéndé póndé

(Mat 23.1-36; Mak 12.38-40)

45 Bad bésyə̄ə̄l béwógéʼáá chǒm éche Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́. Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bembapɛɛ, aá, 46 “Nyétédɛn bemeléede bé mbéndé póndé. Bédəə mengombe ahyɔ́mɛn áte, bédəə-ʼɛ bán bad bélɛnte bɔ́ á dyɔn-tê ne edúbé. Bédəə metii mé edúbé adyɛ́ á ndáb e mekáne ne á hǒm á ngande. 47 Boŋ bɔ́ɔ bédumeʼ mbwɔ́g é bekúd, bédogé-ʼɛ bad ne ntóŋ-ntóŋ mé mékáne. Échê nyaa é bad ékǔd nkɔ́gsɛn ḿme ńchábé ámīn.”

21

Mendɛ ḿme nkúd a mmwaád

(Mak 12.41-44)

1 Áde Yesuɛ ásádé dǐd, anyín nɛ́ɛ behɔn bé bad béhāgkē mɔné á ntyə́g mé mendɛ. 2 Annyín-nɛ ntógétōke a nkúd a mmwaád nhɔ́g ahâg bedə́lɛɛ bébɛ. 3 Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Á mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, ḿmɛ́n ntógétōke mé mmwaád ńhédé mendɛ á ntyə́g-te tómaa bɔ́ moosyəə́l. 4 Mɔné ḿme ábɛ̂ bad béhédé, ndíi mɔné ḿme ńchɔ́bé bɔ́ ásē, boŋ anɛ́n mmwaád ne atóg áde ádíí ahédé mɔné ńsyə̄ə̄l ḿme áwóó, ńsyə̄ə̄l ḿme ámbɛ̄ɛ̄ atɔgnan yə̌l.”

Eʼchemléd bé asóg dé nkǒŋsé

(Mat 24.1-2; Mak 13.1-2)

5 Bembapɛɛ behɔ́g békáléʼáá ngáne Ndáb-e-Dyǒb ébóó, ngáne bélóŋné chɔ́ kəse é meláá, boŋ bénābē-ʼɛ chɔ́ áte ne mendɛ ḿme bad bésáŋgé. Hɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, 6 “Ábɛ́n bwěm ábe nyényínɛɛ́ nɛ́n, póndé ěpɛ̌ echě aláá ké ahɔ́g déelyəgké ámīn e waáb. Bɛ́pāŋtēd mɔ́ áte mésyə̄ə̄l.”

7 Bênsɛdéd mɔ́ bán, “A-meléed, súútə́ŋ nɛ́n dɛ́bɛnlédté? Eʼchemléd éʼhéé bɛ́lūmēd bán nɛ́n áhɛde abɛnled?” 8 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nyétêd póndé nɛ́n mod eépuutád nyé. Ekud é bad épɛ̌, á dǐn ádêm, bédogé nyé, mod tɛ́ɛ́ aá mɔ́ɔ mɔ́dē Ane-awě-Béwɔ́gté, béhɔ̄bē bán eʼpun bé asóg éʼpédé áte. Boŋ nyéehídé bɔ́. 9 Nzé nyêwógé-ʼɛ bán bel éʼwantɛʼ, káa bán ekíde épáŋgé áte, modmod eebááʼ. Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l métə́ŋgɛ́né abɛnled, boŋ saké mɔ́ mɛ́lūmēd bán, asóg ámáá apɛ.” 10 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Aloŋ ahɔ́g dɛ́tyēēmɛ̄n ádíníí nzum. Nkamlɛn nhɔ́g-kɛ ńtyēēmɛ̄n ḿmíníí. 11 Ndɔɔb eénəŋnéd ásē ngíne-ngíne. Nzaa ne nkole bɛ́bē hǒm ásyə̄ə̄l. Mekan ḿme mébâŋte bad mɛ́bɛ̄. Eʼchemléd éʼmbáámbāa bɔ́mpē bɛ́bīd ádyōb. 12 Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l médɛ̂bɛnléd, bɛ́hɛ̄ nyé abum ámīn, bétagté nyé. Bɛ́kɛɛ́n nyé á ndáb é mekáne, békáád nyé áwed, béhɛ́-ʼɛ nyé á mbwɔg. Nyébíi-ʼɛ bán, bɛ́pɛɛ́n nyé áʼsō éʼ kə̂ŋ é bad ne benkamlɛnɛ áyə̄l e dǐn ádêm. 13 Nɛ̂ dɛ́bɛ nyé etə́l póndé eched, âláa bɔ́ mekan mésyə̄ə̄l ḿme nyésóŋtɛ́né á yə̌l echêm. 14 Né-ɔɔ́, nyémad á nlém tê ngen pɔ́g bán nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́ atag áte ngáne nyɛ́kāāʼɛ́. 15 Mměn mɛ̌bɛ nyé dyam áde nyɛ́hɔ̄bpē ne debyɛ́ɛ́ áde nyɛ́hɔ̄bɛ̄nnē dɔ́, nyaa echě ábɛ̄n bad bé ekɔyí béehɛnlé nyé atyéemɛn. Béehɛ̌l-laá ahɔ́b bán dyam áde nyéhɔ́bɛɛ́ déetə̂ŋgɛnɛɛ́. 16 Kə́ŋne besóó ne benyoó, bɔ́ɔbɛ ábɛn baányaŋ ne bɛ̌n, běn bɛ́palé nyé áte, béwúú-ʼɛ nyé nguse é bad. 17 Bad bésyə̄ə̄l bɛ́kɔɔ́ nyé áyə̄le dǐn ádêm. 18 Ké nɛ̂, dyamdyam déebɛnlé nyé, ké mbum e esid pɔ́g éebɔ́ɔ́ʼɛ́ nyé á nló. 19 Nyékaŋ nlém âbɛl nyékud eʼsoósoŋ.”

Yesuɛ ahɔ́bé ngáne
dyad á Jerusalɛm dɛ́pāāʼɛ́

(Mat 24.15-21; Mak 13.14-19)

20 Yesuɛ anláá bembapɛɛ aá, “Á póndé eche nyɛ́nyīnnē sə́nze élə́ŋnédé dyad á Jerusalɛm, dɔ́ɔ nyɛ́bīīʼɛ́ bán ekíde éhɛde apâŋted áte. 21 Nzé nyênyíné nɛ̂, bad ábē bédé á Judeya bétôm mehélé békɛ bésɔɔm á eʼkone mîn. Ane awě adé á dyad-tê wê, ábôl. Awě mɔ́-ʼɛ adé ámbīd e ebwɔ́g eétɔgné mɔ́ asɔ́l á dyad á Jerusalɛm. 22 Áyə̄le nɛ́n, ḿmê mesú ḿme ńhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, médíi eʼpun bé nkɔ́gsɛn. Póndé eched dɔ́ɔ mekan ḿme méténlédé ásē mɛ́lōnnē. 23 Ébɛ̄ ebébtéd ne bebaád ábe bɛ́bē nkog ne ábe bɛ́mwāŋtē ḿmê mesú. Áyə̄le nɛ́n, metake híin mɛ́bɛ̄ á nkǒŋsé-te, enɛ́n nyoŋgɛl e bad ěkǔd-tɛ metuné bwâmbwam. 24 Ádɛ́n aloŋ á bad dɛ́wɛ̄ á bel-tê. Bɛ́kōb nguse é bad nɛ́ɛ betâŋ, békɛ̄ɛ̄n bɔ́ á meloŋ mémpēe. Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɛ́kɔgtéd dyad á Jerusalɛm áte, kə́ə́ŋ né póndé echě Dyǒb átíínédé bɔ́ émaá áte.

Epɛ é Mwǎn-a-Moonyoŋ

(Mat 24.29-31; Mak 13.24-27)

25 “Etondɛɛ bɔ́ɔbɛ ngɔn ne betintinɛ bɛ́lūmēd eʼchemléd. Edíb é nkwɛ̌ édǔm áte, étɔg nɛ́ɛ ahóbpɛ dé edíb. Nɛ́n dɛ́kōbēd bad bé meloŋ mé nkǒŋsé mbwɔ́g kə́ə́ŋ béēbyɛ̄ʼ nɛ́ɛ bébɛlɛɛ́. 26 Bad bépimɛ́n ne mbwɔ́g ń ngíne áyə̄le ebébtéd éche éhúɛ á nkǒŋsé, ngíne-ʼɛ éche édé ámīn énəŋnéd á eʼdii. 27 Ene póndé dɔ́ɔ bɛ́nyīnnē nɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ áhúɛʼɛ́ á mbag-tê ne ngum ne ehúmé é ngíne. 28 Á póndé eche nyɛ́nyīnnē nɛ́ɛ ḿmɛ́n mekan mébóótédé abɛnled, nyétyéem ámīn, nyésād dǐd, áyə̄le nɛ́n póndé e eʼsoósoŋ emaá nyé apɛ áte.”

Mɛl méyə́gte syánē debyɛ́ɛ́

(Mat 24.32-35; Mak 13.28-31)

29 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ ene ngan, aá, “Nyênɔn alín á ngəl bwâm, káa bwɛl ké éʼhéé bémpēe. 30 Abíd áde byaá éʼbootadté bɔ́ abíd, nyéběn nyêbɛle nyêbíí bán nchoŋ ḿmáá abɛ́ bɛnbɛn. 31 Melemlem nzé nyênyíné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnlad, nyébíi nɛ́n bán, nkamlɛn ń Dyǒb ńkwógé apɛ. 32 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, enɛ́n nyongɛl e bad éemaáʼɛ́ kə́ə́ŋne ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mémáá abɛnled. 33 Nkoŋ ḿ mín ne nkǒŋ ńsé bɛ́maá boŋ ábêm eʼyale bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́.

Nyétêd póndé

34 “Nyêtóo nɛ́n nyéetómté echɛn póndé esyəə́l âdyɛ́ ndyééd ne âmwɛ́ mǐm bwâmbwam. Nyéēbūdē-ʼɛ atag áte áyə̄le mekan mé aloŋgé. Nzé nyêbɛle nɛ̂, né échê epun étān nyé təléd nɛ́ɛ melám. 35 Epun éched épií moonyoŋ asyəə́l awě adé á nkǒŋsé. 36 Nyétêd póndé, póndé ésyə̄ə̄l. Nyékânne bán nyéwôŋ ngíne âtóm ḿmɛ́n mekan ḿme mɛ́bɛnléd áte, âbɛl nɛ́n nyéhɛl atyéem áʼsō wɛ́ɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ.”

37 Ḿmê mesú mésyə̄ə̄l Yesuɛ ayə́gtéʼáá bad á Ndáb-e-Dyǒb. Nzé ngukɛ́l empɛ̌, ákɛ ánāā á ekone é Menzab. 38 Nzé bǐn bénsāā sáŋgɛ́n, ekud é bad éhyágáá mɔ́ atán á Ndáb-e-Dyǒb âwóglɛn mɔ́.

22

Békíí kun âwúu Yesuɛ

(Mat 26.1-5; Mak 14.1-2; Jɔn 11.45-53)

1 Bɔɔb-pɔɔ́, Ngande e Ewɛle-é-Ngɛ̂n emmad abɛ́ bɛnbɛn. Enɛ́n ngande ebédɛ́ɛ dǐn bán Nnyíme-ámīn. 2 Beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé béhɛ́déʼáá nzii echě béwúɛʼɛ́ Yesuɛ á mesɔɔm-tê. Bébááʼáá pɛn bán bad bɛ́sōŋtɛ̄n.

Judasɛ akwɛntɛ́né âsóm Yesuɛ

(Mat 26.14-16; Mak 14.10-11)

3 Satanɛ ansɔ́l mbapɛɛ awe Yesuɛ nhɔ́g áte, awě béchəgɛɛ́ bán Judasɛ. Dǐn démpēe démbɛ̄ mɔ́ bán Iskariɔdɛ. Ambɛ́ nhɔ́g átîntê bembapɛɛ dyôm ne bébɛ. 4 Hɛ́ɛ ásyə́ŋgé boŋ, ákɛ atán beprisɛ bémbáá bɔ́ɔbɛ bekamlɛn bé Ndáb-e-Dyǒb, âbɛl ntíi âsóm Yesuɛ áwāb. 5 Nɛ́n dénwōgēd bɔ́ menyiŋge bwâmbwam. Bɔ́bɔ̄ɔ bémpɛ̌ á nchemtɛn. Bénlāā mɔ́ bán bɛ́sābē mɔ́ mɔné. 6 Mɔ́-ʼɛ ankwɛntɛ́n. Dɔ́ɔ ábóótédé nzii ahɛd âsóm Yesuɛ áwāb ésebán bad bébíí.

Yesuɛ aboŋsan Ngande e Nnyíme-ámīn

(Mat 26.17-25; Mak 14.12-21; Jɔn 13.21-30)

7 Bɔɔb-pɔɔ́, epun é ngande e Ewɛle-é-Ngɛ̂n áde béwúɛʼɛ́ ńdyɔŋ ḿ mbód mé Nnyíme-ámīn êmpɛ̌ áte. 8 Dɔ́ɔ Yesuɛ álómɛɛ́ Petro bɔ́ Jɔn aá, “Nyékɛ nyéboŋsɛn syánē ndyééd e Ngande e Nnyíme-ámīn.” 9 Bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Héé wɛ́dəŋgé wɛɛ́ sékɛ séboŋsɛn âdyɛ́ chɔ́?” 10 Dɔ́ɔ ákwɛntanné aá, “Nyénɔneʼ. Nzé nyêpédé á dyad-tê, mod ǎbomɛ́n nyé awě apémé apom dé mendíb. Nyéhîd mɔ́ á ndáb ké ehéé eche ásɔ̄nlē. 11 Nyéláa nwóó-ndáb bán, ‘Awɛd meléede aáken, héé toŋ e beken édíí echě mɔ́dyɛ̄ɛ̄ ndyééd e Nnyíme-ámīn áte ne ábē bembapɛɛ?’ 12 Bɛ́lūmēd nyé toŋ echě ekəlé áte eche bénábpé áte. Ene toŋ edé ámīn á ndáb-te. Nyébɛle syánē mboŋsɛ́n ń ndyééd áhed.” 13 Dɔ́ɔ békíí, bétán-nɛ mekan melemlem ngáne ánlēbɛ̄ɛ̄ bɔ́, bêmboŋsɛ́n-nɛ ndyééd e Ngande e Nnyíme-ámīn.

Ndyééd e Sáŋgú

(Mat 26.26-30; Mak 14.22-26; 1 Kɔr 11.23-25)

14 Áde póndé e ndyééd épédé áte, Yesuɛ andyɛɛ́ á tébelɛ ne bembapɛɛ bé nlómag. 15 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Mendə̌ŋ bwâmbwam mɛɛ́ ńdyɛ̂ enɛ́n ndyééd e Nnyíme-ámīn ne nyé boŋ ńkude metuné. 16 Á mbále nlâŋge nyé mɛɛ́ méedyáá chɔ́ ámpē kə́ə́ŋ ne á póndé echě Dyǒb dɛ́lōnēdtē chɔ́ mbon á póndé echě ḿmē nkamlɛn mɛ́pɛɛ́ áte.”

17 Dɔ́ɔ átédé mbwendé, boŋ ábagé Dyǒb mekɛnag, álāŋgē-ʼɛ bɔ́ aá, “Nyékob nɛ́n, nyémwɛ̂, nyétômted nhɔ́g ne aníníí. 18 Á mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́ bootya bɔɔb âkɛ áʼsō, méemwáá ḿmɛ́n mǐm ámpē kə́ə́ŋ né nkamlɛn ń Dyǒb ḿpédé áte.”

19 Antéd kə́ŋne ewɛle, ábɛ Dyǒb mekɛnag, ákabtéd chɔ́ áte, ábɛ̄-ʼɛ bɔ́ chɔ́ aá, “Echem yə̌l nɛ́n, ebǎgnédé áyə̄l echɛ̂n. Nyébɛle nɛ́n âkamtɛn mɛ.” 20 Áde bémáá ndyééd adyɛ́ ambɛ̌l melemlem ne mbwendé ḿ mǐm. Anhɔ́b aá, “Ḿmɛ́n mbwendé ndíi melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē ḿme nsógtɛ́né ne mekií ḿmêm, ḿme mɛ́syɔgé áyə̄l echɛ̂n.* 21 Boŋ nyénɔneʼ, mod awě akií mɛ ntúrɛ́, adyâg ndyééd ne mɛ hɛ́n.” 22 Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎwɛ̄ ngáne éténlédé, boŋ medim ne ane mod awě ǎsōm mɔ́. 23 Hɛ́ɛ bembapɛɛ běn ne běn bébóótédé nhɔ́g ne aníníí asɛ́ded, âbíi bɔ́ mod awě ǎbɛ̌l enɛ́n ndín e dyam.

Bembapɛɛ béswaŋtan tə̂ŋgɛne
mod awe adé ambáá

24 Bembapɛɛ běn ne běn bêmbootéd asɛlɛn, béhɛdé âbíi bɔ́ mod awě adé mod ambáá áwab tîntê. 25 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Kə̂ŋ é meloŋ élûmte ngaŋlɛn ámīn e bad ábe békamlanné. Benkamlɛnɛ béchəge yə̌l bán, ‘Eboŋ-nlémɛ.’ 26 Boŋ éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ nɛ̂ átîntê echɛ̂n. Êmboŋ bán ane awě adé mod ambáá átîntê echɛ̂n, átim nɛ́ɛ ane awě atómtɛ́né mpín abɛ́. Ane awě mɔ́-ʼɛ alyə́gteʼ, átim nɛ́ɛ mbəledɛ. 27 Nzé bad bédé bébɛ, nhɔ́g adyɛɛ́ á tébelɛ, aníníí-ʼɛ abɛnle mɔ́, ahéé atóme waáb eʼdel áte? Saá ane awě adyɛɛ́ á tébelɛ-yɛ? Boŋ mɛ, ndé áwɛn tîntê nɛ́ɛ ane awě abɛnle nyé. 28 Nyɛ́ɛ̄ nyêdé bad ábe béwɛ́sɛ́né mɛ á póndé eche ńkúdé metuné. 29 Ngáne Titɛ́ɛ ábágé mɛ kunze âkamlɛn, né-ʼaá mɛ́mpē mɛ́bɛɛ́ nyé. 30 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyêdyɛ́ ndyééd, nyêmwɛ́-ʼɛ mǐm hǒm ahɔ́g ne mɛ áwem nkamlɛn-tê. Nyé mod tɛ́ ǎdyɛɛ́-ʼɛ á atii dé nkamlɛn, nyékāādtē metúmbé mé Israɛl dyôm ne mébɛ.

Yesuɛ ahɔ́bé áʼsō éʼ póndé aá,
Petro ǎbāŋ mɔ́ áyə̄l

(Mat 26.31-35; Mak 14.27-31; Jɔn 13.36-38)

31 “A-Simɔn, Nɔnéʼ! Satanɛ akudé kunze âkəg nyé moosyəə́l, âkab-pɛ nyé áte. Âbane bé bwâm ne bé mbéb nɛ̂ŋgáne mod apebe kón éche bésə́lté. 32 Boŋ nkánnédé wɛ mɛɛ́ adúbe áde éwóó déesudéʼ. Á póndé echě wɛ́timɛ́nné mɛ ámpē, éwêd baányoŋ áte.” 33 Petro anhɔ́b aá, “A-Sáŋ, ké á mbwɔg dɔ́ɔ bétimnɛ́ɛ́ wɛ káa á kwééd, mbǒŋsɛ́né wɛ ahíd.” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Ńláa wɛ, a-Petro, nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ nkuu nɛ́n, wɛ̌bāŋ mɛ áyə̄l ngen éláán.”

Póndé e metake ekwogé apɛ

35 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Á póndé eche ménlōmmē nyé ésebán nyéewánlé ekwɛ é ngáb, káa ekwɛ, káa metámbé, nzé-chómé nyéntōgkē?” Bembapɛɛ bênkwɛntɛ́n bán, “Chǒmchǒm.” 36 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Bɔɔb-pɔɔ́, mod awě awóó ekwɛ é ngáb kéʼɛ ekwɛ, áwále áyə̄l. Ane awě mɔ́-ʼɛ eewóo nkwáté, ásôm ḿmē nkobe, áchan nkwáté. 37 Nlâŋge nyé mɛɛ́ kálag e Dyǒb ehɔ́bé aá, ‘Bébánné mɔ́ nchoo nhɔ́g ne bechîb.’ Né-ʼaá ébɛnlédté áyə̄l echêm. Étə́ŋgɛ́né ébɛnléd áned.” 38 Bembapɛɛ bénlāā mɔ́ bán, “A-Sáŋ, nɔnéʼ, sêwánlé nkwáté ḿbɛ hɛ́n.” Mɔ́-ʼɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Désob nɛ̂ bɔɔb.”†

Yesuɛ akií akáne á ekone é Menzab

(Mat 26.36-46; Mak 14.32-42)

39 Hɛ̂ dɔ́ɔ ábídé á ebwɔ́g, áhīdē á dyad-tê, ákɛ̄ á ekone é Menzab ngáne âmmɛntɛ́nné abɛl. Bembapɛɛ bɔ́-ʼɛ bénhīd mɔ́ ámbīd. 40 Áde bépédé áwed anláá bɔ́ aá, “Nyékânneʼ bán mekəgsɛn méepiidé nyé.”

41 Ansyəə́ bɔ́ á nkəg, asídé mwǎ nchabnede, akɔ́g mebóbóŋ, ákānnē nɛ́n aá, 42 “A-Tɛ̂, nzé ébóŋnédé wɛ, ékōbɛ̄n mɛ ḿmɛ́n metuné. Boŋ ké nɛ̂, saké ngáne ébóŋnédé mɛ, boŋ bɛ̌l ngáne ébóŋnédé wɛ.” 43 Áde Yesuɛ ákânnɛɛ́ nɛ̂, ángɛl embíd ádyōb, éhyɛ ewéd mɔ́ áte. 44 Anwéd mekáne áte ngáne ámbɛ̄ɛ̄ á ndutul-tê. Ebábé éche ébídé mɔ́ á yə̌l émbɛ̄ ngáne metɔ́té mé mekií, étɛ̄nēʼ á ndɔɔb taáb, taáb.‡ 45 Áde ámáá akáne, antyéém ámīn, ákɛ wɛ́ɛ bembapɛɛ bébédé. Antán nɛ́ɛ békúnɛɛ́ áyə̄le ndutul e ngíne. 46 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Cheé nyékúnɛɛ́? Nyépáde ásē, nyékânne nɛ́n mekəgsɛn méepiidé nyé.”

Békóbé Yesuɛ

(Mat 26.47-56; Mak 14.43-50; Jɔn 18.3-11)

47 Yesuɛ eépedɛɛ́ ké amad á nsəl dɔ́ɔ amute á bad ápédé. Mod awě antómɛ́n bɔ́ abédɛ́ɛ Judasɛ, mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm ne bébɛ ábe Yesuɛ. Apedé-ʼaá Yesuɛ á nkəg ahɛ́ mɔ́ tə̂l. 48 Boŋ Yesuɛ ansɛdéd mɔ́ aá, “A-Judas, nɛ́dē ahɛ́ áde éhédé Mwǎn-a-Moonyoŋ tə̂l ádíi âsóm mɔ́-yɛ?” 49 Áde bembapɛɛ ábe bɔ́ɔbɛ Yesuɛ bébédé áhed bényíné dyam áde áhɛde abɛnled, bênsɛdéd mɔ́ bánken, “A-Sáŋgú, sêhɛle séwān ne ḿmɛd nkwáté-yɛ?” 50 Hɛ́ɛ mbapɛɛ nhɔ́g átómté nkwáté, ásɛ̄lē ntâŋ awě prisɛ ambáá etúu é ekáá émbáá. 51 Boŋ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyésob nɛ̂ bɔɔb!” Ansidtɛ́n mɔ́ ene pɛd e etúu, ádid mɔ́ bwâm. 52 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ beprisɛ bémbáá bɔ́ɔbɛ benkamlɛnɛ bé mésɛ́nzɛ mé Ndáb-e-Dyǒb ne belyə́ged bé dyad, bad ábe bênhyɛ mɔ́ akób aá, “Nchîb mɔ́ɔ nyéhyédé akób, boŋ nyêwálé nkwáté ne mbid-ɛ? 53 Mbwɛ tɛ́ɛ́ syánē debágáá á Ndáb-e-Dyǒb, nyênkêmbánné mɛ ké ekáá á yə̌l. Boŋ echɛn póndé epedé bɔɔb. Ehíntɛ́n chɔ́ɔ édé á nkamlɛn bɔɔb.”

Petro abáá Yesuɛ á yə̌l

(Mat 26.57-58, 69-75; Mak 14.53-54, 66-72; Jɔn 18.12-18, 25-27)

54 Hɛ́ɛ békóbé Yesuɛ, boŋ békɛɛné mɔ́, bétīmɛ̄n mɔ́ á ndáb wɛ́ɛ Prisɛ Ambáámbáa. Petro mɔ́-ʼɛ ahídéʼáá bɔ́ ámbīd mwǎ etûn. 55 Bênkonéd muú átîntê e dyad, bad bélādɛ̄n áhed. Petro mɔ́mpē anhyɛ̌ adyɛɛ áhed. 56 Mbəledɛ a mmwaád nhɔ́g annyín nɛ́ɛ Petro ádyɛ́ɛ́ á nkəg ń dǔ. Dɔ́ɔ ánɔ́né mɔ́ chóóŋ, boŋ áhɔ̄bēʼ aá, “Anɛ́n mod mɔ́mpē ambɛ́ ne Yesuɛ.” 57 Boŋ Petro antáŋ aá, “A-mwǎn-a-mmwaád, meebíiʼɛ́ mɛ mɔ́.”

58 Éebemɛɛ́ áte, mod ampée anchem mɔ́. Anhɔ́b aá, “Wɛ́mpē edé nhɔ́g áwāb echoŋ.” Boŋ Petro anhɔ́b aá, “Amúɛ̄, weéhyāg mɛ ngáne áyə̄l.”

59 Ámbīd e háwa pɔ́g mod ampée ambádnɛ́n aá, “Ntâŋtɛn ké nhɔ́g méesaá. Anɛ́n mod abédé ne Yesuɛ, áyə̄le adíi mod a Galilia.” 60 Boŋ Petro anhɔ́b aá, “Á-mod-e-ngɛ́, meebíiʼɛ́ chǒm éche mmǒŋ ékooʼɛ́ ahɔ́b.”

Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g áde áhɔ́bé nɛ̂, nchóm a kúb antóŋ. 61 Hɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ ákúnné boŋ mǐd mébomé bɔ́ Petro. Dɔ́ɔ Petro áwémtɛ́né eʼyale ábe Sáŋgwɛ́ɛ́ ánlāāʼɛ́ mɔ́ aá, “Nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ chii nɛ́n, wɛ̌bāŋ mɛ á yə̌l ngen éláán.” 62 Hɛ́ɛ ábídé á ebwɔ́g, abə́lé-ʼɛ awɛ́. Anchií bwâmbwam.

Bébɔ́mtédé Yesuɛ, béwɛlé-ʼɛ mɔ́

(Mat 26.67-68; Mak 14.65)

63 Bɔɔb-pɔɔ́, bad ábe bénɔ́néʼáá Yesuɛ bêmbootéd mɔ́ awɛl, bébɔmtád mɔ́, 64 békaŋ mɔ́ mǐd, bésɛ̄dtē mɔ́ bán, “Láá sé, nzɛ́-módɛ́ abɔmé wɛ?” 65 Bésyə́ə́ʼáá mɔ́ nzyə́ŋ nyaa ne nyaa.

Bépɛ́ɛ́né Yesuɛ wɛ́ɛ belyə́ged bé dyad

(Mat 26.59-66; Mak 14.55-64; Jɔn 18.19-24)

66 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, bad bémbáá bé Israɛl, beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé bénkōb mbom, bépɛ̄ɛ̄n Yesuɛ áwab káánsɛl. 67 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Láá sé nzé wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté?” Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ké menláá nyé, nyéedúbɛ́ɛ́ mɛ. 68 Ké mensɛ́ded-tɛ nyé akan, nyéekwɛntɛ́nné mɛ. 69 Boŋ bootya bɔɔb, Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎdyɛɛ́ á ekáá émbáá é Dyǒb á Ngum.” 70 Bɔ́ moosyəə́l bênsɛdéd bánken, “Nɛ́dē wɛ-ɛɛ́ edé Mwǎn a Dyǒb-ɛ?” Ankwɛntɛ́n aá, “Nyé běn-ɛɛ́ nyêhɔ́bé bán nɛ́ɛ édíí.” 71 Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Nzɔm ehéé empée déhɛdɛɛ́? Syánē běn dewógé áwē nsəl.”

23

Payledɛ akáádté Yesuɛ

(Mat 27.1-2, 11-14; Mak 15.1-5; Jɔn 18.28-38)

1 Hɛ́ɛ belyə́ged bé dyad bésyə̄ə̄l bétyéémé ámīn, boŋ békɛɛné mɔ́ wɛ́ɛ Payledɛ. 2 Áwed-taá bébóótédé mɔ́ mekan abán áyə̄l bán, “Sêkóbé anɛ́n mod ngáne ápuutadté sé aloŋ áte. Áhɔ́bé nɛ́n aá, séēsaŋnád Kaisɛɛ táásɛ, áhɔ̄bē-ʼɛ nɛ́n aá, mɔ́ mwěn mɔ́ɔ̄ mɔ́dē Ane-awě-Béwɔ́gté, nɛ́dē ahɔ́beʼ aá mɔ́dē kə̂ŋ.” 3 Dɔ́ɔ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ Yesuɛ aáken, “Wɛ-ɛɛ́ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-lɛ?” Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Ngáne éhɔ́bé.” 4 Boŋ Payledɛ álāŋgē beprisɛ bémbáá ne amute á bad nɛ́n aá, “Meenyínɛɛ́ atɔte ké ahɔ́g áde anɛ́n mod ákwɛ́ɛ́né.” 5 Boŋ bémbɛ̄ békag áʼsō, béhɔ̄bē bán, “Anɛ́n mod akóne bad ne mam ḿme áyə́gtɛɛ́ á mbwɔ́g e Judeya esyəə́l. Ambootéd á Galilia, apedé-ʼɛ hɛ́n bɔɔb.”

Hɛrɔdɛ akáádté Yesuɛ

6 Nɛ́ɛ Payledɛ áwógé nɛ̂, ansɛdéd ké Yesuɛ adíī mod a Galilia. 7 Bénlūmēd mɔ́ áte bán, nɛ̂ děn dɔ́ɔ édíí. Ngáne aloŋ á Galilia abédé ásē e nkamlɛn ḿme Hɛrɔdɛ, Payledɛ anlóm Yesuɛ áwē. Hɛrɔdɛ mwěn ámpē ambɛ́ á Jerusalɛm ene póndé. 8 Ayɔ̌gké mewêmtɛn awóŋ ânyín Yesuɛ áyə̄le awógéʼáá mɔ́ dúu. Ahɛdéʼáá aá mɔ́nyîn menyáké ḿme ábɛlɛɛ́. Né-ɔɔ́ anwóg menyiŋge áde bépɛ́ɛ́né Yesuɛ áwē. 9 Ansɛdéd Yesuɛ ekud é mekan, boŋ Yesuɛ enkêntimtɛ́nné mɔ́ dyamdyam. 10 Beprisɛ bémbáá ne bemeléede bé mbéndé béntyēēm ámīn, bébāntād Yesuɛ mekan áyə̄l. 11 Hɛ́ɛ Hɛrɔdɛ, bɔ́ɔbɛ éche sə́nze bébóótédé mɔ́ awɔɔ, béwɛlé-ʼɛ mɔ́. Dɔ́ɔ béwāādtē mɔ́ kəse é bwěm, boŋ álōmē mɔ́ ámbīd wɛ́ɛ Payledɛ. 12 Nɛ́n dênkə̌ŋ Hɛrɔdɛ bɔ́ Payledɛ bêntǐm ásē échê epun; édé apɛ nɛ̂, búmɔ̄ bénsēbē ekɔyí awoŋ.

Bébídté mbakú bán béwúu Yesuɛ

(Mat 27.15-26; Mak 15.6-15; Jɔn 18.39-19.16)

13 Hɛ̂ dɔ́ɔ Payledɛ áládé beprisɛ bémbáá áte nchoo ne belyə́ged, ne bad bémpēe, 14 boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyênsébé anɛ́n mod apɛɛn áwêm. Nyé bán apuutad bad nló áte. Bɔɔb-pɔɔ́ nhɛdé áte áyə̄l échê wɛ́ɛ nyéběn nyédíí, boŋ meekóbnɛɛ́ mɔ́ dyam dé mbéb ké ahɔ́g áde nyéhɔ́bé bán abɛlé. 15 Ké Hɛrɔdɛ ámpē eekóbnɛɛ́ mɔ́ awusé ké ahɔ́g, né-ʼaá ákə́ə́ boŋ álōmē mɔ́ ámbīd. Bɔɔb-pɔɔ́ dyam dé mbéb ké ahɔ́g déesaá áde ábɛ́lé áde álûmte bán atə́ŋgɛ́né kwééd. 16 Né-ɔɔ́ mɛ̌hɔ̄b békúdé mɔ́, ńtɛ̄dē mɔ́, ákag.”* 18 Dɔ́ɔ amute ásyə̄ə̄l ábónɛɛ́ bán, “Téd anɛ́n mod, éwúu mɔ́! Bídtéd sé Barabasɛ.” 19 (Barabasɛ abédɛ́ɛ mod awě bénhɛ̄ɛ̄ á mbwɔg áyə̄le bel ábe âmbootédté á dyad-tê ne awúu áde áwúɛ́ʼáá bad.) 20 Ngáne Payledɛ ánwōŋgē mewêmtɛn âtɛde Yesuɛ, ambɛ́ aláá bɔ́ nɛ̂ ámpē. 21 Boŋ bémbɛ̄ bébōnēʼ bán, “Bomé mɔ́ á awɔg! Bomé mɔ́ á awɔg!” 22 Anláá bɔ́mpē ngen éche élóntɛ́né éláán aá, “Áyə̄le chán? Ebébtéd éhéé ábɛ́lé? Meekóbnɛɛ́ mɔ́ awusé ké ahɔ́g áde átə́ŋgɛ́né kwééd. Né-ɔɔ́, mɛ̌kūdē mɔ́, ńtɛ̄dē-ʼɛ mɔ́, ákag.” 23 Ké nɛ̂ bémbɛ̄ bébōnēʼ bán ábome mɔ́ á awɔg. Kə́ə́ŋ ne á asóg, échab ehɔ́b ênkobnéd. 24 Payledɛ ambídéd mbakú aá, mɔ́ɔ̄bɛ̌l nɛ̂ŋgáne béhɔ́bé. 25 Antɛdé mod awě bénhɔ̄bpē, awě ambɛ́ á mbwɔg áyə̄le bel ne awúu áde áwúɛ́ʼáá bad, boŋ ábagé bɔ́ Yesuɛ aá, bétiméd mɔ́ ngáne bédə́ə́.

Bébómmé Yesuɛ á awɔg

(Mat 27.32-44; Mak 15.21-32; Jɔn 19.17-27)

26 Áde sə́nze ékɛɛnɛɛ́ Yesuɛ á hǒm dé mpanag, êmbomɛ́n Simɔnɛ, mod a dyad á Sirinɛ. Anɛ́n mod ambíd á mwǎ dyad awě adé á ahə́ŋgé. Hɛ́ɛ békóbé mɔ́, bépémtéd mɔ́ awɔg áde Yesuɛ bán áhídne mɔ́ dɔ́ ámbīd.

27 Átîntê e ndun e mod echě enanáá Yesuɛ ámbīd, bebaád bémbɛ̄ áwed, béchyɛ́ʼáá, bélebe-ʼɛ mɔ́. 28 Dɔ́ɔ Yesuɛ ánɔ́né ámbīd, álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá, “A-bǎn bé bebaád bé Jerusalɛm, nyéēchyɛ̄ɛ̄ʼ mɛ, nyéchyɛʼ échɛn yə̌l ne ábɛn bǎn. 29 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nɛ́n eʼpun éʼ bǐn éʼhúɛ, áde bad bɛ́hɔ̄bpē bán, ‘Nnam ne ábê ábe bédé ekɔm, ne ábê ábe béēchyāāʼ, ne ábê ábe béēmwāŋtē mbêd!’

30 Á póndé eched dɔ́ɔ bad bɛ́lāŋgɛ̄ɛ̄ mbɔɔd bán,

‘kúmtéd sé ámīn,’

káa eʼkone bán,

‘kútɛ́n sé.’

31 Nzé bébɛleʼ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l bɔɔb, áde bwɛl éʼlyə́gé éʼdíí mendíb áte, chán-náa bɛ́bɛnlé áde bwɛl bɛ́kīnnē-yɛ?”

32 Bɔɔb-pɔɔ́ bênkɛɛ́n eʼbébtéd éʼ bad éʼbɛ, âpan bɔ́ nchoo ne Yesuɛ. 33 Áde bépédé hǒm áde béchəgɛɛ́ bán Ebóŋgɛ́l é Nló, bêmbomé Yesuɛ á awɔg, ne ábê eʼbébtéd éʼ bad éʼbɛ. Bêmbomé nhɔ́g á ekáá é emwɛd, aníníí-ʼɛ á ekáá émbáá. 34 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákânnɛɛ́ nɛ́n aá, “A-Sáŋ, lagsɛ́n bɔ́ áyə̄le béēbíiʼɛ́ chǒm éche bébɛlɛɛ́.”† Sə́nze ênsǐd mbambú, âkab mbɔ́té éche Yesuɛ. 35 Ndun e mod entyéém á nkəg, bénɔnéʼ chǒm éche ébɛnlad. Boŋ benkamlɛnɛ bé Israɛl béwɛ́láá mɔ́, béhɔ̄bē bán, “Achǒŋtéʼáá bad bémpēe, áchood-tɔɔ́ eche yə̌l, nzé ne mbále mɔ́ adé Ane awě Dyǒb Ápwɛ́dé, boŋ Áwɔ́géd-tɛ.”

36 Sə́nze chɔ́mpē éwɛ́láá mɔ́. Êmpiinéd mɔ́ ebɛ́ntéd é mǐm, 37 élāŋgē mɔ́ bán, “Nzé wɛ́ɛ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl, ésōŋ echoŋ yə̌l!”

38 Bêntěl áwe nló ámīn nɛ́n bán, “Kə̂ŋ e bad bé Israɛl chɔ́ɔ nɛ́n.”

39 Átîntê e ábɛ̂ eʼbébtéd éʼ bad éʼbɛ ábe bêmbomɛ́ɛ́ bɔ́ɔbɛ Yesuɛ á awɔg, nhɔ́g ansyə́ŋ mɔ́ aá, “Saá wɛ edé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté-yɛ? Sǒŋ-ɔ̄ échoŋ yə̌l, ésoŋ-ʼɛ sémpē!”

40 Boŋ aníníí mod ankáné waáb áte aáken, “Weebááʼɛ́ Dyǒb-ɛ? Sóo bad bébɛ dekudé melemlem mé nkɔ́gsɛn ḿme mɔ́mpē ákúdé. 41 Boŋ pɛn, nkɔ́gsɛn ḿme dékúdé, ńtə́ŋgɛ́né ne ḿme sóo mbéb. Boŋ anɛ́n mod eébɛlɛɛ́ dyam dé mbéb ké ahɔ́g.” 42 Hɛ́ɛ ane mod ábádɛɛ́ ahɔ́b aá, “A-Yesu, sôn, weéchatán mɛ á póndé eche wɛ́sɔ̄nlɛ̄ á nkamlɛn.” 43 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, chii nɛ́n děn wɛ̌bɛ̄ ne mɛ á Paradis.”

Yesuɛ awédé

(Mat 27.45-56; Mak 15.33-41; Jɔn 19.28-30)

44-45 Bɔɔb-pɔɔ́ bǐn bémbɛ̄ dyam kəd. Etondɛɛ andím, ehíntɛ́n ékwɛ̄-ʼɛ ekíde áte ésyə̄ə̄l kə́ə́ŋ ne á ngə́ŋ éláán. Abad áde dênkǎb Ndáb-e-Dyǒb áte dênsalé áte eʼpɛd éʼbɛ. 46 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ álébpé esaád aá, “A-Tɛ̂, áwôŋ mekáá dɔ́ɔ ńlyə́gé échem edəə́dəŋ!” Amaá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂, ámīī-ʼɛ nlém, awɛ́-ʼɛ. 47 Áde mod ambáá a sə́nze ányíné nɛ̂, ankéméd Dyǒb nɛ́n aá, “Á mbále, anɛ́n mod abédé-ʼɛ mod a bwâm.” 48 Nɛ́ɛ ndun e mod echě enhyɛ̌ anɔn, ényíné mekan mé ményáké ḿme mébɛ́nlédé, mod tɛ́ɛ́ ambán ekáá á nlém, ásūɛ̄ʼ á ndáb. 49 Yesuɛ ábe besón bésyə̄ə̄l ne bebaád ábe bêmbootéd mɔ́ anan ámbīd se á Galilia, béntyēēm etûn, bénɔné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l.

Bélímmé Yesuɛ

(Mat 27.57-61; Mak 15.42-47; Jɔn 19.38-42)

50-51 Bɔɔb-pɔɔ́ mod ambɛ́ awě abédé dǐn bán Josɛbɛ. Anɛ́n mod ambíd á dyad á bad bé Israɛl áde béchəgɛɛ́ bán Arimatia. Abédé mod a edúbé. Abédɛ́ɛ mod a bwâm, asáŋ-ʼɛ. Kénɛ́ɛ ábédé mod a káánsɛl enkênkwɛntɛ́nné mbakú echě ábíníí belyə́ged bé dyad bémbīdēdtē âwúu Yesuɛ. Abédé mod nhɔ́g awě anlyə́g nlém nɛ́n aá epun épɛ̌ éche Dyǒb dɛ́kobpé nkamlɛn. 52 Ankɛ̌ Payledɛ acháŋ aá, ábɛ mɔ́ ndim ḿme Yesuɛ. 53 Nɛ́ɛ ákúdé kunze, anhúd mɔ́ á awɔg, ákāān mɔ́ kəse e mbɔ́m, ákɛ alímé mɔ́ á soŋ echě bépwɔ́gé á eláá-tê, éche béēsēbpɛɛ́ mod alíme áte. 54 Nɛ́n démbɛ̄ á Mbwɛ mé mboŋsɛ́n, áde mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ńhɛ́déʼáá abooted. 55 Bebaád ábe bêmbootéd Yesuɛ anan ámbīd se á Galilia, bénhīd Josɛbɛ, bényín soŋ, bényín-nɛ ngáne bénáŋté mɔ́ ndim á soŋ-tê. 56 Dɔ́ɔ bétímé ámbīd á dyad-tê, béboŋsán mɔ̌g ne mekún ḿme bénabnadté ndim. Á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte bénkɔ̄mē áte ngáne mbéndé e bad bé Israɛl étíídé.

24

Yesuɛ apuúdé

(Mat 28.1-10; Mak 16.1-8; Jɔn 20.1-10)

1 Á epun éʼsō, nɛ́dē á Sɔ̂ndé mbwɛmbwɛ píríb, ábê bebaád bênkɛ̌ á soŋ. Bénwālē mekún mé ndim ḿme bêmboŋsɛ́nné. 2 Béntān nɛ́ɛ aláá áde bénkɔ̄lɛ̄nnē nsəl ń soŋ ásyə́ŋgé á eʼdii. 3 Bénsɔ̄l á soŋ-tê, boŋ bénkêntánné ndim ḿme Yesuɛ áwēd-te. 4 Nɛ́n dêmbootéd bɔ́ ataged á mewêmtɛn. Dɔ́ɔ bad bébɛ bébídé təléd, bétyéém bɔ́ á nkəg ne mesaŋ ḿme mékineʼ áte. 5 Ne mbwɔ́g bwâmbwam bênsǒŋ mǐd ásē. Hɛ́ɛ ábê bad bébɛ bélâŋgɛɛ́ bɔ́ bán, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéhɛdé mod awě adé á aloŋgé átîntê e bad ábe béwédé? 6 Eésaá hɛ́n, apuúdé. Nyékamtɛn ngáne ánlāāʼɛ́ nyé, áde ábédé á Galilia, 7 aá bétə́ŋgɛ́né Mwǎn-a-Moonyoŋ abɛ á mekáá mé bebɛl bé mbéb, bébōmē mɔ́ á awɔg. Boŋ ǎpuú á eʼpun ábe éʼlóntɛ́né éʼláán.” 8 Hɛ̂ dɔ́ɔ ábê bebaád békámtɛ́né ábē eʼyale.

9 Áde béhúú á soŋ, bênkalé bembapɛɛ dyôm ne nhɔ́g ne ábíníí bémpēe mam mésyə̄ə̄l ḿme bényíné. 10 Bebaád ábe bênkalé bembapɛɛ bé nlómag ḿmɛ́n nkalaŋ, bébédɛ́ɛ Maria Magdalɛnɛ, Joanaa, ne Maria, nyaá awe Jemsɛ, nchoo ne bebaád bémpēe. 11 Boŋ bembapɛɛ bé nlómag bénwēmtɛ̄n bán ene pɔ́le edíī ngwɛl. Bénkêndúbɛ́ɛ́ chɔ́. 12 Hɛ̂ dɔ́ɔ Petro ápádté ásē, boŋ ányəgté á soŋ. Áde ápédé áwed anwúlɛ́n ásē, ánɔ̄n soŋ áte. Anyín dásɔ̄ mbɔ́m chěmpɛn. Dɔ́ɔ ásúú á ndáb. Mewêmtɛn mékɔ́gládtáá mɔ́ áte tə̂ŋgɛne dyam áde ábɛ́nlédé.*

Yesuɛ apiídé bad bébɛ á nzii e Emɔs

(Mak 16.12-13)

13 Bɔɔb-pɔɔ́, échê epun děn, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bébɛ békágéʼáá á dyad áde béchəgɛɛ́ bán Emɔs. Âbíd á Jerusalɛm âpɛ á Emɔs ábédé etûn dyam máyl saámbé. 14 Ábê bembapɛɛ békágéʼáá békalé ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ḿme mékébɛnléd. 15 Áde békékanlé kə́ə́ŋ, dɔ́ɔ Yesuɛ mwěn áhyédé bɔ́ atán, boŋ áwoŋné bɔ́. 16 Boŋ pɛn mǐd mênkênnédnédté bɔ́, âchem mɔ́. 17 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Pɔ́le ehéé nyépagké akal á ekɛ-tê nɛ́n?”

Hɛ̂ dɔ́ɔ bétyéémé ne ngɔl esyəə́l. 18 Dɔ́ɔ bɔ́ mod nhɔ́g awe béchəgɛɛ́ bán Klopasɛ, átimtanné mɔ́ aáken, “Emǒŋ pɛn-ɛɛ́ edé nken a mod á Jerusalɛm, áde wéēbíi mekan ḿme ńkébɛnléd ḿmɛ́n mesú-yɛ?” 19 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Mekan méhéé mɛ̂?” Boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “Mekan ḿme mébɛ́nlédé tə̂ŋgɛne Yesuɛ, mod a Nazarɛt. Ambɛ́ nkal éʼdəə́dəŋ awě ahɔ́béʼáá, ábɛlé-ʼɛ ndəle é mekan áʼsō éʼ Dyǒb ne áʼsō éʼ baányoŋ. 20 Ábɛd beprisɛ bémbáá ne belyə́ged bé dyad bêmbɛ mɔ́ á mekáá mé nkamlɛnɛ, âbíded mbakú bán béwúu mɔ́. Dɔ́ɔ bébómmé mɔ́ á awɔg. 21 Boŋ sênlyə́g nlém bán, mɔ́ adé ane awě ǎwɔbé bad bé Israɛl. Nɛ́ɛ éhúdé nɛ̂ áte, chii dɔ́ɔ álôntan eʼpun éʼláán taa nɛ̂ ábɛnlede. 22 Ámīn e nɛ̂ ámpē, nguse é bebaád átîntê echɛ̂d bépɛ́ɛ́nédé sé menyáké mé pɔ́le. Bênkɛ̌ á soŋ epɔg é mbwɛmbwɛ, 23 boŋ béētānɛɛ́ ndim ḿme Yesuɛ. Bénhūū ámbīd, béhɔ̄bē bán, ángɛl épíídé bɔ́ á ndɔ́g-te, élāŋgē bɔ́ nɛ́n bán, Yesuɛ adé á aloŋgé. 24 Nguse é bad átîntê echɛ̂d énkɛ̌ á soŋ, bétán chɔ́ melemlem nɛ̂ŋgáne bebaád bénhɔ̄bpē, boŋ béēnyīnɛɛ́ mwěn.”

25 Dɔ́ɔ Yesuɛ áláŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad bɔ́ɔ nyédíí. Nyéewámsánné mam mésyə̄ə̄l ḿme bekal béʼdəə́dəŋ béhɔ́bé adúbe! 26 Ngɔ́mē éhɛ́dnádtáá bán, Ane-awě-Béwɔ́gté ákud ḿmɛ́n metake mésyə̄ə̄l, boŋ ákud éche ehúmé.” 27 Yesuɛ antógnéd bɔ́ mam mésyə̄ə̄l tə̂ŋgɛne eche yə̌l, ngáne méténlédé á Kálag e Dyǒb-te, mbooted ne kálag éche Mosɛɛ ne kálag éche bekal béʼdəə́dəŋ bésyə̄ə̄l.

28 Áde bépédé bɛnbɛn ne dyad áde békágéʼáá, Yesuɛ anlúméd byánán ekɛ élyə́gé édé mɔ́ áʼsō. 29 Boŋ bénkə̄ŋ mɔ́ bán, “Hyɛ̌ édyɛɛ áwɛ̄d ngáne bǐn éʼmáá ahín, póndé-ʼɛ emaá atóm.” Dɔ́ɔ áhídé bɔ́ âdyɛɛ áwāb. 30 Áde bɔ́bɔ̄ɔ bédyɛ́ɛ́ ásē á tébelɛ âdyɛ́ ndyééd, antéd ewɛle, ánāmēd chɔ́, ásāl chɔ́ áte, boŋ ábagé bɔ́. 31 Hɛ̂ dɔ́ɔ mǐd métə́nlédé bɔ́, boŋ béchemé mɔ́. Dɔ́ɔ ányóó bɔ́ á dǐd-te. 32 Bénlāā nhɔ́g ne aníníí bán, “Ngɔ́mē nlém ńhógkáá syánē á abum áde ákánléʼáá syánē á nzii, boŋ átə̄nlād syánē Kálag e Dyǒb?”

33 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ bésyə́ŋgé ásē, boŋ bétīm-mɛ ámbīd á Jerusalɛm. Dɔ́ɔ bétáné bembapɛɛ dyôm ne nhɔ́g ngáne béládné áte hǒm ahɔ́g bɔ́ɔbɛ bembapɛɛ bémpēe. 34 Hɛ́ɛ bembapɛɛ ábe bétáné á ndáb-te béláŋgé bɔ́ bán, “Sáŋgwɛ́ɛ́ apuúdé ne mbáá, apiídé-ʼɛ Simɔnɛ!”

35 Dɔ́ɔ bɔ́ bad bébɛ bɔ́mpē béhɔ́bé dyam áde ábɛ́nlédé bɔ́ á nzii, béhɔ̄bē-ʼɛ ngáne béchémé mɔ́ áde ásalɛɛ́ ewɛle áte.

Yesuɛ apiídé ábē bembapɛɛ

(Mat 28.16-20; Mak 16.14-18; Jɔn 20.19-23; Mbɛl 1.6-8)

36 Á póndé eche békalɛɛ́ nɛ̂, dɔ́ɔ Yesuɛ mwěn ábídé bɔ́ átîntê, boŋ álɛnté bɔ́ aá, “Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé!”†

37 Mbwɔ́g ménkōb bɔ́ bwâmbwam, béwēmtān bán, bényíné nwú. 38 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Cheé nyétagɛɛ́ áte? Cheé nyényágɛɛ́ á nlém-tê. 39 Nyénɔn mɛ mekáá nyénɔn-nɛ mɛ mekuu, boŋ nyébíi bán mměn-ɛɛ́ ndé. Nyékitɛn mɛ yə̌l, nyényîn nzé nwú ńwóó nson ne eʼhid ngáne nyényínɛɛ́ nwóó nɛ́n.”

40 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂, anlúméd bɔ́ ḿme mekáá ne mekuu.‡ 41 Áde bélyə́gé bényágɛɛ́ nɛ̂ ne menyiŋge mésyə̄ə̄l, békɔglad-táa á nlém-tê, dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyêwóó chǒm éche bédyágkē hɛ́n-ɛ?” 42 Dɔ́ɔ bébágé mɔ́ esóŋ é súu echě bétúmé. 43 Boŋ ákobéʼ, ádyāg-kɛ chɔ́ áwab eʼsó-te.

44 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Ḿmɛ́n mam mɔ́ɔ ńláŋgéʼáá nyé áde ńlyə́gé ndé ne nyé mɛɛ́, dyam tɛ́ɛ́ átə́ŋgɛ́né alón ngáne éténlédé áyə̄l echêm á kálag é mbéndé éche Mosɛɛ ne á kálag é bekal béʼdəə́dəŋ, ne á Kálag e Ngəse-tê.”

45 Dɔ́ɔ ánédté bɔ́ debyɛ́ɛ́ áte, âbɛl nɛ́n bésôŋtɛn Kálag e Dyǒb, 46 boŋ álāŋgē-ʼɛ bɔ́ aá, “Bétélé á Kálag e Dyǒb nɛ́n bán, Ane-awě-Béwɔ́gté atə́ŋgɛ́né metake akud, awɛ́, boŋ eʼpun ábe éʼlóntɛ́né éʼláán, ápuu. 47 Bétélé bán, bad bɛ́kalé meloŋ mé bad mésyə̄ə̄l nɛ́n bán, bad bétɛde abɛl dé mbéb á dǐn á Yesu, âbɛl boŋ Dyǒb álagsɛn bɔ́ mbéb. Bɛ́bootéd bad ḿmê nkalaŋ akale á Jerusalɛm. 48 Nyé-ʼaá, nyêdé bad ábe bényínné ḿmɛ́n mekan dǐd. 49 Mměn mɛ̌lōmē nyé chǒm éche Titɛ́ɛ ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄lōmē nyé. Boŋ nyélyəg nyédyɛɛ á dyad-tê kə́ə́ŋ né nyêkudé ene ngíne echě ebíde ámīn.”

Yesuɛ apǔmmé

(Mak 16.19-20; Mbɛl 1.9-11)

50 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásyə́ŋnédé bɔ́ á dyad-tê, ápɛɛné bɔ́ bɛnbɛn ne dyad á Bɛtani. Hɛ́ɛ ányéné mekáá ámīn, boŋ ánámté bɔ́. 51 Áde ánamtɛɛ́ bɔ́ nɛ̂, dɔ́ɔ áchēnnē bɔ́, boŋ ápummé ádyōb.§ 52 Ábē bembapɛɛ bémbwɔ̄gē mɔ́ mebóbóŋ. Bêntǐm ámbīd á Jerusalɛm ne menyiŋge mésyə̄ə̄l. 53 Békǎg-kɛ á Ndáb-e-Dyǒb póndé ésyə̄ə̄l, âkémed Dyǒb.

* 7:11 Éebemɛɛ́ áte: Doŋge á kálag déʼsó éwóó: Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé.

† 7:22 Âsáad á yə̌l: Nzé meləŋ ménkōb mod bétédéʼáá mɔ́ nɛ́ɛ mod awě eesáa. Bébénéʼáá mɔ́ bán eesíté wɛ́ɛ bad bédíí.

‡ 7:44 Á mbwɔ́g e bad bé Israɛl, nzé mod akobéʼáá mod nken, antə́ŋgɛ́n mɔ́ mendíb abɛ âwobe mekuu, ahɛ́ mɔ́ tə̂l, awɔ́géd-tɛ mɔ́ dyɔ̌g á nló.

* 8:26 Gɛrasin: Doŋge á kálag déʼsó áwóó Gadara, émpēe-ʼɛ éwóó Gɛgɛsa.

† 8:31 Ebíí: Mewêmtɛn mémbɛ̄ bad bán eʼdəə́dəŋ bé mbéb bɛ́bē á mbwɔg á ndib e ebíí kə́ə́ŋ né echab póndé e nkɔ́gsɛn epedé.

‡ 8:43 Doŋge á kálag déʼsó ébádé bán: Ammǎd chǒm ésyə̄ə̄l éche ánwōŋgē abébed wɛ́ɛ bad bé mɛl.

* 9:53 Aloŋ á Samaria démbɛ̄ átîntê meloŋ mé Galilia ne Judeya. Boŋ bad bé Israɛl bénkênkobpé bad bé Samaria nɛ́ɛ baányaŋ. Né-ɔɔ́ bad bé Samaria béekwɛntannaá bad bé Israɛl ábe bébídéʼáá á Galilia nken akob nzé békágéʼáá ngande achog á Jerusalɛm.

† 9:54 Doŋge á kálag éʼsó ébáde bán: nɛ̂ŋgáne Elaijaa ámbɛnlɛ́.

‡ 9:55 Doŋge á kálag déʼsó ébáde bán: anhɔ́b-pɛ aá, “Nyéebíiʼɛ́ edəə́dəŋ éche ékamlan nyé. Mwǎn-a-Moonyoŋ eépedɛɛ́ âwúu bad, apedé dásɔ̄ âsoŋ bɔ́.”

* 10:1 Móom saámbé ne bébɛ: Doŋge á kálag déʼsó áwóó: móom saámbé.

† 10:21 Doŋge á kálag déʼsó áwóó Edəə́dəŋ éche Ésáá; émpēe bán, échē edəə́dəŋ.

‡ 10:32 Mod a túmbé e Levi: Dyǒb dêmpwɛ̌d enɛ́n túmbé âbɛl nsɔ́n á Ndáb-e-Dyǒb. Béwóŋgánnáá prisɛ ânabe Ndáb-e-Dyǒb áte ne âboŋsɛn ntíi ḿ mendɛ.

* 11:3 Ndyééd e epun é bǐn; káa ndyééd e epun éche éhúɛʼ.

† 11:33 Doŋge á kálag déʼsó éewóoʼɛ́ káa akúdtɛ́n chɔ́.

* 12:25 Abád ké epun ehɔ́g áwē aloŋgé káa áchab tómaa ngáne ádíí.

† 12:46 Bɛ́bwēm mɔ́ á ebwɔ́g káa bɛ́sɛ̄l mɔ́ áte eʼsóŋ éʼbɛ.

* 17:14 Âsáad á yə̌l: Nzé meləŋ ménkōb mod bétédéʼáá mɔ́ nɛ́ɛ mod awě eesáa. Bébénéʼáá mɔ́ bán, eesíté wɛ́ɛ bad bédíí. Prisɛ chɔ́ɔ énwōŋ kunze âsimɛn mod meləŋ boŋ ébíded mbakú nɛ́n bán asáá, boŋ ǎbootéd apɛ wɛ́ɛ bad bédíí.

† 17:18 Bad bé Israɛl béntēd bad bé Samaria nɛ́ɛ benzínɛ́ɛ́. Bɔ́bɔ́ɔ béekagéʼaá ké mwǎmpīn áyə̄le nyaa e mekan mé mbwɔ́g ne mekan mé aloŋ. Ké nyaa e abɛle á Dyǒb ne hǒm dé mekáne bémbɛ̄ bɔ́ nhəŋlɛ́n.

‡ 17:35 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 36: Bad bébɛ bɛ́bē á nzag-tê. Bétéd nhɔ́g, bétɛ̄dē aníníí.

* 18:11 Antyéém ámīn, ákānnē, áhɔ̄bē á nlém-tê: doŋge á kálag áwóó atyéém á nkəg, ákānnād yə̌l.

* 19:31 Sáŋgwɛ́ɛ́ káa nwóŋ.

* 22:20 Doŋge á kálag déʼsó éewóoʼɛ́ eʼyale ábe Yesuɛ ámbīd e Echem yə̌l nɛ́n; á nchoo 19 ne nchoo 20 ńsyə̄ə̄l.

† 22:38 Désob nɛ̂ bɔɔb; káa Nɛ̂ ákwógé.

‡ 22:44 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ nchoo 43 ne nchoo 44.

* 23:16 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 17: Bɔɔb-pɔɔ́, mwɛ̌ tɛ́ɛ́, nzé Ngande e Nnyíme-ámīn embɛ́, Payledɛ antə́ŋgɛ́n bad bé dyad mod a mbwɔg nhɔ́g achenned.

† 23:34 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́: Hɛ́ɛ Yesuɛ ákânnɛɛ́ nɛ́n aá, “A-sáŋ, lagsɛ́n bɔ́ áyə̄le béēbíiʼɛ́ chǒm éche bébɛlɛɛ́.”

* 24:12 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ nchoo 12.

† 24:36 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́: álɛnté bɔ́ aá, “Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé!”

‡ 24:40 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ nchoo 40.

§ 24:51 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ boŋ ápummé ádyōb.

Jɔnɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ ngáne

Jɔnɛ

átélé

Ndibned ń kálag

Nkalaŋ ḿ bwâm ngáne Jɔnɛ átélé ńlûmte aá Yesuɛ adíi Eyale é Dyǒb éche édé á ngíndé ne á ngíndé. Échê Eyale êntǐm moonyoŋ édyɛ̄ɛ̄-ʼɛ átîntê e bad. Ḿmɛ́n nkalaŋ, Jɔnɛ atelé mɔ́ âbɛl bad ábe béláa mɔ́ bédúbe nɛ́n bán Yesuɛ, Mwǎn a Dyǒb mɔ́ adé Nsoodɛ awě Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄lōm. Anlúméd-tɛ aá nzé bad bédúbpé mɔ́ bɛ́kǔd eʼsoósoŋ.

Á kálag tê wɛ́n á mbooted, Jɔnɛ alûmte ngáne baahɔ́g béndūbɛ̄ɛ̄ Yesuɛ békwɛntɛ́n-nɛ âhíd mɔ́, álūmtē-ʼɛ ngáne bémpēe-ʼɛ bétə́ŋgánnáá mɔ́, béekwɛntɛneʼ-ɛ mɔ́ adúbe. Eʼpɛd 13-17 éʼhɔ́be tə̂ŋgɛne abɛ́ áde Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bémbɛ̄ɛ̄ póndé esyəə́l kə́ə́ŋ ne epun éche békóbé mɔ́ ne mam ḿme ánlāāʼɛ́ bɔ́ ene póndé esyəə́l. Jɔnɛ ahɔ́bé ámpē aá nzé mod adúbpé Krǐstəə ǎkǔd aloŋgé áde déemaáʼ.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1.1-18

Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ne bembapɛɛ béʼsō ábe Yesuɛ 1.19-51

Nsɔ́n ḿme Yesuɛ 2.1-12.50

Eʼpun bé asóg ábe Yesuɛ á Jerusalɛm ne bɛnbɛn ne Jerusalɛm 13.1-19.42

Mpuu ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ne alúmed áde álúmtáá bad yə̌l 20.1-31

Nsógtɛn: Yesuɛ alúmté yə̌l ámpē á Galilia 21.1-25

1

Eyale êntǐm moonyoŋ

1 Á mbooted, byánán Dyǒb dɛ́hə̌g nkǒŋsé Eyale êmmad abɛ́. Eyale émbɛ̄ ne Dyǒb. Échê Eyale ébédɛ́ɛ Dyǒb. 2 Kə́ə́ŋse á mbooted Eyale émbɛ̄ hǒm ahɔ́g ne Dyǒb. 3 Dyǒb dêmbɛnléd échê Eyale âhəg bwěm éʼsyə̄ə̄l. Chǒm ké ehɔ́g éesaá éche Dyǒb dênhəgké ésebɛ́ ne Eyale. 4 Aloŋgé ásyə̄ə̄l dénhūū ne Eyale, ádê aloŋgé dɔ́-ʼaá ápíínédé baányoŋ eʼnyínɛn bé ekíde. 5 Ábɛ̂ eʼnyínɛn bé ekíde éʼpɛneʼ á ehíntɛ́n-tê, ehíntɛ́n éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ bɔ́ abɔ́ded.*

6 Mod nhɔ́g ampɛ̌ awě Dyǒb dénlōmmē. Dǐn démbɛ̄ mɔ́ bán Jɔnɛ. 7 Jɔnɛ ampɛ̌ âláa bad tə̂ŋgɛne ábê eʼnyínɛn bé ekíde, âbɛl nɛ́n bad bésyə̄ə̄l béwôg, bédúbe-ʼɛ. 8 Saké mwěn abédé ábê eʼnyínɛn bé ekíde. Ampɛ̌ âbíd mbóŋ tə̂ŋgɛne ábê eʼnyínɛn bé ekíde. 9 Eyale chɔ́ɔ ébédé eʼnyínɛn bé ekíde éʼ mbále ábe éʼnyînteʼ moonyoŋ asyəə́l ekíde. Mɔ́-ʼaá apagéʼáá á nkǒŋsé-te. 10 Abédé á nkǒŋsé-te, boŋ kénɛ́ɛ Dyǒb dênhəgké nkǒŋsé ne mɔ́, nkǒŋsé ménkênchemmé mɔ́. 11 Ampɛ̌ áwē dyad boŋ ábē bad bénkênkobpé mɔ́. 12 Ké nɛ̂, ambɛ̌ doŋge á bad kunze âbɛ́ bǎn bé Dyǒb. Ábé bad bébédɛ́ɛ bad ábe bênkob mɔ́ ne adúbe áde béndūbɛ̄ɛ̄ mɔ́. 13 Béesaá bǎn bé Dyǒb nyaa echě moonyoŋ áchyáaʼɛ́ mwǎn. Bénkêmbáá bǎn bé Dyǒb byánán moonyoŋ mɔ́ achyáá bɔ́. Dyǒb děn dɔ́ɔ ádé awâb Titɛ́ɛ.

14 Eyale êntǐm moonyoŋ, édyɛ̄ɛ̄ átîntê echɛ̂d. Anlón ne nsimé, anlúméd-tɛ syánē ngáne mbále e Dyǒb ékóó abɛ́. Dennyín échē ehúmé, ehúmé éche sáá ábágé mɔ́ nɛ́ɛ ḿmē mpɔm ḿ mwǎn. 15 Jɔnɛ anhɔ́b mam áyə̄l echê, anhə́ə́d aá, “Anɛ́n mod mɔ́ɔ ńláŋgéʼáá nyé mɛɛ́, ‘Mod ahúɛʼ ámbīd echêm awě atómé mɛ, áyə̄le bédɛ̂chyáá mɛ, né adé ámīn.’ ” 16 Alón áde álóné ne nsimé ábɛ́lé syáā moosyəə́l dekudé nnam ámbīd e nnam. 17 Wɛ́ɛ Mosɛɛ dɔ́ɔ Dyǒb dêmpoódté mbéndé. Boŋ nsimé ne mbále béhúú ne Yesu Krǐstəə. 18 Modmod eényīnɛ̄ɛ̄ Dyǒb mbêd, éetómɛɛ́ ḿmē mpɔm ḿ mwǎn awě adé Dyǒb abɛ́-ʼɛ mɔ́ á akéb. Mwěmpɛn mɔ́ akidényīn mɔ́. Mɔ́ abɛlé boŋ Titɛ̂ Dyǒbɛ abyɛ́ɛn.

Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ahɔ́bé aá
mɔ́ɔsaá Ane-awě-Béwɔ́gté

(Mat 3.1-12; Mak 1.1-8; Luk 3.1-18)

19 Baámbáá bé Israɛl bé dyad á Jerusalɛm bénlōm beprisɛ ne bad bémpēe bé túmbé e Levi wɛ́ɛ Jɔnɛ, bán békɛ bésɛded mɔ́ bánken nzɛ́-módɛ́ ádíí. 20 Enkêmbaŋgé ahɔ́b, boŋ ampanléd bɔ́ áte aá, “Saké mɛ ndé Ane-awě-Béwɔ́gté.” 21 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Nzé-ɔ̄ édíí? Wɛ-ɛɛ́ edé Elaijaa?” Ankwɛntɛ́n aá, “Aáy, meésaá mɔ́.” Bênsɛdéd mɔ́ ámpē bánken, “Wɛ-ɛɛ́ edé nkal éʼdəə́dəŋ awe bésinɛɛ́-yɛ?” Antimtɛ́n bɔ́ aá, “Aáy.” 22 Kə́ə́ŋne á asog dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Nzé-ɔ̄ édíí? Láá sé âbɛl sétim ámbīd âláa bad ábe bélómé sé. Nzɛ́-módɛ́ wɛwɛ ehɔ́bé wɛɛ́ mɔ́dé?” 23 Hɛ́ɛ Jɔnɛ átimtanné bɔ́ ne eʼyale ábe nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa ánhɔ̄bpē aá,

“Mɛ́ɛ ndé ehɔ́b éche mod awě ahə̂ŋteʼ á ehyáŋge aá,

‘Nyétíi nzii eche Sáŋgwɛ́ɛ́.’ ”

24 Bɔɔb-pɔɔ́ Befarisia bɔ́ɔ bénlōm ábê bad ábe bémpɛ̌ wɛ́ɛ Jɔnɛ. 25 Bênsɛdéd mɔ́ ámpē bánken, “Nzé weésɛ̌ Ane-awě-Béwɔ́gté, weésɛ̌-ʼɛ Elaijaa káa Nkal éʼdəə́dəŋ awe bésinɛɛ́, cheé-ɔ̄ édusanné bad?” 26 Hɛ́ɛ Jɔnɛ átimtanné bɔ́ aá, “Ndusan ne mendíb, boŋ mod adé átîntê echɛ̂n awě nyéēbíiʼɛ́. 27 Mɔ́ adé ane awě ǎpɛ̌ ámbīd echêm. Meékwognedɛɛ́ âhune ké ḿmē nkɔɔd mé metámbé.”

28 Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mêmbɛnléd á dyad á Bɛtani á múde mé edíb é Jodan ḿmíníí wɛ́ɛ Jɔnɛ ádúsánnáá bad.

Yesuɛ, Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód a Dyǒb

29 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, Jɔnɛ anyín nɛ́ɛ Yesuɛ áhúɛʼɛ́ níníí. Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyénɔneʼ, Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód a Dyǒb mɔ̂nɛ. Mɔ́ ahúdeʼ mbéb ḿ bad bé nkǒŋsé. 30 Anɛ́n mod mɔ́ɔ ńláŋgéʼáá nyé áde ménhɔ̄bpē mɛɛ́ ‘Mod ǎpɛ̌ ámbīd echêm awě atómé mɛ, áyə̄le bédɛ̂chyáá mɛ, né adé ámīn.’ 31 Ké mměn menkêmbííʼɛ́ mɔ́, boŋ mempɛ̌ ńdusán bad ne mendíb âbɛl bad bé Israɛl bébíi mɔ́.” 32 Hɛ́ɛ Jɔnɛ ábídɛɛ́ mbóŋ nɛ́n aá, “Menyín nɛ̂ŋgáne Edəə́dəŋ é Dyǒb ébídé ádyōb nɛ́ɛ élə̄ə̄, ésud mɔ́ á nló mîn, ébɛ́-ʼɛ ne mɔ́. 33 Ké nɛ̂, menkênsóŋtɛ́nné mɛɛ́ mɔ̂ nɛ. Boŋ Dyǒb áde dénlōm mɛ aá ńdusan bad ne mendíb dêmmǎd mɛ aláa aá, ‘Mod awě wɛ́nyīnnē nɛ́ɛ edəə́dəŋ é Dyǒb ésúdé á nló mîn, boŋ étyéém áhed, mɔ́ɔ̄dusɛ́n bad ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.’ 34 Nnyíné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, mbíde-ʼɛ mbóŋ nɛ́n mɛɛ́ mɔ́ adé Mwǎn a Dyǒb.”

Bembapɛɛ béʼsō ábe Yesuɛ

35 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé ámpē, Jɔnɛ ambɛ́ áhed ne ábē bembapɛɛ bébɛ. 36 Annyín nɛ́ɛ Yesuɛ átómɛɛ́. Ádě ányíné mɔ́, anhɔ́b aá, “Nyénɔneʼ, Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód a Dyǒb mɔ̂ nɛ.” 37 Ádě ábê bembapɛɛ bébɛ béwógé nɛ̂, bêmbootéd Yesuɛ ahíd. 38 Áde Yesuɛ ánɔ́né ámbīd boŋ anyín nɛ̂ŋgáne béhídɛɛ́ mɔ́ ansɛdéd bɔ́ aáken, “Cheé nyéhɛdɛɛ́?” Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Rabai” (awě adé bán meléede) “Héé édyɛʼɛ́?” 39 Anláá bɔ́ aá, “Nyéhyag, nyényîn wɛ́ɛ ńdyɛɛʼɛ́.” Né-ɔɔ́, bênkɛ̌ anyín wɛ́ɛ ádyɛɛʼɛ́. Áde bépédé áhed ébédé dyam ngə́ŋ éniin é ngukɛ́l. Bêndyɛɛ́-ʼɛ áhed kə́ə́ŋ bǐn éʼhíntɛ́n bɔ́. 40 Átîntê e ábê bembapɛɛ bébɛ ábe bénwōg dyam áde Jɔnɛ ánhɔ̄bpē boŋ béhíd-tɛ Yesuɛ, nhɔ́g abédé dǐn bán Andreya. Andreya abédɛ́ɛ Simɔn Petro mwǎnyaŋ. 41 Né-ɔɔ́ dyam déʼsō, ankɛ̌ mwǎnyaŋ Simɔnɛ ahɛd. Anyíné-ʼaá mɔ́ boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Sênyíné Ane-awě-Béwɔ́gté” (nɛ́dē Krǐstəə). 42 Dɔ́ɔ Andreya ápɛ́ɛ́né Simɔnɛ wɛ́ɛ Yesuɛ. Yesuɛ anɔné-ʼaá Simɔnɛ chóóŋ, boŋ áhɔ̄bē aá, “Edíi Simɔnɛ, mwǎn awě Jɔnɛ. Bɛ́chəgé wɛ bɔɔb bán Sɛpasɛ.” (Ádɛ́n dǐn ádíi melemlem nɛ́ɛ Petro, nɛ̂ ádé ndim e aláá.)

Yesuɛ achɛ́nlé Filibɛ bɔ́ Nataniɛl

43 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, Yesuɛ ammǎd aá mɔ́kag á mbwɔ́g e Galilia. Dɔ́ɔ ákíí Filibɛ atán boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Hídé mɛ.” 44 Filibɛ abédɛ́ɛ mod a dyad á Betsaida, melemlem mé dyad ádě Andreya bɔ́ Petro bémbīdtē. 45 Filibɛ anyín Nataniɛlɛ. Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n aá, “Sênyíné ane mod awě Mosɛɛ ântenlé mam áyə̄l echê áwe mbéndé-te. Mɔ́ɔ kə́ə́ŋne bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bêntenlé mam á yə̌l. Adíi Yesuɛ mod a dyad á Nazarɛt, mwǎn awě Josɛbɛ.” 46 Hɛ́ɛ Nataniɛlɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Dyam á bwâm áhéé áhɛle ábíd á Nazarɛt?” Dɔ́ɔ Filibɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Hyɛ̌ ényîn.” 47 Áde Yesuɛ ányíné Nataniɛlɛ ahúɛʼ, dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ áyə̄l echê aá, “Nyénɔne, mwǎn a Israɛl nɛ́n sóm-sóm, awě mbɛltéd ńtyéémé!” 48 Hɛ́ɛ Nataniɛlɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Chán émwédé mɛ abíi?” Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné aá, “Filibɛ adɛ̂hɔ́b aá mɔ́chəge wɛ, nnyíné wɛ á alín á ngəl sé.” 49 Hɛ́ɛ Nataniɛlɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A meléed, edíi Mwǎn a Dyǒb. Wɛ-ɛɛ́ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl.” 50 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Edúbpé áyə̄le ńláŋgé wɛ mɛɛ́ nnyíné wɛ á alín á ngəl sé. Wɛɛ́nyīn mam ḿmě métómé nɛ́n.” 51 Hɛ́ɛ ábádɛɛ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyɛ́ɛ̄nyīn nɛ́ɛ dyǒb ánédnédé nyênyín-nɛ nɛ́ɛ ángɛl é Dyǒb échə́gkɛɛ́ ésudé-ʼɛ Mwǎn-a-Moonyoŋ ámīn.”

2

Eʼwóŋgé á dyad á Kana

1 Ámbīd e eʼpun éʼbɛ, eʼwóŋgé bémbɛ̄ á dyad á Kana á mbwɔ́g e Galilia. Yesuɛ nyaá ambɛ́ áhed. 2 Bénlēbē Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bɔ́mpē á eʼwóŋgé wɛ̂. 3 Mǐm mêmmaá áte. Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ nyaá ápédé áwē boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Mǐm mémáá bɔ́.” 4 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-nyaŋ, weetə̂ŋgɛnɛɛ́ mɛ dyam áde ńtə́ŋgɛ́né abɛl aláa. Echem póndé eépédɛ́ɛ́.” 5 Hɛ́ɛ nyaá ákíí bembəledɛ bé ngande bɛ̂ aláa aá, “Nyébɛl kéchéé éche áláŋgé nyé aá nyébɛl.” 6 Bɔɔb-pɔɔ́, mbeé é meláá ébédé bɛnbɛn ne áhed. Échê ndín é mbeé chɔ́ɔ bad bé Israɛl bébɛ́nládtáá âhɛ́ mendíb áte á nwobe ń yə̌l á póndé e mekáne echâb. Ké ehéé etedéʼáá dyam mbwɔ́kɛl e líta e mendíb. 7 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bembəledɛ bé ngande bɛ̂ aá, “Nyélóned mbeé chê ne mendíb.” Né-ɔɔ́, bénlōnēd échê mbeé hɔɔd ne mendíb. 8 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyékɔbe-ɔɔ́ mendíb bɔɔb, nyékɛɛn wɛ́ɛ mod awě alyə́gteʼ mekan mé ncháged.” Né-ɔɔ́, bêmbɛ̌l áned. 9 Áde ane mod áwóglɛ́né ḿmê mendíb ḿme mémáá mǐm atim, enkêmbííʼɛ́ wɛ́ɛ mébídé, (boŋ bembəledɛ ábe bênkɛ̌ ḿmê mendíb akɔbe bémbíi). Dɔ́ɔ áchə́gé mod awě akude sɔ́mbé, 10 boŋ álāŋgē mɔ́ aá, “Mod tɛ́ɛ́ abɛlé asébe achágtɛ́n bad mǐm ḿmě mébóó. Bad bémaa-ʼáa mɔ́ amwɛ́ bwâmbwam, boŋ ábagé bɔ́ ḿmě méeboo. Boŋ wɛ, etimé ekǒŋgé ḿme mébóó kə́ə́ŋ ne bɔɔb.” 11 Ḿmɛ́n menyáké ḿmě Yesuɛ ábɛ́lé á Kana á mbwɔ́g e Galilia mɔ́ɔ mébédé ábē eʼchemléd éʼsō. Hɛ̂ dɔ́-ʼaá álúmté échē ehúmé, ábē bembapɛɛ bênsǔm-mɛ ḿmab nlém áwē.

12 Nɛ́ɛ nɛ́n ámáá atóm, Yesuɛ ansyɔgé á dyad á Kapenahum nchoo ne nyaá, baányaŋ ne ábē bembapɛɛ. Bêndyɛɛ́-ʼɛ áwed nguse é eʼpun.

Yesuɛ anané bekáb bé nyoŋgé á Ndáb-e-Dyǒb

(Mat 21.12-13; Mak 11.15-17; Luk 19.45-46)

13 Ádě póndé e Ngande e Nnyíme-ámīn ékwógé bad bé Israɛl apɛ, Yesuɛ ankɛ̌ á dyad á Jerusalɛm. 14 Ádě ápédé áwed, ankɛ̌ á Ndáb-e-Dyǒb. Antán nɛ́ɛ bad békábɛɛ́ dyɔn. Bésóméʼ-ʼáá nyag, mbód ne mbəŋgé, bepɛle-bé-mɔné-ʼɛ bépɛnlé mɔné. 15 Hɛ́ɛ átédé nkɔɔd, ámané etaŋgú ánanné bɔ́ nchoo ne échab mbód ne nyag á Ndáb-e-Dyǒb wɛ̂. Ampáŋtéd mɔné ḿmě bad bépɛ́nléʼáá áte, ákūnē-ʼɛ betébelɛ ábe bépɛ́nléʼáá ḿmê mɔné ámīn mekuu ámīn. 16 Anláá bad ábe bésóméʼáá mbəŋgé aá, “Nyébídɛn beləə bén á ebwɔ́g. Nyéētimté ndáb echě echem Sáŋ ndáb e dyɔn.” 17 Ádě ábē bembapɛɛ bényíné nɛ̂, dɔ́ɔ békámtɛ́né epɛd é kálag e Dyǒb éche éhɔ́be nɛ́n bán “A-Sáŋ, kə́n echě ńwóó áyə̄le echoŋ ndáb ěwūū mɛ.”

18 Hɛ́ɛ benkamlɛnɛ bé bad bé Israɛl bétímé ámbīd, bésɛdté mɔ́ bánken, “Eʼchemléd éʼhéé éhɛle elúméd sé âbɛl sébíi bán ewóó kunze âbɛl enɛ́n ndín e dyam?” 19 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Nyépâŋ enɛ́n Ndáb-e-Dyǒb, mɛ̌lōŋ chɔ́ ámpē áyə̄le eʼpun éʼláán.” 20 Dɔ́ɔ ábê bad béhɔ́bɛɛ́ bánken, “Enɛ́n ndáb echě bétédé móom mé mwɛ̌ méniin ne mwɛ̌ ntóób chɔ́ɔ éhɔ́bɛɛ́ wɛɛ́ mɔ́ɔ̄lōŋ áyə̄le eʼpun éʼláán-ɛ?” 21 Boŋ ndáb echě Yesuɛ áhɔ́béʼáá ebédɛ́ɛ dásɔ̄ eche yə̌l. 22 Né-ɔɔ́ ámbīd eche Yesuɛ áwédé boŋ Dyǒb ápūūd mɔ́, dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ békámtɛ́né dyam ádě ánlāāʼɛ́ bɔ́. Béndūbē mam ḿmě méténlédé á kálag e Dyǒb, bédúbé-ʼɛ eʼyale ábe Yesuɛ ánhɔ̄bpē.

Yesuɛ abíí mod asyəə́l nlém áte

23 Á póndé e Ngande e Nnyíme-ámīn, áde Yesuɛ ámbɛ̄ɛ̄ á dyad á Jerusalɛm, bad híin béndūbē mɔ́ ngáne bényīnnē menyáké ḿmě ábɛlɛɛ́. 24 Boŋ ké nɛ̂, Yesuɛ enkênsummé nlém áwāb, áyə̄le ambíí moosyəə́l áte. 25 Modmod enkêntə́ŋgɛ́nné mɔ́ dyam aláa tə̂ŋgɛne mod ampée áyə̄le mwěn ammǎd moonyoŋ asyəə́l nlém abíi áte.

3

Yesuɛ bɔ́ Nikodemusɛ

1 Mod nhɔ́g abédé bán Nikodemusɛ. Abédɛ́ɛ nhɔ́g awě alyə́gtéʼáá bad bé Israɛl abɛ́-ʼɛ epepé é bad bé Farisia. 2 Mbwɛ nhɔ́g ampɛ̌ wɛ́ɛ Yesuɛ nkuu, álāŋgē mɔ́ aá, “A-meléed, sêchemé nɛ́n bán, edíi meléede awě Dyǒb álómé. Áyə̄le nzé Dyǒb déesɛ̌ ne mod, eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ábɛlé mekan mé menyáké ḿmě ébɛlɛɛ́.” 3 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Ne mbále, modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb ésebán achyáádté ámpē.” 4 Nikodemusɛ-ʼɛ ansɛdéd mɔ́ aáken, “Chán mod awě amaá akwog áhɛle se achyáád ekɔ́ɔ́lé-ekɔ́ɔ́lé? Éesaá mbále nɛ́n bán eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á abum ádē nyaá ngen échě élóntɛ́né ébɛ âbɛl béchyáa mɔ́ ámpē-yɛ?” 5 Dɔ́ɔ Yesuɛ átimtanné mɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, nzé béēchyáa mod ne mendíb ne Edəə́dəŋ éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asɔ́l á nkamlɛn ń Dyǒb. 6 Ane awě achyáádté ne moonyoŋ a ekob, adíí moonyoŋ. Awě mɔ́-ʼɛ achyáádté ne Edəə́dəŋ é Dyǒb adíí Edəə́dəŋ. 7 Weebág menyáké ngáne ńhɔ́bé mɛɛ́ ‘Mod atə́ŋgɛ́né achyáád ekɔ́ɔ́lé.’ 8 Nzé epub éhɔ́bé bán chɔ́ étómeʼ, pɛd echě édə́ə́ akɛ chɔ́ɔ ékagké. Ewógeʼ ntɔgag ḿme ébɛlɛɛ́ boŋ weebíɛ́ʼɛ́ wɛ́ɛ ébídɛɛ́ kéʼɛ wɛ́ɛ ékagké. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne mod ké ahéé awě achyáádté ne Edəə́dəŋ é Dyǒb.” 9 Hɛ́ɛ Nikodemusɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Chán nɛ́n áhɛlɛsɛ ábɛnled?” 10 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Nɛ́ɛ édíí meléede ambáá a bad bé Israɛl weéhɛ̄lēʼ ḿmɛ́n mekan asôŋtɛn-nɛ? 11 Ne mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, dyam áde sébíí dɔ́ɔ séhɔ́bɛɛ́. Sébīde-ʼɛ mbóŋ ne dyam ádě sényíné. Boŋ nyé modmod nyéēkwɛntɛnɛɛ́ chǒm éche séhɔ́bɛɛ́ adúbe. 12 Nɛ́ɛ ńlâŋgɛɛ́ nyé mekan ḿme médé mekan mé nkǒŋsé, nyéedúbpe, chán-nɔ̄ nyɛ́mwɛɛ́ adúbe nzé nláŋgé nyé mekan ḿmě médé mekan mɛ nkoŋ ḿ mîn? 13 Modmod eékīīʼɛ́ á nkoŋ ḿ mîn étōmɛɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ awě abídé áwed boŋ ápɛ á nkǒŋsé.” 14 Ngáne Mosɛɛ âmbomɛ́ɛ́ nyə̌ á akon* boŋ atíí dɔ́ ámīn á ehyáŋge, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ bɛ́tīīʼɛ́ Mwǎn-a-Moonyoŋ. 15 Nɛ́n dɛ́bɛnléd âbɛl boŋ kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ ákud aloŋgé áde déemaáʼ.

16 Dyǒb átómtɛ́né bad bé nkǒŋsé adəŋ. Né-ɔɔ́ anlóm ḿmē mpɔm ḿ Mwǎn âbɛl kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ eewág boŋ ákud aloŋgé áde déemaáʼ. 17 Dyǒb dénkênlómmé awe Mwǎn á nkǒŋsé âkáad bad. Aloŋgé á bad dɔ́ɔ ánlōmmē mɔ́ âsoŋ. 18 Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ eékwaá nkáásé, boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eedúbpe mɔ́, amaá nkáásé akwɛ áyə̄le eedúbpɛɛ́ mpɔm ḿ Mwǎn ń Dyǒb. 19 Nɛ́n dɔ́ɔ mbakú e Dyǒb édíí: Eʼnyínɛn bé ekíde éʼpédé á nkǒŋsé, boŋ baányoŋ bédə́ə́ ehíntɛ́n tómaa eʼnyínɛn bé ekíde áyə̄le ḿmāb mbɛltéd ńdé mbéb. 20 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mbéb, akɔɔ́ ábê eʼnyínɛn bé ekíde, éepaá-ʼaá á eʼnyínɛn bé ekíde-tê âbáŋ nɛ́n ḿmē mbɛltéd mé mbéb méēbīdē áwed. 21 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mam mé mbále, abídeʼ á eʼnyínɛn bé ekíde âbɛl nɛ́n bad bényîn bán kéchéé échě ábɛlɛɛ́ awógne Dyǒb.

Mbóŋ echě Jɔnɛ tə̂ŋgɛne Yesuɛ

22 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênkɛ̌ á mbwɔ́g e Judeya. Bɔ́bɔ̄ɔ bêndyɛɛ́ áwed nguse é eʼpun, ádusán-nɛ bad. 23 Jɔnɛ mɔ́mpē adusánáá bad á dyad á Anɔn bɛnbɛn ne á dyad á Salim áyə̄le mendíb mémbɛ áhed bwâmbwam. Bad békágéʼáá áwē, ádusán-nɛ bɔ́. 24 Nɛ́n ábédé byánán bɛ́hɛ̄ Jɔnɛ á mbwɔg. 25 Bɔɔb-pɔɔ́, doŋge dé bembapɛɛ ábe Jɔnɛ bépéntánnáá ne mod a Israɛl tə̂ŋgɛne nwobe ń yə̌l. 26 Dɔ́ɔ bépédé wɛ́ɛ Jɔnɛ boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “A-meléed, ekamtan mod awě nyúmɔ̄ nyêbédé á pɛd e edíb é Jodan eníníí? Mod awě éhɔ́béʼáá mam á yə̌l echê. Nɔnéʼ! Mɔ́ɔ adusan bad níníí! Bad híin békagke áwē.” 27 Jɔnɛ ankwɛntɛ́n aá, “Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákud chǒm, ésebán Dyǒb ábágé mɔ́ chɔ́. 28 Nyéběn nyêdé mɛ mbóŋ nɛ́n bán menhɔ́b mɛɛ́ saké mɛ ndé Ane-awě-Béwɔ́gté. Dyǒb dénlōm mɛ áʼsō âboŋsɛn bad áyə̄le epɛ éche Ane-awě-Béwɔ́gté. 29 Mod awě akude sɔ́mbé mɔ́ɔ awóó sɔ́mbé. Boŋ nsón-a-echoŋ a mod awě akude sɔ́mbé, awě atyéeme mɔ́ á nkəg áwōglān mɔ́, abâg menyiŋge nzé awóge mɔ́ ehɔ́b. Né-ɔɔ́, nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ nlón ne menyiŋge. 30 Edúbé échē étə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ échə́gkɛɛ́, échêm-mɛ ésudeʼ.”

Ane awě abídé ádyōb atómé moosyəə́l

31 Ane awě abídé ádyōb atómé moosyəə́l. Ane awě mɔ́-ʼɛ achyáádté á nkǒŋsé adíi mod a nkǒŋsé, áhɔ̄bē-ʼɛ mam mé nkǒŋsé, boŋ ane awě abídé ádyōb adé ámīn e moosyəə́l. 32 Chǒm éche ányíné ne éche áwógé chɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ boŋ ké nɛ̂, modmod eedúbpɛ́ɛ́ mɔ́. 33 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě akobé chǒm échě áhɔ́bé, né akwɛntɛ́né ne nlém ńsyə̄ə̄l aá Dyǒb ádé mbále. 34 Pɔ́le e Dyǒb chɔ́ɔ mod awě Dyǒb álómé áhɔ́bɛɛ́ áyə̄le Dyǒb déenɔnɛ́ɛ́ ámbīd nzé abageʼ mod échē Edəə́dəŋ. 35 Titɛ́ɛ adəə́ awe Mwǎn, abagé-ʼɛ mekan mésyə̄ə̄l áwē mekáá. 36 Kénzɛ́ɛ́ awě asumé nlém wɛ́ɛ ane Mwǎn, akudé aloŋgé ádě déemaáʼ. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eébɛ̄lēʼ ngáne áhɔ́bé éekudté aloŋgé áde déemaáʼ, ǎbɛ̄ akud nkɔ́gsɛn ń Dyǒb.

4

Yesuɛ ne mmwaád a Samaria

1 Yesuɛ ambíí aá Befarisia béwógé nɛ́n bán mɔ́kude ekud é bembapɛɛ tómaa ne Jɔnɛ, mɔ́dusan-nɛ bɔ́. 2 (Kénɛ́ɛ Yesuɛ mwěn éedusannaá bad, ábē bembapɛɛ bɔ́ɔ bédúsánnáá bad). 3 Awóg áde Befarisia bénwōgkē nɛ̂ dêmbɛ̌l Yesuɛ anhidé á mbwɔ́g e Judeya átim ámbīd á mbwɔ́g e Galilia. 4 Byánán ǎpɛ á Galilia antə́ŋgɛ́n nɛ́ɛ ápóó a mbwɔ́g e Samaria. 5 Á mbwɔ́g e Samaria wɛ̂ ampɛ̌ á dyad áde béchəgɛɛ́ bán Sika. Ádɛ́n dyad démbɛ̄ bɛnbɛn ne ndɔɔb echě Jakɔbɛ ámbɛɛ́ mwǎn Josɛbɛ se eʼbɔɔ́d. 6 Áyə̄le ene ndɔɔb echóg éche bélímé éche bébwɛ́léʼáá mendíb áte émbɛ̄ áhed. Échɛ́n echóg é mendíb ébédɛ́ɛ éche Jakɔbɛ. Ngáne ekɛ énkɔ̄mēdtē Yesuɛ andyɛɛ́ á nkəg mé échê echóg é mendíb. Nɛ́n ábédé dyam-ɛ́ɛ ádé kəd.

7 Hɛ́ɛ mmwaád a Samaria nhɔ́g áhyédé mendíb abwɛl. Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Hɛ́ mɛ mwǎ mendíb mé amwɛ́.” 8 Enɛ́n póndé Yesuɛ ábɛ̄ bembapɛɛ bênkɛ̌ á dyad-tê âchan ndyééd. 9 Hɛ́ɛ ane mmwaád átimtanné mɔ́ aá “Ebɛ́ mod a Israɛl, mɛ-ʼɛ mbɛ́ mmwaád a Samaria, échɔ̄mē mɛ mendíb-ɛ?” (áyə̄le bad bé Israɛl ne bad bé Samaria béechemtannaá.) 10 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Nzé wembíí mendɛ mé Dyǒb, ebíí-ʼɛ mod awě ahɛdne wɛ mendíb, né ehɛ̌dné mɛ mendíb. Né mbagé-ʼɛ wɛ mendíb ḿme mébage aloŋgé.” 11 Ane mmwaád ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáŋ, ké chǒm éche bébwɛnlɛɛ́ mendíb weewóoʼɛ́, echóg é mendíb-pɛ échábé ásē, hɛ́ɛ wɛ́tēdtē ḿmê mendíb ḿmē mébage aloŋgé. 12 Echɛd sáá ambáá Jakɔbɛ mɔ̂nlyə́gnéd sé échɛ́n echóg é mendíb. Mwěn, ábē bǎn ne ábē eʼlém éʼsyə̄ə̄l, hɛ́n-ɛɛ́ bémwágéʼáá mendíb. Nɛ́dē ehɔ́be bɔɔb wɛɛ́ mɔ́tōmē Jakɔbɛ-yɛ.” 13 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě amwédé ḿmɛ́n mendíb, píd ěbɛ̄ ekób mɔ́. 14 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ǎmwɛ̄ mendíb ḿme mɛ́bɛɛ́ mɔ́ píd éekóbpé mɔ́ mbêd. Mendíb ḿme mɛ́bɛɛ́ mɔ́, mɛ́bɛ̄ mɔ́ áte nɛ́ɛ n'yɛ́lɛ́ ḿme méēlēnɛ̄ʼ. Ḿmê mendíb mɛ́bɛ̌ mɔ́ aloŋgé áde déemaáʼ.” 15 Hɛ́ɛ ane mmwaád álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, bɛɛ́ mɛ ḿmê mendíb âbɛl nɛ́n píd eekóbé mémpē, meépāg-kɛ hɛ́n âbwɛl mendíb ámpē.”

16 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Kǎg, ékɛ échəg awoŋ nchóm, boŋ étim ámbīd hɛ́n.” 17 Ane mmwaád antimtɛ́n Yesuɛ aá, “Mewóoʼɛ́ nchóm.” 18 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ekalé mbále wɛɛ́ mɔ́ɔwóoʼɛ́ nchóm. Áyə̄le ekéwōŋ bechóm bétáan, ké ane mod-tɛ awě nyúmɔ̄ nyêdé bɔɔb eésaá awoŋ nchóm. Dyam áde éhɔ́bé ádé mbále.” 19 Awóg áde ane mmwaád áwógé nɛ̂ dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “A-Sáŋ, nnyíne nɛ́n mɛɛ́ edíi nkal éʼdəə́dəŋ. 20 Á mbɔɔd-mîn hɛ́n dɔ́ɔ ábɛ̄d besáá bébágéʼáá Dyǒb edúbé, boŋ nyé bad bé Israɛl nyêhɔ́be bán á Jerusalɛm dɔ́ɔ bétə́ŋgɛ́né Dyǒb edúbé abɛ.” 21 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-mmwaád nɛ́n, sóŋtɛ́n chǒm éche ńlâŋgɛɛ́ wɛ. Póndé ehúɛʼ echě nyéebaá Titɛ́ɛ edúbé á mbɔɔd-mîn hɛ́n kéʼɛ á Jerusalɛm. 22 Nyé bad bé Samaria nyêbage chǒm éche nyéebíiʼɛ́ edúbé. Boŋ sé bad bé Israɛl sêbage mɔ́ edúbé ngáne sébíí mɔ́ áyə̄le nɛ́n eʼsoósoŋ éʼhúú dásɔ̄ ne bad bé Israɛl. 23 Boŋ póndé ehúɛʼ, emaá-ʼɛ ne apɛ, echě bad ábe bébage Titɛ́ɛ edúbé ne nlém nhɔ́g bɛ́bɛɛ́ mɔ́ échê edúbé á Edəə́dəŋ ne á mbále-tê. Échê ndín é bad chɔ́ɔ Titɛ́ɛ áhɛdɛɛ́ aá bébage mɔ́ edúbé. 24 Dyǒb ádíi Edəə́dəŋ, bad-tɛ ábe bébage mɔ́ edúbé bétə́ŋgɛ́né mɔ́ chɔ́ abɛ á Edəə́dəŋ ne á mbále-tê.” 25 Hɛ́ɛ ane mmwaád álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “Mbíí mɛɛ́ Ane-awě-Béwɔ́gté ǎpɛ̌. Póndé echě ápɛɛ́, ǎtə̄nlēd sé mekan mésyə̄ə̄l áte.” 26 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Mɛ awě sóo dekaleʼ mɛ-ɛɛ́ ndé mɔ́.”

27 Ene póndé chěn dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bépédé. Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte ânyín nɛ́ɛ ákanlɛɛ́ mmwaád. Boŋ bɔ́ modmod eésɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken, “Cheé éhɛdɛɛ́?” Ké-ʼɛ “Cheé nyé ane mmwaád nyékalɛɛ́?” 28 Ane mmwaád antɛdé apom dé mendíb, átim ámbīd á dyad-tê, ákɛ aláá bad aá, 29 “Nyéhyag, nyényîn mod awě áláŋgé mɛ mam mésyə̄ə̄l ḿme ńkémbɛnlé. Nyé bán, saké Ane-awě-Béwɔ́gté awě bésinɛɛ́ nɛ́n-ɛ?” 30 Dɔ́ɔ ábê bad béhídté á dyad-tê âkɛ dé atán Yesuɛ.

31 Ene póndé, bembapɛɛ ábe Yesuɛ béchááʼáá mɔ́ bán, “A-meléed dyɛ́ ndyééd.” 32 Boŋ Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Nwóó ndyééd e adyɛ́ echě nyéēbíiʼɛ́.” 33 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bánken, “mod múmɔ́ apiínédé mɔ́ ndyééd-ɛ?” 34 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Echem ndyééd edíi âbɛl nsɔ́n ḿme mod awě alómé mɛ, áhɔ́bé aá ḿbɛl, âmad-tɛ mɔ́. 35 Ngɔ́mē nyêyɔ̌gké ahɔ́b bán ámbíd e ngɔn éniin, né póndé e mbote epedéʼ? Nyénɔneʼ, nlâŋge nyé nɛ́n mɛ́ɛ nyékɛ́led dǐd áte, nyényîn ngáne mbote émáá mboŋsɛ́n abɛ́, âpád á nzag-tê. 36 Ké bɔɔb mod awě apáde adé ḿme nsábe akud, alade mbote é aloŋgé áde déemaáʼ, âbɛl nɛ́n mod awě awéne bɔ́ mod awě apáde bɔ́ moosyəə́l bébɛ̂ menyiŋge. 37 Né-ɔɔ́ ngan echě békalɛɛ́ nɛ́n bán, ‘mod nhɔ́g awénɛɛ́, aníníí-ʼɛ ahúd edé mbále.’ 38 Mɛ-ɛɛ́ nlómé nyé mbote âkɛ dé apád éche nyéēwénɛɛ́. Bad bémpēe bébɛ́lé nsɔ́n, nyé-ʼɛ nyêtombwan bɔ́ nsɔ́n.”

Bad bé Samaria híin bédúbpé

39 Bad bé Samaria híin ábe bémbīd ádê dyad béndūbē Yesuɛ áyə̄le mam ḿmē ane mmwaád ánlāāʼɛ́ bɔ́. Ane mmwaád anláá bɔ́ aá, “Aláŋgé mɛ mekan mésyə̄ə̄l ḿme ńkémbɛnlé.” 40 Né-ɔɔ́, áde bad bé Samaria bépédé áwē, bénchāŋ mɔ́ bán ádyɛɛ áwāb dyad. Né-ɔɔ́, andyɛɛ́ áwed eʼpun éʼbɛ. 41 Bad híin bémpēe béndūbē mɔ́ áyə̄le áde ayə́ge. 42 Bénlāā ane mmwaád bán, “Saké dyam áde élāŋgē sé děmpɛn dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ sêdúbé Yesuɛ, boŋ séběn sêwógné etúu, sêbíí-ʼɛ bán mwěn-ɛɛ́ akǒŋté Nsoodɛ a nkǒŋsé abɛ́.”

Yesuɛ achǒŋté mwǎn
a mod ambáá a ngɔ́menaa

43 Ámbīd e eʼpun éʼbɛ Yesuɛ anhidé á mbwɔ́g e Samaria, ákɛ á mbwɔg e Galilia. 44 Yesuɛ mwěn anhɔ́b aá, nkal éʼdəə́dəŋ eewóóʼɛ́ edúbé áwē dyad. 45 Áde ápédé á mbwɔ́g e Galilia, bad bênkob mɔ́. Bênkob mɔ́ áyə̄le bémbɛ̄ á Ngande e Nnyíme ámīn á Jerusalɛm, bényín-nɛ mam mésyə̄ə̄l ḿme ámbɛnlé.

46 Hɛ́ɛ Yesuɛ átímé ámbīd á Kana, wɛ́ɛ ântimédté mendíb mǐm. Áhed-tɛ dɔ́ɔ mod ambáá a ngɔ́menaa ábédé awě mwǎn ákónléʼáá á dyad á Kapenahum. 47 Áde ane mod áwógé bán Yesuɛ ábídé á mbwɔ́g e Judeya apedé á mbwɔ́g e Galilia, ampɛ̌ áwē, acháŋ mɔ́ aá áchood mwǎn, awě ambɛ́ bɛnbɛn ne kwééd. 48 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Nyé modmod nyéedúbpɛ́ɛ́ kə́ə́ŋ né nyênyíné eʼchemléd ne menyáké.” 49 Ane mod ambáá a ngɔ́menaa anláá mɔ́ aá, “A-Sáŋ, hyǎg, dékag kwééd edé ehɔ́b bán chɔ́ ekóbe awem mwǎn.” 50 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Kǎg, awoŋ mwǎn ǎbɛ̄ á aloŋgé.” Ane mod andúbé eʼyale ábe Yesuɛ, ákɛ̄-ʼɛ. 51 Áde ane mod ádíí adé á nzii e esú dɔ́ɔ ábē bembəledɛ bébómné mɔ́, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “awoŋ mwǎn ǎbɛ̄ á aloŋgé.” 52 Dɔ́ɔ ásɛ́dté bɔ́ póndé echě ane mwǎn âmbootédté bwâm abɛ́. Bénlāā mɔ́ bán, “Ahéb dêntɛdé mɔ́ chǎn á ngə́ŋ pɔ́g.” 53 Dɔ́ɔ ane mod ákámtɛ́né aá ḿmê melemlem mé póndé mɔ́ɔ Yesuɛ ánlāāʼɛ́ mɔ́ aá, “Awoŋ mwǎn ǎbɛ̄ á aloŋgé.” Né-ɔɔ́, bɔ́ɔbɛ eche ndáb béndūbē Yesuɛ.

54 Ábɛ́n eʼchemléd bɔ́ɔ bémbɛ̄ eʼchemléd ábe éʼlóntɛ́né éʼbɛ ábe Yesuɛ ámbɛnlé áde ábídé á mbwɔ́g e Judeya boŋ ápɛ̄ á mbwɔ́g e Galilia.

5

Yesuɛ achǒŋté epɛd é mod

1 Ámbīd e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, Yesuɛ ankɛ̌ á Jerusalɛm á ngande e bad bé Israɛl. 2 Á Jerusalɛm wɛ̂, bɛnbɛn ne Nsəl mé Eʼkɛ́ mé Ńdyɔŋ ḿ mbód, etoŋ ébédé áhed. Échɛ́n etoŋ béchə́géʼáá chɔ́ á ehɔ́b é bad bé Israɛl bán Bɛtzata. Énwōŋ mebepé métáan. 3 Á mebepé-te wɛ̂, bad bé nkole bénkūmɛ̄n áhed, ábe békwédé ndím, ábe bédé eʼpɛd éʼ bad ne ábe béwédé epɛd.* 5 Mod nhɔ́g abédé áhed awě akékolé á etûn é móom mé mwɛ̌ méláán ne mwɛ̌ waam. 6 Áde Yesuɛ ápédé áhed annyín ngáne ane mod ánáŋgé ásē, abíí-ʼɛ aá nkole ḿbémé mɔ́ á yə̌l. Dɔ́ɔ ásɛ́dté mɔ́ aáken, “Edəə́ bwâm adyɛɛ-yɛ?” 7 Ane mod antimtɛ́n mɔ́ aá, “A-sáŋ, meewóoʼɛ́ mod awe ǎsɔ̄lēd mɛ á etoŋ-tê nzé mendíb mépúútédé áte. Nlédte ahɔ́b mɛɛ́ ńsɔ̂l, né mod ampée amaá asɔ́l.” 8 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Syəə́ ásē, étêd échoŋ ebúm, ékag.” 9 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mod andyɛ̌ bwâm, ányə̄g échē ebúm áte, ábootéd-tɛ akɛ.

Epun éche nɛ́n dêmbɛnlédté ébédɛ́ɛ á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 10 Né-ɔɔ́, anyín áde bad bémbáá bé Israɛl bényíné ane mod awě Yesuɛ ândidté bwâm, bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Chii ádé mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, nzé dehídé-ʼɛ mbéndé echɛ̂d, weetə̂ŋgɛnɛɛ́ ebúm apém se ébwāgneʼ.” 11 Boŋ ankwɛntɛ́n aá, “Mod awě adidé mɛ bwâm anláá mɛ aá, ‘Téd échoŋ ebúm, ékag?’ ” 12 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Nzɛ́ adé ane mod awě áláŋgé wɛ aá, étêd échoŋ ebúm ékag?” 13 Boŋ ane mod mwěn enkênkoŋgé Yesuɛ abíi, ngáne Yesuɛ âmmadté asɔ́l á amute-tê áde démbɛ̄ áhed. 14 Ámbīd enɛ̂ Yesuɛ annyín ane mod á Ndáb-e-Dyǒb. Áde ányíné mɔ́, anláá mɔ́ aá, “Nɔnéʼ, emaá bwâm adyɛɛ. Weébɛ̄lē mbéb ámpē ésebɛ́ nɛ̂, né wɛ̌tōm atag ngáne étágéʼáá nɛ̂.” 15 Hɛ̂ dɔ́ɔ ane mod áhídté, boŋ ákɛ álāŋgē bad bémbáá bé Israɛl aá Yesuɛ mɔ́ɔ adidé mɔ́ bwâm. 16 Né-ɔɔ́, bad bémbáá bé Israɛl bêmbootéd Yesuɛ mekuu ahíd áyə̄le achǒŋté mod á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 17 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Echem Sáŋ ayɔ̌gké nsɔ́n abɛl, mɛ-ʼɛ ámpē ntə́ŋgɛ́né nsɔ́n abɛl.” 18 Enɛ́n pɔ́le echě Yesuɛ ánhɔ̄bpē, embɛ̌l yə̌l ennabé bad bé Israɛl atod áte âwúu mɔ́, áyə̄le saké mbéndé e mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, chěmpɛn ábóó boŋ achəgé Dyǒb aá Sáá, nɛ́dē alûmteʼ aá bɔ́ Dyǒb bétə́ə́.

Ngíne e Mwǎn a Dyǒb ehúú ne Dyǒb

19 Né-ɔɔ́, Yesuɛ antimtɛ́n ábê bad bémbáá bé Israɛl aá, “Á mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, Mwǎn a Dyǒb eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyam ké ahɔ́g ne mɔ́ mwěn. Mekan ḿme ányínɛɛ́ Sáá abɛleʼ mɔ́ɔ mɔ́mpē ábɛlɛɛ́. Kéchéé éche Sáá ábɛlɛɛ́ chɔ́ɔ mɔ́mpē ábɛlɛɛ́. 20 Ngáne édíí nɛ́n bán Sáá adəə́ Mwǎn, alûmte mɔ́ chǒm tɛ́ɛ́ éche ábɛlɛɛ́. Ǎlūmēd-tɛ mɔ́ ndəle é mekan éche étómé ḿmɛ́n, âbɛl ékɔ́med nyé yə̌l áte. 21 Ngáne Sáá ápuudtɛɛ́ bad boŋ ábagé-ʼɛ bɔ́ aloŋgé, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Mwǎn mɔ́mpē ábagɛɛ́ aloŋgé wɛ́ɛ kénzɛ́ɛ́ awě ádə́ə́ aloŋgé abɛ. 22 Melemlem-ʼaá Sáá éēkāādtɛ̄ɛ̄ modmod. Abagé Mwǎn ngíne esyəə́l âkáad bad. 23 Abɛlé nɛ̂ âbɛl boŋ bébage Mwǎn edúbé melemlem ngáne bébagɛɛ́ Sáá. Kénzɛ́ɛ́ awě eébage Mwǎn edúbé, né eébagɛɛ́ ké Sáá awě alómé Mwǎn edúbé. 24 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě awógé ábêm eʼyale boŋ adúbé mod awě alómé mɛ, akudé aloŋgé áde déemaáʼ, béekáád-taá mɔ́. Amaá atóm á kwééd, asɔ́lé á aloŋgé. 25 Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, póndé ehúɛʼ, emaá-ʼɛ apɛ, echě bad ábe béwédé bɛ́wōgkē ehɔ́b e Mwǎn a Dyǒb, bad ábe bɛ́wōg-kɛ chɔ́ bɛ́bē á aloŋgé. 26 Ngáne aloŋgé áhúú ne Sáá, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ábɛ́lé aá aloŋgé áhúu ne Mwǎn ámpē. 27 Abagé-ʼɛ Mwǎn ngíne âkáad bad áyə̄le Mwǎn adíi ane awě béchəgɛɛ́ bán Mwǎn-a-Moonyoŋ. 28 Nɛ́n déēkɔ̄mtē nyé yə̌l áte; póndé ehúɛʼ echě bad bésyə̄ə̄l ábe béwédé bɛ́wɔ̄gkē échē ehɔ́b, 29 bébíd-tɛ á soŋ-tê: Bad ábe bébɛ́lé mboŋ, bɛ́puú âbɛ́ á aloŋgé, ábe bɔ́-ʼɛ bébɛ́lé mbéb bɛ́puú békud nkɔ́gsɛn.

Mbóŋ áyə̄l wɛ́ɛ Yesuɛ

30 “Dyamdyam déesaá áde ńhɛle ḿbɛ̄l ne mměn. Ngáne echem Sáŋ áláŋgé mɛ aá ńkáad nɛ̂ dɔ́ɔ ńkáadtɛɛ́, né-ɔɔ́ mbakú echêm etyéémé. Etyéémé áyə̄le meekáádtɛ́ɛ́ ngáne mměn ńdə́ə́, boŋ nkáadteʼ ngáne mod awě alómé mɛ áhɛdɛɛ́.

31 “Nzé mbídé echem yə̌l mbóŋ né ene mbóŋ echě ḿbídɛɛ́ eékobnedɛɛ́. 32 Boŋ mod ampée adé awě abíde mɛ mbóŋ, mbíí-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́, mbóŋ echě ábídɛɛ́ mɛ ekǒbnédé. 33 Nyênlóm bad wɛ́ɛ Jɔnɛ, mɔ́-aá abídé mbóŋ tə̂ŋgɛne mbále. 34 Éesaá nɛ́n bán, moonyoŋ atə́ŋgɛ́né mɛ mbóŋ abíd. Boŋ nláŋgé nyé tə̂ŋgɛne mbóŋ eche Jɔnɛ, âbɛl nyédúbe mɛ, nyékud eʼsoósoŋ. 35 Jɔnɛ abédɛ́ɛ nɛ́ɛ etrúkáŋ éche échodneʼ, épɛnté-ʼɛ ekíde. Nyêmbɛ́ menyiŋge âhíd ábɛ̂ eʼnyínɛn bé ekíde áyə̄le esóŋ é póndé. 36 Boŋ nwóó mbóŋ echě etómé ké mbóŋ echě Jɔnɛ ámbīdtē. Nsɔ́n ḿme echem Sáŋ ábágé mɛ aá ḿbɛl ḿmad, mměn ḿbíde mbóŋ nɛ́n bán echem Sáŋ mɔ́ɔ alómé mɛ. 37 Echem Sáŋ awě alómé mɛ mwěn ámpē abíde mɛ mbóŋ. Nyéēwógɛ́ɛ́ mɔ́ ehɔ́b, nyéēnyíné-ʼaá mɔ́ mbêd. 38 Nyéedúbpɛɛ́ ane awě álómé, né-ɔɔ́ nyéēmwagké bán échē eyale édyɛɛ nyé á nlém-tê. 39 Nyêkídteʼ Eyale é Dyǒb ahɛd áte áyə̄le nyêwêmtan bán nyɛ́ɛ̄kǔd aloŋgé áde déemaáʼ áwēd-te. Échɛ́n Eyale chěn-ɛ́ɛ éhɔ́be áyə̄l echêm. 40 Ké nɛ̂, nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ apɛ áwêm âbɛl boŋ nyékud aloŋgé áde déemaáʼ.

41 “Saké edúbé é baányoŋ ńhɛdɛɛ́. 42 Boŋ mbíí nyaa é bad éche nyédíí, mbíí-ʼɛ mɛɛ́ nyéewôŋnɛɛ́ Dyǒb edəŋge á nlém-tê. 43 Mpedé á dǐn áde echem Sáŋ, nyéēkobɛɛ́ mɛ, boŋ nzé mod ampée apedé á dǐn ádē děn, nyɛ́ɛ̄kob mɔ́. 44 Nzé nyêkɛneʼ nhɔ́g ne aníníí, nyéwōgē bwâm, boŋ nyéēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ ngáne Dyǒb děn dɛ́kɛnné nyé. Chán-nɔ̄ nyɛ́dūbɛ̄ɛ̄ mɛ? 45 Ké nɛ́ɛ nyéekobɛɛ́ mɛ, nyéewémtán bán, mɛ-ɛɛ́ mɛ̌lāā echem Sáŋ mɛɛ́ nyéēkobɛɛ́ mɛ. Mosɛɛ awě nyélyə́gé nlém áwē mwěn-nɛɛ́ akǒŋté ane abɛ́ awě ǎhɔ̄b aá, nyêbɛlé mbéb. 46 Nzé nyênkǒŋ Mosɛɛ adúbe né nyêdúbpé mɛ, áyə̄le nɛ́n, áyə̄l echêm dɔ́ɔ ântenlé mam ḿme átélé. 47 Boŋ nɛ́ɛ nyéedúbpɛɛ́ mekan ḿme átélé, chán nyɛ́dūbɛ̄ɛ̄ ábêm eʼyale?”

6

Yesuɛ adídté ndun e mod

(Mat 14.13-21; Mak 6.30-44; Luk 9.10-17)

1 Ámbīd e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bênchabé edib é Galilia éche béchəgɛɛ́ bán edib é Tiberia. 2 Ndun e mod ehídéʼáá mɔ́ áyə̄le bényínéʼáá menyáké ḿme ábɛ́léʼáá ngáne áchóóŋtéʼáá bad bé nkole. 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ békíí á ekone-mîn boŋ bédyɛ̄ɛ̄ ásē. 4 Póndé e Ngande e Nnyíme-ámīn e bad bé Israɛl embɛ́ bɛnbɛn. 5 Asad áde Yesuɛ ásádé dǐd annyín ngáne ndun e mod éhúɛʼɛ́ mɔ́ bɛnbɛn. Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ Filibɛ aáken, “Hɛ́ɛ dɛ́channé ndyééd echě dɛ́bɛɛ́ ábɛ́n bad âdyɛ́?” 6 Ansɛdéd mɔ́ nɛ̂ âkəg mɔ́ áyə̄le mwěn ammad abíi chǒm éche ábɛnlé. 7 Filibɛ ankwɛntɛ́n aá, “Étēd tómaa ne mbwɔ́kɛl é kábpe ébɛ âchan ndyééd éche ěkwognéd ábɛ́n bad bésyə̄ə̄l adyɛ́ âbɛl boŋ mod tɛ́ɛ́ ádyɛ̂ mwǎtiíd.” 8 Dɔ́ɔ Yesuɛ awě mbapɛɛ ampée, Andreya, Simɔn Petro mwǎnyaŋ áhɔ́bɛɛ́ aá, 9 “Mwǎ kódemod adé hɛ́n awě awánlé eʼwɛle éʼtáan ábe bébɛ́nlé ngun é báli, awánlé-ʼɛ súu ébɛ, boŋ chán enɛ́n ndyééd éhɛlɛɛ́-sɛ ékwɔ̄g enɛ́n ndun e mod?” 10 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábe bembapɛɛ aá, “Nyéláa ábê bad, bédyɛɛ ásē.” Nkəə́kəə ambud abɛ́ á pɛd e ádê abwɔ́g a hǒm. Né-ɔɔ́, ábê bad bésyə̄ə̄l bêndyɛɛ́ ásē. Á amute-tê wê, baachóm bébédé dyam eʼkə́lé éʼtáan. 11 Hɛ́ɛ Yesuɛ átédé ábê eʼwɛle, ásāgnān Dyǒb, boŋ ábē bembapɛɛ békabpé bad. Ambɛ̌l melemlem ne échê súu. Mod-tɛ́ɛ́ andyɛ́ ngáne áhɛ́déʼáá. 12 Áde bɔ́ moosyəə́l bémáá akód, Yesuɛ anláá ábē bembapɛɛ aá, “Nyélad ndyééd echě elyəgé ásē. Ndyééd ké pɔ́g eebébéʼ.” 13 Né-ɔɔ́, áde bémáá adyɛ́ bênlǎd ndyééd echě enlyə̌g ásē, enlón eʼlóŋ dyôm ne éʼbɛ. 14 Anyín áde ábē bad bényíné ḿmɛ́n menyáké ḿme Yesuɛ ábɛ́lé bénhɔ̄b bán “Ne mbále, nkal eʼdəə́dəŋ awě bénhɔ̄bpē bán ǎpɛ̄ á nkǒŋsé mɔ́ nɛ́n.” 15 Yesuɛ ambíí aá béhɛde mɔ́ akób ânyáged mɔ́ âbɛ́ kə̂ŋ. Né-ɔɔ́, antǐm ámbīd á ekone-mîn.

Yesuɛ akií á mendíb mîn

(Mat 14.22-33; Mak 6.45-52)

16 Ngukɛ́l, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bênkɛ̌ á edib. 17 Bênsɔ́l á bɔ̌lɛ-tê, béchabpé edib, bétimnád á Kapenahum. Ehíntɛ́n êmmǎd apɛ áde Yesuɛ éēpédɛ́ɛ́ wɛ́ɛ bédíí. 18 Enɛ́n póndé epub é ngíne étóméʼáá, épuutád-tɛ mendíb áte. 19 Bɔɔb-pɔɔ́ bembapɛɛ bêmmǎd akɛ ké máyl méláán kéʼɛ méniin, dɔ́ɔ bényíné Yesuɛ akag á mendíb mîn, átimnád bɛnbɛn ne ábab bɔ̌lɛ. Mbwɔ́g ń ngíne ménkōb bɔ́. 20 Boŋ anláá bɔ́ aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé, nyéebááʼ.” 21 Hɛ́ɛ bétédé mɔ́ á bɔ̌lɛ-tê ne menyiŋge, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bépɛ̄ɛ̄n-nɛ bɔ̌lɛ á nkin wɛ́ɛ békágéʼáá.

Yesuɛ mɔ́ adé ewɛle éche ébageʼ aloŋgé

22 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, ndun e mod echě enlyə̌g á múde mé edib ḿmíníí wɛ́ɛ Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bémbīdtē, bênchem bán, ngukɛ́l echě entóm, bɔ̌lɛ eʼhɔ́g běnpɛn bɔ́ɔ bémbɛ̄ áhed. Bémbīī-ʼɛ bán Yesuɛ enkênsɔ́nlé áwēd-te ne ábē bembapɛɛ. Bémbīī bán ábē bembapɛɛ běnpɛn bɔ́ɔ bênkɛ̌. 23 Myɔ̌lɛ mémpēe ḿme mémbīd á dyad á Tiberia mêmpɛ̌ á nkin mé edib bɛnbɛn ne hǒm áde ene ndun e mod éndyɛ̄ɛ̄ eʼwɛle ámbīd echě Sáŋgwɛ́ɛ́ ámáá Dyǒb aságnɛn. 24 Áde ene ndun e mod ényíné nɛ́n bán, Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ béesaá áhed, bénsɔ̄l á myɔ̌lɛ-tê wɛ̂, békɛ̄ á Kapenahum, âkɛ dé ahɛd Yesuɛ.

25 Áde ábê bad bépédé á pɛd e edib eníníí, bényīn Yesuɛ. Bênsɛdéd mɔ́ bán, “A-meléed, póndé ehéé épédé hɛ́n?” 26 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, saké menyáké ḿmě ḿbɛ́lé ńkə́ə́ boŋ nyéhɛdé mɛ. Nyêhɛde mɛ áyə̄le eʼwɛle ábe nyédyédé boŋ nyêkód-tɛ. 27 Nyéewág ntǔ áyə̄le ndyééd echě ebɔɔdeʼ, boŋ nyéwâg ntǔ áyə̄le ndyééd echě ebâg abɛ́ ne abɛ́ á aloŋgé áde déemaáʼ, chɔ́-ʼaá ebage aloŋgé áde déemaáʼ. Ene ndyééd chɔ́ɔ Mwǎn-a-Moonyoŋ ábɛɛ́. Mɔ́ɔ Dyǒb Titɛ́ɛ áhédé eʼchem aá ábɛl nɛ̂.” 28 Dɔ́ɔ ábê bad bênsɛdéd Yesuɛ bánken, “Cheé sétə́ŋgɛ́né abɛl, âbɛl boŋ sébɛl mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá, sébɛl?” 29 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Dyam áde Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl ádíi âdúbe mɛ awě álómé.” 30 Bêntimtɛ́n Yesuɛ bán, “Menyáké méhéé wɛ́bɛnlé ḿme sɛ́nyīnnē boŋ sêdúbé wɛ. Cheé mmǒn wɛ́koŋgé abɛl? 31 Ábɛ̄d betaa béndyɛ̄ mána á ehyáŋge ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, ‘Ambag bɔ́ eʼwɛle ábe éʼbídé ádyōb aá bédyɛ̂.’ ” 32 Yesuɛ anhɔ́b aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, saké Mosɛɛ mɔ́ɔmbɛ̌ nyé ewɛle éche ehúú ádyōb, boŋ echem Sáŋ mɔ́ɔmbɛ̌ nyé ewɛle éche ehúú ádyōb. 33 Áyə̄le mɛ-ɛɛ́ ndé échê ewɛle éche Dyǒb ábágé, échě éhúú ádyōb, echě ábagɛɛ́ baányoŋ bé nkǒŋsé aloŋgé áde déemaáʼ.”

34 Dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ Yesuɛ bán, “A-Sáŋ, bagé sé échɛ́n ewɛle póndé ésyə̄ə̄l.” 35 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé ewɛle éche ébage aloŋgé áde déemaáʼ. Kénzɛ́ɛ́ awě apedé áwêm, nzaa éekóbpé mɔ́ ámpē. Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ, píd éekóbpé mɔ́ ámpē. 36 Nláŋgé nyé nɛ́n mɛɛ́ nyênyíné mɛ boŋ nyéedúbpɛɛ́ mɛ. 37 Bad bésyə̄ə̄l ábe echem Sáŋ ábágé mɛ, bɛ́pɛ̌ áwêm. Kénzɛ́ɛ́ awě apedé áwêm, méebáŋgé mɔ́ akob. 38 Áyə̄le meebídɛɛ́ ádyōb âbɛl ngáne ébóŋnédé mɛ. Mpedé âbɛl ngáne ébóŋnédé echem Sáŋ awě alómé mɛ. 39 Boŋ nɛ́n ádíi mewêmtɛn ḿme ane awě alómé mɛ, aá átîntê bad bésyə̄ə̄l ábe ábágé mɛ, meebɔ́dé ké nhɔ́g, boŋ aá ḿpuud bɔ́ moosyəə́l á epun é asóg. 40 Echem Sáŋ ahɛde aá moosyəə́l awě anyíné mwǎn, adúbé-ʼɛ mɔ́, ákud aloŋgé áde déemaáʼ. Mɛ̌puúd-tɛ bɔ́ á epun é asóg.”

41 Ábê bad bé Israɛl bêmbootéd anyoo áte tə̂ŋgɛne Yesuɛ, ahɔ́b áde áhɔ́bé aá, “Mɛɛ́ ndé ewɛle éche ébídé ádyōb.” 42 Hɛ̂ dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bánken, “Saá Yesuɛ, mwǎn awě Josɛbɛ nɛ́n-ɛ? Ngɔ́mē debíí sáá ne nyaŋ? Chán-nɔ̄ áhɛlɛsɛ áhɔ̄bē aá mɔ́bīdē ádyōb?” 43 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyésôg anyoo áte. 44 Modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ápɛ áwêm, ésebán Titɛ́ɛ awě alómé mɛ apɛɛ́né mɔ́ áwêm. Mɛ̌puúd-tɛ mɔ́ á epun é asóg. 45 Éténlédé ngáne bekal béʼdəə́dəŋ béhɔ́bé nɛ́n bán ‘Dyǒb dɛ́yə̄gēd bɔ́ moosyəə́l.’ Kénzɛ́ɛ́ awě awógeʼ, áyə̄gkē-ʼɛ wɛ́ɛ Titɛ́ɛ, apag áwêm. 46 Éesaá nɛ́n bán, mod ké nhɔ́g akɛ́nyīn Titɛ́ɛ. Ane awě abídé wɛ́ɛ Dyǒb mwěmpɛn mɔ́ɔ akɛ́nyīn Titɛ́ɛ. 47 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ ǎkǔd aloŋgé áde déemaáʼ. 48 Mɛ-ɛɛ́ ndé ewɛle éche ébage aloŋgé. 49 Ábɛ̄n betaa béndyɛ̄ mána á ehyáŋge, boŋ ké nɛ̂, bénwɛ̄. 50 Boŋ ewɛle éche ébídé ádyōb édé nyaa echě kénzɛ́ɛ́ awě adyédé chɔ́ éewáá. 51 Mɛ-ɛɛ́ ndé ewɛle éche ébage aloŋgé éche ébídé ádyōb. Kénzɛ́ɛ́ awě adyédé échê ewɛle, ǎbɛ̄ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé. Échɛ́n ewɛle éche mɛ́bɛɛ́ nyé édíi echem yə̌l echě mɛ́bɛ̌ âbɛl boŋ ńkɔde aloŋgé dé nkǒŋsé.”

52 Áde ábê bad béwógé nɛ̂, bênlǐŋ, běn ne běn bébootéd-tɛ mpentɛn ń ngíne, bésɛdté bánken, “Chán anɛ́n mod áhɛle atéd eche yə̌l, ábɛ syánē aá dédyâg?” 53 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé nyéedyéde yə̌l e Mwǎn-a-Moonyoŋ nyêmwɛ́-ʼɛ ḿmē mekií, nyéekudté aloŋgé áde déemaáʼ. 54 Kénzɛ́ɛ́ awě adyédé echem yə̌l, amwɛ́-ʼɛ ḿmêm mekií, ǎkǔd aloŋgé áde déemaáʼ, mɛ̌puúd-tɛ mɔ́ á epun é asóg. 55 Áyə̄le echem yə̌l chɔ̂ ekǒŋté ndyééd abɛ́, ḿmêm mekií-ʼɛ mékoŋ mmíítéd abɛ́. 56 Kénzɛ́ɛ́ awě adyédé echem yə̌l, amwɛ́-ʼɛ ḿmêm mekií, alyəgé adé ne mɛ, mɛ-ʼɛ nlyəgé ndé ne mɔ́. 57 Titɛ́ɛ awě akəə boŋ bad bébɛ́ á aloŋgé, mɔ́ alómé mɛ, mɔ́ akəə́-ʼɛ boŋ mbɛ́ á aloŋgé. Melemlem nɛ́ɛ kénzɛ́ɛ́ awě adyédé echem yə̌l, mɛ́bɛnlé abɛ́ á aloŋgé. 58 Né-ɔɔ́, mɛ-ɛɛ́ ndé ewɛle eche ébídé ádyōb. Meésaá nɛ̂ŋgáne ewɛle éche ábɛ̄n betaa béndyɛ̄ɛ̄, boŋ ké nɛ̂ béwɛ́. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ǎdyɛ̄ echem yə̌l ǎbɛ̄ á aloŋgé á ngíndé ne ngíndé.”

59 Yesuɛ anhɔ́b ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l áde áyə́gtéʼáá á ndáb e mekáne e bad bé Israɛl á Kapenahum.

Eʼyale ábe Yesuɛ éʼpɛɛneʼ aloŋgé áde déemaáʼ

60 Áde bad híin ábe béhídéʼáá Yesuɛ béwógé ḿmɛ́n mekan bénhɔ̄b bán, “Ádɛ́n ayə́ge álɛ́lé ahíd. Nzɛ́ɛ́ ahɛle ákob ene ndín e dyam?” 61 Yesuɛ ambíí aá, bényoŋge áte áyə̄l echê, né-ɔɔ́ anláá bɔ́ aá, “Nɛ̂ áwag nyé á yə̌l-ɛ? 62 Chán-nɔ̄ nyɛ́hɔ̄bpē áde nyɛ́nyīnnē Mwǎn-a-Moonyoŋ apummeʼ ámbīd ámīn wɛ́ɛ ámbīdtē! 63 Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́ɔ ébageʼ aloŋgé. Ekob é yə̌l éesaá dyamdyam. Eʼyale ábe ńláŋgé nyé éʼdíi edəə́dəŋ ne aloŋgé. 64 Boŋ ké nɛ̂, nyé doŋge á bad nyéedúbpɛɛ́.” (Bootya á póndé éche Yesuɛ ábóótédé ayə́ged, ambíí bad ábe béedúbé, abíí-ʼɛ mod awě ǎsōm mɔ́.) 65 Ambád ahɔ́b aá, “Nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ nláá nyé mɛɛ́ modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ápɛ awêm kə́ə́ŋ né echem Sáŋ abɛlé boŋ ápɛ̄ áwêm.”

66 Bootya enɛ póndé nɛ̂ dênkə̌ŋ bad ábe béhídéʼáá Yesuɛ bésóg mɔ́ ahíd, bétīm-mɛ ámbīd. 67 Hɛ́ɛ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ ábē bembapɛɛ dyôm ne bébɛ aá, “Nyémpē nyêhɛde atim ámbīd-ɛ?” 68 Simɔn Petro ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáŋ, wɛ́ɛ nzɛ́ɛ́ sɛ́kɛɛ́? Wɛ-ɛɛ́ ewóó eʼyale ábe éʼkəəʼ boŋ mod ákūd aloŋgé áde déemaáʼ. 69 Sêdúbpé sêbíí-ʼɛ bán, wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Asáá awě abídé wɛ́ɛ Dyǒb.” 70 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Éesaá mbále bán mpwɛdé nyé bad dyôm ne bébɛ-yɛ? Boŋ ké nɛ̂, nyé mod nhɔ́g adíi mod a Satan.” 71 Judasɛ, mwǎn a Simɔn Iskariɔdɛ mɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́béʼáá. Kénɛ́ɛ ámbɛ̄ɛ̄ mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm ne bébɛ, mɔ́ ankɛ̌ Yesuɛ ntúrɛ́.

7

Yesuɛ ne baányaŋ

1 Ámbīd e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, Yesuɛ akagéʼáá mebwɔ́g ne mebwɔ́g á mbwɔ́g e Galilia. Enkêndəŋgé akɛ á mbwɔ́g e Judeya áyə̄le bad bé Israɛl béhɛ́déʼáá mɔ́ awúu. 2 Bɔɔb-pɔɔ́, Ngande e Eʼbem * e bad bé Israɛl embɛ́ bɛnbɛn. 3 Hɛ́ɛ Yesuɛ baányaŋ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Etə́ŋgɛ́né ádɛ́n abwɔ́g á hǒm ahide, ékɛ á mbwɔ́g e Judeya âbɛl bad ábe béhíde wɛ bényîn menyáké ḿme ébɛlɛɛ́. 4 Mod eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ nsɔ́n á eʼkoŋnéd-te, nzé ahɛde aá mɔ́byɛ́ɛn. Ngáne ébɛlɛɛ́ ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ébɛl nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l ḿbíi wɛ.” 5 (Ké Yesuɛ baányaŋ bénkêndúbɛ́ɛ́ mɔ́.) 6 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Echem póndé eépédɛ́ɛ́. Boŋ ne nyé, echɛn póndé edé póndé ésyə̄ə̄l. 7 Nkǒŋsé méehɛlɛ́ɛ́-sɛ ńkɔ̄ɔ̄ nyé. Boŋ ńkɔ́ɔ́ mɛ áyə̄le mpanlad bɔ́ ḿmāb mewusé áte. 8 Nyébɔ́ nyékag á ngande. Méekaá áwed áyə̄le echem póndé eépédɛ́ɛ́.” 9 Yesuɛ amaá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂, abɛ́ abɛ́ á Galilia.

Yesuɛ akií Ngande e Eʼbem á Jerusalɛm

10 Ámbīd e póndé áde Yesuɛ baányaŋ bémáá akɛ á Ngande e Eʼbem, mɔ́mpē ankɛ̌ áwed. Boŋ enkênlúmédté yə̌l. Ankɛ̌ nyaa echě bad bénkêmbííʼɛ́ ndín e mod echě ádíí. 11 Benkamlɛnɛ bé Israɛl béhɛ́déʼáá mɔ́ á ngande-tê, bésɛdté bánken, “Héé múmɔ́ ádíí?” 12 Átîntê e ndun e mod echě embɛ́ á ngande-tê wɛ̂, doŋge á bad béhɔ́béʼáá bán, “Adíi mod a bwâm,” ábíníí-ʼɛ bán, “Aáy, adoge bad dogɛ́n.” 13 Boŋ bɔ́ modmod bénkêmbídédté yə̌l áwed áyə̄le bébááʼáá bad bémbáá bé Israɛl.

14 Áde ngande ékwógé apɛ átîntê, Yesuɛ ankɛ̌ asɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb, ábootéd ayə́ged. 15 Yə̌l enkɔ́m benkamlɛnɛ áte bwâmbwam tə̂ŋgɛne ádē ayə́ge. Né-ɔɔ́, bênsɛdéd bánken, “Chán anɛ́n mod ámwédé ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l abíi áde éekiiʼɛ́ á esukɛ́lɛ é mbéndé?” 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Ayə́ged áde ń'yə́gtɛɛ́ déesaá ádêm. Ádíi áde mod awě alómé mɛ. 17 Kénzɛ́ɛ́ awě awémtɛ́né abɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, ǎbīī ké ádêm ayə́ge ahúú ne Dyǒb kéʼɛ áhúú ne mměn. 18 Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bne echě kunze, abɛle nɛ̂ âhɛde eche yə̌l edúbé. Boŋ mod awě ahɛdteʼ mod awě alómé mɔ́ edúbé, asáá nlém á abum, eésaá mod a metóm. 19 Éesaá mbále nɛ́n bán, Mosɛɛ abagé nyé mbéndé-yɛ? Ké nɛ̂, nyé modmod eehídɛ́ɛ́ mbéndé éched. Cheé ékə́ə́ boŋ nyéhɛdé mɛ awúu?” 20 Dɔ́ɔ ene ndun e mod ékwɛntanné mɔ́ bán, “Edəə́dəŋ é mbéb édé wɛ áte. Benzébádé béhɛde wɛ awúu?” 21 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Nsɔ́n nhɔ́g ḿme ḿbɛ́lé, ńkɔ́mté nyé moosyəə́l yə̌l áte. 22 Mosɛɛ ambɛ̌ nyé mbéndé aá, nyéyage ábɛn bǎn (kénɛ́ɛ édíí bán, saké Mosɛɛ mɔ́ɔmbootéd. Ábɛ̄n betaa bɔ́ɔ bêmbootéd). Né-ɔɔ́, nyêyage bad á Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 23 Nzé béyágé mod á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, âbɛl béēbōōʼ mbéndé e Mosɛɛ, cheé ékə́ə́ boŋ nyéliŋné mɛ áyə̄le ńdídé mod bwâm á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 24 Nyéekáádté dyam áde ḿbɛ́lé ngáne nyényíné, nyékáad ngáne éhɛdnadté.”

Bán Yesuɛ mɔ̂dé Ane awě bésinɛɛ́-yɛ?

25 Hɛ́ɛ dɔ́ɔ doŋge á bad bé Jerusalɛm béhɔ́bɛɛ́ bánken, “Saá mod awě béhɛdɛɛ́ awúu mɔ̂ nɛ́n-ɛ? 26 Nyénɔnéʼ, akanle bad á tə̂l e ékwɛ́ɛ, bad bémbáá béesaá-ʼaá mɔ́ dyamdyam aláa. Kapɔ́g bébíí bán ne mbále, mɔ̂dé Ane-awě-Béwɔ́gté-yōō! 27 Boŋ éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ébɛ́ nɛ̂, áyə̄le debíí bán póndé echě Ane-awě-Béwɔ́gté ápɛɛ́, modmod éebííʼɛ́ wɛ́ɛ ábídé. Debíí wɛ́ɛ anɛ́n mod ábídé.” 28 Yesuɛ ambɛ́ áyə̄gtēʼ á Ndáb-e-Dyǒb. Áde áyə́gtɛɛ́ dɔ́ɔ áchə́gté ehɔ́b ámīn aá, “Ɛɛ, nyêbíí mɛ bwâm, nyêbíí-ʼɛ wɛ́ɛ ḿbídé. Meépedɛɛ́ hɛ́n ne mměn. Ane awě alómé mɛ adé mbále. Nyéebíiʼɛ́ mɔ́, 29 boŋ mɛ pɛn mbíí mɔ́ áyə̄le áwē dɔ́ɔ mbídé, mɔ́-ʼaá alómé me.” 30 Áde áhɔ́bé nɛ̂, béhɛ́déʼáá mɔ́ akób, boŋ modmod enkêmbánné mɔ́ ké ekáá á yə̌l, áyə̄le eche póndé enkêmpaá. 31 Ké nɛ̂ bad híin átîntê ene ndun e mod béndūbē mɔ́. Béhɔ́béʼáá bánken, “Áde Ane-awě-Béwɔ́gté ápɛɛ́, ǎbɛ̌l eʼchemléd bé menyáké, ḿme ńtómé ḿme anɛ́n mod ábɛ́lé-yɛ?”

Befarisia bélómé bad âkób Yesuɛ

32 Befarisia bénwōg nɛ́ɛ bad bényoŋgɛɛ́ áte, béhɔ́bɛɛ́ ḿmɛ́n mekan tə̂ŋgɛne Yesuɛ. Né-ɔɔ́ bɔ́ɔbɛ beprisɛ bémbáá bénlōm bembəledɛ âkób mɔ́. 33 Hɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Ndíi ndé ne nyé, boŋ mwǎmpīn ḿ póndé mɛ̌sū ámbīd wɛ́ɛ ane awě alómé mɛ. 34 Ámbīd enɛ̂, nyɛ́ɛ̄hɛ̌d mɛ, boŋ nyéenyínné, wɛ́ɛ mɛ́bɛ̄ɛ̄-ʼɛ nyéehɛnlé apɛ áhed.” 35 Nɛ̂ dêmbɛ̌l benkamlɛnɛ bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Héé anɛ́n mod múmɔ́ áhɛdɛɛ́ akɛ, wɛ́ɛ syánē déehɛnlé mɔ́ anyín? Ahɛde akɛ á aloŋ á Grikia wɛ́ɛ ábɛ̄d bad bédíí á ebwɔ́g âyə́ged bad bé Grikia-yɛ? 36 Ahɔ́beʼ aá dɛɛ́hɛ̌d mɔ́ boŋ déenyínné mɔ́. Aá déehɛnlé-ʼɛ apɛ wɛ́ɛ mɔ́bɛ̄ɛ̄. Cheé nɛ̂ álûmtɛɛ́?”

Eʼdíb bé mendíb mé aloŋgé áde déemaáʼ

37 Epun é asóg é ngande éche éntōmtɛ̄n etógnɛ́n abɛ́ áyə̄le ene ngande émpɛ̌. Yesuɛ antyéém ámīn, dɔ́ɔ áchə́gté ehɔ́b ámīn, áhɔ̄bē aá, “kénzɛ́ɛ́ awě píd ékóbé áhyag áwêm áhyɛ ámwɛ̂ mendíb. 38 Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ, Kálag e Dyǒb ehɔ́be aá, ‘eʼdíb bé mendíb mé aloŋgé bɛ́bīdē mɔ́ áte éʼsobpe.’ ” 39 Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́béʼáá. Chɔ́ɔ bad ábe béndūbē mɔ́ béntə̄ŋgɛ̄nnē akud. Ene póndé né Edəə́dəŋ éche Ésáá éēpēdɛ̄ɛ̄ wɛ́ɛ ábê bad áyə̄le ene póndé ne Dyǒb déēlūmtɛ̄ɛ̄ ehúmé éche Yesuɛ.

Bad békábné áte á atɔ́n áde Yesuɛ

40 Doŋge á bad átîntê ene ndun e mod ábe bénwōg nɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ ḿmɛ́n mekan bénhɔ̄b bán, “Ne mbále, anɛ́n mod adíi nkal éʼdəə́dəŋ awě ǎpɛ̌.” 41 Bad bémpēe béhɔ́béʼáá bán, “Mɔ̂dé Ane-awě-Béwɔ́gté awě ǎpɛ̌.” Ké nɛ̂, bémpēe béhɔ́béʼáá bán, “Ane-awě-Béwɔ́gté eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abíd á Galilia. 42 Éténlédé á Kálag e Dyǒb nɛ́n bán, Ane-awě-Béwɔ́gté ǎbīd á túmbé e Dabid á dyad á Bɛtɛlhɛm wɛ́ɛ Dabidɛ ámbīdtē.” 43 Né-ɔɔ́, bad bênkabɛ́n áte á atɔ́n áde Yesuɛ. 44 Doŋge á bad béhɛ́déʼáá mɔ́ akób boŋ modmod enkêmbánné mɔ́ ké ekáá á yə̌l.

Baámbáá bé Israɛl béekwɛntɛnɛɛ́ Yesuɛ adúbe

45 Kə́ə́ŋne ásɔ̄g bembəledɛ bé Ndáb-e-Dyǒb bêntǐm wɛ́ɛ beprisɛ bémbáá ne Befarisia. Hɛ́ɛ beprisɛ bémbáá ne Befarisia bésɛdtɛɛ́ bɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyéepɛɛne mɔ́ hɛ́n?” 46 Hɛ́ɛ ábê bembəledɛ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Modmod eéhɔ́bɛ́ɛ́ ndín é mam éche anɛ́n mod áhɔ́bɛɛ́.” 47 Dɔ́ɔ Befarisia bésɛdtɛɛ́ bɔ́ bánken, “Nɛ́dē ane mod adogé kə́ə́ŋne nyémpē-yɛ? 48 Nyêkényīn nɛ́ɛ mod ambáá kéʼɛ Farisia nhɔ́g ádúbpé mɔ̂? Ké nhɔ́g eédúbpɛ́ɛ́ mɔ́. 49 Enɛ́n ndun e mod eebíiʼɛ́ mbéndé e Mosɛ. Né-ɔɔ́ ebómán édé ne bɔ́.” 50 Farisia nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Nikodemusɛ awě ansébé Yesuɛ akɛ dé anyín, anláá bɔ́ aá, 51 “Eche syánē mbéndé eébagɛɛ́ kunze nɛ́n dékɔ́gsɛn mod áde déekáadtɛɛ́ mɔ́, âwóglɛn dyam áde ábɛ́lé.” 52 Áde áhɔ́bé nɛ̂, bêntimtɛ́n mɔ́ bánken, “We ámpē ebídé á Galilia-yɛ? Hɛ̌d áte á Kálag e Dyǒb, wɛ̌nyīn nɛ́n wɛ̌ nkal éʼdəə́dəŋ eebídɛ́ɛ́ á Galilia.”

Mmwaád awě akábé asón

53 Ámbīd enɛ̂ moosyəə́l ansú áwe ndáb.

8

1 Yesuɛ pɛn ankɛ̌ á Ekone é Menzab. 2 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé mbwɛmbwɛ, antǐm ámbīd á Ndáb-e-Dyǒb. Ndun e mod empɛ̌ áwē. Andyɛɛ́ ásē ábootéd bɔ́ ayə́ged. 3 Bemeléede bé mbéndé ne Befarisia bêmpɛɛ́n mmwaád nhɔ́g áwē, awě békóbé nɛ́ɛ ákábɛɛ́ asón á ndáb e eʼwóŋgé. Béntīī ane mmwaád átîntê echâb, 4 boŋ bélāŋgē Yesuɛ bán, “A-meléed, békóbé anɛ́n mmwaád nɛ́ɛ ákábɛɛ́ asón á ndáb e eʼwóŋgé. 5 Á mbéndé eche syánē, Mosɛɛ anhɔ́b aá, enɛ́n ndín e mmwaád bélûm chɔ́ meláá kə́ə́ŋ áwɛ̂, chán-nɔ̄ wɛ-ʼɛ éhɔ́bé?” 6 Bênsɛdéd mɔ́ nɛ̂ âhíi mɔ́ melám, âbɛl nɛ́n békóbɛn mɔ́ awusé. Boŋ Yesuɛ anwúlɛ́n ásē, ábootéd bwěm atel á ndɔɔb-tê ne ábē eʼmii. 7 Áde bébádnɛ́né mɔ́ asɛded, antíí yə̌l ámīn, aláá bɔ́ aá, “Nyé ké ahéé awě eébɛ́lé mbéb ábɛ̂ mod aʼsó âlúm mɔ́ meláá.” 8 Anwúlɛ́n mɔ́ ásē ámpē áteléʼ ábē bwɛ̌m á ndɔɔb-tê. 9 Áde ábɛ̂ bad béwógé nɛ̂ bêmbootéd ahide nhɔ́gē-nhɔ́gē. Bad bémbáá bɔ́ɔ bénsēbē akɛ, boŋ bésad béhīdēʼ. Kə́ə́ŋ ne á asóg Yesuɛ mwěmpɛn anlyə̌g, ane mmwaád-tɛ abɛ́ atyéém áhed. 10 Áde Yesuɛ átíídé yə̌l ámīn, dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ ane mmwaád aá, “Á-mmwaád nɛ́n, héé bad ábe bépɛ́ɛ́né wɛ hɛ́n bédíí? Modmod eélyəgɛɛ́ hɛ́n awě ahɔ́bé aá béwúu wɛ-yɛ?” 11 Ane mmwaád ankwɛntɛ́n aá, “A Sáŋ modmod.” Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Né mɛ̌mpē méehɔ́bpé mɛɛ́ béwúu wɛ. Kǎg wɛ, boŋ weébɛ̄lē mbéb ámpē.”*

Yesuɛ mɔ̂dé eʼnyínɛn bé ekíde bé nkǒŋsé

12 Yesuɛ anláá ábê bad ámpē aá, “Mɛɛ́ ndé eʼnyínɛn bé ekíde éʼ bad bé nkǒŋsé. Kénzɛ́ɛ́ awě ahíde mɛ, éekaá á ehíntɛ́n-tê, boŋ ǎkǔd eʼnyínɛn bé ekíde ábe éʼbageʼ aloŋgé.” 13 Dɔ́ɔ Befarisia bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Ebíde echoŋ yə̌l mbóŋ, né-ɔɔ́ mbóŋ echôŋ eékobnedɛɛ́.” 14 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Kénɛ́ɛ mměn ḿbídɛɛ́ echem yə̌l mbóŋ, echem mbóŋ edé mbále, áyə̄le mbíí wɛ́ɛ ḿbídé, mbíí-ʼɛ wɛ́ɛ ńkagké, boŋ nyé, nyéebíiʼɛ́ wɛ́ɛ mbídé, nyéebíi-ʼáa wɛ́ɛ ńkagké. 15 Nyêkáadte bad á nyaa e moonyoŋ. Meekáádtɛ́ɛ́ modmod. 16 Ké menkáád-tɛ ké káádtɛ́n, echêm mbakú edé mbále, áyə̄le meekáádtɛ́ɛ́ ne mměn, boŋ nkáadte, ne ane awě alómé mɛ. 17 Nɛ́ɛ béhúde ké nɛ̂ áte, á mbéndé echɛ̂n, éténlédé nɛ́n bán nzé bad bébɛ bébídé dyam mbóŋ, boŋ béhɔ́bé melemlem mé dyam, né ene mbóŋ edé mbóŋ e mbále. 18 Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán nwóó mbóŋ ébɛ, mměn ne mod awě alómé mɛ, awě adé echem Sáŋ.” 19 Hɛ́ɛ dɔ́ɔ Befarisia bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Héé sóó ádíí?” Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Nyéebíiʼɛ́ mɛ, nyéebíi-ʼáa ké echem Sáŋ. Nzé nyêmbíí mɛ, né nyêbíí kə́ə́ŋne echem Sáŋ.”

20 Yesuɛ anhɔ́b ábɛ́n eʼyale áde áyə́gtɛɛ́ á Ndáb-e-Dyǒb-te, bɛnbɛn ne wɛ́ɛ békoŋgɛɛ́ mɔné. Boŋ modmod enkênkóbpé mɔ́, áyə̄le eche póndé echě békóbɛɛ́ mɔ́ enkêmpaá.

21 Yesuɛ anláá ábê bad ámpē aá, “Mɛ̌kɛ̌, nzé mmaá-ʼɛ akɛ, nyɛ́ɛ̄hɛ̌d mɛ, boŋ nyéenyínné, né-ɔɔ́ nyɛ́ɛ̄wɛ̄ áwɛn mbéb-te. Wɛ́ɛ mɛ́bɛ̄ɛ̄, nyéehɛnlé apɛ áhed.” 22 Hɛ́ɛ bad bémbáá bé Israɛl bésɛdtɛɛ́ bán, “Ahɔ́beʼ aá, wɛ́ɛ mɔ́kɛɛ́ aá syánē déehɛnlé apɛ áhed, múmɔ́ ahɛde yə̌l awúu-yɛ?” 23 Anláá bɔ́ aá, “Nyêdíi bad ábe bébídé ásē wɛ́n, boŋ mɛ pɛn, mbídé ámīn. Nyêbídé á nkǒŋsé wɛ́n, mɛ pɛn, meebídɛɛ́ á nkǒŋsé wɛ́n.” 24 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńlāŋgē nyé mɛɛ́, “Nyɛ́ɛ̄wɛ̄ áwɛn mbéb-te. Nzé nyéedúbpe bán, ‘Ndíi Mod Awě Ńdíí,’ né nyɛ́ɛ̄wɛ̄-ʼɛ áwɛn mbéb-te.” 25 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Nzɛ́-módɛ́ édíí?” Dɔ́ɔ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nyaa e mod echě ńláŋgé nyé se á mbooted mɛɛ́ ndé chɔ́ɔ ńdíí. 26 Nwóó mam híin ahɔ́b tə̂ŋgɛne nyé, ne ákáad nyé. Boŋ mod awě alómé mɛ adíí mod a mbále, mekan ḿmě ńlâŋge-ʼáa nyé hɛ́n á nkǒŋsé médíi mekan ḿmě ńwógé áwē.” 27 Áde Yesuɛ áhɔ́bé nɛ̂, bénkênsóŋtɛ́nné bán Sáá awě adé ámīn mɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́. 28 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Póndé echě nyɛ́madté Mwǎn-a-Moonyoŋ abane ámīn, dɔ́ɔ nyɛ́bīīʼɛ́ bán, ‘Ndé mod awě ńhɔ́bé mɛɛ́ ndé.’ Nyêbíí-ʼɛ bán, meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyamdyam ne kunze echêm, boŋ dyam áde ńhɔ́bɛɛ́ ádíi dyam áde echem Sáŋ áyə́gté mɛ. 29 Ane awě alómé mɛ, adé-ʼɛ ne mɛ, eétɛdtɛɛ́ mměmpɛn, áyə̄le mbɛleʼ mekan ḿmě mébóŋnédé mɔ́.” 30 Bad híin ábe bénwōg nɛ́ɛ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ ḿmɛ́n mekan, béndūbē mɔ́.

Nzɛ́ɛ́ adé sáá awě bad bé Israɛl?

31 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bad bé Israɛl ábe béndūbē mɔ́ aá, “Nzé nyêdíi nyêhídeʼ ádêm ayə́ge, né nyêkǒŋté ábêm bembapɛɛ abɛ́. 32 Né nyɛ́ɛ̄bīī mbále, né ene mbále ěhūd-tɛ nyé á mehaŋ-tê.” 33 Bênkwɛntɛ́n bán, “Sêdíi nchyáátɛ́n ḿme Abrahamɛ. Séēbédɛ́ɛ́-ʼáa ntâŋ a mod mbêd. Chán-nɔ̄ éhɛle éhɔ̄bē wɛɛ́ séebáá á mehaŋ-tê?” 34 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mbéb adíi ntâŋ a mbéb. 35 Ntâŋ eebágké á túmbé-te abɛ́ ne abɛ́, boŋ mwǎn a túmbé, adíi mwǎn a túmbé póndé ésyə̄ə̄l. 36 Né-ɔɔ́, nzé Mwǎn ahúdé nyé á mehaŋ-tê, né dyamdyam déetédté nyé ntâŋ ámpē. 37 Mbíí mɛɛ́ nyêdíi nchyáátɛ́n ḿme Abrahamɛ, boŋ ké nɛ̂, nyêhɛde mɛ awúu, áyə̄le nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ ádêm ayə́ge ahíd. 38 Nlâŋge nyé mekan ḿme echem Sáŋ álúmté mɛ. Nyé-ʼɛ nyêbɛle mekan ḿme echɛn sáŋ áláŋgé nyé.”

39 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Abrahamɛ adíi echɛd sáŋ.” Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nzé nyênkǒŋ bǎn ábe Abrahamɛ abɛ́, né nyêbɛleʼ mekan ḿme Abrahamɛ ábɛ́léʼáá. 40 Mekan mésyə̄ə̄l ḿme ńkémbɛnlé ńdíi âláa nyé mbále echě ńwógé wɛ́ɛ Dyǒb. Kénɛ̂, nyêhɛde mɛ awúu. Abrahamɛ eébɛleʼaá, enɛ́n ndín e dyam. 41 Nyêbɛle mekan ḿme echɛn sáŋ ábɛlɛɛ́.” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Dyǒb děmpɛn-ɛɛ́ séwóó nɛ́ɛ echɛd Sáŋ, béēchyáa-ʼáa sé á asón.” 42 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nzé Dyǒb dênkǒŋ echɛn Sáŋ abɛ́, né nyêdəə́ mɛ, áyə̄le ḿbídé wɛ́ɛ Dyǒb ndé-ʼɛ hɛ́n bɔɔb. Meépedɛɛ́ ne mměn, boŋ mɔ́ alómé mɛ. 43 Nzɔm echě ekəə́ boŋ nyéēhɛ̄dēʼ mɛ ehɔ́b awóg, edíi nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ ábêm eʼyale awóg. 44 Nyêdíi bǎn ábe echɛn sáŋ, Satanɛ, ḿme mewêmtɛn mɔ́-ʼaá nyédə́ə́ ahíd. Se á mbooted, adíi ane awě awúɛʼ bad, eékwógnédɛ́ɛ́ mbále mbêd, áyə̄le mbále eésaá mɔ́ áte. Nzé akale metóm, né abɛle ḿme nsɔ́n áyə̄le adíi nkal a metóm, abɛ́-ʼɛ sáá a metóm. 45 Nyéedúbpɛ́ɛ́ mɛ, áyə̄le nkanle nyé mbále. 46 Nyé ahéé ahɛle alúméd aá, mbɛlé mbéb? Nzé nkanle nyé mbále, cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ nyéedúbpé mɛ? 47 Kénzɛ́ɛ́ awě ahúú ne Dyǒb, awóge eyale é Dyǒb. Nzɔm echě ekəə́ boŋ nyéewóglán edíi, nyéesaá bǎn bé Dyǒb.”

Bad bé Israɛl béekobɛɛ́ ayə́ge áde Yesuɛ

48 Hɛ́ɛ ábê bad bé Israɛl bétimtanné Yesuɛ bánken, “Éesaá mbále bán, sênkǎl mbále áde séhɔ́bé bán, edíi mod a Samaria, edəə́dəŋ é mbéb édé-ʼɛ wɛ áte-yɛ?” 49 Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Edəə́dəŋ é mbéb eésaá mɛ áte. Mbage echem Sáŋ edúbé, boŋ nyépɛn nyéēbāgɛ̄ɛ̄ mɛ edúbé. 50 Mměn meéhɛ̄dtɛ̄ɛ̄ yə̌l edúbé, boŋ mod adé awě ahɛdeʼ aá ńkud edúbé, mɔ́-ʼaá, abage mbakú echě etə́ŋgɛ́né. 51 Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě abɛleʼ chǒm-ɛ́ɛ ń'yə́gtɛɛ́, éewáá mbêd.” 52 Dɔ́ɔ ábê bad bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Bɔɔb dɔ́ɔ sébíí bán, edəə́dəŋ é mbéb édé wɛ áte. Abrahamɛ anwɛ́, bekal béʼdəə́dəŋ bɔ́mpē bénwɛ̄. Boŋ bɔɔb éhɔ̄bē wɛɛ́ mod awě adúbpé wɛ, éewáá mbêd. 53 Echɛd sáŋ Abrahamɛ anwɛ́. Ewémtɛ́né wɛɛ́ mɔ́tōmē mɔ́-yɛ? Bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bɔ́mpē bénwɛ̄. Nzɛ́-módɛ́ wɛwɛ éwêmtanné wɛɛ́ mɔ́dē?” 54 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nzé nhɛdte echem yə̌l edúbé, né échê edúbé éesaá dyamdyam. Echem Sáŋ awě nyéhɔ́bɛɛ́ bán mɔ́ adé nyé sáá, mɔ́ abage mɛ edúbé. 55 Nyéēbīīʼɛ́ mɔ́ mbêd, boŋ mbíí mɔ́. Nzé nhɔ́bé mɛɛ́ meebíiʼɛ́ mɔ́, né ndé nkal a metóm nɛ́ɛ nyé. Boŋ mbíí mɔ́, mbɛle-ʼɛ mam ḿme áhɔ́bɛɛ́. 56 Echɛn sáŋ Abrahamɛ ambɛ́ menyiŋge aá, mɔ́ɔ̄nyīn epun éche mɛ́pɛɛ́, annyín-nɛ chɔ́, abɛ́-ʼɛ menyiŋge bwâmbwam.” 57 Dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Áde wéēpēdɛ̄ɛ̄ móom mé mwɛ́ métáan, wɛɛ́ mɔ́nyīnē Abrahamɛ-yɛ?” 58 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, byánán bɛ́chyāā Abrahamɛ, ‘Ndé.’ ” 59 Áde ábê bad béwógé nɛ̂, dɔ́ɔ bébóótédé meláá ahɛd, âlúm mɔ́. Boŋ Yesuɛ ansɔɔ́m, abíd-tɛ á Ndáb-e-Dyǒb.

9

Yesuɛ achǒŋté mod awě béchyááné ndím

1 Áde Yesuɛ átómɛɛ́, dɔ́ɔ ányíné mod awě béchyááné ndím. 2 Dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “A-meléed, mbéb ḿme nzɛ́ɛ́ ńkə́ə́ boŋ béchyáá anɛ́n mod ne ndím? Mbéb ḿmē mwěn-ɛ, káa ḿme sáá bɔ́ nyaŋ?” 3 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Saké ḿme mbéb ńkə́ə́, saá-kaá ḿme sáá bɔ́ nyaŋ. Boŋ nɛ́n ábɛ́nlédé âbɛl ngíne e Dyǒb ébîd áwed áwē yə̌l. 4 Ngáne bǐn éʼdíi ényînnɛɛ́ ámīn, detə́ŋgɛ́né débɛl nsɔ́n ḿme ane awě álómé mɛ. Ehíntɛ́n ékwógé apɛ áde mod éehɛnlé nsɔ́n abɛl. 5 Bɔɔb áde ńdíí á nkǒŋsé, mɛ-ɛɛ́ ndé eʼnyínɛn bé ekíde bé nkǒŋsé.” 6 Áde Yesuɛ ámáá ahɔ́b nɛ̂, ansob aléed á ndɔɔb, atɔ́b dɔ́ boŋ áwɔ̄gtē ane mod a ndím á mǐd, 7 álāŋgē mɔ́ aá, “Kǎg, éwobe eʼsó á etoŋ é Silom” (ádê dǐn ádé nɛ́n bán, “Bélómé”). Né-ɔɔ́, ane mod ankɛ̌, áwōbē-ʼɛ mǐd. Antǐm ámbīd, ányînneʼ.

8 Hɛ́ɛ bad ábe bémbīī mɔ́ ne bad ábe bényínáá ngáne áchɔ́mɛɛ́ bwěm, bésɛdtɛɛ́ bán, “Saá anɛ́n mod ayɔ̌gké adyɛɛ ásē, áchɔ̄mē bwěm-ɛ?” 9 Doŋge dénhɔ̄b bán, “Mɔ̂dé,” ábíníí-ʼɛ bán, “Aáy! Awágne mɔ́ wágnɛ́n.” Boŋ ane mod mwěn anhɔ́b aá, “Mměn-ɛɛ́ ndé.” 10 Dɔ́ɔ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Chán-nɔ̄ émwédé abooted dé anyínɛn?” 11 Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Mod awě béchəgɛɛ́ bán, Yesuɛ, antɔ́b elɔɔb, awɔ́géd mɛ chɔ́ á mǐd, aláá-ʼɛ mɛ aá ńkɛ á etoŋ é Silom, ńkɛ ńwobe mǐd. Né-ɔɔ́, menkɛ̌. Awobe áde ńwóbpé mǐd, ḿbootéd-tɛ anyínɛn.” 12 Bênsɛdéd mɔ́ bán, “Héé ane mod adíí?” Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Meebíiʼɛ́.”

Befarisia béhɛ́dé áte ngáne
Yesuɛ áchóŋté mod a ndím

13 Bênkɛɛ́n ane mod awě ankwɛ̌ ndím wɛ́ɛ Befarisia. 14 Epun éche Yesuɛ ántɔ̄bpē elɔɔb ánēdē-ʼɛ ane mod mǐd áte, ébédɛ́ɛ Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. 15 Befarisia bênsɛdéd ane mod awě ankwɛ̌ ndím ámpē bánken, “Chán émwédé abootéd dé anyínɛn.” Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Antɔ́b elɔɔb awɔ́géd mɛ á mǐd. Áde ńwóbpé eʼsó, ḿbootéd-tɛ anyínɛn.” 16 Hɛ̂ dɔ́ɔ doŋge á Befarisia béhɔ́bɛɛ́ nɛ́n bán, “Anɛ́n mod awě abɛlé ádɛ́n dyam, eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abɛ́ mod awě Dyǒb álómé, áyə̄le eékoŋgɛɛ́ mbéndé e Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte.” Boŋ ábíníí-ʼɛ béhɔ́béʼáá bánken, “Chán mod a mbéb áhɛlɛsɛ ábɛléʼ échɛ́n ndín e menyáké?” Nɛ́n dêmpɛɛ́n nkabɛ́n átîntê echâb. 17 Né-ɔɔ́, Befarisia bênsɛdéd ane mod ámpē bánken, “Ngáne éhɔ́bé wɛɛ́ mɔ̂bɛlé boŋ ényînneʼ, cheé éwóó ahɔ́b á yə̌l echê?” Hɛ́ɛ ane mod ákwɛntanné bɔ́ aá, “Adíi nkal éʼdəə́dəŋ.”

18 Ké nɛ̂, bad bé Israɛl bénkêndúbɛ́ɛ́ bán, ane mod ansébé ndím akwɛ. Nɛ̂ dêmbɛ̌l bénchɛ̄lē sáá bɔ́ nyaŋ. 19 Bênsɛdéd bɔ́ bánken, “Nyɛ́ɛ̄ nyêchyáá anɛ́n mod awě nyéhɔ́bé bán, béchyáá ne ndím-ɛ? Chán-nɔ̄ ébɛ́nlédé boŋ ányīnnē bɔɔb?” 20 Dɔ́ɔ sáá bɔ́ nyaŋ békwɛntanné bán, “Sêbíí bán awɛd mwǎn mɔ̂dé, sêbíí-ʼɛ bán bénchyāā mɔ́ ne ndím. 21 Boŋ séēkooʼɛ́ abíi ngáne ámwédé anyínɛn, séebíi-ʼáa mod awě abɛlé boŋ ányīnneʼ. Nyésɛdte mɔ́, eésaá mwěndem, mwěn áhɔ̂b.” 22 Bénhɔ̄b nɛ̂ áyə̄le bébááʼáá bad bé Israɛl. Bad bé Israɛl bénhɔ̄b bán, kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé aá Yesuɛ mɔ̂dé Ane-awě-Béwɔ́gté, bɛ́nan mɔ́ á ndáb e mekáne. 23 Nɛ̂ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ sáá bɔ́ nyaŋ béhɔ́b bán, “Nyésɛdte mɔ́, eésaá mwěndem, mwěn áhɔ̂b.”

24 Hɛ́ɛ ábê bad bé Israɛl béchɛ̂nlɛɛ́ ane mod awě Yesuɛ ândidté bwâm ngen échě élóntɛ́né ébɛ, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “Kǎl echoŋ mbále á dǐn á Dyǒb. Sêbíí bán anɛ́n mod awě achǒŋté wɛ adíi mod a mbéb.” 25 Dɔ́ɔ ane mod átimtanné bɔ́ aá, “Meebíiʼɛ́ mɛ ké adé mod a mbéb kéʼɛ eésaá. Dyam ahɔ́g áde ḿbíí, ádé nɛ́n, menkwɛ̌ ndím boŋ bɔɔb nnyînneʼ.” 26 Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “Cheé âmbɛnlé boŋ ébootéd anyínɛn?” 27 Ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Mmaá nyé aláa boŋ kénɛ̂, nyéedúbpɛ́ɛ́ mɛ. Cheé nyéhɛdɛɛ́ bán ńláa nyé ámpē? Nyémpē nyêhɛdeʼ ábē bembapɛɛ abɛ́-yɛ?” 28 Hɛ́ɛ bésyə́əʼɛ́ mɔ́, béhɔ̄bē bán, “Wɛ-ɛɛ́ edé mbapɛɛ awě ane mod. Sêdíi bembapɛɛ ábe Mosɛɛ. 29 Sêbíí bán, Dyǒb dénhɔ̄b wɛ́ɛ Mosɛɛ, boŋ séebíiʼɛ́ wɛ́ɛ anɛ́n mod pɛn ábídé.” 30 Ane mod ankwɛntɛ́n aá, “Nɛ́n ádé nkɔ̂mtɛn ń yə̌l áte. Nyéebíiʼɛ́ wɛ́ɛ ábídé, boŋ kénɛ̂ abɛlé nnyînneʼ. 31 Debíí bán, Dyǒb déekwɛntánné mekáne mé bad bé mbéb, boŋ akwɛntan mekáne ḿme bad ábe bébage mɔ́ edúbé, bébɛlé-ʼɛ mam ḿme áhɛdɛɛ́. 32 Taasɛ nkǒŋsé ḿbootad mod eéwōgɛ̄ɛ̄ mbêd, bán mod abɛlé mod awě béchyááné ndím anyînneʼ. 33 Nzé anɛ́n mod awě achǒŋté mɛ enkêmbɛ́ mod a Dyǒb, né eéhɛleʼaá-sɛ ábɛl enɛ́n ndín e dyam.” 34 Dɔ́ɔ ábê bad békwɛntanné mɔ́ bán, “Béchyáá wɛ á mbéb-te, ékwōg-kɛ á mbéb-te, boŋ bɔɔb éhɛdé sé ayə́ged-ɛ?” Hɛ́ɛ dɔ́ɔ bébídté mɔ́ á ndáb e mekáne.

Ndím e edəə́dəŋ

35 Áde Yesuɛ áwógé bán bébídté ane mod awě ânchoódté á ndáb e mekáne, anhɛd mɔ́. Áde ányíné mɔ́, ansɛdéd mɔ́ aáken, “Edúbpé Mwǎn-a-Moonyoŋ-ɛ?” 36 Ane mod antimtɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáŋ nzɛ́ɛ́ adé Mwǎn-a-Moonyoŋ, láá mé âbɛl nɛ́n ńdúbe mɔ́?” 37 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Emaá mɔ́ anyín, nyúmɔ̄-ʼaá nyêkaleʼ nɛ́n.” 38 Hɛ́ɛ ane mod áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-sáŋ, ndúbpé!” Abwɔ́g-kɛ mebóbóŋ âbɛ mɔ́ edúbé. 39 Yesuɛ anhɔ́b aá, “Mpedé á nkǒŋsé wɛ́n, âkáad bad âbɛl nɛ́n bad ábe békwédé ndím bényínɛn, ábe bɔ́-ʼɛ bényînneʼ, békwɛ ndím.”

40 Áde doŋge á Befarisia ábe bɔ́ɔbɛ Yesuɛ bémbɛ̄ áhed béwógé nɛ̂, bênsɛdéd mɔ́ bánken, “Sêdúbpé bán, weehɔ́bɛ́ɛ́ wɛɛ́ sémpē sêkwedé ndím?” 41 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nzé nyênkwɛ ndím, né mbéb méesaá nyé á yə̌l. Boŋ bɔɔb áde nyéhɔ́bɛɛ́ bán nyênyínneʼ, mbéb ńdíí ńdé nyé á yə̌l.”

10

Ngan e Nnɔn a ńdyɔŋ ḿ mbód
ne éche mbód

1 Yesuɛ anhɔ́b aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě eépoo á mmwɛ mé abem á mbód, boŋ átim achə́gé pɛd empée, adíi nchîb, abɛ́-ʼɛ mod e ewúɛn. 2 Mod awě apooʼ á mmwɛ mé abem mɔ̂dé Nnɔn a ńdyɔŋ ḿ mbód. 3 Mod awě anɔne abem adibnad mɔ́ ekob. Achəge mbód tɛ́ɛ́ ne dǐn, ábīdnē-ʼɛ chɔ́. 4 Abídné-ʼaá chɔ́, atómɛ́n chɔ́, chɔ́-ʼɛ éhīdē mɔ́, áyə̄le ébíí éche ehɔ́b. 5 Boŋ échê mbód éehídɛ́ɛ́ nken mbêd. Ébɛléʼ ébāāʼ mɔ́ á yə̌l báán, áyə̄le éechemɛ́ɛ́ éche ehɔ́b.” 6 Yesuɛ ankalé bɔ́ enɛ́n ngan boŋ bénkênsóŋtɛ́nné.

Yesuɛ aá mɔ́ɔ mɔ́dē
Nnɔn a ńdyɔŋ ḿ mbód a bwâm

7 Né-ɔɔ́, Yesuɛ ambád ámpē aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛ-ɛɛ́, mɛ́ɛ ndé mmwɛ mé ekob wɛ́ɛ mbód épooʼɛ́. 8 Byánán mɛ̌pɛ̌, bad bésyə̄ə̄l ábe bésébpé apɛ bébédɛ́ɛ bechîb ne bad bé ewúɛn, boŋ mbód éekênwógɛ́nné bɔ́. 9 Mɛ-ɛɛ́ ndé ekob. Kénzɛ́ɛ́ awě apoó áwêm, ǎkǔd eʼsoósoŋ. Ǎsɔ̄l, abíd-tɛ ésebán mod atagte mɔ́. Ǎkud-tɛ kéchéé éche áhɛdɛɛ́. 10 Nchîb apag dásɔ̄ âchíb, âwúu ne âbébed. Mpedé âbɛl boŋ békud aloŋgé áde álóné mbon. 11 Mɛ-ɛɛ́ ndé nnɔn-a-mbód a bwâm. Nnɔn-a-mbód a bwâm adé mboŋsɛ́n âwɛ́ á nló ḿme éche mbód. 12 Mod awě bétédé á nsɔ́n tédɛ́n, ânɔn mbód, áde mwěn éesaá nnɔn-a-mbód, áde éesaá-ʼaá nwóó-mbód, ányínɛɛ́ nyínɛ́n nɛ́ɛ ngə ehúɛʼɛ́, áchēnē mbód, atóm mehélé. Ene póndé dɔ́ɔ ngə ésogɛɛ́ mbód, échíníí-ʼɛ épáŋtéd áte. 13 Ane mod atóme mehélé áyə̄le adíi mod awě bétédé á nsɔ́n tédɛ́n, eewôŋnɛɛ́ échê mbód póndé. 14 Mɛ́ɛ ndé nnɔn-a-mbód a bwâm. Mbíí échem mbód, échem mbód-tɛ ébíí mɛ. 15 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Titɛ́ɛ ábíí mɛ, mɛ-ʼɛ mbíí mɔ́. Mbǒŋsɛ́né-ʼɛ âwɛ́ á nló ḿme échem mbód. 16 Nwóó-ʼɛ mbód émpēe éche éesɛ̌ á abem-tê wɛ́n, ntə́ŋgɛ́né chɔ́mpē apɛɛn, chɔ́mpē éwōg échem ehɔ́b, né-ɔɔ́, abem dɛ́bɛ̄ ahɔ́g, nnɔn-a-mbód-tɛ nhɔ́g. 17 Titɛ́ɛ adəə́ mɛ, áyə̄le mbǒŋsɛ́né âwɛ́ âbɛl ńkud ádêm aloŋgé ámbīd ámpē. 18 Modmod eékobnɛ́ɛ́ mɛ ádêm aloŋgé, boŋ mbage dɔ́ ne mměn. Nwóó ngíne âbɛ ádêm aloŋgé, nwóó-ʼɛ ngíne âtéd dɔ́ ámpē. Nɛ́n dɔ́ɔ Titɛ́ɛ áláŋgé mɛ aá ḿbɛl.”

19 Ábɛ́n eʼyale ábe Yesuɛ bêmpɛɛ́n nkabɛ́n átîntê e bad bé Israɛl ámpē. 20 Bɔ́ bad híin béhɔ́béʼáá nɛ́n bán, “Edəə́dəŋ é mbéb édé mɔ́ áte, apedé mǐn. Chán nyéhɛle nyéwōglān mɔ́?” 21 Boŋ bémpēe béhɔ́béʼáá bán, “Mod awě edəə́dəŋ é mbéb édíí áte eehɔ́bɛ́ɛ́ échɛ́n ndín e mekan. Edəə́dəŋ é mbéb éhɛle ébɛ̄l mod awě akwedé ndím anyínɛn-ɛ?”

Bad bé Israɛl bébáá Yesuɛ á yə̌l

22 Ngande e Nnamed ń Ndáb-e-Dyǒb ékóbtéʼáá á Jerusalɛm. Nɛ́n ábédé á pondé éche ahéb ábágkē bwâmbwam. 23 Yesuɛ ahyɔ́mméʼáá á abepé á Ndáb-e-Dyǒb áde béchə́géʼáá bán Abepé áde Solomonɛ. 24 Bad bé Israɛl bênləŋnéd mɔ́, bésɛdté mɔ́ bán, “Póndé ehéé wɛwɛ wɛ́sōgkē sé abane á edibelónɛ́ɛ́-te? Nzé wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté, épanléd sé áte.” 25 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Mmaá nyé aláa, boŋ nyéedúbpɛɛ́. Nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́ á dǐn áde awêm Titɛ́ɛ, měn ḿbíde mɛ mbóŋ. 26 Boŋ nyéedúbpɛ́ɛ́ áyə̄le nyéesaá échêm mbód. 27 Échem mbód éwóge échêm ehɔ́b. Mbíí chɔ́, chɔ́-ʼaá éhíde mɛ. 28 Mbage bɔ́ aloŋgé áde déemaáʼ, béewáá-ʼaá mbêd. Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ásog bɔ́ áwêm mekáá. 29 Chǒm echě awêm Titɛ́ɛ ábágé mɛ étómé chǒm ésyə̄ə̄l, * modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ásog bɔ́ á mekáá ḿme Titɛ́ɛ. 30 Sé Titɛ̂ sêdíi mod nhɔ́g.”

31 Bad bé Israɛl béntēd meláá ámpē âlúm Yesuɛ. 32 Boŋ anláá bɔ́ aá, “Nlúmté nyé ekud é nsɔ́n ḿ bwâm éche ébídé ne echem Sáŋ. Nyêhɛde me meláá alúm, âwúu mɛ. Ḿmê nsɔ́n ńhéé nyéhɛdɛɛ́ mɛ meláá alúmɛn.” 33 Dɔ́ɔ békwɛntanné bán, “Séēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ wɛ meláá alúm áyə̄le nsɔ́n ḿ bwâm ḿme ébɛ́lé. Boŋ sêlúme wɛ meláá áyə̄le esyə́ə́ Dyǒb.” 34 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Ngɔ́mē éténlédé áwɛn Kálag e Mbéndé nɛ́n bán, Dyǒb áhɔ́bé aá, ‘Nyêdíi myǒb.’ 35 Debíí nɛ́n bán, eyale é Dyǒb éekwagké. Dyǒb dênchə̌g bad ábe ánlōmɛ̄nnē échē eyale aá bédíi myǒb. 36 Mɛ-ɛɛ́ Dyǒb ánámté boŋ alóm-mɛ á nkǒŋsé, chán-nɔ̄ nyéhɛle nyéhɔ̄bē bán, nsyə́ə́ Dyǒb áyə̄le ńtúmé ahɔ́b mɛɛ́ ndíi Mwǎn a Dyǒb? 37 Nzé meébɛ̄lē nsɔ́n ḿme Titɛ́ɛ, nyéedúbpé mɛ. 38 Boŋ nzé édé nɛ́n bán mbɛle mɔ́, nyêdúbé ḿmê nsɔ́n ké nyéedúbpe mměn, âbɛl nɛ́n nyébíi nyésôŋtɛn-nɛ ngen pɔ́g ne ésyə̄ə̄l nɛ́n bán, Titɛ́ɛ adé mɛ áte, mɛ-ʼɛ mbɛ́ mɔ́ áte ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l.”

39 Ḿmɛ́n mam ḿme ánhɔ̄bpē mêmbɛ̌l bênwanɛ́n mɔ́ akób ámpē, boŋ ambíd bɔ́ á mekáá.

40 Ámbīd enɛ̂, Yesuɛ antǐm ámbīd á pɛd e edíb é Jodan eníníí, á abwɔ́g á hǒm wɛ́ɛ Jɔnɛ, Ndusɛnɛ ádúsánnáá bad, ádyɛ̄ɛ̄ áhed. 41 Ndun e mod epagéʼáá áwē. Ábê bad béhɔ́béʼáá bán, “Jɔnɛ, Ndusɛnɛ eébɛleʼaá menyáké boŋ kéchéé éche áhɔ́bé tə̂ŋgɛne anɛ́n mod édé mbále.” 42 Né-ɔɔ́, ndun e mod echě embɛ́ áhed, endúbé Yesuɛ.

11

Kwééd eche Lazarɔsɛ

1 Mod nhɔ́g ambɛ́ awě béchə́géʼáá bán Lazarɔsɛ, akǒnléʼáá. Lazarɔsɛ ne baányaŋ bé bebaád, Maria ne Mataa bédyɛ́ɛ́ʼáá á dyad á Bɛtani. 2 Anɛ́n Maria awě mwǎnyaŋ Lazarɔsɛ ákónléʼáá, mɔ̂ anwɔ́géd Yesuɛ dyɔ̌g dé elod é bwâm á mekuu, boŋ apínnéd échē esid. 3 Né-ɔɔ́, Maria bɔ́ Mataa bɔ́ bénlōm nsəl wɛ́ɛ Yesuɛ bán, “A-Sáŋ, awoŋ nsón a nlém akonleʼ.” 4 Áde Yesuɛ áwógé ḿmɛ́n nlébtéd anhɔ́b aá, “Ḿmɛ́n nkole méesógké ne kwééd. Nɛ́n ábɛ́nlédé âbɛ Dyǒb ehúmé, âbɛl boŋ Mwǎn a Dyǒb ákud edúbé.” 5 Yesuɛ andə̌ŋ Mataa, Maria ne Lazarɔsɛ. 6 Ké nɛ̂, áde áwógé bán, Lazarɔsɛ akonle andíi ambɛ́ wɛ́ɛ ámbɛ̄ɛ̄ eʼpun éʼbɛ. 7 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Détim ámbīd á Judeya.” 8 Dɔ́ɔ ábe bembapɛɛ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán “A-meléed, kíné saá áwed dɔ́ɔ bad béhɛ́déʼáá wɛ meláá awúɛn súútə́ŋʼɛ?” 9 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Éesaá mbále bán mǔte ńwóó dyôm á háwa ne ébɛ-yɛ? Bad ábe békag mǔte béekwagké áyə̄le bédé ne ane awě adé eʼnyínɛn bé ekíde bé nkǒŋsé. 10 Boŋ nzé békag nkuu, dɔ́ɔ békwagké áyə̄le eʼnyínɛn bé ekíde béesaá.” 11 Áde Yesuɛ ámáá ahɔ́b nɛ́n ambád ámpē aá, “Awɛd nsón Lazarɔsɛ akúne, boŋ nkag mɔ́ anyem ásē.” 12 Ábē bembapɛɛ bénlāā mɔ́ bán, “A-Sáŋ, nzé akúne né ǎdyɛɛ́ bwâm.” 13 Yesuɛ ahɔ́béʼáá nɛ́n áyə̄le ambíí aá, Lazarɔsɛ awédé, boŋ ábē bembapɛɛ bénwēmtɛ̄n bán, ahɔ́be aá, akúne kúnɛ́n. 14 Né-ɔɔ́, Yesuɛ ampanléd bɔ́ áte aá, “Lazarɔsɛ awédé, 15 boŋ á yə̌l echɛ̂n, ndé menyiŋge nɛ́n mɛɛ́ meebédɛɛ́ áhed âbɛl boŋ nyédúbe. Syánē dékag-kɔɔ́ áwed bɔɔb.” 16 Hɛ̂ dɔ́ɔ Tɔmasɛ (awě bênchuúʼɛ́ bán, Nhɛ́d) álâŋgɛɛ́ baáb bembapɛɛ aá, “Syánē ámpē dékag áwed âbɛl boŋ nzé kwééd chɔ́ edé déwɛ̂ ne Meléede.”

Yesuɛ mɔ́ adé mpuu ne aloŋgé

17 Bɔɔb-pɔɔ́, áde Yesuɛ ápédé á Bɛtani, antán nɛ́ɛ bémáá Lazarɔsɛ alíme. Ene póndé né ḿmê ndim ńkébɛ̄ á soŋ-tê eʼpun éʼniin. 18 Bootya á Bɛtani âpɛ á Jerusalɛm ábédé dyam máyl mébɛ. 19 Ekud é bad bé Israɛl ênhyɛ̌ wɛ́ɛ Mataa bɔ́ Maria âwenned bɔ́ áyə̄le kwééd eche awab mwǎnyaŋ. 20 Áde Mataa áwógé bán, Yesuɛ ahúɛʼ, ankɛ̌ mɔ́ abomɛn á nzii, boŋ Maria anlyə̌g á ndáb. 21 Dɔ́ɔ Mataa álâŋgɛɛ́ Yesuɛ aá, “A-Sáŋ, nzé wembɛ́ hɛ́n né mwǎnned eewédɛɛ́. 22 Boŋ ké nɛ̂, mbíí mɛɛ́ ké bɔɔb kéchéé éche ésɛ́dté Dyǒb, Dyǒb dɛ́bɛ̌ wɛ.” 23 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Mwǎnyoŋ ǎbɛ̄ á aloŋgé ámpē.” 24 Mataa antimtɛ́n mɔ́ aá, “Mbíí mɛɛ́ ǎpuú á póndé e mpuu mbwɛ mé asóg.” 25 Dɔ́ɔ Yesuɛ aláŋgé mɔ́ aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé mpuu né aloŋgé. Nzé mod adúbpé mɛ, ké anwɛ́, ǎbɛ̄ abɛ́ á aloŋgé. 26 Kénzɛ́ɛ́ awě adé á aloŋgé boŋ adúbé-ʼɛ mɛ, éewáá mbêd. Edúbpé né-yɛ?” 27 Hɛ́ɛ Mataa ákwɛntanné aá, “Ɛɛ, A-Sáŋ, ndúbpé mɛɛ́ wɛ-ɛɛ́ edé Ane-awě-Béwɔ́gté, Mwǎn a Dyǒb awě Dyǒb áhɔ́bé aá, ǎpɛ̄ á nkǒŋsé.”

Yesuɛ achií

28 Áde Mataa áhɔ́bé nɛ̂, antǐm ámbīd, ákɛ̄ áchəg mwǎnyaŋ Maria kun, aláá mɔ́ aá, “Meléede adé hɛ́n, asɛdte-ʼɛ wɛ.” 29 Áde Maria áwógé nɛ̂, anhidé ásē mehélé, ákɛ atán Yesuɛ. 30 Bɔɔb-pɔɔ́, Yesuɛ enkêmpaá asɔ́l á dyad-tê, andíi ambɛ́ wɛ́ɛ Mataa ántānnē mɔ́. 31 Áde bad bé Israɛl ábe bébédé á ndáb-te ne Maria âwenned mɔ́, bényíné nɛ́ɛ ábídé á ndáb-te ne mehélé, anyəgte á soŋ, bénwēmtɛ̄n bán, akag achii. Né-ɔɔ́, bénhīd mɔ́.

32 Áde Maria ápédé wɛ́ɛ Yesuɛ ámbɛ̄ɛ̄ boŋ anyín mɔ́, ankwɛ̌ mɔ́ á mekuu, ahɔ́b aá, “A-Sáŋ, nzé wembɛ́ hɛ́n, né mwǎnned eewédɛɛ́.” 33 Anyín áde Yesuɛ ányíné nɛ́ɛ Maria áchyɛɛʼɛ́, anyín-nɛ nɛ́ɛ bad ábe bénhīd mɔ́ béchyɛɛʼɛ́, ngɔl enkonnéd mɔ́, átāg-kɛ áte á nlém-tê bwâmbwam. 34 Ansɛdéd aáken, “Héé nyélímmé mɔ́?” Bênkwɛntɛ́n bán, “A-Sáŋ, hyɛ̌ ényîn.” 35 Yesuɛ anchií. 36 Hɛ́ɛ bad bé Israɛl béhɔ́bɛɛ́ bán, “Nɛ́dē ankǒŋ mɔ́ adəŋ-óó!” 37 Boŋ bɔ́ doŋge á bad bénhɔ̄b bán, “Ngɔ́mē ambɛ̌l mod awě ankwɛ ndím ányīnne. Eéhɛleʼaá-sɛ ábɛl Lazarɔsɛ eewág-ɛ?”

Yesuɛ apuúdté Lazarɔsɛ

38 Ngɔl enkonnéd Yesuɛ á nlém ámpē. Né-ɔɔ́, ankɛ̌ á soŋ. Ene soŋ ebédɛ́ɛ soŋ echě bépwɔ́gé aláá áte, boŋ békútɛ́n chɔ́ nsəl ne aláá. 39 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábê bad aá, “Nyéhûd ádê aláá.” Dɔ́ɔ Mataa, mod awě awédé mwǎnyaŋ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-Sáŋ, ndim mɛ́mǎd abooted dé achum bɔɔb áyə̄le ńkídémbɛ́ á soŋ-tê bɔɔb eʼpun éʼniin.” 40 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá “Meelâŋgɛɛ́ wɛ mɛɛ́ nzé edúbpé né wɛ̌nyīn Ngum e Dyǒb-ɛ?” 41 Né-ɔɔ́, ábê bad bénhūd ádê aláá á nsəl ń soŋ. Dɔ́ɔ Yesuɛ ánɔ́né ámīn boŋ áhɔ̄bē aá, “A-Tɛ̂, nságnɛ́né wɛ áyə̄le éwógé mɛ mekáne. 42 Mbíí mɛɛ́ eyɔ̌gké mɛ mekáne awóg, boŋ nhɔ́be nɛ́n âbɛl boŋ ábɛ́n bad ábe bédé hɛ́n bédúbe bán, wɛ-ɛɛ́ elómé mɛ.” 43 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂ dɔ́ɔ áchə́gté ehɔ́b ámīn boŋ áchɛ̄nlē Lazarɔsɛ aá, “A-Lazarɔs, bíd áwed!” 44 Ane mod awě ammǎd awɛ́ abíd-tɛ áwed. Mbɔ́m éche bênkaánné mɔ́ mekuu ne mekáá ne tumbe echě bênkaánné mɔ́ eʼsó, émbɛ̄ ébɛ̄ mɔ́ á yə̌l. Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéhune mɔ́ ábê bwěm á yə̌l, ákag.”

Béhəgke Yesuɛ

(Mat 26.1-5; Mak 14.1-2; Luk 22.1-2)

45 Bad bé Israɛl ábe bênkɛ̌ Maria á mewenned bényīn mekan ḿme Yesuɛ âmbɛnlé, béndūbē-ʼɛ Yesuɛ. 46 Boŋ bɔ́ doŋge á bad bênkɛ̌ Befarisia atán, béláá bɔ́ mam ḿme Yesuɛ ábɛ́lé. 47 Hɛ́ɛ beprisɛ bémbáá ne Befarisia béchɛ́nlé mbom ń káánsɛl. Bénhɔ̄b bán, “Cheé dɛ́bɛnlé bɔɔb? Detə́ŋgɛ́né dyam abɛl áyə̄le anɛ́n mod abɛle menyáké bwâmbwam! 48 Nzé detɛ̌dté bán, ákɛɛne ḿmɛ́n mekan áʼsō né moosyəə́l ǎdūbē mɔ́. Nzé moosyəə́l adúbpé-ʼɛ mɔ́, né bad bé Roma bɛ́pɛ̌, békōbɛ̄n-nɛ syánē echɛd Ndáb-e-Dyǒb, békōbɛ̄n-nɛ syánē ádɛ̄d aloŋ.” 49 Dɔ́ɔ mod nhɔ́g átîntê echâb awě béchə́géʼáá bán Kaifasɛ, awě abédé prisɛ ambáámbáa ḿmê mwɛ̌, áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyéebíiʼɛ́ dyamdyam. 50 Nyéenyínɛ́ɛ́ nɛ́n bán ébóó bán, mod nhɔ́g áwɛ̂ á nló ḿ moosyəə́l tómaa aloŋ ásyə̄ə̄l ábɔ́ɔ?” 51 Kénɛ́ɛ áhɔ́béʼáá nɛ̂, saké ḿmē mewêmtɛn měn mɔ́ɔ áhɔ́bnéʼáá nɛ̂. Ngáne ábédé prisɛ ambáámbáa ḿmê mwɛ̌, ahɔ́béʼáá dyam áde dɛ́bɛnléd, áʼsō éʼ póndé, aá Yesuɛ ǎwɛ̄ á nló ḿ bad bé Israɛl. 52 Saá-kaá á nló ḿ bad bé Israɛl bénpɛn, boŋ kə́ŋne âlad bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l ábe bémáá ahɛnted áte hǒm ahɔ́g, âbɛl bébɛ̂ mod nhɔ́g.

53 Bootya échê epun bad bémbáá bé Israɛl bêmbootéd Yesuɛ ahəge, âwúu mɔ́. 54 Nɛ́n dêmbɛ̌l Yesuɛ eebídeʼaá á nhɛ́né ámpē átîntê e bad bé Israɛl. Bɔ́ɔbɛ ábē bembapɛɛ bênhidé békɛ̄ á dyad áde béchəgɛɛ́ bán Efrem, bédyɛ̄ɛ̄-ʼɛ áwed. Ádê dyad ábédé bɛnbɛn ne ehyáŋge. 55 Póndé e ngande e Nnyíme-ámīn embɛ́ bɛnbɛn. Né-ɔɔ́, bad híin bémbīd myad ne myad, békɛ̄ á akuu á Jerusalɛm âwobe échab yə̌l ngáne mbéndé e Mosɛɛ éhɛ́déʼáá, âboŋsɛn ngande e Nnyíme-ámīn. 56 Ábê bad bé Israɛl bémbɛ̄ béhɛdé Yesuɛ. Áde béládné á Ndáb-e-Dyǒb bésɛ́dtéʼáá, nhɔ́g ne aníníí bánken, “Chán nyéwémtɛ́né, nyêdúbpé bán, ǎhyɛ ngande-yɛ?” 57 Beprisɛ bémbáá ne Befarisia béntōmēd ehə́ŋgé bán, kénzɛ́ɛ́ awě anyíné Yesuɛ áhyɛ áláa bɔ́, âbɛl boŋ békōb mɔ́.

12

Béwɔ́gté Yesuɛ á Bɛtani

(Mat 26.6-13; Mak 14.3-9)

1 Áde ngande e Nnyíme-ámīn élyə́gé eʼpun ntóób, Yesuɛ ankɛ̌ á Bɛtani wɛ́ɛ Lazarɔsɛ awě âmpuúdté ádyɛ́ɛ́ʼáá. 2 Bêmbɛlé Yesuɛ ndyééd áhed. Mataa mɔ́ antómēd ene ndyééd. Lazarɔsɛ ambɛ́ nhɔ́g átîntê e bad ábe bɔ́ɔbɛ Yesuɛ bébédé á tébelɛ âdyɛ́ ndyééd. 3 Hɛ́ɛ Maria átédé epom é dyɔ̌g dé elod á bwâm áde álɛ́lé nkun bwâmbwam. Ádê dyɔ̌g bébɛ́nlé dɔ́ nâd.* Anwɔ́géd Yesuɛ á mekuu, apíné-ʼɛ mɔ́ mekuu ne échē esid é nló. Elod é bwâm énlɔ̄g ndáb áte esyəə́l. 4 Dɔ́ɔ Judas Iskariɔdɛ, mbapɛɛ nhɔ́g awě émbɛ̄ɛ̄ bán mɔ́ ǎsōm Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, 5 “Cheé bénkênsómmé ádɛ́n dyɔ̌g, bétéd ḿmɛ́n mɔné békɛ̄ bébɛ̄ betóótōkɛ̄ bé bad? Béhɛ́léʼáá-sɛ bésóm ádê dyɔ̌g dyam-ɛ́ɛ áde nsábe ḿ mwɛ̌ nhɔ́g.” 6 Judasɛ anhɔ́b nɛ̂, saké áyə̄le abédé betóótōkɛ̄ bé bad ngɔl, boŋ áyə̄le abédɛ́ɛ nchîb. Ngáne ábédé mod awě awánládtáá bɔ́bɔ̄ɔ ekwɛ é mɔné, ayɔ̌gkéʼáá mɔné atéd ámbīd. 7 Boŋ Yesuɛ anhɔ́b aá, “Tɛdé mɔ́, ákoo áde ályə́gé ásē âbɛl boŋ ábɛnled dɔ́ mbwɛ ḿme bɛ́līmɛ̄ɛ̄ mɛ. 8 Betóótōkɛ̄ bé bad bédé ne nyé póndé tɛ́ɛ́ boŋ mɛ pɛn méebáá ne nyé póndé ésyə̄ə̄l.”

Béhəgke Lazarɔsɛ

9 Ene póndé-ɔɔ́, bad bé Israɛl híin bénwōg bán, Yesuɛ adé á Bɛtani. Né-ɔɔ́, bênkɛ̌ áwed. Saké Yesuɛ mwěmpɛn mɔ́ ankə̌ŋ boŋ békɛ̄ áwed, boŋ bênkɛ̌ Lazarɔsɛ anyín awě Yesuɛ âmpuúdté. 10 Né-ɔɔ́, Beprisɛ bémbáá béhə́gkéʼáá kə́ə́ŋne Lazarɔsɛ âwúu mɔ́, 11 áyə̄le bad bé Israɛl bétɛ́dtéʼáá bɔ́, bédūbpē Yesuɛ. Béndūbē Yesuɛ áyə̄le dyam áde dêmbɛnléd ne Lazarɔsɛ.

Yesuɛ asɔ́lé á Jerusalɛm nɛ́ɛ kə̂ŋ

(Mat 21.1-11; Mak 11.1-11; Luk 19.28-40)

12 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, ndun e mod echě enhyɛ̌ á Ngande e Nnyíme-ámīn bénwōg bán Yesuɛ apag á Jerusalɛm. 13 Hɛ̂ dɔ́ɔ bésɛ́lé eʼkikag éʼ mií boŋ békǎg mɔ́ abomɛn á nzii. Béhágéʼáá eʼsaád bán, “Hosána! Nnam ḿbɛ̂ ne ane awě apedé á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́. Nnam ḿbɛ̂ ne kə̂ŋ e bad bé Israɛl!”

14 Yesuɛ ankǔd etum é ésɛl, ádīī-ʼɛ chɔ́. Nɛ́n dêmbɛnléd ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

15 “Á-bad bé Zayɔn, nyéebááʼ,

nyénɔneʼ echɛn kə̂ŋ ehúɛʼ,

ediídé-ʼɛ etum é ésɛl.”

16 Á póndé echě ḿmɛ́n mekan mébɛ́nlédé, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bénkênsóŋtɛ́nné. Boŋ áde Yesuɛ âmpuúʼɛ́ ne ehúmé é Dyǒb, dɔ́ɔ bênchemmé bán mam ḿme mébɛ́nlédé tə̂ŋgɛne Yesuɛ mɔ́ɔ mêntenléd, á yə̌l echê.

17 Ndun e mod echě embɛ́ ne Yesuɛ áde áchɛ́nlé Lazarɔsɛ á soŋ-tê boŋ ápuudté mɔ́, embɛ́ ékaléʼ ḿmê nkalaŋ. 18 Né-ɔɔ́ ndun e mod enkɛ̌ Yesuɛ abomɛn áyə̄le ábɛ́n eʼchemléd bé menyáké ábe âmbɛnlé. 19 Hɛ́ɛ Befarisia bélâŋgɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bán, “Nyénɔneʼ! Kə́ŋne bɔɔb deéhɛ́lɛ́ɛ́ dyamdyam abɛl. Nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l ńhide mɔ́.”

Bad bé Grikia béhɛde Yesuɛ

20 Doŋge á bad bé Grikia bémbɛ̄ átîntê e bad ábe bênkɛ̌ ngande e Nnyíme-ámīn á Jerusalɛm, âkɛ dé abɛ Dyǒb edúbé. 21 Bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Filibɛ. Filibɛ awě ambíd á dyad á Betsaida á mbwɔ́g e Galilia. Bénlāā mɔ́ bán, “A-Sáŋ, sêdəə́ Yesuɛ anyín.” 22 Filibɛ ankɛ̌ Andreya aláa. Dɔ́ɔ bɔ́ bad bébɛ békíí Yesuɛ aláa. 23 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Póndé epedé echě ehúmé e Mwǎn-a-Moonyoŋ énnyīnēdtē. 24 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, mbum e ngun pɔ́g edíi mbum e ngun pɔ́g, kə́ə́ŋ né béwéné chɔ́ á ndɔɔb-tê boŋ ewɛ́. Ewâg-káa, boŋ echyáá mbum é ngun émpēe éche ébúú áte. 25 Mod awě adəə́ ádē aloŋgé, ǎbɔ̄d dɔ́. Mod awě mɔ́-ʼɛ akɔɔ́ ádē aloŋgé, á nkǒŋsé-te wɛ́n, ǎkəə́ dɔ́ á aloŋgé áde déemaáʼ. 26 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛnle mɛ, atə́ŋgɛ́né awêm mbəledɛ abɛ́. Ké héé-ʼɛ wɛ́ɛ ńdíí, awêm mbəledɛ atə́ŋgɛ́né abɛ́ áhed. Echem Sáŋ ǎbɛ̌-ʼɛ kénzɛ́ɛ́ awě abɛnle mɛ edúbé.

Yesuɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne eche kwééd

27 “Bɔɔb-pɔɔ́, nlém ńtage mɛ áte. Cheé-ɔ̄ mɛ́hɔ̄bpē? Ńhɔ̂b mɛɛ́, ‘A-Tɛ̂, weémwāg-sɛ metake ḿme méhúɛʼ métán mɛ-yɛ?’ Aáy, méehɔ́bpé nɛ̂, áyə̄le enɛ́n póndé e metake chɔ̂ ekəə́ boŋ ḿpag wɛ́n. 28 A-Tɛ̂, lúméd echôŋ ngum.” Hɛ́ɛ ehɔ́b ébídɛɛ́ á Dyǒb nɛ́n bán, “Nlúmté echêm ngum, mɛ̌lūmēd-tɛ chɔ́ ámpē.” 29 Ene ndun e mod echě embɛ́ áhed enwóg échê ehɔ́b. Bénhɔ̄b bán dyǒb dɔ́ɔ ákúmé áte. Bad bémpēe bénhɔ̄b bán, ángɛl chɔ́ ehɔ́bé áwē. 30 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Áyə̄le echɛ̂n dɔ́ɔ échɛ́n ehɔ́b ébídé, saké áyə̄l echêm. 31 Póndé epedé echě Dyǒb dɛ́kāādtē ḿmɛ́n nkǒŋsé. Nkamlɛn ḿme nkamlɛnɛ á nkǒŋsé mɛ́kwɛ̌ bɔɔb. 32 Boŋ áde bɛ́madté mɛ anyen ámīn, mɛ̌dǒl bad bésyə̄ə̄l áwêm.” 33 (Yesuɛ anhɔ́b nɛ̂ âlúmed ndín e kwééd echě áwɛ̄ɛ̄.) 34 Ndun e mod echě embɛ́ áhed enkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Sêwógé á mbéndé-te bán Ane-awě-Béwɔ́gté ǎbɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé. Chán-nɔ̄ éhɔ́bɛɛ́ wɛɛ́ ‘Bétə́ŋgɛ́né bényēn Mwǎn-a-Moonyoŋ ámīn.’ Nzɛ́ɛ́ adé anɛ́n ‘Mwǎn-a-Moonyoŋ?’ ” 35 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Eʼnyínɛn bé ekíde bɛ́bē ne nyé á esóŋ e póndé ngɛ̂n. Nyékag bɔɔb áde eʼnyínɛn bé ekíde éʼdíi éʼdíí, âbɛl boŋ ehíntɛ́n éēkōbē nyé. Mod awě akag á ehíntɛ́n-tê eebyɛ́ɛ́ʼɛ́ wɛ́ɛ ákagké. 36 Nyédúbe eʼnyínɛn bé ekíde bɔɔb áde éʼdíí ne nyé, âbɛl nɛ́n nyébɛ̂ bǎn bé eʼnyínɛn bé ekíde.”

Bad bé Israɛl béedíi béedúbpɛɛ́ Yesuɛ

Áde Yesuɛ ámáá ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ahɔ́b, antɛdé bɔ́, ákɛ ásɔ̄ɔ̄m wɛ́ɛ béenyínné mɔ́. 37 Kénɛ́ɛ ene ndun e mod énnyīnnē ábɛ́n eʼchemléd bé menyáké éʼsyə̄ə̄l ábe Yesuɛ âmbɛnlé, bénkêndúbɛ́ɛ́ mɔ́. 38 Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa ánhɔ̄bpē aá,

“A-Sáŋ, nzɛ́ɛ́ adúbpé eyale éche sékálé,

nzɛ́-módɛ́ akidényīn ngum echôŋ áchēm-mɛ chɔ́?”

39 Né-ɔɔ́, béehɛleʼaá-sɛ bédúbe. Yesayaa ahɔ́bé hǒm démpēe aá,

40 “Dyǒb ákwídé bɔ́ ndím, ábɛ̄-ʼɛ bɔ́ nlém mé aláá,

âbɛl nɛ́n ḿmab mǐd méēnyīnnēʼ,

béēsóŋtánne.

Nzé bébɛ́lé-ʼɛ nɛ̂, né bɛ́timɛ́n mɛ, né mɛ̌choód-tɛ bɔ́.”

41 Yesayaa anhɔ́b nɛ́n áyə̄le annyín ehúmé éche Yesuɛ, anhɔ́b-pɛ áyə̄l echê. 42 Ké nɛ̂, bad híin béndūbē Yesuɛ, kə́ə́ŋne doŋge á bad bémbáá. Boŋ ngáne bébááʼáá Befarisia, bénkênlúmédté yə̌l, âbáŋ nɛ́n bán béēbídté bɔ́ á ndáb é mekáne. 43 Bébɛ́léʼáá nɛ̂ áyə̄le bêndə̌ŋ mekɛnag mé baányoŋ tómaa mé Dyǒb.

Eʼyale ábe Yesuɛ bɛ́kāād bad

44 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchə́gté ehɔ́b ámīn áhɔ̄bē aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ, eedúbpɛɛ́ mměmpɛn, adúbpé kə́ə́ŋne ane awě alómé mɛ. 45 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě anyíné mɛ, anyíné ane awě alómé mɛ. 46 Mpedé á nkǒŋsé nɛ́ɛ eʼnyínɛn bé ekíde, âbɛl boŋ kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ, eélyə̄gē á ehíntɛ́n-tê. 47 Kénzɛ́ɛ́ awě awógé ábêm eʼyale, boŋ eékoŋge bɔ́, saké mɛ nkáadte mɔ́. Meekáádtɛ́ɛ́ mɔ́ áyə̄le meépedɛɛ́ âkaad nkǒŋsé boŋ mpedé âsoŋ bad bé nkǒŋsé. 48 Kénzɛ́ɛ́ awě abáá mɛ á yə̌l boŋ eékobe-ʼɛ ábêm eʼyale, awóó mod awě ǎkāād mɔ́. Ábêm eʼyale běn bɔ́ɔ bɛ́kāād mɔ́ á mbwɛ mé asóg. 49 Ébɛ̂ nɛ̂, áyə̄le meehɔ́bɛɛ́ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l ne echêm kunze. Boŋ Titɛ́ɛ awě alómé mɛ, áláŋgé mɛ chǒm éche ńtə́ŋgɛ́né ahɔ́b. 50 Mbíí mɛɛ́ kéchéé éché áláŋgé mɛ aá ńhɔ̂b épɛɛne aloŋgé áde déemaáʼ. Né-ɔɔ́, kéchéé éche ńhɔ́bɛɛ́, nhɔ́beʼ chɔ́ ngáne Titɛ́ɛ áláŋgé mɛ.”

13

Yesuɛ awǒbpé ábē bembapɛɛ mekuu

1 Epun é ngande e Nnyíme-ámīn ênlyə̌g nɛ́ɛ chǎn. Yesuɛ ambíí aá eche póndé emaá apɛ echě mɔ́tə́ŋgɛ́né nkǒŋsé atɛde, âkɛ wɛ́ɛ eche Sáŋ. Andə̌ŋ bad bé nkǒŋsé ábe béndūbē mɔ́, alúméd-tɛ échê edəŋge kə́ə́ŋne á asóg.

2 Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bédyágéʼáá ndyééd ngukɛ́l, Satanɛ-ʼɛ ammǎd Judas Iskariɔdɛ mwǎn awě Simɔnɛ mewêmtɛn mé mbéb ásɔ́led áte âsóm Yesuɛ. 3 Yesuɛ ambíí aá eche Sáŋ abagé mekan mésyə̄ə̄l áwe mekáá. Ambíí-ʼɛ aá mɔ́hūū wɛ́ɛ Dyǒb mɔ́time-ʼɛ ámbīd wɛ́ɛ Dyǒb. 4 Áde bédyágkē ndyééd nɛ̂, Yesuɛ anhidé ásē, ahúd nkob á yə̌l, atád tábɛlɛ á nkog. 5 Hɛ́ɛ áhédé mendíb á kúmbe-tê, boŋ ábootéd ábē bembapɛɛ mekuu awobe, ápīnnād tábɛlɛ awě ánwāāʼɛ́ á nkog. 6 Áde ápédé wɛ́ɛ Simɔn Petro dɔ́ɔ Simɔnɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, ehɛde mɛ mekuu awobe-yɛ?” 7 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ esóŋtɛ́n dyam áde ḿbɛlɛɛ́ bɔɔb, boŋ ámbīd e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l dɔ́ɔ wɛ́sōŋtɛ̄nnē.” 8 Hɛ́ɛ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Aáy, weéwóbpɛ́ɛ́ mɛ mekuu mbêd.” Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Nzé meéwobpe wɛ mekuu né wéewóŋgé dyamdyam abɛlɛn ne mɛ.” 9 Simɔn Petro anláá mɔ́ aá, “A-Sáŋ, né saké mekuu měmpɛn-ɛɛ́ wɛ́wobɛ́ɛ́ mɛ. Wɛ̌wobé mɛ kə́ə́ŋne mekáá ne nló!” 10 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Mod awě amaá mendíb awɔg, yə̌l esyəə́l emaá mɔ́ asáŋ, eetə̂ŋgɛnɛɛ́ mendíb awɔ́g ámpē, étōmɛɛ́ âwobe mekuu.* Nyêmaá asáŋ, boŋ saké nyé moosyəə́l nyêsáá.” 11 Yesuɛ ammǎd abíi mod awě ǎsōm mɔ́. Nɛ́ɛ dênkə̌ŋ boŋ ahɔ́b aá saké moosyəə́l asáá.

12 Áde ámáá bɔ́ mekuu awobe, anhɛ́ ḿmē nkob á yə̌l, átīm ámbīd áwē eʼdii. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aáken, “Nyêsóŋtɛ́né dyam áde ḿbɛ́nlé nyé-yɛ? 13 Nyêchəge mɛ Meléede, nyêchəge-ʼɛ mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́. Nyêtə́ŋgɛ́né, áyə̄le nɛ̂ děn dɔ́ɔ ńdíí. 14 Né-ɔɔ́, nzé mɛ awě ndé nyé Sáŋgwɛ́ɛ́ mbɛ́-ʼɛ nyé Meléede nwǒbpé nyé mekuu, né nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né nhɔ́g ne aníníí mekuu awobe. 15 Nlúmté nyé eláŋsɛ́n éche nyétə́ŋgɛ́né ahíd âbɛl nɛ́n nyémpē nyébɛl ngáne ḿbɛ́nlé nyé. 16 Ne mbále nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, mbəledɛ eetómɛ́ɛ́ eche sáŋ, mod awě bélómé-ʼɛ eetómɛ́ɛ́ mod awě alómé mɔ́. 17 Bɔɔb áde nyébíí ḿmɛ́n mam, nnam mɛ́bɛ̄ ne nyé nzé nyêbɛle mɔ́.

18 “Meehɔ́bɛ́ɛ́ nyé moosyəə́l. Mbíí bad ábe ḿpwɛ́dé. Boŋ eʼyale ábe éʼténlédé á Kálag e Dyǒb éʼtə́ŋgɛ́né alón. Éténlédé nɛ́n bán, ‘Mod awě súmɔ̄ sêdyâg ndyééd akǔnnɛ́né mɛ yə̌l.’ 19 Nlâŋge nyé nɛ́n bɔɔb, áde éēbɛ̄nlēdɛ̄ɛ̄ âbɛl nɛ́n nzé ébɛ́nlédé, nyédúbe nɛ́n bán, ‘Ndíi mɔ́ Awě Ńdíí.’ 20 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě akobé mod awě ńlómé, akobé mɛ. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě akobé mɛ né akobé ane awě alómé mɛ.”

Yesuɛ ahɔ́bé áʼsō éʼ póndé aá bɛ́sōm mɔ́

(Mat 26.20-25; Mak 14.17-21; Luk 22.21-23)

21 Áde Yesuɛ ámáá ḿmɛ́n mekan ahɔ́b ndutul enlɔ́g mɔ́ á nlém-tê, ápanléd-tɛ ábē bembapɛɛ áte aá, “Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyé mod nhɔ́g ǎbɛ̌ mɛ á mekáá mé bad bé ekɔyí.” 22 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ bénɔ́nné á mesó, áyə̄le bénkêmbííʼɛ́ mod awě áhɔ́bɛɛ́. 23 Mbapɛɛ nhɔ́g, awě Yesuɛ ândəŋgé, andyɛ̌ mɔ́ á akéb. 24 Dɔ́ɔ Simɔn Petro ápebtanné ane mbapɛɛ mǐd, áhɔ̄bē aá, “Sɛdéd mɔ́ mod awě áhɔ́bɛɛ́.” 25 Dɔ́ɔ ane mbapɛɛ ásídté Yesuɛ á yə̌l-tê, ásɛdté mɔ́ aáken, “A-Sáŋ, nzɛ́ɛ́ éhɔ́bɛɛ́?” 26 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mod awě mɛ́tɔdɛ́ɛ́ ewɛle á dǐsɛ-tê boŋ ḿbɛ mɔ́, mɔ́ adé ane mod.” Hɛ́ɛ átédé ewɛle, átɔdté á dǐsɛ-tê, ábagé Judasɛ, mwǎn awě Simɔn Iskariɔdɛ. 27 Akob áde Judasɛ ákóbé échê ewɛle, Satanɛ ansɔ́l mɔ́ áte. Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Dyam áde éhɛdɛɛ́ abɛl bɛ̌l dɔ́ á mehélé-te.” 28 Boŋ mod ké nhɔ́g awě bɔ́bɔ̄ɔ bédyágéʼáá ndyééd enkênsóŋtɛ́nné chǒm-ɛ́ɛ ékə́ə́ boŋ Yesuɛ aláá Judasɛ nɛ̂. 29 Ngáne édíí bán Judasɛ mɔ̂ akǒŋgéʼáá ekwɛ é mɔné, doŋge á bembapɛɛ bénwēmtɛ̄n bán Yesuɛ alâŋge mɔ́ aá ákɛ áchan bwěm ábe bɛ́bɛnlédté á ngande, kéʼɛ chǒm éche bɛ́bɛɛ́ betóótōkɛ̄ bé bad. 30 Áde Judasɛ ákóbé ewɛle éche Yesuɛ ábágé mɔ́ kobɛ́n, ambíd ebwɔ́g. Ehíntɛ́n ênkwɛ̌.

Yesuɛ abagé mbéndé e ekɔ́ɔ́lé

31 Áde Judasɛ ámáá abíd dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Bɔɔb-pɔɔ́ ehúmé e Mwǎn-a-Moonyoŋ ényínnédé. Ehúmé é Dyǒb-pɛ ámpē ényīnnēd mbwiined ne mwǎn. 32 Nzé Dyǒb ákúdé ehúmé ámbīd e Mwǎn, né Dyǒb děn ámpē dɛ́bɛ̌l ehúmé é Mwǎn ényînned. Ǎbɛ̌l-lɛ nɛ̂ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 33 A-baányaŋ, echem póndé âbɛ́ ne nyé, edé esóŋ. Nyɛ́ɛ̄hɛ̌d mɛ, boŋ ngáne ménlāāʼɛ́ bad bé Israɛl, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ńlâŋgɛɛ́ nyé bɔɔb, mɛɛ́, ‘Wɛ́ɛ ńkagké, nyéehɛnlé apɛ áhed.’ 34 Mbage nyé mbéndé ekɔ́ɔ́lé bɔɔb, nɛ́n nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí. Ngáne ńdə́ə́ nyé, nyémpē nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí. 35 Nzé nyêdəə́ nhɔ́g ne aníníí, né mod tɛ́ɛ́ ǎbīī aá nyêdíi ábêm bembapɛɛ.”

Yesuɛ ahɔ́bé ngáne Petro ábāŋgē mɔ́ á yə̌l

(Mat 26.31-35; Mak 14.27-31; Luk 22.31-34)

36 Simɔn Petro ansɛdéd Yesuɛ aáken, “A-Sáŋ, héé éhɛdɛɛ́ akɛ?” Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ehíd mɛ bɔɔb wɛ́ɛ ńkagké, boŋ ámbīd e póndé wɛ̌hīd mɛ.” 37 Petro ansɛdéd mɔ́ aá, “A-Sáŋ, cheé ékə́ə́ boŋ meéhɛ̄lē se nhíd wɛ bɔɔb? Mbǒŋsɛ́né âwɛ́ á nló ḿmôŋ.” 38 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Ekoó aboŋsɛn dé awɛ́ á nló ḿmêm-ɛ? Ne mbále, nlâŋge wɛ mɛɛ́, nchóm-a-kúb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́tōoʼ, wɛ̌bāŋ mɛ á yə̌l ngen éláán.”

14

Yesuɛ mɔ́ adé Nzii e mbále
echě epɛɛne aloŋgé

1 Dɔ́ɔ Yesuɛ ábádɛɛ́ ábē bembapɛɛ aláa aá, “Nyéētagté nlém á abum. Nyésum nlém wɛ́ɛ Dyǒb, nyésum-mɛ kə́ə́ŋne áwêm. 2 Toŋ ébúú áte á ndáb echě echem Sáŋ. Nkag-kɛ áwed âboŋsɛn nyé hǒm. Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né menkênlááʼɛ́ nyé mɛɛ́ nkag nyé hǒm aboŋsɛn. 3 Nzé nkií-ʼɛ nyé hǒm aboŋsɛn, mɛ̌tǐm ámbīd, ńhyɛ ntéd nyé âbɛ́ ne mɛ, âbɛl nyémpē nyébɛ̂ hǒm áde ńdíí. 4 Nyêbíí nzii echě etimeʼ wɛ́ɛ ńkagké.” 5 Hɛ́ɛ Tɔmasɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “A-Sáŋ, séebíiʼɛ́ wɛ́ɛ ékagké. Chán-nɔ̄ sɛ́bwɛɛ́ nzii abíi echě etime áwed?” 6 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mɛ́ɛ ndé nzii eché ekag wɛ́ɛ echem Sáŋ, mbále ehúɛʼ ne mɛ, mɛ-ʼaá mbage aloŋgé. Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ápɛ wɛ́ɛ echem Sáŋ, ésebán abwedé áwêm.” 7 Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Bɔɔb áde nyébíí mɛ, nyɛ́ɛ̄bīī kə́ə́ŋne echem Sáŋ.* Bootya bɔɔb nyênyíné mɔ́, nyêbíí-ʼɛ mɔ́.”

8 Filibɛ anláá mɔ́ aá, “A-Sáŋ, lúméd-tɛ sé Titɛ́ɛ. Chǒm ésyə̄ə̄l éche séhɛdɛɛ́ éetómɛɛ́ nɛ̂.” 9 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “A-Filib, nkémbɛ̄ ne nyé á etûn é póndé, chán-nɔ̄ éhɛlɛɛ́-sɛ ehɔ́b wɛɛ́ mɔ̂bííʼɛ́ mɛ? Kénzɛ́ɛ́ awě anyíné mɛ né anyíné Titɛ́ɛ. Chán-nɔ̄ éhɛlɛɛ́-sɛ ehɔ́b wɛɛ́ ‘Lúméd sé Titɛ́ɛ?’ 10 Weedúbpɛɛ́ wɛɛ́ echem Sáŋ adíī mɛ áte, mɛ-ʼɛ mbɛ́ mɔ́ áte-yɛ?” Hɛ́ɛ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ ábē bembapɛɛ aá, “Mam ḿme ńlâŋgɛɛ́ nyé méebídɛɛ́ áwêm děn. Boŋ echem Sáŋ awě adé mɛ áte mɔ̂ abɛle ḿmê nsɔ́n. 11 Nyédúbe mɛ ngáne ńhɔ́bé mɛɛ́ echem Sáŋ adíi mɛ áte, mɛ-ʼɛ mbɛ́ mɔ́ áte. Nzé nyéedúbpe nɛ̂, nyêdúbé ké áyə̄le mam mé menyáké ḿme ḿbɛlɛɛ́. 12 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɛ, ǎbɛ̌l mam ḿmě ḿbɛlɛɛ́. Ǎbɛ̌l-lɛ kə́ə́ŋne mekan ḿme métómé ḿmɛ́n áyə̄le nkag wɛ́ɛ Titɛ́ɛ. 13 Mɛ̌bɛ̌l-lɛ kéchéé éche nyésɛ́dté á dǐn ádêm âbɛl nɛ́n ngum echě Titɛ́ɛ ényînned ámbīd e Mwǎn. 14 Nzé nyêsɛdté mɛ kéchéé á dǐn ádêm, mɛ̌bɛl chɔ́.”

Yesuɛ aá mɔ́ɔ̄lōm Edəə́dəŋ éche Ésáá

15 Yesuɛ ambád ahɔ́b aá, “Nzé nyêdəə́ mɛ, né nyɛ́ɛ̄hīd échem mbéndé. 16 Mɛ̌lāā Titɛ́ɛ, ǎbɛ̌-ʼɛ nyé Nwôŋgɛne ampée, awě ǎbɛ̄ ne nyé á ngíndé ne á ngíndé. 17 Ane Nwôŋgɛne mɔ̂ adé Edəə́dəŋ échě ébídteʼ mbále áwed tə̂ŋgɛne Dyǒb. Bad bé nkǒŋsé béehɛlɛ́ɛ́-sɛ békob mɔ́, áyə̄le béēnyīnɛ̄ɛ̄ mɔ́, béēbíi-ʼaá mɔ́. Boŋ nyêbíí mɔ́ áyə̄le adé ne nyé, ǎbɛ̄-ʼɛ nyé áte.† 18 Nzé nkií, méetɛdɛ́ɛ́ nyé menyuu. Mɛ̌tǐm ámbīd áwɛ̄n. 19 Mwǎmpīn ḿ póndé, nkǒŋsé méenyínné mɛ ámpē. Boŋ nyépɛn nyɛ́ɛ̄nyīn mɛ. Ngáne mɛ́bɛ̄ɛ̄ á aloŋgé, nyémpē nyɛ́ɛ̄bɛ̄. 20 Nzé échê epun épédé, nyɛ́ɛ̄bīī bán ndé echem Sáŋ áte, nyé-ʼɛ nyêbɛ́ mɛ áte, melemlem ngáne mɛ-ʼɛ ńdíí nyé áte. 21 Kénzɛ́ɛ́ awě akobé échem mbéndé, áhīdē-ʼɛ chɔ́, mɔ̂ adé mod awě adəə́ mɛ. Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́-ʼɛ mɛ, echem Sáŋ mɔ́-ʼɛ ǎdəŋ mɔ́. Mɛ́mpē mɛ̌dəŋ mɔ́ nlúméd-tɛ mɔ́ yə̌l.” 22 Dɔ́ɔ Judasɛ (saké Judas Iskariɔdɛ) áhɔ́bɛɛ́ aá, “Boŋ A-Sáŋ, chán wɛ́lūmēdtē sé yə̌l boŋ weelúmté nkǒŋsé pɛn?” 23 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Nzé mod adəə́ mɛ, ǎhīd ábêm eʼyale. Echem Sáŋ ǎdəŋ mɔ́, sé echem Sáŋ-ʼɛ sɛ́ɛ̄pɛ̌ áwē, sédyɛ̄ɛ̄-ʼɛ ne mɔ́. 24 Nzé mod eédəə mɛ, eehídɛ́ɛ́ ádêm ayə́ge. Ádɛ́n ayə́ge áde nyéwógé déesaá ádêm. Ádíi áde Titɛ́ɛ awě alómé mɛ.

25 “Nláŋgé nyé ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l áde ńdíí ndé ne nyé. 26 Nwôŋgɛne, Edəə́dəŋ éche Ésáá awě Titɛ́ɛ álōmmē á dǐn ádêm, ǎyə̄gēd nyé mekan mésyə̄ə̄l ǎbɛ̌l-lɛ nyékamtán mekan mésyə̄ə̄l ḿme ńláŋgé nyé. 27 Nsaŋ mɔ́ɔ ńlyə́gnédé nyé. Ḿmêm nsaŋ mɔ́ɔ ḿbagɛɛ́ nyé. Meébāgɛ̄ɛ̄ nyé mɔ́ ngáne nkǒŋsé ḿbagɛɛ́. Nyéētagté nlém á abum, nyéewógé mbwɔ́g. 28 Nyênwóg nɛ́ɛ ńhɔ́bé mɛɛ́ ‘Mɛ̌tɛdé nyé boŋ mɛ̌tǐm ámbīd áwɛ̄n.’ Nzé nyêndə̌ŋ mɛ né nyɛ́ɛ̄wóg menyiŋge bán nkag wɛ́ɛ Titɛ́ɛ áyə̄le Titɛ́ɛ atómé mɛ. 29 Nláŋgé nyé nɛ́n bɔɔb áde éēbɛ̄nlēdɛ̄ɛ̄, âbɛl nɛ́n nzé ébɛ́nlédé, nyédúbe. 30 Syánē déebudté póndé awóŋ âkal ámpē, áyə̄le nkamlɛnɛ a nkǒŋsé ahúɛʼ. Eewóoʼɛ́ ngíne ké pɔ́g ámīn echêm. 31 Boŋ kénɛ̂ mɛ̌chennéd mɔ́ yə̌l ḿbɛ̄l ngáne echem Sáŋ áhɔ́bé aá ḿbɛl, âbɛl boŋ nkǒŋsé ḿbíi nɛ́n bán, ndəə́ echem Sáŋ. Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ ḿbɛlé kéchéé éche áhɔ́bé aá ḿbɛl.

“Nyéhyag syánē déhide hɛ́n.

15

Yesuɛ mɔ̂ akoó alín dé epum á bwɛl abɛ́

1 “Mɛ-ɛɛ́ ndé alín dé epum é bwɛl, alín dé epum é bwɛl děn děn. Echem Sáŋ-ʼɛ abɛ́ mbɛlé-nzag. 2 Ahúdeʼ ngɛn ké ehéé echě edé mɛ á yə̌l, echě eechyááʼ eʼpum, ápagké-ʼɛ ké ehéé echě echyáaʼ eʼpum, âbɛl boŋ éboŋ yə̌l ébude-ʼɛ achyáa. 3 Ayə́ge áde ń'yə́gté nyé ábɛ́lé nyêmaá asáŋ. 4 Nyélyəg nyébɛ̂ ne mɛ, mɛ́mpē mɛ̌lyə̌g mbɛ́ ne nyé. Ngɛn chěn eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ echyáá eʼpum áde éesaá á alín á bwɛl. Melemlem nɛ́ɛ nyémpē nyéehɛlɛ́ɛ́-sɛ nyêchyáá eʼpum ésebán nyêdé ne mɛ.

5 “Mɛ-ɛɛ́ ndé alín dé epum é bwɛl, nyé-ʼɛ nyêbɛ́ ngɛn. Nzé mod adíí adé ne mɛ boŋ mɛ-ʼɛ ndé ne mɔ́ ǎchyāā eʼpum bwâmbwam. Nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nyébɛ̄l dyamdyam ésebɛ́ ne mɛ. 6 Nzé mod eésɛ̄ ne mɛ, bɛ́hūd mɔ́ nɛ́ɛ ngɛn. Ene ngɛn ebɛlé ekíntéd. Béladɛɛ́ échê ndín é ngɛn áte, bébwém chɔ́ á muú-te, éhyáŋ-ʼɛ. 7 Nzé nyêdíi nyêdé ne mɛ, boŋ ádêm ayə́ge-ʼɛ ádíi ádé nyé áte, kéchéé éche nyésɛ́dté, nyɛ́ɛ̄kǔd. 8 Edúbé éche echem Sáŋ ényînnad nzé nyêbudé eʼpum achyáa, nɛ̂-ʼaá dɛ́bɛ̌l nyêbɛ́ ábêm bembapɛɛ. 9 Ngáne echem Sáŋ ádə́ə́ mɛ, melemlem nɛ́ɛ mɛ́mpē ńdə́ə́ nyé. Né-ɔɔ́ nyédíi nyébɛ̂ ne mɛ âbɛl boŋ ḿbɛ̂ ńdəŋ nyé. 10 Nzé nyêhídé échêm mbéndé, né mɛ̌bɛ̄ ńdəŋ nyé. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ńhídɛɛ́ mbéndé échě echem Sáŋ, adíi adəə́-ʼɛ mɛ. 11 Nlâŋge nyé ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âbɛl nɛ́n nyémpē nyéwôg nyaa e menyiŋge echě ńwogɛɛ́, ḿmɛ̄n menyiŋge mélôn-nɛ mbon. 12 Echem mbéndé edíi nɛ́n, nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí melemlem nɛ̂ŋgáne ńdə́ə́ nyé. 13 Nzé mod awédé á nló ḿ baáb, né alúmté edəŋge éche étómtɛ́né achab ámīn. 14 Nzé nyêbɛleʼ mekan ḿme ńláŋgé nyé mɛɛ́ nyébɛl né nyêdíi ábêm besón. 15 Meéchə̄gɛ̄ɛ̄ nyé bembəledɛ ámpē, áyə̄le bembəledɛ béēbyɛ̄ɛ̄ʼɛ́ mam ḿme echab sáŋ ábɛlɛɛ́. Boŋ ńchəgɛɛ́ nyé mɛɛ́ ábêm besón áyə̄le nláŋgé nyé mam mésyə̄ə̄l ḿme echem Sáŋ áláŋgé mɛ. 16 Nyéēpwɛdɛɛ́ mɛ, boŋ mɛ-ɛɛ́ mpwɛdé nyé, nlóm-mɛ nyé âbɛl mekan ḿme méchyáa eʼpum éʼ bwâm. Nyaa é mekan échě ébɛ̄ abɛ́ ne abɛ́. Nzé nyêbɛlé-ʼɛ nɛ̂, echem Sáŋ ǎbɛ̌ nyé kéchéé éche nyésɛ́dté á dǐn ádêm. 17 Ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l ḿme ńlâŋgɛɛ́ nyé-ɔɔ́, médíi nɛ́n mɛɛ́, nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí.”

Bad bé nkǒŋsé bɛ́kɔɔ́ nyé

18 Yesuɛ ambád ábē bembapɛɛ aláa aá, “Nzé nkǒŋsé ńkɔ́ɔ́ nyé, nyébíi nɛ́n bán mɛɛ́ bésébpé akɔɔ. 19 Nzé nyêmbɛ́ nɛ̂ŋgáne bad bé nkǒŋsé, né nkǒŋsé mɛ́tēd nyé nɛ̂ŋgáne ábē bad. Boŋ mpwɛdé nyé átîntê e bad bé nkǒŋsé. Nyéēsaá bad bé nkǒŋsé. Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ nkǒŋsé ńkɔ̄ɔ̄ nyé. 20 Nyéwêmtɛn ehɔ́b éche ménlāāʼɛ́ nyé mɛɛ́ ‘Mbəledɛ eetómɛ́ɛ́ eche sáŋ.’ Nzé bêmbané mɛ á metake-tê né bɛ́bané nyémpē á metake-tê. Nzé bénhīd ádêm ayə́ge né bɛ́hīd-tɛ ádɛ̄n ámpē. 21 Bɛ́bɛl nyé ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l á yə̌l á dǐn ádêm, áyə̄le béēbíiʼɛ́ ane awě alómé mɛ. 22 Nzé menkêmpɛ̌ boŋ nláá bɔ́ ḿmɛ́n mam, né ḿmab mbéb méenyînnedɛɛ́. Boŋ bɔɔb, béewóoʼɛ́ nzɔm ké pɔ́g áyə̄le ḿmab mbéb. 23 Kénzɛ́ɛ́ awě akɔɔ́ mɛ, akɔɔ́ kə́ə́ŋne echem Sáŋ. 24 Nzé menkêmbɛl ndín é mam átîntê echâb éche mod ampée éēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mbêd, né ḿmab mbéb méenyînnedɛɛ́. Boŋ bɔɔb bényíné mekan mésyə̄ə̄l ḿme ḿbɛ́lé, ké nɛ̂ bédíi békɔ́ɔ́ mɛ, békɔ̄ɔ̄-ʼɛ echem Sáŋ. 25 Nɛ́n ádé âlóned eʼyale ábe éʼténlédé á mbéndé echâb bán, ‘Nzɔm ké pɔ́g enkêmbáá eche békɔ́ɔ́né mɛ.’ 26 Nwôŋgɛne ǎbīd wɛ́ɛ Titɛ́ɛ. Adíi Edəə́dəŋ éche ébɛleʼ boŋ bad bésóŋtɛ́n mbále. Ádě mɛ́bɛ̄ɛ̄ ne Titɛ́ɛ mɛ̌lōmē nyé mɔ́, mɔ́-ʼaá ǎlāā nyé mam tə̂ŋgɛne mɛ. 27 Nyémpē nyɛ́ɛ̄hɔ̄b mam tə̂ŋgɛne mɛ áyə̄le nyêdé ne mɛ se á mbooted.

16

1 “Nlâŋge nyé ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âbɛl boŋ nyéētimné mbíd. 2 Bɛ́bīdēd nyé á ndáb é mekáne. A mbále póndé ehúɛʼ eche kénzɛ́ɛ́ awě ǎwūū nyé áwēmtɛ̄nnē aá mɔ́bɛnle Dyǒb. 3 Bɛ́bɛ̌l ḿmɛ́n mam áyə̄le béēbíiʼɛ́ echem Sáŋ béēbíi-ʼaá mɛ. 4 Nláŋgé nyé ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l âbɛl boŋ nzé póndé epedé echě ḿmɛ́n mekan mébɛnladté, nyɛ́ɛ̄kamtɛ́n bán menlááʼ nyé.

Nsɔ́n ḿme Edəə́dəŋ ébɛnlé

“Menkênlááʼɛ́ nyé ḿmɛ́n mekan á mbooted, áyə̄le membɛ́ ne nyé. 5 Boŋ bɔɔb, nkag wɛ́ɛ mod awě alómé mɛ. Ké nɛ̂, nyé modmod nyéesɛdtɛɛ́ mɛ bánken ‘Héé ékagké?’ 6 Aláa ádé ńláŋgé nyé ḿmɛ́n mekan ábɛ́lé ndutul elɔ́gé nyé á nlém-tê. 7 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, édé mboŋ nɛ́n bán ńkɛ. Áyə̄le nzé meékii, né Nwôŋgɛne éepaá áwɛ̄n. Boŋ nzé nkií, mɛ̌lōmē nyé mɔ́. 8 Áde ápɛɛ́, álūmēd bad bé nkǒŋsé nɛ́n aá ḿmab nsôŋtɛn ḿme béwánlé tə̂ŋgɛne abɛl dé mbéb ne âbɛl mekan ḿme mésáá méetə̂ŋgɛnɛɛ́. Béēsôŋtɛnɛɛ́-ʼɛ nyaa echě Dyǒb ákáadtɛɛ́. 9 Ḿmab nsôŋtɛn méetə̂ŋgɛnɛɛ́ tə̂ŋgɛne mbéb, áyə̄le béedúbpɛɛ́ mɛ. 10 Méetə̂ŋgɛnɛɛ́ tə̂ŋgɛne abɛl dé mekan ḿme mésáá, áyə̄le nkag wɛ́ɛ Titɛ́ɛ, nyéenyín-naá mɛ ámpē. 11 Méetə̂ŋgɛnɛɛ́ tə̂ŋgɛne nyaa echě Dyǒb ákáadtɛɛ́, áyə̄le amaá nkamlɛnɛ a nkǒŋsé akáad.

12 “Ndíi nwóó ekud é mekan âláa nyé boŋ ḿmê mekan mɛ́tom nyé áte. 13 Boŋ áde Edəə́dəŋ é mbále épɛɛ́, ǎbɛ̌l nyêbíí mbále esyəə́l. Éehɔ́bénné echě kunze chěn. Dyam áde bɛ́lāāʼɛ́ mɔ́ dɔ́ɔ áhɔ̄bpē, ǎlāā-ʼɛ nyé mam ḿme mɛ́bɛnléd póndé echě ehúɛʼ áʼsō. 14 Ǎchə̄gēd échêm edúbé ámīn áyə̄le kéchéé éche áwógé áwêm chɔ́ɔ mɔ́-ʼɛ álāāʼɛ́ nyé. 15 Kéchéé éche echem Sáŋ áwóó édíi échêm. Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńhɔ̄bē mɛɛ́ Edəə́dəŋ étēd kéchéé éche ńhɔ́bé, éláá nyé.”

Ndutul ětǐm menyiŋge

16 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábádɛɛ́ aá, “Mwǎmpīn ḿ póndé nyéenyínné mɛ ámpē, mwǎmpīn ḿ póndé-ʼɛ ámbīd enɛ̂ nyɛ́ɛ̄nyīn mɛ.” 17 Dɔ́ɔ doŋge dé bembapɛɛ bésɛdtɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bánken, “Cheé áwémtɛ́né ahɔ́b, âláa syánē aá, ‘Mwǎmpīn ḿ póndé nyéenyínné mɛ ámpē, mwǎmpīn ḿ póndé-ʼɛ ámbīd e nɛ̂ nyɛ́ɛ̄nyīn mɛ?’ Ahɔ́b-pɛ ámpē aá, ‘Áyə̄le nkag wɛ́ɛ Titɛ́ɛ.’ ” 18 Bémbɛ̄ bésɛdté bánken, “Cheé áwémtɛ́né ahɔ́b, âhɔ́b aá, ‘Mwǎmpīn ḿ póndé?’ Séesôŋtɛnɛɛ́ dyam áde áhɔ́bɛɛ́.”

19 Yesuɛ ammǎd abíi aá, béhɛde mɔ́ dyam asɛded. Né-ɔɔ́, anláá bɔ́ aá, “Dyam áde ńhɔ́bé mɛɛ́, ‘Mwǎmpīn ḿ póndé nyéenyínné mɛ ámpē, mwǎmpīn ḿ póndé-ʼɛ ámbīd e nɛ̂, nyɛ́ɛ̄nyīn mɛ,’ dɔ́ɔ nyésɛdtɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí-yɛ? 20 Ne mbále, nlâŋge nyé mɛɛ́, nyɛ́ɛ̄chií, nyélēb-pɛ, boŋ nkǒŋsé mɛ́wōg menyiŋge. Nyɛ́ɛ̄sudɛ́n, boŋ ḿmê nsudɛn mɛ́tǐm menyiŋge. 21 Mmwaád awě ahɛde achyáá abɛlé ásudɛn áyə̄le eche póndé e metake epedé. Boŋ nzé amaá achyáa abɛlé awóg menyiŋge, áyə̄le moonyoŋ achyáádté á nkǒŋsé. 22 Nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne nyé. Nyêsǔdné bɔɔb, boŋ mɛ̌nyīn nyémpē. Ene póndé ḿmɛn nlém mɛ́lōn ne menyiŋge, modmod éehɛnlé-ʼaá nyé ḿmê menyiŋge akobɛn. 23 Áde échê epun épɛɛ́, nyéesɛdédté mɛ dyamdyam. Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ Titɛ́ɛ ǎbɛ̌ nyé kéchéé échě nyésɛ́dté á dǐn ádêm.* 24 Kə́ə́ŋne bɔɔb nyéēhɛ̄dnɛ̄ɛ̄ mɔ́ chǒmchǒm á dǐn ádêm. Nyéhɛdɛn mɔ́, nyɛ́ɛ̄kǔd âbɛl nɛ́n ḿmɛ̄n menyiŋge mélɔ̂g mbon.”

Yesuɛ atómé nkǒŋsé áte

25 Yesuɛ ambád ábē bembapɛɛ aláa aá, “Mbɛ̌nlédé ngan âláa nyé ekud é mekan. Póndé ehúɛʼ echě méebɛnlédté ngan. Mɛ́lāā-ʼɛ nyé mekan tə̂ŋgɛne Titɛ́ɛ, nyaa echě nyɛ́sōŋtɛ̄nnē. 26 Échê epun, nyɛ́ɛ̄hɛdɛ́n mɔ́ kéchéé á dǐn ádêm. Méetɔgɛ́n-naá mɔ́ aláa mɛɛ́ áwôŋgɛn nyé, 27 áyə̄le Titɛ́ɛ mwěn adəə́ nyé. Adəə́ nyé áyə̄le nyêdəə́ mɛ, nyêdúbpé-ʼɛ bán mbídé áwē. 28 Membíd wɛ́ɛ Titɛ́ɛ, ḿpɛ̄ á nkǒŋsé-te, bɔɔb-pɛ ntɛdte nkǒŋsé, ntime ámbīd wɛ́ɛ Titɛ́ɛ.”

29 Hɛ́ɛ ábē bembapɛɛ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Ehɔ́be bɔɔb ngáne sɛ́sōŋtɛ̄nnē, weébɛnládté ngan. 30 Sêbíí bɔɔb bán ebíí mekan mésyə̄ə̄l, éehɛdnád-taá bán modmod ásɛded wɛ dyamdyam. Nɛ́n ábɛ́lé sêdúbpé bán ebídé wɛ́ɛ Dyǒb.” 31 Dɔ́ɔ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nyêdúbpé bɔɔb-ɛ? 32 Nyénɔneʼ! Póndé ehúɛʼ, emaá-ʼɛ apɛ, áde nyɛ́pāŋtēdtē áte. Mod tɛ́ɛ́ atóm mehélé wɛ́ɛ ábídé, nyétɛ̄dē mměmpɛn. Boŋ ké nɛ̂, meésaá mměmpɛn, Titɛ́ɛ adé ne mɛ. 33 Nlâŋge nyé ḿmɛ́n mekan âbɛl nɛ́n nyébɛ̂ nsaŋ abɛ́ ádě nyédíí ne mɛ. Nyɛ́ɛ̄kǔd metake á nkǒŋsé-te boŋ nyéwêd nlém á abum. Ntómé nkǒŋsé áte.”

17

Yesuɛ akánnédé eche yə̌l

1 Áde Yesuɛ ámáá ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ahɔ́b, dɔ́ɔ ánɔ́né ámīn boŋ áhɔ̄bē aá, “A-Tɛ̂, póndé emaá apɛ. Lúméd bad ehúmé échě awoŋ Mwǎn, âbɛl nɛ́n awoŋ Mwǎn mɔ́mpē álúmed ehúmé échôŋ. 2 Ebágé mɔ́ kunze âkamlɛn moosyəə́l, âbɛl nɛ́n ábɛ bad bésyə̄ə̄l ábe ébágé mɔ́ aloŋgé áde déemaáʼ. 3 Aloŋgé áde déemaáʼ ádíi nɛ́n bébíi wɛ, mmǒn awě edé Dyǒb á mbále, ne âbíi Yesu Krǐstəə, awě élómé. 4 Mbídté échoŋ ehúmé áwed á nkǒŋsé amad ádé ḿmádé nsɔ́n ḿme ébágé mɛ. 5 Bɔɔb-pɔɔ́ a-Sáŋ, bídéd échêm ehúmé áwed, wɛ́ɛ mmǒŋ édíí. Melemlem mé edúbé ḿme ménwōŋgē ne wɛ, nkǒŋsé ńdé ahɔ́b bán ḿbootad.

Yesuɛ akánnédé ábē bembapɛɛ

6 “Mbɛlé bad bé nkǒŋsé ábe ébágé mɛ bébíí wɛ. Bébédɛ́ɛ ábôŋ, wembɛ̌ mɛ bɔ́, bébɛ́lé-ʼɛ ngáne ehɔ́bé wɛɛ́ bébɛl. 7 Bébíí bɔɔb bán kéchéé éche ébágé mɛ, ébídé áwôŋ. 8 Nláŋgé bɔ́ mam mésyə̄ə̄l ḿme éláŋgé mɛ wɛɛ́ ńláa bɔ́, bédúbpé-ʼɛ ḿmê mam. Bébíí ne mbále bán áwôŋ dɔ́ɔ ḿbídé, bédúbpé-ʼɛ bán wɛ-ɛɛ́ elómé mɛ. 9 Nkânnad bɔ́. Meekánnádté bad bé nkǒŋsé. Boŋ nkânnad bad ábe ébágé mɛ, áyə̄le bédíi ábôŋ. 10 Bad bésyə̄ə̄l ábe bédé ábêm bédíi ábôŋ, ábôŋ-ʼɛ bésyə̄ə̄l bédíi ábêm, bébídté-ʼɛ échêm ehúmé áwed. 11 Bɔɔb-pɔɔ́, mwǎmpīn ḿ póndé méebáá á nkǒŋsé-te ámpē. Boŋ bédíi bédé á nkǒŋsé-te. Nhyag áwôŋ. Titɛ́ɛ awě Asáá, kəə́ bɔ́ á ngíne e dǐn ádôŋ, dǐn áde ébágé mé. Ngíne echě ébágé mɛ âbɛl nɛ́n bébɛ̂ mod nhɔ́g, melemlem ngáne sóo-ʼɛ ámpē dédíí mod nhɔ́g. 12 Áde ḿbédé ne bɔ́, menkəə́ bɔ́ á ngíne e dǐn ádôŋ, dǐn áde wêmbɛɛ́ mɛ.* Nkə̌ŋgé bɔ́, bɔ́ mod ké nhɔ́g-kɛ eebɔ́ɔʼɛ́ étōmɛɛ́ mod awě êmmadté abɛ́ bán ǎbɔ̄ɔ âbɛl boŋ ébɛnled ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb. 13 Bɔɔb-pɔɔ́, nhyag áwôŋ. Nhɔ́be-ʼɛ ḿmɛ́n mekan ngáne ndíi ńdé á nkǒŋsé âbɛl boŋ ḿmāb menyiŋge mélôn mbon, melemlem ngáne ḿmêm-mɛ mélóné mbon. 14 Nláŋgé bɔ́ mam mésyə̄ə̄l ḿme éláŋgé mɛ wɛɛ́ ńláa bɔ́. Bɔɔb-pɔɔ́ bad bé nkǒŋsé békɔ́ɔ́ bɔ́ áyə̄le béesaá bad bé nkǒŋsé ámpē, melemlem ngáne mɛ ámpē méesaá mod a nkǒŋsé. 15 Meehɔ́bɛ́ɛ́ mɛɛ́ éhûd bɔ́ á nkǒŋsé-te, boŋ nhɔ́beʼ mɛɛ́ ékəəʼ bɔ́ âbɛl boŋ Mod e Ebébtéd eébɛ̄lēʼ bɔ́ mbéb. 16 Béesaá bad bé nkǒŋsé melemlem nɛ̂ŋgáne méesaá mod a nkǒŋsé. 17 Bɛnléd echoŋ mbále âbɛl boŋ béhɛl wɛ abɛle. Échôŋ eyale édé mbále. 18 Nlómé bɔ́ á nkǒŋsé-te melemlem nɛ̂ŋgáne wɛ́mpē wénlōmmē mɛ á nkǒŋsé-te. 19 Á etútú échâb membɛ̌ echem yə̌l âbɛle wɛ âbɛl boŋ bɔ́mpē bébɛ échab yə̌l âbɛl boŋ békoŋ wɛ abɛle.

Yesuɛ akánnédé bad ábê béedúbé mɔ́ bésyə̄ə̄l

20 “Meekánnádté ábêm bembapɛɛ běnpɛn boŋ nkânnad kə́ə́ŋne bad ábe bédúbpé mɛ áyə̄le mam ḿme béwógé áwāb. 21 Nkânneʼ mɛɛ́ bɔ́ moosyəə́l bébɛ̂ mod nhɔ́g. A-Tɛ̂, bɔ́ moosyəə́l bébɛ̂ mod nhɔ́g ne sóo, melemlem nɛ̂ŋgáne édíí ne mɛ, mɛ-ʼɛ mbɛ́ ne wɛ. Bébɛ̂ mod nhɔ́g âbɛl nɛ́n nkǒŋsé ńdúbe bán wɛ-ɛɛ́ elómé mɛ. 22 Ehúmé éche ébágé mɛ, mɛ-ʼɛ mbagé bɔ́. Mbagé bɔ́ âbɛl boŋ bébɛ̂ mod nhɔ́g melemlem nɛ̂ŋgáne sóo dédíí mod nhɔ́g. 23 Ńdé mod nhɔ́g ne bɔ́, wɛ-ʼɛ edé mod nhɔ́g ne mɛ. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l békōŋ mod nhɔ́g abɛ́. Békoŋ mod nhɔ́g abɛ́ âbɛl boŋ nkǒŋsé ḿbíi bán wɛ-ɛɛ́ elómé mɛ, bébíi-ʼɛ bán edəə́ bɔ́ melemlem nɛ̂ŋgáne édə́ə́ mɛ. 24 A-Tɛ̂, ebagé mɛ bɔ́, bébɛ̂ wɛ́ɛ ńdíí, âbɛl boŋ bényîn echêm ehúmé. Wembɛ̌ mɛ ehúmé áyə̄le wendə̌ŋ mɛ se á mbooted mé nkǒŋsé. 25 A-Tɛ̂, wɛ-ɛɛ́ ebɛle mam ḿmě mésáá. Nkǒŋsé méebíiʼɛ́ wɛ, boŋ mbíí wɛ, ábɛ́n-nɛ ámpē bébíí bán wɛ-ɛɛ́ elómé mɛ. 26 Mbɛlé bébíí wɛ, mɛ̌bɛ̌l-lɛ ámpē âbɛl nɛ́n edəŋge échě édə́ə́ mɛ ébɛ̂ bɔ́ áte, mɛ-ʼɛ ámpē ḿbɛ̂ ne bɔ́.”

18

Békóbé Yesuɛ

(Mat 26.47-56; Mak 14.43-50; Luk 22.47-53)

1 Áde Yesuɛ amáá akáne, bɔ́ɔbɛ ábē bembapɛɛ bênhidé, béchābē mwǎ edíb a Kidrɔn ámīn. Nzag embɛ́ áhed, bénsɔ̄l áwēd-te. 2 Judasɛ, ntúrɛ́ awě Yesuɛ ambíí ádê abwɔ́g á hǒm, áyə̄le Yesuɛ ne ábē bembapɛɛ bêmmɛntɛ́n aladɛn áhed. 3 Né-ɔɔ́, Judasɛ antómɛ́n echoŋ é sə́nze ne bembəledɛ bé Ndáb-e-Dyǒb ábe beprisɛ bémbáá ne Befarisia bénlōmmē, békɛ̄ wɛ́ɛ Yesuɛ ábédé. Ábê bad bênchǒd eʼkag, béwálé eʼtrúkáŋ ne bwěm éʼ nzum. 4 Yesuɛ ammǎd mam mésyə̄ə̄l ḿme mɛ́bɛnléd ne mɔ́ abíi, ké nɛ̂, ambídéd yə̌l áwed, ásɛ̄dēd bɔ́ aáken, “Nzɛ́ nyéhɛdɛɛ́?” 5 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “sêhɛde Yesuɛ, mod a dyad á Nazarɛt.” Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé mɔ́.” Judasɛ ntúrɛ́ awě Yesuɛ ambɛ́ áhed ne ábê bad. 6 Áde Yesuɛ áhɔ́bé aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé mɔ́,” bêntimɛ́n mbíd, békwɛ̄ ásē. 7 Hɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ ámpē aáken, “Nzɛ́ nyéhɛdɛɛ́?” Bênkwɛntɛ́n bán, “Yesuɛ a dyad á Nazarɛt.” 8 Hɛ́ɛ Yesuɛ ákwɛntanné bɔ́ aá, “Nláŋgé nyé mɛɛ́, mɛ-ɛɛ́ ndé mɔ́. Né-ɔɔ́, nzé nyêhɛde mɛ, nyétɛ̄dē ábén bad ábe bédé ne mɛ, békag.” 9 Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe ánhɔ̄bpē aá, “A-Sáŋ, átîntê e bad ábe wêmbɛɛ́ mɛ, meebɔ́dɛɛ́ ké nhɔ́g.” 10 Simɔn Petro anwálé nkwáté. Hɛ́ɛ ádólé ḿmê nkwáté boŋ átōmtēʼ, ásɛ̄lē etúu é ekáá é mbáá é mbəledɛ awě prisɛ ambáámbáa. Ane mbəledɛ abédé dǐn bán, Malkusɛ. 11 Yesuɛ anláá Petro aá, “Timéd nkwáté á abám. Nɛ́dē, meetêŋgɛnɛɛ́ metuné ḿme echem Sáŋ átíínédé mɛ akud-ɛ?”

Békɛ́ɛ́né Yesuɛ wɛ́ɛ Anasɛ

12 Hɛ́ɛ échê echoŋ é sə́nze ne awâb mod ambáá nchoo ne bembəledɛ bé bad bé Israɛl békóbé Yesuɛ béhaŋ mɔ́. 13 Bénsēbē mɔ́ akɛɛn wɛ́ɛ Anasɛ. Anasɛ abédɛ́ɛ sáŋ-kə́lé awě Kaifasɛ awě abédé prisɛ ambáámbáa ḿmê mwɛ̌. 14 Kaifasɛ ne, mɔ́ ambɛ̌ bad bémbáá bé Israɛl elébé aá ébóó bán mod nhɔ́g áwɛ̂ á nló ḿ bad bésyə̄ə̄l.

Petro abáá Yesuɛ á yə̌l

(Mat 26.69-70; Mak 14.66-68; Luk 22.55-57)

15 Simɔn Petro ne mbapɛɛ ampée béhídéʼáá Yesuɛ. Prisɛ ambáámbáa ambíí ane mbapɛɛ, né-ɔɔ́ ane mbapɛɛ ansɔ́l eyáde éche prisɛ ambáámbáa wɛ́ɛ bénsɔ̄lɛ̄nnē Yesuɛ. 16 Petro pɛn anlyə̌g á mmwɛ mé eʼkɛ́. Dɔ́ɔ ane mbapɛɛ awě prisɛ ambáámbáa ámbīīʼɛ́ átímé ámbīd á mmwɛ, ákālɛ̄n ngɔndérɛ echě enɔnéʼáá mmwɛ boŋ ásɔ̄ltē Petro á eyáde-tê. 17 Ene ngɔndérɛ ansɛdéd Petro aáken “Kíné wɛ́mpē weésaá mbapɛɛ nhɔ́g awě ane mod-ɛ?” Petro ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Aáy, meésaá.” 18 Bɔɔb-pɔɔ́, ahéb démbɛ̄. Né-ɔɔ́, bembəledɛ ábe prisɛ ambáámbáa ne bembəledɛ bé Ndáb-e-Dyǒb bênkonéd muú bétyéém áhed béwāleʼ. Petro mɔ́mpē ambɛ́ áhed, atyéém áwālē muú.

Prisɛ ambáámbáa akáadte Yesuɛ

(Mat 26.59-66; Mak 14.55-64; Luk 22.66-71)

19 Prisɛ ambáámbáa esɛ̌dtéʼáá Yesuɛ tə̂ŋgɛne ábē bembapɛɛ ne ádē ayə́ge. 20 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mam mésyə̄ə̄l ḿme ńláŋgéʼáá bad nhɔ́béʼáá mɔ́ á nhɛ́né. Ayə́ged ádêm ásyə̄ə̄l-ʼɛ, ábédé á Ndáb é mekáne ne á Ndáb-e-Dyǒb wɛ́ɛ bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l béladnɛɛ́. Meéhɔ́bɛ́ɛ́-ʼɛ dyamdyam á kun-tê. 21 Cheé-ɔ̄ ésɛdtɛɛ́ mɛ ámpē. Sɛdéd bad ábe bénwōg mam ḿme ńláŋgé bɔ́. Bébíí mam ḿme ńhɔ́bé.” 22 Áde Yesuɛ áhɔ́bé nɛ̂, mbəledɛ nhɔ́g ambɔ̌m mɔ́ abɛ́n ahɔ́b aá, “Chán éhɛle éhɔ̄bēʼ nɛ̂ wɛ́ɛ prisɛ ambáámbáa?” 23 Yesuɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Nzé nhɔ́bé dyam áde déetə̂ŋgɛne, ehɔ́b dɔ́ moosyəə́l áwôg. Boŋ nzé édé bán nhɔ́bé dyam áde átə́ŋgɛ́né, cheé ékə́ə́ boŋ ébɔmé mɛ?” 24 Dɔ́ɔ Anasɛ áhɔ́bé aá, békɛɛn Yesuɛ wɛ́ɛ Kaifasɛ, prisɛ ambáámbáa. Yesuɛ ambɛ́ abɛ́ á mehaŋ.

Petro abáá Yesuɛ á yə̌l ámpē

(Mat 26.71-75; Mak 14.69-72; Luk 22.58-62)

25 Bɔɔb-pɔɔ́, Simɔn Petro ambɛ́ atyéém áhed áwālē muú. Hɛ́ɛ bad ábe bémbɛ̄ áhed bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bán, “Kíné wɛ́mpē weésaá mbapɛɛ nhɔ́g awě ane mod-ɛ?” Petro antáŋ aá, “Aáy, meésaá.” 26 Mbəledɛ awě prisɛ ambáámbáa nhɔ́g, mwǎnyaŋ mɔ́ɔ Petro ánsɛ̄nlē etúu, anchə́géd ehɔ́b ámīn, aláá Petro aá, “Kíné meenyínɛɛ́ nyúmɔ̄ á nzag-tê-yɛ?” 27 Petro antáŋ ámpē. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, nchóm a kúb antóŋ.

Payledɛ akáádté Yesuɛ

(Mat 27.1-2, 11-14; Mak 15.1-5; Luk 23.1-5)

28 Bad bé Israɛl bênhidnéd Yesuɛ á ndáb wɛ́ɛ Kaifasɛ békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á eyáde e nkamlɛnɛ ambáá. Nɛ́n ábédé epɔg é mbwɛmbwɛ. Běn bénkênsɔ́nlé á ndáb-te âbáŋ nɛ́n béenyínnád mbinde áʼsō éʼ Dyǒb * âbɛl bédyɛ̂ Ngande e Nnyíme-ámīn. 29 Né-ɔɔ́, Payledɛ nkamlɛnɛ ambáá a bad bé Roma, ambíd e ebwɔ́g ákɛ atán bɔ́, ásɛdté bɔ́ aáken, “Awusé áhéé nyéhɔ́bé bán anɛ́n mod abɛlé?” 30 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Nzé anɛ́n mod enkêmbɛ́ ebébtéd é mod, né séēbagɛɛ́ mɔ́ áwôŋ mekáá.” 31 Payledɛ anláá bɔ́ aá, “Nyé běn nyétêd mɔ́, nyébɛnled mbéndé echɛ̂n nyékáad mɔ́.” Hɛ́ɛ bad bé Israɛl bélâŋgɛɛ́ mɔ́ bán, “Séewóoʼɛ́ kunze âwúu mod.” 32 Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe Yesuɛ ánhɔ̄bpē âlúmed nyaa e kwééd eche áwɛ̄ɛ̄. 33 Payledɛ ansɔ́l á ndáb-te ámpē, áchə̄g Yesuɛ, ásɛ̄dēd mɔ́ aá, “Wɛ-ɛɛ́ edé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-lɛ?” 34 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Mmǒn-ɛɛ́ ehɔ́be nɛ̂ ngé bad bémpēe bɔ́ɔ bélāŋgē wɛ mam á yə̌l echêm?” 35 Payledɛ ankwɛntɛ́n aá, “Ndé mod a Israɛl-lɛ? Ábôŋ bad ne beprisɛ bémbáá bɔ́ɔ bébágé wɛ áwêm mekáá. Cheé ébɛ́lé?” 36 Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Ḿmêm nkamlɛn méesaá á nkǒŋsé wɛ́n. Nzé ḿmêm nkamlɛn mémbɛ̄ á nkǒŋsé wɛ́n, né ábêm bembəledɛ bɛ́wǎn, âbɛl nɛ́n bad béebagé mɛ á mekáá mé bad bé Israɛl. Boŋ ḿmêm nkamlɛn méesaá mé nkǒŋsé.” 37 Dɔ́ɔ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aá, “Nɛ́dē edé kə̂ŋ-ɛ?” Yesuɛ ankwɛntɛ́n aá, “Wɛ-ɛɛ́ ehɔ́bé wɛɛ́ ndé kə̂ŋ. Nzɔm echě ekəə́ boŋ béchyáá mɛ, ḿpɛ̄ á nkǒŋsé wɛ́n, edíi âbíd mbóŋ e mbále. Mod ké ahéé awě adé mod a mbále awóglan mɛ.” 38 Payledɛ ansɛdéd mɔ́ aá, “Cheé édé mbále?”

Bán Yesuɛ atə́ŋgɛ́né awɛ́

(Mat 27.15-31; Mak 15.6-20; Luk 23.13-25)

Áde Payledɛ amáá mɔ́ asɛded nɛ́n, ambíd á ebwɔ́g ámpē akɛ atán bad bé Israɛl, anláá bɔ́ aá, “Meekóbnɛɛ́ anɛ́n mod awusé ké ahɔ́g áde mɛ́hɔ̄bpē mɛɛ́ béwúu mɔ́. 39 Boŋ nyêwóó elem nɛ́n bán, ntə́ŋgɛ́né nyé mod a mbwɔg nhɔ́g abídted á póndé e Ngande e Nnyíme-ámīn. Nyêdəə́ bán ḿbídted nyé kə̂ŋ e bad bé Israɛl-lɛ?” 40 Bênkwɛntɛ́n mɔ́ ne eʼsaád bán, “Aáy! Séēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɔ́. Bídtéd sé Barabasɛ.” (Barabasɛ abédé-ʼɛ nchîb ambáá.)

19

1 Dɔ́ɔ Payledɛ áhɔ́bé aá békɛ bébɔm Yesuɛ. 2 Sə́nze éntēd ngɛn é mechə̌ bélóŋ ekóté éche émbɛ̄ nɛ́ɛ ekóté é kə̂ŋ, béhɛ̄ mɔ́ chɔ́ á nló, béhɛ́-ʼɛ mɔ́ mengombe ḿme méyəgeʼ á yə̌l, ḿmě méwágné mengombe mé kə̂ŋ. 3 Bésídtéʼáá mɔ́ bɛnbɛn, béhɔ̄bē bán, “A kə̂ŋ e bad bé Israɛl, edúbé ébɛ̂ ne wɛ.” Bébɔ́méʼáá mɔ́ kə́ə́ŋne mebɛ́n. 4 Payledɛ ambíd á ebwɔ́g ámpē, aláá ábê bad aá, “Nyénɔneʼ, mbídtaad nyé mɔ́ á ebwɔ́g, âbɛl nɛ́n nyébíi bán, meekóbnɛɛ́ mɔ́ awusé ké ahɔ́g.” 5 Né-ɔɔ́, Yesuɛ ambíd á ebwɔ́g ne ekóté e mechə̌ á nló, megombe ḿmě méyəgeʼ mɔ́-ʼɛ mébɛ́ mɔ́ á yə̌l. Hɛ́ɛ Payledɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nyénɔneʼ awedé mod-e nɛ́n!” 6 Áde beprisɛ bémbáá ne bembəledɛ bé Ndáb-e-Dyǒb bényíné mɔ́, bêmbootéd abón bán, “Bomé mɔ́ á awɔg! Bomé mɔ́ á awɔg!” Payledɛ anláá bɔ́ aá, “Nyé běn nyétêd mɔ́, nyébome mɔ́ á awɔg, áyə̄le meekóbnɛɛ́ mɔ́ awusé ké ahɔ́g.” 7 Ábê bad bêntimtɛ́n Payledɛ bán, “Sêwóó mbéndé echě ehɔ́be nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né awɛ́ áyə̄le ahɔ́bé aá mɔ́díi Mwǎn a Dyǒb.”

8 Áde Payledɛ áwógé nɛ́n, mbwɔ́g mênnabé mɔ́ akób. 9 Antǐm ámbīd á eyáde-tê ámpē, ásɛ̄dēd Yesuɛ aá, “Héé ébídé?” Boŋ Yesuɛ enkênkədɛ́nné mɔ́. 10 Né-ɔɔ́, Payledɛ anláá mɔ́ aá, “Weéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛ akwɛntɛn-ɛ? Weebíiʼɛ́ nɛ́n wɛɛ́ nwóó kunze âhɔ́b mɛɛ́ béchene wɛ, nwóŋ-ʼɛ kunze âhɔ́b mɛɛ́ bébome wɛ á awɔg-ɛ?” 11 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Weewóoʼɛ́ kunze ké pɔ́g ámīn echêm ésebán Dyǒb ábágé wɛ ene kunze. Né-ɔɔ́, mod awě abagé mɛ áwōŋ mekáá abɛlé mbéb ḿme ńtómtɛ́né achab ámīn.” 12 Áde Payledɛ áwógé nɛ̂ anhɛ̌d nzii âtɛde Yesuɛ, boŋ ábê bad bénhɛ̄ eʼsaád bán, “Nzé etɛ̌dté anɛ́n mod né weésaá nsón awě Kaisɛɛ. Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá, mɔ́dē kə̂ŋ né atə̂ŋgan Kaisɛɛ.”

13 Áde Payledɛ áwógé nɛ́n, ambídɛ́n Yesuɛ á ebwɔ́g, ádyɛ̄ɛ̄ atii dé nkamlɛn. Ádê hǒm wɛ́ɛ ândyɛɛ́ʼɛ́ béchə́géʼáá dɔ́ bán, Eyáde éche bénábnédé Meláá. Á ehɔ́b é Hibru béchəge bán, Gabata. 14 Bɔɔb-pɔɔ́, nɛ́n ábédé á epun é mboŋsɛ́n é Ngande e Nnyíme-ámīn, dyam kəd. Payledɛ anláá ábê bad bé Israɛl aá, “Echɛn kə̂ŋ chɔ̂ nɛ́n!” 15 Ábê bad bénhɛ̄ eʼsaád bán, “Wúú mɔ́! Wúú mɔ́! Bomé mɔ́ á awɔg!” Hɛ́ɛ Payledɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, “Ḿbome echɛn kə̂ŋ á awɔg-ɛ?” Beprisɛ bémbáá bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Séewóoʼɛ́ kə̂ŋ empée étōmɛɛ́ Kaisɛɛ.” 16 Dɔ́ɔ Payledɛ ábágé Yesuɛ áwab mekáá âbome mɔ́ á awɔg.

Bébómmé Yesuɛ á awɔg

(Mat 27.32-44; Mak 15.21-32; Luk 23.26-43)

Né-ɔɔ́, bênhidnéd Yesuɛ. 17 Yesuɛ mwěn ampém ádē awɔg bootya á dyad-tê ákɛ̄ɛ̄n dɔ́ hǒm áde béchəgɛɛ́ bán, “Hǒm dé Ebóŋgɛ́l é Nló,” áde béchəgɛɛ́ á ehɔ́b é Hibru bán Golgota. 18 Áhed-taá bêmbomɛ́ɛ́ mɔ́ á awɔg. Bêmbomé bad bébɛ bémpēe á awɔg áhed, nhɔ́g pɛd pɔ́g, aníníí-ʼɛ pɛd eníníí, Yesuɛ abɛ́ átîntê.

19 Payledɛ antěl á abámbé aá, “Yesuɛ, mod a dyad á Nazarɛt, kə̂ŋ e bad bé Israɛl,” abádé á awɔg á nló-mîn wɛ́ɛ Yesuɛ. 20 Wɛ́ɛ bêmbomɛ́ɛ́ Yesuɛ á awɔg démbɛ̄ bɛnbɛn ne Jerusalɛm. Né-ɔɔ́, bad híin bénlāŋ chǒm éche bêntenlé. Chǒm éche ântenlé, antel chɔ́ á ehɔ́b é Hibru, átēl é ehɔ́b é Latin, ne é ehɔ́b é Grikia. 21 Beprisɛ bémbáá bénlāā Payledɛ bán, “Wɛɛ́tēlē wɛɛ́ ‘Kə̂ŋ e bad bé Israɛl,’ těl wɛɛ́, ‘Anɛ́n mod ahɔ́bé aá, mɛ-ɛɛ́ ndé kə̂ŋ e bad bé Israɛl.’ ” 22 Payledɛ anláá bɔ́ aá, “Chǒm éche ńtélé mmaá atel.”

23 Áde sə́nze émáá Yesuɛ abome á awɔg, béntēd éche mbɔ́té, békabtéd chɔ́ áte moŋge méniin, bɔ́ mod tɛ́ atéd akab ahɔ́g. Béntēd kə́ə́ŋne mbɔ́té eche béhágkē áte. Ene mbɔ́té bénkêmbaáʼɛ́ chɔ́ hǒmhǒm. Embɛ́ bootya ámīn âpɛ ásē enkênwóŋgé mbom. 24 Hɛ́ɛ bélâŋgɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bán, “Syánē deésālē chɔ́. Désid mbambú ânyín mod awě ǎtēd chɔ́.” Nɛ́n dêmbɛnléd âlóned eʼyale ábe éʼténlédé á Kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Běn ne běn bênkǎb échêm mbɔ́té.

Bênsǐd-tɛ mbambú âkab ḿmêm nsob.”

Né-ɔɔ́, nɛ̂ dɔ́ɔ échê sə́nze êmbɛnlé. 25 Yesuɛ nyaá, nyaá mwǎnyaŋ, Maria awě abédé Klopasɛ mwaád ne Maria Magdalɛnɛ béntyēēm bɛnbɛn ne á awɔg áde Yesuɛ. 26 Áde Yesuɛ ányíné nyaá ne mbapɛɛ awě ádə́ə́ bétyéémé áhed, anláá nyaá aá, “Á-nyaŋ, mwǎn wɛ nɛ.” 27 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ ane mbapɛɛ mɔ́mpē aá, “Nyoó ne.” Bootya ene póndé ane mbapɛɛ antéd Yesuɛ nyaá, átīmɛ̄n mɔ́ áwē ndáb.

Yesuɛ awédé

(Mat 27.45-56; Mak 15.33-41; Luk 23.44-49)

28 Ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ annyín aá mekan mésyə̄ə̄l mémáá. Âlóned-tɛ ngáne éténlédé á Kálag e Dyǒb anhɔ́b aá“Píd ekóbé mɛ.” 29 Kúmbe embɛ́ áhed, ebɛ́ntéd é mǐm énlɔ̄g áwēd-te. Né-ɔɔ́ bêntɔdé kuchá á ebɛ́ntéd é mǐm-tê wɛ̂, bésɔ̄m á ntóŋ ń ngɛn e hísɔb, béhɛ̄ mɔ́ á nsəl. 30 Áde Yesuɛ ámwédé ebɛ́ntéd é mǐm chê, anhɔ́b aá, “Émáá.” Hɛ́ɛ ámɔ́gé nló, awɛ́-ʼɛ.

Bésóó Yesuɛ akoŋ á aheb

31 Bɔɔb-pɔɔ́, échê epun ébédé Mbwɛ mé mboŋsɛ́n mé mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Bad bé Israɛl-lɛ béehɛdeʼaá bán ndim ḿbɛ́ ḿbɛ̂ á awɔg á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, taŋge ngáne échê epun é nkɔ́me áte étōmtɛ̄nnē edúbé abɛ́. Né-ɔɔ́ béntān Payledɛ bán, ábɛ bɔ́ kunze âbóg bad ábɛ bébómmé á awɔg mekuu ne âhúd bɔ́ á awɔg. 32 Né-ɔɔ́, échê sə́nze ênkɛ̌ ébóg mekuu ḿme bad ábe bêmbomɛ́ɛ́ bɔ́ɔbɛ Yesuɛ á awɔg. Bénsēbē ḿme nhɔ́g abóg, bébóg-kɛ ḿme aníníí. 33 Boŋ áde bépédé wɛ́ɛ Yesuɛ béntān nɛ́ɛ ámáá awɛ́. Né-ɔɔ́, bénkêntɔgɛ́nné mɔ́ mekuu abóg. 34 Ké nɛ̂, sə́nze pɔ́g ensoŋ mɔ́ akoŋ á aheb. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g mekií ne mendíb bémbīd. 35 Mod awě annyín nɛ́ɛ ḿmɛ́n mekan mébɛ́nlédé, abídé mbóŋ, eche mbóŋ edé-ʼɛ mbále. Abíí nɛ́n aá, mɔ́kaleʼ mbále, ahɔ́be-ʼɛ ḿmɛ́n mam âbɛl nɛ́n nyémpē nyédúbe. 36 Ḿmɛ́n mam mébɛ́nlédé âlóned eʼyale ábɛ éʼténlédé á Kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Béebógké ehid échē ké ehɔ́g.” 37 Éténlédé á kálag e Dyǒb ámpē nɛ́n bán, “Bɛ́nɔ̌n ane awě bésóó akoŋ.”

Bélímmé Yesuɛ

(Mat 27.57-61; Mak 15.42-47; Luk 23.50-56)

38 Ámbīd enɛ̂, Josɛbɛ awě ambíd á dyad á Arimatia, anláá Payledɛ aá, ábɛ mɔ́ kunze âted ndim ḿme Yesuɛ. Josɛbɛ abédɛ́ɛ mbapɛɛ awě Yesuɛ, boŋ énkêmbídédté yə̌l áwed áyə̄le abááʼáá bad bé Israɛl. Payledɛ ambɛ̌ mɔ́ kunze âtéd ndim ḿme Yesuɛ. Né-ɔɔ́, ankɛ̌ Yesuɛ ndim atéd. 39 Nikodemusɛ awě ansébé Yesuɛ akɛ dé anyín nkuu, bɔ́ Josɛb bênkɛ̌. Bédɛ̂kɛ̌ anwálé mekúle ḿme bénabnadté ndim ḿmé bébɛ́nlé Mía ne Álɔs.* Ádê dyɔ̌g ábédé dyam móom mé kílo meláán ne kílo étáan. 40 Béntēd ndim ḿme Yesuɛ, békāān mɔ́ mbɔ́m ne ḿme mekúle. Nɛ́n dɔ́ɔ elem é bad bé Israɛl âboŋsɛn ndim émbɛ̄ɛ̄. 41 Bɔɔb-pɔɔ́, nzag embɛ́ wɛ́ɛ bénwūūʼɛ́ Yesuɛ. Soŋ e ekɔ́ɔ́lé ebédé á nzag-tê wɛ̂, echě bénkêmpaá ndim ké nhɔ́g abane áte. 42 Né-ɔɔ́, ngáne échê epun ebédé mbwɛ mé mboŋsɛ́n mé mbwɛ-mé-nkɔ́me áte, ene soŋ-ʼɛ ebɛ́ bɛnbɛn, bêmbané Yesuɛ ndim áwēd-te.

20

Yesuɛ apuúdé

(Mat 28.1-8; Mak 16.1-8; Luk 24.1-12)

1 Á Sɔ̂ndɛ́, epɔg é mbwɛmbwɛ, áde ehíntɛ́n émbɛ̄ɛ̄ ébɛ́, Maria Magdalɛnɛ ankɛ̌ á soŋ wɛ́ɛ bénlīmɛ̄ɛ̄ Yesuɛ. Áde ápédé áhed, antán nɛ́ɛ béhúdé aláá áde bénkɔ̄lɛ̄nnē nsəl ń soŋ. 2 Hɛ́ɛ átómé mehélé, boŋ ákɛ atán Simɔn Petro ne mbapɛɛ ampée awě búmɔ̄ bébédé. Ane mbapɛɛ abédɛ́ɛ mbapɛɛ awě Yesuɛ ândəŋgé. Dɔ́ɔ Maria álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Béhúdé Sáŋgwɛ́ɛ́ ndim á soŋ-tê, séebíi-ʼáa wɛ́ɛ bébánné mɔ́.” 3 Dɔ́ɔ Petro bɔ́ ane mbapɛɛ béhídté boŋ békǎg á soŋ. 4 Bɔ́ moosyəə́l bényə́gtéʼáá, boŋ mbapɛɛ aníníí anyə̌gtéʼáá tómaa Petro. Né-ɔɔ́, ansébé apɛ á soŋ. 5 Anwúlɛ́n ásē ásad dǐd á soŋ-tê, anyín mbɔ́m éche bênkaánné Yesuɛ, boŋ enkênsɔ́nlé á soŋ-tê. 6 Simɔnɛ ahúɛ́ʼáá mɔ́ ámbīd, apedé-ʼaá pɛɛ́n asɔ́l-lɛ á soŋ-tê. Antán mbɔ́m éche bênkaánné Yesuɛ áhed. 7 Antán-nɛ abad áde bênkaánné Yesuɛ nló. Ádê abad déēbédɛɛ́ hǒm ahɔ́g ne mbɔ́m, déndə̄ə̄n áte pɛd pɔ́g. 8 Hɛ́ɛ aníníí mbapɛɛ awě ansébé apɛ á soŋ mɔ́mpē ásɔ́lé áwēd-te. Annyín ábê bwěm, adúbé-ʼɛ. 9 Ké nɛ̂, bénkênsóŋtɛ́nné chǒm éche éténlédé á Kálag e Dyǒb nɛ́n bán Yesuɛ atə́ŋgɛ́né apuu. 10 Ámbīd é nɛ̂, ábê bembapɛɛ bêntǐm ámbīd á ndáb.

Yesuɛ alúmté Maria Magdalɛnɛ yə̌l

(Mat 28.9-10; Mak 16.9-11)

11 Bɔɔb-pɔɔ́ Maria anlyə̌g á nsəl ń soŋ, áchyɛɛ́ʼ. Áde áchyɛɛʼɛ́ nɛ̂ dɔ́ɔ áwúnlé ásē, boŋ ásadé dǐd á soŋ-tê. 12 Asad áde ásádé dǐd, annyín ángɛl ébɛ. Échê ángɛl énhɛ̄ eʼpúpe éʼ mbɔ́té, édyɛ̄ɛ̄ wɛ́ɛ bênnaádté ndim ḿme Yesuɛ. Nhɔ́g andyɛɛ́ á pɛd e nló, aníníí-ʼɛ á pɛd e mekuu. 13 Échê ángɛl ênsɛdéd Maria bán, “Á-mmwaád, cheé échyɛʼɛ́?” Anláá bɔ́ aá, “Nchyɛʼ áyə̄le bétédé ndim ḿme awem Sáŋgwɛ́ɛ́, meebíi-ʼáa wɛ́ɛ bébánné mɔ́.” 14 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂, ankunnéd, anyín nɛ́ɛ mod átyéémé áhed. Ane mod abédɛ́ɛ Yesuɛ boŋ enkêmbííʼɛ́ aá Yesuɛ mɔ́ adé. 15 Yesuɛ asɛdéd mɔ́ aá, “Á-mmwaád, cheé échyɛʼɛ́? Nzɛ́ɛ́ éhɛdɛɛ́?” Maria anwémtɛ́n aá mod awě abɛle nsɔ́n á nzag-tê wɛ̂ mɔ́ adé. Né-ɔɔ́, anláá mɔ́ aá, “A-sáŋ, nzé wɛ-ɛɛ́ etédé mɔ́ ndim, eláá mɛ wɛ́ɛ ébánné, âbɛl boŋ ńkɛ ńtêd mɔ́.” 16 Hɛ́ɛ Yesuɛ áchəgɛɛ́ mɔ́ aá, “Á-Maria!” Dɔ́ɔ Maria ákúnné yə̌l áwē boŋ áhɔ́bé á ehɔ́b é Hibru aá, “Rabɔ́ni!” (awě adé nɛ́n bán, “Meléede”). 17 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Weésitán mɛ, áyə̄le meétímɛ́ɛ́ ámbīd wɛ́ɛ Titɛ́ɛ. Boŋ kǎg wɛ́ɛ ábêm bembapɛɛ, ábêm baányaŋ, éláa bɔ́ wɛɛ́, ntimeʼ ámbīd wɛ́ɛ echem Sáŋ, awě adé kə́ə́ŋne echɛn Sáŋ. Mɔ́ adé Dyǒb ádêm, abɛ́-ʼɛ ádɛ̄n.” 18 Né-ɔɔ́, Maria Magdalɛnɛ ankɛ̌, aláá bembapɛɛ aá, mɔ́nyīnē Sáŋgwɛ́ɛ́. Anláá-ʼɛ bɔ́ mam mésyə̄ə̄l ḿme áláŋgé mɔ́.

Yesuɛ alúmté ábē bembapɛɛ yə̌l

(Mat 28.16-20; Mak 16.14-18; Luk 24.36-49)

19 Échê epun é Sɔ̂ndɛ́ chěn, ngukɛ́l, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bênladɛ́n áte á ndáb-te bépēn-nɛ ekob áyə̄le bébááʼáá bad bé Israɛl. Yesuɛ ampɛ̌, atyéém átîntê echâb, aláá bɔ́ aá, “Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé.” 20 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂, anlúméd bɔ́ ḿmē mekáá, alúméd-tɛ bɔ́ aheb. Bembapɛɛ bébédé menyiŋge bwâmbwam ânyín Sáŋgwɛ́ɛ́. 21 Dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ ámpē aá, “Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé. Ngáne Titɛ́ɛ álómé mɛ, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ mɛ́mpē ńlómɛɛ́ nyé.” 22 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂, anhébé bɔ́ pemɛ, aláá-ʼɛ bɔ́ aá, “Nyékob Edəə́dəŋ éche Ésáá. 23 Kénzɛ́ɛ́ awě nyélágsɛ́né mbéb, né ḿme mbéb ńkúdé alagsɛn. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě nyéelagsɛ́nɛɛ́ ḿmē mbéb, né méekudɛɛ́ alagsɛn.”

Yesuɛ alúmté Tɔmasɛ yə̌l

24 Tɔmasɛ mbapɛɛ nhɔ́g átîntê e bembapɛɛ dyôm ne bébɛ ábe Yesuɛ, awě béchə́géʼáá bán Nhɛ́d, enkêmbáá ne baáb áde Yesuɛ ápédé. 25 Né-ɔɔ́, áde ahúú baáb bénlāā mɔ́ bán, “Sênyíné Sáŋgwɛ́ɛ́.” Boŋ anláá bɔ́ aá, “Ésebán ńnyíné mebaŋ ḿme bêmbomɛ́ɛ́ mɔ́ tɔnɛ á mekáá boŋ ńsɔ̄m-mɛ eʼmii á mebaŋ-tê áwed, ḿbīd-tɛ ekáá áwē aheb, méedúbɛ́ɛ́ mbêd.”

26 Ámbīd e eʼpun waam, bembapɛɛ bênladɛ́n áte á ndáb-te ámpē. Tɔmasɛ mɔ́mpē ambɛ́ áhed. Bêmpěn eʼkob, boŋ Yesuɛ ampɛ̌, atyéém átîntê echâb. Anláá bɔ́ aá, “Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé.” 27 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ Tɔmasɛ aá, “Sɔ̌m eʼmii á mebaŋ hɛ́n. Nɔnéʼ mɛ mekáá, éhyɛne-ʼɛ ekáá, ébid mɛ chɔ́ á aheb. Sóg mod abɛ́ awě eedúbpéʼ, dúbé!” 28 Tɔmasɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “A-Sáá awêm, a-Dyǒb ádêm.” 29 Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Saá áyə̄le ényíné mɛ dɔ́ɔ édúbpé-yɛ? Nnam ne bad ábe béenyíne boŋ kénɛ̂, bédúbe.”

Nzɔm echě ekəə́ boŋ bétéleʼ enɛ́n kálag

30 Yesuɛ ambɛ̌l ekud é menyáké émpēe éche ábē bembapɛɛ bémbɛ̄ɛ̄ ásē éche béetelɛɛ́ á kálag-tê wɛ́n. 31 Boŋ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l méténlédé âbɛl nɛ́n nyédúbe* bán, Yesuɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté, Mwǎn a Dyǒb. Nzé nyêdúbpé-ʼɛ mɔ́, né nyêkudé aloŋgé áde déemaáʼ á dǐn ádē.

21

Yesuɛ alúmté ábē bembapɛɛ yə̌l ámpē

1 Ámbīd e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, anlúméd ábē bembapɛɛ yə̌l ámpē á nkin mé edib é Tiberia. Nyaa echě ánlūmēdtē bɔ́ yə̌l ebédɛ́ɛ nɛ́n, 2 epun ehɔ́g Simɔn Petro, Tɔmasɛ (awě béchə́géʼáá Nhɛ́d), Nataniɛlɛ (awě ambíd á dyad á Kana á mbwɔ́g e Galilia), bǎn ábe Zɛbɛdiɛ, ne bembapɛɛ ábe Yesuɛ bémpēe bébɛ, bênladɛ́n hǒm ahɔ́g. 3 Hɛ́ɛ Simɔn Petro álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, “Nkag súu akób.” Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Sémpē sɛ́ɛ̄hīd wɛ.” Né-ɔɔ́, bênhidé békɛ bésɔ́l á bɔ̌lɛ-tê. Boŋ ḿmê nkuu ńsyə̄ə̄l bénkênkóbpé chǒmchǒm.

4 Áde bǐn éʼbóótédé akɛ́le, Yesuɛ antyéém á nkin mé edib. Boŋ ábê bembapɛɛ bénkêmbííʼɛ́ bán mɔ́ adé. 5 Dɔ́ɔ Yesuɛ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá, “A-bɛ̌d, nyéēkōbɛ̄ɛ̄ chǒmchǒm-ɛ?” Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán, “Aáy, séēkōbɛ̄ɛ̄.” 6 Anláá bɔ́ aá, “Nyébwêm mbínzé á pɛd e ekáá é mbáá é bɔ̌lɛ, nyɛ́ɛ̄kɔ̄b.” Né-ɔɔ́, bémbwēm mbínzé ene pɛd. Bénkênhɛnlé ene mbínzé adol áyə̄le súu émbɛ̄ áwēd-te bwâmbwam. 7 Dɔ́ɔ mbapɛɛ awě Yesuɛ ândəŋgé áhɔ́bɛɛ́ aá, “Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ adé!” Awóg áde Simɔn Petro áwógé bán, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ adé, anhɛ́ megombe á yə̌l (áyə̄le anhūd bwěm á yə̌l). Dɔ́ɔ áhébé á edíb-te. 8 Boŋ ábíníí bembapɛɛ bêmpɛ̌ á nkin á bɔ̌lɛ-tê, bédolé mbínzé. Ene mbínzé enlón ne súu. Wɛ́ɛ bémbīdɛ̄nnē bɔ̌lɛ âpɛ á nkin dénkênchabpé, ábédé dyam mbwɔ́kɛl e méta pɔ́g. 9 Áde bépédé á nkin béntān muú mé mekâŋled. Súu ébédé áwed ámīn ne ewɛle. 10 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéhyɛɛneʼ doŋge á súu áde nyékóbé bɔɔb.” 11 Né-ɔɔ́, Simɔn Petro ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê, âdol ene mbínzé á nkin. Súu émbáá énlōn ene mbínzé áte. Ébédé mbwɔ́kɛl móom métáan ne éláán. Kénɛ́ɛ échê súu êmbuúʼɛ́ áte, ene mbínzé enkênsalɛ́ɛ́. 12 Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Nyéhyɛ nyédyɛ̂ ndyééd.” Ábê bembapɛɛ bɔ́ modmod enkênchuʼɛ́ mɔ́ asɛded aáken, “Nzɛ́-módɛ́ édíí?” Bémbīī bán, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ adé. 13 Dɔ́ɔ Yesuɛ átédé ewɛle boŋ ábagé bɔ́. Ambɛ̌l melemlem ne súu. 14 Nɛ́n ábédé ngen echě élóntɛ́né éláán, echě Yesuɛ álúmté ábē bembapɛɛ yə̌l á póndé echě ámáá apuu.

Yesuɛ asɛ̌dté Petro ké adəə́ mɔ́

15 Áde bémáá ndyééd adyɛ́, Yesuɛ asɛdéd Simɔn Petro aá, “A-Simɔn, mwǎn a Jɔn, edəə́ mɛ tómaa ábén bembapɛɛ-yɛ?” Simɔnɛ ankwɛntɛ́n aá, “Ɛɛ, a-Sáŋ, ebíí wɛɛ́ ndəə́ wɛ.” Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Tɔgɛ́n ábêm bǎn bé ńdyɔŋ ḿ mbód.” 16 Yesuɛ ansɛdéd mɔ́ ngen éche élóntɛ́né ébɛ aá, “A-Simɔn, mwǎn a Jɔn, edəə́ mɛ-yɛ?” Petro antimtɛ́n mɔ́ aá, “Ɛɛ, a-Sáŋ, ebíí wɛ̌ ndəə́ wɛ.” Yesuɛ anláá mɔ́ aá, “Tɔgɛ́n ḿmêm ńdyɔŋ ḿ mbód.” 17 Yesuɛ asɛdéd mɔ́ ngen échě élóntɛ́né éláán aá, “A-Simɔn, Mwǎn é Jɔn edəə́ mɛ-yɛ?” Yə̌l enhɔ́ɔ́ Petro áte áde Yesuɛ ásɛ́dté mɔ́ ngen échě élóntɛ́né éláán aáken, “Edəə́ mɛ-yɛ?” Né-ɔɔ́, anláá Yesuɛ aá, “A-Sáŋ, ebíí mam mésyə̄ə̄l. Ebíí wɛɛ́ ndəə́ wɛ.” Yesuɛ anláá mɔ́ aá “Tɔgɛ́n ḿmêm ńdyɔŋ ḿ mbód. 18 Ne mbále, nlâŋge wɛ nɛ́n mɛɛ́, áde ébédé etum, mmǒn epúdéʼáá abad, ékǎg-kɛ kéhéé wɛ́ɛ édə́ə́. Boŋ áde wɛ́chunné wɛ̌sǎd mekáá, mod ampée awáád wɛ abad, ákɛ̄ɛ̄n-nɛ wɛ wɛ́ɛ wéedəəʼɛ́ akɛ.” 19 (Yesuɛ anhɔ́b nɛ̂ âlúmed nyaa e kwééd echě Petro áwɛ̄ɛ̄, âlúmed ehúmé é Dyǒb.) Ámbīd e nɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Hídé mɛ.”

Yesuɛ ne mbapɛɛ awě ádə́ə́

20 Dɔ́ɔ Petro ánɔ́né ámbīd boŋ ányīnēʼ nɛ́ɛ mbapɛɛ ampée áhídɛɛ́ bɔ́. Ane mbapɛɛ abédɛ́ɛ mbapɛɛ awě Yesuɛ ândəŋgé. Mɔ́ɔ andyɛɛ́ Yesuɛ á akéb á póndé éche bédyágéʼáá ndyééd ngukɛ́l, boŋ ásɛ̄dēd Yesuɛ aá ken, nzɛ́-módɛ́ ǎsōm mɔ́. 21 Anyín áde Petro ányíné-ʼaá mɔ́, anhɔ́b aá, “A-Sáŋ, chán-náa anɛ́n mod?” 22 Yesuɛ ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Nzé nhɛde mɛɛ́ ábɛ̂ á aloŋgé kə́ə́ŋne póndé echě mɛ́pɛɛ́, chán nɛ̂ ánɔ́né wɛ? Hídé mɛ.” 23 Né-ɔɔ́, énkanléd átîntê e bad ábe béhídéʼáá Yesuɛ hǒm ásyə̄ə̄l nɛ́n bán ane mbapɛɛ éewáá, kénɛ́ɛ Yesuɛ énkênhɔ́bpé aá, éewáá. Anhɔ́b dásɔ̄ aá, “Nzé nhɛde mɛɛ́ ábɛ̂ á aloŋgé kə́ə́ŋne póndé echě mɛ́pɛɛ́, chán nɛ̂ ánɔ́né wɛ?”

24 Ane mbapɛɛ mɔ́ abíde mbóŋ áyə̄l e ḿmɛ́n mekan, mɔ́-ʼaá atelé mɔ́ ásē. Debíí-ʼɛ bán, kéchéé echě áhɔ́bé édé mbále.

Asóg á kálag echě Jɔnɛ

25 Ekud é mam émpēe édé éche Yesuɛ ábɛ́lé. Nzé bénhɔ̄b bán bételeʼ mésyə̄ə̄l ásē, ahɔ́g ámbīd e ádíníí, nwêmtan mɛɛ́ né nkǒŋsé méekwogké échê kálag ahɛ́ áte.

* 1:5 Ehíntɛ́n-nɛ éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ bɔ́ abɔ́ded káa ehíntɛ́n énkênchemmé bɔ́.

* 3:14 Nyə̌ eche Mosɛɛ âmbomɛ́ɛ́ ebédɛ́ɛ nyə̌ echê âmbɛnlé. Nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb démbɛnlé âchood bad ábe nyə̌ énlēdtē á ehyáŋge. Nzé bad bênnɔ̌n ene nyə̌, bédyɛ̄ɛ̄ bwâm. Nɔm 21.9.

* 5:3 Doŋge á kálag ábádé nchoo 3b-4: Ábê bad bé nkole bémbɛ̄ áhed âsin bán mendíb mépuuted áte. 4 Ébédé nɛ́n bán, póndé-tɛ́ ángɛl eche Sáŋgwɛ́ɛ́ ehyagáá asud á etoŋ-tê wɛ̂ épuutéd chɔ́ áte. Nzé êmbɛnléd-tɛ nɛ̂, mod a nkole ké ahéé awě ansébé asɔ́l áwēd-te nkole ḿmááʼáá mɔ́.

* 7:2 Ngande e Eʼbem: ebédɛ́ɛ ngande echě bad bé Israɛl bébɛ́léʼáá âkamtɛn póndé echě ábāb betaa bédyɛ́ɛ́ʼáá á eʼbem-tê áde bébédé á ehyáŋge, áde béhídté á Egipto.

* 8:11 Ekud e kálag éʼsó éewóoʼɛ́ échɛ́n epɛd (7.53-8.11).

* 10:29 Chǒm echě awêm Titɛ́ɛ ábágé mɛ étómé chǒm ésyə̄ə̄l: doŋge á kálag déʼsó áwóó Titɛ́ɛ awě abagé mɛ bɔ́, atómé chǒm ésyə̄ə̄l.

* 12:3 Nâd: Nâd edíi mbonja echě ewóó elod é bwâm eche bébɛnlɛɛ́ mɔ̌g mé elod é bwâm.

* 13:10 Doŋge á kálag déʼsó déewóoʼɛ́ éetómɛɛ́ âwobe mekuu.

* 14:7 Bɔɔb áde nyébíí mɛ, nyɛ́ɛ̄bīī kə́ə́ŋne echem Sáŋ; doŋge á kálag déʼsó áwóó nzé nyênkǒŋ mɛ abíi, né nyɛ́ɛ̄bīī kə́ə́ŋne echem Sáŋ.

† 14:17 Ǎbɛ̄-ʼɛ nyé áte; doŋge á kálag déʼsó áwóó adɛ́-ʼɛ nyé áte.

* 16:23 Titɛ́ɛ ǎbɛ̌ nyé kéchéé échě nyésɛ́dté á dǐn ádêm: doŋge á kálag áwóó Nzé nyêsɛ̌dté Titɛ́ɛ kéchéé, ǎbɛ̌ nyé chɔ́ á dǐn ádêm.

* 17:12 Menkəə bɔ́ á ngíne e dǐn áde wêmbɛɛ́ me: doŋge a kálag awóó á ngíne e dǐn ádoŋ ménkə́ə́ bad ábê ébágé me.

* 18:28 Bad bé Israɛl béndūbē nɛ́n bán nzé mod asɔ́lé á ndáb e mod awě eésɛ̌ mod a Israɛl, né awɔ́gté yə̌l mbinde. Ne bɔ́, enɛ́n ndín e mod ebágáá mbinde áʼsō éʼ Dyǒb epun saámbé. Enɛ́n póndé esyəə́l eéhɛleʼaá-sɛ adyɛ́ Ngande e Nnyíme-ámīn.

* 19:39 Álɔs: Abédɛ́ɛ mekúle ḿme bébɛ́nládtáá ânabned ndim.

* 20:31 Nyédúbe; doŋge á Kálag dé eʼsó awóó nyébɛ̂ nyédúbe.

Mbɛltéd

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Kálag e

Mbɛltéd

ḿme bembapɛɛ bé nlómag

Ndibned ń kálag

Mod awe atelé kálag e Lukasɛ mɔ́ atelé-ʼɛ kálag e Mbɛltéd. Mekan ḿme enɛ́n kálag mékooʼɛ́ alúmed áte médíi âláa bad ngáne Edəə́dəŋ éche Ésáá énwōŋgɛ̄nnē bad ábe béhídéʼáá Yesuɛ âkal nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne Yesuɛ á Jerusalɛm, á mbwɔ́g é Judeya ne Samaria ne á mesóg mé nkǒŋsé. Elûmte ngáne adúbe á bad bé Krǐsto ábédé âlóned chǒm éche bad bé Israɛl béndūbɛ̄ɛ̄. Enɛ́n kálag elûmte ngáne adúbe á bad bé Krǐsto ábóótédé á Jerusalɛm ámbīd e mpume ḿme Krǐstəə ne ngáne ákíí mebwɔ́g mémpēe. Atɔ́n áde ádé etógnɛ́n áde enɛ́n kálag élûmtɛɛ́ ámpē ádíi nsɔ́n ḿme Edəə́dəŋ éche Ésáá ébɛlɛɛ́. Êmpɛ̌ ne ngíne ámīn e bad ábe bédúbpé á mbwɛ ḿ Pɛntekɔs.

Nkabtéd ń kálag

Âboŋsɛn bad ábe békale nkalaŋ ḿ bwâm 1.1-26

a. Pɔ́le e asóg eche Yesuɛ ne ábē Bembapɛɛ 1.1-14

b. Mod awě atédé Judasɛ échē etə́l nɛ̂ŋgáne mbapɛɛ 1.15-26

Nkalaŋ ḿme Yesuɛ ńkálté á Jerusalɛm 2.1-8.3

Nkalaŋ ḿme Yesuɛ ńkálté á Judeya ne á Samaria 8.4-12.25

Nsɔ́n ḿme Paalɛ 13.1-28.31

a. Ekɛ éʼsó âkɛ dé abɛl nsɔ́n 13.1-14.28

b. Mbom ḿme bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé á Jerusalɛm 15.1-35

c. Mekɛ ḿme mélóntɛ́né mébɛ âkɛ dé abɛl nsɔ́n 15.36-18.22

d. Mekɛ ḿme mélóntɛ́né méláán âkɛ dé abɛl nsɔ́n 18.23-21.6

e. Paalɛ adé á mbwɔg á Jerusalɛm, á Kaisaria ne á Roma 21.17-28.31

1

Titɛ́ɛ Dyǒbɛ aá mɔ́ɔ̄lōm
Edəə́dəŋ éche Ésáá

1 Á-Tiofilos, mod a edúbé, á kálag echě ńsébpé atel, mentěl mekan ásē ḿme Yesuɛ âmbɛnlé ne ḿme áyə́gtéʼáá bad. Ambɛ̌l ḿmɛ́n mekan bootya á póndé echě âmbootédté ḿme nsɔ́n, 2 kə́ə́ŋne, á póndé eche Dyǒb dêmbɛnlé boŋ ápūmē. Byánán ǎpumé, ambɛnléd ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá, âláa bad ábe âmpwɛdté nɛ̂ŋgáne ábē bembapɛɛ bé nlómag mekan ḿme bétə́ŋgɛ́né abɛl. 3 Bootya áde Yesuɛ áwédé, âpɛ móom mé eʼpun méniin, anlúméd ábē bembapɛɛ bé nlómag yə̌l ngen ne ngen, âlúmed nɛ́n aá ne mbále mɔ́dē á aloŋgé. Bényínnáá mɔ́ dǐd ákanlé-ʼɛ bɔ́ tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb. 4 Póndé pɔ́g áde bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bédyágkē ndyééd, ansím bɔ́ etúu áte aláá bɔ́ aá, “Nyéēhīdtē á dyad á Jerusalɛm. Nyésineʼ ndɛ echě Titɛ́ɛ awêm áláŋgé nyé aá mɔ́hɔ̄bē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ nyé. Ene ndɛ chɔ́ɔ ménlāāʼɛ́ nyé. 5 Jɔnɛ adǔsánnáá bad ne mendíb, boŋ ámbīd e nguse e eʼpun bɔɔb, bɛ́dusɛ́n nyé ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.”

Yesuɛ apǔmmé

(Mak 16.19-20; Luk 24.50-53)

6 Póndé pɔ́g bembapɛɛ bé nlómag bɔ́ɔbɛ Yesuɛ bênladɛ́n hǒm ahɔ́g. Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ mɔ́ bánken, “A-Sáŋ, láá sé. Ḿmɛ́n mesú dɔ́ɔ wɛ́bɛnlé boŋ bad bé Israɛl béwóŋ ngíne ámpē âkamlɛn echab yə̌l-ɛ?” 7 Hɛ́ɛ Yesuɛ átimtanné bɔ́ aá, “Titɛ́ɛ mɔ́ abɛnlad eche ngíne âtíi póndé ne mekag ḿme kéchéé ébɛnlédté. Nyéewóoʼɛ́ kunze âbíi póndé eche ḿmɛ́n mekan mɛ́bɛnlédté. 8 Boŋ áde Edəə́dəŋ éche Ésáá épiíʼɛ́ nyé nyɛ́ɛ̄kǔd ngíne, hɛ́-ʼaá nyɛ́kanlɛ́ɛ́ bad mekan ḿme nyényíné tə̂ŋgɛne mɛ á dyad á Jerusalɛm, á mbwɔ́g é Judeya, ne e Samaria ésyə̄ə̄l kə́ə́ŋ nyépɛ̄ á metóŋgé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l.” 9 Yesuɛ amaá-ʼaá bɔ́ aláa nɛ̂, dɔ́ɔ Dyǒb ábɛ́lé boŋ ápūmē ámīn. Áde bédíi bénɔnɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, mbag énkūtɛ̄n mɔ́, bénkênnyín-naá mɔ́ ámpē. 10 Bembapɛɛ bémbɛ̄ bétānē mǐd áte bénɔnéʼ ngáne Yesuɛ ákagké ámīn, dɔ́ɔ bad bébɛ ábe béhédé mbɔ́té éche épúbeʼ bébídé təléd, bétyéém bɔ́ á nkəg. 11 Hɛ́ɛ ábê bad bébɛ bésɛdtɛɛ́ bɔ́ bánken “Á-bad bé Galilia, cheé nyétyéémé hɛ́n, nyénɔnɛɛ́ ámīn? Anɛ́n Yesuɛ awě Dyǒb ábɛ́lé boŋ áhīdē átîntê echɛ̂n, ápūmē ámīn, ǎtǐm ámbīd melemlem ngáne nyényíné akag ámīn.”

Matiasɛ atédé etə́l éche Judasɛ

12 Hɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag béhídté á Ekone é Menzab, bétím ámbīd á Jerusalɛm. Échê ekɛ ébédé dyam epɛd é Máyl ehɔ́g. 13 Áde bésɔ́lé á dyad-tê, bênkɛ̌ bésɔ́l á toŋ eche bédyɛ́ɛ́ʼáá áte. Ene toŋ ebédé á esóŋ é ndáb éche édé ámīn. Ábê bembapɛɛ bé nlómag bébédɛ́ɛ Petro, Jɔnɛ, Jemsɛ ne Andreya, Filibɛ ne Tɔmasɛ, Batolomyo ne Matyo, Jemsɛ, mwǎn awe Alfɔsɛ ne Simɔnɛ awě anwóŋ kə́n e aloŋ, ne Judasɛ mwǎn awě Jemsɛ. 14 Ábɛ́n bembapɛɛ béyɔ́gkéʼáá aladɛn áte hǒm ahɔ́g âkáne nchoo ne bebaád, Maria, Yesuɛ nyaa, ne Yesuɛ baányaŋ.

15 Ḿmê mesú měn, bad ábe béndūbē Yesuɛ bênladɛ́n áte. Bébédé dyam mbwɔ́kɛl ne móom mé bad mébɛ. Hɛ́ɛ Petro átyéémé ámīn átîntê echâb boŋ áhɔ̄bē aá, 16 “A-baányaŋ, mekan ḿme méténlédé á kálag e Dyǒb métə́ŋgɛ́né alón. Edəə́dəŋ éche Ésáá énhɔ̄b áʼsō é póndé á nsəl ḿme Dabidɛ tə̂ŋgɛne Judasɛ awě antómɛ́n bad ábɛ bênkɛ̌ Yesuɛ akób. 17 Judasɛ abédé nhɔ́g átîntê e syánē. Yesuɛ ampwɛ̌d mɔ́ âbɛl ḿmɛ́n nsɔ́n melemlem nɛ̂ŋgáne âmpwɛdté syánē. 18 (Mɔné ḿme ânkudté áyə̄le ebébtéd éche âmbɛnlé, anchanɛ́n mɔ́ etúú. Á etúú-te wɛ̂ děn-naá ânsoŋgé dúu, awɛ́-ʼɛ, abum ákán mɔ́, mmii ḿbíd-tɛ mɔ́ áwed. 19 Bad bésyə̄ə̄l á Jerusalɛm bénwōg ádɛ́n akan, né-ɔɔ́ bênchə̌g ádê hǒm áwab ehɔ́b-te bán Akɛldama, nɛ́dē, ‘Ndɔɔb e mekií.’) ” 20 Petro ambád ahɔ́b aá, “Nɛ́n ábɛ́nlédé ngáne éténlédé a kálag e ngəse é Dyǒb nɛ́n bán,

‘Áde hǒm átim eʼbwɔ́gɛn

modmod eelóóʼ áhed.’

Éténlédé-ʼɛ nɛ́n bán,

‘Mod ampée átêd eche etə́l é nsɔ́n.’

21 “Né-ɔɔ́, éhɛdneʼ nɛ́n bán dépwɛd mod nhɔ́g. Ane mod atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě abágáá ne syánē póndé esyəə́l eche echɛd Sáŋ Yesuɛ ne syánē dékágéʼáá mebwɔ́g ne mebwɔ́g, 22 bootyaa á póndé echě Jɔnɛ ádúsánnáá bad âpɛ á póndé echě Dyǒb dêmbɛnlé boŋ Yesuɛ ápūmē. Mɔ́mpē atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě ambɛ́ mbóŋ áde Yesuɛ âmpuúʼɛ́.”

23 Hɛ̂ dɔ́ɔ bépwɛ́dé bad bébɛ, Josɛbɛ awě bépwáŋtánnáá bán Basabasɛ (béchə́géʼáá mɔ́mpē bán Justusɛ) bɔ́ Matiasɛ. 24 Dɔ́ɔ békânnɛɛ́ bán, “A-Sáŋ ebíí mod asyəə́l nlém áte. Lúméd sé mod awě épwɛ́dé átîntê e ábɛ́n bad bébɛ, 25 âtéd etə́l nɛ́ɛ mod a nlómag, éche Judasɛ átɛ́dté boŋ mwěn átiméʼ éche epɛd éche éboŋnédé mɔ́.” 26 Né-ɔɔ́, bênsǐd mbambú âlúmed bɔ́ mod awě bɛ́pwɛdté. Dɔ́ɔ mbambú élúmté bɔ́ âpwɛd Matiasɛ. Né-ɔɔ́, bémbād Matiasɛ á mesoŋgé mé bembapɛɛ bé nlómag ábíníí dyôm ne nhɔ́g.

2

Epɛ éche Edəə́dəŋ éche Ésáá

1 Áde ngande e Pɛntekɔs épédé, bad ábe bédúbpé Krǐstəə bésyə̄ə̄l bênladɛ́n áte hǒm ahɔ́g. * 2 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g esaád émbīd ámīn. Ébédé nɛ́ɛ ekukud é ngíne éche étómeʼ. Échê esaád énlōn ene ndáb esyəə́l áte echě ábê bad ábe bédúbpé bémbɛ̄ɛ̄ áte. 3 Hɛ̂ dɔ́ɔ bényíné bwěm nɛ̂ŋgáne muú ḿmě nwágné nɛ́ɛ eʼchém ńtyéémé mod-tɛ́ɛ́ á nló-mîn. 4 Edəə́dəŋ éche Ésáá êmpií bɔ́ moosyəə́l, mod-tɛ́ɛ́ ábootéd mehɔ́b mé bad bémpēe ahɔ́b ḿmě béesebpɛɛ́ ayə́ge. Edəə́dəŋ chɔ́ɔ élyə́gtéʼáá bɔ́ âhɔ́b kéchéé éche béhɔ́béʼáá.

5 Enɛ́n póndé bad bé Israɛl ábe békánnáá Dyǒb bébédé á Jerusalɛm. Ábén bad bémbīd mebwɔ́g ne mebwɔ́g á nkǒŋsé. 6 Awóg áde béwógé échɛ́n esaád, ndun e mod enladɛ́n áte wɛ́ɛ ábê bad ábe bédúbpé bébédé. Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam áyə̄le ngáne bad ábe bédúbpé béhɔ́béʼáá ábíníí bad bɔ́ mod-tɛ́ɛ́ áchemeʼ échē ehɔ́b. 7 Ne nkɔ̂mtɛn ń yə̌l áte, bênsɛdéd bán, “Kíné saá á mbwɔ́g e Galilia ábɛ́n bad bésyə̄ə̄l bébídé-yɛ? 8 Chán-nɔ̄ ébɛ́nlédé boŋ syáā mod-tɛ́ áwōgēʼ ngáne béhɔ́bɛɛ́ éche ehɔ́b. 9 Átîntê e syánē, baahɔ́g bébídé á meloŋ mé Patia, Mɛdia ne Elam; meloŋ mé Mɛsopotemia, Judeya ne Kapadosia; meloŋ mé Ponto ne mé Esia, 10 meloŋ mé Frigia ne Pamfilia, aloŋ á Egipto ne mebwɔ́g mé aloŋ á Libia, bɛnbɛn ne Sirinɛ syánē bad behɔ́g debídé á dyad á Roma. 11 Átîntê e ábɛ́n bad bésyə̄ə̄l doŋge achyáádté ne bad bé Israɛl, ábíníí-ʼɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe béhídeʼ adúbe á bad bé Israɛl. Syánē bad behɔ́g debídé á aloŋ á Krɛt ne á aloŋ dé Arebia boŋ kénɛ̂, syánē mod tɛ́ɛ́ awóge ngáne béhɔ́bɛɛ́ áwe ehɔ́b-te ndəle é mekan éche Dyǒb ábɛ́lé.” 12 Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bényāg-kɛ bwâmbwam, bésɛdté nhɔ́g ne aníníí bánken, “Chán nɛ́n ádíí-yē?” 13 Kénɛ̂, doŋge á bad béwɛ́léʼáá bad ábe bédúbpé, béhɔ̄bē bán bémáá mǐm amwɛ́.

Pɔ́le eche Petro

14 Hɛ́ɛ Petro átyéémé ámīn átîntê e ábíníí bembapɛɛ bé nlómag dyôm ne nhɔ́g, áchə̄gtē ehɔ́b, álāŋgē ndun e mod echě embɛ́ áhed aá, “A-baányaŋ bé Israɛl ne nyé baásyə̄ə̄l ábe nyêdyɛɛ á Jerusalɛm, nyélâm metúu ńláa nyé ngáne nɛ́n ádíí. 15 Ábén bad béemwédɛɛ́ mǐm ngáne nyéwêmtanné. Bǐn éʼdíi bɔɔb ngə́ŋ abog é mbwɛmbwɛ ngɛ̂n. 16 Boŋ nɛ́n ábɛ́nlédé ntíined ne eʼyale ábe nkal é edəə́dəŋ Joɛl ánhɔ̄bpē aá,

17 Dyǒb áhɔ́bé nɛ́n aá,

‘Á eʼpun bé asóg,

mɛ̌lōm échêm Edəə́dəŋ éche Ésáá épīī moosyəə́l.

Ábén bǎn bé bebaád ne bé baachóm bɛ́hɔ̄bē mam ḿme mɛ́bɛnléd áʼsō é póndé.

Échɛ́n kɔ́débad ényīnē ndɔ́g éche éhúú ne mɛ,

ábɛ̄n bechun bé bad-tɛ bɛ́naŋgé nló.

18 Nɛ̂ děn-ɛɛ́ mɛ́bɛnlé.

Mɛ̌lōm échêm Edəə́dəŋ ḿmê mesú, épií ké ábêm bembəledɛ, bebaád ne baachóm,

boŋ béhɔ̄bē mam ḿme ńhúú ne mɛ, ḿme mɛ́bɛnléd áʼsō éʼ póndé.

19 Mɛ̌lūmēd menyáké ádyōb

nlúmed-tɛ eʼchemléd á nkǒŋsé.

Mekií mɛ́syɔgé, muú ńchodɛn, mwɛ̌ntud-tɛ ḿbídeʼ.

20 Etondɛɛ ǎkwɛ ehíntɛ́n,

ngɔn-nɛ éyəg nɛ́ɛ mekií.

Ḿmɛ́n mekan mɛ́bɛnléd epun embáá é ehúmé é Sáŋgú édɛ̂hɔ́b bán épag.

21 Ene póndé kénzɛ́ɛ́ awě akwɛntɛ́né aá Yesuɛ adé mɔ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎkǔd eʼsoósoŋ.’ ”

22 Petro ambád ámpē aá, “Á-bad bé Israɛl, nyélâm metúu nyéwôglɛn chǒm éche ńhɛdɛɛ́ ahɔ́b. Dyǒb dêmbɛ̌l Yesuɛ mod a Nazarɛt ábɛ̄l ndəle é mekan mé menyáké ne eʼchemléd âlúmed nyé nɛ́n aá mɔ́ mwěn-nɛɛ́ mɔ́lōmē mɔ́. Nyéběn nyêbíí nɛ̂ bwâm áyə̄le nɛ́n átîntê echɛ̂n dɔ́ɔ nɛ̂ dêmbɛnlédté. 23 Dyǒb dêmmad abíi, ámād-tɛ atíi nɛ́n aá nyɛ́ɛ̄wūū Yesuɛ abɛ áde nyêmbɛ mɔ́ á mekáá mé bad bé ekɔyí, boŋ bébōmē-ʼɛ mɔ́ á awɔg. 24 Boŋ kénɛ̂, Dyǒb dêmpuúd mɔ́, ahúd mɔ́ á metuné mé kwééd, áyə̄le kwééd eéhɛleʼaá-sɛ éhaŋ mɔ́. 25 Dabidɛ anhɔ́b tə̂ŋgɛne mɔ́ aá,

‘Nnyínéʼáá Sáŋgwɛ́ɛ́ áwêm áʼsō-te póndé ésyə̄ə̄l.

Adé mé á ekáá émbáá, né-ɔɔ́, meétāgɛ̄ɛ̄ áte.

26 Nɛ̂ ábɛ́lé nlóné ne menyiŋge

nkale-ʼɛ pɔ́le ne menyiŋge mésyə̄ə̄l.

Echem yə̌l-lɛ ámpē ěwālē eʼlyə́g bé nlém abɛ́ áde ńdíí á aloŋgé.

27 Áyə̄le wéemwaá-sɛ edəə́dəŋ échêm émāānēd á mbwɔ́g e kwééd,

wéemwaá-ʼɛ wɛ̌ ndim ḿme awôŋ mbəledɛ ḿbɔɔ á soŋ-tê.

28 Elúmté mɛ menzii ḿme ḿpɛɛneʼ aloŋgé, abɛ́ áde wɛ́bɛ̄ɛ̄-ʼɛ mɛ á akéb mɛ̌bɛ̄ menyiŋge.’ ”

29 Petro ambád ámpē aá, “A-baányaŋ, nlâŋge nyé ne aláa děn nɛ́n mɛɛ́ Dabidɛ awesyánē sáá ambáá, anwɛ́. Bénlīmē mɔ́, echě soŋ edé-ʼɛ hɛ́n kə́ə́ŋne chii. 30 Dabidɛ abédɛ́ɛ nkal éʼdəə́dəŋ, ambíí-ʼɛ chǒm éche Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ mɔ́. Dyǒb démmwɛ̄ melɛ̌ nɛ́n aá mɔ́ɔ̄tēd mwǎn á mbyaa ḿme Dabidɛ mɔ́bɛl mɔ́ kə̂ŋ melemlem nɛ̂ŋgáne Dabidɛ ámbɛ̄ɛ̄ kə̂ŋ. 31 Dabidɛ ammǎd anyín áʼsō éʼ póndé, dyam áde Dyǒb dɛ́bɛnlé, né-ɔɔ́, anhɔ́b mam tə̂ŋgɛne mpuu ḿme Ane-awě-Béwɔ́gté. Anhɔ́b aá,

‘Dyǒb dénkêmmwaá aá ámaaned á mbwɔ́g e kwééd,

ndim ménkêmbɔɔ́-aá mɔ́ á soŋ-tê.’

32 Ane Yesuɛ mɔ́-ʼaá Dyǒb ápúúdté, sé moosyəə́l sêdé-ʼɛ mbóŋ bán apuúdé. 33 Dyǒb ábágé mɔ́ atíi dé edúbé áwe ekáá émbáá. Abagé-ʼɛ mɔ́ Edəə́dəŋ éche Ésáá éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ mɔ́. Yesuɛ mɔ́-ʼɛ ábagé sé échê Edəə́dəŋ, chɔ́-ʼaá ékə́ə́ boŋ nyényīnēʼ, nyéwōgē-ʼɛ kéchéé échě ébɛnlad chii. 34 Debíí nɛ́n bán Dabidɛ enkêmpumɛ́ɛ́, boŋ kénɛ̂ anhɔ́b aá,

‘Sáŋ Dyǒbɛ anláá awem Sáŋgwɛ́ɛ́ aá,

Dyɛɛ́ áwêm ekáá embáá,

35 kə́ə́ŋne á póndé echě mɛ́bɛnlé boŋ ékɔgtéd ábōŋ bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu.’ ”

36 Petro ambád ahɔ́b aá, “Né-ɔɔ́, nyé bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l nyékoŋ abíi nɛ́n bán anɛ́n Yesuɛ awě nyébómmé á awɔg mwěn-naá Dyǒb dêmbɛnlé âbɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́-ʼaá adé Ane-awě-Béwɔ́gté.”

37 Awóg áde ábê bad béwógé pɔ́le eche Petro, entagéd bɔ́ á mewêmtɛn-tê bwâmbwam. Hɛ́ɛ bésɛdtɛɛ́ Petro ne abíníí bembapɛɛ bé nlómag bánken, “A-baányaŋ, cheé-ɔ̄ sétə́ŋgɛ́né abɛl?”

38 Petro antimɛ́n bɔ́ aá, “Nyémod-tɛ́ɛ́ nyétimɛn Dyǒb, nyétɛde aloŋgé dé mbéb boŋ nyékud edusɛn á dǐn áde Yesu Krǐstəə, âbɛl nɛ́n Dyǒb álagsɛn nyé mbéb Dyǒb dɛ́bɛ̌-ʼɛ nyé echě ndɛ, Edəə́dəŋ éche Ésáá. 39 Nyébíi nɛ́n bán chǒm eche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ nyé édíi áyə̄l echɛ̂n ne ábɛn bǎn ébɛ́-ʼɛ ké áyə̄l e bad ábe bédé nchabnede. Édé ne moosyəə́l awě Sáŋgwɛ́ɛ́ ádɛd Dyǒb, áchɛ́nlé âbɛ́ ne mɔ́.”

40 Petro anléb bɔ́, aláá-ʼɛ bɔ́ mekan mémpēe híin. Ansím bɔ́ etúu áte ahɔ́b aá, “Mod-tɛ́ɛ́ ásoŋ ádē aloŋgé, ésebɛ́ nɛ̂, né Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n nyé melemlem ngáne ákɔ̄gsɛ̄nnē enɛ́n nyoŋgɛl e ebébted.” 41 Bad híin béndūbē dyam áde Petro ánhɔ̄bpē bédusɛ́n-nɛ bɔ́. Ḿmê mbwɛ mesoŋgé mé bad ḿme mémbād ámīn e bad ábe béndūbē, mébédé dyam eʼkə́lé éʼláán. 42 Bêmbané nlém âyə́ge mekan ḿme bembapɛɛ bé nlómag béyə́gtéʼáá bɔ́, bébɛ́-ʼɛ nlatɛ́n ne bad ábe bédúbpé Krǐstəə. Bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békānnēʼ, bédyāg-kɛ ndyééd hǒm ahɔ́g.

Nlatɛ́n ḿ bad ábe bédúbpé

43 Bembapɛɛ bé nlómag bébɛ́léʼáá menyáké, bélūmtē-ʼɛ eʼchemléd híin. Kénzɛ́ɛ́ awě annyín antágé nsəl áte. 44 Bad bésyə̄ə̄l ábe béndūbē Yesuɛ bémbɛ̄ békɛɛneʼ nlatɛ́n áʼsō. Chǒm-tɛ́-ʼɛ éche mod ánwōŋgē ébédé é moosyəə́l. 45 Bésómáá-ʼáá bwěm, békāb ne mod-tɛ́ ngáne ántōgnɛ̄nnē. 46 Béyɔ́gkéʼáá aladɛn hǒm ahɔ́g epun-tɛ́ á Ndáb-e-Dyǒb âkáne. Bédyágéʼáá ndyééd hǒm ahɔ́g áwāb mendáb ne nlém nhɔ́g ne menyiŋge mésyə̄ə̄l. 47 Békɛ́néʼáá Dyǒb, bad bésyə̄ə̄l béwóón-nɛ bɔ́ nlém ḿ bwâm. Epun-tɛ́-ʼɛ Dyǒb ábádáá bad ábe békúdé eʼsoósoŋ ámīn e mesoŋgé mé bad ábe bédúbpé.

3

Petro achǒŋté mod awě awédé epɛd

1 Mbwɛ nhɔ́g Petro bɔ́ Jɔn békágéʼáá á Ndáb-e-Dyǒb. Nɛ́n ábédé á ngə́ŋ éláán é mǔte, póndé echě bad béyɔ́gkéʼáá akɛ á mekáne. 2 Mod nhɔ́g mɔ́-ʼɛ ambɛ́ á mmwɛ mé eyáde é Ndáb-e-Dyǒb. Béchə́géʼáá ḿmê mmwɛ bán, Mmwɛ ḿme Ḿbóó. Ane mod anwɛ́ epɛd se áde béchyáá mɔ́. Epun-tɛ́ bépéméʼáá mɔ́, bébānē mɔ́ á mmwɛ hɛ̂, áchɔ̄mē mɔné wɛ́ɛ bad ábe békágéʼáá á Ndáb-e-Dyǒb. 3 Anyín áde ányíné Petro bɔ́ Jɔn bésɔ́leʼ á Ndáb-e-Dyǒb-te, anchɔ́m bɔ́ ndɛ. 4 Dɔ́ɔ bénɔnɛɛ́ mɔ́ chóóŋ, boŋ Petro áhɔ̄bē aá, “Nɔnéʼ sé!” 5 Hɛ́ɛ ane mod ánɔ́né bɔ́ ne mewêmtɛn nɛ́n aá mɔ́ɔkǔd chǒm áwāb. 6 Dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, “Meewóoʼɛ́ mɔné ké nhɔ́g boŋ chǒm éche ńwóó chɔ́ɔ mɛ́bɛɛ́ wɛ. Á dǐn áde Yesu Krǐstəə a Nazarɛt, hidé ásē, ékag!” 7 Dɔ́ɔ Petro áchə́ŋgé ane mod ekáá émbáá, boŋ áwōŋgān mɔ́ âtyéem ámīn. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g mekuu ne mekɔ́ge ḿmē ane mod ménwēdned. 8 Anhěb, atyéém ámīn, ábootéd-tɛ akɛ. Ansɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb ne Petro bɔ́ Jɔn, ákag, áhebéʼ ámīn, ábagé-ʼɛ Dyǒb mekɛnag. 9 Bad bésyə̄ə̄l ábe bébédé áhed bényīn nɛ́ɛ ákagké ákēmtē-ʼɛ Dyǒb. 10 Bênchem mɔ́ bán mɔ́ abédé mod awě adyɛɛ́ʼáá á Mmwɛ ḿme Ḿbóó ń Ndáb-e-Dyǒb áchɔ̄mē bwěm. Yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte, bébɛ́-ʼɛ menyáké ne dyam áde ábɛ́nlédé ne mɔ́.

Pɔ́le eche Petro áhɔ́bé
á Ndáb-e-Dyǒb

11 Yə̌l enkɔ́m bad bésyə̄ə̄l áte ábe bémbɛ̄ á Ndáb-e-Dyǒb. Né-ɔɔ́ bênnyəgéd békɛ bétán Petro bɔ́ Jɔn á abebpé á Ndáb-e-Dyǒb áde béchə́géʼáá bán Abebpé áde Solomonɛ. Ene póndé ane mod awě Petro bɔ́ Jɔn bênchoódté, ambɛ́ áhídé bɔ́. 12 Áde Petro ányíné ábê bad, anláá bɔ́ aá, “A-bǎnned bé Israɛl, cheé ékə́ə́ boŋ nɛ́n ákɔ̄mtēʼ nyé yə̌l áte? Chán-nɔ̄ nyénɔnɛɛ́ sé nɛ̂? Nyêwêmtan nɛ́n bán échɛd ngíne chěn, kéʼɛ asáŋ ádě sésáá áʼsō éʼ Dyǒb dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ sébɛl anɛ́n mod ábootéd akɛ-yɛ? 13 Dyǒb áde Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ bébɛnlɛɛ́, nɛ́dē Dyǒb ádé ábɛ̄d betaa, álúmté ehúmé éche awe mbəledɛ Yesuɛ. Nyêmbɛ mɔ́ á mekáá mé benkamlɛnɛ, nyêbáŋ-ʼɛ mɔ́ áyə̄l áʼsō wɛ́ɛ Payledɛ. Ké áde Payledɛ ánwēmtɛ̄nnē mɔ́ atɛde, nyêmbɛ́ nyêbáŋ mɔ́ áyə̄l. 14 Abédé mod awě asáá, abɛ́-ʼɛ ane awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, boŋ nyêmbáŋ mɔ́ áyə̄l. Nyêntǐm nyéchāāʼ Payledɛ bán áchenned nyé mod awě awúɛʼ bad. 15 Né-ɔɔ́ nyênkə̌ŋ béwúú mod awě apiinad bad aloŋgé á mbále, boŋ Dyǒb dêmpuúd mɔ́. Séběn sênyínné ḿmê mekan dǐd. 16 Anɛ́n mod awě nyényínɛɛ́ nɛ́n, awě nyébíí-ʼɛ bwâm, ngíne echě dǐn áde Yesuɛ áwóó ne adúbe áde áwóó ne adúbe áde áwánlé áyə̄le ádê dǐn, dɔ́ɔ ábágé anɛ́n mod awě anwɛ́ epɛd ngíne, ádīd-tɛ mɔ́ bwâm. Nyé běn nyênyíné-ʼɛ.

17 “Bɔɔb-pɔɔ́, a-baányaŋ mbíí nɛ́n mɛɛ́, kéchéé éche nyáābe ábɛn belyə́ged nyêmbɛnlé Yesuɛ, nyêmbɛ̌l chɔ́ áyə̄le nyênkêmbííʼɛ́ chǒm éche nyébɛlɛɛ́. 18 Kénɛ́ɛ ébɛ́nlédé-ʼaá nɛ̂, Dyǒb děn dɔ́ɔ álónté ábē eʼyale seʼ bɔɔ́d áde ánlāāʼɛ́ bekal béʼdəə́dəŋ bésyə̄ə̄l aá béhɔ̂b bán Ane-awě-Béwɔ́gté ǎkǔd metake. 19 Né-ɔɔ́, nyétɛde ádɛn abɛ́ dé mbéb, nyétimɛn Dyǒb âbɛl boŋ ábɔ́ded nyé mbéb. 20 Nzé nyêbɛlé nɛ̂, né póndé ěpɛ̌ echě Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɔ́ɔ́dté nyé nlém. Ene póndé-ʼaá álōmɛ̄ɛ̄ nyé Ane-awě-Béwɔ́gté, nɛ́dē Yesuɛ, awě ápwɛ́dté nyé. 21 Yesuɛ atə́ŋgɛ́né asébe dé adyɛɛ ádyōb kə́ə́ŋ póndé épɛ echě Dyǒb dɛ́həŋlɛ́nné mekan mésyə̄ə̄l boŋ métim ekɔ́ɔ́lé. Nɛ́n dɔ́ɔ Dyǒb dêmbɛnlé seʼ bɔɔ́d aá bekal béʼdəə́dəŋ ábe bésáá béláa bad. 22 Mosɛɛ mwěn anhɔ́b aá, ‘Sáŋgwɛ́ɛ́ awě adé ádɛn Dyǒb ǎpwɛdé nyé nkal éʼdəə́dəŋ átîntê e ábɛ̄n bad melemlem nɛ́ɛ mɛ. Nyébɛl chǒm ésyə̄ə̄l éche áláŋgé nyé aá nyébɛl. 23 Kénzɛ́ɛ́ awě eewógne ane nkal éʼdəə́dəŋ, Dyǒb dɛ́hūd mɔ́ átîntê e bad bé Dyǒb abɔ́déd-tɛ mɔ́.’ 24 Bekal béʼdəə́dəŋ ábíníí ámpē bootya Samwɛlɛ ne ábe bêmpɛ̌ ámbīd echê, bɔ́ moosyəə́l bénwālē nlébtéd, béhɔ́b-pɛ mekan ḿme mɛ́bɛnléd ḿmɛ́n mesú. 25 Dyam áde Dyǒb dénhɔ̄bpē mbwiined ne bekal béʼdəə́dəŋ ábédɛ́ɛ áyə̄l echɛ̂n, nyémpē nyêwóó-ʼɛ akab áyə̄le melɛ̌ ḿme Dyǒb démmwɛ̄ɛ̄ ne ábɛ̄n betaa. Dyǒb dénlāā Abrahamɛ aá, ‘Mɛ̌naméd moonyoŋ asyəə́l á nkǒŋsé mbwiined ne ḿmôŋ nchyáátɛ́n.’ 26 Né-ɔɔ́, Dyǒb dêmpwɛ̌d awě mbəledɛ. Áde ápwɛ́dé mɔ́, áwɛ̄n dɔ́ɔ ánsēbɛ̄ɛ̄ mɔ́ alóm ânamed nyé abɛl áde ábɛnlé boŋ nyétɛ̄dē ḿmɛ̄n mbeltéd mé mbéb.”

4

Kóte ekáádté Petro bɔ́ Jɔn

1 Petro bɔ́ Jɔn bédíi békánléʼáá bad mekan, dɔ́ɔ nguse é beprisɛ ne mod ambáá a plûsɛ a Ndáb-e-Dyǒb, ne nguse e Besadusia bépédé wɛ́ɛ bémbɛ̄ɛ̄. 2 Bênlǐŋ áyə̄le ábɛ̂ bembapɛɛ bé nlómag bébɛ béyə́gtéʼáá bad bán Yesuɛ apuúdé, éche élûmte nɛ́n bán bad ábe béwédé bɛ́bē á aloŋgé ámpē. 3 Bénkōb Petro bɔ́ Jɔnɛ béhɛ́ bɔ́ á mbwɔg. Ngáne bǐn bêmmadté ahín, bémbɛ̄ áhed kə́ə́ŋ ne mbwɛmbwɛ. 4 Kénɛ́ɛ bénkōbpē Petro bɔ́ Jɔnɛ, ndun e mod eche enwóg mam ḿme békánléʼáá bɔ́, endúbe. Mesoŋgé mé bad ábe bédúbpé ménchə̄gē mépɛ̄ dyam eʼkə́lé éʼ bad éʼtáan.

5 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, benkamlɛnɛ bé Israɛl, bad bémbáá bé dyad ne bemeléede bé mbéndé bênladɛ́n áte á Jerusalɛm. 6 Anasɛ awě abédé prisɛ ambáámbáa ambɛ́ áhed, ne Kaifasɛ, Jɔnɛ, Alɛsandaa ne bad bémpēe ábe bédé á túmbé echě Prisɛ Ambáámbáa. 7 Béntīī Petro bɔ́ Jɔnɛ áwab eʼsó-te, boŋ bésɛdté bɔ́ bánken “Chán nyémwédé anɛ́n mod awě anwɛ́ epɛd bwâm adid? Ngíne ne dǐn áde nzɛ́ɛ́ nyébɛ́nlédé?” 8 Hɛ́ɛ Edəə́dəŋ éche Ésáá épíídé Petro, élón-nɛ mɔ́ áte. Dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Á-benkamlɛnɛ ne bad bémbáá bé dyad, 9 nyêchəgé sé hɛ́n chii âkáad sé áyə̄le mboŋ ḿme sébɛ́nlé anɛ́n mod awě anwɛ́ epɛd ne ngáne ámwédé bwâm adyɛɛ. 10 Nyé bad bé Israɛl nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán anɛ́n mod awě atyéémé nyé áʼsō-te adyɛɛ́ bwâm á ngíne e dǐn áde Yesu Krǐstəə, mod a Nazarɛt. Nyêmbomé mɔ́ á awɔg boŋ Dyǒb dêmpuúd mɔ́. 11 Mɔ́ adé ane awě éténlédé á kálag e Dyǒb áyə̄l echê nɛ́n bán,

‘Aláá áde belóŋ bé ndáb bênchenɛ́ɛ́

dɔ́ɔ átímé aláá dé etógnɛ́n.’

12 “Eʼsoósoŋ béesaá ne mod ampée éetómɛɛ́ Yesuɛ, áyə̄le dǐn démpēe déesaá á nkǒŋsé-te wɛ́n áde Dyǒb ábágé moonyoŋ áde átə́ŋgɛ́né syánē asoŋ.”

13 Bɔɔb-pɔɔ́, yə̌l enkɔ́m bad bé kóte áte ânyín nɛ́n bán Petro bɔ́ Jɔnɛ béhɔ́bé ésebán mbwɔ́g ké nhɔ́g ńdé bɔ́ áte. Bénsōŋtɛ̄n-nɛ nɛ́n bán bédíi bad bé ngɛ̂n ábe béeyə́gké kálag embáá. Dɔ́ɔ béchémé nɛ́n bán bɔ́ɔ bébágéʼáá póndé ésyə̄ə̄l ne Yesuɛ. 14 Boŋ ngáne bénnyīnnē nɛ́ɛ mod awě Petro bɔ́ Jɔnɛ bênchoódté átyéémé áhed ne bɔ́, dyam dénkêmboŋgé bɔ́ ahɔ́b. 15 Né-ɔɔ́, bénlāā bɔ́ bán bébîd á ndáb e kóte. Bébídé-ʼaá bɔ́, běn ne běn bébootéd akal, 16 bésɛdté bánken, “Chán dɛ́bɛnlé ábɛ́n bad? Moosyəə́l á Jerusalɛm abíí aá bɔ́ɔ bébɛ́lé enɛ́n ndəle e menyáké. Deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ dehɔ́b bán béebɛlɛɛ́. 17 Boŋ detə́ŋgɛ́né ábɛ́n bad etúu asím áte nɛ́n bán bésôg bad akale tə̂ŋgɛne Yesuɛ, âbɛl boŋ ḿmɛ́n nkalaŋ méekanlád se nkag áʼsō.” 18 Dɔ́ɔ béchɛ́nlé bɔ́ ámbīd ámpē boŋ bésīmē bɔ́ etúu áte bán béehɛdɛ́ɛ́ awóg ámpē mbêd nɛ́ɛ béhɔ́bɛɛ́ kéʼɛ béyə́gtɛɛ́ á dǐn áde Yesuɛ. 19 Boŋ Petro bɔ́ Jɔn bêntimtɛ́n bɔ́ bán, “Nyé běn nyéhɔ̂b chǒm-ɛ́ɛ étə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb. Âwógɛn nyé káa âwógɛn Dyǒb? 20 Áyə̄le sé pɛn séēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ sédīb nsəl bán séekanlé mam ḿme sé běn sényínné dǐd sêwógɛ́n-nɛ etúu.” 21 Bad bé kóte bênlyə̌g bésím bɔ́ etúu áte ngíne ngíne. Ámbīd enɛ̂ bênchené bɔ́, áyə̄le bénkênyínné nzii echě béhɛle békɔ́gsɛ́n bɔ́ áyə̄le bad bésyə̄ə̄l békémtéʼáá Dyǒb tə̂ŋgɛne dyam áde ábɛ́nlédé. 22 Mod awě menyáké mêmbɛnlédté áyə̄l boŋ ádyɛ̄ɛ̄ bwâm antóm móom mé mwɛ̌ méniin.

Bad ábe bédúbpé békânne bán
Dyǒb ábɛ bɔ́ eʼwéd bé nlém

23 Áde bad bé kóte bétɛ́dté Petro bɔ́ Jɔnɛ, bênkɛ̌ echoŋ é bad bé Krǐsto atán, béláá bɔ́ mam ḿme beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé kóte béláŋgé bɔ́. 24 Áde ábê bad bé Krǐsto béwógé nɛ̂, bênlǎd nsəl âkáne. Bénlāā Dyǒb bán, “Titɛ́ɛ, wɛ awě ehəgé nkoŋ ḿ mín ne ń sé, edíb é nkwɛ̌ ne bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé bɔ́ áte, 25 wenlóm Edəə́dəŋ éche Ésáá wɛ́ɛ echɛd sáŋ ambáá Dabidɛ, awôŋ mbəledɛ wɛɛ́ ébɛl áhɔ̂b ábɛ́n eʼyale nɛ́n aá,

‘Cheé ékə́ə́ boŋ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl béliɛʼ bwâmbwam?

Cheé ékə́ə́-ʼɛ boŋ bad bébɛlé eʼhəké ngɛ̂n?

26 Kə̂ŋ é nkǒŋsé élade yə̌l,

benkamlɛnɛ-ʼɛ ámpē békóbe mbom

âtə́ŋgɛn Sáŋ Dyǒbɛ ne Ane-awě-Áwɔ́gté.’

27 Ébɛ́nlédé nɛ̂ děn. Hɛrɔdɛ bɔ́ Pontus Payledɛ bénkōb mbom á dyad-tê hɛ́n ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ne belyə́ged bé bad bé Israɛl. Bêmbɛl nɛ̂ âhəge Yesuɛ awôŋ mbəledɛ awě Asáá awě Éwɔ́gté. 28 Bénkōb mbom âbɛl mam ḿme mmǒŋ wɛ̂mmadté atíi ne echoŋ ngíne áʼsō éʼ póndé mɛ́bɛnléd. 29 A-Sáŋ, bɔɔb-pɔɔ́, mmǒn énɔn akím áde békímɛɛ́, ébɛ sé ábôŋ bembəledɛ nlém âkal échôŋ eyale ésebán sêwóge mbwɔ́g. 30 Lúméd echoŋ ngíne édide bad bwâm. Ébɛl-lɛ séhɛl eʼchemléd ne menyáké abɛl á dǐn áde Yesuɛ, awôŋ mbəledɛ awě asáá.” 31 Bémáá-ʼaá akáne, hǒm áde bênladɛ́nné áte ánəŋned. Bɔ́ moosyəə́l bénlōn ne Edəə́dəŋ éche Ésáá bébootéd-tɛ eyale é Dyǒb akal ésebán mbwɔ́g ńdé bɔ́ áte.

Bad ábe bédúbpé bébɛle mekan nɛ́ɛ mod nhɔ́g

32 Bad bésyə̄ə̄l ábe bédúbpé bénwōŋ nlém nhɔ́g ne mewêmtɛn mehɔ́g. Modmod eehɔ́beʼaá aá mɔ́ɔ mɔ́wōō échɛ́n kéʼɛ échíníí boŋ bwěm éʼsyə̄ə̄l bémbɛ̄ bɔ́ ntɛ́d. 33 Bembapɛɛ bé nlómag bémbɛ̄ békaléʼ ne ngíne esyəə́l nɛ́n bán bédé mbóŋ nɛ́n bán Dyǒb ápúúdté Sáŋgú Yesuɛ. Dyǒb-pɛ démbād bɔ́ nsimé abɛ ámīn e nsimé. 34 Modmod eetógeʼaá chǒm átîntê echâb. Póndé ne póndé tɛ́ bad ábɛ̌ bénwōŋ eʼtúú kéʼɛ ndáb bésóméʼáá chɔ́, bépɛ̄ɛ̄n ḿmê mɔné, 35 bébɛ̄ bembapɛɛ bé nlómag, bɔ́-ʼɛ bétédéʼáá békāb ne mod-tɛ́ɛ́ ngáne ántōgnɛ̄nnē. 36 Nê dɔ́ɔ Josɛbɛ, mod a túmbé e Levi awě béchyáá á aloŋ á Sayprus âmbɛnlé. Bembapɛɛ bé nlómag béchə́géʼáá mɔ́ bán Banabasɛ, (nɛ́dē mod awě awéde bad nlém á abum.) 37 Ansóm etúú, atéd ḿmê mɔné, ábɛ wɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag.

5

Ananiasɛ ne Safiraa

1 Mod nhɔ́g abédé bán Ananiasɛ, mwaád-tɛ bán Safiraa. Bɔ́mpē bénsōm doŋge á bwěm ádāb. 2 Boŋ ankoó doŋge á mɔné ámbīd, mwaád-tɛ ámpē ambíi. Ananiasɛ ampɛɛ́n mɔné ḿme mênlyə̌g ásē wɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag. 3 Hɛ́ɛ Petro álâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n aá, “Á-Ananias, cheé ékə́ə́ boŋ ehɛ́ Satanɛ etə́l wɛɛ́ ásɔl wɛ á nlém-tê. Bɔɔb-pɔɔ́, abɛlé wɛ ekǎnlé Edəə́dəŋ éche Ésáá metóm akoo áde ékóŋgé epɛd é mɔné ḿme ésómné bwěm. 4 Edɛ̂hɔ́b wɛ̌ mɔ́sōmeʼ etúú ébédɛ́ɛ échoŋ, áde émáá-ʼɛ chɔ́ asóm ámpē, mɔné ḿmed ḿbédɛ́ɛ ḿmôŋ. Cheé ékə́ə́ boŋ etíí áwôŋ nlém-tê wɛɛ́ mɔ́bɛl enɛ́n ndín e akan? Saké moonyoŋ ékánlé metóm boŋ Dyǒb dɔ́ɔ ékánlé metóm!” 5 Awóg áde Ananiasɛ áwógé nɛ́n, anhún ásē, awɛ́-ʼɛ. Mbwɔ́g ń ngíne ménkōb bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg ádɛ́n dyam. 6 Kɔ́débad êmpɛ̌ áhed, bétéd mɔ́ ndim, békaŋ mɔ́ békɛ bélīme.

7 Dyam háwa éláán ámbīd enɛ̂, Ananiasɛ mwaád ampɛ̌, enkêmbííʼɛ́ pɛn dyam áde ábɛ́nlédé. 8 Petro ansɛdéd mɔ́ aá, “Láá mɛ, mɔné ńsyə̄ə̄l mɛ́n ḿme nyékúdé áyə̄l e etúú éche nyé awoŋ nchóm nyénsōmmē-yɛ?” Safiraa ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Ɛɛ, ńsyə̄ə̄l mɛ̂.” 9 Dɔ́ɔ Petro álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Cheé ékə́ə́ boŋ nyékəgéʼ Edəə́dəŋ éche Sáŋgwɛ́ɛ́? Nɔnéʼ, bad ábe bélímmé awoŋ nchóm bɔ́ɔ̄ bédé á mmwɛ níníí, bɛ́tēd-tɛ wɛ́mpē ndim hɛ̂ bɔɔb.” 10 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ane mmwaád anhún ásē áʼsō-te wɛ́ɛ Petro, awɛ́-ʼɛ. Échê kɔ́débad énsɔ̄l á ndáb-te bényín bán amaá awɛ́. Dɔ́ɔ bébídné mɔ́ ndim á ebwɔ́g békɛ bélímé á nkəg ń soŋ wɛ́ɛ nchóm. 11 Mbwɔ́g ń ngíne ménkōb mwembé ńsyə̄ə̄l ne bad bésyə̄ə̄l ábe bénwōg ádɛ́n dyam.

Bad bé nlómag bébɛ́lé menyáké híin

12 Bembapɛɛ bé nlómag bébɛ́léʼáá eʼchemléd ne menyáké híin átîntê e bad. Bad ábe bédúbpé-ʼɛ béyɔ́gkéʼáá abom nɛ́ɛ mod nhɔ́g á Abepé á Solomonɛ á Ndáb-e-Dyǒb. 13 Kénɛ́ɛ bad béchə́géʼáá bɔ́ dǐn á bwâm, bédíi bébááʼáá bɔ́ alatɛn. 14 Boŋ kénɛ̂, ekud é bebaád ne baachóm ábe bédúbpé Sáŋgú Yesuɛ, bésɔ́léʼáá áwāb nlatɛ́n, mesoŋgé mé bad ábe bédúbpé ńchə́gkeʼ. 15 Mekan ḿme bembapɛɛ bé nlómag bébɛ́léʼáá mênkə̌ŋ bad bépēmē bad bé nkole bébannéʼ bɔ́ á nkəg ń nzii á menɔŋ ne á eʼbúm mîn. Bébéléʼáá nɛ̂ ne mewêmtɛn nɛ́n bán, nzé Petro atómeʼ ké tómɛ́n échē edəə́dəŋ éhūn bɔ́ á yə̌l bédyɛ̄ɛ̄ bwâm. 16 Ekud é bad émbīd kə́ə́ŋne á myad ḿme médé bɛnbɛn ne dyad á Jerusalɛm. Bénwālē ábāb bad bé nkole áyə̄l ne bad ábe eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼtágtéʼáá. Bembapɛɛ bé nlómag bêndǐd moosyəə́l bwâm.

Béhédé bembapɛɛ bé nlómag á mbwɔg

17 Ene póndé-ʼɔɔ́ prisɛ ambáámbáa ne échē echoŋ é bad nɛ́dē, bad bé epepé é Besadusia bémbɛ̄ kɔ́njí bwâmbwam ne bembapɛɛ bé nlómag. 18 Bénkōb bembapɛɛ bé nlómag, béhɛ́ bɔ́ á ndáb e mbwɔg ḿme ńdé á dyad tê. 19 Boŋ ḿmê nkuu, ángɛl e Sáŋgú enhyɛ̌ ekob é mbwɔg adibe ebídéd-tɛ bɔ́. Enláá bɔ́ aá, 20 “Nyékag á ndáb e Dyǒb, nyélâŋgeʼ bad mam mésyə̄ə̄l tə̂ŋgɛne ádɛ́n aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē.” 21 Bembapɛɛ bé nlómag bénwōgɛ̄n ene ángɛl. Bǐn éʼsáŋgé-ʼaá, békɛ bésɔ́l á Ndáb-e-Dyǒb, bébootéd bad ayə́ged.

Ene póndé-ʼáá prisɛ ambáámbáa ne échē echoŋ é bad, bénchɛ̄lē mbom ḿ mbwɔ́g ḿme ménlǎd belyə́ged bé Israɛl bésyə̄ə̄l. Á mbom hɛ̂ dɔ́ɔ bélómé nlébtéd á mbwɔg nɛ́n bán bépɛɛn bembapɛɛ bé nlómag áwāb. 22 Boŋ áde sə́nze épédé á ndáb e mbwɔg, bénkêntánné bembapɛɛ bé nlómag áwēd-te. Né-ɔɔ́ bêntǐm ámbīd, békɛ béláá ábê bad á mbom bán, 23 “Sêpedé á ndáb e mbwɔg, sêtáné ngáne bépéné chɔ́ hǒm ásyə̄ə̄l. Bad ábe bénɔneʼ mbwɔg-kɛ bɔ́ moosyəə́l bédé wɛ́ɛ mod-tɛ́ ánɔnɛɛ́ mmwɛ mé eʼkɛ́. Boŋ ádě sédíbpé ekob, séetánɛɛ́ mod ké nhɔ́g áwēd-te.” 24 Áde mod ambáá a plûsɛ é ndáb e Dyǒb ne beprisɛ bémbáá béwógé nɛ̂, bényāg, bánken “Chán nɛ́n ádíí?” 25 Hɛ̂ dɔ́ɔ mod nhɔ́g ápédé áhed boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyébíi nɛ́n bán bad ábe nyénhɛ̄ɛ̄ á mbwɔg, bédé á Ndáb-e-Dyǒb béyə́gteʼ bad.” 26 Dɔ́ɔ mod ambáá a plǔsɛ é Ndáb-e-Dyǒb ábídé ne ábē bad, boŋ békɛ békōbēʼ bembapɛɛ bé nlómag, bépɛɛnéʼ bɔ́. Boŋ pɛn bénkênkóbɛ́nné bɔ́ ewaŋge áyə̄le bébááʼáá bán bad ábe bémbɛ̄ áhed bɛ́lūm bɔ́ meláá.

27 Bénsɔ̄lɛ̄n bɔ́ á ndáb-te, bétíí bɔ́ áʼsō éʼ mbwɔ́g. Hɛ̂ dɔ́ɔ prisɛ ambáámbáa ábóótédé bɔ́ akáad, áláŋgé bɔ́ nɛ́n aá, 28 “Sênsím nyé etúu áte nɛ́n bán nyéēkɛɛnéʼ ayə́ge áde anɛ́n mod áʼsō ámpē. Bɔɔb-pɔɔ́, Nyénɔneʼ chǒm-ɛ́ɛ nyébɛ́lé. Nyêbɛlé moosyəə́l á Jerusalɛm awógé ádɛ́n ayə́ge. Nyêhɛde-ʼɛ kwééd echê abán áwɛd nló.” 29 Hɛ́ɛ Petro ne ábíníí bembapɛɛ bé nlómag bétimtanné bɔ́ bán “Dyǒb dɔ́ɔ sétə́ŋgɛ́né awógɛn, saké baányoŋ. 30 Áde nyémáá Yesuɛ abome á awɔg, nyêwúú-ʼɛ mɔ́, Dyǒb áde ábɛ̄d betaa, dêmpuúd mɔ́. 31 Dyǒb dénchə̄gēd mɔ́, ábānē-ʼɛ mɔ́ á ekáá é mbáá nɛ́ɛ Nlyə́ged ne Nsoodɛ. Ambɛ̌l nɛ̂ âbɛl boŋ álúmed bad bé Israɛl nzii eche bɛ́chenɛ́ɛ́ ádab abɛ́ dé mbéb boŋ Dyǒb álagsɛ́n bɔ́. 32 Séběn sênyínné ḿmɛ́n mekan dǐd. Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́mpē ébídeʼ mbóŋ. Chɔ́-ʼaá édé ndɛ echě Dyǒb ábagɛɛ́ bad ábe béwógne mɔ́.”

Elébé eche Gamaliɛlɛ

33 Áde mbwɔ́g eche endyɛɛ́ ásē éwógé nɛ̂, bênliŋ bwâmbwam kə́ə́ŋ béhɛdé-ʼɛ bán béwúu bembapɛɛ bé nlómag. 34 Boŋ mod a mbwɔ́g nhɔ́g átîntê echâb, awě béchə́géʼáá bán Gamaliɛlɛ antyéém ámīn. Anɛ́n mod abédɛ́ɛ Farisia, abɛ́-ʼɛ meléede a mbéndé awě bad bésyə̄ə̄l bébágéʼáá edúbé bwâmbwam. Anhɔ́b aá bésébe bébídɛn ábɛ̂ bembapɛɛ bé nlómag á ebwɔ́g. 35 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bad bé mbwɔ́g aá, “A-baányaŋ bé Israɛl, nyétêd póndé ne chǒm-ɛ́ɛ nyéhɛdɛɛ́ ábén bad abɛl. 36 Éēchābɛ̄ɛ̄ áte áde mod awě béchə́géʼáá bán Tiodasɛ ábídáá dúu, ákuméʼ ekáá á tə̂l aá mɔ́dē mod. Bad ábe bénhīd mɔ́ ámbīd bébédé dyam mbwɔ́kɛl éniin. Boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg bénwūū mɔ́, ábê bad-tɛ bépáŋtéd áte, échê epepé chɔ́-ʼɛ ébɔ́ɔ. 37 Ámbīd e póndé, mod awe béchə́géʼáá bán Judasɛ mod a Galilia mɔ́mpē ámbīd á póndé e tóŋgé. Ambɛ̌l ndun e mod enhíd mɔ́mpē boŋ kə́ə́ŋne á asóg bénwūū mɔ́, ábē bad-tɛ bépáŋtéd áte. 38 Bɔɔb-pɔɔ́, áyə̄le ádɛ́n dyam, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ nyétɛde ábɛ́n bad békag, nyéēbɛ̄lē bɔ́ dyam. Áyə̄le nzé édé nɛ́n bán ḿmɛ́n ntíi kéʼɛ ádɛ́n dyam áhúú ne moonyoŋ, né děn dɛ́kwɛ̌. 39 Boŋ nzé édé bán áhúú ne Dyǒb, né nyéehɛnlé bɔ́ dyam abɛl, né kə́ə́ŋne á ásóg nyɛ́ɛ̄nyīn bán Dyǒb dɔ́ɔ nyétə̂ŋganné.”

Bad bé mbwɔ́g bênkǒb elébé éche Gamaliɛlɛ 40 Hɛ́ɛ béchɛ́nlé bembapɛɛ bé nlómag bán bésɔ̂l á ndáb. Bénkūdē bɔ́, bésím-mɛ bɔ́ etúu áte bán béehɛdɛɛ́ awóg ámpē nɛ́ɛ bétúbɛɛ́ dǐn áde Yesuɛ. Dɔ́ɔ bétɛ́dté bɔ́ bán békag. 41 Bembapɛɛ bé nlómag bênysəə́ áʼsō éʼ mbwɔ́g. Bémbɛ̄ menyiŋge ânyín nɛ́n Dyǒb ányíné aá békwógnédé âkud akwáké á dǐn áde Yesuɛ. 42 Epun ne epun-tɛ́ békágéʼáá á ndáb e Dyǒb ne á ndáb é bad, béyə̄gtē bad, békale-ʼɛ nkalaŋ ḿme Yesuɛ, Ane-awě-Béwɔ́gté.

6

Mwembé mépwɛ́dé bad saámbé âwóŋgɛn

1 Bɔɔb-pɔɔ́, ngáne mesoŋgé mé bad ábe bédúbpé méchə́gkéʼáá achə́ge ne achə́ge, nswaŋtɛn mémbīd átîntê e bad bé Israɛl ábe béhɔ́béʼáá ehɔ́b é Grikia ne ábe béhɔ́béʼáá ehɔ́b é dyad. Bad ábe béhɔ́béʼáá ehɔ́b é Grikia béhɔ́béʼáá bán ábāb bekúd béekudɛ́ɛ́ akab á mɔné áde békábpáá bekúd epun-tɛ́ɛ́. 2 Hɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag dyôm ne bébɛ béladɛɛ́ bad ábe bédúbpé bésyə̄ə̄l áte boŋ bélāŋgē bɔ́ bán, “Éebooʼɛ́ nɛ́n bán sétɛde akal dé eyale é Dyǒb âbɛl boŋ séhíde nkabtéd ḿ mɔné ámbīd. 3 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ nyépwɛd bad saámbé átîntê echɛ̂n, ábe béwóó edúbé, ábe Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gtɛɛ́, bébíi-ʼɛ akan, âbɛl nɛ́n sébane ḿmɛ́n ntíi áwab mekáá. 4 Ene póndé sɛ́ɛ̄bɛ̌ echɛd yə̌l esyəə́l âkáne ne âkal nkalaŋ ḿ bwâm.” 5 Moosyəə́l anwóg menyiŋge ne dyam áde bembapɛɛ bé nlómag bénhɔ̄bpē. Né-ɔɔ́, bêmpwɛ̌d Stefanusɛ. Abédɛ́ɛ mod awě andúbé bwâmbwam. Edəə́dəŋ éche Ésáá-ʼɛ élyə̄gtē mɔ́. Bêmpwɛ̌d kə́ə́ŋne Filibɛ, Prokorosɛ, Nikanɔɔ, Timɔnɛ, Pamɛnasɛ ne Nikolausɛ. Nikolausɛ abédɛ́ɛ mod awě ambíd á dyad á Antyɔg, eebédɛɛ́ mod a Israɛl boŋ antimɛ́n adúbe á bad bé Israɛl. 6 Bêmpɛɛ́n ábén bad áʼsō wɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag. Bembapɛɛ bé nlómag bénkānnēd bɔ́ bébán-nɛ bɔ́ mekáá á nló. 7 Né-ɔɔ́, eyale e Dyǒb émbɛ̄ ékanlád mbwɔ́g áte esyəə́l ékǎg áʼsō. Mesoŋgé mé bad ábe béndūbē á Jerusalɛm méchə́gkéʼáá achə́ge ne achə́ge. Ekud é beprisɛ chɔ́mpē êmbootéd nkalaŋ ḿ bwâm ahíd.

Békóbé Stefanusɛ

8 Bɔɔb-pɔɔ́ Stefanusɛ abédé-ɛɛ́ mod awě ádē aloŋgé álúmtéʼáá nsimé ń Dyǒb bwâmbwam. Awóŋ ngíne âbɛl ndəle é mekan é menyáké átîntê e bad. 9 Boŋ baahɔ́g bêmbootéd mɔ́ apɛntɛn. Ábê bad bébédɛ́ɛ bad ábe bémbīd á echoŋ é bad éche êmmɛntɛ́n akɛ á ndáb e mekáne eche béchə́géʼáá bán ndáb e mekáne e betâŋ ábe bénkêmbɛ́ betâŋ ámpē. Ábé bad bébédé bad bé Israɛl ábe bémbīd á myad mé Sirinɛ ne Alɛsandria. Bɔ́ɔbɛ bad bé Israɛl bémpēe ábe bémbīd á mbwɔ́g e Silisia ne e Esia, bêmbootéd aswaŋtɛn ne Stefanusɛ. 10 Boŋ Edəə́dəŋ éche Ésáá êmbɛ̌ mɔ́ nyaa e debyɛ́ɛ́ eche nzé anhɔ́b dyam, béehɛleʼaá dɔ́ apɛle. 11 Né-ɔɔ́ bénsɔ̄l baahɔ́g áte bán béhɔ̂b nɛ́n bán “Sêwógé nɛ́ɛ Stefanusɛ ásyə́əʼɛ́ Mosɛɛ, ásyə̄ə̄-ʼɛ Dyǒb.” 12 Né-ʼaá bêmbɛnlé boŋ békón bad bé dyad, békón bad bémbáá bé dyad ne bemeléede bé mbéndé. Hɛ́ɛ békóbé Stefanusɛ boŋ békɛɛné mɔ́ áʼsō éʼ bad bé mbwɔ́g. 13 Hɛ́-ʼaá bépɛ́ɛ́né bad âbíd mɔ́ mbóŋ é metóm. Ábê bad bénhɔ̄b nɛ́n bán, “Anɛ́n mod ahɔ́beʼ mekan mé mbéb póndé ésyə̄ə̄l tə̂ŋgɛne Ndáb-e-Dyǒb echě esáá ne tə̂ŋgɛne mbéndé eche Dyǒb ábágé syánē. 14 Sêwógé nɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá ane Yesuɛ, mod a Nazarɛt, ǎpāŋ Ndáb-e-Dyǒb áhəŋlɛ́n-nɛ eʼlem ábe Mosɛɛ ályə́gnédé syánē.” 15 Bad bésyə̄ə̄l ábê bébédé á ndáb e mbom bênsǔm mǐd wɛ́ɛ Stefanusɛ. Bénnyīn nɛ́ɛ eʼsó éʼpɛnɛɛ́ mɔ́ nɛ́ɛ eʼsó éʼ ángɛl.

7

Stefanusɛ abɛ̌nlédé myaŋgó
ḿ bad bé Israɛl âkáa

1 Prisɛ ambáámbáa ansɛdéd Stefanusɛ aáken, “Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ḿme ábɛ́n bad béhɔ́bé wɛ áyə̄l, médé mbále-yɛ?” 2 Dɔ́ɔ Stefanusɛ ábóótédé bad bé káánsɛl pɔ́le akale. Anhɔ́b aá, “A-baányaŋ ne besáá ábêm, nyélâm metúu. Dyǒb dé ehúmé dêmpií echɛd sáŋ Abrahamɛ áde ábédé á mbwɔ́g e Mɛsopotemia, adɛ̂hɔ́b aá mɔ́kag adyɛɛ á dyad á Haran. 3 Dyǒb dénlāā mɔ́ aá ‘Tɛdé echoŋ túmbé, étɛde-ʼɛ ádōŋ aloŋ ékag á ndɔɔb eche mɛ́lūmēdtē wɛ.’ 4 Né-ɔɔ́, Abrahamɛ antɛdé ndɔɔb e Kaldeya áhyɛ ádyɛ̄ á dyad á Haran. Ámbīd e kwééd eche Abrahamɛ sáá, Dyǒb dêmbɛ̌l Abrahamɛ ákɛ ádyɛ̄ á ndɔɔb eche nyédíí áhed nɛ́n bɔɔb. 5 Ene póndé Dyǒb dénkêmbaá Abrahamɛ ké abɛ̂n á ndɔɔb eche ándāāsɛ̄nnē mɔ́. Boŋ pɛn Dyǒb dênhɔ́b nɛ́n aá ene ndɔɔb ěsuunéd bɔ́ ḿme mbyaa. Póndé eche Dyǒb dénláá-ʼɛ́ Abrahamɛ nɛ̂, eenkênwálɛ́ɛ́ mwǎn ké nhɔ́g. 6 Dyǒb dénlāā mɔ́ nɛ́n aá, ‘Ḿmôŋ mbyaa mɛ́bɛ̄ beken á aloŋ á bad bémpēe. Áwed-taá bɛ́bɛ̄ɛ̄ betâŋ, békūd-tɛ metuné etûn é póndé éche édé dyam mbwɔ́kɛl é mwɛ̌ éniin. 7 Boŋ mɛ̌kɔ̄gsɛ̄n ádê aloŋ á bad áde bɛ́bɛnlɛ́ɛ́ nɛ́ɛ betâŋ. Ámbīd enɛ̂, ḿmôŋ mbyaa mɛ́bīd á aloŋ-tê wɛ̂, bétīm áyə̄l e ádɛ́n abwɔ́g á hǒm, békānnē á dǐn ádêm áhed.’ 8 Hɛ́ɛ Dyǒb ábɛ́lé boŋ Abrahamɛ ápɛ̄ á nchemtɛn ne mɔ́ tə̂ŋgɛne ngáne béyagɛɛ́ bad, nɛ̂ŋgáne eʼchemléd bé melɛ̌ ḿme Dyǒb ámwédé ne ábē bad. Né-ɔɔ́, Abrahamɛ an'yǎg awe mwǎn Aisigɛ ámbīd e eʼpun saámbé áde béchyáá mɔ́. Aisigɛ mɔ́-ʼɛ an'yǎg awe mwǎn Jakɔbɛ, Jakɔbɛ mɔ́-ʼɛ áyāg ábe bǎn dyôm ne bébɛ ábe bédé ábɛ̄d betaa.

9 “Ábê betaa bénwōōn mwǎnyaŋ nhɔ́g, Josɛbɛ kɔ́njí á nlém-tê. Né-ɔɔ́, bénsōm mɔ́ nɛ̂ŋgáne ntâŋ. Bad ábe bénsōmmē mɔ́ áwāb, bênkɛɛ́n mɔ́ á aloŋ á Egipto. Boŋ Dyǒb démbɛ̄ mɔ́ ámbīd, 10 ábɛ̄l-lɛ atóm metake mésyə̄ə̄l áte. Dyǒb dêmbɛ̌l Farao kə̂ŋ e Egipto anwógɛ́n Josɛbɛ menyiŋge ábɛ̄-ʼɛ Josɛbɛ debyɛ́ɛ́, áde ápédé áwe áʼsō. Nɛ́n dêmbɛ̌l Farao ambɛ̌ Josɛbɛ atii á ngɔ́menaa ámīn e aloŋ ne ámīn e ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l. 11 Ámbīd enɛ̂, nzaa e ngíne empɛ̌ á aloŋ á Egipto ne á aloŋ á Kanahan. Ene nzaa empɛɛ́n metake mé ngíne, ábɛ̄d betaa bénkênwóŋ-ʼaá ndyééd eche bédyágkē. 12 Né-ɔɔ́, áde Jakɔbɛ áwógé bán ndyééd edé á Egipto, anlóm ábe bǎn áwed. Nɛ́dē ábɛ̄d betaa. Nɛ̂ dɔ́ɔ ábédé bɔ́ ngen eʼsó âkɛ áwed. 13 Áde bǎn ábe Jakɔbɛ békíí á Egipto ngen éche élóntɛ́né ébɛ, Josɛbɛ ampalé yə̌l áte wɛ́ɛ baányaŋ. Hɛ̂ dɔ́ɔ Farao ásóŋtɛ́né tə̂ŋgɛne túmbé echě Josɛbɛ. 14 Né-ɔɔ́, Josɛbɛ anlyə́gtɛ́n baányaŋ aá béláa sáá Jakɔbɛ, áhyag ne eche túmbé esyəə́l á Egipto. Bɔ́ moosyəə́l bébédé móom mé mod saámbé ne bétáan. 15 Dɔ́ɔ Jakɔbɛ bɔ́ moosyəə́l békíí á Egipto. Áwed-taá mɔ́ ne ábe bǎn, betaa ábe syánē bêndyɛɛ́ʼɛ́ kə́ə́ŋ béwɛ́-ʼɛ. 16 Ámbīd e nɛ̂, béntēd bɔ́ ndim bésūɛ̄n ámbīd á dyad á Shekɛm, bélímé mɔ́ áwed á ndɔɔb echě Abrahamɛ ánchanɛ́nné mɔné wɛ́ɛ bǎn bé túmbé e Hamɔ.

17 “Áde póndé ékwógé apɛ echě Dyǒb dɛ́lōnēdtē dyam áde ánlāāʼɛ́ Abrahamɛ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, mesoŋgé ḿme ábɛ̄d bad ábe bébédé á Egipto mêmmǎd achə́ge bwâmbwam. 18 Kə́ə́ŋne á asóg, kə̂ŋ empée echě enkêmbíí myaŋgó ḿme Josɛbɛ, empɛ̌ á nkamlɛn. 19 Anwóŋ akwâb tə̂ŋgɛne ábɛ̄d betaa átagté-ʼɛ bɔ́. Ankə̌ŋ bétɛ̄dē ábab bǎn á ebwɔ́g, âbɛl boŋ béwɛ̂. 20 Ḿmê mesú dɔ́ɔ béchyáá Mosɛɛ. Abédɛ́ɛ mwǎn awě ambǒŋ bwâmbwam. Bêntɔgɛ́n mɔ́ á ndáb wɛ́ɛ sáá á etûn é ngɔn éláán. 21 Ámbīd enɛ̂ dɔ́ɔ bétɛ́dté mɔ́ á ebwɔ́g-te. Hɛ́ɛ mwǎn a mmwaád awě Farao ádíbté mɔ́, átēdē mɔ́ ngáne awě mwǎn, átɔgné-ʼɛ mɔ́ kə́ə́ŋ ákwogéʼ. 22 Bén'yə̄gēd Mosɛɛ debyɛ́ɛ́ á bad bé Egipto ásyə̄ə̄l kə́ə́ŋ abɛ́ ndəle e mod á nhɔ́btéd ne á mbɛltéd.

23 “Áde Mosɛɛ ápédé móom mé mwɛ̌ méniin, mewêmtɛn mêmpií mɔ́ âkɛ dɛ́nyīn baányaŋ bé Israɛl. 24 Antán ngáne mod a Egipto átagtɛɛ́ mwǎnyaŋ nhɔ́g. Dɔ́ɔ ákíí áhed âtimtɛn. Anwóŋgɛ́n mɔ́ áwúɛ́-ʼɛ ane mod a Egipto. 25 Mosɛɛ anwémtɛ́n aá ábē bad béchem nɛ́n bán Dyǒb áhɛde mɔ́ abɛnled âhúd bɔ́ á mekáá mé bad bé Egipto, boŋ bénkênnyínné nɛ̂. 26 Epun éche ébádtɛ́né, antán ábē bad bé Israɛl bébɛ běn ne běn béwaneʼ. Anhɛ̌d nzii eche áyālɛ̄ɛ̄ bɔ́ âkɔ́m nsaŋ. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bɔ́ aá, ‘Éesaá mbále bán baányaŋ bɔ́ɔ nyédíí-yɛ? Chán-nɔ̄ nyé mod-tɛ́ áhɛdɛɛ́ waáb alɔ́gɛn?’ 27 Boŋ ane mod awě ahɛdéʼáá waáb alɔ́gɛn nɛ̂, antínéd Mosɛɛ á nkəg ásɛdté mɔ́ aáken, ‘Nzɛ́-módɛ́ abagé kunze aá ékamlan ne âkáad sé? 28 Ehɛde mɛ́mpē awúu ngáne éwúú mod a Egipto chǎn-ɛ?’ 29 Awóg áde Mosɛɛ áwógé nɛ̂, ansǒb ákɛ̄ á mbwɔ́g e bad bé Midian. Áwed-taá ádyɛ́ɛ́ kə́ə́ŋ boŋ áchyāā ábe bǎn bé baachóm bébɛ.

30 “Ámbīd e móom mé mwɛ̌ méniin dɔ́ɔ ángɛl épíídé Mosɛɛ á ehyáŋge. Empií mɔ́ a muú-te, ḿmé ménkōbɛ̄n mwǎ bwɛl. Nɛ́n ábédé bɛnbɛn ne mbɔɔd e Sinai. 31 Áde Mosɛɛ ányíné ádɛ́n akan, menyáké ménkōb mɔ́. Ansídé bɛnbɛn aá mɔ́tôŋ anɔn bwâm, dɔ́ɔ áwógé ehɔ́b éche Sáŋgwɛ́ɛ́ nɛ́n aá, 32 ‘Mɛ́ɛ ndé Dyǒb áde ábôŋ betaa, Dyǒb áde Abrahamɛ, Aisigɛ ne Jakɔbɛ bébɛ́nléʼáá.’ Ne mbwɔ́g ń ngíne Mosɛɛ enkênchuʼɛ́ anɔn áhed. 33 Hɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá ‘Húd metámbé á mekuu áyə̄le abwɔ́g á hǒm áde étyéémé nɛ́n ádíi hǒm áde ásáá. 34 Nnyíné ngáne ábêm bad ábe bédé á aloŋ á Egipto békudɛɛ́ metake bwâmbwam. Nwógé ngáne béwennadté dɔ́ɔ nhyédé bɔ́ awôŋgɛn. Bɔɔb-pɔɔ́ hyǎg, mɛ̌lōm wɛ á Egipto.’ 35 Anɛ́n Mosɛɛ mɔ́ɔ bad bé Israɛl bémbāŋgē á yə̌l boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, ‘Nzɛ́-módɛ́ abagé wɛ kunze âkamlɛn ne âkáad sé?’ Mɔ́-ʼaá Dyǒb dénlōmmē âkamlɛn ne âsoŋ ábē bad. Nɛ́n dêmbenléd áde ángɛl êmpiíʼɛ́ mɔ́ áde bwɛl bénkōbpē muú. 36 Mosɛɛ awed mɔ́ɔ ambídɛ́n bad bé Israɛl á Egipto. Ambɛ̌l ne eʼchemléd áwed ne á Eyəke é edíb é nkwɛ̌. Ambɛ̌l-lɛ menyáké ne eʼchemléd áde bébédé á ehyáŋge á etûn é móom mé mwɛ̌ méniin. 37 Anɛ́n Mosɛɛ mɔ́ɔ anláá bad bé Israɛl aá, ‘Dyǒb dɛ́lōmē nyé nkal éʼdəə́dəŋ awě ǎbīd átîntê echɛ̂n melemlem nɛ̂ŋgáne álómé me.’ 38 Melemlem mé Mosɛɛ mɔ́ɔbédé nlatɛ́n ne ábɛ̄d bad á ehyáŋge. Abédé áwed ne ábɛ̄d betaa áde ángɛl eche Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nlébtéd á Mbɔɔd e Sinai énhɔ̄bpē áwāb. Ḿmɛ́n nlébtéd ḿme Mosɛɛ ânkudté wɛ́ɛ ángɛl mɔ́ɔ syánē dédíí déhídɛɛ́.

39 “Ábɛ̄d betaa bénkênwógɛ́nné Mosɛɛ, boŋ bémbāŋ mɔ́ á yə̌l, bétimé béwēmtān âtim ámbīd á Egipto. 40 Áde Mosɛɛ ályə́gé adé á mbɔɔd e Sinai dɔ́ɔ bad bé Israɛl bélâŋgɛɛ́ mwǎnyaŋ Arɔnɛ bán, ‘Bɛlé sé bwěm ábe bɛ́bē nɛ̂ŋgáne myǒb ábe bɛ́lyə̄gēd sé áyə̄le séebíiʼɛ́ dyam áde ábɛ́nlédé ne Mosɛɛ awě ambídéd sé á Egipto.’ 41 Hɛ́ɛ bébɛ́lé chǒm éche éwágné mwǎn a nyag boŋ bébootéd eʼlém awúu âbɛ chɔ́ mendɛ. Bêmbɛl kə́ə́ŋne ngande, âwóg menyiŋge ne chǒm éche bébɛ́nlé ḿmab mekáá. 42 Dɔ́ɔ Dyǒb ákúnnédé bɔ́ mbíd boŋ áchennéʼ bɔ́ âkânned ngumɛ éche édé ámīn. Ébɛ́nlédé ngáne éténlédé á kálag e bekal béʼdəə́dəŋ nɛ́n bán,

‘Á-bad bé Israɛl, áde nyémbɛ̄ɛ̄ á ehyáŋge á etûn é móom mé mwɛ́ méniin saké mɛɛ́ nyékwɛ́nléʼáá káa nyétúmméʼáá eʼlém âbɛ mendɛ. 43 Tɛ́ndɛ echě dyǒb áde béchəgɛɛ́ bán Molɛk mɔ́ɔ nyémpēmmē.

Ediídiŋgɛ-ʼɛ éche tintinɛ a dyǒb áde béchəgɛɛ́ bán Rɛfan chɔ́ɔ̄ nyéhyɔ́mnáá.

Ḿmɛ́n myǒb mɔ́ɔ̄ nyébɛ́nlé mekáá boŋ nyébwɔ̄gkē mebóbóŋ.

Né-ɔɔ́, mɛ̌běn nyé, nlóm nyé hǒm áde áchábnédé tómaa aloŋ á Babilɔn.’ ”

44 Stefanusɛ ambɛ́ abád ámpē aá, “Áde ábɛ̄d betaa bébédé á ehyáŋge bénwōŋ Ebem é Dyǒb échě élûmte nɛ́n bán Dyǒb ádé ne bɔ́. Bénlōŋ chɔ́ nyaa echě Dyǒb dénlāāʼɛ́ Mosɛɛ aá álôŋ chɔ́. Nsáaned ḿme Dyǒb délūmēdtē Mosɛɛ mɔ́ɔ ánhīdtē. 45 Ámbīd e póndé ábɛ̄d betaa bênkǒb ene tɛ́ndɛ á mekáá ḿme ábab besáá. Bénwālē chɔ́ áyə̄l áde bɔ́ɔbɛ Josua békóbné meloŋ ndɔɔb echě Dyǒb dênnanɛ́ɛ́ bɔ́ bad áte. Ene tɛ́ndɛ embɛ́ ebɛ́ áhed kə́ə́ŋne á póndé eché Dabidɛ. 46 Nsimé ń Dyǒb ńhídéʼáá Dabidɛ. Né-ɔɔ́, ancháŋ Dyǒb aá ábɛ mɔ́ kunze mɔ́lōo Dyǒb áde Jakɔbɛ ábɛ́nléʼáá ndáb. 47 Boŋ Solomonɛ, Dabidɛ mwǎn, mɔ́ɔ̄ antǐm Dyǒb ene ndáb alóo. 48 Boŋ kénɛ̂ Dyǒb á Ngum éēdyɛ̄ɛ̄ʼɛ́ á ndáb eché baányoŋ bélóŋné mekáá. Édé nɛ́n ngáne nkal éʼdəə́dəŋ nhɔ́g ahɔ́bé aá Dyǒb áhɔ́bé aá,

49 ‘Nkoŋ ḿmīn mɔ́ɔ̄ ńdé ádêm atii dé nkamlɛn,

nkǒŋsé-ʼɛ ḿbɛ́ wɛ́ɛ ḿbannɛɛ́ mekuu.

Nyaa e ndáb ehéé nyéhɛle-sɛ nyêlóó mɛ?

Kéʼɛ héé mɛ́kɔ̄mmɛ̄ɛ̄ áte?

50 Mměn meémaaʼɛ́ ábɛ́n bwěm abɛl-ɛ?’ ”

51 Stefanusɛ ambád ahɔ́b aá, “Nyêdíi bad ábe béwúú nló áte. Nyêlɛlé nlém á abum. Nyêkɔ́lé metúu áyə̄l e eyale é Dyǒb. Nyêdíi melemlem nɛ̂ŋgáne ábɛ̄n betaa, nyêtə̂ŋgan Edəə́dəŋ éche Ésáá. 52 Nkal éʼdəə́dəŋ ké nhɔ́g alyəgé áse awě enkênkǔd metake á mekáá ḿme ábɛn betaa-yɛ? Bénwūū mésɛ́nzɛ mé Dyǒb mésyə̄ə̄l ḿme seʼ bɔɔ́d mêmbɛ̌l ehə́ŋgé áyə̄l e epɛ éche Ane awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. Nyé-ʼɛ bɔɔb nyêsómé mɔ́, nyêwúú-ʼɛ mɔ́. 53 Nyé běn-naá nyêkudé mbéndé éche Dyǒb álómé mbwiined ne éche ángɛl boŋ kénɛ̂ nyéehídɛɛ́ chɔ́.”

Bélúmé Stefanusɛ meláá

54 Áde bad bé mbwɔ́g béwógé mekan ḿme Stefanusɛ áhɔ́bé, bênlǐŋ bwâmbwam kə́ə́ŋ yə̌l ésōgē bɔ́ áte. 55 Stefanusɛ-ʼɛ Edəə́dəŋ éche Ésáá énlōn mɔ́ áte. Nɛ́ɛ ánɔ́né ámīn ányīnēʼ ehúmé é Dyǒb, ányīnēʼ Yesuɛ ngáne átyéémé Dyǒb á ekáá émbáá. 56 Dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyénɔneʼ, nnyíneʼ nɛ́ɛ dyǒb ánédnédé, Mwǎn-a-Moonyoŋ átyéémé Dyǒb é ekáá émbáá.” 57 Hɛ́ɛ bad bé mbwɔ́g béhédé esaád é ngíne békútɛ́n-nɛ metúu ne mekáá boŋ bɔ́ moosyəə́l bébōnlād mɔ́. 58 Bêndol mɔ́ bésyəŋnéd mɔ́ á dyad-tê, bébootéd mɔ́ meláá alúm. Bad ábe béntyēēm mbóŋ âkɔ́gsɛn Stefanusɛ bénhūd ḿmāb nkob áyə̄l békɛ bébānē áʼsō-te wɛ́ɛ kɔ́demod pɔ́g bán Sɔɔlɛ ánɔne bɔ́. * 59 Áde bélúmɛɛ́ Stefanusɛ meláá nɛ̂, ankáné aá, “A-Sáŋgú Yesu, mmǒŋ kǒb échêm edəə́dəŋ.” 60 Dɔ́ɔ ábwɔ́gé mebóbóŋ boŋ ákāntē ehɔ́b ámīn aá, “A-Sáŋ, lagsɛ́n bɔ́ ḿmɛ́n mbéb ḿme bébɛlɛɛ́.” Amaá-aá ahɔ́b nɛ̂, awɛ́-ʼɛ.

8

1 Sɔɔlɛ abédé ásē ákwɛntɛ́n-nɛ aá béwúu Stefanusɛ.

Metuné mébɛ́lé Ebɛsɛ épáŋtédé áte

Échê epun chěn mwembé mé Jerusalɛm mêmbootéd metake mé ngíne akud á mekáá mé bad bé Israɛl. Bad ábe bédúbpé bésyə̄ə̄l bémpāŋtēd áte á mbwɔ́g e Judeya né e Samaria ésyə̄ə̄l. Boŋ bembapɛɛ bé nlómag běnpɛn-ɛ́ɛ bênlyə̌g. 2 Nguse é bad ábe bêmbané ḿmab nlém ńsyə̄ə̄l âbɛle Dyǒb bénlīmē Stefanusɛ. Béchyɛɛʼ, bélebé-ʼɛ mɔ́. 3 Boŋ Sɔɔlɛ mɔ́-ʼɛ ahɛdáá mwembé abɔ́ded. Ahúɛ́ʼáá enɛ́n ndáb átimé eníníí, ábīdtē bɔ́ á ebwɔ́g, bebaád ne baachóm, ahág-kɛ bɔ́ á mbwɔg.

Filibɛ akalé nkalaŋ ḿ bwâm á Samaria

4 Bad ábe bédúbpé bémpáŋtéd áte, békag békalé nkalaŋ ḿ bwâm. 5 Filibɛ mɔ́ ankɛ̌ á dyad ambáá á mbwɔ́g e Samaria ákanlé bad tə̂ŋgɛne Ane-awě-Béwɔ́gté. 6 Áde ndun e mod éwógé mam ḿme Filibɛ áhɔ́bɛɛ́ bényín-nɛ eʼchemléd bé menyáké ábe ábɛ́lé, béntōŋ metúu atə́le áte âwóg dyam áde áhɔ́bɛɛ́. 7 Filibɛ ambɛ̌l eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼsyə́ŋgéʼáá ekud é bad áte ne eʼsaád éʼ ngíne, ekud é bad-tɛ ábe yə̌l énwɛ̄ɛ̄ epɛd ne ábe bésyə́gtéʼáá bêndyɛɛ́ bwâm. 8 Nɛ́n dêmbɛ̌l bad bésyə̄ə̄l á dyad-tê wɛ̂ béwóg menyiŋge bwâmbwam.

9 Bɔɔb-pɔɔ́, mod nhɔ́g abédé ádê dyad áte bán Simɔnɛ, akuméʼáá ngaŋ eche ekɔ́mtéʼáá bad bé Samaria yə̌l áte bwâmbwam. Akuméʼáá ekáá á tə̂l aá modmod eépedɛɛ́ mɔ́. 10 Bad bésyə̄ə̄l á dyad, ndəle é bad ne bekwɛ̌kwɛ̌ bé bad bêmbané nlém áwē, béhɔ̄bē-ʼɛ bán, “Anɛ́n mod adíi ngumɛ e Dyǒb echě béchə́gɛɛ́ bán, Ngum embáá.” 11 Bêmbané nlém áwē áyə̄le á etûn é póndé ankǒŋ bad yə̌l akɔ́med áte ne echě ngaŋ echě ákúméʼáá. 12 Boŋ áde bédúbpé nkalaŋ ḿme Filibɛ ânkalɛ́ɛ́ bɔ́ tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿ bwâm mé nkamlɛn ń Dyǒb ne tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə, bênkǔd edusɛn, bebaád ne baachóm. 13 Simɔnɛ mwěn ámpē andúbé, ákūd-tɛ edusɛn. Ambootéd Filibɛ ahíd kéhéé áde ákágéʼáá. Yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte áde ányíné mbɛltéd mmé menyáké ḿme Filibɛ ábɛ́léʼáá.

14 Bembapɛɛ bé nlómag bénwōg á Jerusalɛm bán bad bé Samaria békóbé eyale é Dyǒb, hɛ́ɛ bélómé Petro bɔ́ Jɔnɛ áwed. 15 Áde bépédé áwed bénkānnēd bad ábe bédúbpé nɛ́n bán békud Edəə́dəŋ éche Ésáá. 16 Bénkānnēd bɔ́ áyə̄le bénkêmpaá Edəə́dəŋ éche Ésáá akud. Bêndusɛ́n bɔ́ dásɔ̄ á dǐn áde Sáŋgú Yesuɛ. 17 Dɔ́ɔ Petro bɔ́ Jɔnɛ bébáné bɔ́ mekáá á nló bɔ́-ʼɛ békudéʼ Edəə́dəŋ éche Ésáá. 18 Áde Simɔnɛ ányíné aá nzé bembapɛɛ bé nlómag bébáné mod ekáá á nló akudeʼ Edəə́dəŋ éche Ésáá, ambídéd mɔné âbɛ Petro bɔ́ Jɔn, 19 áhɔ̄bē aá, “Nyébag mɛ́mpē enɛ́n ngíne âbɛl boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ḿbáné ekáá á nló ákud Edəə́dəŋ éche Ésáá.” 20 Petro antimtɛ́n mɔ́ aá, “Nzé ewémtɛ́né wɛɛ́ mɔ́hɛle-sɛ mɔ́chānɛ̄n ndɛ e Dyǒb mɔné, nyáābe ḿmôŋ mɔné nyékag á dǔ-á-muú. 21 Weewóoʼɛ́ akab ké ahɔ́g áyə̄l e ḿmɛd nsɔ́n áyə̄le ḿmôŋ nlém méebooʼɛ́ áte áʼsō éʼ Dyǒb. 22 Kunnéd-tɛ mbíd étimɛn Dyǒb, áyə̄le ḿmɛ́n mewêmtɛn mé mbéb ḿme éwóó áte, ékáneʼ wɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ álagsɛn wɛ áyə̄le awêmtɛn áde éwémtɛ́né enɛ́n ndín e akan. 23 Mmaá anyín nɛ́n mɛɛ́, kə́n emaá wɛ akób áte, mbéb-pɛ ńhédé wɛ á mehaŋgé-te.” 24 Hɛ́ɛ Simɔnɛ álâŋgɛɛ́ Petro bɔ́ Jɔn aá, “Sôn, nyékânned mɛ wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́, âbɛl boŋ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l ḿme nyéhɔ́bé ké ahɔ́g déebɛnlád ne mɛ.”

25 Áde Petro bɔ́ Jɔn bémáá mam mésyə̄ə̄l ahɔ́b tə̂ŋgɛne Yesuɛ, bémād-tɛ nkalaŋ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ akal, bêntǐm ámbīd á Jerusalɛm. Á nzii á esú békáléʼáá nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ á myad mé mbwɔ́g e Samaria híin.

Filibɛ bɔ́ mod e aloŋ dé Etoopia

26 Ḿmíníí mbwɛ ángɛl e Sáŋgú enláá Filibɛ aá, “Ladé yə̌l, ékag á pɛd e mbəŋ wɛ́ɛ nzii echě ebíde á Jerusalɛm âkɛ á Gaza étómɛɛ́” Béebɛnládté enɛ́n nzii ámpē. 27 Filibɛ abǒŋsɛ́né-ʼaá ákǎg-kɛ. Hɛ́ɛ ábomné soŋ e mod á nzii ngáne ásúɛʼɛ́ áwē aloŋ. Anɛ́n mod abédɛ́ɛ ndəle e mod awě akamlánnáá, ánɔné-ʼɛ́ ngáb eche Kandɛsɛ, mmwaád awe akamlánnáá aloŋ dé Etoopia. Ane mod ankɛ̌ á Jerusalɛm. 28 Á ehúu ámbīd échê, andyɛɛ́ á ebambam. Ngáne ákágéʼáá, álááʼáá kálag echě nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa. 29 Hɛ́ɛ Edəə́dəŋ éche Ésáá éláŋgɛɛ́ Filibɛ aá, “Kǎg á ebambam hɛ̂, ébɛ̂ chɔ́ bɛnbɛn.” 30 Filibɛ annyəgéd áhed, dɔ́ɔ áwógé ngáne ane mod áláaʼɛ́ kálag e nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa. Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ mɔ́ aáken “Esôŋtan chǒm éche éláaʼɛ́-yɛ?” 31 Ane mod antimɛ́n mɔ́ aá “Chán mɛ́mwɛɛ́ asôŋtɛn áde mod éētə̂nledɛɛ́ mɛ áte?” Né-ɔɔ́, anchɛ́lé Filibɛ aá áchə́ge á ebambam, bɔ́mɔ̄ bédyɛ̄ɛ̄ áhed. 32 Epɛd éche ane mod ákóóʼáá aláŋ ébédɛ́ɛ nɛ́n,

“Abédɛ́ɛ nɛ̂ŋgáne ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme békagkɛ́ awúu,

ambɛ́-ʼɛ ngáne mwǎn a ńdyɔŋ ḿ mbód awě bésɛlɛɛ́ nyoŋ boŋ eéchyɛ̄ɛ̄ʼ,

enkênhɔ́bpé dyamdyam.

33 “Bênsudéd mɔ́ edúbé, békōbɛ̄n-nɛ mɔ́ kunze.

Nzɛ́-módɛ́ ǎtūb ḿme nchyáátɛ́n dǐn

áde édíí bán bénhūd mɔ́ ámīn á nkǒŋsé.”

34 Ane mod ansɛdéd Filibɛ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ ane nkal éʼdəə́dəŋ áhɔ́bɛɛ́, eche yə̌l chěnɛ kéʼɛ mod ampée?” 35 Hɛ́ɛ Filibɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ, átə̄nlād mɔ́ mekan áte, mbooted ne échɛ́n epɛd. 36 Áde békagkɛ́ nɛ̂, bêmpɛ̌ hǒm áde mendíb médíí. Hɛ́ɛ ane mod áhɔ́bɛɛ́ aá, “Mendíb mɔ́ɔ̄ mɛ́n. Weédūsānnē mɛ ngen pɔ́g-ɛ?”* 38 Ane mod anhɔ́b aá bétíi ebambam. Dɔ́ɔ bɔ́ Filibɛ bésúdé ásē bésɔ́l á mendíb-te boŋ Filibɛ ádusán mɔ́. 39 Bébídé-ʼaá á mendíb-te bídɛ́n, Edəə́dəŋ é Sáŋgú ékɛ̄ɛ̄n-nɛ Filibɛ. Ane mod eenyíneʼaá mɔ́ ámpē boŋ ambɛ́ ákǎg, alón-nɛ ne menyiŋge. 40 Filibɛ annyín yə̌l á dyad á Azotus ábooted-tɛ akɛ dyad ne dyad tɛ́, ákaléʼ nkalaŋ ḿ bwâm, kə́ə́ŋ ápɛ á dyad á Kaisaria.

9

Sɔɔlɛ atimé Yesuɛ adúbe

(Mbɛl 22.6-16; 26.12-18)

1 Bɔɔb-pɔɔ́ Sɔɔlɛ ambɛ́ ákīmēʼ âwúu bembapɛɛ ábe Sáŋgwɛ́ɛ́. Ankɛ̌ wɛ́ɛ prisɛ ambáámbáa, 2 aláá mɔ́ aá átel kálag échě ábɛɛ́ belyə́ged bé ndáb é mekáne é Damaskɔs, âbɛl nɛ́n áwôŋ kunze echě nzé anyíné bad ké béhéé ábe béhídeʼ nzii e Yesuɛ áwed, áhaŋ bɔ́, ken bebaád-ʼɛ kéʼɛ baachóm, akób bɔ́, ákɛ̄ɛ̄n bɔ́ á Jerusalɛm. 3 Dɔ́ɔ Sɔɔlɛ áhídté boŋ ákag. Á nzii e Damaskɔs wɛ̂, áde ádíí bɛnbɛn ne dyad, emwɛdmwɛd émbīd ádyōb, épɛn mɔ́ yə̌l esyəə́l. 4 Anhún á ndɔɔb. Dɔ́ɔ áwógé ehɔ́b élāŋgē mɔ́ aá, “Á-Sɔɔl, á-Sɔɔl, cheé ékə́ə́ boŋ étagté mɛ?” 5 Sɔɔlɛ ansɛdéd aáken, “A-Sáŋ, nzɛ́-módɛ́ ne?” Dɔ́ɔ échê ehɔ́b étimtanné mɔ́ aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé Yesuɛ awě étagtɛɛ́. 6 Bɔɔb-pɔɔ́, hidé ásē, ékag á dyad-tê, áhed dɔ́ɔ bɛ́lāā-ʼɛ́ wɛ chǒm éche étə́ŋgɛ́né abɛl.” 7 Bad ábe bɔ́ɔbɛ Sɔɔlɛ bênwǒŋ bêntyéem, dyam déeboo bɔ́ ahɔ́b. Bénwōg ehɔ́b boŋ bénkênnyínné mod awě ahɔ́beʼ. 8 Sɔɔlɛ anhidé ásē, ánēdē mǐd áte, boŋ eenyíneʼaá ekíde. Né-ɔɔ́, bénchə̄ə̄ mɔ́ é ekáá, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á dyad-tê á Damaskɔs. 9 Andyɛɛ́ eʼpun éʼláán ádé eenyínɛɛ́ ekíde. Ene póndé esyəə́l-lɛ eemwédɛɛ́, eedyéde-ʼáa chǒmchǒm.

10 Á Damaskɔs mod abédé awě andúbé Yesuɛ, béchə́géʼáá mɔ́ bán, Ananiasɛ. Annyín ndɔ́g. Á ndɔ́g-te wɛ̂, Sáŋgú Yesuɛ anchəg mɔ́ aá, “Á-Ananias.” Ananiasɛ ankwɛntɛ́n aá “Mɛ nɛ́n, a-Sáŋ.” 11 Dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Boŋsɛ́n, ékɛ á nkoŋ ń nzii ḿme béchəgɛɛ́ bán Ntyéémé. Wɛ̌pɛ̌ á ndáb wɛ́ɛ Judasɛ. Nzé epedé áhed, ésɛ̄dēd mod awě abídé á dyad á Tasus, béchəge mɔ́ bán Sɔɔlɛ. Adé áhed bɔɔb akânneʼ, 12 anyíné-ʼɛ ndɔ́g. Á ndɔ́g-te wɛ̂, anyíné mod awě béchəgɛɛ́ bán Ananiasɛ, abáné mɔ́ mekáá á nló âbɛl boŋ ányínɛn ámpē.” 13 Ananiasɛ antimtɛ́n mɔ́ aá “A-Sáŋ, nkénwōg ane mod dúu bwâmbwam ne nhel ḿ mekan ḿme ákébɛnlé ábōŋ bad áyə̄l á Jerusalɛm. 14 Apedé-ʼɛ á Damaskɔs hɛ́n ne ngíne echě beprisɛ bémbáá bébágé mɔ́ âkób bad bésyə̄ə̄l ábe békânneʼ á dǐn ádōŋ.” 15 Boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ anláá Ananiasɛ aá, “Kǎg, áyə̄le nɛ́n mpwɛdé anɛ́n mod âbɛle mɛ. Mɔ́ ǎbɛ̌l bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, échab kə̂ŋ é bad, ne bad bé Israɛl bébíí mɛ. 16 Mměn mɛ́lūmēd-tɛ mɔ́ metake ḿme ákudté áyə̄l echêm.” 17 Né-ɔɔ́, Ananiasɛ ankɛ̌, asɔ́l a ndáb echě Sɔɔlɛ ámbɛ̄ɛ̄ áte, abán mɔ́ mekáá á nló, álāŋgē mɔ́ aá, “A-mwǎnned Sɔɔl, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ alómé mɛ, nɛ́dē, Yesuɛ mwěn awě ampií wɛ á póndé eche éhyagké wɛ́n. Alómé mɛ áwôŋ âbɛl nɛ́n ényínɛn ámpē élôn-nɛ ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.” 18 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bwěm bémbīd Sɔɔlɛ á mǐd ábe bédé nɛ̂ŋgáne eʼkíd éʼ súu, ábooted-tɛ anyínɛn. Hɛ́ɛ ápádté ásē boŋ bédusán-nɛ mɔ́. 19 Andyɛ́ ndyééd, amaá-ʼaá ndyééd adyɛ́ boŋ yə̌l étimé mɔ́ áte.

Sɔɔlɛ akalé eyale é Dyǒb á Damaskɔs

Sɔɔlɛ andyɛɛ́ á Damaskɔs nguse é eʼpun ne bad ábe béndūbē Yesuɛ. 20 Ankɛ̌ á ndáb é mekáne ésebán abébte póndé ákanle bad tə̂ŋgɛne Yesuɛ, aá mɔ́ adé Mwǎn a Dyǒb. 21 Yə̌l enkɔ́m mod tɛ́ɛ́ áte awě anwóg mɔ́ pɔ́le á nsəl. Bésɛdté bánken, “Saá anɛ́n mod mɔ́ awúɛ̄ʼáá bad ábe bétúbéʼáá dǐn áde Yesuɛ á Jerusalɛm-ɛ? Éesaá mbále nɛ́n nzɔm echě ápɛ́ɛ́né hɛ́n edíi âkób bɔ́ âtimɛn-nɛ bɔ́ ámbīd wɛ́ɛ beprisɛ bémbáá-yɛ?” 22 Boŋ Sɔɔlɛ ambɛ́ ákaléʼ ḿmê nkalaŋ ákǎg áʼsō ngíne ngíne. Metɔte ḿme âmbɛɛ́ âlúmed nɛ́n bán Yesuɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté, méntə̄ŋgɛ̄n nyaa echě bad bé Israɛl ábe bébédé á Damaskɔs bénkênwóŋgé dyamdyam ahɔ́b.

23 Ámbīd e eʼpun híin bad bé Israɛl bênladɛ́n áte âhə́ge Sɔɔlɛ ngáne bɛ́wūū-ʼɛ́ mɔ́. 24 Boŋ Sɔɔlɛ anwóg ntíi ḿme bébɛ́lé. Bénɔ́néʼáá mmwɛ mé eʼkɛ́ ń dyad nkuu ne mǔte âbɛl béwúu mɔ́. 25 Boŋ nkuu nhɔ́g Sɔɔlɛ ábē bembapɛɛ béntēd mɔ́, béhɛ́ mɔ́ á elóŋ-tê, bébídéd mɔ́ á epɔn é esɛ́d bé eʼkɛ́ ábe bênləŋned dyad, boŋ bésūdēd mɔ́ ámbīd e ebwɔ́g.

Sɔɔlɛ atimé ámbīd á Jerusalɛm

26 Sɔɔlɛ ankɛ̌ á Jerusalɛm. Áde ápédé áwed, anwanɛ́n aá mɔ́bɛ̂ ne bad ábe bédúbpé Yesuɛ boŋ ábɛ̂ bad bébááʼáá mɔ́ áyə̄le bénkêndúbɛ́ɛ́ bán mɔ́mpē adúbpé Yesuɛ. 27 Hɛ́ɛ Banabasɛ áchə̄ŋgē mɔ́ á ekáá boŋ ákɛɛné mɔ́ wɛ́ɛ bembapɛɛ bé nlómag. Anchemtéd bɔ́ áte ngáne Sɔɔlɛ ányíné Sáŋgwɛ́ɛ́ á ndɔ́g-te á nzii ne chǒm éche Sáŋgwɛ́ɛ́ áláŋgé mɔ́. Anláá-ʼɛ bɔ́ ngáne Sɔɔlɛ áláŋgéʼáá bad mam tə̂ŋgɛne Yesuɛ á Damaskɔs ésebán abáaʼ dyamdyam. 28 Né-ɔɔ́, Sɔɔlɛ ambɛ́ ne bɔ́, ákag mebwɔ́g mésyə̄ə̄l á Jerusalɛm ákaléʼ nkalaŋ ḿ bwâm á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́ ésebán abáaʼ dyamdyam. 29 Akǎnléʼáá kə́ə́ŋne bad bé Israɛl ábe béhɔ́béʼáá ehɔ́b é Grikia áswaŋtán-nɛ ne bɔ́. Dɔ́ɔ bébóótédé nzii ahɛd âwúu mɔ́. 30 Áde bad ábe bédúbpé Yesuɛ bésóŋtɛ́né bán béhɛde Sɔɔlɛ awúu, béntēd mɔ́ bésyɔgnéd mɔ́ á dyad á Kaisaria boŋ bélōmē mɔ́ á dyad á Tasus.

31 Né-ɔɔ́, ene póndé esyəə́l bad ábe béndūbē Yesuɛ á mbwɔ́g e Judeya esyəə́l, á Galilia ne á Samaria bémbɛ̄ ne nsaŋ, béwóŋ-ʼɛ mbwɔ́g ń Dyǒb áte nɛ̂ ábɛ̄l béwúú áte, Edəə́dəŋ éche Ésáá éwōŋgān-nɛ bɔ́.

Petro akií a myad mé Lida ne Jopa

32 Petro akagéʼáá mbwɔ́g áte esyəə́l. Ébédé póndé pɔ́g eche ákíí bad bé Dyǒb ábe bébédé á dyad á Lida alɛled. 33 Áde ápédé áwed, antán mod awě béchəgɛɛ́ bán Aniɛsɛ. Esóŋ é mekuu énwɛ̄ mɔ́, átīmɛ̄n ndáb mwɛ̌ waam. 34 Petro anláá mɔ́ aá, “A-Aniɛs, Yesu Krǐstəə ǎdǐd wɛ bwâm hɛ́n bɔɔb. Pádé ásē énabe ádoŋ anɔn.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Aniɛsɛ ampádé ásē. 35 Áde bad bésyə̄ə̄l ábe bédyɛ́ɛ́ʼáá á Lida ne Sharɔn bényíné nɛ́ɛ ane mod ádyɛ́ɛ́ bwâm, bêmbootéd Sáŋgú Yesuɛ adúbe.

36 Mwaád nhɔ́g abédé á dyad á Jopa awě béchə́géʼáá bán Tabitaa, andúbé Yesuɛ. (Dǐn á Tabitaa á ehɔ́b é Grikia ádíi bán Dɔkasɛ nɛ́dē eʼsɛ́l.) Á aloŋgé ádē ásyə̄ə̄l mboŋ mɔ́ ne mɔ́ɔ̄ ábɛ́láá áwōŋgān-nɛ betóótōkɛ̄ bé bad. 37 Ḿmê mesú-ʼɔɔ́, ankwɛ̌ nkole awɛ́-ʼɛ. Bênwobé mɔ́ ndim bétéd mɔ́ bébānē á toŋ e ndáb echě ebédé ámīn. 38 Bɔɔb-pɔɔ́ dyad á Jopa dénkênchabnédté dyad á Lida áyə̄l. Né-ɔɔ́, áde bad ábe bédúbpé Yesuɛ béwógé bán Petro adé á Lida, bénlōm bad bébɛ áwē, ne mecháŋgé nɛ́n bán, “Sôn hyǎg á mehélé-te.” 39 Né-ɔɔ́ Petro amboŋsɛ́n, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békɛ̄-ʼɛ. Áde ápédé áwed, bénchə̄gnēd mɔ́ á toŋ e ndáb eche ebédé ámīn. Bekúd bé bebaád bênləŋnéd mɔ́, béchyɛɛ́ʼ, bélūmtē-ʼɛ mɔ́ mbɔ́té ne nkobe ḿme Dɔkasɛ âmbaŋnédté bɔ́ áde ábédé á aloŋgé. 40 Petro ambídéd bɔ́ moosyəə́l á ebwɔ́g, akɔ́g mebóbóŋ ábootéd-tɛ akáne. Dɔ́ɔ ákúnné yə̌l á ndim boŋ áhɔ́bé aá, “Á-Tabita, pádé ásē!” Tabitaa andibé mǐd áte. Anyín áde anyíné Petro, ampádé ásē. 41 Petro ansǎd ekáá, awóŋgɛ́n ânyen mɔ́ ásē. Dɔ́ɔ áchɛ́nlé bad ábe béndūbē Yesuɛ, ne bekúd bé bebaád ábe bémbɛ̄ áhed, boŋ álūmtē bɔ́ Tabitaa áde ádíí á aloŋgé. 42 Ḿmɛ́n nkalaŋ mênkanléd á dyad á Jopa áte ásyə̄ə̄l a etûn é póndé, ekud é bad édúbé-ʼɛ Sáŋgú Yesuɛ. 43 Petro andyɛɛ́ á Jopa nguse é eʼpun. Andyɛɛ́ á ndáb e mod awě abɛléʼáá nsɔ́n mé eʼkob éʼ nyam, awě béchə́géʼáá bán Simɔnɛ.

10

Petro akií wɛ́ɛ mod awě eésɛ̄ mod a Israɛl

1 Mod a Roma nhɔ́g abédé á dyad a Kaisaria bán Kɔnɛliɔsɛ. Akǎmlánnáá echoŋ é mbwɔ́kɛl e sə́nze échě béchə́géʼáá bán, “Echoŋ é mbwɔ́kɛl e sə́nze é Italia.” 2 Kɔnɛliɔsɛ abédé mod awě ahídéʼáá mekan mé Dyǒb ámbīd. Mwěn ne eche ndáb esyəə́l bébɛ́nléʼáá Dyǒb. Ansálé ekáá áte, áwōŋgān betóótōkɛ̄ bé bad bé Israɛl, ákānnē-ʼɛ póndé ésyə̄ə̄l. 3 Ebédé dyam ngə́ŋ éláán mǔte nhɔ́g, anyín ndɔ́g. Á ndɔ́g-te wɛ̂ ankǒŋ ángɛl e Dyǒb anyín. Enchəg mɔ́ aá, “Á-Kɔnɛliɔs.” 4 Annɔn ángɛl ne chóóŋ, ne mbwɔ́g, boŋ ásɛdté nɛ́n aá, “A-Sáŋ, cheé édé?” Ángɛl enkwɛntɛ́n mɔ́ aá “Dyǒb áwógé ḿmôŋ mekáne, anyíné-ʼɛ ábôŋ eʼboŋ bé nlém. Adé-ʼɛ mboŋsɛ́n âkwɛntɛn wɛ mekáne. 5 Bɔɔb-pɔɔ́, lóm bad á Jopa, békɛ̄ béchɛ́le mod nhɔ́g awě dǐn ádíí mɔ́ bán Simɔn awě béchəgɛɛ́ bán Petro. 6 Adé nken á ndáb e mod nhɔ́g awě akînteʼ eʼkob éʼ nyam awe béchəgɛɛ́ bán, Simɔnɛ. Simɔnɛ ne adyɛɛʼ á nkəg mé edíb é nkwɛ̌.” 7 Dɔ́ɔ ángɛl eched éhídté, boŋ Kɔnɛliɔsɛ áchɛ̄nlē ábē bembəledɛ bé ndáb bébɛ, ne sə́nze pɔ́g echě chɔ́mpē ehídéʼáá mekan mé Dyǒb ámbīd, ebɛ́-ʼɛ sə́nze echě enɔnéʼáá Kɔnɛliɔsɛ. 8 Aláŋgé-ʼaá bɔ́ dyam ádě ábɛ́nlédé, alóm-mɛ bɔ́ á Jopa.

9 Áde békagké, nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, áde békwógé apɛ á Jopa, Petro anchə́gé á ndáb mîn âkáne. Nɛ̂ ábédé dyam kəd. 10 Nzaa enkób mɔ́, ádə̄ŋ-ʼɛ ndyééd adyɛ́. Áde béboŋsanné ndyééd, anyín ndɔ́g. 11 Anyín ngáne ngob e dyǒb énédnédé. Chǒm émbīd nɛ̂ŋgáne sáŋkalaa a abad, ébɛ́ nɛ́ɛ béchə́ŋgé dɔ́ mekéb méniin, bésudté dɔ́ ásē. 12 Á abad-tê wɛ̂, ndín é nyam ésyə̄ə̄l émbɛ̄ áwēd-te; éche ékɛɛneʼ mekuu méniin, éche édole abum ásē ne menɔn mé ahín. 13 Hɛ́ɛ áwógé ehɔ́b élâŋge mɔ́ nɛ́n “A-Petro, syəə́ ásē, éwúu échɛ́n nyam, édyâg.” 14 Boŋ Petro anhɔ́b aá, “A-Sáŋ, meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ se ḿbɛ̄l ene ndín e dyam. Meédyédɛ́ɛ́ chǒmchǒm mbêd éche mbéndé éhɔ́bé aá béēdyāg, kéʼɛ éche éesáa áʼsō éʼ Dyǒb.” * 15 Échê ehɔ́b émbād mɔ́ aláa nɛ́n aá, “Weetédé chǒm ké ehɔ́g éche Dyǒb áhɔ́bé aá ésáá, wɛɛ́ éesáaʼɛ́.” 16 Nɛ́n dêmbɛnléd ngen éláán. Dɔ́ɔ bétímné ádê abad ámbīd ádyōb. 17 Petro adoléʼáá áte âbíi chǒm éche ene ndɔ́g élûmtɛɛ́. Ene póndé dɔ́ɔ bad ábe Kɔnɛliɔsɛ ánlōmmē bédíbté wɛ́ɛ ndáb eche Simɔnɛ édíí. Béntyēēm á mmwɛ mé eʼkɛ́. 18 Hɛ́ɛ bélébpɛɛ́ ehɔ́b bánken, “Nken adé áte wɛ̂ awě béchəgɛɛ́ Simɔn Petro-yɛ?” 19 Áde Petro ádíi ádólé áte âsôŋtɛn chǒm éche ndɔ́g élûmtɛɛ́ dɔ́ɔ Edəə́dəŋ éche Ésáá elâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Wóglɛ́n! Bad béláán bépédé, béhɛde wɛ. 20 Né-ɔɔ́ lǎd yə̌l, ésud á ndáb mîn, weebáá bɔ́ ahíd áyə̄le mɛɛ́ nlómé bɔ́.” 21 Né-ɔɔ́, Petro ansǔd ásē, ákɛ atán ábê bad, álāŋgē bɔ́ aá, “Mɛɛ́ ndé ane mod awě nyéhɛdɛɛ́. Cheé épídé nyé hɛ́n?” 22 Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Mod ambáá a sə́nze, Kɔnɛliɔsɛ mɔ́ɔ alómé sé. Adíi mod a bwâm awě abɛnle Dyǒb. Bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l-lɛ bébage mɔ́ edúbé éche échábé ámīn. Ángɛl e Dyǒb eláŋgé mɔ́ nɛ́n aá álébe wɛ áwē ndáb, âbɛl nɛ́n áwôg dyam ádě étə́ŋgɛ́né mɔ́ aláa.” 23 Petro awógé-ʼaá nɛ̂, asɔ́léd bɔ́ á ndáb, ábɛ̄-ʼɛ bɔ́ eʼnoŋ.† Boŋ Petro ansɔ́léd ábê bad á ndáb kénɛ́ɛ béēbédɛɛ́ bad bé Israɛl. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, Petro anlǎd yə̌l, ahíd ábê bad. Nguse é bad ábe bédúbpé Yesuɛ á Jopa bɔ́mpē bênwoón bɔ́. 24 Epun ehɔ́g ámbīd e nɛ̂, Petro bémpɛ̌ á Kaisaria. Kɔnɛliɔsɛ mwěn, ádē abum á ndáb, ne ábē besón bé echoŋ ábe ánlēbɛ̄ɛ̄, bésínéʼáá Petro bɔ́. 25 Áde Petro áhɛdɛɛ́ asɔ́l á ndáb, Kɔnɛliɔsɛ ankɛ̌ mɔ́ atán, ákwɛ mɔ́ á mekuu, ábwāām-mɛ ásē âbɛ mɔ́ edúbé. 26 Boŋ Petro annyen mɔ́ ásē ahɔ́b aá, “Tyéém ámīn. Mɛ́mpē ndíi moonyoŋ ngɛ̂n.” 27 Petro ambɛ́ ákanlé Kɔnɛliɔsɛ ádě bésɔ́lɛɛ́ á ndáb-te. Antán nɛ́ɛ ndun e mod éládné á ndáb-te. 28 Hɛ́ɛ álâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Nyé běn nyêbíí bwâm nɛ́n bán edé mod a Israɛl mbéndé âwoon mod awě eésɛ̌ mod a Israɛl kéʼɛ âsɔ́l áwe ndáb. Boŋ Dyǒb álúmté mɛ nɛ́n aá meéchə̄gē modmod mɛɛ́ adé mod awě eesáa kéʼɛ nɛ́ɛ mod awě adé mbinde áʼsō éʼ Dyǒb. 29 Né-ɔɔ́, áde élómé mɛ achəg mempádé ásē ábwɔ̄g-ábwɔ̄g, menkênhɔ́bpé mɛɛ́ méehyaá. Bɔɔb-pɔɔ́, nsɛdte wɛ, cheé ékə́ə́ boŋ élōmē mɛ achəg?” 30 Hɛ́ɛ Kɔnɛliɔsɛ ákwɛntanné mɔ́ aá, “Sú éláán chii, nɛ́ɛ bɔɔb, nkánnéʼáá áwêm ndáb-te á ngə́ŋ éláán éʼ mǔte. Dɔ́ɔ mod awě awáá mesaŋ ḿmě mémwaaʼ áte átyéémé mɛ áʼsō-te təléd. 31 Boŋ áhɔ̄bē aá, ‘Á-Kɔnɛliɔs, Dyǒb áwógé wɛ mekáne, ányíné-ʼɛ ábōŋ eʼboŋ bé nlém. 32 Lóm mod á Jopa, ákɛ áchɛ́le Simɔnɛ awě béchəgɛɛ́ bán Petro. Adé nken á ndáb wɛ́ɛ mod nhɔ́g awě akînteʼ eʼkob éʼ nyam awě béchəgɛɛ́ bán Simɔnɛ. Simɔnɛ nɛ adyɛɛʼ á nkəg mé edíb é nkwɛ̌.’ 33 Né-ɔɔ́ menlóm wɛ atéd ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. Ebɛlé-ʼɛ bwâm ngáne épédé. Bɔɔb-pɔɔ́ sé moosyəə́l sêdé hɛ́n, Dyǒb ádé-ʼɛ ne syánē. Sêsineʼ âwóg dyam ké ahéé áde Sáŋ Dyǒbɛ áláŋgé wɛ aá éláa sé.”

Petro akǎnlé Kɔnɛliɔsɛ nkalaŋ ḿ bwâm

34 Dɔ́ɔ Petro áhédé pɔ́le á nsəl aá, “Bɔɔb dɔ́ɔ ḿbíí mɛɛ́ Dyǒb átédé moosyəə́l nyaa pɔ́g. 35 Akobe kénzɛ́ɛ́ awě abage mɔ́ edúbé awě abɛle-ʼɛ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, ké aloŋ áhéé ane mod ábídté. 36 Nyêbíí nkalaŋ ḿme Dyǒb dénlōmɛ̄ɛ̄ bad bé Israɛl. Ḿmê nkalaŋ ḿbédɛ́ɛ tə̂ŋgɛne âkal nkalaŋ ḿ bwâm mé nsaŋ ḿme ḿpédé mbwiined ne Yesu Krǐstəə. Mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́ á moosyəə́l. 37 Nyêbíí-ʼɛ dyam áde dêmbɛnléd mbwɔ́g e Judeya áte esyəə́l mbooted ne á Galilia. Nɛ́n démbɛ̄ áde Jɔnɛ ámáá bad aláa tə̂ŋgɛne edusɛn. 38 Nyêbíí nɛ́n bán Dyǒb dénwɔ̄gēd Yesuɛ, mod a Nazarɛt, ábɛ mɔ́ Edəə́dəŋ éche Ésáá ábɛ̄-ʼɛ mɔ́ ngíne. Yesuɛ akagéʼáá hǒm tɛ́ɛ́ ábɛlé mboŋ. Ngáne Dyǒb démbɛ̄ɛ̄-ʼaá ne mɔ́, adidéʼáá bad bésyə̄ə̄l ábe bémbɛ̄ ásē e ngíne e Satan bwâm. 39 Sé běn sênyínné mekan mésyə̄ə̄l ḿme âmbɛnlé á aloŋ á bad bé Israɛl ne á Jerusalɛm dǐd. Bénwūū mɔ́, abome áde bêmbomɛɛ́ mɔ́ á awɔg. 40 Boŋ Dyǒb dêmpuúd mɔ́ ámbīd e eʼpun éʼláán, ábɛl-lɛ bad bényín mɔ́. 41 Saké bad bésyə̄ə̄l bénnyīn-nɛ mɔ́. Bad ábe Dyǒb dêmmadté apwɛd, bɔ́ɔ̄ bényīn mɔ́. Nɛ́dē sé ábe sêndyɛ́ ndyééd sêmwɛ́-ʼɛ mmíítéd ne mɔ́. 42 Anlyə́gtɛ́n sé aá sékanle bad nkalaŋ ḿ bwâm, sébīde-ʼɛ mbóŋ nɛ́n bán mɔ́ɔ mɔ́dē Ane awě Dyǒb ápwɛ́dé, âkaad bad ábe bédé á aloŋgé ne ábe béwédé. 43 Bekal béʼdəə́dəŋ bésyə̄ə̄l bénhɔ̄b tə̂ŋgɛne mɔ́ bán, mod ké ahéé awě adúbpé mɔ́, Dyǒb dɛ́lagsɛ́n mɔ́ mbéb. Nɛ́n dɛ́bɛnléd á ngíne e ádē dǐn.”

44 Áde Petro ádíi áhɔ́bɛɛ́ nɛ̂, Edəə́dəŋ éche Ésáá ênsǔd ásē, épīī moosyəə́l awě áwóglánnáá ḿmê nkalaŋ. 45 Bad bé Israɛl ábe béndūbē Yesuɛ, ábe bɔ́ɔbɛ Petro bémbīd á Jopa bémbɛ̄ menyáké bwâmbwam ânyín nɛ́n bán Dyǒb ábágé echě ndɛ e Edəə́dəŋ éche Ésáá kə́ə́ŋne wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 46 Bénwōg ngáne béhɔ́bɛɛ́ mehɔ́b mémpēe, bébagé-ʼɛ Dyǒb ehúmé. Dɔ́ɔ Petro áhɔ́bɛɛ́ aá, 47 “Ábɛ́n bad békúdé Edəə́dəŋ éche Ésáá melemlem ngáne sɛ́mpē sênkudté. Né-ɔɔ́, nzɛ́-módɛ́ ahɛle-sɛ ahɔ́b aá béedusán bɔ́ ne mendíb?” 48 Hɛ́-ʼaá áhɔ́bé aá bédusɛn bɔ́ á dǐn á Yesu Krǐstəə. Dɔ́ɔ ábê bad béláŋgé mɔ́ bán ádyɛɛ ne bɔ́ nguse é eʼpun.

11

Petro ahɔ́bé tə̂ŋgɛne chǒm éche ábɛ́lé

1 Bembapɛɛ bé nlómag ne bad bémpēe ábe bédúbpé Yesuɛ á mbwɔ́g e Judeya-tê esyəə́l, bénwōg bán bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɔ́mpē békóbé eyale é Dyǒb. 2 Áde Petro átímé ámbīd á Jerusalɛm, bad ábe béhɔ́béʼáá bán bétə́ŋgɛ́né bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ayag, bêmbootéd mɔ́ ahɔ́b bán, 3 “Cheé ékə́ə́ boŋ ékǎg wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, bad ábe béeyagɛɛ́ boŋ nyáābɔ̄ɔ nyédyāg-kɛ kə́ə́ŋne ndyééd hǒm ahɔ́g?” 4 Hɛ́-ʼaá Petro áhédé nkalaŋ á nsəl, aláá bɔ́ mekan mésyə̄ə̄l ngáne mêmbɛnlédté se á mbooted. 5 “Mbédé á mekáne á dyad á Jopa boŋ ńnyīnē ndɔ́g. Chǒm émbīd á ádyōb nɛ̂ŋgáne sáŋkalaa a abad, ébɛ́ nɛ́ɛ béchə́ŋgé dɔ́ mekéb méniin, bésudté dɔ́ ásē. Bênsudéd dɔ́ áwêm eʼsó-te. 6 Áde ńnɔ́né áwēd-te menyín nyam éche édé á abad-tê, nyam é mehín, nyam éche édole abum, ne menɔn mé ahín. 7 Hɛ́ɛ ńwógé ehɔ́b élâŋge mɛ nɛ́n aá, ‘A-Petro, syəə́ ásē, éwúɛʼ échɛ́n nyam, édyâg.’ 8 Boŋ mɛ-ʼɛ menhɔ́b mɛɛ́, ‘A-Sáŋ meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ḿbɛ̄l ene ndín e dyam. Chǒmchǒm éche mbéndé éhɔ́bé aá béēdyāg kéʼɛ éche éesáa áʼsō éʼ Dyǒb éēsɔ̄lɛ̄ɛ̄ mɛ á nsəl mbêd.’ 9 Ehɔ́b émbīd ádyōb ámpē nɛ́n ‘Weetédéʼ chǒm ké ehɔ́g éche Dyǒb áhɔ́bé aá ésáá, wɛɛ́ éēsāaʼɛ́.’ 10 Nɛ́n dêmbɛnléd ngen éláán. Dɔ́ɔ bétímné chǒm ésyə̄ə̄l ádyōb. 11 Ene póndé chěn dɔ́ɔ bad béláán ábe bébídé á dyad á Kaisaria ábe bélómé áwêm, bépédé á ndáb echě ńdyɛ́ɛ́ʼáá áte. 12 Edəə́dəŋ éche Ésáá énlāā mɛ aá syáābɔ̄ɔ sékag, aá meebáá bɔ́ ahíd. Ábê bad ntóób ábe bédúbpé Krǐstəə ábe bébídé á Jopa bɔ́mpē bénhīd mɛ á Kaisaria. Syáābɔ̄ɔ moosyəə́l sênkɛ̌ sêsɔ́l á ndáb wɛ́ɛ Kɔnɛliɔsɛ. 13 Kɔnɛliɔsɛ anláá sé ngáne anyíné ángɛl etyéémé áwe ndáb boŋ ene ángɛl eláá mɔ́ aá, ‘Lóm mod á Jopa ákɛ áchəg mod awě mǐn mésyə̄ə̄l médíí bán Simɔn Petro. 14 Nzé apedé ǎlāā nyé pɔ́le eche ěbɛ̌l boŋ Dyǒb ásōŋ ádōŋ aloŋgé, ásōŋ-ʼɛ ádōŋ abum á ndáb.’ 15 Ámbīd enɛ̂, mboótédé-ʼaá dyam ahɔ́b, Edəə́dəŋ éche Ésáá épiidé bɔ́ melemlem nɛ̂ŋgáne êmpiíʼɛ́ sé á mbooted. 16 Dɔ́ɔ ńkámtɛ́né dyam áde Sáŋgwɛ́ɛ́ ánhɔ̄bpē. Anhɔ́b aá, ‘Jɔnɛ adǔsánnáá bad ne mendíb boŋ bɛ́dusɛ́n nyé ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.’ 17 Enyînnad nɛ́n bán Dyǒb ábágé ábɛ́n bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl melemlem mɛ ndɛ ḿme âmbɛɛ́ syánē áde dédúbpé Sáŋgú Yesu Krǐstəə. Nzɛ́ɛ́-ɔ̄ ńdíí âkə́ŋ ntíi ń Dyǒb?” 18 Áde béwógé nɛ̂, bénsōg Petro mekan ahɔ́b áyə̄l, bébootéd Dyǒb akɛn. Béhɔ́béʼáá bán, “Dyǒb ábágé kə́ə́ŋne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl etə́l âtɛde ḿmab mbéb âtimɛn Dyǒb, âkud-tɛ aloŋgé áde déemaáʼ.”

Mwembé ḿbóótédé á dyad á Antyɔg

19 Bɔɔb-pɔɔ́, áde béwúú Stefanusɛ, bad ábe bémpāŋtēd áte áyə̄le metake ḿme békúdáá, bɔ́ doŋge á bad bênkɛ̌ kə́ə́ŋse á Fonisia, doŋge ákɛ̄ á Saiprus, ábíníí-ʼɛ békɛ̄ á Antyɔg. Békágéʼáá, békanlé dásɔ̄ bad bé Israɛl běnpɛn nkalaŋ ḿ bwâm. 20 Boŋ bad bémpēe ábe béndūbē Yesuɛ ábe bémbīd á myad mé Saiprus ne Sirinɛ, bênkɛ̌ á Antyɔg, békanlé kə́ə́ŋne bad bé Grikia, bélāŋgē-ʼɛ bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne Sáŋgú Yesuɛ. 21 Ngíne e Sáŋgú embɛ́ ne bɔ́. Ndun e mod endúbe, étīmɛ̄n-nɛ Sáŋgwɛ́ɛ́. 22 Ḿmê myaŋgó mêmpɛ̌ á metúu mé bad bé mwembé ń Jerusalɛm. Né-ɔɔ́, bénlōm Banabasɛ á dyad á Antyɔg âkɛ dɛ́nyīn bɔ́ áwed. 23 Áde ápédé áwed boŋ anyín ngáne Dyǒb ánámté bad, anwóg menyiŋge, ambɛ̌-ʼɛ bɔ́ elébé aá béhídeʼ Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém nhɔ́g. 24 Banabasɛ abédɛ́ɛ mod a bwâm, Edəə́dəŋ éche Ésáá émbɛ̄ ne mɔ́, adúbe dénwūū-ʼɛ mɔ́ áte bwâmbwam, ekud é bad-tɛ éndūbē. 25 Dɔ́ɔ Banabasɛ ákíí á dyad á Tasus âhɛd Sɔɔlɛ. 26 Áde ányíné mɔ́, ampɛɛ́n mɔ́ á Antyɔg. Né-ɔɔ́ á etûn é mwɛ̌ nhɔ́g, bɔ́ bad bébɛ bébóméʼáá ne bad bé mwembé. Bén'yə̄gēd-tɛ ndun e mod. Á Antyɔg wɛ̂ dɔ́ɔ bésébpé bad ábe bédúbpé Yesuɛ dǐn achuu bán Bad bé Krǐsto.

27 Ḿmê mesú děn, doŋge á bekal béʼdəə́dəŋ bênhidé á Jerusalɛm békɛ á Antyɔg. 28 Bɔ́ mod nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Agabusɛ antyéém ámīn. Á ngíne e Edəə́dəŋ échě Ésáá, anhɔ́b aá, “Nzaa e ngíne ekwógé apɛ, ěbɛ̄-ʼɛ nkǒŋsé-te ńsyə̄ə̄l.” Nɛ́n dêmbɛnléd-tɛ á póndé eche Kladios ábédé á nkamlɛn. 29 Bembapɛɛ béntīī nɛ́n bán bɔ́ mod tɛ́ɛ́ bɛ́lōmē nwôŋgɛn wɛ́ɛ bad ábe bédúbpé Yesuɛ á mbwɔ́g e Judeya ngáne bɔ́ mod tɛ́ɛ́ áhɛnlé akud. 30 Nɛ̂ děn-naá bêmbɛnlé. Bênlǎd mɔné, bélómɛ́n Banabasɛ bɔ́ Sɔɔl âbɛ wɛ́ɛ belyə́ged bé mwembé.

12

Hɛrɔdɛ ádíi apiinad bad ábe bédúbpé metake

1 Bɛnbɛn ne ene póndé chěn, kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ambootéd doŋge á bad bé mwembé ahɛ́ á meséb. 2 Ambɛ̌l bénkōb Jemsɛ, Jɔnɛ mwǎnyaŋ, béwúɛ́n mɔ́ nkwáté. 3 Áde ányíné nɛ́n aá nɛ̂ áwógté bad bé Israɛl menyiŋge, ankɛ̌ áʼsō, ábɛl békób Petro. Nɛ́n dêmbɛnléd á póndé e Ngande e Ewɛle é Ngɛ̂n. 4 Áde bémáá Petro akób, anlóm mɔ́ á mbwɔg. Bêmbané eʼchoŋ éʼ sə́nze éʼniin ânɔn mɔ́. Echoŋ tɛ́ɛ́ énwōŋ sə́nze éniin. Hɛrɔdɛ anwóŋ mewêmtɛn âkáad mɔ́ áʼsō éʼ mbwɔ́g nzé Ngande e Nnyíme ámīn etómé. 5 Né-ɔɔ́ bémbane Petro á mbwɔg. Boŋ bad békánnéʼáá Dyǒb ngíne ngíne áyə̄l echê.

Ángɛl ebídté Petro á mbwɔg

6 Hɛrɔdɛ ahɛdéʼáá Petro apɛɛn áʼsō éʼ bad mbwɛmbwɛ. Ḿmê nkuu měn ḿme Hɛrɔdɛ ánwōŋgē mewêmtɛn âpɛɛn Petro áʼsō éʼ bad chǎn ábíníí, Petro akúnéʼáá átîntê e sə́nze ébɛ. Bénhɛ̄ mɔ́ bengɔbéngɔ̄bē pɛd ébɛ, sə́nze émpēe ébɛ énɔné mmwɛ ń ndáb e mbwɔg. 7 Dɔ́ɔ ángɛl e Sáŋgú ébídé təléd, ndáb e mbwɔg épɛné áte. Ángɛl ne enságéd Petro á ekəgɛ́l, ényem mɔ́ ásē, élāŋgē mɔ́ aá, “Pádé ásē á mehélé-te.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bengɔbéngɔ̄bē bênhunnéd mɔ́ á mekáá. 8 Dɔ́ɔ ángɛl élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Wéd ngə́ə́ atád, étâd-tɛ nkɔɔd mé metámbé.” Petro ambɛ̌l áned. Dɔ́ɔ ángɛl élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Hɛ́ mbɔ́té á yə̌l, éhíde mɛ.” 9 Petro anhíd chɔ́, bébíd á ndáb e mbwɔg. Boŋ kénɛ̂ enkêmbííʼɛ́ ké dyam áde ángɛl ébɛlɛɛ́ děn ákoo abɛnled. Anwémtɛ́n aá mɔ́nyīneʼ ndɔ́g. 10 Béntōm echoŋ e sə́nze éʼsó ámīn, bétōm-mɛ éche élóntɛ́né éʼbɛ kə́ə́ŋ ne á asóg bêmpɛ̌ á mmwɛ mé eʼkɛ́ bé eʼkii ḿmě ḿbídéʼáá á dyad-tê. Nsəl mé eʼkɛ́ méndibnéd ne mɔ́ mwěn. Hɛ́ɛ bébídé boŋ béhīdē nzii. Áde békagké nɛ̂ děn dɔ́ɔ ángɛl ne étɛ́dté Petro ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. 11 Hɛ́ɛ debyɛ́ɛ́ ápédé Petro boŋ áhɔ̄bē aá, “Bɔɔb dɔ́ɔ ḿbíí mɛɛ́ dyam děn dɔ́ɔ ákooʼ abɛnled. Sáŋgwɛ́ɛ́ alómé eche ángɛl, asoó-ʼɛ mɛ á mekáá ḿme Hɛrɔdɛ, abɛlé-ʼɛ mbídé mekan mésyə̄ə̄l áte ḿme bad bé Israɛl bénwēmtɛ̄nnē mɛ abɛl.” 12 Acheméʼáá dyam áde ábɛnlad ne mɔ́, dɔ́ɔ ákíí á ndáb wɛ́ɛ Maria, awě achyáá Jɔn Makɔsɛ. Ndun e mod enladɛ́n áhed békânneʼ. 13 Áde Petro ápédé ankǔm ekob éche édé á ebwɔ́g-te boŋ mbəledɛ a mmwaád nhɔ́g bán Rodaa, áhyɛ ánɔné mod awě akume ekob. 14 Anchem Petro ehɔ́b. Dɔ́-ʼaá ne menyiŋge mésyə̄ə̄l áchādtɛ̄nē ekob adibe, atóm mehélé ámbīd á ndáb-te boŋ ákɛ aláá bad aá, “Petro atyéémé á ebwɔ́g-te.” 15 Bénlāā mɔ́ bán, “Epag mǐn!” Boŋ ambɛ́ álāŋgē bɔ́ aá chǒm éche mɔ́hɔ́bɛɛ́ édé mbále. Dɔ́ɔ béhɔ́bɛɛ́ bán, “Né eche ángɛl chɔ́ edé.” 16 Áde ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mébɛnladté Petro ambɛ́ ákuméʼ ekob. Kə́ə́ŋne á asóg bêndibé ekob. Bényíné-ʼaá mɔ́, yə̌l ekɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. 17 Ampebtɛ́n bɔ́ ekáá aá bélâm ehɔ́b, boŋ álūmtē bɔ́ áte ngáne Sáŋgwɛ́ɛ́ ábídté mɔ́ á mbwɔg. Anláá bɔ́ aá, “Nyéláa Jemsɛ ne bad ábíníí ábe bɔ́mpē bédúbpé Yesuɛ ḿmɛ́n mekan.” Dɔ́ɔ átɛ́dté bɔ́ boŋ ákag hǒm démpēe.

18 Áde bǐn éʼsáŋgé, sə́nze éche énɔ́néʼáá Petro êmpuutéd á mewêmtɛn bwâmbwam áyə̄le bénkêmbííʼɛ́ chǒm éche ébɛ́nlédé Petro. 19 Hɛrɔdɛ anlóm bad aá béhɛd mɔ́ boŋ bénkênhɛnlé mɔ́ anyín. Hɛ́ɛ ákáádté échê sə́nze boŋ ábagé mbakú aá béwúu bɔ́. Áde ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l métómé Hɛrɔdɛ ansyəə́ á Judeya ákɛ ádyɛ̄ɛ̄ á Kaisaria á esóŋ é póndé.

Hɛrɔdɛ awédé

20 Ene póndé Hɛrɔdɛ anwóón bad bé myad mé Tirɛ ne Sidɔn meliŋgá ḿme méchábé ámīn. Né-ɔɔ́, bad bémbīd ḿmê myad mébɛ âkɛ dɛ́nyīn mɔ́. Mod awě bénsēbɛ̄ɛ̄ akɛ dɛ́tán âbɛl bɔ́ɔbɛ kə̂ŋ bétim ásē abédɛ́ɛ Blastusɛ. Blastusɛ abédɛ́ɛ mbəledɛ á ndáb e kə̂ŋ. Bêmbɛl nɛ̂ áyə̄le á aloŋ wɛ́ɛ Hɛrɔdɛ dɔ́ɔ ḿmab medyɛ́ mébídéʼáá. 21 Epun éche Hɛrɔdɛ ántīīʼɛ́ épédé-ʼaá áte, awáá megombe mé kə̂ŋ, ádyɛ̄ɛ̄ atii dé nkamlɛn boŋ ábootéd bɔ́ mam aláa. 22 Áde ámáá ahɔ́b, ábê bad bêmbootéd abón bán, “Dyǒb děn dɔ́ɔ áhɔ́beʼ saké moonyoŋ.” 23 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ángɛl e Sáŋgú embɛ̌l Hɛrɔdɛ ankwɛ̌ nkole áyə̄le enkêmbaá Dyǒb edúbé. Eʼkɛn bé abum béndyɛ̄ mɔ́ áte, awɛ́-ʼɛ.

24 Eyale é Dyǒb chɔ́-ʼɛ émbɛ̄ ékanláád ékag áʼsō.

25 Banabasɛ bɔ́ Sɔɔl bêmmǎd ḿmab nsɔ́n béhīdē-ʼɛ á Jerusalɛm. Áde béhidtɛɛ́, bénwālē Jɔn Makɔsɛ áyə̄l.

13

Edəə́dəŋ éche Ésáá épwédé,
bélómé-ʼɛ Banabasɛ bɔ́ Paalɛ

1 Á mwembé mé Antyɔg, doŋge dé bekal béʼdəə́dəŋ ne bemeléede bébédé áwed. Ábê bad bébédɛ́ɛ Banabasɛ, Simionɛ (awe béchə́géʼáá bán Ehíndɛɛ), Lusiɔsɛ (awe ambíd á Sirinɛ), Manahɛnɛ (awe bɔ́ Ngɔ́menaa Hɛrɔdɛ békwógé hǒm ahɔ́g) ne Sɔɔlɛ. 2 Á póndé echě bébɛnlɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ bédidé-ʼɛ yə̌l nzaa á mekáne-tê, dɔ́ɔ Edəə́dəŋ éche Ésáá élâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Nyébanned mɛ Banabasɛ bɔ́ Sɔɔl âbɛl boŋ bébɛle mɛ nsɔ́n ḿme ḿpwɛ́dé bɔ́ mɛɛ́ bébɛl.” 3 Ábê bekal béʼdəə́dəŋ ne bemeléede bénkānē, bédīd-tɛ yə̌l nzaa á mekáne-tê, bébán Banabasɛ bɔ́ Sɔɔl mekáá á nló boŋ bélōmē bɔ́ bán békag.

Banabasɛ bɔ́ Paal bétáné
nkum-é-ngaŋ, Elimasɛ

4 Né-ɔɔ́, Edəə́dəŋ éche Ésáá énlōm Banabasɛ bɔ́ Paalɛ. Dɔ́ɔ békíí á dyad á Selusia. Áhed-taá bésyə́ŋgé boŋ békǎg á mbwɔ́g e Saiprus eche mendíb mélə́ŋnédé. 5 Áde bépédé á dyad á Salamis, békáléʼáá eyale é Dyǒb á ndáb é mekáne. Bénwálé Jɔn Makɔsɛ áyə̄l âwóŋgɛn bɔ́. 6 Bênkɛ̌ ádê aloŋ áte áde mendíb mélə́ŋnédé kə́ə́ŋ bépɛ̄ á dyad á Pafɔs. Áde bépédé áhed, béntān mod a ngaŋ nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Báá Yesu. Abédɛ́ɛ mod a Israɛl awě anchəg yə̌l aá mɔ́díi nkal éʼdəə́dəŋ a Dyǒb. 7 Báá Yesuɛ abédɛ́ɛ nsón a echoŋ awě Sɛgyus Paolusɛ. Sɛgyus Paolusɛ mɔ́ abédé nkamlɛnɛ a ene mbwɔ́g echě mendíb mênləŋnédté. Abédɛ́ɛ mod awě anwóŋ debyɛ́ɛ́ bwâmbwam. Ane ngɔ́menaa anchɛ́lé Banabasɛ bɔ́ Sɔɔl áyə̄le ahɛdéʼáá eyale é Dyǒb awóg. 8 Boŋ anɛ́n mod awě dǐn démbɛ̄ɛ̄ á ehɔ́b é Grikia bán Elimasɛ enkênháá bɔ́ etə́l. Ahɛdéʼáá aá nkamlɛnɛ a mbwɔ́g eedúbpé nkalaŋ ḿ bwâm. 9 Dɔ́ɔ Sɔɔlɛ awě béchə́géʼáá ámpē bán Paalɛ, ngáne ánlōnnē ne Edəə́dəŋ éche Ésáá, ánɔ́né ane mod a ngaŋ á mǐd-te, 10 boŋ áhɔ̄bē aá, “A-mwǎn a Satan! Ekɔɔ́ dyam ké ahéé áde ádé bwâm. Mwane mé mbéb mwěn ne mwěn-ɛɛ́ ńlóné wɛ áte. Póndé ésyə̄ə̄l ebɛlé éhɛdé wɛ́ɛ mɔ́həŋlɛn mbále eche Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́timed chɔ́ metóm. 11 Sáŋgú Dyǒbɛ ǎkɔ̄gsɛ̄n wɛ bɔɔb nɛ́n děn. Wɛ̌kwɛ̌ ndím, wéenyínɛ́nné-ʼɛ á esóŋ é póndé.” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g Elimasɛ anwóg nɛ̂ŋgáne mbag ékwédé mɔ́ á mǐd-te, ábootéd-tɛ ahyɔ́m âhɛd mod awe ǎchə̄ə̄ mɔ́ á ekáá. 12 Áde ngɔ́menaa ányíné dyam áde ábɛ́nlédé, andúbé Yesuɛ. Yə̌l enkɔ́m mɔ́ áte bwâmbwam áyə̄l e ayə́ge áde Paalɛ bɔ́ Banabasɛ béyə́gtéʼáá tə̂ŋgɛne Sáŋgú Yesuɛ.

Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bépédé
á dyad á Antyɔg

13 Paalɛ bɔ́ɔbɛ baáb bénsɔ̄l a Stíma a Pafɔs békɛ kə́ə́ŋ bépɛ̄ á dyad á Pɛga á mbwɔ́g e Pamfilia. Boŋ Jɔn Makɔsɛ anlyə́g bɔ́ áwed asú mɔ́ ámbīd á Jerusalɛm. 14 Bênsyəə́ á Pɛga bépɛ̄ á dyad á Antyɔg á aloŋ á Pisidia. Á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, bênkɛ̌ á ndáb e mekáne bédyɛ̄ɛ̄ ásē. 15 Bénwōg nɛ́ɛ béláá epɛd á kálag e mbéndé eche Mosɛɛ ne á kálag e metelag mé bekal béʼdəə́dəŋ. Áde bémáá aláŋ dɔ́ɔ belyə́ged bé ndáb e mekáne bélébpɛɛ́ Paalɛ bɔ́ Banabasɛ nɛ́n bán, “A-baányaŋ, nzé nyêwóó pɔ́le echě eéwēd bad nlém á abum, nyêhɔ́b chɔ́.” 16 Dɔ́ɔ Paalɛ átyéémé ámīn, apebtán bɔ́ ekáá aá bélâm ehɔ́b, boŋ abootéd dyam ahɔ́b.

Anhɔ́b aá, “A-baányaŋ bé Israɛl ne bad bémpēe ábe nyêdé hɛ́n bɔɔb ábe nyêbɛnle Dyǒb, nyéwóglɛn me. 17 Dyǒb á bad bé Israɛl dêmpwɛ̌d ábɛ̄d betaa ábɛ̄l-lɛ ábē bad bébūū áte á póndé eche bébédé nɛ́ɛ beken á aloŋ á Egipto. Ámbīd enɛ̂, ambɛnléd eche ngíne echě echabé ámīn âbíded bɔ́ a Egipto. 18 Á etûn é móom mé mwɛ̌ méniin, anwɛsɛ́n bɔ́ á ehyáŋge. 19 Dyǒb démbēbɛ̄d meloŋ saámbé á ndɔɔb e Kanahan, ábɛ̄-ʼɛ echǎb ndɔɔb wɛ́ɛ ábē bad. 20 Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mêmbɛnléd á etûn é dyam mbwɔ́kɛl e mwɛ̌ éniin ne móom mé mwɛ̌ métáan. Ámbīd enɛ́n, Dyǒb dêmbɛ̌ bɔ́ bad ábe bɛ́kāādtē kə́ə́ŋne á póndé echě nkal éʼdəə́dəŋ Samwɛlɛ. 21 Áde béhɛ́dé kə̂ŋ, Dyǒb dêmbɛ̌ bɔ́ Sɔɔlɛ, mwǎn awe Kishɛ. Ambíd á túmbé e Bɛnjamin, abédɛ́ɛ kə̂ŋ á etûn e móom mé mwɛ̌ méniin. 22 Dɔ́ɔ Dyǒb áhúdé Sɔɔlɛ á atii. Ahúdé-ʼaá mɔ́, átīmēd Dabidɛ. Anhɔ́b tə̂ŋgɛne Dabidɛ aá, ‘Nkudé nyaa e mod eche ńdə́ə́, Dabidɛ, mwǎn awe Jesɛ. Adíi mod awě ǎbɛ̌l mam mésyə̄ə̄l ḿme ńhɛdɛɛ́ mɛɛ́ ábɛl.’ 23 Yesuɛ mɔ́-ʼɛ awě abídé á nchyáátɛ́n ḿme Dabidɛ mɔ́ɔ̄ Dyǒb dêmbɛnlé Nsoodɛ a bad bé Israɛl, ngáne ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. 24 Byánán Yesuɛ ǎbootéd ḿme nsɔ́n, Jɔnɛ áláŋgéʼáá bad bé Israɛl aá békunned mbíd, bétɛde ḿmab mbéb, békud-tɛ edusɛn. 25 Áde Jɔnɛ ákwɔ́gé ḿme nsɔ́n amad, ansɛdéd bad aáken, ‘Nzɛ́-módɛ́ nyéwémtɛ́né bán ndé. Saké mɛ ndé ane awě nyésinɛɛ́. Nyénɔneʼ, Ahúɛʼ ámbīd echêm, mměn meékwognedɛɛ́ âhune mɔ́ metámbé á mekuu.’ ”

26 Paalɛ ambád ahɔ́b aá, “A-baányaŋ bé mbyaa ḿme Abrahamɛ ne bad ábe bébɛnle Dyǒb hɛ́n bɔɔb, syánē-ɛɛ́ bélómmé ḿmɛ́n nkalaŋ mé eʼsoósoŋ. 27 Bad ábe bédyɛ́ɛ́ʼáá á Jerusalɛm ne ábab belyə́ged bénkêmbííʼɛ́ bán Yesuɛ mɔ́ɔ adé Nsoodɛ. Bénkênsóŋtɛ́n-naá metelag mé bekal béʼdəə́dəŋ ḿme bélááʼáá á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte tɛ́ɛ́. Kénɛ̂ bêmbɛ̌l mekan ḿme bekal bé edəə́dəŋ bénhɔ̄bpē ménlōn, ahɔ́b áde bénhɔ̄bpē bán béwúu Yesuɛ. 28 Kénɛ́ɛ bénkênkudté nzɔm echě bɛ́tōmēdtē mbakú nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né awɛ́, bénlāā Payledɛ bán ábɛl béwúu Yesuɛ. 29 Áde bémáá mekan mésyə̄ə̄l abɛl ngáne méténlédé á kálag e Dyǒb tə̂ŋgɛne mɔ́, bênsudéd mɔ́ á awɔg, bébānē mɔ́ á soŋ-tê. 30 Boŋ Dyǒb dêmpuúd mɔ́. Ámbīd e nɛ̂, 31 anlúméd yə̌l ngen ne ngen wɛ́ɛ bad ábe bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bênwǒŋ bootya á Galilia âpɛ á Jerusalɛm. Bɔɔb ábê bad bɔ́ɔ békanleʼ bad bé Israɛl dyam áde bényīnnē. 32 Bɔɔb-pɔɔ́ ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm mɔ́ɔ sépíínédé nyé. Ḿmê nkalaŋ ńdíi nɛ́n bán dyam áde Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábɛ̄d betaa alónté dɔ́ ne syánē. 33 Alónté dyam áde ánhɔ̄bpē ne syánē awě dedé nchyáátɛ́n ḿmāb, apuud áde ápúúdté Yesuɛ. Né-ʼaá éténlédé á kálag e Ngəse e Dyǒb echě elóntɛ́né ébɛ bán,

‘Edíi awem mwǎn,

chii ndíi Sóó.’

34 Dyǒb dêmpuúd mɔ́ ésebán atime ámbīd á ndɔɔb se ábɔɔ. Dyǒb dénhɔ̄b tə̂ŋgɛne nɛ̂ aá,

‘Mɛ̌bɛ̌ wɛ nnam ń ngəŋgú, ḿme méehidté ásē, ḿme ménhɔ̄bpē mɛɛ́ mɛ̌bɛ̌ kə̂ŋ Dabidɛ.’

35 Né-ʼaá áhɔ́bé pɛd empée wɛ́ɛ éténlédé bán,

‘Wéekwɛntɛ́nné wɛɛ́ awôŋ mbəledɛ awě abɛnle wɛ ne nlém nhɔ́g ábɔɔ á soŋ-tê.’

36 Debíí nɛ́n bán áde kə̂ŋ Dabidɛ ábédé á aloŋgé, abɛ̌nléʼáá Dyǒb ngáne Dyǒb áhɛ́déʼáá. Ámbīd e nɛ̂, anwɛ́, bélímé mɔ́ wɛ́ɛ bénlīmɛ̄ɛ̄ ábē betaa, ábɔ̄ɔ̄-ʼɛ. 37 Boŋ ane awě Dyǒb dêmpuúdté, enkêmbɔɔ́-ʼɛ. 38 Bɔɔb-pɔɔ́, a-baányaŋ, nyêtə́ŋgɛ́né abíi bwâm nɛ́n bán, Yesuɛ mɔ́ akəə́ boŋ békanlé nyé bán Dyǒb álagsan bad mbéb. 39 Nyébíi-ʼɛ nɛ́n bán kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ akǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb nɛ́ɛ mod awě atə́ŋgɛ́né. Mbéndé e Mosɛ eéhɛleʼaá-sɛ ébɛl ákobnéd. 40 Né-ɔɔ́, nyétêd póndé âbɛl boŋ dyam dé ebébtéd áde bekal béʼdəə́dəŋ bénhɔ̄bpē déebɛnláád ne nyé. Bénhɔ̄b bán,

41 ‘Nɔnéʼ, nyé bad ábe nyêwɛle Dyǒb! Yə̌l ěkɔ̄m nyé áte, nyɛ́ɛ̄wɛ̄-ʼɛ,

áyə̄le nɛ́n, dyam áde mɛ́bɛnlé ḿmɛ́n mesú,

ádíi dyam ádé nyéedúbɛ́ɛ́ ké mod anlúméd nyé áte.’ ”

42 Póndé echě Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bébídɛɛ́ á ndáb e mekáne, bad bénlāā bɔ́ bán bépɛ ámpē á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ḿme ńhúɛʼ âhyɛ dɛ́láa bɔ́ ḿmê mekan ámpē. 43 Áde bad bémáá ahide á mekáne, bad bé Israɛl híin ne bad híin bémpēe ábe bénwōŋ adúbe á bad bé Israɛl bénhīd Paalɛ bɔ́ Banabasɛ. Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bênkalɛ́n ábê bad, béwéd-tɛ bɔ́ nlém á abum bán bébɛ̂ békude ḿmɛ́n nsimé ḿme Dyǒb ábágé bɔ́.

44 Á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte ḿme mémbādtɛ̄n, bɛnbɛn ne baásyə̄ə̄l ábe bébédé á dyad-tê wɛ̂, bêmmaá ámbīd, âhyɛ dɛ́wóg eyale éche Sáŋgwɛ́ɛ́. 45 Áde bad bé Israɛl bényíné ene ndun e mod, kɔ́njí embɛ́ bɔ́ áte bwâmbwam. Dyam tɛ́ɛ́ áde Paalɛ áhɔ́béʼáá, béhɔ́béʼáá bán ádíi metóm, béhɔ̄bē-ʼɛ mɔ́ mekan mé mbéb á yə̌l. 46 Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bémbɛ̄ béhɔ̄bē bɔɔb ésebán bébáaʼ dyamdyam. Béhɔ́béʼáá nɛ́n bán, “Nyé bad bé Israɛl nyɛ́ɛ séntə̄ŋgɛ̄nnē eyale é Dyǒb asébe dé akale. Boŋ ngáne nyébáá chɔ́ áyə̄l, nyéētéde-ʼáa yə̌l nɛ́ɛ bad ábe békwógnédé âkud aloŋgé áde déemaáʼ, né-ɔɔ́, sɛ́ɛ̄tɛdé nyé, sékɛ wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 47 Dyam áde Dyǒb áhɔ́bé aá débɛl ádíi, nɛ́n,

‘Mbǎnné wɛ nɛ́ɛ eʼnyínɛn bé ekíde éʼ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl

âbɛl boŋ bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l békud eʼsoósoŋ áwoŋ mbíd.’ ”

48 Áde bad ábe béēbéde bad bé Israɛl béwógé nɛ̂, bémbɛ̄ menyiŋge, békɛné-ʼɛ nkalaŋ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. Bad ábe bépwɛ́dnédé nɛ́n bán bɛ́kǔd aloŋgé ádě déemaáʼ béndūbē Sáŋgú Yesuɛ. 49 Moosyəə́l awě ambɛ́ ene pɛd e mbwɔ́g anwóg nkalaŋ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. 50 Boŋ bad bé Israɛl bénkōn baámbáá bé dyad ne bebaád bémbáá ábe bébɛ́nléʼáá Dyǒb. Béchódé-ʼaá Paalɛ bɔ́ Banabasɛ yə̌l áte, bénān-nɛ bɔ́ áwab mbwɔ́g. 51 Áde béhɛdɛɛ́ akɛ, bênkǔd ebumbú á mekuu âlúmed ábê bad nɛ́n bán nkɔ́gsɛn ne bɔ́. Áde bémáá abɛl nɛ̂ bênkɛ̌ á dyad á Ekɔniɔm. 52 Bad ábe béndūbē Yesuɛ á dyad á Antyɔg bénlōn ne menyiŋge bélón-nɛ ne Edəə́dəŋ éche Ésáá.

14

Nkalaŋ ḿ bwâm ḿpédé á dyad dé Ekɔniɔm

1 Áde Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bépédé á Ekɔniɔm, bênkɛ̌ á ndáb e mekáne. Bênkǎl nkalaŋ ḿme Yesuɛ áwed, nyaa echě bad híin bé Israɛl ne ábe béebéde bad bé Israɛl béndūbɛ̄ɛ̄ Yesuɛ. 2 Boŋ bad bé Israɛl ábe bénkênkobé adúbe, bénkōn bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, béhɛ́ bɔ́ mewêmtɛn mé mbéb áte tə̂ŋgɛne bad ábe béndūbē Yesuɛ. 3 Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bêmběm áhed, békalé nkalaŋ tə̂ŋgɛne dyam á bwâm áde Dyǒb ábɛ́nlé bad ésebán bébáaʼ dyamdyam. Sáŋgú Yesuɛ ambɛ̌l bénlūmēd eʼchemléd, bébɛ̄l-lɛ menyáké híin, âlúmed nɛ́n bán mam ḿmě ábê bembapɛɛ békáléʼáá tə̂ŋgɛne ḿmē nsimé médé mbále. 4 Nkabɛ́n mémbɛ̄ átîntê e bad bé dyad. Doŋge á bad bêntimɛ́n bad bé Israɛl ábíníí-ʼɛ bétīmɛ̄n bembapɛɛ bé nlómag. 5 Dɔ́ɔ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ne bad bé Israɛl nchoo ne ábāb benkamlɛnɛ bétíídé bán bɛ́tagéd Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bán bɛ́lūm-mɛ bɔ́ meláá. 6 Áde Paalɛ bésóŋtɛ́né nɛ̂, bênsǒb békɛ̄ á mbwɔ́g e Likonia bésɔ́l á myad mé Listra ne Debɛ ne abwɔ́g áde ábédé bɛnbɛn. 7 Békáléʼáá nkalaŋ ḿ bwâm ḿmɛ̂ mebwɔ́g mésyə̄ə̄l.

Mam ḿme mébɛ́nlédé ne Paalɛ bɔ́ Banabasɛ

8 Mod abédé á dyad á Listra, mekuu ménwɛ̄ mɔ́. Nê dɔ́ɔ bénchyāāʼɛ́ mɔ́, eékíi-ʼáa mbêd. 9 Áde Paalɛ ákalɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm, ambɛ́ áhed áwōglān. Paalɛ annyín aá awóó adúbe aá mɔ́hɛle mɔ́dyɛ̄ɛ̄ bwâm, dɔ́ɔ Paalɛ ánɔ́né mɔ́ chóóŋ, 10 boŋ áchə̄gtē ehɔ́b ámīn aá “Syəə́ ásē, étyéem ámīn.” Ane mod ahebé-ʼaá ámīn, ábootéd-tɛ akɛ. 11 Áde ndun e mod echě ebédé áhed ényíné dyam áde Paalɛ ábɛ́lé, bénhɛ̄ eʼsaád á ehɔ́b é Likonia bán, “Myǒb mésúdé ásē métímé baányoŋ, âhyɛ dé awôŋgɛn sé.” 12 Bênchə̌g Banabasɛ bán mɔ́ adé dyǒb áde béchəgɛɛ́ bán Zɛusɛ béchə̄g-kɛ Paalɛ bán mɔ́ adé dyǒb áde béchəgɛɛ́ bán Hɛmɛsɛ áyə̄le mɔ́ ahɔ́bpéʼáá búmɔ̄. 13 Abón áde bébɛ́nléʼáá dyǒb áde béchəgɛɛ́ bán Zɛusɛ áte ábédé ámbīd e dyad. Né-ɔɔ́, prisɛ awě Zɛusɛ ampɛɛ́n nyag ne mbonja á mmwɛ mé eʼkɛ́ éʼ dyad. Ambɛl nɛ̂, áyə̄le bɔ́ɔbɛ ene ndun e mod béhɛ́déʼáá Paalɛ bɔ́ Banabasɛ mendɛ abɛ. 14 Áde Banabasɛ bɔ́ Paalɛ béwógé dyam áde ábê bad béhɛdɛɛ́ abɛl, bênsalted mbɔ́té á yə̌l, bényə̄gēd bésɔ́l átîntê e ene ndun e mod bébōnē béhɔ̄bē bán, 15 “Cheé ékə́ə́ boŋ nyébɛlé nɛ́n? Sémpē sêdíi baányoŋ melemlem ngáne nyɛ́ɛ̄ nyédíí. Sêpedé hɛ́n, âkale nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesuɛ, âbɛl boŋ nyéchene ábɛ́n bwěm ábe béesě dyam dé abɛlɛn, nyéhíde Dyǒb dé aloŋgé áde áhə́gé nkoŋ ḿ mín, ń sé ne edíb e nkwɛ̌ ne bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé áwēd-te. 16 Bɔɔ́d Dyǒb dêntɛdé bad bésyə̄ə̄l âbɛl kéchéé éche bédə́ə́. 17 Boŋ kénɛ̂, alûmte eʼchemléd nɛ́n aá mɔ́dē, abɛl áde ábɛlɛɛ́ mekan mé bwâm. Alômme nyé mbúú echě ebídé ádyōb, ábagé-ʼɛ nyé mbote á póndé eche etə́ŋgɛ́né. Abage nyé medyɛ́, áwōgtē-ʼɛ nyé menyiŋge.” 18 Ké nɛ̂ŋgáne Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bénhɔ̄bpē ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, éebédɛɛ́ bɔ́ mwǎn e akan âkə́ŋ bad âbɛ mendɛ ḿme béhɛ́déʼáá abɛ.

19 Doŋge á bad bé Israɛl bémbīd á dyad á Antyɔg á mbwɔ́g e Pisidia, bébíd-tɛ á dyad á Ekɔniɔm bépɛ̄ á Listra. Béntēd ene ndun e mod nlém á abum, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bélúm Paalɛ meláá, bédol mɔ́ ásē, bébíded mɔ́ á dyad-tê ne mewêmtɛn nɛ́n bán awédé. 20 Boŋ ádé bad ábe bédúbpé bépédé boŋ béləŋnéd mɔ́, anhidé ásē átīm ámbīd á dyad-tê. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, dɔ́ɔ bɔ́ Banabasɛ békíí á dyad á Debɛ.

Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bétímé
ámbīd á Antyɔg

21 Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bênkǎl nkalaŋ ḿ bwâm á dyad á Debɛ, bêmbɛ̌l bad híin bétīm bébɛ́ bembapɛɛ ábe Yesuɛ. Ámbīd enɛ̂, bêntǐm ámbīd á myad mé Listra, Ekɔniɔm ne Antyɔg á mbwɔg e Pisidia. 22 Hǒm ké áhéé áde bêmpɛɛ́, béyə́gtéʼáá bad ábe bédúbpé Yesuɛ béwéde-ʼɛ bɔ́ nlém á abum, âbɛl bétyéem á adúbe-tê. Béyə́gtéʼáá bɔ́ bán “Detə́ŋgɛ́né metake akud boŋ dɛɛ́sɔ̄l á nkamlɛn ń Dyǒb.” 23 Mwembé ké ńhéé ḿme bêmpɛɛ́, bépwɛ́dáá bad ábe bélyə́gteʼ ḿme mwembé. Nzé bénkānē, bédīd-tɛ yə̌l nzaa á mekáne-tê, bébɛ̄ belyə́ged á mekáá ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ awě bésúmé nlém á yə̌l.

24 Áde bémádé mbwɔ́g e Pisidia áte, bêmpɛ̌ á mbwɔ́g e Pamfilia. 25 Bênkǎl eyale é Dyǒb á dyad á Pɛga, boŋ bésyɔgké á dyad á Atalia. 26 Áhed-taá bésyə́ŋgé boŋ béchabpé edib, betimé ámbīd á Antyɔg, wɛ́ɛ bénkānnēdtē bɔ́ bán nsimé ń Dyǒb ńlyə́ged bɔ́ áyə̄le nsɔ́n ḿme bémádé bɔɔb. 27 Áde bépédé á Antyɔg, bênlǎd bad bé mwembé áte, béláá bɔ́ mekan mésyə̄ə̄l ḿme Dyǒb ábɛ́lé mbwiined ne bɔ́. Bénlāā-ʼɛ bɔ́ ngáne Dyǒb ánédté nzii echě bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédúbpɛɛ́ Yesuɛ. 28 Bênkoód-tɛ mwǎ adyɛɛ áwed ne bad ábe bédúbpé Yesuɛ.

15

Mbom ńkóbté á Jerusalɛm
âmad ehɔ́b á mwembé-te

1 Bad behɔ́g bémbīd á mbwɔ́g e Judeya bépɛ̄ á Antyɔg. Bêmbootéd bad ayə́ged nɛ́n bán, “Nzé béeyage mod ngáne mbéndé e Mosɛ éhɛdɛɛ́, né éekudté eʼsoósoŋ.” 2 Nɛ́n dêmbɛ̌l Paalɛ bɔ́ Banabasɛ béswáŋtánnáá ngíne ngíne kə́ə́ŋ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bétíí bán Paalɛ bɔ́ Banabasɛ ne nguse é bad émpēe békɛ á Jerusalɛm, békɛ bényîn bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé tə̂ŋgɛne ádê atɔ́n. 3 Bad bé mwembé bénlyə̄gēd bɔ́ á nzii. Bêmbwɛ̌ á mbwɔ́g é Fonisia ne Samaria béláŋgé bad ngáne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédúbpé Dyǒb. Ḿmɛ́n nkalaŋ ménwōgēd bad ábe bédúbpé Yesuɛ menyiŋge. 4 Áde Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bépédé á Jerusalɛm, mwembé ḿme médé áwed, bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé bênkob bɔ́ nken. Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bénlāā bɔ́ mekan ḿme Dyǒb ábɛ́lé mbwiined ne bɔ́. 5 Boŋ doŋge á bad ábe bédúbpé Yesuɛ ábe bémbē epepé éche Befarisia béntyēēm ámīn, béhɔ́b bán, “Bétə́ŋgɛ́né bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábɛ bédúbpé Yesuɛ ayag, béláá-ʼɛ bɔ́ bán bétə́ŋgɛ́né mbéndé éche Mosɛɛ ahíd.”

6 Dɔ́ɔ bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé békóbé mbom ânɔn ádê akan áte. 7 Áde bélébé aswaŋtɛn dɔ́ɔ Petro átyéémé ámīn boŋ áhɔ̄bē aá, “A-baányaŋ, édé etûn é póndé bɔɔb áde Dyǒb ápwɛ́dé mɛ átîntê echɛ̂n, âkale bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm âbɛl nɛ́n béwôg mɔ́ bédúbe-ʼɛ. 8 Dyǒb áde ábíí-ʼɛ moosyəə́l nlém áte, álúmté aá mɔ́bagé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl kunze âdúbe, abɛ áde ábágé bɔ́ Edəə́dəŋ éche Ésáá melemlem ngáne ábágé syánē ámpē. 9 Dyǒb dénkêntédté bɔ́ aá bédé nhəŋlɛ́n ne syánē ké mwǎmpīn. Anlagsɛ́n bɔ́ mbéb áyə̄le adúbe áde bénwālɛ̄ɛ̄. 10 Bɔɔb-pɔɔ́, cheé ékə́ə́ boŋ nyéhɛdéʼ Dyǒb akəg, âpémed bad ábe bédúbpé Yesuɛ nted ḿme ábɛ̄d betaa bénkênhɛnlé apém ḿme ké syánē déehɛlɛɛ́ apém? 11 Éebooʼɛ́ nɛ̂! Dedúbpé dekudé-ʼɛ eʼsoósoŋ mbwiined ne nsimé ḿme Sáŋgú Yesuɛ, melemlem ngáne bɔ́mpē békúdé.”

12 Moosyəə́l anlám ehɔ́b béwōglān Banabasɛ bɔ́ Paal. Banabasɛ bɔ́ Paal békánléʼáá bɔ́ eʼchemléd ne menyáké ḿme Dyǒb ábɛ́lé mbwiined ne bɔ́ átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 13 Áde bémádné, dɔ́ɔ Jemsɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-baányaŋ, nyéwóglɛn mɛ! 14 Simɔnɛ alúmté syánē áte hɛ́n bɔɔb ngáne Dyǒb ábootédé ábē eʼboŋ bé nlém alúmed wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, átéd áde átédé bad átîntê echâb âbɛ́ ábē bad. 15 Nɛ́n děn ábɛ́lé eʼyale ábê nkal éʼdəə́dəŋ éʼlóné. Éténlédé nɛ́n bán,

16 ‘Mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́bé mɛɛ́, nzé nɛ́n ámáá atóm, mɛ̌pɛ̌ ámpē,

mɛ̌lōŋ ndáb echě Dabidɛ ámpē echě empáa.

Mɛ̌lōŋ chǒm ésyə̄ə̄l éche émpāŋtēd áte ńtīmēd-tɛ chɔ́ ngáne énsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́.

17 Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l bɛ́pɛ̌ áwêm,

ḿpwɛdé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl âbɛ́ ábêm bad. Mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ mɛɛ́ nhɔ́be.

18 Mɛ́ɛ mbɛlé boŋ ḿmɛ́n mekan mébyɛ́ɛ́n seʼ bɔɔ́d.’ ”

19 Dɔ́ɔ Jemsɛ ákagké áʼsō aá, “Ne mɛ, ḿmêm mewêmtɛn médé nɛ́n mɛɛ́ deétagté bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bétímné Dyǒb. 20 Chǒm éche détə́ŋgɛ́né abɛl édíi âtele bɔ́ kálag nɛ́n bán béēdyāg medyɛ́ ḿmě bébágé myǒb mémpēe nɛ́ɛ mendɛ, áyə̄le ḿmê medyɛ́ méēsáaʼɛ́, béēkābē mesón, béēdyāg nyam echě béēsɛ̄lɛ̄ɛ̄ nkə́ŋ, béēdyāg-kɛ mekií. 21 Debíí nɛ́n bán seʼ bɔɔ́d bélááʼáá mbéndé éche Mosɛɛ á ndáb é mekáne á mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte. Békale-ʼɛ ábē eʼyale dyad ne dyad tɛ́ɛ́.”

Béténlé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl kálag

22 Dɔ́ɔ bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé, ne bad bé mwembé bésyə̄ə̄l bényíné nɛ́n bán ébóó bán bépwɛd bad átîntê echâb, bélôm bɔ́ á Antyɔg nchoo ne Paalɛ bɔ́ Banabasɛ. Bêmpwɛ̌d Judasɛ awě béchə́géʼáá bán Basabasɛ bɔ́ Sailas, bɔ́ bad bébɛ ábe bélyə́gtéʼáá átîntê echâb. 23 Kálag eche bénlōmɛ̄nnē bɔ́ á Antyɔg, ebédé nɛ́n, “Sé bembapɛɛ bé nlómag, ne belyə́ged bé mwembé, ábɛn baányaŋ, sêlômme nyé melɛntɛn. Nyé ábe nyêdé bǎnned ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl. Nyé ábe nyêdyɛɛ á dyad á Antyɔg ne á mbwɔ́g é Siria ne Silisia. 24 Sêsóŋtɛ́né nɛ́n bán bad behɔ́g ábe bébídé áwɛ̄d, bêmpɛ̌ áwɛ̄n, bépuutád nyé nló áte ne mam ḿme béhɔ́béʼáá. Boŋ nyébíi nɛ́n bán sênkêmbagké bɔ́ kunze âbɛl nɛ̂. 25 Né-ɔɔ́, sêdyɛɛ́ ásē moosyəə́l sêtíídé nɛ́n bán ébóó sépwɛd doŋge á bad âlóm bɔ́ áwɛ̄n. Bɛ́woón Paalɛ bɔ́ Banabasɛ ábe sédə́ə́ bwâmbwam. 26 Bɔ́ bad bébɛ bébagé yə̌l âbɛle echɛd Sáŋ Yesu Krǐstəə ésebán bébáaʼ kwééd. 27 Né-ɔɔ́, sêlômme nyé Judasɛ bɔ́ Sailas, bɛ́lāā nyé melemlem mé mekan ḿme séténlé nyé. 28 Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gté sé âtíi nɛ́n séetagté nyé ne mekan mémpēe étōmɛɛ́ ḿmɛ́n mekan ḿme médé etognɛ́n. 29 Nyéedyág medyɛ́ ḿme bébágé myǒb mémpēe nɛ́ɛ mendɛ, nyéedyág mekií, nyéedyág nyam ké pɔ́g echě béēsɛ̄lɛɛ́ nkə́ŋ, nyéēkābē-ʼɛ mesón. Nzé nyéēbɛ̄lē ḿmɛ́n mekan né ébǒŋ. Dényînneʼ ámpē.”

30 Áde bémáá ene kálag atel, bénlyə̄gēd ábê bad á nzii, békɛ-ʼɛ á Antyɔg. Áde bépédé áwed, bênlǎd bad ábe bédúbpé Yesuɛ bésyə̄ə̄l áte boŋ bébɛ bɔ́ kálag. 31 Áde ábê bad béláá ene kálag, bémbɛ̄ menyiŋge bwâmbwam áyə̄le nkalaŋ mé eʼwéd bé nlém ḿme ḿbédé áwēd-te. 32 Judasɛ bɔ́ Sailas bébédɛ́ɛ bekal béʼdəə́dəŋ, bênkalɛ́n-nɛ bɔ́ áyə̄le e etûn é póndé, bénhɔ̄dēd bɔ́ mewêmtɛn béwéd-tɛ bɔ́ nlém á abum. 33 Áde bélébé mwǎ adyɛɛ áwed, bad ábe bédúbpé Yesuɛ bénlyə̄gēd bɔ́ ne nsaŋ boŋ bétīm ámbīd wɛ́ɛ bad ábe bénlōm bɔ́.* 35 Paalɛ bɔ́ Banabasɛ bêndyɛɛ́ á Antyɔg mwǎ etûn é póndé. Béyə̄gtē, békalé-ʼɛ eyale éche Sáŋgwɛ́ɛ́ nlatɛ́n ne ekud é bad émpēe.

Paalɛ bɔ́ Banabasɛ békábné áte

36 Éebemɛɛ́ áte ámbīd enɛ̂, dɔ́ɔ Paalɛ álâŋgɛɛ́ Banabasɛ aá, “Détim ámbīd, dékɛ dénɔn ábɛ̄d baányaŋ bé Krǐsto dyad-tɛ́ áde dékálé nkalaŋ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́, boŋ déhɛd-tɛ áte ngáne mekan mékɛɛ́nɛɛ́ bɔ́.” 37 Banabasɛ anwóŋ mewêmtɛn âwále Jɔn Makɔsɛ áyə̄l, 38 boŋ Paalɛ annyín aá éetə̂ŋgɛnɛɛ́, áyə̄le Jɔn Makɔsɛ ansébé bɔ́ achene á nzii áde béēpīdɛ̄ɛ̄ nsɔ́n á asóg. Antɛdé bɔ́ á dyad á Pamfilia átīm ámbīd. 39 Mpentɛn ń ngíne mêmpɛ̌ átîntê echâb kə́ə́ŋ békābɛ̄n áte. Banabasɛ antéd Makɔsɛ béchābē edib békɛ̄ á aloŋ a Saiprus. 40 Paalɛ ámpē ampwɛ̌d Sailasɛ. Baányaŋ bé Krǐsto bénkānnēd bɔ́ bán nsimé ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ńlyə́gte bɔ́. 41 Paalɛ ambwɛɛ́n Sailasɛ á mbwɔ́g e Siria ne Silisia békag béwēdē mwembé áte.

16

Timotiɛ awǒŋné Paalɛ bɔ́ Sailas

1 Paalɛ bênkɛ̌ á myad mé Debɛ ne Listra. Mod nhɔ́g abédé áwed awě béchə́géʼáá bán Timotiɛ. Nyaá abédɛ́ɛ mmwaád a Israɛl, mɔ́mpē andúbé Yesuɛ, boŋ sáá abédɛ́ɛ mod a Grikia. 2 Bad ábe bédúbpé Krǐstəə á myad mé Listra ne Ekɔniɔm bésyə̄ə̄l bénhɔ̄b mam mé bwâm tə̂ŋgɛne Timotiɛ. 3 Ngáne Paalɛ áhɛ́déʼáá Timotiɛ awále áyə̄l, an'yag mɔ́. Ambɛl nɛ̂ áyə̄le bad bé Israɛl ábe bébédé ḿme mebwɔ́g bémbīī bán Timotiɛ sáá adíi mod a Grikia. 4 Paalɛ bɔ́ Timoti békágéʼáá myad ne myad bélāŋgē bad ábe bédúbpé Krǐstəə mekan ḿme bembapɛɛ bé nlómag ne belyə́ged bé mwembé bé Jerusalɛm bétíídé, bélāŋgē-ʼɛ bɔ́ bán béhíde ḿmê mekan. 5 Né-ɔɔ́, mwembé ńsyə̄ə̄l mêmbootéd awúu áte á adúbe-tê mesoŋgé mé bad-tɛ méchə̄gkē epun-tɛ́ɛ́.

Paalɛ anyíné ndɔ́g

6 Paalɛ bɔ́ɔbɛ baáb bêmbwɛ̌ á mbwɔ́g e Frigia ne Galesia áyə̄le Edəə́dəŋ éche Ésáá énkênkwɛntɛ́nné aá békal nkalaŋ ḿ bwâm á mbwɔ́g e Esia. 7 Áde bépédé á nchii ḿ mbwɔ́g e Misia bênwanɛ́n asɔ́l á mbwɔ́g e Bitinia, boŋ Edəə́dəŋ éche Yesuɛ énkêmmwaá aá bésɔ̂l. 8 Né-ɔɔ́, béntōm á Misia, bésyɔ̄gē kə́ə́ŋ bépɛ̄ á dyad á Troas. 9 Ḿmê nkuu Paalɛ annyín ndɔ́g. Á ndɔ́g-te wɛ̂, mod a mbwɔ́g e Masɛdonia antyéém áchāā mɔ́ aá, “Hyǎg, á Masɛdonia, éhyɛ éwôŋgɛn sé.” 10 Paalɛ amaá-ʼaá ndɔ́g anyín, dɔ́ɔ séládé yə̌l âkɛ á Masɛdonia áyə̄le sêndǒl áte nɛ́n bán Dyǒb áchɛ́nlé sé âkal nkalaŋ ḿ bwâm áwāb.

Mmwaád nhɔ́g awě béchəgɛɛ́
bán Lidia adúbpé

11 Sênsɔ́l á Stíma á Troas, sékɛ̄ á Samotras ésebán sêtyéeme á nzii. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé sétiméʼ á Niopoli. 12 Sêbídé-ʼaá áhed, sékɛ a Filipi. Filipi adíi dyad ámbáá á mbwɔ́g e Masɛdonia. Ábédé kə́ə́ŋne dyad áde mbéndé é Roma chěmpɛn chɔ́ɔ bébɛ́nládtáá. Sêdyɛɛ́ áhed nguse é eʼpun. 13 Á Mbwɛ-mé-nkɔ́me-áte, sênsyəə́ á dyad-tê sékɛ̄ á nkin mé edíb. Sênwémtɛ́n bán sɛ́ɛ̄tān abwɔ́g á hǒm áhed wɛ́ɛ bad bé Israɛl békânnɛɛ́. Sêndyɛɛ́ áhed ne bebaád ábe séntānnē nɛ́ɛ béládné áhed, syáābɔ̄ɔ sékaleʼ. 14 Átîntê e ábê bebaád mmwaád nhɔ́g abédé áhed awě béchə́géʼáá bán Lidia awě ambíd á dyad á Tiatira. Akábéʼáá nyoŋgé, ásōmēʼ mebad ḿme méyəgeʼ ḿme mélɛ́lé nkun. Ane mmwaád abɛ̌nléʼáá Dyǒb. Sáŋgwɛ́ɛ́ ankɛ́léd-tɛ mɔ́ nlém á abum âwóglɛn chǒm éche Paalɛ áhɔ́bɛɛ́. 15 Bêndusɛ́n mwěn ne eche ndáb esyəə́l. Ámbīd enɛ̂, anlébé sé áwe ndáb. Anhɔ́b aá, “Nzé édé bán nyêtédé mɛ nɛ̂ŋgáne mod awě akoó Yesuɛ adúbe, nyéhyɛ nyédyɛ̄ɛ̄ áwêm ndáb.” Ambádnɛ́n sé kə́ə́ŋ sékɛ̄-ʼɛ.

Béhédé Paalɛ bɔ́ Sailas á mbwɔg

16 Epun ehɔ́g-kɔɔ́, sênkɛ̌ á abwɔ́g dé mekáne, dɔ́ɔ ngɔndérɛ e ntâŋ pɔ́g étáné sé. Edəə́dəŋ é mbéb émbɛ̄ mɔ́ áte, ébɛ́léʼáá álāŋgē bad mam ḿme mɛ́bɛnléd áʼsō é póndé. Ene ngaŋ échě ákúméʼáá embɛ̌l bad ábe bênchan mɔ́ ntâŋ békudé ndun e mɔné. 17 Hɛ́ɛ ábóótédé syáābe Paalɛ ahíd, ábōnē aá, “Ábɛ́n bad bédíi bembəledɛ ábe Dyǒb á Ngum. Béhyédé nyé aláa ngáne nyɛ́mwɛɛ́ eʼsoósoŋ akud.” 18 Ene ngɔndérɛ elébé abɛl nɛ̂, epun ne epun-tɛ́. Kə́ə́ŋne á asóg Paalɛ anlǐŋ, dɔ́ɔ ákúnnédé boŋ álāŋgēʼ échê edəə́dəŋ éche émbɛ̄ ene ngɔndérɛ aá, “Á dǐn á Yesu Krǐstəə, nkamlan we nɛ́n mɛɛ́, bíd enɛ́n ngɔndérɛ áte!” Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g échê edəə́dəŋ émbīd mɔ́ áte. 19 Áde bad ábe bênchǎn ene ngɔndérɛ ntâŋ, bényíné bán nzii e ngáb ekɔ́nlédé bɔ́, bêntɔ̌l Paalɛ bɔ́ Sailas bédolé bɔ́, békɛ̄ɛ̄n bɔ́ wɛ́ɛ benkamlɛnɛ ábe bébédé átîntê e dyad. 20 Bêmpɛɛ́n bɔ́ wɛ́ɛ benkamlɛnɛ bé Roma, bélāŋgē bɔ́ bán, “Ábɛ́n bad bédíi bad bé Israɛl, boŋ bépédé áwɛ̄d hɛ́n, bépɛ́ɛ́né mpoŋgé. 21 Béyə́gte bad eʼlem bé mbéb ábe mbéndé éche syánē éehɛdɛɛ́. Syánē běn dedíi bad bé Roma, né-ɔɔ́, deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ dékob nɛ̂, deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ-sɛ dehíd nɛ̂.” 22 Amute dɔ́mpē dénsɔ̄l áte ábónléd Paalɛ bɔ́ Sailas. Dɔ́ɔ benkamlɛnɛ bé Roma bésáltédé bɔ́ mbɔ́té béhúd-tɛ bɔ́ chɔ́ á yə̌l. Dɔ́ɔ bélómé bad bán béswâdted bɔ́ eʼtaŋgú. 23 Bémáá-ʼaá bɔ́ awanɛn bwâm boŋ béhāg bɔ́ á mbwɔg, béláá-ʼɛ nnɔné mbwɔg bán eehúdé bɔ́ dǐd á yə̌l. 24 Béláŋgé-ʼaá nnɔné mbwɔg nɛ̂, ahɛ́ bɔ́ á toŋ e ndáb e meláá echě edé áte. Anhɛ́ bɔ́ eʼpwɔg á mekuu.

25 Dyam melúde mé nkuu, Paalɛ bɔ́ Sailas békánnéʼáá békɔ̄nnē-ʼɛ Dyǒb ngəse. Bad bé mbwɔg ábíníí bésyə̄ə̄l béwóglánnáá bɔ́. 26 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ ndɔɔb énə́ŋnédé ásē ngíne-ngíne. Ndáb e mbwɔg énə́ŋnéd se á mekon. Melemlem mé póndé eʼkob éʼsyə̄ə̄l bêndibnéd, bengɔbéngɔ̄bē ábe bémbɛ̄ bad bésyə̄ə̄l áyə̄l bénhunnéd. 27 Áde nnɔné mbwɔg ápádté ásē boŋ anyín ngáne eʼkob éʼsyə̄ə̄l éʼnédnédé, anwémtɛ́n aá bad bé mbwɔg bésyə̄ə̄l bémáá asob. Hɛ́ɛ átédé páá aá mɔ́sooʼ yə̌l. 28 Dɔ́ɔ Paalɛ áchə́gté ehɔ́b ámīn boŋ álēbpē aá, “Weewúɛ́ yə̌l! Sé moosyəə́l sêdé hɛ́n!” 29 Hɛ́ɛ nnɔné mbwɔg áhɔ́bé aá bépiined mɔ́ etrúkáŋ, asɔ́l á ndáb-te, ákwɛ̄ Paalɛ bɔ́ Sailas á mekuu ánəəʼ ne mbwɔ́g ń ngíne. 30 Dɔ́ɔ ábídné bɔ́ á ebwɔ́g boŋ ásɛdté bɔ́ aáken, “A besáŋ, cheé ńtə́ŋgɛ́né abɛl âkud eʼsoósoŋ?” 31 Bénlāā mɔ́ bán “Dúbé Sáŋgú Yesuɛ, boŋ ékud eʼsoósoŋ, ádôŋ abum á ndáb dɔ́mpē dɛ́kǔd.” 32 Bênkalé mɔ́ ne moosyəə́l awě ambɛ́ mɔ́ á ndáb nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. 33 Ene póndé chěn, ḿmê nkuu, ane nnɔné mbwɔg antéd bɔ́, áwōbē bɔ́ síi áte. Hɛ̂ děn bêndusɛ́n mɔ́ ne eche ndáb esyəə́l. 34 Dɔ́ɔ ásɔ́nlé Paalɛ bɔ́ Banabasɛ á ndáb-te boŋ ábagé bɔ́ ndyééd. Mwěn ne ádē abum á ndáb bémbɛ̄ menyiŋge áyə̄le adúbe.

35 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, benkamlɛnɛ bénlōm plûsɛ ne nlébtéd nɛ́n bán, “Nyéchene ábê bad békag.” 36 Hɛ́ɛ nnɔné mbwɔg álâŋgɛɛ́ Paalɛ aá, “Benkamlɛnɛ bélómé nlébted nɛ́n bán béchene nyé Sailas. Né-ɔɔ́, nyébîd nyékag ne nsaŋ.” 37 Dɔ́ɔ Paalɛ álâŋgɛɛ́ échê plǔsɛ nɛ́n aá, “Béswádtédé sé eʼtaŋgu á nhɛ́né áde séebɛlɛɛ́ dyamdyam, áde sédíí-ʼaá bad bé aloŋ á Roma, béhɛ́-ʼɛ sé á mbwɔg. Boŋ bɔɔb béhɛdé sé abíded á mesɔɔm-tê-yɛ? Éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ébé nɛ̂. Ábê benkamlɛnɛ bé Roma běn bétə́ŋgɛ́né apɛ béhyɛ bébídéd sé.” 38 Plǔsɛ ênkɛ̌ benkamlɛnɛ bé Roma aláa ngáne Paalɛ áhɔ́bé. Áde ábê benkamlɛnɛ béwógé bán Paalɛ bɔ́ Sailas bédíi bad bé Roma, mbwɔ́g menkób bɔ́. 39 Né-ɔɔ́, bênkɛ̌ Paalɛ bɔ́ Sailas acháŋ, bébídéd bɔ́ á mbwɔg béláá-ʼɛ bɔ́ bán éboŋ bán bésyəə áwāb dyad. 40 Paalɛ bɔ́ Sailas bémbīd á ndáb e mbwɔg, békɛ̄ á ndáb wɛ́ɛ Lidia. Áde bépédé áhed, béntān bad ábe bédúbpé Krǐstəə. Paalɛ bɔ́ Sailas bénlāā ábê bad eʼyale ábe éʼwéde bɔ́ nlém á abum. Bémáá-ʼaá bɔ́ aláa boŋ bésyəŋgé.

17

Paalɛ bɔ́ Sailas békíí á Tɛsalonika

1 Paalɛ bɔ́ Sailas bêmpǒŋ á myad mé Amfipolis ne Apolonia, bépɛ̄ á dyad á Tɛsalonika. Ndáb e mekáne e bad bé Israɛl embɛ́ áhed. 2 Paalɛ ammɛntɛ́n akɛ á ndáb e mekáne, né-ɔɔ́ ankɛ̌ áwed. Andyɛɛ́ áwed sɔ̂ndɛ́ éláán. Á Mbwɛ mé Nkɔ́me áte tɛ́ɛ́, akǎnléʼáá bad nkalaŋ ngáne ḿbídé á kálag e Dyǒb. 3 Atógnádtáá bɔ́ mam ḿme ákánléʼáá bɔ́, álūmtē-ʼɛ bɔ́ áte nɛ́n aá Ane-awě-Béwɔ́gté atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ákúdé metake ápūū-ʼɛ ámbīd e kwééd. Aláŋgéʼáá bɔ́ aá “Anɛ́n Yesuɛ awě ńlâŋgɛɛ́ nyé nɛ́n, mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté.” 4 Doŋge á bad béndūbē bán chǒm éche Paalɛ áhɔ́bɛɛ́ édé mbále, né-ɔɔ́, bêntimɛ́n Paalɛ bɔ́ Sailas. Bad bé Grikia híin ábe béndūbē Dyǒb ne ndəle é bebaád bé dyad híin bɔ́mpē bêntimɛ́n Paalɛ bɔ́ Sailas. 5 Boŋ doŋge á bad bé Israɛl bésíídéʼáá Paalɛ bɔ́ Sailas. Né-ɔɔ́, bênlǎd doŋge á bad bé mpoŋgé áte, ábe bébédé á dyad-tê. Bêmbuú áte bépɛ̄ɛ̄n-nɛ etɔgké é ngíne. Bêmpɛɛ́n epuutéd dyad áte ásyə̄ə̄l, béból á ndáb wɛ́ɛ Jasɛnɛ âbɛl boŋ békôb Paalɛ bɔ́ Sailas bébídɛ́n bɔ́ á tə̂l e ékwɛ́ɛ. 6 Boŋ áde bénɔné Paalɛ bɔ́ Sailas boŋ béenyíne bɔ́, bêndǒl Jasɛnɛ ne bad bémpēe ábe bédúbpé Yesuɛ, bépɛ̄ɛ̄n bɔ́ áʼsō é benkamlɛnɛ bé dyad. Bébónéʼáá bán, “Ábɛ́n bad bépɛ́ɛ́né epuutéd hǒm ásyə̄ə̄l. Bɔɔb-pɔɔ́, bépédé kə́ə́ŋne áwe syánē dyad. 7 Jasɛnɛ ákōō-ʼɛ bɔ́ áwe ndáb. Bébóoʼ mbéndé eche Kaisɛɛ. Béhɔ́be nɛ́n bán kə̂ŋ empée edé eché béchəgɛɛ́ bán Yesuɛ.” 8 Ḿmɛ́n mekan ḿme bénhɔ̄bpē mêmbɛ̌l ene ndun e mod ne benkamlɛnɛ bé dyad bépuuted. 9 Benkamlɛnɛ bé dyad bêmbɛ̌l Jasɛnɛ ne bad ábe bédúbpé ábe bénkōbpē, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bésábé mɔné âbɛl bétɛde bɔ́, boŋ bétɛdté bɔ́.

Paalɛ bɔ́ɔbɛ baáb békúdé metake á Bɛria

10 Bǐn éʼhíné-ʼaá hínɛ́n, bad ábe bédúbpé Yesuɛ bélóm Paalɛ bɔ́ Sailas á Bɛria. Áde bépédé áwed bênkɛ̌ á ndáb e mekáne. 11 Bad bé Bɛria bénwōŋ nlém âwóglɛn eyale é Dyǒb tómaa bad bé Tɛsalonika. Epun-tɛ́, bélááʼáá kálag e Dyǒb âsóŋtɛn ânyín ké mekan ḿme Paalɛ bɔ́ Sailas béhɔ́béʼáá médé mbále. 12 Ekud é bad éndūbē. Ndəle é bebaád bé Grikia híin ne baachóm bé Grikia híin bɔ́mpē béndūbē. 13 Boŋ áde bad bé Israɛl bé Tɛsalonika béwógé bán Paalɛ akalé eyale é Dyǒb kə́ə́ŋne á Bɛria, bêmpɛ̌ áwed, bébōōtēd ekud é bad asɔ́l áte âpɛɛn epuutéd. 14 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ bad ábe bédúbpé Yesuɛ bélómé Paalɛ á nkin mé edíb é nkwɛ̌, boŋ Sailas bɔ́ Timoti pɛn bênlyə̌g á Bɛria. 15 Bad ábe bênkɛ̌ Paalɛ alyə́ged, bênkɛɛ́n mɔ́ kə́ə́ŋ bépɛ̄ɛ̄n mɔ́ á dyad á Atɛns boŋ bétimé ámbīd á Bɛria. Áde bétimɛɛ́ ámbīd, Paalɛ anlyə́gtɛ́n bɔ́ aá béláa Sailasɛ bɔ́ Timoti nɛ́n bán béhyɛ bétân mɔ́ á Atɛns ésebán bébébte póndé.

Paalɛ akanlé bad bé Atɛns

16 Paalɛ andyɛ̌ á Atɛns ásinéʼ Sailasɛ bɔ́ Timoti. Ngáne ásínéʼáá bɔ́, nlém mémbēb mɔ́ á abum bwâmbwam áyə̄le annyín nɛ́n aá myǒb mémpēe ḿme bébagɛɛ́ edúbé mélóné dyad áte ásyə̄ə̄l. 17 Né-ɔɔ́ ankɛ̌ á ndáb é mekáne ákanlé bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bébage Dyǒb edúbé. Akagéʼáá kə́ə́ŋne átîntê e dyad epun tɛ́ɛ́ ákanlé kénzɛ́ɛ́ awě ampɛ̌ áhed. 18 Bɔ́ɔbɛ bad ábe bébédé á eʼpepé ábe béchə́géʼáá bán Epikurian ne Stɔik bɔ́mpē bépéntánnáá. Doŋge ásɛ́dtéʼáá bán, “Cheé anɛ́n mod awě abíde dúu múmɔ́ áhɔ́bɛɛ́ áde éebíiʼɛ́ dyamdyam?” Bémpēe béhɔ́béʼáá bán “Édé kabyánán ahɔ́be tə̂ŋgɛne myǒb mémpēe.” Béhɔ́béʼáá nɛ̂, áyə̄le áláŋgéʼáá bɔ́ tə̂ŋgɛne Yesuɛ ne mpuu. 19 Dɔ́ɔ bétédé Paalɛ békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á káánsɛl e mbwɔ́g eche béchə́géʼáá bán Ariopagus.* Bénhɔ̄b bán “Sêdəə́ ádɛ́n ayə́ge dékɔ̄ɔ̄lē áde élâŋgɛɛ́ bad asôŋtɛn. 20 Doŋge á mam áde éhɔ́bɛɛ́ ádé sé nken á etúu, sɛ́ɛ̄də̌ŋ-ʼɛ mɔ́ asôŋtɛn.” 21 Bad bé Atɛns bésyə̄ə̄l ne beken ábe bébédé áwed, bébébtéʼáá echab póndé esyəə́l âkal ne âwóglɛn nkalaŋ tə̂ŋgɛne dyam dékɔ̄ɔ̄lē-tɛ́.

22 Dɔ́ɔ Paalɛ átyéémé ámīn áʼsō é káánsɛl é Ariopagus boŋ áhɔ́bé nɛ́n aá, “Á-bad bé Atɛns nnyíneʼ nɛ́n mɛɛ́, nyêbage myǒb edúbé bwâmbwam. 23 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le áde ńtómɛɛ́ nyé á dyad-tê, nnɔné mebón ḿme nyébagɛɛ́ myǒb edúbé. Nnyíné abwɔ́g ahɔ́g áde nyétélé áhed nɛ́n bán, ‘Hǒm áde dyǒb áde déebyɛ́ɛne.’ Ádê dyǒb áde nyébagɛɛ́ edúbé kénɛ́ɛ nyéēbíiʼɛ́ dɔ́, dɔ́ɔ ńlâŋgɛɛ́ nyé bɔɔb. 24 Dyǒb áde áhə́gé nkǒŋsé ne chǒm ésyə̄ə̄l éche édé áwēd-te, mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́ a nkoŋ ḿ mín ne ńsé. Eédyɛ̄ɛ̄ʼɛ́ á ndáb é myǒb éche baányoŋ bélóŋné mekáá, 25 eéhɛ̄dē-ʼaá chǒmchǒm éche déhɛle débɛ mɔ́ abɛle áde débɛnlɛɛ́ mɔ́. Ngáne édíí nɛ́n bán mwěn-ɛɛ́ abage aloŋgé, ábagé pemɛ ne kéchéé éche déhɛdɛɛ́. 26 Mod nhɔ́g mɔ́ɔ̄ ánsēbɛ̄ɛ̄ ahəg boŋ metúmbé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l mébíd mbwiined ne ane mod nhɔ́g. Abɛlé bédyɛɛ-ʼɛ nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l. Adêhɔ́b aá mɔ́həge bɔ́ ammad póndé atíi ne mebwɔ́g wɛ́ɛ bɛ́dyɛɛ́-ʼɛ́. 27 Ambɛl nɛ́n, âbɛl boŋ béhɛd mɔ́, nzé béhɛ́dé-ʼɛ mɔ́ béhɛle-sɛ bényín mɔ́ awóg áde béwógé mɔ́ áyə̄l. Kénɛ̂, Dyǒb déechabnedɛɛ́ syánē modmod áyə̄l. 28 Édé nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g áhɔ́bé aá,

‘Abɛ́ áde dédíí ne mɔ́, dedé á aloŋgé, dekag,

dedé-ʼɛ chǒm éche dédíí.’

Édé-ʼɛ ámpē ngáne bekal bé ngan béhɔ́bé bán,

‘Syánē ámpē dedíi ábe bǎn.’

29 Ngáne dédíí-ʼaá bǎn bé Dyǒb, deetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ dékamtanné nɛ́n bán Dyǒb ádíi nɛ̂ŋgáne chǒm éche bébɛ́nlé gôl, sílva kéʼɛ aláá áde baányoŋ bébɛ́nlédé ádab debyɛ́ɛ́ boŋ bélóón mekáá. 30 Á póndé eche bad bénkêmbííʼɛ́ Dyǒb, Dyǒb dénkêntédté mbéb ḿmab nɛ̂ŋgáne dyam. Boŋ bɔɔb alâŋgeʼ moosyəə́l hǒm-tɛ́ aá bétɛde ḿmāb mbeltéd mé mbéb. 31 Amaá-ʼɛ epun é bǐn atíi, éche ákāādtē mod-tɛ́ɛ́ nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Apwɛdé mod awě ǎkāād ḿmê nkáá. Alúmté-ʼɛ moosyəə́l aá ane mod akwɔ̌gnédé, apuud áde apúúdté mɔ́ á kwééd.”

32 Áde ábê bad béwógé Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne mpuu, doŋge á bad béwɛ́láá mɔ́ boŋ bɔ́ doŋge á bad bénhɔ̄b bán, “Sêhɛde bán ékale sé ḿmê nkalaŋ ámpē.” 33 Ámbīd e nɛ̂, Paalɛ anhidé átîntê echâb. 34 Kə́ə́ŋ ne á asóg, nguse é bad êntimɛ́n Paalɛ bédúbé-ʼɛ Yesuɛ. Átîntê e ábê bad, mod abédé áhed awě béchə́géʼáá bán Diɔnesiɔsɛ. Abédɛ́ɛ mod a káánsɛl e Ariopagus. Mmwaád ámpē abédé áhed awě béchə́géʼáá bán Damarisɛ ne bad bémpēe.

18

Paalɛ akií á dyad á Kɔrinto

1 Ámbīd enɛ̂, Paalɛ anhidé á dyad á Atɛns ákɛ̄ á dyad á Kɔrinto. 2 Áde ápédé áwed antán mod a Israɛl nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Akwilaa. Bénchyāā mɔ́ á Pontus. Ḿmê mesú měn dɔ́ɔ bɔ́ mwaád, Prisilia bémbīdtē á Italia. Bémbīd á Italia áyə̄le Kaisɛɛ a Roma, Kladiosɛ antóméd ehə́ŋgé aá bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l bésyəə á dyad á Roma. Paalɛ ankɛ̌ Akwilaa bɔ́ mwaád anyín. 3 Andyɛɛ́n bɔ́ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bébɛle nsɔ́n. Bɔ́mpē, bélóóʼáá tɛ́ndɛ âkud mɔné ḿmê bétɔgnanné yə̌l melemlem nɛ̂ŋgáne mɔ́mpē ábɛ́léʼáá. 4 Mbwɛ mé Nkɔ́me áte tɛ́ɛ́, Paalɛ akagéʼáá á ndáb e mekáne, ákanlé bad bé Israɛl ne bad bé Grikia âbɛl bédúbe mam ḿme áhɔ́bɛɛ́.

5 Áde Sailasɛ bɔ́ Timoti bébídé á Masɛdonia boŋ bétán Paalɛ, ambɛ̌ eche yə̌l esyəə́l âkal nkalaŋ ḿ bwâm. Alúmtéʼáá bad bé Israɛl áte aá Yesuɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté. 6 Boŋ bépéntánnáá mɔ́, béhɔ̄bē-ʼɛ mɔ́ mekan mé mbéb áyə̄l. Nɛ̂ dêmbɛ̌l Paalɛ ankǔd ebumbú á yə̌l âlúmed bɔ́ nɛ́n aá nkɔ́gsɛn ń Dyǒb ńsineʼ bɔ́, aláá-ʼɛ bɔ́ aá, “Nzé nyêbɔ́ɔ́, né nyéběn-ɛɛ́ nyêbɛlé. Meésaá mɛ áte. Bootya bɔɔb, nkag nkalaŋ ḿ bwâm akal wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.” 7 Né-ɔɔ́ Paalɛ antɛdé bɔ́ ákɛ ádyɛɛ́ʼ wɛ́ɛ mod nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Titus Justusɛ. Titusɛ abágéʼáá Dyǒb edúbé, ndáb embɛ́-ʼɛ mɔ́ bɛnbɛn ne ndáb e mekáne e bad bé Israɛl. 8 Krispusɛ awě alyə́gtéʼáá ndáb e mekáne mɔ́mpē andúbé Sáŋgwɛ́ɛ́ nchoo ne ádē abum á ndáb ásyə̄ə̄l. Bad híin-nɛ ábe bémbɛ̄ á dyad á Kɔrinto, bénwōg ḿmê nkalaŋ, bédúbe, békūd-tɛ edusɛn.

9 Ébédé nkuu nhɔ́g Paalɛ annyín ndɔ́g. Á ndɔ́g-te wɛ̂, Sáŋgwɛ́ɛ́ anláá mɔ́ aá “Weebááʼ, kanlé bɔ́ ékag áʼsō, weétimné mbíd. 10 Bíí nɛ́n wɛɛ́ ndé ne wɛ, modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ wɛ dyamdyam abɛl, áyə̄le ábêm bad híin bédé á dyad-tê hɛ́n.” 11 Né-ɔɔ́, Paalɛ andyɛɛ́ áwed mwɛ̌ nhɔ́g ne epɛd, áyə̄gtē bad eyale é Dyǒb.

12 Áde Kaisɛɛ ábɛ́lé Galio nkamlɛnɛ ambáá á mbwɔ́g e Akaya, bad bé Israɛl ábe bémbɛ̄ áwed bênladɛ́n, békób Paalɛ, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ á kóte. 13 Bénhɔ̄b nɛ́n bán “Anɛ́n mod atéde bad nlém á abum aá bébɛnle Dyǒb, nyaa echě eetə̂ŋgɛne ngáne mbéndé éhɔ́bɛɛ́.” 14 Áde Paalɛ áhɔ́bé aá mɔ́hɔ̂b dyam, dɔ́ɔ nkamlɛnɛ Galio álâŋgɛɛ́ bad bé Israɛl aá, “Nzé ádɛ́n akan démbɛ̄ nɛ́ɛ awusé kéʼɛ dyam dé ebébtéd áde mod ábɛ́lé, né nwóó nzɔm âwóglɛn nyé bad bé Israɛl. 15 Boŋ ngáne édíí bán ádíi dyam dé mpentɛn tə̂ŋgɛne eʼyale, mǐn ne échɛn mbéndé, nyéběn nyémad dɔ́. Meekáádtɛ́ɛ́ échê ndín é mehɔ́b.” 16 Nɛ́n dêmbɛ̌l Galio anan bɔ́ á ndáb e kóte. 17 Hɛ́ɛ bɔ́ moosyəə́l bétɔ́lé mod awě alyə́gtéʼáá ndáb e mekáne awě béchə́géʼáá bán Sɔstɛnɛ, boŋ bébɔmé mɔ́ áʼsō éʼ kóte. Boŋ nɛ́n dénkêmbɛnlé Galio dyamdyam.

Paalɛ atimé ámbīd á Antyɔg

18 Paalɛ ankoód mwǎ adyɛɛ á Kɔrinto ne bad ábe bédúbpé Krǐstəə. Dɔ́ɔ átɛ́dté bɔ́, boŋ asɔ́l á stíma, áchabpé edíb é nkwɛ̌ ákǎg á mbwɔ́g e Siria. Adɛ̂kɛ̌, ankɛ̌ ne Prisilia bɔ́ Akwilaa. Adɛ̂hidé á dyad á Sɛnkria, ankəə́n nló áyə̄le melɛ̌ ḿme ámmwɛ̄ɛ̄. * 19 Bêmpɛ̌ á Efɛsus. Áde bépédé áwed, Paalɛ antɛdé Prisilia bɔ́ Akwilaa, ákɛ̄ á ndáb e mekáne bɔ́ɔbɛ bad bé Israɛl békaleʼ. 20 Ábê bad bénlāā mɔ́ bán bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békood mwǎ adyɛɛ ámpē, boŋ enkênkwɛntɛ́nné. 21 Boŋ adé áhídté, anláá bɔ́ aá “Nzé ntíi ń Dyǒb mɔ́ɔ̄ ndé, né mɛ̌tǐm ámbīd áwɛ̄n.” Né-ɔɔ́, ansɔ́l á stíma áhīdē-ʼɛ á Efɛsus. 22 Áde ápédé á dyad á Kaisaria, ankɛ̌ á Jerusalɛm, ákɛ álɛ̄lēd bad bé mwembé, boŋ ákǎg á Antyɔg. 23 Áde ákɛ̄lēbpē mwǎ adyɛɛ áwed, anhidé, ákɛ̄ á mbwɔ́g e Galesia ne Frigia ábagé bad ábe bédúbpé Yesuɛ bésyə̄ə̄l elébé âwéd bɔ́ nlém á abum.

Apolosɛ akalé eyale é Dyǒb
á myad mé Efɛsus ne Kɔrinto

24 Ámbīd enɛ̂, mod a Israɛl nhɔ́g awé béchə́géʼáá bán Apolosɛ awě bénchyāāʼɛ́ á dyad dé Alɛsandria ampɛ̌ á Efɛsus. Anɛ́n mod abyɛ́ɛ́ʼáá dyam ahɔ́b bwâmbwam, ansóŋtɛ́n-nɛ kálag e Dyǒb bwâm. 25 An'yə́gé mekan mé nzii e Sáŋgú. Akaléʼáá, áyə̄gtē-ʼɛ bad mekan ḿme Yesuɛ nyaa eche etə́ŋgɛ́né ne kə́n esyəə́l. Boŋ pɛn edusɛn éche Jɔnɛ chěmpɛn chɔ́ɔ ámbīīʼɛ́. 26 Ambootéd pɔ́le akal á ndáb e mekáne ésebán abáaʼ dyamdyam. Áde Prisilia bɔ́ Akwilaa béwógé mekan ḿme áhɔ́bɛɛ́, béntēd mɔ́, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ wɛ́ɛ bédyɛ́ɛ́ʼáá. Hɛ́-ʼaá bélúmté mɔ́ mekan mé nzii e Dyǒb áte nyaa eché etə́ŋgɛ́né. 27 Apolosɛ antíí aá mɔ́kag á aloŋ á Akaya. Né-ɔɔ́, bad ábe béndūbē á Efɛsus bénwōŋgɛ̄n mɔ́. Bêntelé bad ábe bédúbpé Yesuɛ a Akaya nɛ́n bán nzé apedé, békob mɔ́ nken. Áde ápédé áwed, anwóŋgɛ́n bad bwâmbwam ábe béndūbē Yesuɛ áyə̄le nsimé ń Dyǒb ḿme békúdé. 28 Ne mpentɛn ngíne, antóm bad bé Israɛl áte átîntê e bad. Ábɛnlád metɔ́n ḿme mébídé á kálag e Dyǒb âlúmed nɛ́n bán Yesuɛ mɔ́ adé Ane-awě-Béwɔ́gté.

19

Paalɛ akií á Efɛsus

1 Apolosɛ ambɛ́ abɛ́ á Kɔrinto, dɔ́ɔ Paalɛ ápóó ene pɛd e mbwɔ́g áte boŋ ápag á Efɛsus. Antán nguse é bad áwed ábe bédúbpé Yesuɛ. 2 Dɔ́ɔ ásɛdtɛɛ́ bɔ́ aá “Áde nyéndūbɛ̄ɛ̄ nyênkǔd Edəə́dəŋ eche Ésáá-yɛ?” Bêntimtɛ́n mɔ́ bán, “Aáy, séēwōgɛ̄ɛ̄ ké wógɛ́n bán chǒm édé éche béchəgɛɛ́ bán Edəə́dəŋ éche Ésáá.” 3 Paalɛ ansɛdéd bɔ́ aáken, “Nyaa e edusɛn ehéé-ʼɔ̄ nyênkudté?” Bênkwɛntɛ́n bán, “Nyaa e edusɛn echě Jɔnɛ áhɔ́béʼáá.” 4 Paalɛ anláá bɔ́ aá, “Nyaa edusɛn echě Jɔnɛ áhɔ́béʼáá ebédɛ́ɛ áyə̄le bad ábe bétɛ́dté abɛl dé mbéb, Jɔnɛ álāŋgē-ʼɛ bad bé Israɛl aá bédúbe ane awě ǎpɛ̌ ámbīd echê, nɛ́dē Yesuɛ.” 5 Áde ábɛ̂ bad béwógé chǒm éche Paalɛ áhɔ́bé, bêndusɛ́n bɔ́ á dǐn áde Sáŋgú Yesuɛ. 6 Paalɛ ambán bɔ́ mekáá á nló, Edəə́dəŋ éche Ésáá épīī-ʼɛ bɔ́. Dɔ́ɔ bébóótédé mehɔ́b mémpēe ahɔ́b ḿme bad béesóŋtánne, békalé-ʼɛ nkalaŋ ń Dyǒb. 7 Ábê bad bébédé dyam dyôm ne bébɛ.

8 Paalɛ andyɛ̌ áwed dyam ngɔn éláán. Póndé-tɛ́ akagéʼáá á ndáb e mekáne, ákanlé bɔ́ ésebán abáaʼ dyamdyam. Bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bépéntánnáá, áwané-ʼɛ áte âbɛl bédúbe nɛ́n bán chǒm éche áhɔ́bɛɛ́ tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb édé mbále. 9 Boŋ bɔ́ doŋge á bad bénwūū nló áte, béekobpe adúbe, béhɔ̄bē-ʼɛ mekan mé mbéb tə̂ŋgɛne Nzii e Sáŋgú áʼsō é bad bésyə̄ə̄l. Né-ɔɔ́, Paalɛ antɛdé bɔ́, ákɛ̄ɛ̄n bad ábe bédúbpé. Epun-tɛ́* bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bépéntánnáá á ndáb e ayə́ge echě meléede Tiranusɛ. 10 Paalɛ ambɛl nɛ́n á etûn é mwɛ̌ ḿbɛ. Nɛ̂ dêmbɛ̌l bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bédyɛ́ɛ́ʼáá á mbwɔ́g e Esia bénwōg eyale é Dyǒb.

Bǎn ábe Skeva béwánné ábīded
bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte

11 Dyǒb dêmbɛ̌l Paalɛ ábɛlé mam mé menyáké ḿme bad bénkêmmɛntɛ́nné anyín. 12 Bad bétédéʼáá ké betumbɛ kéʼɛ bewáŋgɛsɛ ábe Paalɛ ábɛ́nlédé, békɛ̄ɛ̄n wɛ́ɛ bad bé nkole, bébɛnlád bɔ́ âmad bɔ́ nkole, bébīdtē-ʼɛ bɔ́ eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte. 13 Doŋge á bad bé Israɛl ábe bɔ́mpē békágéʼáá mebwɔ́g ne mebwɔ́g bébídté bad eʼdəə́dəŋ bé mbéb áte, bɔ́mpē bênwanɛ́n âbɛnled dǐn áde Sáŋgú Yesuɛ âbɛl ḿmɛ́n nsɔ́n. Béláŋgéʼáá eʼdəə́dəŋ bé mbéb bán, “Nkamlan nyé á dǐn áde Yesuɛ awě Paalɛ ákanlɛɛ́ bad, nɛ́n mɛɛ́ nyébîd ane mod áte.” 14 Prisɛ ambáámbáa a bad bé Israɛl nhɔ́g abédé awě béchə́géʼáá bán Skeva. Anchyáá bǎn bé baachóm saámbé. Ábê bǎn bɔ́ɔ̄ bébɛ́léʼáá nɛ̂. 15 Boŋ póndé pɔ́g, edəə́dəŋ é mbéb énlāā bɔ́ nɛ́n aá “Mbíí Yesuɛ, mbíí-ʼɛ Paalɛ, benzɛ́ɛ́ nyé-ʼɛ nyédíí?” 16 Hɛ́ɛ ane mod awě edəə́dəŋ é mbéb ébédé áte, ábónlédé bɔ́ ne ngíne esyəə́l, atóm-mɛ bɔ́ áte. Bédɛ̂hɔ́b bán bétóme mehélé né amaá bɔ́ alɔ́gɛn, ámād-tɛ bɔ́ mbɔ́té anyabted. 17 Bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bédyɛ́ɛ́ʼáá á Efɛsus bénwōg ádɛ́n dyam. Áde béwógé dɔ́, mbwɔ́g ménkōb bɔ́ bwâmbwam. Dǐn áde Sáŋgú Yesuɛ dɔ́-ʼɛ dênkǔd edúbé éche échábé ámīn. 18 Bad híin ábe béndūbē, bêmpɛ̌ á nhɛ́né, bépanlé yə̌l áte, béhɔ̄bēʼ mekan mé mbéb ḿme békɛ̄bɛnlé. 19 Bad híin ábe békúméʼáá ngaŋ béntēd échab kálag éche bébɛ́nládtáá âkum ngaŋ, bépɛ̄ɛ̄n chɔ́, béhyáád chɔ́ á nhɛ́né. Kálag ésyə̄ə̄l éche bénhyāādtē éhɛ́láá-sɛ ébɛ nkun dyam móom mé míliɔn métáan. 20 Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ḿme mébɛnládtáá mênkə̌ŋ bad híin béndūbē eyale éche Sáŋgwɛ́ɛ́, ḿmē nkalaŋ ńkanlád-tɛ ngíne ngíne.

Mpoŋgé ḿpédé á dyad dé Efɛsus

21 Áde ḿmɛ́n mekan mémáá abɛnled, Paalɛ ammǎd áwē nlém-tê aá mɔ́ɔ̄pǒŋ á mbwɔ́g é Masɛdonia ne á Akaya boŋ ákag a Jerusalɛm. Dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nzé mbídé á Jerusalɛm ntə́ŋgɛ́né akɛ á Roma.” 22 Né-ɔɔ́, anlóm bad bébɛ ábe béwóŋgánnáá mɔ́, Timotiɛ bɔ́ Erastus á Masɛdonia, mwěn-nɛ ályə̄g á mbwɔ́g e Esia, ádyɛ̄ɛ̄ ámpē mwǎ esóŋ é póndé.

23 Enɛ́n póndé chěn dɔ́ɔ̄ mpuutéd ń ngíne ḿbédé á Efɛsus tə̂ŋgɛne Nzii e Sáŋgú echě bad béhídéʼáá. 24 Mod nhɔ́g abédé bán Demɛtrusɛ. Alúɛ́ʼáá bwěm bé eʼkii. Abɛléʼáá bwěm ábe bénwāgɛ̄n bwěm éʼ ndáb e dyǒb áde béchə́géʼáá bán Atɛmisɛ. Ḿmɛ́n nsɔ́n ḿpíínádtáá ábe bad bé nsɔ́n nsyə́ŋ ḿme ńchábé ámīn. 25 Anlǎd ábē bad bé nsɔ́n áte ne bad ábe bɔ́mpē bébɛ́léʼáá ene ndín e nsɔ́n, álāŋgē bɔ́ aá, “Amúɛ̄, nyêbíí nɛ́n bán ḿme syánē nhɔn ńsyə̄ə̄l ńhúú ne ḿmɛ́n nsɔ́n ḿme débɛlɛɛ́ nɛ́n. 26 Bɔɔb-pɔɔ́, nyéběn nyênyíneʼ, nyêwóge-ʼɛ chǒm éche anɛ́n Paalɛ ábɛlɛɛ́. Ahɔ́be nɛ́n aá myǒb ḿme bébɛ́nlé mekáá méesaá myǒb ne abɛ́ děn. Abɛlé-ʼɛ bad híin ábe bédé á Efɛsus ne á mbwɔ́g esyəə́l e Esia, bédúbpé bán mam ḿme áhɔ́bɛɛ́ médé mbále. 27 Né-ɔɔ́ mbáaʼ nɛ́n mɛɛ́, nyoŋgé eche syánē ěbēb dǐn. Saá-kaá nɛ̂ děmpɛn, mbáaʼ mɛɛ́ kə́ə́ŋne ndáb e ndəle e dyǒb, Atɛmisɛ chɔ́mpē éebáá dyam dé abɛlɛn ámpē. Bad béenyínné mɔ́ ámpē nɛ́ɛ dyam, áde édíí-ʼaá bán adíi dyǒb áde bad bé Esia bésyə̄ə̄l ne bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l bébɛnlɛɛ́.”

28 Áde ene ndun e mod éwógé nɛ̂ bênliŋ bwâmbwam, bébootéd-tɛ abón bán, “Atɛmisɛ, dyǒb dé Efɛsus adé ngum tómaa myǒb mésyə̄ə̄l.” 29 Ḿmê mpuutéd mênkonnéd dyad áte ásyə̄ə̄l. Ene ndun e mod entɔ̌l Gayɔsɛ bɔ́ Aristakusɛ ábe bémbīd á Masɛdonia ábe bɔ́ɔbɛ Paalɛ bênwǒŋ. Béntōmɛ̄n bɔ́ mehélé, békɛ̄ɛ̄n bɔ́ á ndáb e mbom e bad bé dyad. 30 Paalɛ mwěn amboŋsɛ́n âbíd ene ndun e mod áʼsō, boŋ bad ábe bédúbpé Yesuɛ bénkênkwɛntɛ́nné. 31 Nguse é bad ábe béhɔ́bpáá mbwɔ́g ábe bɔ́ɔbɛ Paalɛ béwóóʼáá, bɔ́mpē bénlōmē mɔ́ nlébtéd, ne mecháŋgé nɛ́n bán eékə̄gēʼ aá mɔ́kag bad atyéem áʼsō wɛ́ɛ béládné.

32 Ene póndé, epuutéd êmpɛ̌ á mbom-tê. Doŋge á bad bébōnēʼ áyə̄le dyam ahɔ́g, ábíníí-ʼɛ bébōnē áyə̄le ádíníí, áyə̄le bɔ́ bad híin bénkêmbííʼɛ́ ké atɔ́n áde áládé bɔ́ áhed. 33 Ngáne édíí nɛ́n bán Alɛsandaa mɔ́ɔ bad bé Israɛl béntōmēdtē áʼsō, bad behɔ́g béláŋgéʼáá mɔ́ bán mɔ́ atə́ŋgɛ́né bad mekan alúmed áte. Hɛ́ɛ Alɛsandaa álúmté ekáá aá bad bélâm ehɔ́b. Ahɛdéʼáá bad alúmed áte nɛ́n aá saké bɔ́ɔbɛ ábê bad békə́ə́ boŋ mpuuted ḿbɛ́. 34 Boŋ áde bad béchémé nɛ́n bán Alɛsandaa adíi mod a Israɛl, bɔ́ moosyəə́l bêmbootéd abón bán, “Atɛmisɛ, dyǒb dé Efɛsus adé ngum tómaa myǒb mésyə̄ə̄l.” Bémbōn nɛ́n áyə̄le háwa ébɛ. 35 Kə́ə́ŋ ne á asóg, mod a mbwɔ́g nhɔ́g mɔ́ amběd bad áte. Anhɔ́b aá, “A-baányaŋ bé Efɛsus, moosyəə́l abíí aá dyad dé Efɛsus dɔ́ɔ ánɔne ndáb e mekáne eche Atɛmisɛ, eche syánē ndəle e dyǒb. Moosyəə́l abíí-ʼɛ aá ádɛ́n dyad dɔ́ anɔ́ne kə́ə́ŋne aláá á ngəŋgú áde ábídé ámīn. 36 Ngáne nyé moosyəə́l nyébíí-ʼaá nɛ́n bán modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɛ́ ḿmɛ́n mekan nswaŋ, éebooʼɛ́ bán nyépɛɛn mpoŋgé ké nhɔ́g. 37 Ké nɛ̂ŋgáne nyépɛ́ɛ́né ábɛ́n bad hɛ́n, béēchíbɛɛ́ chǒmchǒm á ndáb é myǒb, béēhɔ́bɛɛ́-ʼɛ ádɛd dyǒb mekan mé mbéb áyə̄l. 38 Né-ɔɔ́, nzé Demɛtrusɛ ne ábē bad bé nsɔ́n béwóŋné mod mehɔ́b, bébíi nɛ́n bán eʼpun éʼ kóte éʼdé, bad bé mbwɔ́g-kɛ bédé ábe békáadte. Béhɛle-sɛ bésɔ́mɛ́n ane mod áhed. 39 Nzé-ʼɛ chǒm émpēe édé éche nyékooʼɛ́ ahɛd né mbom ḿ bad bé dyad, mɔ́ɔ̄ mɛ̄yālē, ngáne mbéndé ékalɛɛ́. 40 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le dyam áde ábɛ́nlédé chii, ngɔ́menaa a Roma ǎhɔ̄b aá syánē depɛɛ́né mpoŋgé. Nzɔm ké pɔ́g eésaá echě débɛlɛɛ́ ḿmɛ́n mpuuted ńsyə̄ə̄l. Nzɔm e bwâm ké pɔ́g-kɛ eésaá echě dehɛle débɛ bɔ́ áyə̄le ḿmɛ́n mpuutéd.” 41 Áde ámáá ahɔ́b nɛ̂ anláá bad aá mod tɛ́ɛ́ asúɛʼ áwe ndáb.

20

Paalɛ akií á Masɛdonia ne á Grikia

1 Áde mpuutéd ḿmáá boŋ ekíde émad ahɔ́ɔ áte, Paalɛ anlǎd bad ábe bédúbpé Yesuɛ áte, ályə̄gtān bɔ́ ne eʼyale ábe éʼwéde bɔ́ nlém á abum. Áde ámáá bɔ́ alyə́gtɛn dɔ́ɔ áhídté, boŋ ákǎg á Masɛdonia. 2 Akagéʼáá échê mbwɔ́g, álāŋgē bad nkalaŋ híin ḿme ńwéde bɔ́ nlém á abum. Dɔ́ɔ ápédé á Akaya. 3 Andyɛɛ́-ʼɛ áhed á etûn e ngɔn éláán. Abǒŋsánnáá âkɛ á aloŋ á Siria, dɔ́ɔ ásóŋtɛ́né aá bad bé Israɛl béhəgke mɔ́ âwúu mɔ́. Hɛ́ɛ átíídé aá mɔ́ɔ̄tǐm ámbīd mɔ́bwɛ̄ á Masɛdonia. 4 Bad híin bênwoón mɔ́. Bébédɛ́ɛ Sopataa, mwǎn awe Piirusɛ awě ambíd á Bɛria, Aristakusɛ bɔ́ Sekundus ábe bémbīd á dyad a Tɛsalonika. Gayɔsɛ awě ambíd á dyad a Debɛ, Timotiɛ, ne Tikikusɛ bɔ́ Trofimus ábe bémbīd á mbwɔ́g e Esia. 5 Ábɛ́n bad bênkɛ̌ áʼsō, bésinéʼ sé a dyad á Troas. 6 Áde Ngande e Ewɛle é Ngɛ̂n étómé, sênsɔ́l bɔ̌lɛ á dyad á Filipi, boŋ ámbīd e eʼpun étáan sêntán bɔ́ a Troas.

Paalɛ adǐmtɛ́né akɛ á Troas

7 Á Sátedɛ́ ngukɛ́l,* sênladɛ́n áte hǒm ahɔ́g âdyɛ́ ndyééd âlúmed edəŋge é Sáŋgú. Paalɛ akǎnléʼáá bɔ́ pɔ́le. Akaláá akal ne akal, kə́ə́ŋne melúde mé nkuu, ngáne édíí nɛ́n bán antə́ŋgɛ́n akɛ nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé. 8 Bênchǒd eʼtrúkáŋ híin á toŋ ámīn wɛ́ɛ sênladɛ́nné. 9 Kɔ́demod pɔ́g ébédé echě béchə́géʼáá bán Yutikusɛ andyɛɛ́ á wíndɛ, eʼchə́ éʼkɛ́ɛ́néʼáá mɔ́ mwǎtiíd tiíd ngáne eʼchə́ bémbɛ̄ɛ̄ mɔ́ á dǐd. Achabed áde Paalɛ ânchabédté pɔ́le áte, dênkə̌ŋ ansɔ́l á eʼchó-te bwâmbwam. Dɔ́ɔ ápɔ́dté á toŋ ámīn á ndə́gke eláán, ahún á ndɔɔb. Békíí-ʼaá mɔ́ atéd, bétānē amaá awɛ́. 10 Paalɛ ansǔd á ndáb mîn wɛ̂, akúdɛ́n mɔ́ ámīn boŋ áseb mɔ́. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ bad aá “Nyéētāgē áte, eewédɛɛ́, adíi adé á aloŋgé.” 11 Dɔ́ɔ Paalɛ átímé ámbīd á ndáb mîn, ásāl ewɛle áte boŋ bɔ́ɔbɛ bad ábe bédúbpé Krǐstəə bédyāg. Bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bênkoód adyɛɛ, békaléʼ pɔ́le kə́ə́ŋ bǐn éʼsáa, boŋ ákag. 12 Bénlyə̄gēd ene kɔ́demod á ndáb áde mwěn ádíí aloŋgé. Ábê bad bémbɛ̄ menyiŋge bwâmbwam.

Paalɛ bésyə́ŋgé á Troas, békíí á Milɛtus

13 Sêmbɛ́ áʼsō sêsɔ́l á stíma-tê, sépōŋ á edíb é nkwɛ̌, sékɛ̄ á dyad á Asɔs. Áwed dɔ́ɔ séntə̄ŋgɛ̄nnē Paalɛ apém. Anhɔ́b aá sébɛ̂ áʼsō áyə̄le nzii e dyad-tê chɔ́ɔ ânkɛɛ́nné. 14 Áde átáné sé á dyad á Asɔs, sêmpém mɔ́ á stíma-tê boŋ syáābɔ̄ɔ sékǎg á dyad á Mitilɛnɛ. 15 Sêhǐdté-ʼaá hɛ̂ boŋ nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé sékag kə́ə́ŋ sépǎg á nkin ń dyad á Kiɔs. Bǐn bán bɛ́sāā ámpē éʼsáŋnéd sé á nkin ń dyad á Samɔs, epun éche émbātɛ̄n sépǎg á nkin ń dyad á Milɛtus. 16 Paalɛ antíí nɛ́n aá sétôm dyad dé Efɛsus ámīn âbɛl boŋ séebébté póndé á mbwɔ́g e Esia. Ahɛdéʼáá aá mɔ́wâmsɛn apɛ á Jerusalɛm epun é Pɛntekɔs édɛ̂hɔ́b bán chɔ́ épag áte.

Paalɛ alyə́gtɛ́né belyə́ged bé mwembé bé Efɛsus

17 Áde sépédé á dyad á Milɛtus, Paalɛ anlóm nsəl wɛ́ɛ belyə́ged bé mwembé bé Efɛsus, aá bétân mɔ́ á Milɛtus. 18 Bépédé-ʼaá boŋ álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá “Nyéběn nyêbíí ngáne ḿbédé ne nyé bootya epun éʼsō áde ńsúmé mekuu á mbwɔ́g e Esia. 19 Mbɛ̌nléʼáá Sáŋgwɛ́ɛ́ ne asuded á yə̌l ásyə̄ə̄l, ńkudé ndutul ne mekəgsɛn áyə̄le ahəge áde bad bé Israɛl béhə́gkéʼáá me. 20 Nyéběn nyêbíí bán áde ńkánléʼáá nyé nkalaŋ ḿ bwâm, ń'yə̄gtē-ʼɛ nyé á nhɛ́né, ne áwɛn mendáb, menkênkoŋnédté nyé dyamdyam áde déntə̄ŋgɛ̄n nyé awôŋgɛn. 21 Melemlem nɛ̂ŋgáne ménsīmmē bad bé Israɛl etúu áte nê dɔ́-ʼaá ménsīmmē bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl mɛɛ́ bétɛde ádāb abɛl dé mbéb, bétimɛn Dyǒb, bédúbé-ʼɛ awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesuɛ. 22 Bɔɔb-pɔɔ́, Edəə́dəŋ éche Ésáá élûmte mɛ áte aá ntə́ŋgɛ́né akɛ á Jerusalɛm, meebíi-ʼáa chǒm éche ébɛnléd ne mɛ áwed. 23 Mbíí pɛn nɛ́n mɛɛ́ dyad-tɛ́ áde ńkagké Edəə́dəŋ éche Ésáá émáá mɛ etúu asím áte nɛ́n aá mbwɔg ne ndutul bɔ́ɔ bésine mɛ. 24 Boŋ meetédɛɛ́ ádêm aloŋgé nɛ́ɛ dyam, nhɛde mɛɛ́ ḿpid ḿmêm nsɔ́n á asóg, ḿmad-tɛ nsɔ́n ḿme Sáŋgú Yesuɛ ábágé mɛ áte. Ḿmêm nsɔ́n ńdíi âkal nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne nsimé ḿme Dyǒb álûmtɛɛ́ baányoŋ.

25 “Mbédé átîntê echɛ̂n, ńkanlé nyé nkalaŋ tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb. Bɔɔb-pɔɔ́ mbíí nɛ́n mɛɛ́ nyé modmod nyéenyínné mɛ ámpē. 26 Né-ɔɔ́, nkooʼ nyé aláa chii nɛ́n mɛɛ́, nzé nyé mod ké ahéé abɔ́dé ádē aloŋgé, nyébíi nɛ́n bán meésaá mɛ áte, 27 áyə̄le nɛ́n dyamdyam déesaá áde ḿbáá nyé aláa tə̂ŋgɛne mekan mésyə̄ə̄l ḿme Dyǒb átíídé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. 28 Nyétédɛn yə̌l póndé, nyénɔne-ʼɛ abem á bad áde Edəə́dəŋ éche Ésáá ébánné ásē echɛ̂n, bwâm. Nyébɛ̂ nɛ́ɛ benɔn bé mbód ânɔn bad bé Dyǒb. Abɛlé ḿmɛ̂ mwembé ńdé ḿmē, mbwiined ne kwééd echě Mwǎn awédé á awɔg. 29 Mbíí nɛ́n mɛɛ́, nzé mmaá akɛ, bad bɛ́pɛ̌ átîntê echɛ̂n melemlem nɛ̂ŋgáne esɔb ésɔ́lɛɛ́ á abem á mbód. Béehidé-ʼaá áde béēbébtɛɛ́ nyé mwembé. 30 Póndé ěpɛ̌ áde bad bɛ́bīdtē átîntê echɛ̂n děn, bénabpé metóm, âbɛl bad ábe bédúbpé Yesuɛ béhíde bɔ́. 31 Né-ɔɔ́, nyétêd póndé nyékamtan-nɛ nɛ́n bán ń'yə́gtéʼáá nyé moosyəə́l nkuu ne mǔte á etûn é mwɛ̌ ńláán á metake-tê. 32 Bɔɔb-pɔɔ́, nlyə́ge nyé á mekáá mé Dyǒb mɛɛ́ mwěn ánɔne nyé. Nkalaŋ ḿme ńláŋgé nyé tə̂ŋgɛne nsimé ń Dyǒb mɛ́wōŋgɛ̄n nyé. Ńwóó ngíne âwéd nyé áte, mɛ̌bɛ̌-ʼɛ nyé nsimé ḿme Dyǒb ákóŋnédé ábē bad. 33 Menkênwóŋgé nlém áte âted mod sílva, kéʼɛ gôl kéʼɛ mbɔ́té. 34 Nyéběn nyêbíí bán ḿmêm mekáá měn mɔ́ɔ̄ ḿbɛ́nlé nsɔ́n boŋ ńkud ngáb eche syáābe ábêm bad ábe sêbɛléʼáá nsɔ́n séchánnéʼáá kéchéé éche séntōgnɛ̄nnē. 35 Nlúmté nyé á menzii mésyə̄ə̄l nɛ́n mɛɛ́ nyéwêd yə̌l áte âbɛl nsɔ́n ngáne ḿbɛ́léʼáá, âbɛl boŋ nyéwôŋgan bad bé nkole, nyékamtan-nɛ eʼyale ábe Sáŋgú Yesu ánhɔ̄bpē aá, ‘Édé nnam mod âbɛ tómaa âkob.’ ”

36 Paalɛ amaá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂, bɔ́ɔbɛ ábê bad bébwɔ́g mebóbóŋ békáne. 37 Bɔ́ baásyə̄ə̄l béchyɛ́ʼáá áde bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ béhɛ́ɛnɛɛ́ tə̂l bésōmnē-ʼɛ âlyə́gtɛn mɔ́. 38 Chǒm éche êmbud bɔ́ ndutul awóged ébédɛ́ɛ ahɔ́b áde Paalɛ ánhɔ̄bpē aá béenyínné mɔ́ ámpē mbêd. Dɔ́ɔ békíí mɔ́ alyə́ged á stíma.

21

Paalɛ akií á Jerusalɛm

1 Sênlyə́gtɛ́n bɔ́ sékɛ̄-ʼɛ. Sênsɔ́l á stíma. Sênchabé edib ésebán sêtyéeme hǒmhǒm kə́ə́ŋ sépɛ̄ á dyad á Kos. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, sêmpɛ̌ á dyad á Rodɛs. Sêsyə̌ŋgé-ʼaá hɛ̂, sékag á dyad á Patara. 2 Áwed dɔ́ɔ sétáné stíma echě ekag á Fonisia. Sêsɔ́lé-ʼaá boŋ sébwɔ̄gkēʼ ekɛ. 3 Sêmpɛ̌ á abwɔ́g á hǒm áde sényínáá aloŋ á Saiprus áde ádé á mendíb-te. Sêmbamé dɔ́ sésyɔgké á mbəŋ sétimé á mbwɔ́g e Siria. Sênsǔd á dyad á Tirɛ áyə̄le áhed dɔ́ɔ stíma éntə̄ŋgɛ̄nnē nted asuded. 4 Sêntán doŋge á bad áwed ábe bédúbpé Yesuɛ, sêmbɛ́-ʼɛ ne bɔ́ áyə̄le eʼpun saámbé. Edəə́dəŋ éche Ésáá énlyə̄gēd bɔ́ béláá Paalɛ bán eékāg á Jerusalɛm. 5 Boŋ áde echɛd póndé émáá áte sêntɛdé bɔ́ sékɛ. Ábê bad bésyə̄ə̄l, ne ábab bebaád bɔ́ɔbɛ bǎn bênhyɛ sé alyə́ged kə́ə́ŋ syáābɔ̄ɔ sêbíd á dyad-tê, sépɛ̄ á nkin mé edíb. Syáābɔ̄ɔ moosyəə́l sêmbwɔ́g mebóbóŋ, sékânneʼ. 6 Sêmaá-ʼaá akáne dɔ́ɔ syáābɔ̄ɔ sélyə́gtɛ́né, sésɔ̄lē á stíma boŋ bɔ́-ʼɛ bétimé ámbīd á ndáb.

7 Sênhidé á dyad á Tirɛ, sékɛɛné échɛ̄d ekɛ áʼsō, sépɛ̄ á dyad á Tolɛma. Áde sépédé áwed, sênlɛléd bad ábe bédúbpé Yesuɛ, sédyɛ̄ɛ̄-ʼɛ ne bɔ́ epun ehɔ́g. 8 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé sênhidé á Tolɛma sékɛ̄ á dyad á Kaisaria. Áde sépédé áwed sênkɛ̌ á ndáb echě nkal-é nkalaŋ ḿ bwâm nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Filibɛ, sédyɛ̄ɛ̄ áhed. Filibɛ abédé nhɔ́g átîntê e bad saámbé ábe bêmpwɛdté nɛ́ɛ benwôŋgɛnɛ á mwembé ń Jerusalɛm. 9 Anchyáá bǎn bé bebaád béniin ábe bénkêmbíí mwɛnchóm. Béhɔ́béʼáá mam ḿme ńhúú ne Dyǒb. 10 Áde sédíí áwed, dɔ́ɔ nkal é edəə́dəŋ nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Akabusɛ ábídé á mbwɔ́g e Judeya boŋ ápɛ. 11 Apedé-ʼaá wɛ́ɛ sémbɛ̄ɛ̄ boŋ átēdē ngə́ə́ awě Paalɛ, átādnē ḿmē mekuu ne mekáá boŋ áhɔ̄bē aá, “Edəə́dəŋ éche Ésáá éhɔ́bé aá, nɛ́n dɔ́ɔ bad bé Israɛl bɛ́tādtē mod awe awóó anɛ́n ngə́ə́ á Jerusalɛm, bɛ́bɛ̌-ʼɛ mɔ́ á mekáá mé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.” 12 Áde séwógé nɛ́n, syáābe bad bémpēe sêncháŋ Paalɛ bán eékāg á Jerusalɛm. 13 Dɔ́ɔ Paalɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Cheé nyébɛlɛɛ́ nɛ̂, nyéebíiʼɛ́ bán nzé nyêchyɛʼ nyêhûnte mɛ nlém á abum-ɛ? Saké âtád mɛ á Jerusalɛm děmpɛn-ɛɛ́ ḿbóŋsɛ́né, mbǒŋsɛ́né ké awɛ́, abɛle áde ḿbɛnlɛɛ́ Sáŋgú Yesuɛ.” 14 Sênkênhɛnlé mɔ́ nlém ahəŋlɛn á abum, né-ɔɔ́ sênchené sêhɔ́b bán, “Ébɛnled ngáne Dyǒb átíídé.”

15 Sêndyɛɛ́ á Kaisaria nguse é eʼpun, dɔ́ɔ séládé yə̌l boŋ sékǎg á Jerusalɛm. 16 Doŋge á bad ábe bédúbpé Yesuɛ ábe bébídé á Kaisaria bɔ́mpē bênwoón sé. Bênkɛɛ́n sé á ndáb e mod nhɔ́g wɛ́ɛ séntə̄ŋgɛ̄nnē adyɛɛ. Béchə́géʼáá ane mod bán Naasinɛ. Ambíd á dyad á Saiprus, abédé-ʼɛ nhɔ́g awě anlyə̌g Krǐstəə adúbe.

Paalɛ akií Jemsɛ anyín

17 Áde sépédé á Jerusalɛm, bad bé Krǐsto ábe bédé áwed bênkob sé nken ne menyiŋge. 18 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé syáābe Paalɛ sênkɛ Jemsɛ anyín. Belyə́ged bé mwembé bébédé áhed. 19 Paalɛ anlɛléd bɔ́. Áde ámáá bɔ́ alɛled, anhídé bɔ́ chǒm ésyə̄ə̄l éche Dyǒb ábɛ́lé átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl mbwiined ne nsɔ́n ḿme mɔ́ Paalɛ ábɛ́lé. 20 Áde bémáá chǒm éche Paalɛ áhɔ́bé awóg, bênkɛn Dyǒb. Dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ Paalɛ bán, “Mmǒŋ enyíneʼ nɛ́ɛ mekan médíí á Jerusalɛm hɛ́n. Eʼkə́lé ne eʼkə́lé éʼ bad bé Israɛl bédúbpé Dyǒb bɔɔb. Béhíde-ʼɛ mbéndé e Mosɛɛ ne kə́n esyəə́l. 21 Béláŋgé-ʼɛ bɔ́ nɛ́n bán eyə́gte bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l ábe bédé meloŋ mémpēe nɛ́n wɛ̌ béēhīdē mbéndé e Mosɛɛ. Bán elâŋge bɔ́ wɛɛ́ béeyagé ábab bǎn, wɛɛ́ béēhīdē-ʼɛ elem éche syánē. 22 Bétə́ŋgɛ́né-ʼɛ awóg bán epedé. Chán-nɔ̄ dɛ́bɛnlé bɔɔb? 23 Né-ɔɔ́, éhîd ngáne sɛ́lāāʼɛ́ wɛ. Bad bédé hɛ́n béniin ábe bémwédé melɛ̌ mé Dyǒb. 24 Wɛ̌hīd bɔ́ nyáābɔ̄ɔ nyékɛ á nwobe, ésábned-tɛ bɔ́ kéchéé éche béhɛ́dné bɔ́. Ene póndé dɔ́ɔ béhɛle békə̄ə̄n nló. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l moosyəə́l ǎbīī aá dyam ké áhéé áde béhɔ́bé wɛ á yə̌l déesaá mbále. Bɛ́bīī-ʼɛ bán mmǒŋ ámpē ebɛle mekan ngáne mbéndé eche Mosɛɛ éhɛdɛɛ́. 25 Boŋ pɛn sêlómmé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bédúbpé Krǐstəə kálag nɛ́n bán béedyág ndyééd echě bébágé myǒb mémpēe nɛ́ɛ mendɛ, béēmwāg mekií, béēdyāg nyam eche béesínnɛɛ́ nkə́ŋ, béēkābē-ʼɛ mesón.” 26 Né-ɔɔ́, nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé Paalɛ antéd ábê bad, bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békɛ̄ á nwobe. Dɔ́ɔ ásɔ́lé á Ndáb-e-Dyǒb, ahɔ́b eʼpun éʼtə́ŋ nwobe mɛ́tēdtē bɔ́. Ámbīd enɛ̂-ʼɛ dɔ́ɔ bɛ́bɛɛ́ mendɛ á nló ḿme bɔ́ mod-tɛ́.

Békóbé Paalɛ

27 Áde eʼpun saámbé bé nwobe éʼkwógé apɛ á asóg, dɔ́ɔ nguse é bad bé Israɛl ábe bémbīd a mbwɔ́g e Esia bényíné Paalɛ á Ndáb-e-Dyǒb. Hɛ́ɛ bépɛ́ɛ́né mpuutéd boŋ bésɔ̄lē bad áte, békōbē Paalɛ. 28 Bêmbootéd abón bán, “Á-bad bé Israɛl nyéhyag sé hɛ́n-ee! Anɛ́n mod mɔ́ akag hǒm-tɛ́ áyə̄gtē bad aá bad bé Israɛl, mbéndé éche Mosɛɛ, bɔ́ɔbɛ Ndáb-e-Dyǒb, béesaá chǒmchǒm. Ké bɔɔb děn apɛɛ́né doŋge á bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl á Ndáb-e-Dyǒb-te, nɛ̂ ábɛ́lé-ʼɛ enɛ́n ndáb e Dyǒb eesáaʼɛ́ ámpē.” 29 (Chǒm éche ênkə̌ŋ boŋ béhɔ́bé nɛ̂ édíi áyə̄le bénnyīn Trofimusɛ, mod a dyad dé Efɛsus bɔ́ Paal béwóó á dyad-tê. Né-ɔɔ́, bénwēmtɛ̄n nɛ́n bán Paalɛ asɔ́nlé mɔ́ á Ndáb-e-Dyǒb.)

30 Dyad ásyə̄ə̄l dêmpuutéd áte, bad bésyə̄ə̄l bébíd áwed béhɛ́ Paalɛ abum ámīn, bédolé mɔ́ kə́ə́ŋ bébídɛ́n mɔ́ á Ndáb-e-Dyǒb. Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bédīb-pɛ ekob é Ndáb-e-Dyǒb. 31 Áde ábɛ̂ bad béhɛdɛɛ́ Paalɛ awúu nɛ̂, dɔ́ɔ bad behɔ́g békíí mod ambáá a sə́nze a Roma aláa bán mpuutéd ńdé dyad á Jerusalɛm áte ásyə̄ə̄l. 32 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g mod ambáá a sə́nze eebébtɛɛ́ póndé. Ampwɛ̌d sə́nze émbáá ne esad ásyɔgnéd bɔ́ á dyad tê wɛ́ɛ bad bênkaánné. Bad bényíné-ʼaá ahúɛne sə́nze dɔ́ɔ bésógé Paalɛ abɔmted. 33 Dɔ́ɔ mod ambáá a sə́nze asídté wɛ́ɛ Paalɛ ábédé akób mɔ́, ahɔ́b aá béhaan mɔ́ bengɔbéngɔ̄bē bébɛ. Hɛ́ɛ ásɛdtɛɛ́ aáken, “Nzɛ́-módɛ́ nɛ́n? Cheé ábɛ́lé?” 34 Bad bêmbootéd abón. Baahɔ́g béhɔ̄bē échɛ́n, ábíníí béhɔ̄bē échíníí. Mpuutéd ḿbédé nyaa eche mod ambáá a sə́nze énkênhɛnlé chǒm éche ékóó abɛnled ahɛd áte. Né-ɔɔ́, anláá ábê bad aá békɛɛn Paalɛ á ndáb e meláá. 35 Bênkɛɛ́n mɔ́ kə́ə́ŋ bépɛ̄ɛ̄n mɔ́ wɛ́ɛ mbwɔ́g ébédé á mmwɛ ń ndáb e meláá. Boŋ áde bépédé âsɔ́l, bémpēm mɔ́ ámīn pémɛ́n áyə̄le amute dêmmǎd ayəg. 36 Ábê bad bésyə̄ə̄l béhíídéʼáá bɔ́ ámbīd, bébōnē bán, “Béwúu mɔ́!”

Paalɛ alúmté áte aá mɔ́ɔ̄kwedɛɛ́ nkáá

37 Áde béhɔ́bé bán békɛɛne Paalɛ á ndáb e meláá, dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mod ambáá á sə́nze nɛ́n aá mɔ́wóó mwǎ dyam âláa mɔ́. Dɔ́ɔ ane mod a mbáá a sə́nze áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nɛ́dē ehɔ́be ehɔ́b é Grikia? 38 Nɛ́dē saké wɛ edé ane mod a Egipto awě ampɛ̌ hɛ́n póndé pɔ́g boŋ ábootéd mpuutéd. Anlǎd eʼkə́lé é sə́nze éʼniin, bad bé ewúɛn, ákɛ̄ɛ̄n bɔ́ á ehyáŋge.” 39 Hɛ́ɛ Paalɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Ndíi mod a Israɛl awě abídé á dyad á Tasus á mbwɔ́g e Silisia. Mod awě abídé á dyad áde ádé etógnɛ́n. Sôn émwɛ ńláa ábɛ́n bad akan.” 40 Mod ambáá a sə́nze ambɛ mɔ́ kunze aá áhɔ̂b akan. Né-ɔɔ́, Paalɛ antyéém áʼsō éʼ ndáb, alúméd ekáá, ekíde énhɔ̄ɔ baámm! Dɔ́ɔ ábóótédé bɔ́ akalɛn á ehɔ́b é Hibru.

22

1 “A-besáŋ ne baányaŋ ábêm, nyéwóglɛn mɛ. Nhɛde nyé alúmed áte nɛ́n mɛɛ́ meékwedɛɛ́ nkáá.” 2 Awóg áde béwógé nɛ́ɛ Paalɛ áhɔ́bné bɔ́ ehɔ́b é Hibru, béntōŋ metúu atə́le áte. Hɛ́ɛ Paalɛ ákagké áʼsō áhɔ̄bē aá, 3 “Ndíi mod a Israɛl. Béchyáá mɛ á dyad á Tasus á mbwɔ́g e Silisia, boŋ á dyad á Jerusalɛm hɛ́n dɔ́ɔ ńkwógé. Mbédé mwǎn a esukɛ́lɛ awě Gamalia. Áwe mekáá dɔ́ɔ ńtóó mekan mé mbéndé ḿme ábɛ̄d betaa béhídéʼáá ayə́ge. Mɛ́mpē mbɛnláá Dyǒb ne kə́n esyəə́l melemlem ngáne nyémpē nyébɛnlɛɛ́ mɔ́. 4 Bad ábe béhídéʼáá Nzii é Krǐsto menhɛ́ bɔ́ á meséb, kə́ə́ŋ doŋge áwāg. Nkóbéʼáá bebaád ne baachóm ńhāg-kɛ bɔ́ á mbwɔg. 5 Prisɛ ambáámbáa ne káánsɛl e bad bémbáá esyəə́l béhɛle bɛ́bīd mɛ mbóŋ bán mbále chɔ́ɔ ńkalɛɛ́. Menkob kálag áwāb echě béténlé bǎnned bé Israɛl ábe bédé á dyad á Damaskɔs. Né-ɔɔ́, menkɛ̌ áwed âkób ábɛ̂ bad, âhaŋ bɔ́, âpɛɛn-nɛ bɔ́ ámbīd á Jerusalɛm âbɛl békɔ́gsɛn bɔ́.

Paalɛ ahɔ́bé ngáne ámwédé Yesuɛ adúbe

(Mbɛl 9.1-19; 26.12-18)

6 “Áde ńkagké, nɛ́ɛ ḿpédé bɛnbɛn ne dyad á Damaskɔs, emwɛdmwɛd é ngíne émbīd ámīn təléd, épɛ̄n mɛ yə̌l esyəə́l. Nɛ́n dêmbɛnléd dyam kəd éʼ mǔte. 7 Dɔ́ɔ ńhúné á ndɔɔb boŋ ńwōgē ehɔ́b élâŋge mɛ aá ‘Á-Sɔɔl, á-Sɔɔl, cheé ékə́ə́ boŋ étagté mɛ?’ 8 Dɔ́ɔ ńsɛdtɛɛ́ mɔ́ mɛɛ́ ken ‘Nzɛ́ɛ́ édíí A-Sáŋ?’ Boŋ áhɔ̄bē aá, ‘Mɛ-ɛɛ́ ndé Yesuɛ á Nazarɛt awě étagtɛɛ́, awě éhédé á meséb.’ 9 Bad ábe syáābɔ̄ɔ sêbédé bénnyīn échê emwɛdmwɛd boŋ bénkênwógké ehɔ́b éche mod awě ahɔ́béʼáá áwêm. 10 Dɔ́ɔ ńsɛdtɛɛ́ mɛɛ́, ‘A-Sáŋ cheé ńtə́ŋgɛ́né abɛl?’ Dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ álâŋgɛɛ́ mɛ aá, ‘Hidé ásē ékag á dyad tê á Damaskɔs. Nzé epedé áwed bɛ́lāā wɛ chǒm ésyə̄ə̄l éche Dyǒb átíídé aá ébɛl.’ 11 Échê emwɛdmwɛd é ngíne êmbɛ̌l meéhɛleʼaá anyínɛn. Né-ɔɔ́, bad ábe syáābɔ̄ɔ sêbédé bénchə̄ə̄ mɛ á ekáá békɛ̄ɛ̄n mɛ á dyad tê á Damaskɔs.

12 “Mod abédé á Damaskɔs awě béchə́géʼáá bán Ananiasɛ. Abédɛ́ɛ mod awě abɛ̌nléʼáá Dyǒb, áhīdē-ʼɛ mbéndé éche syánē bad bé Israɛl. Anwóŋ edúbé bwâmbwam átîntê e bad bé Israɛl ábe bédé á Damaskɔs. 13 Ananiasɛ ampɛ̌ áwêm, atyéém mɛ á nkəg, boŋ áhɔ̄bē aá, ‘A-mwǎnned Sɔɔl, bootéd anyínɛn ámpē.’ Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g membootéd anyínɛn ámpē, ńnɔné-ʼɛ mɔ́. 14 Anhɔ́b aá, ‘Dyǒb áde ábɛ̄d betaa ápwɛ́dé wɛ âbíi ḿme ntíi, ânyín awě mbəledɛ awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, âwóg-kɛ ane mbəledɛ ehɔ́b á nsəl. 15 Wɛ-ɛɛ́ wɛ̌bīd mɔ́ mbóŋ âláa bad bésyə̄ə̄l chǒm éche ényíné ne éche éwógé. 16 Bɔɔb-pɔɔ́, cheé-ɔ̄ ésinɛɛ́? Pádé ásē, ékwɛntɛn wɛɛ́ Yesuɛ mɔ́ adé wɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ bédusɛn wɛ. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l Dyǒb dɛ́wobé ḿmôŋ mbéb.’

Paalɛ aá Dyǒb álómé mɔ́ wɛ́ɛ
bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl

17 “Mentǐm ámbīd á Jerusalɛm. Áde ńkânnɛɛ́ á Ndáb-e-Dyǒb mennyín ndɔ́g. 18 Á ndɔ́g-te wɛ̂ mennyín Sáŋgwɛ́ɛ́. Anláá mɛ aá, ‘Bɛlé mehélé éwamsɛn ahide á Jerusalɛm áyə̄le bad ábe bédé á Jerusalɛm hɛ́n béekobpé chǒm éche wɛ́hɔ̄bpē tə̂ŋgɛne mɛ.’ 19 Dɔ́ɔ mɛ-ʼɛ ńkwɛntanné Sáŋgwɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́, ‘A-Sáŋ ábɛ́n bad bébíí bwâm nɛ́n bán nkagéʼáá á ndáb é mekáne ńkōbē, ńwanné-ʼɛ bad ábe bédúbpé wɛ. 20 Á póndé eche béwúɛʼɛ́ Stefanusɛ awě ahɔ́béʼáá mam tə̂ŋgɛnɛ wɛ, mměn membɛ́ áhed, ńkwɛntɛ́n mɛɛ́ béwúu mɔ́, mɛ-ʼaá menwálé nkobe ḿmé bad ábe bénwūū mɔ́.’ 21 Dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ álâŋgɛɛ́ mɛ aá, ‘Kǎg, áyə̄le mɛ̌lōm wɛ nchabnede, wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.’ ”

22 Ábê bad bémbɛ̄ béwōglān Paalɛ kə́ə́ŋne á póndé eche átúbé dǐn aá mɔ́kag wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Hɛ̂ dɔ́ɔ ábê bad bébóótédé abón bán “Nyémadɛn mɔ́! Nyéwúu mɔ́! Eékwognedɛɛ́ âbɛ́ á aloŋgé.” 23 Bébónéʼáá bépebté mbɔ́té ámīn, bépumté-ʼɛ ebumbú ámīn. 24 Hɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze álâŋgɛɛ́ éche sə́nze aá bétêd Paalɛ békɛɛn mɔ́ á ndáb e meláá. Anláá-ʼɛ bɔ́ aá béswâdted mɔ́ eʼtaŋgú âbɛl boŋ áhɔ̂b nzɔm echě ekəə́ boŋ bad bé Israɛl bétɔgké mɔ́. 25 Boŋ áde béháá mɔ́ âbɛl béswâdted mɔ́ eʼtaŋgú, dɔ́ɔ Paalɛ ásɛdtɛɛ́ sə́nze echě embɛ́ mɔ́ bɛnbɛn aáken, “Mbéndé ebagé kunze nɛ́n bán béswâdted mod awě mbéndé e Roma ébɛ́lé mɔ́ mod a Roma eʼtaŋgú áde béekáadtɛɛ́ mɔ́-yɛ?” 26 Áde ene sə́nze éwógé nɛ̂, ankɛ̌ wɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze ásɛdté mɔ́ aáken, “Cheé wɛwɛ ébɛlɛɛ́? Ane mod adíi mod a Roma.” 27 Dɔ́ɔ ane mod ambáá a sə́nze ákíí wɛ́ɛ Paalɛ boŋ ásɛdté mɔ́ aáken, “Láá mɛ, mod a Roma mɔ́ɔ édíí-yɛ?” Dɔ́ɔ Paalɛ ákwɛntanné aá, “Ɛɛ.” 28 Hɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nsábpé nkúú ḿ mɔné boŋ ngɔ́menaa a Roma ǎkwɛntɛ́n aá ḿbɛ̂ mod a Roma.” Dɔ́ɔ Paalɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Mɛ pɛn ndé mod a Roma se á nchyáátɛ́n.” 29 Áde bad ábe béhɛ́déʼáá Paalɛ awanɛn béwógé nɛ̂, ábwɔ̄g-ábwɔ̄g bêntɛdé mɔ́, bésídé ámbīd. Mbwɔ́g ménkōb ane mod ambáá a sə́nze áde ádíbté nɛ́n aá Paalɛ adíi mod a Roma aá mɔ́hēdē-ʼɛ mɔ́ á mehaŋ áde mɔ́nkêntə́ŋgɛ́nné.

Paalɛ atyéémé á nkáásé áʼsō éʼ káánsɛl

30 Mod ambáá a sə́nze ahɛdéʼáá akoŋ dé ahɛd áte âsóŋtɛn chǒm éche bad bé Israɛl béhɔ́bé bán Paalɛ abɛlé. Né-ɔɔ́, nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, anhɔ́b aá béhûd Paalɛ bengɔbéngɔ̄bē á mekáá, anlébé-ʼɛ beprisɛ bémbáá ne káánsɛl esyəə́l aá bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ békôb mbom. Dɔ́ɔ átédé Paalɛ boŋ átīīdē mɔ́ áʼsō ábāb.

23

1 Paalɛ annɔ̌n ábê bad bé káánsɛl á mǐd mé mbɔm, boŋ áhɔ̄bē aá “A-baányaŋ, kə́ə́ŋne eʼchii, nlém ńsáá mɛ á abum bwâmbwam nyaa echě ádêm aloŋgé ádíí áʼsō éʼ Dyǒb.” 2 Hɛ́ɛ prisɛ ambáámbáa, Ananiasɛ, álâŋgɛɛ́ bad ábe bébédé bɛnbɛn ne Paalɛ aá bébɔm mɔ́ abɛ́n á nsəl. 3 Dɔ́ɔ Paalɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Dyǒb ámpē dɛ́bɔ̌m wɛ. Ehóhó é chǒm chɛ́n! Edyɛɛ́ hɛ̂ ebɛnlad mbéndé âkáad mɛ, boŋ ké nɛ̂, mmǒn ebóoʼ mbéndé ahɔ́b áde éhɔ́bé wɛɛ́ bébɔm mɛ.” 4 Hɛ́ɛ bad ábe bémbɛ̄ bɛnbɛn ne Paalɛ bélâŋgɛɛ́ mɔ́ nɛ́n bán, “Esyə́əʼ prisɛ ambáámbáa a Dyǒb.” 5 Paalɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ nɛ́n aá, “A-baányaŋ, menkêmbííʼɛ́ mɛɛ́ mɔ́ adé prisɛ ambáámbáa. Eyale e Dyǒb éhɔ́bé aá, ‘Mod eetə̂ŋgɛnɛɛ́ mod awě akamlan bad mekan mé mbéb ahɔ́b áyə̄l.’ ”

6 Áde Paalɛ anyíné aá átîntê e echoŋ é bad éche ébédé áhed, baahɔ́g bédé bad bé epepé é Sadusia ábíníí-ʼɛ bédé bad bé epepé é Farisia, anchə́géd ehɔ́b aláá bad bé káánsɛl aá, “A-baányaŋ, ndíi mod a epepé é Farisia mbɛ́-ʼɛ mwǎn a mod a epepé é Farisia. Ndé á nkáásé hɛ́n áyə̄le nɛ́n nsumé nlém nɛ́n mɛɛ́ bad ábe béwédé bɛ́puú ámpē.” 7 Ahɔ́b áde áhɔ́bé nɛ̂, bad bé epepé é Farisia ne bé epepé é Sadusia bêmbootéd asɛlɛn. Echoŋ é bad éche ébédé áhed ênkabɛ́n áte. 8 (Nɛ́n dêmbɛnléd áyə̄le bad bé epepé e Sadusia béndūbē nɛ́n bán nzé mod awédé eépuudɛ́ɛ́ ámpē, bédúbé bán ángɛl éesaá, bédúbé-ʼɛ nɛ́n bán eʼdəə́dəŋ béesaá. Boŋ Befarisia pɛn béndūbē bán ḿmɛ́n metɔ́n mésyə̄ə̄l méláán médé.) 9 Ehɔ́b émbɛ̄ échə́gké ábɛ̂ bad ngíne ngíne dɔ́ɔ doŋge dé bemeléede bé mbéndé ábe bémbɛ̄ á epepé é Befarisia bétyéémé ámīn, bébootéd abón ngíne ngíne bán, “Séenyînnɛɛ́ anɛ́n mod awusé ké ahɔ́g. Kapɔ́g né edəə́dəŋ kéʼɛ ángɛl ekoó mɔ́ dyam aláa!” 10 Ḿmê mpentɛn ménchə̄gē nyaa echě nlém ńhúnéʼáá ane mod ambáá a sə́nze aá béhɛle bényāb Paalɛ áte. Né-ɔɔ́, anláá éche sə́nze aá békɛ á amute-tê wɛ̂, béhûd Paalɛ á mekáá ḿme ábê bad boŋ békɛɛn mɔ́ á ndáb e meláá.

11 Ḿmê nkuu děn, Sáŋgwɛ́ɛ́ antyéém Paalɛ á nkəg, aláá mɔ́ aá, “Weebááʼ, ngáne ébídé mɛ mbóŋ á Jerusalɛm, wɛ̌bīd mɛ mbóŋ ámpē á Roma.”

Béhə́gké Paalɛ

12 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé mbwɛmbwɛ, nguse é bad bé Israɛl bêmbǒm bébɛl ntíi, bémwɛ̄ melɛ̌ nɛ́n bán béedyáá chǒmchǒm, béemwáá-ʼaá chǒmchǒm kə́ə́ŋ ne béwúú Paalɛ. 13 Bɔ́ bad ábe bêmbɛl ḿmɛ́n ntíi béntōm móom méniin. 14 Dɔ́ɔ békíí wɛ́ɛ beprisɛ bémbáá ne belyə́ged bé dyad boŋ bélāŋgē bɔ́ nɛ́n bán, “Sêmwédé melɛ̌ ne amwɛ́ děn nɛ́n bán séeháá chǒmchǒm á nsəl kə́ə́ŋ né sêwúú Paalɛ. 15 Né-ɔɔ́, nyáābe bad bé káánsɛl nyélóme mod ambáá a sə́nze a bad bé Roma nsəl nɛ́n bán ápiined nyé Paalɛ. Nyêbâmtan nɛ́n bán nyêkooʼ mam mémpēe ahɛd áte áyə̄l echê. Boŋ sé pɛn sɛ́ɛ̄bɛ̄ mboŋsɛ́n âwúu mɔ́ adɛ̂hɔ́b aá mɔ́pag hɛ́n.” 16 Boŋ Paalɛ mwǎnyaŋ a mmwaád mwǎn anwóg ntíi ḿme bébɛ́lé âwúu Paalɛ. Né-ɔɔ́, ankɛ̌ á ndáb e meláá ákɛ aláá mɔ́. 17 Dɔ́ɔ Paalɛ áchəgɛɛ́ sə́nze pɔ́g boŋ álāŋgē chɔ́ aá, “Kɛɛnéʼ enɛ́n kɔ́demod wɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze awóó dyam âláa mɔ́.” 18 Hɛ́ɛ ene sə́nze étédé ene kɔ́demod boŋ ákɛɛné mɔ́ wɛ́ɛ mod ambáá a sə́nze. Hɛ́ɛ ene sə́nze élâŋgɛɛ́ mod a mbáá a sə́nze aá, “Paalɛ awě adé á mbwɔg mɔ́ achəgé mɛ aá ḿpɛɛn enɛ́n kɔ́demod áwôŋ áyə̄le enɛ́n kɔ́demod ewóó dyam âláa wɛ.” 19 Dɔ́ɔ ane mod ambáá a sə́nze áchə́ŋgé mɔ́ á ekáá boŋ ásīdnād mɔ́ á nkəg ásɛdté mɔ́ aá “Cheé éhɛdɛɛ́ mɛ aláa?” 20 Dɔ́ɔ ene kɔ́demod élâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Bad bémbáá bé Israɛl bétíídé nɛ́n bán bɛ́lāā wɛ bán épɛɛn Paalɛ áʼsō éʼ káánsɛl, ne mbâmtɛn nɛ́n bán káánsɛl ehɛde mam mémpēe atóŋ dé ahɛd áte tə̂ŋgɛne Paalɛ. 21 Boŋ weewóglán bɔ́ áyə̄le bad bédé tómaa móom méniin ábe bɛ́sɔɔ́m âsin mɔ́. Bémwédé melɛ̌ nɛ́n bán béedyáá chǒmchǒm béemwáá-ʼaá chǒmchǒm kə́ə́ŋ né béwúú mɔ́. Bémáá aboŋsɛn, bésine-ʼɛ chǒm éche wɛ́hɔ̄bpē.” 22 Dɔ́ɔ ane mod ambáá a sə́nze álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Weeláŋgé modmod wɛɛ́ mɔ́lāŋgē mɛ ádɛ́n dyam.” Amaá-ʼaá ahɔ́b nɛ̂ dɔ́ɔ áláŋgé ene kɔ́demod aá ákag.

Békɛ́ɛ́né Paalɛ wɛ́ɛ nkamlɛnɛ, Fɛligsɛ

23 Dɔ́ɔ ane mod ambáá a sə́nze áchɛ́nlé éche sə́nze émbáá émpēe ébɛ boŋ álāŋgē bɔ́ nɛ́n aá, “Nyétêd mbwɔ́kɛl é sə́nze ébɛ, nyéboŋsɛn chɔ́ âkɛ á Kaisaria nchoo ne sə́nze móom saámbé éche ékɛɛne hɔ́sɛ ne mbwɔ́kɛl é sə́nze ébɛ éche éwanne mekoŋ. Nyáābɔ̄ɔ nyéboŋsɛn nyéhide dyam ngə́ŋ abog nkuu. 24 Nyéhɛde-ʼɛ Paalɛ hɔ́sɛ eche ěkɛɛ́n mɔ́. Nyélyə́ged mɔ́ nyépɛɛn mɔ́ wɛ́ɛ nkamlɛnɛ Fɛligsɛ ésebán dyam dé mbéb ábɛnlédé mɔ́.” 25 Bédêkɛ̌ antel kálag eche bénwālɛ̄ɛ̄ echě ehɔ́be nɛ́n aá,

26 “Mɛ, Kladios Lisiasɛ mɛ-ɛɛ́ ntenle wɛ, nkamlɛnɛ a edúbé ambáá, Fɛligsɛ. Nlɛ̌nté wɛ. 27 Bad bé Israɛl bénkōb anɛ́n mod béhɛdé-ʼɛ mɔ́ awúu. Nsóŋtɛ́né-ʼaá mɛɛ́ adíi mod a Roma, dɔ́ɔ syáābe échêm sə́nze sékíí mɔ́ ahúd áwab mekáá. 28 Nhɛdéʼáá mɛɛ́ ḿbíi chǒm éche béhɔ́bé bán abɛlé. Né-ɔɔ́, menkɛɛ́n mɔ́ á káánsɛl. 29 Nhɛdé áte nnyíné nɛ́n mɛɛ́ eébɛlɛɛ́ dyam áde álûmte nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né awɛ́ kéʼɛ atə́ŋgɛ́né akɛ á mbwɔg. Mam mésyə̄ə̄l ḿme béhɔ́bé bán abɛlé médíi mam ḿme ménɔne échab mbéndé. 30 Béláŋgé-ʼaá mɛ bán bad bé Israɛl béhəgke mɔ́ âwúu mɔ́, dɔ́ɔ ńlómé mɔ́ áwôŋ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g. Nláŋgé-ʼɛ bad ábe béhíde mɔ́ mekuu mɛɛ́, béhyɛ béláa wɛ chǒm éche béhɔ́bé bán abɛlé.”

31 Échê sə́nze êmbɛ̌l ngáne bénlāāʼɛ́ bɔ́ bán bébɛl. Béntēd Paalɛ békɛ̄ɛ̄n mɔ́ nkuu ne nkuu kə́ə́ŋ bépɛ̄ɛ̄n mɔ́ á dyad á Antipatris. 32 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, sə́nze éche ékɛ́ɛ́náá mekuu êntǐm ámbīd á ndáb e meláá, bétɛ̄dē sə́nze éche ékɛ́ɛ́néʼáá hɔ́sɛ âkɛɛn Paalɛ. 33 Bênkɛɛ́n mɔ́ á dyad á Kaisaria. Áde bépédé bêmbɛ̌ nkamlɛnɛ ene kálag bébɛ̄-ʼɛ Paalɛ áwe mekáá. 34 Áde ane nkamlɛnɛ áláá ene kálag ansɛdéd Paalɛ aáken mbwɔ́g ehéé ábídé. Áde ásóŋtɛ́né aá Paalɛ abídé á mbwɔ́g e Silisia, 35 anhɔ́b aá, “Mɛ̌wōg kéchéé éche éwóó ahɔ́b nzé bad ábe béhíde wɛ mekuu bépédé.” Hɛ́ɛ áláŋgé sə́nze aá békɛɛn Paalɛ á ndáb e kə̂ŋ eche kə̂ŋ Hɛrɔdɛ ánlōŋgē, bénɔne-ʼɛ mɔ́ áhed.

24

Paalɛ atyéémé á nkáásé áʼsō wɛ́ɛ Fɛligsɛ

1 Ámbīd e eʼpun éʼtáan, prisɛ ambáámbáa Ananiasɛ, ankɛ̌ á Kaisaria nchoo ne doŋge á bad bémbáá bé dyad ne mod a mbéndé nhɔ́g awě béchə́géʼáá bán Tɛtulusɛ. Bêmpɛ̌ áʼsō wɛ́ɛ nkamlɛnɛ Fɛligsɛ, béhɔ́b mekan ḿme béhɔ́bé bán Paalɛ abɛlé. 2 Dɔ́ɔ béchə́gé Tɛtulusɛ boŋ ábootéd Paalɛ mekan ahɔ́b á yə̌l, aá, “Á-nkamlɛn Fɛligs, wɛ awě edúbé échábé ámīn. Debyɛ́ɛ́ áde ébɛnladté âkamlɛn ápɛ́ɛ́nédé syánē nsaŋ á etûn é póndé. Ebɛlé-ʼɛ nhəŋlɛ́n híin ḿme ḿpɛ́ɛ́né mboŋ áwɛ̄d aloŋ-tê. 3 Sêkobé-ʼɛ nɛ̂ hǒm ásyə̄ə̄l ne póndé ésyə̄ə̄l. Sêságnan-nɛ wɛ bwâmbwam. 4 Meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ nɛ́n mɛɛ́ ḿbud wɛ póndé abébed boŋ pɛn ndəə́ acháŋ nɛ́n mɛɛ́ ébɛnled áboŋ eʼboŋ bé nlém, éhɛ̂ sé mwǎ etə́l, éwóglɛn mwǎ dyam awě séwóó ahɔ́b. 5 Sênyíné nɛ́n bán anɛ́n mod adé ekun é mbéb átîntê e bad. Apɛɛ́né epuutéd átîntê e bad bé Israɛl nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, adé-ʼɛ nlyə́ged nhɔ́g a epepé e Naazarin. 6 Aponé edúbé é ndáb e Dyǒb asuded, dɔ́ɔ sékóbé mɔ́. * 8 Nzé esɛ̌dté mɔ́, mekan ḿme álāāʼɛ́ wɛ mmǒŋ wɛ́nyīn nɛ́n wɛɛ́ chǒm éche séhɔ́bɛɛ́ édé mbále.” 9 Bad bé Israɛl ábe bémbē áhed, bɔ́mpē bénsɔ̄l áte béhɔ́b bán mekan ḿme Tɛtulusɛ áhɔ́bɛɛ́ médé mbále.

Paalɛ akáádé nkáá áʼsō wɛ́ɛ Fɛligsɛ

10 Hɛ́ɛ dɔ́ɔ nkamlɛnɛ, Fɛligsɛ ábágé Paalɛ etə́l aá áhɔ̂b akan, boŋ Paalɛ ábootéd ahɔ́b aá, “A-sáŋ, mbíí nɛ́n mɛɛ́ ekɛ́kāād nkáásé á aloŋ tê hɛ́n á etûn é póndé, né-ɔɔ́ ndé menyiŋge âkáa ḿmêm nkáá áwoŋ eʼsó. 11 Nzé ehɛdé áte, mmǒŋ wɛɛ́nyīn nɛ́n wɛɛ́ éētōmɛ̄ɛ̄ dyôm dé eʼpun ne éʼbɛ áde ńkíí á Jerusalɛm âbɛ Dyǒb edúbé. 12 Ké epun bad bé Israɛl béetánɛɛ́ nɛ́ɛ sé mod sépentanné á Ndáb-e-Dyǒb, béētāne-ʼáa nɛ́ɛ ḿpuutadté bad, ken á ndáb e mekáne kéʼɛ kéhéé á dyad tê. 13 Béewóoʼɛ́ chǒmchǒm éche élûmte nɛ́n bán mam ḿme béhɔ́bé bán mbɛlé médé mbále. 14 Boŋ nkwɛntan pɛn nɛ́n mɛɛ́, mbɛnle Dyǒb áde ábɛ̄d betaa bébɛ́nléʼáá, ahíd áde ńhídɛɛ́ Nzii echě etə́ŋgɛ́né. Ndúbpé kə́ə́ŋne mam mésyə̄ə̄l ḿme méténlédé á mbéndé e Mosɛɛ ne á kálag é bekal béʼdəə́dəŋ. 15 Mɛ́mpē nsumé nlém ne Dyǒb melemlem nɛ́ɛ ábɛ́n bad běn ámpē, nɛ́n mɛɛ́ bad bésyə̄ə̄l bɛ́puú, bé bwâm ne bé mbéb. 16 Nɛ̂ dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ ńwané áte póndé ésyə̄ə̄l âbɛl boŋ nlém ńsâŋ mɛ á abum áʼsō éʼ Dyǒb ne áʼsō é baányoŋ. 17 Mensyə̌g akɛ á Jerusalɛm nguse é mwɛ̌, né-ɔɔ́ menkɛ̌ áwed âwânled ábêm bad mwǎ mɔné ne âbɛ Dyǒb mendɛ. 18 Áde ńhídɛɛ́ ḿmɛ́n mekan ámbīd, dɔ́ɔ ábɛ́n bad bétáné mɛ á Ndáb-e-Dyǒb, áde ḿmáá mekún mé nwobe amad. Ndun e mod eebédɛɛ́ áhed, mpuutéd-tɛ ménkêmbáá. 19 Boŋ bad bé Israɛl bébédé áhed ábe bémbīd á mbwɔ́g e Esia. Ké bad bébágéʼáá bépag áwôŋ âláa wɛ dyam áde ḿbɛ́lé né bɔ́ɔ béntə̄ŋgɛ̄n apɛ, nzé émbɛ̄ nɛ́n bán membɛ̌l dyam. 20 Kéʼɛ ábɛ́n bad ábe bédé hɛ́n, běn béláa wɛ dyam dé mbéb áde mêmbɛnlé áde bénkāādtē ḿmêm nkáá áʼsō éʼ káánsɛl, 21 éetómɛɛ́ dyam ahɔ́g áde mêmbɛnlé. Menchə́géd ehɔ́b nɛ́n mɛɛ́ ‘Békáadte mɛ chii nɛ́n áyə̄le ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ bad ábe béwédé bɛ́puú.’ ”

22 Fɛligsɛ abédɛ́ɛ mod awě ammǎd Nzii e mbále asôŋtɛn. Dɔ́-ʼaá áhúdé nkáásé ásē. Anláá bɔ́ aá, “Nzé nkamlɛnɛ Lisiasɛ apedé, dɔ́ɔ mɛ́bīdɛ̄dtē ḿmɛ́n nkáá mbakú.” 23 Hɛ́-ʼaá áláŋgé sə́nze e mbáá echě enɔnéʼáá Paalɛ aá átêd Paalɛ, ábɛ̂ ánɔne mɔ́. Aá, boŋ pɛn ábɛ mɔ́ mwǎ kunze áhɛ́-ʼɛ etə́l nɛ́n besón ábɛ Paalɛ béhyɛnad mɔ́ kéchéé éche átógnɛ́né.

Paalɛ atyéémé áʼsō wɛ́ɛ Fɛligsɛ bɔ́ Drusilia

24 Nguse é eʼpun ámbīd enɛ̂, Fɛligsɛ ampɛɛ́n mwaád Drusilia. Drusilia abédɛ́ɛ mwǎn a Israɛl. Fɛligsɛ anlóm Paalɛ achəg, âwóglɛn nkalaŋ ḿme Paalɛ álâŋgɛɛ́ mɔ́ tə̂ŋgɛne adúbe á Yesu Krǐstəə. 25 Paalɛ aboótédé-ʼaá mɔ́ akale, álāŋgē mɔ́ ngáne mod átə́ŋgɛ́né abɛ́ á bwâm awále, ngáne mod átə́ŋgɛ́né yə̌l achə́ə bwâm, ne Epun é nkáá eche éhúɛʼ. Dɔ́ɔ mbwɔ́g ńkóbé Fɛligsɛ. Hɛ́ɛ áhɔ́bɛɛ́ aá “Sébé ekag bɔɔb. Nzé nkudé etə́l ámpē mɛ̌chɛ̄lē wɛ.” 26 Mewêmtɛn mébédé mɔ́ ámpē aá Paalɛ ǎbɛ mɔ́ mwǎ mɔné ámbīd-ámbīd, nɛ́n dêmbɛ̌l alóméʼáá mɔ́ achəg póndé tɛ́ ákanlé mɔ́.

27 Nɛ́n dêmbɛnléd áyə̄le mwɛ̌ ḿbɛ, dɔ́ɔ Pokus Fɛstusɛ átédé etə́l éche Fɛligsɛ nɛ́ɛ nkamlɛnɛ. Ngáne Fɛligsɛ áhɛ́déʼáá aá bad bé Israɛl béwógɛn mɔ́ bwâm, antɛdé Paalɛ á mbwɔg.

25

Paalɛ aá Kaisɛɛ múmɔ́ ákáad mɔ́

1 Fɛstusɛ ampɛ̌ á mbwɔ́g e Kaisaria âtéd atii dé nkamlɛn. Eʼpun éʼláán ámbīd enɛ̂, ambíd á mbwɔ́g e Kaisaria ákɛ̄ á Jerusalɛm. 2 Á Jerusalɛm wɛ̂, beprisɛ bémbáá ne bad bémbáá bé Israɛl bénlāā Fɛstusɛ mekan ḿme béhɔ́bé bán Paalɛ abɛlé. Bénchāŋ Fɛstusɛ 3 bán áwôŋgɛn bɔ́ âbɛl bépɛɛn Paalɛ á Jerusalɛm. Bénlāā mɔ́ nɛ̂ áyə̄le bênhəg âwúu mɔ́ á nzii. 4 Fɛstusɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Paalɛ adé á mbwɔg á Kaisaria, mměn-nɛ mɛ̌tǐm ámbīd áwed mwǎmpīn ḿ póndé. 5 Né-ɔɔ́, nzé édé nɛ́n bán Paalɛ abɛlé dyam dé mbéb, ábɛ̄n bad bémbáá béhîd mɛ á Kaisaria, bésɔ́mɛn mɔ́.”

6 Fɛstusɛ andyɛɛ́ á Jerusalɛm ámpē dyam eʼpun waam kéʼɛ dyôm boŋ átiméʼ á Kaisaria. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, andyɛɛ́ ásē ákáad nkáá. Anhɔ́b aá bépɛɛn Paalɛ á kóte. 7 Áde bépɛ́ɛ́né Paalɛ, bad bé Israɛl ábe bémbīd á Jerusalɛm béntyēēm mɔ́ bɛnbɛn bébootéd eʼbébtéd éʼ mekan ahɔ́b, ábe béhɔ́bé bán abɛlé, boŋ bénkênhɛnlé alúmed nɛ́n bán akoó ḿmê mekan abɛl. 8 Paalɛ anhɔ́b aá mekan ḿme béhɔ́bɛɛ́ mɔ́ áyə̄l méesaá mbále. Anhɔ́b aá, “Meébɛlɛɛ́ dyamdyam áde álûmte bán ntə̂ŋgan mbéndé e bad bé Israɛl, kéʼɛ Ndáb-e-Dyǒb kéʼɛ Kaisɛɛ a Roma.” 9 Fɛstusɛ ahɛdéʼáá aá mɔ́kud dǐn á bwâm áʼsō éʼ bad bé Israɛl. Né-ɔɔ́, ansɛdéd Paalɛ aá, “Ebǒŋsɛ́né akɛ á Jerusalɛm âbɛl nɛ́n ńkáad wɛ áwed tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mam ḿme béhɔ́bɛɛ́ wɛ á yə̌l-ɛ?” 10 Paalɛ anhɔ́b aá, “Á kóte eche Kaisɛɛ a Roma dɔ́ɔ ńtyéémé nɛ́n, áhed dɔ́-ʼaá bétə́ŋgɛ́né mɛ akáad. Meébɛlɛɛ́ bad bé Israɛl dyam dé mbéb ké ahɔ́g, mmǒn ámpē ebíí nɛ̂ bwâm. 11 Nzé édé nɛ́n bán mbóó mbéndé echě ekwǒgnédé mbakú e kwééd, né nkwɛ̌ntɛ́né awɛ́. Boŋ nzé édé nɛ́n bán mam ḿme béhɔ́bɛɛ́ mɛ áyə̄l méesaá mbále, né modmod eewóoʼɛ́ kunze âbɛ mɛ áwab mekáá. Né-ɔɔ́, nhɔ́be nɛ́n mɛɛ́ Kaisɛɛ múmɔ́ ákáad mɛ.” 12 Dɔ́ɔ Fɛstusɛ álə́ŋtɛ́né nló ne ábē bad ábe bélébé mɔ́, boŋ ákwɛntán aá, “Ngáne émáá ahɔ́b wɛ̌ Kaisɛɛ mɔ́ɔ̄kāād wɛ, etə́ŋgɛ́né akɛ wɛ́ɛ Kaisɛɛ.”

Fɛstusɛ alúmté kə̂ŋ Agripa nkáá ḿme Paalɛ áte

13 Nguse é eʼpun ámbīd enɛ̂, kə̂ŋ Agripa bɔ́ Bɛnisɛ, bêmpɛ̌ á Kaisaria âkob Fɛstusɛ nken. 14 Áde bémádé áwed nguse é eʼpun, Fɛstusɛ anlúméd kə̂ŋ Agripa ehɔ́b éche Paalɛ áte. Anláá mɔ́ aá, “Mod adé hɛ́n awě Fɛligsɛ ânchenɛ́ɛ́ á mbwɔg. 15 Áde ḿpédé-ʼɛ á Jerusalɛm, beprisɛ bémbáá bé Israɛl ne bad bémbáá bé dyad bénhɔ̄b mam ḿme béhɔ́bé bán abɛlé, bécháŋ-ʼɛ mɛ bán nkwid mɔ́ nkáá. 16 Boŋ mɛ-ʼɛ menláá bɔ́ mɛɛ́ bad bé Roma béwóó elem nɛ́n, béehɛlɛ́ɛ́-sɛ bébídéd mbakú nɛ́n bán mod akwedé nkáá, ésebán asébpé akáádé ḿme nkáá áʼsō wɛ́ɛ bad ábe bésɔ́mné mɔ́. Bétə́ŋgɛ́né mɔ́ etə́l abɛ âkáa ḿme nkáá. 17 Né-ɔɔ́, áde bépédé hɛ́n, menkêmbébédté póndé. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé sáŋgɛ́n, mendyɛ̌ ásē á kóte nhɔ́b-pɛ mɛɛ́ bépɛɛn mɔ́. 18 Bad ábe bésɔ́mné mɔ́ béntyēēm ámīn âhɔ́b mam ḿme ábɛ́lé, boŋ bénkênhɔ́bpé bán abɛlé dyam dé mbéb ké ahɔ́g áde ménwēmtɛ̄nnē mɛɛ́ bɛ́hɔ̄b bán abɛlé. 19 Ehɔ́b ésyə̄ə̄l ébédɛ́ɛ nswaŋ ḿme bénwōŋgē ne Paalɛ tə̂ŋgɛne adúbe ádāb ne dǐn á mod nhɔ́g awě béchəgɛɛ́ bán Yesuɛ awě amaá awɛ́ boŋ Paalɛ ahɔ́be aá adé á aloŋgé. 20 Menkênkoŋgé abíi ngáne ńhɛ́láá-sɛ ńhɛ̄d ḿmɛ́n mekan áte, né-ɔɔ́, mensɛdéd Paalɛ nzé ǎdə̌ŋ akɛ á Jerusalɛm âbɛl boŋ békáad mɔ́ áwed tə̂ŋgɛne mekan ḿme béhɔ́bé bán abɛlé. 21 Boŋ Paalɛ anhɔ́b aá bébɛ̂ bébane mɔ́ á mbwɔg kə́ə́ŋ ne á póndé eche Kaisɛɛ ábīdēdtē ḿme nkáá mbakú. Né-ɔɔ́, menhɔ́b mɛɛ́ sə́nze ébɛ̂ énɔne mɔ́ kə́ə́ŋ ne á póndé eche mɛ́lōmmē mɔ́ wɛ̂ Kaisɛɛ.” 22 Hɛ́ɛ kə̂ŋ Agripa álâŋgɛɛ́ Fɛstusɛ aá, “Mměn mɛ̌dəŋ anɛ́n mod awóglɛn.” Fɛstusɛ antimtɛ́n mɔ́ aá, “Wɛ̌wōglɛ̄n mɔ́ chǎn.”

23 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, Agripa bɔ́ mwǎnyaŋ Bɛnisɛ bêmpɛ̌ ne edúbé ésyə̄ə̄l ne esímo. Bénsɔ̄l á ndáb eche mbwɔ́g éládnéʼáá nchoo ne sə́nze é mbáámbáa ne bad bémbáá bé dyad. Fɛstusɛ anhɔ́b aá békɛ bétêd Paalɛ bépɛɛn mɔ́. 24 Dɔ́ɔ Fɛstusɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “A-kə̂ŋ Agripa ne bad bésyə̄ə̄l ábe syáābɔ̄ɔ sêdé hɛ́n. Anɛ́n mod awě nyényínɛɛ́ hɛ́n nɛ́n, adíi mod awě bad bé Israɛl, ábe bédé wɛ́n ne ábe bédé á Jerusalɛm bépɛ́ɛ́né ehɔ́b áwêm bán abɛle mekan mé mbéb. Béhâg eʼsaád nɛ́n bán eetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ á aloŋgé. 25 Boŋ mměn meenyínɛɛ́ dyamdyam áde anɛ́n mod ábɛ́lé áde átə́ŋgɛ́né kwééd. Ngáne édíí-ʼaá bán mwěn-ɛɛ́ anhɔ́b aá Kaisɛɛ mwěn-ɛɛ́ ǎkāād ḿme nkáá, né-ɔɔ́, nhɔ́bé mɛɛ́ mɛ̌lōm mɔ́ áwed. 26 Ké nɛ̂, meékooʼɛ́ dyam awóŋ áde mɛ́telɛ́ɛ́ Kaisɛɛ áyə̄l echê. Né-ɔɔ́, mpɛɛ́né mɔ́ hɛ́n áʼsō éʼ bad, bwâmbwam áʼsō ábôŋ, a-kə̂ŋ Agripa, âbɛl boŋ nzé mmaá éche ehɔ́b ahɛd áte, ńwôŋ chǒm éche mɛ́tenlé. 27 Áyə̄le nɛ́n éebáá bwâm mɛ âlóm mod á mbwɔg ésebán nlûmte áte bwâm dyam áde ákóó abɛl.”

26

Paalɛ akáádé ḿme nkáá áʼsō wɛ́ɛ kə̂ŋ Agripa

1 Dɔ́ɔ kə̂ŋ Agripa álâŋgɛɛ́ Paalɛ aá, “Ewóó kunze bɔɔb âhɔ́b dyam.” Paalɛ ansálé ekáá áte, boŋ ábootéd akáa. Anhɔ́b aá, 2 “A-kə̂ŋ Agripa, ntédé nɛ́n mɛɛ́ yə̌l eboó mɛ áte ânyín nɛ́n ntyéémé áwoŋ eʼsó chii âkáa âhúd mekan mésyə̄ə̄l áyə̄l ḿme ábɛ́n bad bé Israɛl béhɔ́bɛɛ́ bán mbɛlé. 3 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nɛ́n, mbíí nɛ́n mɛɛ́ edíi mod awě asóŋtɛ́né eʼlem éʼ bad bé Israɛl, ne wɛ́ɛ nswaŋtɛn ḿbídɛɛ́ bɔ́. Né-ɔɔ́ ncháa wɛ nɛ́n mɛ́ɛ éched yə̌l, éwóglɛn mɛ. 4 Ábêm bad bé Israɛl bébíí aloŋgé ádêm se á mwěndemé áde ḿbédé á Jerusalɛm. 5 Bélyɔ́gé mɛ abíi. Nzé bédə́ə́-ʼɛ, né běn béhɛlé bébíd mbóŋ nɛ́n bán se á mbooted, mbédé mod a epepé éche éhídeʼ ḿmɛ̄d mekan mé Dyǒb ámbīd nyaa echě ewúú áte. Nhídeʼ ngáne mod a epepé é Befarisia átə́ŋgɛ́né abɛl. 6 Bɔɔb-pɔɔ́, nzé ntyéémé á nkáásé hɛ́n chii, né édíi áyə̄le eʼlyə́g bé nlém ábe ńwóó nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb dɛ́bɛlé ábɛ̄d betaa chǒm éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛlé bɔ́. 7 Ádɛ́n dyam dɔ́-ʼaá ḿmɛd metúmbé dyôm ne mébɛ mésúmé nlém áyə̄l bán bɛ́kǔd, abɛ áde bébagɛɛ́ Dyǒb edúbé nkuu ne mǔte. Boŋ ábɛ́n eʼlyə́g bé nlém běn-naá éʼkə́ə́ boŋ bad bé Israɛl béhɔ̄bēʼ mɛ mam mé mbéb á yə̌l, a-kə̂ŋ. 8 Cheé ékə́ə́ boŋ nyé bad bé Israɛl nyéēhɛ̄lē adúbe nɛ́n bán Dyǒb ápuudte bad ámbīd e kwééd? 9 Mměn ámpē menwémtɛ́n mɛɛ́ ntə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ńhɛ́dé nzii ésyə̄ə̄l âbébed dǐn áde Yesuɛ, mod a Nazarɛt. 10 Né-ʼaá mêmbɛnlé á Jerusalɛm. Menkǔd kunze wɛ́ɛ beprisɛ bémbáá, nhɛ́-ʼɛ bad bé Dyǒb híin á mbwɔg. Nzé bémbīdēd-tɛ mbakú nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né awɛ́, mɛ́mpē nkwɛ̌ntánnáá. 11 Memmɛntɛ́n bɔ́ akɔ́gsɛn á ndáb é mekáne ésyə̄ə̄l, ńhɛdé nɛ́n mɛɛ́ béhɔ̂b Yesuɛ mam mé mbéb áyə̄l. Ekaŋ énkōb mɛ áte áyə̄l echâb nyaa echě ńkágéʼáá á myad mé meloŋ mémpēe âtaged bɔ́.

Paalɛ ahɔ́bé ngáne ámwédé Yesuɛ atimɛn

(Mbɛl 9.1-19; 22.6-16)

12 “Enɛ́n nzɔm chɔ́ɔ ekəə́ boŋ ńkǎg á Damaskɔs ne kunze ne ekag éche beprisɛ bémbáá bêmbɛɛ́ mɛ. 13 A-kə̂ŋ, á nzii wɛ̂, dyam kəd, dɔ́-ʼaá ńnyíné eʼnyínɛn bé ekíde ábe éʼpɛneʼ tómaa enyɛn, éʼbídé ámīn éʼləŋnéd mɛ ne bad ábe syáābɔ̄ɔ sênwǒŋ. 14 Sé moosyəə́l sênhún ásē. Hɛ́ɛ ńwógé ehɔ́b élâŋge mɛ á ehɔ́b é Hibru aá, ‘Á-Sɔɔl, á-Sɔɔl, cheé ékə́ə́ boŋ ehɛ́ mɛ á meséb. Nzum echě éwannɛɛ́ mɛ edíi nɛ̂ŋgáne mwǎn ákwaglɛɛ́ abíi ányaŋ. Echě yə̌l chěn-ɛɛ́ ábɛlɛɛ́ mbéb.’ 15 Dɔ́ɔ ńsɛ́dté mɔ́ mɛɛ́ ‘A-Sáŋ, Nzɛ́-módɛ́ édíí?’ Dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ átimtanné mɛ aá, ‘Mɛ-ɛɛ́ ndé Yesuɛ awě éhāgkē á meséb. 16 Bɔɔb-pɔɔ́, hidé ásē étyéem ámīn. Mpiídé wɛ âpwɛd wɛ nɛ̂ŋgáne áwêm mbəledɛ. Wɛ-ɛɛ́ wɛ̌lāā bad ábe bélyə́gé ásē chǒm éche ényíné chii ne éche mɛ́lūmēdtē wɛ á póndé echě ehúɛʼ áʼsō. 17 Mɛ̌sǒŋ ádōŋ aloŋgé á mekáá mé bad bé Israɛl ne á mekáá mé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe mɛ́lōmmē wɛ áwab. 18 Wɛ-ɛɛ́ wɛ̌nedé bɔ́ mǐd âbɛl béhide á ehíntɛ́n-tê, békud eʼnyínɛn bé ekíde, béhīdē-ʼɛ ásē e nkamlɛn ń Satan bétim á nkamlɛn ń Dyǒb. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l bɛ́kǔd alagsɛn dé mbéb, bébɛ̄-ʼɛ hǒm ahɔ́g ne bad ábe Dyǒb ásáŋté ne adúbe áde bédúbpé mɛ.’

Paalɛ ahɔ́bé chǒm éche ékə́ə́
boŋ bad bé Israɛl bésɔ́mɛ́n mɔ́

19 “Né-ɔɔ́, a-kə̂ŋ Agripa, ndɔ́g echě ményīnnē echě ehúú ádyōb, menkêmbáŋgé chɔ́ ahíd. 20 Bootya hɛ̂, membootéd nkalaŋ ḿ bwâm akal, membootéd á dyad á Damaskɔs, ńkɛ á Jerusalɛm boŋ ńtiméʼ á mbwɔ́g e Israɛl esyəə́l, ne á mbwɔ́g e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Nkǎnléʼáá bɔ́ mɛɛ́ bétɛde ḿmāb mbéb bétimɛn Dyǒb, bébɛle-ʼɛ mekan ḿme mélûmteʼ nɛ́n bán bétɛ́dté ḿmab mbéb. 21 Akal áde ńkáléʼáá ḿmɛ́n nkalaŋ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ bad bé Israɛl békób mɛ áde ḿbédé á Ndáb-e-Dyǒb bépōn-nɛ mɛ awúu. 22 Boŋ kə́ə́ŋne bɔɔb, Dyǒb děn dɔ́ɔ ákɛ̄wōŋgɛ̄n mɛ. Né-ɔɔ́, ntyéémé hɛ́n âkale nyé moosyəə́l mbále. Ken bad ábe bédé etógnɛ́n kéʼɛ ábe béesɛ̌ etógnɛ́n. Mekan ḿme ńhɔ́bɛɛ́ médíi melemlem mé mekan ḿme bekal béʼdəə́dəŋ ne Mosɛɛ bénhɔ̄bpē bán mɛ́bɛnléd. 23 Bénhɔ̄b bán Ane-awě-Béwɔ́gté atə́ŋgɛ́né ákūd metake, abɛ́-ʼɛ mod aʼsó âpuu. Ǎkalé bad aá eʼnyínɛn bé ekíde éʼpɛnteʼ ábɛ̄d bad bé Israɛl ekíde bɔɔb éʼpɛnté-ʼɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.”

24 Nyaa eche Paalɛ ánkāāʼɛ́ embɛ̌l Fɛstusɛ ankáné mɔ́ áte aá, “Á-Paal weesáaʼɛ́-yɛ? Ádôŋ ayə́ge ámbáá áhɛde we mǐn apid-ɛ?” 25 Paalɛ ankwɛntɛ́n aá, “A-kə̂ŋ e edúbé, meépagké mǐn. Chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édé mbále nhɔ́bne-ʼɛ debyɛ́ɛ́. 26 Mɛ̌panléd kə̂ŋ ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l áte áyə̄le mbíí mɛɛ́ asóŋtɛ́né ḿmɛ́n mekan. Ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ mwěn asóŋtɛ́né akan tɛ́ɛ́ áde ábɛ́nlédé, áyə̄le dyam áde ábɛ́nlédé déebɛnledɛɛ́ á eʼkoŋnéd-te. 27 A-kə̂ŋ Agripa, edúbpé mekan ḿme bekal béʼdəə́dəŋ bétélé ásē-yɛ? Mbíí mɛɛ́ edúbpé mɔ́.” 28 Agripa antimtɛ́n Paalɛ aá, “Áyə̄l e anɛ́n mwǎ esóŋ á póndé dɔ́ɔ éwémtɛ́né wɛɛ́ mɔ́hɛle mɔ́bɛ̄l ńtīmɛ̄n adúbé á Krǐstəə?” 29 Paalɛ ankwɛntɛ́n aá, “Ébɛ̂ ké á esóŋ é póndé kéʼɛ póndé eche echabé áte, nkânneʼ Dyǒb nɛ́n mɛɛ́, wɛ ne moosyəə́l awě awóglan mɛ, ábɛ̂ ngáne ńdíí. Boŋ pɛn meekánnɛ́ɛ́ mɛɛ́ béhɛ̂ nyé bengɔbéngɔ̄bē ngáne béhédé mɛ nɛ́n.”

30 Dɔ́ɔ kə̂ŋ, nkamlɛnɛ Fɛstusɛ, mwǎnyaŋ a kə̂ŋ, Bɛnisɛ ne bad bésyə̄ə̄l ábe bébédé áhed béhídté ásē âkɛ. 31 Bémáá-ʼaá abíd, áde békagké nɛ̂ dɔ́ɔ bébóótédé akal nɛ́n bán, “Anɛ́n mod eébɛlɛɛ́ dyamdyam áde ákwógnédé âhɔ́b bán béwúu mɔ́ kéʼɛ béhɛ̂ mɔ́ á mbwɔg.” 32 Hɛ́ɛ Agripa álâŋgɛɛ́ Fɛstusɛ aá, “Nhɛláá-sɛ ńtɛ̄dē anɛ́n mod nzé enkênhɔ́b aá Kaisɛɛ mɔ́ɔ̄mǎd ḿme nkáá.”

27

Paalɛ ahǐdté âkɛ á Roma

1 Áde bémáá atíi bán sésɔ̂l á stíma âkɛ á aloŋ á Italia, bêmbɛ̌ Paalɛ ne bad bé mbwɔg bémpēe á mekáá wɛ́ɛ mod a mbáá a sə́nze awě béchə́géʼáá bán Juliɔsɛ. Juliɔsɛ akamlánnáá echoŋ é sə́nze éche béchə́géʼáá bán “Echoŋ é sə́nze é Kaisɛɛ.” 2 Sênsɔ́l stíma á dyad á Adramitium. Ene stíma emmǎd aboŋsɛn âkɛ á nkin mé edíb é nkwɛ̌ á mbwɔ́g e Esia. Dɔ́ɔ sébwɔ́gké ekɛ. Sêdé akɛ sênwálé Aristakusɛ. Aristakusɛ abédɛ́ɛ mod a mbwɔ́g a Masɛdonia, awě ambíd á dyad á Tɛsalonika. 3 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé, sêmpɛ̌ á dyad á Sidɔn. Juliɔsɛ amboón Paalɛ nlém. Antɛdé aá ákɛ ányîn baáb, bébɛ mɔ́ kéchéé éche átógnɛ́né. 4 Sênhidé hɛ̂, sêbwɔ́gé ekɛ. Boŋ ngáne édíí bán epub é ngíne échómméʼáá sé áʼsō-te, sêmbamé epub, sébwɛ̄ bɛnbɛn ne mbwɔ́g e Saiprus pɛd eche epub énkêmbáá ngíne. Saiprus abédɛ́ɛ mbwɔ́g echě mendíb mênləŋnédté. 5 Hɛ́ɛ sétɛ́dté nkin á pɛd e mbwɔ́g e Silisia ne mbwɔ́g e Pamfilia boŋ sêsɛ́l á edíb é nkwɛ̌-te sépǎg á dyad á Mira á mbwɔ́g e Lisia. 6 Áwed mod ambáá a sə́nze annyín stíma eche ebídé á Alɛsandria etimeʼ á Italia dɔ́ɔ áhédé sé áwēd-te. 7 Bootya hɛ̂, stíma ekɛɛ́né sé mwǎləŋləŋ eʼpun híin bɔ́-ʼɛ éʼtómeʼ sêdɛ̂hɔ́b bán sêpag á dyad á Sinidus. Ngáne édíí bán epub échómméʼáá sé áʼsō-te, sênkênhɛnlé akɛ áʼsō ene pɛd. Né-ɔɔ́ sêmbamé sépōŋ á pɛd e mbəŋ wɛ́ɛ epub éebudeʼaá atóm. Sêntóm á Kep Salmɔn sépɛ̄ á mbwɔ́g e Krɛt echě mendíb mélə́ŋnédé. 8 Sêmbamé nkəg mé edíb měn ne měn, sêdɛ̂hɔ́b bán sêpag á hǒm áde béchəgɛɛ́ bán Sef Habɔs. Ádɛ̂ hǒm déechabnedɛɛ́ dyad á Lasi áyə̄l.

9 Sêndyɛɛ́ áwed bwâmbwam kə́ə́ŋ ényínnéd nɛ́n bán nzé sêkií áʼsō né dyam dé mbéb áhɛle ábɛnléd sé, áyə̄le ene póndé mwɛ̌ mêmmǎd apɛ á asóg, Epun é ngande e abɛ dé mendɛ mé Alagsɛn dé mbéb chɔ́-ʼɛ emmad atóm. Né-ɔɔ́, Paalɛ ambɛ bɔ́ elébé aá, 10 “Amúɛ̄, nnyíne nɛ́n mɛɛ́ bootya hɛ́n bɔɔb éhɛle ébɛ̄ɛ̄n syánē ebébtéd âkɛɛn échɛ́n ekɛ áʼsō. Nted mɛ́bēb bwâmbwam, stíma ebéb, nló ḿ bad-tɛ ńhɛle ńtóm.” 11 Boŋ ane mod a mbáá a sə́nze andúbé dásɔ̄ chǒm éche mod ambáá a stíma ne mod awě awóó stíma bénhɔ̄bpē, enkêndúbɛ́ɛ́ chǒm eche Paalɛ ánhɔ̄bpē. 12 Ádê abwɔ́g á hǒm áde stíma émbɛ̄ɛ̄ áhed, dénkêmbáá hǒm áde mod áhɛle ádyɛ̄ɛ̄ á póndé echě ekukud étómɛɛ́. Né-ɔɔ́, bad ábe bêndəŋ nɛ́n bán békag áʼsō béwanɛn bépɛ á dyad á Fonis bɔ́ɔ bêmbuú áte. Fonis abédɛ́ɛ hǒm áde bébannɛɛ́ stíma á mbwɔ́g e Krɛt áde ánɔneʼ á akuu ne á mbəŋ. Áhed-taá béhɛ́léʼáá-sɛ bédyɛ̄ á póndé e ahéb á ngíne.

Ekukud étáné Paalɛ bɔ́ á edíb é nkwɛ̌-te

13 Mwǎ epub awě abídé á mbəŋ ambootéd atóm. Dɔ́ɔ ábê bad békámtɛ́né bán béhɛle békɛ̄ɛ̄n ḿmab ntíi áʼsō. Né-ɔɔ́, bénhūd ekii éche bébwɔgnɛɛ́ stíma, boŋ bébamméʼ nkin mé edíb ḿ mbwɔ́g e Krɛt. 14 Boŋ béepedɛɛ́ ké akɛ boŋ epub é ngíne éche béchəgɛɛ́ bán “Epub é pɛd e akuu” ébídɛ́n ekukud á Krɛt ébootéd atóm ne ngíne. 15 Échê epub éntīnēd stíma. Nzii enkêmbáá âkɛ áʼsō wɛ́ɛ epub ébídɛɛ́. Né-ɔɔ́, sênsóg yə̌l awaned áte akɛɛn stíma áʼsō, sétɛ̄dē nɛ́n bán epub chə́chə́ ékɛɛneʼ chɔ́ pɛd eche édə́ə́ chɔ́ akɛɛn. 16 Áde sépóó á pɛd e mbəŋ e mwǎ dyad awě adé á mendíb-te awě béchəgɛɛ́ bán Kauda, sênkǔd mwǎ etə́l wɛ́ɛ epub éebudeʼaá atóm. Áhed dɔ́ɔ séwánné kə́ə́ŋ boŋ sénabpé bɔ̌lɛ ábe sédóléʼáá ámbīd eʼdii, âbɛl boŋ béesanlé áte. Sêdé amǎd abɛl nɛ̂ chǒm émāā sé á yə̌l. 17 Bêndǒl bɔ̌lɛ, bésɔ́léd bɔ́ á stíma-tê, bébīd-tɛ nkɔɔd á stíma sêwéd bɔ́ atád. Bébááʼáá nɛ́n bán béhɛle bétómɛ́n nló, béhún á nsíí-te á nkin mé edíb á aloŋ á Libia, né-ɔɔ́, bênsudéd abad* ásē áde ábɛle boŋ stíma ékag mehélé, bétɛ̄dē bán epub chɔ́ ne chɔ́ ékɛɛn stíma. 18 Ekukud émbɛ̄ étōmnēʼ ngíne. Bǐn éʼsáŋgé-ʼaá boŋ bébootéd doŋge dé nted ahúd bébwēmēʼ á mendíb-te. 19 Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé ámpē, bébootéd doŋge á bwěm atéd ábe bébɛ́nléʼáá âdol stíma, bébwémé á edíb-te. Běn bênkǒŋ abɛl nɛ̂. 20 Eʼpun híin béntōm ésebán sênyíneʼ enyɛn kéʼɛ betintinɛ, epub-pɛ émbɛ̄ étōmeʼ ne ngíne esyəə́l. Kə́ə́ŋ ne á asóg, sênhúd yə̌l nlém bán sêmǎdné.

21 Sêmadé eʼpun híin ésebán mod ahɛle ké ndyééd adyɛ́. Hɛ̂ dɔ́ɔ Paalɛ átyéémé ámīn átîntê e bad bésyə̄ə̄l boŋ áhɔ̄bē aá, “A-baányaŋ, nyêmbɛ́ nyêwóglan mɛ áde ńhɔ́bé mɛɛ́ deéhidté á Krɛt. Nzé nyênwógɛ́n mɛ, né deékudɛɛ́ ḿmɛ́n metake ne enɛ́n mbɔ́lɔ́n echě dékúdé nɛ́n bɔɔb. 22 Bɔɔb-pɔɔ́, ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́ nyéwêd nlém á abum, nló ḿ mod méetómmé, stíma chěmpɛn chɔ́ɔ̄ ěbēb. 23 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nɛ́n nkuu ḿme ńtómé nɛ́n ángɛl e Dyǒb áde áwóó mɛ áde ḿbɛnle-ʼáa empií mɛ, eláá mɛ aá, 24 ‘Á-Paal, weewógéʼ mbwɔ́g, etə́ŋgɛ́né atyéem áʼsō wɛ́ɛ Kaisɛɛ. Nlém ḿ bwâm ḿme Dyǒb áwóŋné-ʼaá wɛ, ḿbɛ́lé asoó aloŋgé á bad bésyə̄ə̄l ábe nyáābɔ̄ɔ nyêdé.’ 25 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nyéwêd nlém á abum, áyə̄le nɛ́n ndúbpé mɛɛ́ mekan mésyə̄ə̄l mɛ́bɛnléd ngáne bélāŋgē mɛ. 26 Epub étə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ étínté syánē á nkin.”

27 Ámbīd e eʼpun dyôm ne éʼniin nkuu, áde sédíi sédíí á edíb é nkwɛ̌ é Adria, dɔ́ɔ dyam melúde mé nkuu, bad ábe bédole stíma békámtɛ́né bán kapɔ́g syáābɔ̄ɔ sêkwogé abíd á nkin. 28 Hɛ́ɛ bétédé nkɔɔd ḿme bétádé chǒm eche édélé áyə̄l boŋ bébwēmē á edíb-te ânyín ngáne edíb épédé achab ásē. Dɔ́ɔ bédíbté bán eʼchɛ bé edíb ásē éʼdé móom mé méta méniin. Mwǎmpīn ḿ póndé ámbīd e nɛ̂, bémbwēm ámpē, bényín bán eʼchɛ bé edíb áse édé móom mé mɛ́ta méláán. 29 Béwógéʼáá mbwɔ́g nɛ́n bán stíma ěkɛ ebúl á meláa-tê, né-ɔɔ́, béntēd eʼkii ábe bébwɔgnadté stíma éʼniin, béhūnēd bɔ́ ámbīd boŋ bébootéd akáne nɛ́n bán bǐn éʼsáa mehélé. 30 Hɛ́ɛ bad ábe bédoleʼ stíma, bébóótédé nzii ahɛd âsob. Bênsudéd bɔ̌lɛ á mendíb-te, bébāmtān bán békag ekii eche bébwɔgnadté stíma asuded áʼsō éʼ stíma. 31 Dɔ́ɔ Paalɛ álâŋgɛɛ́ mod ambáá á sə́nze ne sə́nze éche élyə́gé ásē aá, “Nzé ábɛ́n bad ábe bédole stíma béesɛ̌ á stíma-tê hɛ́n, nyéelyə́gé nlém nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄bɛ̄ á aloŋgé.” 32 Né-ɔɔ́, échê sə́nze énsɛ̄l ḿmê nkɔɔd ḿme ménchə̄ə̄ bɔ̌lɛ bétēdē bɔ́ éʼhóoʼ.

33 Áde bǐn éʼkwógé asáa, Paalɛ ancháŋ bɔ́ moosyəə́l aá bédyɛ̂ mwǎ ndyééd. Anláá bɔ́ aá, “Nyêkédyɛ̌ bɔɔb, dyôm dé eʼpun ne éʼniin, ene póndé esyəə́l-lɛ nyéēdyēdɛ̄ɛ̄ chǒmchǒm. 34 Ncháa-ɔɔ́ nyé nɛ́n mɛɛ́ nyédyɛ̂ ndyééd. Moonyoŋ atə́ŋgɛ́né ndyééd adyɛ́ âbɛ́ ámīn. Ké mbum e esid pɔ́g éebɔ́ɔ́ʼɛ́.” 35 Áde Paalɛ ámáá ahɔ́b nɛ́n, antéd ewɛle áʼsō wɛ́ɛ bɔ́ moosyəə́l, aságnɛ́n Dyǒb, ásāl áte boŋ ábootéd adyɛ́. 36 Nɛ́n dénwēd bɔ́ nlém á abum, bɔ́ mod-tɛ́ɛ́ adyɛ́-ʼɛ mwǎ ndyééd. 37 Mesoŋgé mé bad bésyə̄ə̄l ábe sêbédé á stíma-tê, ḿbédé mbwɔ́kɛl ébɛ móom saámbé ne ntóób.† 38 Áde moosyəə́l ámáá akód, bênsyɔ̌g ngun éche ébédé á stíma-tê á edíb-te âbɛl boŋ stíma éhɛ́le áte.

Stíma epáŋgé áte

39 Áde bǐn éʼkɛ́nlé, bad ábe bédoleʼ stíma bénkênchemmé nkəg mé edíb wɛ́ɛ bébédé. Boŋ bénnyīn nkin wɛ́ɛ stíma éhɛle etyéem. Dɔ́ɔ bétíídé nɛ́n bán nzé stíma ehɛle ápɛ̄ áhed, né bɛ́bɛ̌l ákɛ ásoŋ yə̌l áhed. 40 Bénsɛ̄l nkɔɔd ḿme ménchə̄ə̄ eʼkii ábe bébwɔgnɛɛ́ stíma, béhúnéd bɔ́ á mendíb-te, béhūnē-ʼɛ besáŋkalaa bé eʼpɛd bé mebámbé ábe éʼhyɔ̂mte stíma. Hɛ́ɛ bépódté abad áte á pɛ́d eʼsó e stíma âbɛl boŋ epub étînte stíma áʼsō. Hɛ́ɛ sébóótédé akɛ á nkin. 41 Boŋ áde sékagké nɛ̂, dɔ́ɔ stíma ébɔ́mé yə̌l á akúd dé nsíí á mendíb sé. Atyə́g áde pɛd eʼsó e stíma étyə́gé-ʼaá nɛ̂, stíma enkênhɛnlé akɛ ámpē, boŋ pɛd e mbíd embootéd apâŋted áte áyə̄le mendíb méhuɛ́néʼáá ngíne mébɔmé yə̌l áhed. 42 Sə́nze êmbɛl ntíi bán bɛ́wūū bad bé mbwɔg bésyə̄ə̄l, âbɛl nɛ́n bɔ́ modmod béenyaléʼ á nkin se bésob. 43 Boŋ mod a mbáá a sə́nze ahɛdéʼáá aá mɔ́soŋ Paalɛ aloŋgé, né-ɔɔ́, anláá sə́nze aá éebɛlé nɛ̂. Antǐm aláá moosyəə́l aá bad ábe béhɛle anyal bɔ́bɔ́ bésébe behéb á edíb-te bényal békag á nkin. 44 Aá ábe bɔ́-ʼɛ bélyə́gé ásē, béchə̂ŋned eʼpɛd éʼ stíma béhíde bɔ́ ámbīd. Né-ʼaá, sébɛ́lé boŋ sé moosyəə́l sépɛ̄ á nkin ésebán dyamdyam ábɛle sé modmod.

28

Paalɛ bédyɛ́ɛ́ á Malta

1 Áde sémáá apɛ á nkin ésebán dyam dé mbéb ábɛ́lé sé modmod, dɔ́ɔ sésóŋtɛ́né nɛ́n bán ene mbwɔ́g echě edé á edíb-te wɛ́ɛ sébédé, béchəgɛɛ́ chɔ́ bán Malta. 2 Bad bé dyad ábe sétáné áhed bénwōŋgɛ̄n sé. Mbúú embootéd achó, ahéb-pɛ ábɛ́, né-ɔɔ́, bênkonéd muú bán séwáleʼ, békōb-pɛ sé nken. 3 Paalɛ anlǎd ngɛn é lǒn áte á mbág. Áde áhāgkē chɔ́ á dǔ, dɔ́ɔ píí e nyə̌ ébídé á mbág ń lǒn-tê áde muú ńnáné chɔ́, boŋ ekób mɔ́ á ekáá etyə́g-kɛ áhed. 4 Áde ábê bad bé dyad bényíné ene nyə̌ ekɛ̌nlɛ́né Paalɛ á ekáá dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí bán, “Anɛ́n mod adíi mod awě awúɛʼ bad. Aponé kwééd á edíb-te boŋ kénɛ̂ nkáásé ń Dyǒb ńdíi ńkóbé mɔ́.” 5 Boŋ Paalɛ answág ekáá ahúnéd ene nyə̌ á dǔ-te ésebán ene nyə̌ ebɛle mɔ́ dyamdyam. 6 Bésínéʼáá bán ábooted achíd, kéʼɛ áhûn ásē mpátepém áwɛ̂. Boŋ nɛ́ɛ békɛ́sinné kə́ə́ŋ ésebán dyamdyam ábɛnlad mɔ́, dɔ́ɔ béhə́ŋlɛ́né mewêmtɛn boŋ bétimé ahɔ́b bán, “Anɛ́n mod adíi dyǒb.”

7 Nzag ébédé bɛnbɛn ne wɛ́ɛ sémbɛ̄ɛ̄ nɛ̂. Mod awě anwóŋ échê nzag béchə́géʼáá mɔ́ bán Publiosɛ. Mɔ́ abédé nkamlɛnɛ ambáá a ene mbwɔ́g echě ebédé á edíb-te. Ankob sé nken achágéd-tɛ sé bwâm. 8 Publiosɛ sáá abédé á anɔŋ dé nkole, ahéb dênsog mɔ́, ekwaglɛnɛ-ʼɛ akób mɔ́. Paalɛ ankɛ̌ áwē toŋ-tê, akáneʼ, abán mɔ́ mekáá á nló, ádīd-tɛ mɔ́ bwâm. 9 Áde bad béwógé nɛ̂ bad bé nkole bémpēe ábe bébédé á dyad-tê wɛ̂, bêmpɛ̌ wɛ́ɛ Paalɛ ádīd-tɛ bɔ́ bwâm. 10 Bêmbɛ sé ndɛ híin. Áde sébwɔ́gké ekɛ, bénhīī sé bwěm á stíma-tê ábe sɛ́bɛnlédté á nzii.

Paalɛ bébídé á Malta bépédé á Roma

11 Sêmadé á mbwɔ́g e Malta ngɔn éláán boŋ sésɔ̄lē stíma echě embíd á Alɛsandria. Béchə́géʼáá ene stíma bán, “Myǒb ḿme médé Nhɛ́d.” Sêdé asyəə́ né ene stíma ekédyɛɛ́ ádê hǒm ene póndé e ahéb á ngíne esyəə́l. 12 Sênkɛ̌, sépɛ̄ á dyad á Sirakus. Sêmmǎd áwed eʼpun éʼláán. 13 Bootya hɛ̂ dɔ́ɔ sékíí boŋ sépǎg á dyad ámbáá a Regium. Nɛ́ɛ bǐn éʼsáŋgé epub êmbootéd abíd á pɛd e mbəŋ. Ámbīd e eʼpun éʼbɛ sêmpɛ̌ á dyad á Putioli. 14 Sêndibéd bad áwed ábe bédúbpé Krǐstəə. Bénlāā sé bán sébɛ̂ ne bɔ́ sɔ̂ndɛ́ pɔ́g. Nɛ́ɛ sékíí boŋ sépag á Roma. 15 Bǎnned ábe bédúbpé Krǐstəə bénwōg bán sêhúɛʼ, né-ɔɔ́, bêmpɛ̌ kə́ə́ŋse á hǒm áde béchə́géʼáá bán Dyɔn á Apiɔs, doŋge-ʼɛ bésiné sé hǒm áde béchə́géʼáá bán Ndáb é Beken Éláán. Áde Paalɛ ányíné bɔ́, anságnɛ́n Dyǒb, nlém ńwédnéd-tɛ mɔ́ á abum.

Paalɛ apedé á Roma

16 Áde sépédé á dyad á Roma bêntɛdé Paalɛ bán ábɛ̂ ne mɔ́ mwěn boŋ bêmbané sə́nze bán énɔne mɔ́.

17 Ámbīd e eʼpun éʼláán Paalɛ anchɛ́lé bad bémbáá bé Israɛl ábe bédé á dyad-tê wɛ̂ á mbom. Áde bépédé anláá bɔ́ aá, “A-baányaŋ bé Israɛl, menkêmbɛnlé ábɛ̄d bad dyam dé mbéb ké ahɔ́g, menkêmbɛ̌l-laá dyam dé mbéb ké ahɔ́g tə̂ŋgɛne eʼlem ábe ábesyánē betaa bélyə́gké syánē. Boŋ kénɛ̂, ábɛ̄d bad bénkōb mɛ á Jerusalɛm bébɛ̄-ʼɛ mɛ á mekáá mɛ benkamlɛnɛ bé Roma. Né-ɔɔ́ ndé hén nɛ́ɛ mod a mbwɔg. 18 Áde benkamlɛnɛ bé Roma bémáá mɛ akáad, béhɛ́déʼáá mɛ achene, áyə̄le bénkênkudté nzɔm ké pɔ́g echě elûmte nɛ́n bán ntə́ŋgɛ́né kwééd. 19 Boŋ bad bé Israɛl bénkênkwɛntɛ́nné bán bétɛde mɛ, né-ɔɔ́, menhɔ́b mɛɛ́ Kaisɛɛ mɔ́ɔ̄mǎd ḿmêm nkáá. Kénɛ̂-ʼɛ ménkênwóŋgé dyamdyam dé mbéb âhɔ́b tə̂ŋgɛne ábêm bad. 20 Nɛ́n dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ ńchɛ̄nlē nyé âbɛl boŋ syánē dékal. Á mbále ndəə́ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán nzé bengɔbéngɔ̄bē bédé mé á mekáá, né édíi áyə̄le mod awě bad bé Israɛl bésúmé áyə̄l bán ǎpɛ̌.” 21 Hɛ́ɛ ábê belyə́ged bélâŋgɛɛ́ Paalɛ bán, “Séēkūdɛ̄ɛ̄ kálag ké pɔ́g echě ebídé á Judeya áyə̄l echôŋ. Mod awe syánē ké nhɔ́g-kɛ eébīdɛ̄ɛ̄ áwed se ápɛ̄ɛ̄n nlébtéd ké nhɔ́g kéʼɛ ehɔ́b é mbéb áyə̄l echôŋ. 22 Boŋ sɛ́ɛ̄də̌ŋ ḿmôŋ mewêmtɛn awóg, áyə̄le sêbíí nɛ́n bán hǒm-tɛ́ɛ́ bad béhɔ́be mam mé mbéb tə̂ŋgɛne echɛ́n epepé éche édíí áte.”

23 Né-ɔɔ́, bɔ́ɔbɛ Paalɛ béntīī akag áde bɛ́hyɛ̌ mɔ́ awóglɛn. Échê epun épédé-ʼaá ndun e mod épɛ̄-ʼɛ wɛ́ɛ Paalɛ ádyɛ́ɛ́ʼáá. Paalɛ ambootéd bɔ́ mekan mé nkamlɛn ń Dyǒb akale bootya mbwɛmbwɛ kə́ə́ŋ ne ngukɛ́l. Anwanɛ́n âbɛl bédúbe Yesuɛ. Abɛ̌nládtáá eʼpɛd ábe éʼbídé á kálag e mbéndé e Mosɛ ne á metelag mé bekal béʼdəə́dəŋ âbɛl bédúbe nɛ́n bán Yesuɛ mɔ́ adé Krǐstəə. 24 Bɔ́ doŋge á bad béndūbē mɔ́, boŋ doŋge dénkêndúbɛ́ɛ́ bán chǒm éche áhɔ́bɛɛ́ édé mbále. 25 Né-ɔɔ́, bêmbootéd apentɛn áde békagké. Bédɛ̂kɛ̌, Paalɛ anláá bɔ́ aá, “Edəə́dəŋ éche Ésáá éntə̄ŋgɛ̄n áde éláŋgé nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa mekan aá áláa ábɛ̄n betaa aá,

26 ‘Kǎg, éláa ábɛ̂ bad wɛɛ́,

nyɛ́ɛ̄wōg nyêwóg-kɛ ámpē boŋ nyéesóŋtɛ́nné mbêd,

nyɛ́ɛ̄nɔ̌n nyénɔ̄n-nɛ ámpē boŋ nyéenyínné mbêd.

27 Ńhɔ́be nɛ̂ áyə̄le ábɛ́n bad bélɛ́lé nlém á abum,

békɔ́lé ḿmab metúu,

bédíbé-ʼɛ ḿmab mǐd.

Nzé enkêmbɛ́ nɛ̂, né ḿmab mǐd ményînneʼ

ḿmab metúu méwógneʼ

ḿmab nlém-mɛ ńsôŋtɛn.

Né bɛ́timɛ́n mɛ

né mɛ̌choód-tɛ bɔ́.’ ”

28 Hɛ́ɛ Paalɛ ásógtɛɛ́ nɛ́n aá, “Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán nkalaŋ mé eʼchoóchoŋ ḿme Dyǒb álómé, alómé mɔ́ bɔɔb wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Bɛ́wōglɛ̄n-nɛ mɔ́.” * 30 Paalɛ andyɛɛ́ áwed mwɛ̌ ḿbɛ á ndáb echě mwěn ásápéʼáá. Bad bésyə̄ə̄l ábe béhyágéʼáá áwē akobéʼáá-ʼɛ bɔ́ nken.

31 Akaléʼáá nkalaŋ mé nkamlɛn ń Dyǒb áyə̄gtē-ʼɛ bad tə̂ŋgɛne Sáŋgú Yesu Krǐstəə ésebán abáaʼ dyamdyam, modmod enkênkə́ŋ-ʼaá mɔ́ âhɔ́b dyam.

* 2:1 Nzé móom mé eʼpun métáan méntōm ámbīd e ngande e Nnyíme-ámīn dɔ́ɔ enɛ́n ngande ébágáá. Échê epun chɔ́ɔ bad bé Israɛl bédyágéʼáá ngande e mpád ḿ bwěm.

* 7:58 Átîntê e bad bé Israɛl émbɛ̄ nɛ́n bán ábe bébídé mbóŋ bán mod abɛlé awusé bɔ́ɔ̄ bébágéʼáá bad béʼsó âlúm mɔ́ meláá.

* 8:36 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 37: Filibɛ anláá mɔ́ aá, “Nhɛle ńdūsɛ̄n wɛ, nzése edúbpé Yesuɛ ne nlém nhɔ́g.” Ane mod ankwɛntɛ́n aá, “Ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ Yesu Krǐstəə adíi Mwǎn a Dyǒb.”

* 10:14 Bad bé Israɛl bénwōŋ mbéndé éche énkêmbɛ̌ bɔ́ kunze âdyɛ́ doŋge á bwěm.

† 10:23 Bad bé Israɛl béesɔ̂lteʼaá mod awě eésɛ̌ mod a Israɛl áwab ndáb.

* 15:33 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 34: ‘Boŋ Sailasɛ pɛn antíí aá mɔ́ɔlyə̌g áhed.’

* 17:19 Ariopagus: Abédɛ́ɛ káánsɛl e mbwɔ́g á dyad á Atɛns.

* 18:18 Bad bé Israɛl bénwōŋ elem nɛ́n bán, nzé mod amwédé melɛ̌ boŋ alɔ́gté ḿmê melɛ̌ atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ákə́ŋné nló.

* 19:9 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo bootya dyôm á ngə́ŋ ne pɔ́g eʼ mbwɛmbwɛ ápɛ ngə́ŋ éniin éʼ ngukɛ́l.

* 20:7 Doŋge á kálag áhédé nɛ́n bán: á epun éʼsó é sɔ̂ndɛ́.

* 24:6 Doŋge á kálag déʼsō ébádé nchoo 6b-8a: Sêntíí bán sêkâdte mɔ́ ngáne echɛd mbéndé éhɔ́bɛɛ́. 7 Boŋ mod ambáá a sə́nze, Lisiasɛ, ampɛ̌ ákōbɛ̄n sé mɔ́ ne epamɛ. 8 Dɔ́ɔ Lisiasɛ áhɔ́bɛɛ́ aá bad ábe béwógné mɔ́ dyam bépɛ áwôŋ eʼsó.

* 27:17 Doŋge á kálag déʼsó áwóó, ekii éche ébwogke stíma á mendíb-te.

† 27:37 Doŋge á kálag déʼsó áwóó mbwɔ́kɛl ébɛ móom saámbé ne ntóób, doŋge-ʼɛ móom saámbé ne ntóób doŋge-ʼɛ áwóó mbwɔ́kɛl ébɛ móom saámbé ne ńtáan.

* 28:28 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 29: Áde Paalɛ áhɔ́bé nɛ́n bad bé Israɛl ábe bébédé áhed, bênhidé běn ne běn, bébootéd-tɛ apentɛn bwâmbwam.

Roma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Kálag echě Paalɛ áténlé

Baá Roma

Ndibned ń kálag

Kálag echě Paalɛ áténlé bad bé Roma ebédɛ́ɛ âboŋsɛn bɔ́ áyə̄l e epɛ éche ántīīʼɛ́ âpɛ á mwembé ḿme ńdé áwed. Enɛ́n kálag elûmte chǒm éche adúbe á Krǐsto ne ngáne aloŋgé á bad bé Krǐsto átə́ŋgɛ́né abɛ́. Paalɛ akoó ahɔ́b áwēdte aá, “Nkalaŋ ḿ bwâm ńlûmte nyaa eche Dyǒb ábɛlɛɛ́ boŋ bad békobnéd áwe eʼsó. Adúbe dɔ́ɔ̄ ákəə boŋ bad békobnéd áʼsō éʼ Dyǒb” (1.17).

Paalɛ alúmté áte aá éhɛdnad bán bad bésyə̄ə̄l békobnad áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le bɔ́ moosyəə́l bédé ásē e ngíne e mbéb. Aá mbwiined ne adúbe áde bédúbpé Yesu Krǐstəə dɔ́ɔ nɛ̂ ábɛnladté.

Paalɛ alúmté áte ámpē aá mod akude aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē abɛ́ áde ádíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə. Ene ndín e mod abɛlé abɛ́ nsaŋ ne Dyǒb, Edəə́dəŋ é Dyǒb-pɛ ébɛlé éhúd mɔ́ ásē e ngíne e mbéb ne e kwééd. Asógté ne elébé éche ábágé bad ne mekɛnag ḿme ábágé Dyǒb.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ne atɔ́n áde kálag ékooʼɛ́ ahɔ́b 1.1-17

Eʼsoósoŋ éʼhɛdnad ne moosyəə́l 1.18-3.20

Nzii e Dyǒb âkud eʼsoósoŋ 3.21-4.25

Aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē âbɛ́ ne Krǐstəə 5.1-8.39

Bad bé Israɛl ne ntíi ń Dyǒb 9.1-11.36

Abɛ́ á mod a Krǐsto 12.1-15.13

Nsógtɛn ne melɛntɛn 15.14-16.27

1

Paalɛ alómé melɛntɛn

1 Mɛ, Paalɛ, mbəledɛ awě Yesu Krǐstəə, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Dyǒb ápwɛ́dé mɛ âbɛ́ awě mbapɛɛ a nlómag, ábɛ̄-ʼɛ mɛ nsɔ́n âkal ḿmē nkalaŋ ḿ bwâm.

2 Ḿmê nkalaŋ mɔ́ɔ̄ Dyǒb dénhɔ̄bpē áʼsō éʼ póndé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábē bad. Anláá bekal béʼdəə́dəŋ mam tə̂ŋgɛne ḿmê nkalaŋ ngáne bétélé mɔ́ ásē á Kálag e echě Esáá. 3 Ḿmɛ́n nkalaŋ ńdíi tə̂ŋgɛne awe Mwǎn. Á nyaa e moonyoŋ, ane Mwǎn anchyáád á mbyaa ḿme Dabidɛ. 4 Á nyaa e Edəə́dəŋ, Dyǒb dénlūmēd á ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá aá mɔ́ adé Mwǎn a Dyǒb, apuud áde âmpuúdté mɔ́. Ane Mwǎn adíi awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. 5 Á dǐn ádē dɔ́ɔ Dyǒb ábágé mɛ nsimé ábɛ̄l-lɛ mɛ mbapɛɛ a nlómag âbɛl boŋ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédúbe, béwógne-ʼɛ Krǐstəə. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l áde dǐn dɛ́wōŋ edúbé. 6 Nyémpē ábe nyêdé á aloŋ á Roma, nyêdé átîntê e bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé aá bébɛ̂ bad ábe Yesu Krǐstəə.

7 Né-ɔɔ́, ntenle nyé moosyəə́l awě adé á Roma. Nyêdíi bad ábe Dyǒb ádə́ə́, apwɛdé-ʼɛ nyé, âbɛ́ ábē bad.

Nsimé ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb, Titɛ́ɛ awɛ̂d ne Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

Paalɛ aságnan Dyǒb

8 Dyam déʼsō, nságnan ádêm Dyǒb áyə̄le nyé moosyəə́l á dǐn áde Yesu Krǐstəə. Nságnan mɔ́ áyə̄le adúbe áde nyédúbpé Yesuɛ ákanlaad nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l. 9 Dyǒb áde ḿbɛnlɛɛ́ ne nlém nhɔ́g akal áde ńkalɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne awe Mwǎn, ádé mɛ mbóŋ nɛ́n aá nkamtan nyé akamtɛn ne akamtɛn, 10 póndé tɛ́ɛ́ nzé nkânneʼ. Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb ábɛl ńhɛl nyé ahyɛ dɛ́nyín, nzé nɛ̂ ábóŋnédé mɔ́. 11 Ndəə́ bwâmbwam mɛɛ́ ńnyîn nyé âbɛl boŋ nzé mpedé, ńwêd nyé áte ne nnam ḿme Edəə́dəŋ é Dyǒb ébágé mɛ. 12 Dyam áde ńhɔ́bɛɛ́ ádíi nɛ́n mɛɛ́, syánē mod-tɛ́ áwêd nhɔ́g ne aníníí nlém á abum. Adúbe ádɛ̄n áwêd mɛ nlém á abum, ádêm-mɛ ámpē áwêd nyé.

13 A-baányaŋ, ndəə́ mɛɛ́ nyébíi bán nkénwōŋ mewêmtɛn ngen ne ngen âhyɛ dɛ́nyín nyé, boŋ kə́ə́ŋ ne bɔɔb nzii eénédnédɛ́ɛ́. Ndəə́ mɛɛ́ ḿpɛ wɛ̂ âbɛl nsɔ́n átîntê echɛ̂n ḿme mɛ́chyāā eʼpun melemlem ngáne ḿbɛ́lé átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bémpēe. 14 Nsɔ́n ḿme ńwóó ńdíi âkale bad bésyə̄ə̄l nkalaŋ ḿ bwâm, ken bad bé dyad-ɛ, kéʼɛ bad bé ahín. Ntə́ŋgɛ́né mɔ́ akal wɛ́ɛ bad ábe béwóó debyɛ́ɛ́ ne ábe béewóo. 15 Nɛ̂ dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ nwóŋ nlém bwâmbwam âkale nyémpē ábe nyêdé á Roma nkalaŋ ḿ bwâm.

Nkalaŋ ḿ bwâm ńwóó ngíne

16 Meekwágɛ́ɛ́ âkal nkalaŋ ḿ bwâm áyə̄le mɔ́ɔ̄ ńdé ngíne e Dyǒb echě epiínédé moosyəə́l awě adúbpé mɔ́ eʼsoósoŋ mbooted ne bad bé Israɛl átiméʼ wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 17 Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm ńlûmteʼ syánē nyaa eche Dyǒb ábɛlɛɛ́ boŋ bad békobnéd áwe eʼsó. Bad békobnad áʼsō éʼ Dyǒb adúbe áde bédúbpé. Adúbe dɔ́ɔ ákəəʼ boŋ bad békobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. Nɛ́n áde ne ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Mod awě akǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb adúbe áde ádúbpé, ǎbɛ̄ á aloŋgé.”

Moonyoŋ asyəə́l abɛlé mbéb áʼsō éʼ Dyǒb

18 Dyǒb álûmteʼ ḿmē meliŋgá. Mébídé ádyōb tə̂ŋgɛne mbɛltéd mé mbéb ḿme bad bébɛlɛɛ́ ne eʼbébtéd éʼ mekan ábe bad bébɛlɛɛ́. Ḿmê mbɛltéd mé mbéb ńkə́əʼ bad âhíd mbále. 19 Dyǒb álûmteʼ bɔ́ ḿmē meliŋgá áyə̄le nɛ́n bébíí mam mésyə̄ə̄l ḿme bad bétə́ŋgɛ́né abíi tə̂ŋgɛne Dyǒb bwâm áyə̄le Dyǒb děn álúmté bɔ́. 20 Se á mbooted áde Dyǒb dênhəgké nkǒŋsé, bwěm ábe áhə́gé éʼlûmte bad bwâm nɛ́n bán mam mé Dyǒb ḿme mod éēnyīnnɛ̄ɛ̄ dǐd médé ne mbále. Ényînnad-tɛ nɛ́n bán echě ngum edé á ngíndé ne á ngíndé, adé-ʼɛ ámīn e bwěm ésyə̄ə̄l. Né-ɔɔ́ béēwóoʼɛ́ mbâmtɛn ké nhɔ́g âkud alagsɛn. 21 Kénɛ́ɛ bébíí bán Dyǒb ádé, béebagɛ́ɛ́ mɔ́ edúbé nɛ́ɛ Dyǒb, béēsāgnān-naá mɔ́. Boŋ pɛn ḿmab mewêmtɛn mêmbootéd mam ḿme méesɛ̌ dyamdyam akamtɛn, ehíntɛ́n ékáá-ʼɛ bɔ́ mewêmtɛn. 22 Béhɔ́be bán béwóó debyɛ́ɛ́, boŋ bétímé eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad. 23 Bésóbé Dyǒb áde ádé á ngíndé ne á ngíndé edúbé abɛ, bétímé bébage bwěm ábe bad béhə́gné mekáá á nwágɛ́n ḿ bwěm ábe éʼwâg, bwěm nɛ́ɛ moonyoŋ, menɔn, nyam kéʼɛ nyə̌.

24 Né-ɔɔ́, Dyǒb átɛ́dté aá esíí é mekan mé ekob é yə̌l ékamlan bɔ́ âbɛl mbinde é mekan éche ésudte bɔ́ edúbé. 25 Bétɛ́dté mbále éche edé tə̂ŋgɛne Dyǒb béhídeʼ metóm. Bétɛ́dté âbɛ Dyǒb áde áhə́gé bwěm ésyə̄ə̄l edúbé, bétímé bébage bwěm ábe áhə́gé. Dyǒb dɔ́-ʼaá bétə́ŋgɛ́né mekɛnag abɛ á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂. 26 Né-ɔɔ́, Dyǒb áhúdé bɔ́ mǐd áyə̄l, atɛ̌dté bɔ́ aá béhíde échab esíí âbɛl mekan mé mbinde. Bebaád bélyə́geʼ bechóm anaŋned, bénaŋnad baachóm bémpēe, áde béētə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛl nɛ̂. 27 Baachóm bɔ́mpē bélyə́geʼ bebaád anaŋned ngáne étə́ŋgɛ́né abɛ́, béwōōʼ esíí é ngíne ânaŋned baáb baachóm. Baachóm bébɛle mekan mé eʼsôn ne baachóm bémpēe. Nɛ̂ ábɛleʼ békudtad yə̌l nkɔ́gsɛn ḿme bétə́ŋgɛ́né akud áyə̄le ḿmɛ́n mekan ḿme bébɛlɛɛ́.

28 Ngáne édíí-ʼaá nɛ́n bán ábɛ́n bad béēwôŋnɛɛ́ Dyǒb póndé á aloŋgé ádāb, Dyǒb áhúdé bɔ́ mǐd áyə̄l aá békɛɛne ḿmab mewêmtɛn mé mbéb áʼsō, bébɛle mam ḿme béētêŋgɛnɛɛ́ abɛl. 29 Mbɛltéd mé mbéb ńsyə̄ə̄l ńkáá bɔ́ nlém áte. Bébébé nlém, bédé ngoód, bélûmte eʼbéb bé nlém, bédé kɔ́njí, béwúɛ bad, bédə́ə́ kɔkɔɔ, bédə́ə́ edogké, bédé akwâb, bédə́ə́ bad ahɔ́b ámbīd. 30 Bédə́ə́ bad mam ahɔ́b á yə̌l âbébed bɔ́ dǐn, békɔ́ɔ́ Dyǒb, bésyə̄ə̄ bad, bédé epamɛ, bédé kúmbe, bédəəʼ ebébtéd ahəg, béēwōgnɛ̄ɛ̄ ábab besáá ne benyaá. 31 Bédé eyɔ́kɛ́l, béēlōntɛ̄ɛ̄ akag, béewóoʼɛ́ edəŋge á nlém-tê, béēwóo-ʼáa nlém ń ngɔl. 32 Bébíí nɛ́n bán Dyǒb áhɔ́bé nɛ́n aá bad ábe bébɛleʼ échê ndín é mekan bétə́ŋgɛ́né awɛ́, boŋ kénɛ̂ bédíi bébɛle ḿmê mekan. Saá-kaá nɛ̂ děmpɛn, békêmte bad ábe bébɛle échê ndín é mekan kə́ə́ŋne kémtɛ́n.

2

Bad bé Israɛl béēhīdɛ̄ɛ̄ mbéndé

1 Né-ɔɔ́, nyé mod ké ahéé awě akáadte bad bémpēe, ábɛ̂ kénzɛ́ɛ́, eewóoʼɛ́ mbâmtɛn ké nhɔ́g âkud alagsɛn. Áyə̄le nɛ́n nzé ekáadte bad áde mmǒn ámpē ébɛlɛɛ́ melemlem mé akan ḿme ékáadtɛɛ́ bɔ́, né ekwideʼ kə́ə́ŋne echoŋ yə̌l nkáá. 2 Debíí nɛ́n bán mbakú echě Dyǒb ábídtɛɛ́ tə̂ŋgɛne bad ábe bébɛleʼ échê ndín é mekan etə́ŋgɛ́né. 3 Bɔɔb-pɔɔ́, nzé nyé mod ké ahéé abídte mbakú áyə̄l e mod ampée, boŋ mwěn abɛle melemlem mé akan, awémtɛ́né aá mɔ́hɛle mɔ́bīd mbakú e Dyǒb áte-yɛ? 4 Kéʼɛ aboŋ áde Dyǒb ábóó nlém bwâmbwam, áchábtédé nyé eʼkəd áte, áwɛsɛ́n-nɛ nyé, nyéetédɛɛ́ dɔ́ nɛ́ɛ dyam. Nyébíi nɛ́n bán eʼboŋ bé nlém ábe Dyǒb áwánlé áyə̄l echɛ̂n, éʼdíí âbɛ nyé etə́l âtɛde ádɛn abɛ́ dé mbéb. 5 Nyêlɛlé nlém á abum, nyéēhɛ̄dɛ̄ɛ̄-ʼaá Dyǒb atimɛn, né-ɔɔ́, nyêladte yə̌l nkɔ́gsɛn ń Dyǒb áte. Ǎkɔ̄gsɛ̄n-nɛ nyé á Epun é nkáásé. Échê Epun Dyǒb dɛ́lūmēd ḿmē meliŋgá, alúméd-tɛ aá mɔ́káadteʼ nyaa echě etə́ŋgɛ́né. 6 Ǎsābē mod tɛ́ɛ́ nchoo ne nsɔ́n ḿme ábɛ́lé. 7 Bad ábe bépéné mekuu âbɛl mam ḿme métə́ŋgɛ́né ne âhɛd ehúmé ne edúbé, bɛ́bē á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé. Échê ndín é bad Dyǒb dɛ́bɛ bɔ́ aloŋgé áde déemaáʼ. 8 Bad bémpēe-ʼɛ bédé ábe bétôŋtan dásɔ̄ échab yə̌l, béebɛlɛ́ɛ́ mam ḿme métə́ŋgɛ́né, bétímé bébɛle dásɔ̄ eʼbébtéd éʼ mekan. Échê ndín é bad, Dyǒb dɛ́lūmēd bɔ́ ḿmē meliŋgá akɔ́gsɛ́n-nɛ bɔ́. 9 Baásyə̄ə̄l ábe bébɛle mbéb, Dyǒb dɛ́bɛ̌l bɛ́tǎg bwâmbwam, béwóg-kɛ ndutul, mbooted ne bad bé Israɛl átiméʼ wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 10 Boŋ ne bad ábe bébɛle bwâm, Dyǒb dɛ́bɛ bɔ́ ehúmé, edúbé ne nsaŋ, mbooted ne bad bé Israɛl átiméʼ wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 11 Nyébíi nɛ́n bán Dyǒb déekwognádté modmod.

12 Bad ábe béewóo mbéndé é Mosɛɛ, bébɛle mbéb. Dyǒb dɛ́kāād-tɛ bɔ́ ésebán abɛnlad mbéndé, bɛ́bɔ̄ɔ̄ʼɛ́. Bad bé Israɛl-lɛ, bɔ́ ábe béwóó mbéndé é Mosɛ, bébɛle mbéb, Dyǒb dɛ́bɛnléd mbéndé âkáad bɔ́. 13 Saké awóg áde mod áwógé mbéndé dɔ́ɔ̄ ákəəʼ boŋ ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb, ahíd áde mod áhídɛɛ́ échê mbéndé dɔ́ɔ̄ ákəə boŋ ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. 14 Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, béewóoʼɛ́ mbéndé, boŋ póndé ké ehéé echě bébɛ́nlédé ḿmab mewêmtɛn boŋ bébɛl chǒm éche mbéndé éhɔ́bé, né bélûmte nɛ́n bán kénɛ́ɛ béewóoʼɛ́ mbéndé, áwab nlém-tê bébíí nhəŋlɛ́n átîntê e mboŋ ne mbéb. 15 Ḿmāb mbɛltéd nlûmte nɛ́n bán chǒm éche mbéndé éhɛdɛɛ́ éténlédé bɔ́ á nlém-tê, bébíí-ʼɛ nɛ́n bán ḿmab nlém ńlâŋge bɔ́ bán édé nɛ̂. Ḿmab nlém ńlûmte bɔ́ ké dyam áde bébɛ́lé ádé mbéb kéʼɛ ábóó. 16 Né-ɔɔ́, á Epun é nkáásé, Dyǒb dɛ́kāād bad bésyə̄ə̄l nchoo ne chǒm éche békámtɛ́né kéʼɛ éche bébɛ́lé ké á kun-tê. Ǎbɛ Yesuɛ ene kunze âkáad bad. Ádɛ́n akan dɔ́ɔ ńlâŋgɛɛ́ bad nzé nkaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm.

Bad bé Israɛl ne échab mbéndé

17 Bɔɔb-pɔɔ́, nyé ábe nyêchəge yə̌l bán bad bé Israɛl, nyêsumé nlém áyə̄l e mbéndé éche Mosɛɛ, nyékumé-ʼɛ ekáá á tə̂l bán Dyǒb ádíi ádɛn Dyǒb. 18 Nyêbíí chǒm éche Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nyêbíí-ʼɛ nɛ́n bán nyêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyéhídé chǒm éche étə́ŋgɛ́né, ngáne nyéyə́gké mbéndé. 19 Nyêtédé yə̌l nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄ nyêlyə́gte bad ábe békwédé ndím abíi áde béēbíiʼɛ́ Dyǒb, nyêdúbpé bán nyɛ́ɛ̄ nyêdé nɛ́ɛ etrúkáŋ éche bad ábe bédé á ehíntɛ́n-tê. 20 Nyêtédé yə̌l nɛ́ɛ bad ábe bélébeʼ eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad. Bán nyé-ʼaá nyêyə́gteʼ bad ábe béēbíi dyamdyam. Nyêtédé yə̌l nɛ̂ áyə̄le nyêwêmtan bán ngáne nyébíí mbéndé é Dyǒb bwâm, nyêbíí mekan mésyə̄ə̄l, nyêbíí-ʼɛ mbále. 21 Bɔɔb-pɔɔ́, ngáne édíí bán nyɛ́ɛ̄ nyêyə́gte bad bémpēe, cheé ékə́ə́ boŋ nyéeyə́gté échɛn yə̌l? Nyêkanle bad bán béēchībēʼ, nyé běn nyéechíbɛ́ɛ́-yɛ? 22 Nyé ábe nyêlâŋge bad bán béēkābē mesón á ndáb e eʼwóŋgé, nyéběn nyéekábɛ́ɛ́ mesón-ɛ? Nyêkɔɔ́ abɛle á myǒb mémpēe, boŋ nyéēkāgkē á mebón mé myǒb nyéchībē bwěm-ɛ? * 23 Nyêkume ekáá á tə̂l bán nyêwóó mbéndé é Mosɛ, boŋ nyêsudte Dyǒb edúbé abóo áde nyébóoʼɛ́ éche mbéndé. 24 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl béhɔ́beʼ Dyǒb mam mé mbéb á yə̌l áyə̄le mekan ḿme nyébɛlɛɛ́.”

25 Nzé nyêhídeʼ mbéndé, né ayag áde nyéyagɛɛ́ bad ákóó etógnɛ́n abɛ́ áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ nzé nyéehídé mbéndé, né ayag áde béyagɛɛ́ nyé, déesaá dyamdyam. 26 Bɔɔb-pɔɔ́, nzé édé bán mod awě béeyagɛɛ́ abɛle ngáne mbéndé éhɛdɛɛ́, né Dyǒb dɛ́kob mɔ́ nɛ́ɛ mod awě béyágé. 27 Né-ɔɔ́, bad ábe béhíde mbéndé kénɛ́ɛ béeyagɛɛ́ bɔ́, bélûmte nyé bad bé Israɛl bán mekan ḿme nyébɛlɛɛ́ méetə̂ŋgɛnɛɛ́. Béyágé nyé, nyêwóó-ʼɛ mbéndé éche éténlédé á kálag, boŋ nyéehídɛ́ɛ́ chɔ́. 28 Nyébíi-ɔɔ́ nɛ́n bán, saké bad ábe bétômteʼ mekún âlúmed nɛ́n bán bédé bad bé Dyǒb bɔ́ɔ békóó bad bé Israɛl abɛ́. Saá-kaá ayag áde béyágé mod á ekob é yə̌l éche ényînnad dɔ́ɔ ákəəʼ boŋ mod ákōŋ mod a Israɛl abɛ́. 29 Boŋ mod awě akǒŋté mod a Israɛl abɛ́ adíi mod awě adé mod a Israɛl á nlém-tê, nɛ́dē, mod awě béyágé á nlém-tê. Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́-ʼaá ébɛle ḿmɛ́n nsɔ́n, saké ahíd áde mod áhídé mbéndé éche bétélé ásē. Dyǒb dɔ́ɔ ákɛneʼ ene ndín e mod, saké baányoŋ.

3

Dyǒb ábɛle ngáne áhɔ́bé

1 Nsyə́ŋ ńhéé-ɔ̄ ńdé âbɛ́ mod a Israɛl? Ké-ʼɛ nyaa e nsyə́ŋ ehéé edé âyag mod âlúmed bán adé mod a Dyǒb? 2 Nsyə́ŋ ńdé bwâmbwam. Dyam déʼsó, áwab mekáá dɔ́ɔ̄ Dyǒb dêmbɛɛ́ échē eyale. 3 Ngáne édíí bán bɔ́ bad behɔ́g béebɛleʼaá ngáne Dyǒb dénhɔ̄bpē aá bébɛl, nɛ́dē Dyǒb dɔ́mpē déebɛnlé chǒm éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛl-ɛ? 4 Éesaá nɛ̂. Kénɛ́ɛ moonyoŋ asyəə́l ádíí nkal a metóm, Dyǒb ádé mbále póndé ésyə̄ə̄l. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Nzé ehɔ́bé dyam, bad bétə́ŋgɛ́né anyín nɛ́n bán dyam áde éhɔ́bé ádé mbále.

Nzé békáadte wɛ, ekáa nyaa echě etə́ŋgɛ́né.”

5 Boŋ nzé édé nɛ́n bán mam mé mbéb ḿme débɛlɛɛ́ mélûmte bwâm bán Dyǒb déekwognádté modmod, chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē? Nɛ́dē dehɛle dehɔ́b nɛ́n bán Dyǒb ábɛ́lé awusé âkɔ́gsɛn syánē áyə̄le mbéb ḿme débɛ́lé-yɛ? (Debyɛ́ɛ́ á moonyoŋ dɔ́ɔ ńhɔ́bnɛɛ́ nɛ́n.) 6 Éesaá nɛ̂. Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán nyaa eche Dyǒb ákáadtɛɛ́ edé awusé, né chán-nɔ̄ áhɛle akáád nkǒŋsé? 7 Boŋ nzé édé nɛ́n bán dyam dé metóm áde ńkálé álûmte ngáne Dyǒb ápédé mbále abɛ́ nyaa echě bad bébage-ʼaá mɔ́ ehúmé, né cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ Dyǒb ábɛ́ ákāādtē mɛ nɛ́ɛ mod áwě abɛlé mbéb? 8 Cheé-ɔ̄ syánē déēhɔ̄bɛ̄ɛ̄ nɛ́n bán, “Syánē débɛl mbéb âbɛl boŋ mboŋ ńnyînned?” Doŋge á bad béhɔ́be syánē mam mé mbéb áyə̄l bán dehɔ́bé ádê akan. Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n ábê bad ábe béhɔ́be nɛ̂ nyaa éche étə́ŋgɛ́né.

Modmod eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá débɛl

9 Chán-nɔ̄ syánē dɛ́hɔ̄bpē? Nyêwémtɛ́né bán syánē bad bé Israɛl detómé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl-lɛ? Éesaá nɛ̂. Ḿmaá alúmed nɛ́n mɛɛ́ ngíne e mbéb ekamlan bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nyaa pɔ́g. 10 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Modmod eésaá áwe abɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Mod ké nhɔ́g eésaá.

11 Mod eésaá awě asóŋtɛ́né mbále tə̂ŋgɛne Dyǒb,

modmod eésaá-ʼaá awě awane áte âbíi Dyǒb.

12 Moosyəə́l abáá Dyǒb á yə̌l.

Bɔ́ moosyəə́l bétímé béwóó abɛ́ dé mbéb.

Bɔ́ modmod eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyam áde átə́ŋgɛ́né. Bɔ́ mod ké nhɔ́g mwěn eésaá.

13 Eʼyale ábe éʼbíde bɔ́ á nsəl éʼdíi nɛ́ɛ soŋ echě béēkútɛnɛɛ́.

Bébɛnlad échab echém é nsəl âdog bad. Eʼyale ábe éʼbíde bɔ́ á nsəl éʼdíi nɛ́ɛ kem e píí e nyə̌.

14 Mbon é mehɔ́b ne eʼbébtéd bé mehɔ́b běn ne běn bɔ́ɔ éʼbíde bɔ́ á nsəl.

15 Mekuu méhɛ̂nle bɔ́ ásē âsyɔg mekií.

16 Kéhéé áde bétómɛɛ́ ebébtéd ne metake bɔ́ɔ̄ bélyə́gɛɛ́.

17 Béēbíiʼɛ́ nsaŋ.

18 Béēwóo-ʼáa mbwɔ́g ń Dyǒb ké nhɔ́g áte.”

19 Bɔɔb-pɔɔ́, debíí nɛ́n bán mekan ḿme bétélé á kálag e mbéndé, ménɔne bad bésyə̄ə̄l ábe bêmbɛɛ́ échê mbéndé. Né-ɔɔ́ modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ádībē nsəl áte âhɔ́b aá mɔ́suú nzɔm. Ken mod a Israɛl, kéʼɛ mod awě eésɛ̄ mod a Israɛl. Moosyəə́l ǎtyēēm áʼsō éʼ Dyǒb. 20 Nyébíi nɛ́n bán modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le áhídɛɛ́ mam ḿme mbéndé éhɔ́bɛɛ́. Mbéndé edíi dásɔ̄ âlúmed bad bán bébɛ́lé mbéb.

Adúbe dɔ́ɔ ákəə boŋ bad békobnád áʼsō éʼ Dyǒb

21 Boŋ bɔɔb dɔ́ɔ Dyǒb álúmté syánē nzii echě bad békobnadté áwe eʼsó. Ene nzii eewóoʼɛ́ dyamdyam âbɛl ne mbéndé é Mosɛ. Échê mbéndé ne bekal béʼdəə́dəŋ béhɔ́bé mam tə̂ŋgɛne ene nzii seʼ bɔɔ́d. 22 Ene nzii edíi nɛ́n, mod ké ahéé awě adúbpé Yesu Krǐstəə, mɔ́ akobnad áʼsō éʼ Dyǒb. Nhəŋlɛ́n ké nhɔ́g méesaá ken mod adé mod a Israɛl-lɛ, ken mod eésaá. 23 Moosyəə́l abɛlé mbéb, modmod eékwognedɛɛ́ âkud ehúmé é Dyǒb. 24 Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ́lé Dyǒb átéde bad nɛ́ɛ bad ábe békóbnédé áwe eʼsó. Abagé ḿmê nsimé ngɛ̂n. Abɛlé nɛ̂ akɔde áde Yesu Krǐstəə ákɔ́dté bad ábe bédúbpé mɔ́. 25 Dyǒb dêmbɛ̌ mɔ́ nɛ́ɛ mendɛ aá áwɛ̂ áwɛn nló. Bad bɛ́kǔd-tɛ alagsɛn dé mbéb áyə̄le bédúbpé mɔ́. Dyǒb ábɛ́lé nɛ̂, âkoŋ bad bésyə̄ə̄l alúmed nɛ́n aá mɔ́bɛle mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Ngen eʼsó Dyǒb awɛ́sánnáá bad, eekɔ́gsan-naá bad ábe bébɛ́léʼáá mbéb. 26 Bɔɔb-pɔɔ́ enɛ́n póndé, alûmte bad aá mɔ́bɛleʼ mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né, alûmte-ʼɛ bad aá mɔ́ɔkǒb kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé Yesuɛ.

27 Ngáne édíí-ʼaá nɛ̂, cheé-ɔ̄ dékumnɛɛ́ ekáá á tə̂l? Nɛ̂ déehɛdnɛ́ɛ́. Mbéndé ehéé ehɔ́bé nɛ̂? Dekumeʼ ekáá á tə̂l áyə̄le déhídɛɛ́ mbéndé-yɛ? Aáy. Deékūmɛ̄ɛ̄ ekáá á tə̂l áyə̄le nɛ́n, adúbe áde dédúbpé Yesuɛ dɔ́ɔ ákəə boŋ dékūd eʼsoósoŋ. 28 Syánē denyíne nɛ́n bán mod akobnad áʼsō éʼ Dyǒb adúbe áde ádúbpé Yesu Krǐstəə saké áyə̄le ahíd áde áhídɛɛ́ mbéndé. 29 Ké-ʼɛ nyêwêmtan nɛ́n bán Dyǒb ádíi Dyǒb á bad bé Israɛl děmpɛn-ɛ? Saá mɔ́ adé kə́ə́ŋne Dyǒb á bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl-lɛ? Ɛɛ, mɔ́ adé kə́ŋne Dyǒb á bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 30 Dyǒb ádíi ahɔ́g. Né-ɔɔ́, ǎtēd bad ábe béyágé nɛ́ɛ bad ábe békóbnédé áwe eʼsó nzé bédúbpé Yesu Krǐstəə. Melemlem nɛ́ɛ átēdtē bad ábe béeyagɛɛ́ nzé bɔ́mpē bédúbpé Yesu Krǐstəə. 31 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Nɛ́dē dehɔ́be nɛ́n bán atéd áde Dyǒb átédé bad nɛ́ɛ bad ábe békóbnédé áwe eʼsó, adúbe áde bédúbpé Yesu Krǐstəə álûmte nɛ́n bán bad béēhīdē mbéndé ámpē-yɛ? Aáy, éesaá nɛ̂. Boŋ pɛn chǒm éche mbéndé éhɔ́bɛɛ́ chɔ́ɔ̄ syánē débánɛɛ́ mekáá.

4

Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Dyǒb ákob Abrahamɛ

1 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē tə̂ŋgɛne taa awɛ̂d, Abrahamɛ? Cheé êmbɛnléd á póndé echê? 2 Nzé ankobnéd áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le mekan ḿme âmbɛnlé, né anwóŋ dyam áde ákumnɛɛ́ ekáá á tə̂l. Boŋ eéhɛleʼaá-sɛ awóŋ dyam ké ahɔ́g áde ákumnɛɛ́ ekáá á tə̂l áʼsō éʼ Dyǒb. 3 Eéhɛleʼaá abɛl nɛ̂. Kálag e Dyǒb ehɔ́bé nɛ́n aá “Abrahamɛ andúbé Dyǒb, né-ɔɔ́, Dyǒb déntēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě akǒbnédé áwe eʼsó.” 4 Nzé mod abɛlé nsɔ́n, bébɛlé bésábé mɔ́ áyə̄le nsɔ́n ḿme ábɛ́lé. Ḿmê nsábe méēbāgkē ndɛ. Ńdíi chǒm éche átə́ŋgɛ́né akud áyə̄le ebábé éche ásə́lté. 5 Boŋ nzé mod eébɛ̄lē nsɔ́n boŋ asumé nlém nɛ́n aá adúbe áde mɔ́dúbpé Dyǒb dɔ́ɔ dɛ́bɛ̌l boŋ mɔ́kobnéd áʼsō éʼ Dyǒb, né Dyǒb áde ábɛle boŋ bad ábe bébɛ́lé mbéb békobnéd áwe eʼsó, dɛ́tēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě akǒbnédé áwē eʼsó adúbe áde ádúbpé mɔ́. 6 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Dabidɛ ánhɔ̄bpē tə̂ŋgɛne nnam ḿme ńdé ne bad ábe Dyǒb átédé aá békóbnédé áwe eʼsó, kénɛ́ɛ édíí bán béebɛlɛɛ́ nsɔ́n ké nhɔ́g. 7 Dabidɛ anhɔ́b aá, “Nnam ne bad ábe Dyǒb álágsɛ́né ḿmab mewusé boŋ abɔ́déd ḿmab mbéb. 8 Nnam ne mod awě Sáŋ Dyǒbɛ éetúbpé ḿmē mbéb dǐn ámpē.”

9 Nɛ́dē bad ábe béyágé běnpɛn bɔ́ɔ̄ bɛ́kǔd ḿmê nnam ḿme Dabidɛ áhɔ́bé, ngɛ́ bad ábe béeyagɛɛ́ bɔ́mpē bɛ́kud mɔ́? Demaá ahɔ́b nɛ́n bán kálag e Dyǒb ehɔ́be aá, “Abrahamɛ andúbé Dyǒb, né-ɔɔ́, Dyǒb déntēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě akǒbnédé áwe eʼsó.” 10 Póndé ehéé Dyǒb dênchəgké mɔ́ aá adé mod awě akǒbnédé áwe eʼsó? Áde béēyāgɛ̄ɛ̄ mɔ́, ngɛ́ áde bémáá mɔ́ ayag? Nɛ̂ dêmbɛnléd áde béēyāgɛ̄ɛ̄ mɔ́. 11 Bên'yag mɔ́ áde Dyǒb ámáá mɔ́ akob. Ayag áde bên'yagké mɔ́ démbɛ̄ eʼchemléd ábe éʼsógtan nɛ́n bán akǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb adúbe áde ádúbpé, kénɛ́ɛ édíí bán áde ânkobnédté áʼsō éʼ Dyǒb bénkên'yagké mɔ́. Nɛ̂ ábédé âbɛl boŋ Abrahamɛ ábɛ́ sáá a bad bésyə̄ə̄l ábe béeyagɛɛ́, ábe békóbnédé áʼsō eʼ Dyǒb adúbe áde bédúbpé Dyǒb. 12 Nɛ̂ ábédé ámpē âbɛl ábɛ̂-ʼɛ sáá a bad ábe béyágé ábe bɔ́mpē bédúbpé Dyǒb melemlem ngáne Abrahamɛ echɛd sáŋ ándūbɛ̄ɛ̄ á póndé eche béēyāgɛ̄ɛ̄ mɔ́.

Adúbe dɔ́ɔ ákəəʼ boŋ mod
ákud chǒm éche Dyǒb áhɔ́bé

13 Dyam démpēe áde débíí ádíi nɛ́n bán, seʼ bɔɔ́d Dyǒb dénlāā Abrahamɛ ne ḿme nchyáátɛ́n aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ nkǒŋsé áwab mekáá. Dyǒb dénkênhɔ́bpé nɛ́n áyə̄le Abrahamɛ áhídéʼáá éche mbéndé. Dyǒb dénhɔ̄b nɛ̂ áyə̄le Abrahamɛ andúbé mɔ́, Dyǒb átéd-tɛ mɔ́ nɛ́ɛ mod awě akǒbnédé áwe eʼsó. 14 Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán bad ábe béhíde mbéndé bɔ́ɔ bɛ́kǔd chǒm éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌, né adúbe áde bad bédúbpé Dyǒb ádé ngɛ̂n. Né chǒm éche Dyǒb áhɔ́bé-ʼɛ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ éesaá dyamdyam. 15 Chǒm éche mbéndé ébɛlɛɛ́ édíi dásɔ̄ âpíined bad meliŋgá mé Dyǒb. Boŋ nzé mbéndé eésɛ̄, abóo á mbéndé déēbāgkē. 16 Nɛ̂ dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ Dyǒb álāŋgē dásɔ̄ bad ábe bédúbpé mɔ́ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l dyam áde mɔ́hɔ́bé. Abɛlé nɛ̂ âbɛl boŋ ényîned nɛ́n bán ḿmē nsimé mɔ́ɔ̄ ńkə́ə́ boŋ álāŋgē nchyáátɛ́n ḿme Abrahamɛ ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l aá mɔ́ɔ̄bɛlé bɔ́ dyam áde mɔ́hɔ́bé. Saké bad ábe béhíde mbéndé běnpɛn bɔ́ɔ̄ âmbɛɛ́ akag. Ambɛ kə́ə́ŋne bad bésyə̄ə̄l ábe bédúbpé Dyǒb ngáne Abrahamɛ ándūbɛ̄ɛ̄. Abrahamɛ adíi sáá awě syánē moosyəə́l. 17 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Dyǒb dénlāā Abrahamɛ aá, “Mbɛlé wɛ sáá a meloŋ híin.” Né-ɔɔ́, Abrahamɛ mɔ́ adé syánē sáá áʼsō éʼ Dyǒb. Dyǒb áde Abrahamɛ ádúbpé dɔ́ɔ ádé Dyǒb áde ábage bad ábe béwédé aloŋgé, dɔ́-ʼaá áhɔ́beʼ boŋ mekan ḿme méesɛ̌ mébɛ́. 18 Abrahamɛ andúbé Dyǒb ásūm-mɛ ḿme nlém áwē, kénɛ́ɛ édíí bán á mǐd mé moonyoŋ, nzɔm ké pɔ́g enkêmbáá echě elûmte bán mam ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɛ́bɛnléd mɛ́bɛnléd-tɛ. Andúbé aá mɔ́ɔ̄bɛ̄ “Sáá a meloŋ híin” ngáne Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɔ́ aá, “Ḿmôŋ nchyáátɛ́n mɛ́buú áte nɛ́ɛ betintinɛ.” 19 Áde Dyǒb áláŋgé Abrahamɛ nɛ̂, ambɛ́ dyam mbwɔ́kɛl e mwɛ̌. Ambíí aá mɔ́ɔ̄lyəgɛɛ́ moonyoŋ ámpē, abíí-ʼɛ aá mwaád Seraa adé ekɔm. Boŋ ké nɛ̂, adúbe dénkênsudté mɔ́. 20 Nlém méehúneʼaá mɔ́ tə̂ŋgɛne dyam áde Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛlé mɔ́, boŋ adúbe dénwēd mɔ́ áte, ábagé Dyǒb ehúmé. 21 Ammǎd áwe nlém-tê nɛ́n aá Dyǒb dɛ́bɛ̌l chǒm éche áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. 22 Né-ɔɔ́, adúbe áde Abrahamɛ dênkə̌ŋ Dyǒb déntēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě abɛle mekan ngáne Dyǒb áhedɛɛ́. 23 Bɔɔb-pɔɔ́, eʼyale ábe éʼténlédé nɛ́n bán, “Dyǒb déntēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě abɛle mekan ngáne áhedɛɛ́” béesaá áyə̄le Abrahamɛ mwěmpɛn. 24 Ábɛ̂ eʼyale éʼdé áyə̄l e syánē ámpē. Dyǒb dɛ́tēd syánē ámpē ábe dedúbpé nɛ́ɛ ábe bad, mɔ́ apuúdté Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d. 25 Krǐstəə mɔ́ɔ Dyǒb dêmbɛɛ́ aá áwɛ̂ áyə̄le mbéb ḿmɛ̄d. Dyǒb ápúúdté mɔ́ âbɛl boŋ dékud nzii âkobned áʼsō éʼ Dyǒb.

5

Depedé á nchemtɛn ne Dyǒb

1 Né-ɔɔ́, ngáne édíí bán adúbe áde dédúbpé ábɛ́lé Dyǒb átédé syánē nɛ́ɛ bad ábe békóbnédé áwe eʼsó, syánē dedé nsaŋ ne Dyǒb. Echɛd Sáŋ, Yesu Krǐstəə mɔ́ akəə́ boŋ debɛ́ nsaŋ ne Dyǒb. 2 Mɔ́-ʼaá adǐbnédé syánē nzii echě adúbe áde dédúbpé ábɛ́lé boŋ syánē debíí nsimé ń Dyǒb. Né-ɔɔ́, dedé menyiŋge bwâmbwam áyə̄le desumé nlém nɛ́n bán dɛɛ́kǔd ehúmé é Dyǒb. 3 Dedé menyiŋge ámpē áyə̄l e metake ḿme dékudɛɛ́, debíí nɛ́n bán metake mépɛɛneʼ eʼwéd bé nlém. 4 Eʼwéd bé nlém-mɛ éʼbɛle dewóŋ abɛ́ áde ákobnad ne Dyǒb. Ádɛ̂ akobned áde dékobnadté-ʼɛ áʼsō éʼ Dyǒb dɔ́-ʼaá ábɛle boŋ dewóŋ eʼlyə́g bé nlém nɛ́n bán Dyǒb dɛ́bɛ̌l chǒm éche áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛlé syánē. 5 Nzé delyə́ge-ʼɛ nlém, déebídté mekáá mé ngɛ̂n áyə̄le nɛ́n, Dyǒb álúmté syánē ngáne ápédé syánē adəŋ abɛl áde ábɛ́lé boŋ échē edəŋge ésɔ́l syánē á nlém-tê. Abɛlé nɛ́n abɛ áde ábágé syánē échē Edəə́dəŋ éche Ésáá.

6 Áde dénkênwóŋgé ngíne ké pɔ́g âwóŋgɛn éche syánē yə̌l, Krǐstəə anwɛ́ á nló ḿmɛ̄d, bebɛl bé mbéb á póndé eche Dyǒb déntīīʼɛ́. 7 Élɛ́lé áte mod âwɛ́ á nló ḿ mod awě abɛlɛʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb. Kapɔ́g-kɛ mod ahɛle ákwɛntɛ́n âwɛ́ á nló ḿ mod a bwâm. 8 Boŋ Dyǒb álúmté syánē aá mɔ́dəə́ syánē áyə̄le nɛ́n ambɛ̌l aá Krǐstəə áwɛ̂ á nló ḿmɛ̄d áde dédíi débédé bebɛl bé mbéb. 9 Dekǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le mekií ḿme Yesuɛ ḿme mésyɔ́gké á nló ḿmɛ̄d. Nzé mekií ḿme Yesuɛ ḿme mésyɔ́gké á nló ḿmɛ̄d mébɛ́lé dekǒbnédé áʼsō eʼ Dyǒb, nɛ́n déēlūmtɛ̄ɛ̄ syánē bán Krǐstəə ǎtōm syánē asoŋ nɛ̂ ásē e meliŋgá mé Dyǒb-ɛ? 10 Áde débédé bad bé ekɔyí bé Dyǒb, kwééd echě awe Mwǎn áwédé embɛ̌l dépɛ̄ á nchemtɛn ne mɔ́. Ngáne édíí-ʼaá bán depedé á nchemtɛn ne Dyǒb, abɛ́ áde awe Mwǎn ádíí á aloŋgé, á asóg, ǎsoŋ syánē. 11 Saá-kaá nɛ̂ děmpɛn, boŋ dewóge menyiŋge áyə̄le Dyǒb ábɛ́lé syánē dedé ábē bad, mbwiined ne echɛd Sáŋ Yesu Krǐstəə, mɔ́ awě akəə́ boŋ debɛ́ á nchemtɛn ne Dyǒb.

Nhəŋlɛ́n ḿme ńdé átîntê e Adamɛ bɔ́ Krǐstəə

12 Mod nhɔ́g mɔ́ ambɛ̌l boŋ mbéb ḿpɛ á nkǒŋsé-te, mbéb mɔ́-ʼaá ḿpɛ́ɛ́né kwééd. Né-ɔɔ́, moosyəə́l awâg áyə̄le moonyoŋ asyəə́l abɛlé mbéb. 13 Dyǒb ádɛ̂hɔ́b aá mɔ́bage bad mbéndé, né bad bébɛle mbéb á nkǒŋsé-te. Boŋ kéhéé wɛ́ɛ mbéndé éesaá, modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b aá mod abóó mbéndé. 14 Boŋ kénɛ̂, bootya á póndé eche Adamɛ âpɛ á póndé eche Mosɛɛ, póndé eche Dyǒb ábágé mbéndé, kwééd enwóŋ ngíne ámīn e moonyoŋ asyəə́l. Bad béwágáá kénɛ̂ bênkêmbóóʼɛ́ mbéndé e Dyǒb melemlem ngáne Adamɛ ámbōōʼɛ́.

Adamɛ abédé á nwágɛ́n ḿme ane awě antə́ŋgɛ́n apɛ, nɛ́dē Krǐstəə. 15 Ábê bad bébɛ béesaá nyaa pɔ́g, áyə̄le nɛ́n ndɛ echě Dyǒb ábágé bad ngɛ̂n, eche Yesu Krǐstəə ápɛ́ɛ́né, eésaá melemlem nɛ̂ŋgáne dyam áde mbéb ḿme Adamɛ mêmpɛɛ́nné. Édé mbále bán bad híin béwédé áyə̄le mbéb ḿme mod nhɔ́g ábɛ́lé. Boŋ nsimé ń Dyǒb ńchábé ámīn bwâmbwam tómaa ḿmê mbéb. Bad híin békúdé ndɛ e Dyǒb ngɛ̂n nyaa echě echabé ámīn, ámbīd e mod nhɔ́g, Yesu Krǐstəə. 16 Ndɛ e Dyǒb-pɛ ámpē eésaá melemlem nɛ́ɛ dyam áde mbéb ḿme Adamɛ âmbɛnlé dêmpɛɛ́nné. Ḿmê mbéb nhɔ́g ḿme Adamɛ ńkə́ə́ moosyəə́l akwedé nkáá áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ ene ndɛ ekəə́ Dyǒb átédé bad nɛ́ɛ bad ábe békóbnédé awě eʼsó, kénɛ́ɛ édíí bán bad bébɛle mbéb abɛl ne abɛl. 17 Édé mbále bán mbéb ḿme mod nhɔ́g Adamɛ âmbɛnlé, ḿbɛ́lé bad bésyə̄ə̄l bédé ásē e ngíne e kwééd. Boŋ akan áde aníníí mod nhɔ́g, Yesu Krǐstəə ábɛ́lé, átómtɛ́né ngíne abɛ́. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad bésyə̄ə̄l ábe békúdé nsimé ń Dyǒb ḿme ńchábé ámīn békobnéd-tɛ áwe eʼsó békūd aloŋgé áde déemaáʼ, béwóŋ ngíne ámīn e chǒm ésyə̄ə̄l. 18 Né-ɔɔ́, ḿmê mbéb nhɔ́g ḿme Adamɛ âmbɛnlé, mêmbɛ̌l Dyǒb dênkwǐd baásyə̄ə̄l nkáá. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ dyam á bwâm ahɔ́g áde Krǐstəə ábɛ́lé dêmbɛnlé bad bésyə̄ə̄l békobnéd áʼsō éʼ Dyǒb, békūd-tɛ aloŋgé. 19 Awógɛn áde mod nhɔ́g, Adamɛ, énkênwógɛ́nné Dyǒb dêmbɛ̌l moonyoŋ asyəə́l ambɛ́ mod a mbéb. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ awógɛn áde mod nhɔ́g, Krǐstəə áwógné Dyǒb, ábɛ́lé bad híin békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb. 20 Dyǒb dêmpɛɛ́n mbéndé âbɛl abɛl dé mbéb ákag áʼsō. Boŋ kéhéé wɛ́ɛ abɛl dé mbéb ákagké áʼsō, nsimé ń Dyǒb mbɛlé ńkag áʼsō tómaa nɛ̂. 21 Né-ɔɔ́, ngáne mbéb ńwóó ngíne âpɛɛn kwééd, nɛ̂ dɔ́ɔ nsimé ń Dyǒb mɔ́mpē ńwóó ngíne âbɛl boŋ bad békobned áʼsō éʼ Dyǒb, békud aloŋgé áde déemaáʼ mbwiined ne Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d.

6

Mbéb ńwúú syánē boŋ Yesuɛ apuúdté syánē

1 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Édé bán débɛ̂ débɛle mbéb âbɛl boŋ nsimé ń Dyǒb ńchə́gke-ɛ? 2 Aáy éesaá nɛ̂. Syáā dewédé, deewóoʼɛ́ dyamdyam abɛl ne mbéb ámpē. Chán-nɔ̄ déhɛle debɛ́ débɛléʼ mbéb? 3 Nyéebíiʼɛ́ nɛ́n bán áde dékúdé edusɛn boŋ debɛ́ mod nhɔ́g ne Krǐstəə denwɛ́ ne mɔ́-yɛ? 4 Edusɛn éche syánē dênkudté, élûmteʼ bán syánē dewédé, bélímé-ʼɛ syánē ne mɔ́. Nɛ́n dêmbɛnléd âbɛl boŋ déwôŋ abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē. Nɛ́n áde melemlem ne ngáne Titɛ́ɛ ápúúdté Krǐstəə ne éche ehúmé á aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē. 5 Nzé syánē dedé nhɔ́g ne mɔ́ áyə̄l e eche kwééd né syánē dɛ́bɛ̄ nhɔ́g ámpē ne mɔ́ áde ápuúʼɛ́. 6 Debíí bán áde bêmbomɛ́ɛ́ Krǐstəə á awɔg, bêmbomnéd mɔ́ abɛ́ áde dénwōŋgē bɔɔ́d. Âbɛl boŋ ngíne echě ádê abɛ́ déʼ bɔɔ́d áde ábɛ́ltáá syánē mbéb ébɔ́ɔ ne abɔ́ɔ ásyə̄ə̄l. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l mbéb méetédté syánē ntâŋ ámpē. 7 Nzé mod awédé, mbéb méekamlánné mɔ́ ámpē. 8 Bɔɔb-pɔɔ́, ngáne déwédé ne Krǐstəə, dedúbpé bán dɛ̌bɛ̄ á aloŋgé ne mɔ́. 9 Syánē dedúbpé nɛ̂ áyə̄le debíí bán Krǐstəə apuúdé, éewáá-ʼaá ámpē. Kwééd eewóo-ʼáa ngíne ké pɔ́g ámīn echê ámpē. 10 Awɛ́ áde awédé, mbéb méewóoʼɛ́ dyam ké ahɔ́g abɛl ne mɔ́ ámpē. Aloŋgé áde ádíí-ʼɛ áte bɔɔb ádíi aloŋgé áde ádíí ne Dyǒb. 11 Melemlem nê dɔ́ɔ nyémpē nyétə́ŋgɛ́né yə̌l anyín nɛ́ɛ bad ábe béwédé, âbɛl boŋ mbéb méekamlán nyé ámpē. Nyényîn-nɛ yə̌l nɛ́ɛ bad ábe bédé á aloŋgé ne Dyǒb mbwiined ne Yesu Krǐstəə.

12 Né-ɔɔ́, nyéēmwāg se mbéb ńkamlán echɛn yə̌l e moonyoŋ echě éwâg. Nê dɛ́bɛ̌l nyéehídɛ́ɛ́ mekan mé esíí mé ekob é yə̌l ámpē. 13 Nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́-ʼɛ nɛ́ɛ nyétɛ́dté echɛ̂n pɛd e yə̌l ké pɔ́g á mbéb-te se nyébɛnléd chɔ́ âbɛl mekan mé mbéb. Boŋ pɛn, nyébɛ yə̌l wɛ́ɛ Dyǒb nɛ́ɛ bad ábe bébídté á kwééd-te, boŋ bébɛ bɔ́ aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē. Nyébɛ echɛn yə̌l esyəə́l á mekáá mé Dyǒb âbɛl boŋ ábɛnlad nyé âbɛl mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb. 14 Mbéb méetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ ńkámlɛ́né nyé. Nyéēsaá ásē e mbéndé boŋ nyêdé ásē e nsimé ń Dyǒb.

Débɛ̂ betâŋ âbɛl mekan ngáne Dyǒb áhedɛɛ́

15 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Ngáne dédíí ásē e nsimé ń Dyǒb, nɛ́dē débɛ̂ débɛle mbéb áyə̄le deésaá ásē e mbéndé ámpē-yɛ? Aáy, éesaá nɛ̂. 16 Nyéebíiʼɛ́ bán nzé mod abagé yə̌l nɛ́ɛ ntâŋ ásē e mod ampée, âbɛl kéchéé éche ane mod áhɔ́bɛɛ́, né adíi ntâŋ awě ane mod-ɛ? Bad ábe bébágé yə̌l âbɛl mekan mé mbéb, chǒm éche békudɛɛ́ édíi kwééd. Boŋ mod awě abagé yə̌l âbɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, abâg mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb. 17 Nságnɛn ḿbɛ̂ ne Dyǒb. Nyé ábe nyêmbɛ́ betâŋ ásē e mbéb, nyêtimé nyêhíde mbále e mekan mésyə̄ə̄l ḿme béyə́gté nyé ne nlém nhɔ́g. 18 Bɔɔb-pɛ áde Dyǒb áhúdé nyé ásē e ngíne e mbéb nyêtime betâŋ, âbɛl mekan ngáne Dyǒb áhedɛɛ́. 19 Nhɔ́be ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l á nyaa e moonyoŋ áyə̄le nɛ́n nyé nɛ̂ŋgáne baányoŋ, nsôŋtɛn méechabɛɛ́ nyé ámīn. Ngen eʼsó, nyêmbɛ̌ echɛn yə̌l esyəə́l nɛ́ɛ betâŋ, nyébɛlé mbinde é mekan ne eʼbébtéd é mekan, nyébɛlé-ʼɛ ebébtéd chěn ne chěn, nyékag áʼsō. Bɔɔb-pɔɔ́ nyêtə́ŋgɛ́né echɛn yə̌l esyəə́l abɛ nɛ́ɛ betâŋ, âbɛl mekan ngáne Dyǒb áhedɛɛ́, nɛ́n dɛ́bɛ̌l aloŋgé ádɛ̄n dɛ́sāŋ. 20 Ngen eʼsó áde nyébédé betâŋ ásē e mbéb, nyênkênwóŋgé dyam abɛlɛn mekan ḿme Dyǒb áhedɛɛ́ aá nyébɛl. 21 Nsyə́ŋ ńhéé nyênkudté áde nyébɛ́láá mekan ḿme mékwágte nyé bɔɔb. Chǒm éche ḿmê mekan mépɛɛnɛɛ́ édíi kwééd. 22 Boŋ bɔɔb, Dyǒb áhúdé nyé ásē e ngíne e mbéb, betâŋ bé Dyǒb-paá nyédíí. Nsyə́ŋ ḿme nyékudɛɛ́ ńdíi nɛ́n bán Dyǒb ábɛ́lé nyêsáá ngáne ábē bad bétə́ŋgɛ́né asáŋ. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄kǔd aloŋgé áde déemaáʼ. 23 Nyébíi nɛ́n bán nsábe ḿme mbéb ḿpɛɛnɛɛ́ ńdíi kwééd. Boŋ ndɛ echě Dyǒb ábagɛɛ́ bad ngɛ̂n edíi aloŋgé áde déemaáʼ. Dekude dɔ́, abɛ́ áde dédíí ne Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d.

7

Bad bé Krǐsto béesaá ásē e mbéndé ámpē

1 A-baányaŋ, nyêdíi bad ábe bébíí mbéndé. Nyéebíiʼɛ́ bán mbéndé ekamlan mod dásɔ̄ á póndé eche ádíí á aloŋgé-yɛ? 2 Détêd eláŋsɛ́n áyə̄l e ehɔ́b é eʼwóŋgé. Nzé mmwaád awóó nchóm, mbéndé ehɔ́be nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né abɛ́ ne nchóm póndé esyəə́l eche nchóm ádíí á aloŋgé. Boŋ nzé nchóm awédé, mbéndé e eʼwóŋgé eekóbɛ́ɛ́ mɔ́ ámpē. 3 Né-ɔɔ́, nzé adyɛɛ́né mod ampée áde nchóm ádíi ádíí á aloŋgé né bɛ́chəg mɔ́ bán adíi nkáb-a-mesón. Boŋ nzé nchóm awédé né awóó kunze áʼsō éʼ mbéndé, nzé awóó-ʼɛ nchóm ampée, ene póndé, né eekábɛɛ́ asón. 4 A-baányaŋ, nê dɔ́ɔ édíí ne nyémpē. Mbéndé eékamlánné nyé ámpē áyə̄le awɛ́ áde Yesuɛ áwédé, nyémpē nyêwédé. Bɔɔb-pɔɔ́, nyêdíi bad ábe mod ampée, Yesuɛ awě Dyǒb ápúúdté, âbɛl boŋ nyébɛle Dyǒb bwâm. 5 Áyə̄le á póndé eche áded abɛ́ á moonyoŋ ákámlánnáá syánē, mbéndé epuúdtéʼáá syánē esíí é mekan mé ekob é yə̌l áte. Nɛ́n ábɛ́láá débɛléʼ mekan mé mbéb ḿme mépɛɛneʼ kwééd. 6 Boŋ bɔɔb dehǐdté ásē e mbéndé, awɛ́ áde déwédé. Né-ɔɔ́, mbéndé echě ekǎmlánnáá syánē nɛ́ɛ betâŋ eékamlánné ne syánē ámpē. Nɛ́n ábɛ́lé dehíde dásɔ̄ nzii ekɔ́ɔ́lé bɔɔb âbɛle Dyǒb. Debɛnle mɔ́ nyaa echě Edəə́dəŋ é Dyǒb élâŋgɛɛ́ syánē, saké nhídtɛn ne mbéndé éche bétélé ásē.

Mbéndé e Dyǒb chɔ̂ elûmteʼ syánē ḿmɛd mbéb

7 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Nɛ́dē déhɔ̂b bán mbéndé edé mbéb-ɛ? Aáy, deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ dehɔ́b nɛ̂. Boŋ mbéndé chɔ́ ekəə́ boŋ mbíí chǒm éche mbéb ńdíí. Nzé mbéndé enkênhɔ́b aá mod eesíídé chǒm é mod, né meebíiʼɛ́ nɛ́n mɛɛ́ âsíi chǒm é mod ádé mbéb. 8 Boŋ ene mbéndé ennyěm mɛ mewêmtɛn mé mbéb ásē, ébɛl ḿbootéd bwěm éʼ bad asíi nyaa ne nyaa. Nzé mbéndé eésɛ̌, né mbéb méesaá dyamdyam. 9 Póndé ebédé echě ménkêmbííʼɛ́ mbéndé. Boŋ á póndé echě ḿbíí mbéndé, esíí é abɛl dé mbéb êmpuú mɛ áte, nwɛ́-ʼɛ. 10 Mbéndé eche Dyǒb ábágé aá chɔ́ɔ epɛɛne aloŋgé chɔ́chɔ́ étīm mɛ awúu. 11 Mbéb mênkud etə́l ámbīd e mbéndé, ńdōg mɛ, ḿbɛl mbéb. Né-ɔɔ́ mbéb mɔ́ɔ ńwúú mɛ.

12 Né-ɔɔ́, denyíne nɛ́n bán mbéndé chěn esáá, chǒm-ɛ́ɛ mbéndé éhɔ́bɛɛ́ ésáá, étə́ŋgɛ́né, édé-ʼɛ bwâm. 13 Nɛ́dē nɛ̂ álûmte nɛ́n bán chǒm éche édé bwâm étímé mɛ nɛ̂ kwééd apiined-ɛ? Aáy, éesaá nɛ̂. Saké mbéndé chɔ́ epiínédé mɛ kwééd, mbéb mɔ́ɔ ḿpóó ámbīd e mbéndé, chǒm echě edé bwâm, âpiined mɛ kwééd. Nɛ́n dêmbɛnléd âbɛl nɛ́n bad bényîn ngáne mbéb ńdíí. Né-ɔɔ́, mbéndé e Dyǒb ebɛleʼ mbéb ńlûmte eche ngíne bwâmbwam.

Nzum echě ewanteʼ moonyoŋ áte

14 Debíí nɛ́n bán mbéndé eche déhɔ́bɛɛ́ edíi chǒm é edəə́dəŋ. Boŋ ndíi moonyoŋ a ekob. Ndíi nɛ́ɛ mod awě bésómé ásē e mbéb nɛ́ɛ ntâŋ. 15 Meesóŋtánné mbɛltéd ḿmêm. Mam ḿme ńhɛdɛɛ́ abɛl, meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ mɔ́. Mam ḿme ńkɔ́ɔ́ mɔ́ɔ̄ ńtimɛɛ́ abɛl. 16 Bɔɔb-pɔɔ́, abɛl áde ḿbɛlɛɛ́ chǒm éche méehɛdɛ́ɛ́ abɛl, nɛ́n álûmte bán nkwɛ̌ntɛ́né mɛɛ́ mbéndé edé bwâm. 17 Boŋ á mbále saké mměn nkooʼ abɛl, mbéb ḿme ńdé mɛ áte mɔ́ɔ̄ ḿbɛlte mɛ nɛ̂. 18 Mbíí mɛɛ́ dyam á bwâm ké ahɔ́g déesaá mɛ áte, nɛ́dē, ne nlém ḿ moonyoŋ ḿme ńwóó, kénɛ́ɛ édíí bán nlém ńdé mɛ áte âbɛl dyam á bwâm, meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ dɔ́ abɛl. 19 Meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyam á bwâm áde ńdə́ə́ abɛl, boŋ dyam dé mbéb áde méehɛdɛ́ɛ́ abɛl, dɔ́ɔ ńtimɛɛ́ abɛl. 20 Bɔɔb-pɔɔ́ abɛl áde ḿbɛlɛɛ́ dyam áde méehɛdɛ́ɛ́ abɛl, nɛ́n alûmte nɛ́n bán saké mměn nkooʼ ḿmê mam abɛl ámpē. Boŋ mbéb ḿme ńdé mɛ áte mɔ́ɔ̄ ḿbɛlte mɛ mɔ́.

21 Né-ɔɔ́, nnyíne nɛ́n mɛɛ́ mbéndé edé echě ekamlan mɛ. Póndé tɛ́ɛ́ áde ńhɛdɛɛ́ dyam á bwâm abɛl, mbéb mɔ́ɔ̄ ńwâmsan mɛ ekáá apɛ. 22 Áwêm nlém-tê, mbéndé e Dyǒb chɔ́ɔ ńdə́ə́ ahíd ne nlém ńsyə̄ə̄l. 23 Boŋ nnyíne nɛ́n mɛɛ́ mbéndé empée edé echě ekamlan échêm ekob é yə̌l, echě ewane nzum ne mbéndé echě ḿmêm nlém ńdə́ə́. Ene mbéndé ehaá mɛ, ebɛlé-ʼɛ ndé ntâŋ a mbéb. Ḿmê mbéb mɔ́-ʼaá nkamlan échêm ekob é yə̌l. 24 Ebə́l é etyəg éche étáné mɛ! Nzɛ́-módɛ́ ǎsǒŋ mɛ á mekáá mé échɛ́n ekob é yə̌l, éche épiinad mɛ kwééd? 25 Nságnɛn ḿbɛ̂ ne Dyǒb. Asoó ádêm aloŋgé mbwiined ne Mwǎn, awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Né-ɔɔ́, mměmpɛn ndé mbíd ébɛ, ḿmêm nlém ńlâŋge mɛ âhíd mbéndé é Dyǒb boŋ échêm ekob é yə̌l éhíde mbéb ḿme ńdé mɛ áte.

8

Aloŋgé áde Edəə́dəŋ é Dyǒb ébagɛɛ́

1 Bɔɔb-pɔɔ́, Dyǒb déekwidɛ́ɛ́ modmod nkáá awé adé nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. 2 Mbéndé e Edəə́dəŋ echě epiinad syánē aloŋgé, abé áde dédíí ne Yesu Krǐstəə, ehúdé mɛ á mehaŋ mé mbéndé e mbéb ne á mekáá mé kwééd. 3 Mbéndé enkênhɛnlé mbéb amad áyə̄le nɛ́n baányoŋ bénkênwóŋgé ngíne âhíd chɔ́. Né-ɔɔ́, Dyǒb ábɛ́lé dyam áde mbéndé énkênhɛnlé abɛl. Anlóm awe Mwǎn ne ekob é yə̌l e moonyoŋ éche ébɛle mbéb, âbɔ́ded ngíne e mbéb. Abɛl áde Dyǒb dêmbɛnlé nɛ́n démbɔ̄dēd ngíne e mbéb ámīn e moonyoŋ a ekob. 4 Dyǒb dêmbɛl nɛ̂ âbɛl boŋ bad ábe béēhīdē mam ne ngíne e moonyoŋ boŋ bétiméʼ béhīdē mekan ne ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb, bébɛl mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né melemlem ngáne mbéndé ehɔ́bɛɛ́ aá bébɛl. 5 Bad ábe bébɛle mekan ngáne échâb ekob é yə̌l élâŋgɛɛ́ bɔ́, bébɛlé bésum ḿmab nlém áyə̄l e mekan mé ekob é yə̌l. Boŋ bad ábe bébɛle mekan ngáne Edəə́dəŋ é Dyǒb élâŋgɛɛ́ bɔ́, bébɛlé bésum ḿmab nlém áyə̄l e Edəə́dəŋ é Dyǒb. 6 Nzé mod asúmé nlém áyə̄l e mekan mé ekob é yə̌l, né ǎwɛ̄. Boŋ nzé mod asúmé nlém áyə̄l e mekan mé Edəə́dəŋ né Dyǒb dɛ́bɛ mɔ́ aloŋgé áde déemaáʼ ne nsaŋ. 7 Nzé mekan mé ekob é yə̌l mékamlan mod, ane mod abɛlé ákɔ̄ɔ̄ Dyǒb áyə̄le eehídɛ́ɛ́ mbéndé é Dyǒb, eéhɛ̄lē-ʼaá chɔ́ ahíd ne ahíd děn. 8 Nɛ́n álûmte bán bad ábe béhíde échab esíí é mekan mé ekob é yə̌l, béehɛlɛ́ɛ́ Dyǒb menyiŋge awóged.

9 Boŋ ne nyé, nyéēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mekan ngáne ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́ aá nyébɛl. Nyébɛleʼ dásɔ̄ ngáne Edəə́dəŋ éhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nzé édé bán ne mbále Edəə́dəŋ é Dyǒb édé nyé áte. Kénzɛ́ɛ́ awě Edəə́dəŋ éche Krǐstəə éesaá áte, né eésaá ne Krǐstəə. 10 Boŋ nzé Krǐstəə adé nyé áte, nyêdé á aloŋgé áyə̄le Krǐstəə abɛlé nyêkǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb kénɛ́ɛ édíí bán échɛ̄n ekob é yə̌l éwɛ̄ áyə̄le mbéb ḿme nyébɛ́lé. 11 Nzé Edəə́dəŋ éche Dyǒb áde dêmpuúd Yesuɛ édé nyé áte, né ké échɛ̄n ekob é yə̌l éche éwâg êmmad awɛ́, né Dyǒb áde ápúúdté Krǐstəə dɛ́puúd chɔ́. Ǎbɛl nɛ́n á ngíne e Edəə́dəŋ éche édé nyé áte.

12 Né-ɔɔ́, A-baányaŋ, dyam ádé áde détə́ŋgɛ́né ahíd déesaá dyam dé ekob é yə̌l, saké âbɛ́ ngáne ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́. 13 Áyə̄le nzé nyêbɛle ngáne ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́ né nyɛ́ɛ̄wɛ̄. Boŋ nzé á ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb nyêwúú mbɛltéd mé mbéb ḿme nyébɛlɛɛ́, né nyɛ́ɛ̄kǔd aloŋgé. 14 Dyam áde ádé ádíi nɛ́n, bad bésyə̄ə̄l ábe Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gtɛɛ́, bédíi bǎn bé Dyǒb. 15 Edəə́dəŋ éche Dyǒb ábágé nyé éebɛlɛɛ́-sɛ nyêbɛ́ nɛ́ɛ betâŋ, nyêbɛ́ á mbwɔ́g-te. Boŋ pɛn Edəə́dəŋ é Dyǒb ébɛ́lé nyêkoó bǎn bé Dyǒb abé. Ngíne echě échê Edəə́dəŋ chɔ́-ʼaá ekəə́ boŋ délēbpē Dyǒb bán, “A-Tɛ̂! Echem Sáŋ!” 16 Edəə́dəŋ é Dyǒb ébɛ́lé syánē debíí á nlém-tê nɛ́n bán dedíi bǎn bé Dyǒb. 17 Bɔɔb-pɔɔ́, ngáne dédíí ábe bǎn, dɛɛ́kǔd nnam ḿme Dyǒb ákóŋnédé ábē bǎn, syánē dɛɛ́kǔd-tɛ bwěm ábe Dyǒb ákóŋnédé mɔ́, nzé ne mbále syánē dekwɛ̌ntɛ́né âtag ne Krǐstəə âbɛl syánē ámpē dékud ehúmé éche Dyǒb dɛ́bɛɛ́ mɔ́.

Ehúmé éche bad bé Dyǒb bɛ́kudté

18 Nnyíneʼ nɛ́n mɛɛ́, metake ḿme dékudɛɛ́ bɔɔb méesaá dyamdyam nzé béhə́gtɛ́né mɔ́ ne ehúmé éche bɛ́lūmēdtē syánē á póndé echě ehúɛ áʼsō. 19 Bwěm ábe Dyǒb áhə́gé á nkǒŋsé éʼsineʼ ne eʼlyə́g bé nlém, póndé echě Dyǒb dɛ́lūmtɛ̄nnē ábe bǎn. Ǎbɛ̌l nɛ̂ ne ehúmé ésyə̄ə̄l. 20 Émbɛ̄ nɛ́n bán bwěm ábe béhə́gé éʼdíi ehóhó ngɛ̂n. Saké ábê bwěm běn bɔ́ɔ béntīī bán ébɛ̂ nɛ̂ boŋ Dyǒb dɔ́ɔ déntīi. Ambɛl nɛ̂ ne eʼlyə́g bé nlém aá epun épɛ̌ éche 21 mɔ́hūdtē ábê bwěm běn á mehaŋ mé ngíne echě ebɔɔdte bwěm, bɔ́mpē békūd-tɛ kunze âkud melemlem mé ehúmé éche Dyǒb ábagɛɛ́ ábē bǎn. 22 Debíí nɛ́n bán kə́ə́ŋ neʼ bɔɔb, bwěm éʼsyə̄ə̄l éʼkəneʼ ne eʼwɛ ábe béwógɛɛ́ ábe éʼdé nɛ̂ŋgáne eʼwɛ bé achád. 23 Boŋ saké nhəgtéd mwěmpɛn ńkəneʼ. Syánē běn awě dewóó Edəə́dəŋ éche Dyǒb ábágé syánē nɛ̂ŋgáne ndɛ eʼsó, syánē ámpē dekəneʼ á nlém-tê. Debǎnné nlém ńsyə̄ə̄l âsin póndé echě Dyǒb dɛ́bɛnlé boŋ dékōŋ ábe bǎn abɛ́, ahúd syánē yə̌l esyəə́l á mehaŋ-tê, ábɛ syánē yə̌l ékɔ̄ɔ̄lē. 24 Taasɛ dekude eʼsoósoŋ delyə́gé nlém bán dɛɛ́kǔd chǒm éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. Boŋ pɛn nzé denyíne chǒm éche délyə́gé nlém bán dɛɛ́kǔd, né saké eʼlyə́g bé nlém bɔ́ɔ éʼkóó abɛ́ nɛ̂. Nzɛ́-módɛ́ ahɛle alyə́g nlém áyə̄l e chǒm éche ámáá akud? 25 Boŋ, dechedé yə̌l âsin chǒm éche déēnyīnɛ̄ɛ̄, dekoo-ʼɛ chɔ́ asin.

26 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Edəə́dəŋ é Dyǒb éwôŋganné syánē áyə̄le deewóoʼɛ́ ngíne. Deebíiʼɛ́ ngáne détə́ŋgɛ́né akáne boŋ Edəə́dəŋ chěn chɔ́ɔ ékânnad syánē ne nheemed ḿme ńtómé eʼyale bé nsəl. 27 Dyǒb ánɔne syánē nlém áte, abíí-ʼɛ mewêmtɛn mé Edəə́dəŋ áyə̄le Edəə́dəŋ ékânnad bad bé Dyǒb nyaa eche áhɛdɛɛ́. 28 Debíí nɛ́n bán dyam-tɛ́ áde ábɛnlad Dyǒb ábɛle dɔ́ á mboŋ ḿ bad ábe bédə́ə́ mɔ́,* ábe áchɛ́nlé âbɛl ngáne áhɛdɛɛ́. 29 Dyǒb dêmmad atíi nɛ́n aá bad ábe mɔ̂mmadté apwɛd ádāb abɛ́ ábɛ̂ nɛ̂ŋgáne abɛ́ áde awe Mwǎn âbɛl boŋ ane Mwǎn ábɛ̂ Mwǎn áʼsō átîntê e baányaŋ. 30 Né-ɔɔ́, bad ábe Dyǒb dêmmadté apwɛd, anchɛ́lé bɔ́ âbɛ́ ábē bad. Ábe áchɛ́nlé-ʼɛ ahɔ́bé aá békóbnédé áwe eʼsó, ábe bɔ́-ʼɛ békóbnédé áwe eʼsó, abagé bɔ́ éche ehúmé.

Dyǒb ádə́ə́ syánē mbwiined ne Yesu Krǐstəə

31 Nzé denɔné ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l áte, cheé déhɛle dehɔ́b? Nzé Dyǒb ádé ne syánē, né nzé ahɛle atə́ŋgɛ́n syánē? 32 Nɛ́ɛ Dyǒb déebâŋnɛɛ́ ké awe Mwǎn. Antéd mɔ́, ábɛ mɔ́ aá áwɛ̂ á nló ḿme syánē moosyəə́l, né éebaá syánē kéchéé émpēe éche déhɛ́dné mɔ́-yɛ? 33 Nzɛ́-módɛ́ ǎhɔ̄b aá bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé békwédé nkáá? Dyǒb děn dɔ́ɔ áhɔ̄bē nɛ́n aá dedíi bad ábe békóbnédé áwē eʼsó. 34 Nzɛ́-módɛ́-ɔ̄ ǎhɔ̄b aá dekwédé nkáá? Yesu Krǐstəə awédé, ápuu, adyɛɛ́-ʼɛ á ekáá émbáá é Dyǒb, áhed-taá ákânnadté syánē. 35 Nzɛ́ɛ́-ɔ̄ ahɛle ábɛ̄l boŋ Krǐstəə asóg syánē adəŋ? Mekan ḿme mélɛ́nlédé syánē áte, kéʼɛ ndutul, káa ahɛ́ áde bad béhāgkē syánē á meséb? Nzaa, káa awóŋ áde déwōoʼɛ́ mbɔ́té? Nzé-ʼɛ akíme áde bad békîmmɛɛ́ syánē? Kéʼɛ awúu áde bad béhɛdɛɛ́ syánē awúu? 36 Kálag e Dyǒb ehɔ́bé aá,

“Póndé tɛ́ɛ́ bad béwúɛ sé áyə̄l echôŋ.

Bényíne sé nɛ̂ŋgáne ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme békagké awúu.”

37 Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnlad boŋ detómé mɔ́ áte, mbwiined ne Krǐstəə, mɔ́ awě adəə́ syánē boŋ áwōŋgān-nɛ syánē. 38 Mbíí bwâm nɛ́n mɛɛ́ chǒmchǒm éesaá éche éhɛle-sɛ épáŋ edəŋge éche Krǐstəə ádə́ə́ syánē. Ken kwééd-ɛ, kéʼɛ aloŋgé. Ken ángɛl-ɛ, kéʼɛ benkamlɛnɛ, kéʼɛ ngíne éche édé ádyōb. Ken póndé eche dédíí áte nɛ́n, kéʼɛ póndé echě ehúɛ. 39 Ké ngíne e nkoŋ ḿmín, kéʼɛ e nkoŋ ńsé, chǒmchǒm éesaá átîntê e nhəgtéd ńsyə̄ə̄l éche éhɛle épáŋ edəŋge éche Dyǒb áwóŋné syánē mbwiined ne Yesu Krǐstəə, awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́.

9

Dyǒb ne ábē bad bé Israɛl

1 Nkaleʼ mbále nɛ̂ŋgáne mod awě adúbpé Krǐstəə, meékālɛ̄ɛ̄ metóm. Ḿmêm nlém ḿme Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gtɛɛ́, ńlâŋge mɛ nɛ́n aá chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édé mbále. 2 Ndutul e ngíne ne metake mé ngíne bédé mɛ á nlém-tê 3 áyə̄l e ábêm bad, ábêm baányaŋ ábe syáābɔ̄ɔ sêdé mekií mehɔ́g. Áyə̄l echâb nhɛdeʼ nɛ́n mɛɛ́ né Dyǒb dêmbɛ̌ mɛ ebómán, ábɛ̄l-lɛ meebág ne Krǐstəə. 4 Ábêm bad bédíi bad bé Israɛl. Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́tēdē bɔ́ nɛ́ɛ ábɛ̄ bǎn, alúmté-ʼɛ bɔ́ éche ehúmé. Dyǒb dêmpɛ̌ á nchemtɛn ne bɔ́, ábɛ-ʼɛ bɔ́ mbéndé. Anlúméd bɔ́ ngáne bétə́ŋgɛ́né mɔ́ edúbé abɛ, bɔ́-ʼaá ánlāāʼɛ́ aá mɔ́ɔ̄bɛlé chǒm éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. 5 Bédíi bad bé mbyaa ḿme ábɛ̄d betaa ábe bémbɛ̄ se á mbooted. Áde Krǐstəə áchyáádté-ʼaá, mɔ́mpē nɛ́ɛ moonyoŋ, áwāb mbyaa dɔ́ɔ ámbīdtē. Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé, mɔ́ awě ákamlan chǒm ásyə̄ə̄l. Ébɛ̂ nɛ̂.

6 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb déebɛnlé chǒm éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. Édé bán saké bad bésyə̄ə̄l ábe bébídé á mbyaa ń Israɛl bédé bad bé Dyǒb. 7 Saá-kaá bǎn bésyə̄ə̄l ábe Abrahamɛ bédé bǎn bé Dyǒb. Dyǒb dénlāā Abrahamɛ aá, “Á mbyaa ḿme awoŋ mwǎn Aisigɛ dɔ́ɔ bǎn ábe ńhɔ́bé mɛɛ́ mɛ̌bɛ̌ wɛ bɛ́bīdtē.” 8 Nɛ́n álûmte nɛ́n bán bǎn ábe béchyáá á nyaa e moonyoŋ béesaá bǎn bé Dyǒb. Boŋ bǎn ábe bénchyāāʼɛ́ nhídtɛn ne ngáne Dyǒb dénlāāʼɛ́ Abrahamɛ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, bɔ́ɔ békooʼɛ́ atóŋ nɛ̂ŋgáne bǎn bé mbyaa ḿme Abrahamɛ. 9 Áde Dyǒb dénlāāʼɛ́ Abrahamɛ aá mɔ́ɔ̄bɛlé mɔ́ dyam áde mɔ́hɔ́bé, Dyǒb dénhɔ̄b aá, “Mɛ̌tǐm ámbīd á póndé eche ńtíídé. Ene póndé Seraa ǎwālē mwǎn a mwɛnchóm.” 10 Saá-kaá nê děmpɛn. Sáá nhɔ́g mɔ́ɔ Rebekaa ábe bǎn bé baachóm bébɛ bénwōŋgē. Ane sáá abédɛ́ɛ awesyánē taa, Aisigɛ. 11-12 Á póndé éche béēchyāāʼɛ́ ábɛ̂ bǎn, áde béēbīīʼɛ́ abɛl dé mbéb kéʼɛ mboŋ, Dyǒb dénlāā Rebekaa aá, “Mwǎn ambáá ǎbɛ̄ mbəledɛ awe mwǎn asad.” Dyǒb dêmbɛl nɛ́n âbɛl ényînned nɛ́n bán ḿmē mewêmtɛn mɔ́ɔ̄ âmbɛnlédté abɛl mwǎn nhɔ́g ábɛ ásē e aníníí. Êmboŋnéd mɔ́ âpwɛd mod awě ádə́ə́ apwɛd, saké áyə̄le dyam áde ane mod ábɛ́lé. 13 Éténlédé á kálag e Dyǒb ngáne Dyǒb áhɔ́bé aá, “Mendə̌ŋ Jakɔbɛ boŋ ńkɔ̄ɔ̄ Esao.”

14 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Nɛ́dē dɛɛ́hɔ̄b bán Dyǒb ákwognad baahɔ́g-ɛ? Aáy, éesaá nɛ̂. 15 Seʼ bɔɔ́d, Dyǒb dénlāā Mosɛɛ aá, “Mɛ̌wōg kénzɛ́ɛ́ ngɔl awě ńdə́ə́ ngɔl awóg, mɛ̌lūmēd-tɛ eʼboŋ bé nlém wɛ́ɛ kénzɛ́ɛ́ awě ńdə́ə́ alúmed.” 16 Né-ɔɔ́, mpwɛdtéd ń Dyǒb méewóoʼɛ́ dyamdyam âbɛl ne chǒm éche bad béhɛdɛɛ́ bán ébɛnled kéʼɛ éche bébɛlɛɛ́. Dyǒb dɔ́ɔ ábɛnlad ábē eʼboŋ bé nlém âbɛl kéchéé éche áwémtɛ́né abɛl. 17 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Dyǒb dénlāā Farao aá, “Mpwɛde wɛ kə̂ŋ âbɛl boŋ ḿbɛnled wɛ âlúmed echem ngíne ne âbɛl boŋ ádêm dǐn ákanled nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l.” 18 Né-ɔɔ́, Dyǒb álûmteʼ ábe eʼboŋ bé nlém wɛ́ɛ kénzɛ́ɛ́ awě ápwɛ́dé, áwēdē-ʼɛ kénzɛ́ɛ́ nló áte awě ápwɛ́dé aá âwúu nló áte.

Meliŋgá mé Dyǒb ne eʼboŋ bé nlém éʼ Dyǒb

19 Kapɔ́g nyé mod nhɔ́g nyɛ́ɛ̄sɛdéd mɛ bánken, “Nzé nɛ̂ dɔ́ɔ édíí, cheé ékə́ə́ boŋ Dyǒb ábɛ́ áhɔ̄bēʼ aá bad bébɛ́lé mewusé? Debíí bán modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b aá mɔ́ɔbɛnlé dyam áde Dyǒb áhɔ́bé aá ábɛl.” 20 Boŋ wɛ moonyoŋ, nzɛ́-módɛ́ édíí âsɛded Dyǒb dyam? Mbeé e mɔg éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ésɛdteʼ mod awě abɛlé chɔ́ aá, “Cheé ékə́ə́ boŋ éhəgé mɛ nyaa echě éhə́gé mɛ?” 21 Nyébíi nɛ́n bán ntumé-mbeé, awóó kunze âbɛlɛn hyəg ábe ábɛnlɛɛ́ mbeé nyaa echě ádə́ə́. Nzé adəə́, ahɛlɛsɛ atéd hyəg ábɛ̄lɛ̄n mbeé ébɛ; pɔ́g ebɛ́ mbeé e edúbé, eníníí-ʼɛ ebɛ́ mbeé echě bébɛnladté póndé ésyə̄ə̄l.

22 Kapɔ́g Dyǒb áhɛ́déʼáá ḿmē meliŋgá alúmed, áhɛdé-ʼɛ aá bad bényîn eche ngíne. Boŋ anched yə̌l bwâmbwam âwɛsɛn bad ábe bêmbɛ̌l boŋ áliŋ. Ábe bad béntə̄ŋgɛ̄n-nɛ nkɔ́gsɛn akud. 23 Kapɔ́g-kɛ Dyǒb dénwēmtɛ̄n-nɛ âlúmed éche ehúmé é ngíne ámīn e bad ábe álúmté eʼboŋ bé nlém. Amaá ábê bad aboŋsɛn âkud éche ehúmé. 24 Syánē dedé-ʼɛ átîntê e ábê bad ábe áchɛ́nlé. Saá-kaá átîntê e bad bé Israɛl děmpɛn dɔ́ɔ áchɛ́nlé syánē. Achɛ́nlé syánē doŋge á bad kə́ə́ŋne átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 25 Á kálag e Hoseya, Dyǒb áhɔ́bé nɛ́n aá,

“Bad ábe bénkêmbɛ́ ábêm bad,

mɛ̌chəg bɔ́ mɛɛ́ bédé ‘Ábêm bad.’

Aloŋ áde ménkêndəŋgé mɛ̌chəg dɔ́ mɛɛ́ ádíi ‘Aloŋ áde ńdə́ə́.’

26 Melemlem mé hǒm wɛ́ɛ ménlāā-ʼaá bɔ́ mɛɛ́ ‘Nyéēsaá ábêm bad’,

áhed-taá mɛ́chəgké bɔ́ mɛɛ́ bédíi ábêm bǎn, bǎn bé Dyǒb áde ábageʼ aloŋgé.”

27 Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa anhə́ə́d tə̂ŋgɛne bad bé Israɛl aá, “Ké mesoŋgé mé bad bé Israɛl mêmbuú áte nɛ́ɛ nsíí ḿmě ńdé á nkəg mé edib é nkwɛ̌, nguse chěmpɛn chɔ́ɔ ékǔd eʼsoósoŋ. 28 Sáŋgwɛ́ɛ́ éebébédté póndé âbɛl mekan mésyə̄ə̄l ḿmě átómté mbakú aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l á nkǒŋsé.” 29 Nɛ́n ádé nɛ̂ŋgáne Yesayaa ánhɔ̄bpē aá, “Nzé Sáŋ Dyǒb á Ngumɛ enkênlyə́gnéd syánē doŋge dé nchyáátɛ́n, né debágáá nɛ́ɛ myad mé Sodom ne Gomora.”

Paalɛ akánnédé bad bé Israɛl

30 Chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē bɔɔb? Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bétímé békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb mbwiined ne adúbe áde bédúbpé Krǐstəə, kénɛ́ɛ édíí bán béewaneʼaá áte âkobned áʼsō éʼ Dyǒb. 31 Boŋ bad bé Israɛl béwánéʼáá áte béhɛdé bán béhîd mbéndé âbɛl boŋ békobned áʼsō éʼ Dyǒb, boŋ bénkênhɛnlé. 32 Cheé ékə́ə́ boŋ bénkênhɛ̌l? Bénkênhɛnlé áyə̄le nɛ́n béwánéʼáá áte âkobned áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le nsɔ́n ḿme běn bébɛ́lé saké áyə̄le adúbe áde bédúbpé Dyǒb. Bênkɔ̌d ekuu á aláá ádé bad békɔdɛɛ́ ekuu, békwɛ̄-ʼɛ. 33 Éténlédé á kálag e Dyǒb tə̂ŋgɛne nɛ̂, nɛ́n bán,

“Nyénɔneʼ, mbanne aláá á Zayɔn

áde dɛ́bɛ̌l boŋ bad békɔdé ekuu,

aláá áde dɛ́bɛ̌l boŋ bad békwag.

Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ éehúúʼɛ́ ne mekáá mé ngɛ̂n.”

10

1 A-baányaŋ, ndəə́ ne ḿmêm nlém ńsyə̄ə̄l nɛ́n mɛɛ́ ábêm bad bé Israɛl békud eʼsoósoŋ, nkânnad-tɛ bɔ́ mɛɛ́ nɛ̂ abɛnled. 2 Mbíde bɔ́ mbóŋ nɛ́n mɛɛ́ bédə́ə́ Dyǒb abɛle ne nlém ńsyə̄ə̄l. Boŋ béekooʼɛ́ asôŋtɛn ngáne bétə́ŋgɛ́né mɔ́ abɛle. 3 Béēsōŋtɛ̄nɛ̄ɛ̄ ngáne Dyǒb ábɛlɛɛ́ boŋ bad békobnéd áwe eʼsó. Bétímé béhɛde nzii echâb chěn echě ěbɛ̌l boŋ békobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. Né-ɔɔ́, béesudtɛɛ́ yə̌l âhíd nzii echě Dyǒb átíídé âbɛl bad békobned áwē eʼsó. 4 Krǐstəə abɛlé nsɔ́n ḿme mbéndé éntə̄ŋgɛ̄nnē abɛl, né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́, akobnad áʼsō éʼ Dyǒb.

Eʼsoósoŋ éʼbágnédé ne metúmbé mésyə̄ə̄l

5 Seʼ bɔɔ́d, Mosɛɛ antěl tə̂ŋgɛne akobned áde mod ákobnadté áʼsō eʼ Dyǒb áyə̄le áhídɛɛ́ mbéndé. Anhɔ́b aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle chǒm ésyə̄ə̄l éche mbéndé éhɔ́bɛɛ́, ǎkǔd aloŋgé áde déemaáʼ.” 6 Boŋ éténlédé á kálag e Dyǒb bán nyaa eche adúbe ábɛlɛɛ́ boŋ mod ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb edíi, “Weehɔ́bé áwoŋ nlém-tê nɛ́n wɛɛ́, nzɛ́-módɛ́ ǎkɛ̌ ámīn, ádyōb.” (Nɛ́dē, âhúd Krǐstəə ámīn, âsuded mɔ́ ásē.) 7 Ké-ʼɛ “Nzɛ́-módɛ́ ǎkɛ̌ ásē á echóg éche éewóo asóg?” (Nɛ́dē âhúd Krǐstəə á echóg éche éewóo asóg âpɛɛn mɔ́ ámbīd á aloŋgé.) 8 Chǒm-ɛ́ɛ kálag e Dyǒb éhɔ́bé édíi nɛ́n aá “Eyale é Dyǒb édé wɛ bɛnbɛn. Edé ekale chɔ́, édé-ʼɛ wɛ á nlém-tê.” Ḿmê nkalaŋ ńdíi nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ nɛ́n bán nyêtə́ŋgɛ́né adúbe awóŋ. 9 Nzé ehɔ́bné nsəl nɛ́n wɛɛ́, Yesuɛ adíi Sáŋgwɛ́ɛ́, edúbpé-ʼɛ awôŋ nlém-tê nɛ́n wɛ̌ Dyǒb dêmpuúd mɔ́, né wɛ̌kǔd eʼsoósoŋ. 10 Áyə̄le nɛ́n nzé edúbpé á nlém-tê, Dyǒb ábɛleʼ ékobnéd áwe éʼsō. Nzé ehɔ́bné nsəl ne wɛɛ́ mɔ́dūbpē, ebɛlé ékūd eʼsoósoŋ. 11 Kálag e Dyǒb ehɔ́bé nɛ́n aá “Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́, éehúúʼɛ́ ne mekáá mé ngɛ̂n.” 12 Nɛ́n ádé ne moosyəə́l, ken mod adé mod a Israɛl, ken mod eésaá mod a Israɛl. Dyǒb ádíi Sáŋgwɛ́ɛ́ a moosyəə́l nyaa pɔ́g, abude-ʼɛ kénzɛ́ɛ́ anamed awě ahɛ̌dné mɔ́ nwôŋgɛn. 13 Kálag e Dyǒb ehɔ́be aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě achəgé dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́ aá ásoŋ mɔ́, ǎkǔd eʼsoósoŋ.”

14 Boŋ chán béhɛle béchəg mɔ́ bán ásoŋ ádāb aloŋgé áde béedúbpɛɛ́ mɔ́? Chán-nɛ béhɛle bédúbé mɔ́, nzé béewóge ḿmē nkalaŋ? Chán-nɔ̄ béhɛle béwóg ḿmē nkalaŋ nzé bad béekanle bɔ́ mɔ́? 15 Chán-nɛ bad béhɛle békɛ békanlé bad ḿmē nkalaŋ áde mod éelómɛɛ́ bɔ́? Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nzé mod apɛɛ́né nkalaŋ ḿ bwâm, ébɛlé épɛ̄ɛ̄n enyiŋge.” 16 Boŋ saké moosyəə́l akobé nkalaŋ ḿ bwâm. Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa mwěn anhɔ́b tə̂ŋgɛne nɛ̂ aá, “A-Sáŋ, bɔ́ ahéé adúbpé nkalaŋ ḿme sékálé?” 17 Né-ɔɔ́, adúbe ápag ne awóg áde mod áwógé nkalaŋ, bad bétə́ŋgɛ́né-ʼɛ nkalaŋ ḿme Krǐstəə akal boŋ bad bɛ́dūbē mɔ́. 18 Boŋ ndəə́ asɛded nɛ́n mɛɛ́ ken, édé mbále nɛ́n bán bénkênwógké ḿmê nkalaŋ-ɛ? Bénwōg mɔ́ bwâm. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Ehɔ́b éche bad ábe békáléʼáá ḿmê nkalaŋ énwōgnēd nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l.

Ábāb eʼyale bêmpɛ̌ mesóg mé nkǒŋsé áte mésyə̄ə̄l.”

19 Ndəə́ asɛded nɛ́n mɛɛ́ ken, bad bé Israɛl bénkênsóŋtɛ́nné ḿmê nkalaŋ-ɛ? Mosɛɛ mɔ́ɔ asébpé ahɔ́b nɛ́n aá Dyǒb áhɔ́bé aá,

“Mɛ̌naméd bad ábe béekoo aloŋ abé, âbɛl boŋ nyéwóon bɔ́ kɔ́njí.

Mɛɛ́naméd bad ábe bédé eyɔ́kɛ́l âbɛl boŋ nyéliŋ.”

20 Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa mɔ́mpē ankwɛntɛ́n ahɔ́b ngáne Dyǒb dénhɔ̄bpē. Anhɔ́b á tə̂l e ékwɛ́ɛ aá,

“Bad ábe béehɛdeʼaá mɛ bényíné mɛ.

Menlúméd yə̌l wɛ́ɛ bad ábe béesɛdteʼaá mɛ.”

21 Boŋ Yesayaa anhɔ́b tə̂ŋgɛne bad bé Israɛl aá Dyǒb áhɔ́bé aá, “Bootya mbwɛmbwɛ kə́ə́ŋ ne ngukɛ́l, nlyə́gé mekáá mɛɛ́ ábêm bad bétim ámbīd áwêm, boŋ béwúú nló áte, béēwógné-ʼaá mɛ.”

11

Dyǒb déebáaʼɛ́ ábê bad bé
Israɛl á yə̌l ne abáŋ ásyə̄ə̄l

1 Bɔɔb-pɔɔ́, ndəə́ asɛded nɛ́n mɛɛ́ken, Dyǒb ábáá ábē bad áyə̄l-ɛ? Éesaá nɛ̂. Mměn ndíi mod a Israɛl awě abídé á mbyaa ḿme Abrahamɛ, á túmbé e Bɛnjamin. 2 Dyǒb déebáaʼɛ́ ábē bad áyə̄l. Bédíi bad ábe ápwɛ́dé se á mbooted. Nyêbíí chǒm éche éténlédé á kálag e Dyǒb ngáne Elaijaa áchááʼáá Dyǒb, álāŋgē mɔ́ mekan ḿme bad bé Israɛl bébɛ́léʼáá. 3 Anláá Dyǒb aá, “A-Sáŋ, ábɛ́n bad béwúú áboŋ bekal béʼdəə́dəŋ bésyə̄ə̄l, bépáŋtéd-tɛ ḿmôŋ menyán mé mendɛ. Mměmpɛn-ɛɛ́ nlyəgé, béhɛde-ʼɛ mɛ́mpē awúu.” 4 Chán Dyǒb dênkwɛntɛ́nné mɔ́? Ankwɛntɛ́n mɔ́ aá, “Mbǎnné bad ekə́lé saámbé âbɛ́ ábêm bad. Bédíi bad ábe béebagé Baalɛ, dyǒb dé metóm, edúbé.” 5 Nɛ̂ dɔ́ɔ édíí kə́ə́ŋ ne bɔɔb. Nguse é bad bé Israɛl édíi édé ábe Dyǒb ápwɛ́dé ne ḿmē nsimé. 6 Apwɛd áde ápwɛ́dé bɔ́ ádíi áyə̄le ḿmē nsimé saké áyə̄le mekan ḿme bébɛ́lé. Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán dyam áde bad bébɛ́lé dɔ́ɔ ákəə boŋ Dyǒb ápwɛd bɔ́, nɛ́dē né saké nsimé mɔ́ɔ̄ ápwɛ́dné bɔ́. 7 Cheé-ɔ̄ nɛ́n álûmtɛɛ́? Bad bé Israɛl bénkênkudté chǒm éche békóó ahɛd. Bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé bênkǔd chǒm éche béhɛ́déʼáá, boŋ ábíníí, nlém mênlɛ̌l bɔ́ á abum. 8 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán

“Dyǒb dêmbɛl bɔ́ edimdim.

Kə́ə́ŋne eʼchii, béēnyīnnɛ̄ɛ̄, béewógné-ʼaá.”

9 Dabidɛ mɔ́mpē anhɔ́b aá,

“Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ ébɛl bwěm ábe éʼwógte bɔ́ menyiŋge, bɔ́bɔ́ éʼbɛ̂ bɔ́ nɛ́ɛ melám.

Nkânne nɛ́n mɛɛ́, békwɛ, Dyǒb ákógsɛn-nɛ bɔ́, áyə̄le mekan ḿme bébɛlɛɛ́.

10 Nkânne nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb ákwid bɔ́ ndím âbɛl boŋ béehɛlé anyínɛn.

Nkânne nɛ́n mɛɛ́ ápêmted-tɛ bɔ́ nted ḿme ńdélé ḿme mɛ́nyəg bɔ́ mbíd póndé ésyə̄ə̄l.”

11 Né-ɔɔ́, nsɛdte nɛ́n mɛɛ́ ken áde bad bé Israɛl bênkɔdté ekuu boŋ békwɛ, bênkwɛ̌ ne akwɛ ásyə̄ə̄l-ɛ? Aáy éesaá nɛ̂. Abɛl áde bêmbɛnlé mbéb dêmbɛ̌l Dyǒb dêmbɛ̌ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl etə́l âkud eʼsoósoŋ, âbɛl boŋ bad bé Israɛl bébɛ̂ kɔ́njí. 12 Akwɛ áde bad bé Israɛl bênkwɛɛ́, ápíínédé bad bé nkǒŋsé ábíníí bésyə̄ə̄l nsimé híin. Abɛ́-ʼɛ áde bad bé Israɛl bémbɛ̄ɛ̄ atóg áyə̄l e mekan mé edəə́dəŋ dêmpiinéd bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nsimé ń Dyǒb. Nzé Dyǒb áhɛle ápɛ̄ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl anamed nɛ̂, áde bad bé Israɛl bébɛ́lé mbéb, né chán-nɔ̄ nnam mɛ́pɛɛ́ abɛ́ ḿme ábɛɛ́ áde bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l békudté eʼsoósoŋ.

Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl
béēbāg kúmbe áyə̄le békúdé eʼsoósoŋ

13 Chǒm éche ńhɛdɛɛ́ ahɔ́b nɛ́n bɔɔb, nyé bad ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl, nyɛ́ɛ̄ ńlâŋgɛɛ́. Ndíi mbapɛɛ a nlómag a bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, né-ɔɔ́ mbageʼ ḿmêm nsɔ́n edúbé ésyə̄ə̄l. 14 Kapɔ́g nhɛlé ḿbɛ̄l bǎnned bé Israɛl bébɛ̂ kɔ́njí bɔ́ doŋge á bad bɔ́mpē békud eʼsoósoŋ. 15 Abáŋ áde Dyǒb démbāŋgē bad bé Israɛl á yə̌l dêmbɛ̌l Dyǒb dêntǐm ásē ne bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l. Bɔɔb-pɔɔ́, chán-nɔ̄ ébɛ̄ɛ̄ áde Dyǒb dɛ́kobpé bad bé Israɛl ámbīd ámpē nɛ́ɛ ábē bad? Ébɛ̄ byánán bad ábe béwédé bépúúdé ámbīd. 16 Nzé bébágé Dyǒb epɛd é ewɛle éʼsō nɛ́ɛ mendɛ, nɛ̂ alûmte bán échê ewɛle ésyə̄ə̄l édíi échē. Nzé bébágé-ʼɛ Dyǒb nkaŋ ḿ bwɛl, né ngɛn chɔ́mpē edíi échē.

17 Bépagké doŋge á ngɛn á bwɛl é menzab ábe béwéné, bébādtē á ngɛn é bwɛl é menzab ábe éʼkwogeʼ á ahín-tê. Nyé bad ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl nyêdíi nɛ̂ŋgáne échê ngɛn é bwɛl bé ahín éche chɔ́mpē ekude mendíb ḿme mébídé á nkaŋ ḿ bwɛl éʼ bwâm. 18 Ngáne édíí-ʼaá nɛ̂, nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ nyédíí kúmbe se nyénɔné échíníí ngɛn éche bésɛ́lé, nkóŋtéd. Nzé nyêdé kúmbe nyéēchatán nɛ́n bán saké nyé nyêchə́ŋgé nkaŋ boŋ nkaŋ mɔ́ɔ̄ ńchə́ŋgé nyé. 19 Nyêhɛle nyékumeʼ ekáá á tə̂l bán béhúdé échê ngɛn âbɛl boŋ bébáde nyé áhed. 20 Nɛ̂ ádé mbále. Béhúdé bɔ́ áhed áyə̄le bénkêndúbɛ́ɛ́, nyé-ʼɛ bétímté nyé áhed áyə̄le nyêdúbpé. Boŋ nyéebág kúmbe. Boŋ pɛn nyébɛ̂ mbwɔ́g. 21 Nɛ́ɛ Dyǒb dénkêmbáŋgé bad bé Israɛl akɔ́gsɛn, bɔ́ ábe bédé nɛ̂ŋgáne ngɛn éche énsēbē abɛ́, nyêwêmtan bán ǎbāŋ nyé akɔ́gsɛn-nɛ? 22 Nyênyíne nɛ́n bán, pɛd pɔ́g Dyǒb ábóó nlém, pɛd eníníí-ʼɛ alɛlé áte. Alɛlé áte wɛ́ɛ bad ábe bépáné nzii boŋ abǒŋné nyé nlém nzé nyêdé nyêhídeʼ eche nzii. Boŋ nzé nyéehídé chɔ́, né ǎhūd nyémpē. 23 Nzé bad bé Israɛl ámpē bétɛ́dté ábab eʼwúu bé nló áte boŋ bétímné Dyǒb, Dyǒb dɛ́tēd bɔ́ ámbīd ámpē. Awóó ngíne âbɛl nɛ̂. 24 Nyé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, nyé ábe nyêdé nɛ̂ŋgáne ngɛn e bwɛl bé ahín-tê, nɛ́ɛ Dyǒb áhɛ́lé nyé ahúd á bwɛl bé ahín-tê, abádé nyé á bwɛl ábe béwéné, nyêwêmtan bán éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ atéd bad bé Israɛl átīmēd bɔ́ ámbīd áhed ámpē-yɛ? Bad bé Israɛl bɔ́ɔ bédé nɛ̂ŋgáne ngɛn e bwɛl echě ensébé abɛ́ áyə̄l e ábɛ̂ bwɛl.

Dyǒb áwógeʼ moosyəə́l ngɔl

25 A-baányaŋ, nhɛde mɛɛ́ nyésôŋtɛn dyam áde kə́ə́ŋne bɔɔb modmod éēsōŋtɛ̄nɛ̄ɛ̄, âbɛl boŋ nyéewémtán bán nyêtómtɛ́né debyɛ́ɛ́ awóŋ. Nhɛde mɛɛ́ nyésôŋtɛn bán eʼlɛl bé nlém á abum ábe doŋge á bad bé Israɛl bɛ́bē kə́ə́ŋ né bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe bɛ́dūbē bésyə̄ə̄l, bédúbpé. 26 Nɛ́n dɛ́bɛnléd âbɛl boŋ bad bé Israɛl bésyə̄ə̄l békud eʼsoósoŋ. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Nsoodɛ ǎbīd a Zayɔn.

Ǎbɔ̄dēd abɛ́ dé mbéb áde mbyaa ḿme Jakɔbɛ ńwóó.

27 Á póndé echě mɛ́bɔ̄dēdtē ḿmab mbéb dɔ́ɔ mɛ́pɛɛ́ á nchemtɛn ne bɔ́.”

28 Bad bé Israɛl bédé bad bé ekɔyí bé Dyǒb bɔɔb áyə̄le béedúbpɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm, nɛ́n ábɛ́nlédé âbɛl boŋ nyé bad ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl nyékud eʼsoósoŋ. Kénɛ́ɛ édíí nɛ̂ Dyǒb ápwɛ́dé bad bé Israɛl, adíi adəə́-ʼɛ bɔ́ áyə̄le melɛ̌ ḿme ámmwɛ̄ɛ̄ ne ábāb betaa. 29 Nɛ́n ádé áyə̄le nzé Dyǒb apwɛ́dé mod boŋ anǎmté mɔ́, né apwɛdé, anǎmté-ʼɛ mɔ́. 30 Bɔɔ́d, nyɛ́ɛ̄ nyênwúɛ́n Dyǒb nló áte, boŋ bɔɔb awúɛn áde bad bé Israɛl béwúɛ́né Dyǒb nló áte, ábɛ́lé Dyǒb áwógé nyé ngɔl, awóŋgɛ́n-nɛ nyé âwógɛn mɔ́. 31 Né-ɔɔ́ bɔɔb, bad bé Israɛl híin béwúɛ́né Dyǒb nló áte. Dyǒb dɛ́wōg bɔ́ ngɔl, awóŋgɛ́n-nɛ bɔ́ âwógɛn mɔ́mpē. Ǎbɛl nɛ̂ âbɛl boŋ áwôg bɔ́mpē ngɔl melemlem ngáne ánwōgkē nyé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 32 Dyǒb ábɛ́lé eʼwúu bé nló áte éʼ bad éʼdé nɛ́ɛ éʼhɛ́dé bɔ́ á mbwɔg âbɛl boŋ áwôg bɔ́ baásyə̄ə̄l ngɔl.

Bad bébɛ Dyǒb mekɛnag

33 Nyénɔneʼ ngáne Dyǒb ápédé nhɔn abɛ́! Nyénɔneʼ ngáne ábíí mam mésyə̄ə̄l, awóŋ-ʼɛ debyɛ́ɛ́ áde áchábé ámīn. Modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asóŋtɛ́n ngáne Dyǒb ábɛlɛɛ́ mam. Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asóŋtɛ́n-nɛ nyaa eche Dyǒb ábɛlɛɛ́ mam. 34 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán

“Nzɛ́-módɛ́ ahɛle se abíí mewêmtɛn mé Dyǒb.

Nzɛ́-módɛ́ ahɛle aléb Dyǒb.

35 Nzɛ́-módɛ́ akɛ́bɛ̌ Dyǒb chǒm

ábɛl boŋ Dyǒb ásábe mɔ́ ámbīd.”

36 Dyǒb dɔ́ɔ áhə́gé bwěm ésyə̄ə̄l. Mɔ́ akəə́ boŋ ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l éʼbɛ́. Mɔ́-ʼaá awóó ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l. Ehúmé ébɛ̂ ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé. Ébê nɛ̂.

12

Nyaa echě éhɛdnadté bán
aloŋgé á bad bé Krǐsto ábɛ̂

1 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, ngáne Dyǒb áwógé syánē ngɔl bwâmbwam, ncháaʼ nyé mɛɛ́ nyébɛ̂ nɛ́ɛ mendɛ ḿme médé á aloŋgé. Ḿmê mendɛ mésâŋ, mékobned-tɛ ne Dyǒb. Nɛ́n dɔ́ɔ ádé nyaa echě éhɛdnadté bán nyébage Dyǒb edúbé. 2 Nyéehídéʼ mbɛltéd ḿ bad bé nkǒŋsé. Boŋ nyémwɛ Dyǒb âhəŋlɛn nyé nlém á abum, âbɛl nɛ́n nyéwôŋ abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄sōŋtɛ̄n nyéhīdē-ʼɛ mam ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Nyɛ́ɛ̄bīī mboŋ, nyêbíí mam ḿme méwógte Dyǒb menyiŋge, nyêbíí-ʼɛ mam ḿme métə́ŋgɛ́né.

3 Ne nsimé ḿme Dyǒb ábágé mɛ, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, nyé modmod eenyíné yə̌l aá mɔ́tōmtɛ̄nē abɛ́ tómaa ngáne mɔ́díí. Boŋ mod-tɛ́ ányîn yə̌l ngáne ákóó abɛ́. Mod-tɛ́ ányîn yə̌l nchoo ne ndɛ echě Dyǒb ábágé mɔ́ nɛ́ɛ mod awě adúbpé. 4 Yə̌l e moonyoŋ edíi pɔ́g, ewóó pág ne pág, pág tɛ́ɛ́-ʼɛ ewóó ḿme nsɔ́n. 5 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne syáā bad bé Krǐsto. Debuú áte boŋ dedíi yə̌l pɔ́g ne Krǐstəə, syáā modmod eésaá ne mɔ́ mwěn. 6 Dyǒb ábɛ́nlé ḿmē nsimé âbɛ syánē mod tɛ́ echě ndɛ, ékábné-ʼɛ áte. Nzé Dyǒb ábágé mod ndɛ âhɔ́b mekan á dǐn á Dyǒb, ane mod áhɔ̄bēʼ ḿmê mekan nchoo ne adúbe áde áwóó. 7 Nzé mod awóó ndɛ âbɛle bad, ábɛnle bɔ́. Mod awe mɔ́-ʼɛ awóó ndɛ âyə́ged, áyə́gte bad. 8 Mod awě awóó ndɛ âwéd bad nlém á abum, áwéde bɔ́ nlém á abum. Mod awě awóó ndɛ âbíded chǒm á ekáá âwóŋgɛn bad, áwôŋgan bad, eénɔ̄nē ámbīd. Awě awóó ndɛ âlyə́ged bad, ályə́gte bad nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Mod awě mɔ́-ʼɛ awóó ndɛ âwóg bad ngɔl, áwóge bad ngɔl ne menyiŋge.

9 Mod tɛ́ɛ́ ákoŋ bad adəŋ. Mod tɛ́ɛ́ ákɔɔ ebébtéd. Mod tɛ́ɛ́ ásum mekuu âbɛl dyam á bwâm. 10 Mod tɛ́ɛ́ ádəŋ mwǎnyaŋ ne nlém ńsyə̄ə̄l. Mod tɛ́ɛ́ ábage waáb edúbé tómaa ngáne ábagɛɛ́ eche yə̌l. 11 Mod eéchēdē yə̌l âbɛl nsɔ́n. Mod tɛ́ɛ́ áwêd mekáá áte, ábɛnle-ʼɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém ńsyə̄ə̄l. 12 Eʼlyə́g bé nlém ábe mod tɛ́ɛ́ awóó ábɛ́ɛn bɔ́ menyiŋge. Mod tɛ́ɛ́ áched yə̌l á metake-tê. Mod tɛ́ɛ́ áwɛsɛn-nɛ á mekáne-tê. 13 Átîntê e nyé bad bé Krǐsto, nzé nyé mod nhɔ́g atógé chǒm, waáb awě awóó chɔ́ awóŋgɛ́n mɔ́. Kénzɛ́ɛ́ awě apedé áwɛ̄n, nyékōb mɔ́ nken bwâm.

14 Nyékânne nɛ́n bán Dyǒb ánamed bad ábe béhédé nyé á meséb. Nyéekánné nɛ́n bán békud ebómán, nyékânne dásɔ̄ bán Dyǒb ánamed bɔ́. 15 Nyéwôg menyiŋge ne bad ábe béwógé menyiŋge, nyéleb-pɛ ne bad ábe bélebeʼ. 16 Nyébɛ̂ nsəl nhɔ́g ne nhɔ́g ne aníníí. Nyéēnyēnē dúu ámīn. Nyébɛ̂ echoŋ ne bad ábe béesɛ̌ dyamdyam. Mod eewémtán aá mɔ́tōmtɛ̄nē debyɛ́ɛ́ awóŋ.

17 Nzé mod abɛlé wɛ mbéb weétimtán mɔ́ mbéb. Boŋ pɛn etə́ŋgɛ́né éwēmtān âbɛl mboŋ áʼsō éʼ bad bésyə̄ə̄l. 18 Mod tɛ́ɛ́ áhɛd nzii âbɛ́ nsaŋ ne moosyəə́l. 19 A-baányaŋ, nzé mod abɛlé nyé dyam dé mbéb, nyé běn nyéētimtán mɔ́. Nyétɛ́de Dyǒb děn ákɔ́gsɛn mɔ́. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le, éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, Dyǒb áhɔ̄bē aá, “Mɛ-ɛɛ́ ntimtan mbéb ké ńhéé ḿmě mod ábɛ́lé. Mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ mɛ-ɛɛ́ nhɔ́beʼ.” 20 Éténlédé á kálag e Dyǒb hǒm démpēe pɛn bán, “Nzé nzaa ewag ábōŋ bad bé ekɔyí, ehɛ́ bɔ́ ndyééd, nzé píd ekóbé bɔ́, ébɛ bɔ́ chǒm éche bémwákē. Nzé ebɛlé nɛ̂, ekwágte bɔ́, béhɛdé-ʼɛ nzii eche béhəŋlanné.” 21 Mod eémwāg-sɛ mbéb ńkamlán mɔ́. Boŋ ḿmɛ̄n mboŋ ńtôm mbéb áte.

13

Nyébage benkamlɛnɛ edúbé

1 Mod tɛ́ɛ́ áwógne benkamlɛnɛ ábe békamlan mɔ́. Áyə̄le nkamlɛn ké nhɔ́g méesaá ḿme Dyǒb déetíidɛɛ́. Dyǒb dɔ́-ʼaá ábánné benkamlɛnɛ bésyə̄ə̄l á atii. 2 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě eewógnéʼ mod awě akamlan mɔ́, né eewógnɛ́ɛ́ ntíi ń Dyǒb. Bad ábe bébɛle nɛ̂, béhɛdte yə̌l nkɔ́gsɛn. 3 Bad ábe bébɛle bwâm, béēwōgɛ̄ɛ̄ benkamlɛnɛ mbwɔ́g. Boŋ bad ábe bébɛle ebébtéd bɔ́ɔ béwóge benkamlɛnɛ mbwɔ́g. Nzé weéhɛ̄dē wɛɛ́ mɔ́bâŋ nkamlɛnɛ, ébɛlé mekan mé bwâm. Nzé ebɛlé nɛ̂, né ǎkēmtē wɛ. 4 Nkamlɛnɛ adíi mbəledɛ a Dyǒb awě Dyǒb ábánné áwôŋgɛn wɛ. Boŋ nzé ebɛle mekan mé mbéb étə́ŋgɛ́né mɔ́ abáŋ, áyə̄le ngíne echě áwóó âkɔ́gsɛn bad eésaá ngɛ̂n. Adíi mbəledɛ a Dyǒb awě Dyǒb ábánné âkɔ́gsɛn bad ábe bébɛle mekan mé mbéb. 5 Né-ɔɔ́, mod atə́ŋgɛ́né benkamlɛnɛ awógɛn, saké áyə̄le ábáaʼɛ́ nkɔ́gsɛn děmpɛn, boŋ kə́ə́ŋne áyə̄le ábíí nɛ́n aá ḿme nlém ńláŋgé mɔ́ aá mɔ́tə̄ŋgɛ̄nē abɛl nɛ̂.

6 Né-ʼaá, nyétə́ŋgɛ́né táásɛ ámpē asaa, áyə̄le Dyǒb dɔ́ɔ bad ábe bésaŋte táásɛ bébɛnlɛɛ́. 7 Nyésábpe mod tɛ́ɛ́ chǒm éche nyétə́ŋgɛ́né mɔ́ asábe. Ken táásɛ-yɛ, kéʼɛ mɔné ké ńhéé ḿme béláŋgé nyé bán nyésábe áyə̄le bwěm ábe nyéwóó. Nyébáa bad ábe nyétə́ŋgɛ́né abáŋ, nyébage-ʼɛ bad edúbé ábe nyétə́ŋgɛ́né edúbé abɛ.

Nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí

8 Mod eewánlé modmod alúm. Alúm áde nyé mod tɛ́ɛ́ átə́ŋgɛ́né awále ádíi âdəŋ nhɔ́g ne aníníí. Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ waáb, né alónté mbéndé esyəə́l. 9 Mbéndé édé nɛ́n bán, “Mod eekábé asón á ndáb e eʼwóŋgé. Mod eewúɛ́ mod, mod eechíbé. Mod eesíídé chǒm é mod.” Échɛ́n mbéndé ne échíníí ésyə̄ə̄l chɔ́ɔ éládné boŋ ébɛ́ mbéndé pɔ́g. Ene mbéndé edíi nɛ́n bán, “Də̌ŋ mwǎnyoŋ ngáne édə́ə́ echoŋ yə̌l.” 10 Nzé mod adəə́ mwǎnyaŋ eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ mɔ́ mbéb. Né-ɔɔ́, edəŋge élônte mbéndé ésyə̄ə̄l.

11 Ngáne nyébíí-ʼɛ nɛ́n bán póndé emaá apɛ echě nyétə́ŋgɛ́né akábned, nyêtə́ŋgɛ́né akábned, áyə̄le póndé e eʼsoósoŋ eche syánē edé bɛnbɛn tómaa ngáne énsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́ áde dédúbpé Krǐstəə dúbpɛ́n. 12 Ehíntɛ́n émáá apɛ, bǐn éʼkwógé asáa. Né-ɔɔ́, détɛde mbɛltéd mé mbéb ḿme débɛ́léʼáá. Déwáa bwěm éʼ nzum âwan nzum e eʼnyínɛn bé ekíde. 13 Déwále abɛ́ á bwâm nɛ́ɛ bad ábe bédé á eʼnyínɛn bé ekíde. Nyéēkāg á ngande éche bad bémwākē mǐm boŋ mékōbē bɔ́, nyéekábé mesón. Nyéēbɛ̄lē-ʼɛ eʼtoŋgé éʼ mekan. Nyéēsɛnléʼ, nyéebág-kɛ kɔ́njí. 14 Boŋ nyéwôŋ abɛ́ áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə. Nyéēbāgē mekan mé esíí mé ekob é yə̌l etə́l, nyéēbɛ̄lē ngáne échɛ̄n ekob é yə̌l éche ébɛlte nyé mbéb éhɛdɛɛ́ aá nyébɛl.

14

Mod eekáádté waáb

1 Nyékobe bad ábe ádab adúbe déewúuʼɛ́ áte. Nyéēpēntān-nɛ tə̂ŋgɛne mam ḿme béwémtɛ́né nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né abɛl, kéʼɛ béetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛl. 2 Adúbe áde doŋge á bad ábágé bɔ́ etə́l âdyɛ́ kéchéé boŋ bad ábe adúbe déewúuʼɛ́ áte, béēdyākē doŋge á bwěm. 3 Bad ábe bédyâg kéchéé béēnyīnē bad ábe béēdyāg doŋge á bwěm nkóŋtéd. Bad ábe bɔ́-ʼɛ béēdyāg doŋge á bwěm béēkāādtē bad ábe bédyâg kéchéé áyə̄le bɔ́ moosyəə́l békóbnédé ne Dyǒb. 4 Nzɛ́-módɛ́ édíí âkáad mbəledɛ a mod ampée? Eche Sáŋ chěn chɔ́ɔ etə́ŋgɛ́né ahɔ́b aá dyam áde ábɛ́lé ádé bwâm kéʼɛ déesaá bwâm. Boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ eche ngíne ěwōŋgɛ̄n ane mbəledɛ âbɛl dyam á bwâm. 5 Bad behɔ́g bétédé doŋge dé eʼpun bán ádé etógnɛ́n tómaa ábíníí eʼpun. Bad behɔ́g-kɛ bétédé nɛ́n bán eʼpun éʼsyə̄ə̄l éʼdíi nyaa pɔ́g. Mod-tɛ́ átêd nɛ́n aá kéchéé éche mɔ́wémtɛ́né, étə́ŋgɛ́né ne mɔ́. 6 Bad ábe bétédé bán epun ehɔ́g édé etógnɛ́n tómaa ábíníí eʼpun, bébɛle nɛ̂ âbɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ edúbé. Bad ábe bɔ́-ʼɛ ámpē bédyâg kéchéé, bɔ́mpē bébɛle nɛ̂ âbɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ edúbé áyə̄le béságnan Dyǒb áyə̄l e ene ndyééd. Bad ábe bɔ́-ʼɛ béēdyāg doŋge á bwěm, bɔ́mpē bébɛle nɛ̂ âbɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ edúbé, béságnan-nɛ Dyǒb. 7 Syánē modmod eésaá á aloŋgé ne mɔ́ mwěn, modmod eewág-kaá ne mɔ́ mwěn. 8 Nzé dedé á aloŋgé, né dedé á aloŋgé âbɛl ngáne Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɛdɛɛ́. Nzé dewédé-ʼɛ né dewédé âwóged Sáŋgwɛ́ɛ́ menyiŋge. Né-ɔɔ́, ken dedé á aloŋgé, kéʼɛ dewédé, á mekáá ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ dɔ́ɔ dédíí. 9 Nzɔm echě ekəə́ boŋ Krǐstəə awɛ́, ápūū-ʼɛ, abɛ́ á aloŋgé, edíi âbɛl boŋ ábɛ̂ Sáŋgwɛ́ɛ́ awě bad ábe béwédé ne ábe bédé á aloŋgé. 10 Cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ ékāādtē mwǎnyoŋ? Kéʼɛ, cheé ékə́ə́ boŋ ényīnēʼ mwǎnyoŋ nkóŋtéd? Ébíi nɛ́n wɛɛ́ syánē moosyəə́l dɛɛ́tyēēm á nkáásé áʼsō éʼ Dyǒb. 11 Éténlédé á kálag e Dyǒb bán,

“Dyǒb áhɔ́bé aá, ngáne ńdíí á aloŋgé,

moosyəə́l atə́ŋgɛ́né mɛ mebóbóŋ abwɔ́ge,

moosyəə́l ákɛ̄nē-ʼɛ mɛ aá mɛ-ɛɛ́ ndé Dyǒb.”

12 Né-ɔɔ́, syánē mod tɛ́ɛ́ dɛɛ́tyēēm áʼsō éʼ Dyǒb, âláa mɔ́ chǒm tɛ́ eche débɛ́lé.

Mod eébɛlté mwǎnyaŋ mbéb

13 Né-ɔɔ́, syánē modmod eekáádté waáb, boŋ pɛn mod tɛ́ɛ́ ámad áwē nlém-tê aá mɔ́ɔtə̂ŋgɛnɛɛ́ dyam abɛl mbêd áde dɛ́bɛ̌l boŋ mwǎnyaŋ ákɔ̄d ekuu káa ahún á mbéb-te. 14 Abɛ́ áde ńdíí mod nhɔ́g ne Sáŋgú Yesuɛ, ábɛ́lé nkoó abíi nɛ́n mɛɛ́ ndyééd ké pɔ́g eésaá echě eesáa áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ nzé mod adúbpé aá ndyééd edé echě eesáa áʼsō éʼ Dyǒb, eedyág chɔ́. 15 Nzé edyâg chǒm ké éhéé boŋ nɛ̂ ábɛleʼ mwǎnyoŋ aníníí ebébtéd, né weewânlɛnɛɛ́ mwǎnyoŋ edəŋge. Weémwāg-sɛ chǒm éche édyāgkē ébébéd aloŋgé áde mod awě Krǐstəə áwédé áwě nló. 16 Weémwāg-sɛ kunze eche éwóó nɛ́ɛ mod awe adúbe áwúú áte, ébɛ̄l mod ábɛl mbéb, âbɛl boŋ bad béhɔ̄bēʼ wɛ mekan mé mbéb áyə̄l. 17 Saké adyɛ́ á ndyééd ne amwɛ́ á mǐm dɔ́ɔ ádé etógnɛ́n á nkamlɛn ń Dyǒb. Mekan ḿme médé etógnɛ́n médíi âwóŋ abɛ́ áde átə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, âbɛ́ nsaŋ ne âbɛ́ menyiŋge ḿme ńhúú ne Edəə́dəŋ éche Ésáá. 18 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛnle Krǐstəə nɛ̂, akobnad áʼsō éʼ Dyǒb, bad ámpē bébɛlé béhɔ́b bán abɛle dyam á bwâm.

19 Né-ɔɔ́ syánē déwêd yə̌l áte débɛle mekan ḿme mépɛɛne nsaŋ, ne ḿme méwôŋgan syánē áwêd nhɔ́g ne aníníí áte. 20 Ehɔ́b é ndyééd éebɛlé-sɛ nyêbébéd nsɔ́n ḿme Dyǒb ábɛ́lé. Ndyééd ésyə̄ə̄l ésáá áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ édé awusé âdyɛ́ kéchéé eche ébɛ̌l boŋ mod ampée ákwɛ. 21 Ébóó mod eébɛ̄lēʼ chǒm éche éhɛle-sɛ ébɛ̄l boŋ mwǎnyaŋ ákɔ̄d ekuu. Ken âdyɛ́ nyam-ɛ, kéʼɛ âmwɛ́ mǐm, kéʼɛ âdyɛ́ kéchéé émpēe. 22 Kéchéé éche édúbpé tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan, édíi átîntê e nyé Dyǒb. Nnam ne mod awě abíí aá mɔ́ɔbɛlɛɛ́ dyam áde ádé mbéb tə̂ŋgɛne dyam áde ámáá alúmed aá ábóó. 23 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě nlém ńkɔgladté á abum nɛ́n aá mɔ́ɔtə̂ŋgɛnɛɛ́ nyaa e ndyééd pɔ́g adyɛ́ boŋ átim chɔ́ adyɛ́, né Dyǒb dɛ́hɔ̄b aá abɛlé mbéb áyə̄le eébɛnledɛɛ́ áde adúbe âbɛl chǒm éche átə́ŋgɛ́né abɛl. Nzé mod abɛlé dyam áde nlém ńkɔgladté mɔ́ á abum aá átə́ŋgɛ́né káa déetə̂ŋgɛnɛɛ́, né abɛlé mbéb.

15

Âwoged bad menyiŋge, saké échɛd yə̌l

1 Syánē awe adúbe áwúú áte, detə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ déwóŋgɛ́né bad ábe adúbe déewúuʼɛ́ áte. Deébɛ̄lē mekan dásɔ̄ nyaa echě ebǒŋnédé syánē běn. 2 Syánē mod tɛ́ɛ́ atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ábɛlɛɛ́ mam nyaa echě ewógte mwǎnyaŋ menyiŋge, âwéd mɔ́ adúbe áte. 3 Ké Krǐstəə mwěn eébɛleʼaá mam dásɔ̄ nyaa echě ewógteʼ mwěn menyiŋge. Boŋ abɛléʼáá ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán “Nzyə́ŋ ésyə̄ə̄l éche bad bésyə́ə́ʼáá wɛ, étímnédé mɛ.” 4 Mam mésyə̄ə̄l ḿme bêntenlé á kálag e Dyǒb seʼ bɔɔ́d, bêntel mɔ́ âyə́ged syánē. Nɛ̂ démbɛ̄ âbɛl déwôŋ eʼlyə́g bé nlém ábe éʼhúú ne eyale é Dyǒb éche ébɛle boŋ déwɛsán, éwēdē-ʼɛ syánē nlém á abum. 5 Nkânne nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb áde ábɛle boŋ déwɛsán, áde áwéde-ʼɛ syánē nlém á abum, ábɛl nyébɛ̂ á nchemtɛn ne nhɔ́g ne aníníí ngáne nyéhídɛɛ́ Yesu Krǐstəə, 6 âbɛl boŋ nlatɛ́n ḿme nyédíí ḿbɛl nyébɛ̂ nsəl nhɔ́g âkɛn Dyǒb, Sáá awě awɛd Sáŋgú Yesu Krǐstəə.

Nyékob nhɔ́g ne aníníí

7 Né-ɔɔ́ nyékob nhɔ́g ne aníníí melemlem ngáne Krǐstəə ákóbé nyé âbɛl boŋ bad békɛne Dyǒb. 8 Nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ Krǐstəə atimé mbəledɛ a bad bé Israɛl, âbɛl boŋ álóned akag áde Dyǒb dêmbɛɛ́ betaa. Nɛ̂ dénlūmēd-tɛ nɛ́n bán Dyǒb ákale mbále. 9 Ampɛ̌-ʼɛ âbɛl boŋ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, bébɛ Dyǒb mekɛnag áyə̄le ngɔl eche awógé bɔ́. Né-ʼaá éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Né-ɔɔ́ mɛ̌kɛ̌n wɛ átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl,

mɛ̌kɔ̄n-nɛ nkə́ŋgé âkɛn ádoŋ dǐn.”

10 Éténlédé ámpē nɛ́n bán,

“Nyé bad ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl, nyéwógɛn bad bé Dyǒb menyiŋge.”

11 Éténlédé-ʼɛ ámpē bán,

“Nyé bad ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl, nyékɛneʼ Dyǒb,

bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l-lɛ békɛne mɔ́.”

12 Nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa mɔ́mpē ahɔ́bé ngáne éténlédé bán,

“Mod ǎbīd á nchyáátɛ́n ḿmɛ Jesɛ

awě ǎpɛ̌ âkamlɛn bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl.

Áwē-ʼaá bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɛ́summé nlém.”

13 Nkânne nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb áde ábageʼ eʼlyə́g bé nlém ábɛl nyélôn ne menyiŋge mésyə̄ə̄l nyébɛ́-ʼɛ nsaŋ áyə̄le adúbe áde nyédúbpé. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá ěbɛ̌l ádɛn adúbe dɛ́kwogéʼ akwog ne akwog.

Nzɔm echě ekəə́ boŋ Paalɛ áteléʼ enɛ́n kálag

14 A-baányaŋ, mměn mbíí bwâm nɛ́n mɛɛ́ nyé běn nyêwóó nlém ḿ bwâm âbɛl mam ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nyêsóŋtɛ́né-ʼɛ mam bwâm, nyékwognéd-tɛ âyə́ged nhɔ́g ne aníníí. 15 Boŋ kénɛ̂, doŋge á mekan ádé áde ńténlé nyé á kálag-tê wɛ́n. Ntelé mɔ́, âkamtɛn nyé ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ésebán mbáaʼ dyamdyam. Nsimé ḿme Dyǒb ábágé mɛ mɔ́ɔ ḿbɛ́lé boŋ ńtelé ḿmɛ́n mekan. 16 Dyǒb ábágé mɛ ḿmê nsimé âbɛ́ mbəledɛ awe Yesu Krǐstəə, âkale bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm. Mbɛle ḿmɛ́n nsɔ́n nɛ́ɛ prisɛ âkal nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńhúú ne Dyǒb, âbɛl nɛ́n bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bébɛ̂ mendɛ ḿme ḿbágé boŋ mékobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. Dyǒb dɛ́kob bɔ́ áyə̄le Edəə́dəŋ éche Ésáá ébɛ́lé bésáá áʼsō éʼ Dyǒb. 17 Né-ɔɔ́, ngáne ńdíí ne Yesu Krǐstəə, nwóó nzɔm âkum ekáá á tə̂l áyə̄le nsɔ́n ḿme ḿbɛnlɛɛ́ Dyǒb. 18 Méēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nhɔ́b dyamdyam démpēe éetómɛɛ́ âhɔ́b tə̂ŋgɛne nsɔ́n ḿme Krǐstəə ábɛ́lé boŋ ńhɛl abɛl, âbɛl bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá bébɛl. Mekan ḿme ńhɔ́bé ne ḿme ḿbɛ́lé mɔ́ɔ̄ médé mekan ḿme bétə́ŋgɛ́né ahɔ́b ḿme bétə́ŋgɛ́né-ʼɛ abɛl. 19 Membɛ̌l ḿmê mam á ngíne e eʼchemléd ne menyáké, ne á ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb. Nɛ́n dêmbɛ̌l menkǎl Nkalaŋ ḿ Bwâm ḿme Krǐstəə bwâm ngáne ńkágéʼáá bootya á Jerusalɛm âpɛ á mbwɔ́g e Ilirikum. 20 Nkénwōŋ nlém âkal Nkalaŋ ḿ Bwâm mebwɔ́g ḿme modmod éēpēdɛ̄ɛ̄ mbêd âtúb dǐn áde Krǐstəə. Membɛl nɛ̂ âbɛl boŋ meékāg wɛ́ɛ mod ampée ámaa nsɔ́n abooted. 21 Nɛ́n áde ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Bad ábe béewógé nɛ́ɛ béhɔ́bé áyə̄l echê, bɛ́nyīn,

ábe bɔ́-ʼɛ béēwōgē áyə̄l echê mbêd, bɛ́sōŋtɛ̄n.”

Paalɛ abɛlé ntíi âkɛ á dyad á Roma

22 Ḿmɛ́n mekɛ ḿme ńkágéʼáá mɔ́ɔ mékə́ə́ boŋ meéhɛ̄lē apɛ áwɛ̄n. 23 Boŋ bɔɔb, ngáne ḿmádé nsɔ́n échɛ́n pɛd é mbwɔ́g, nwóó nlém áte bwâmbwam âpɛ áwɛ̄n, ngáne ńkénwōŋgē mwɛ̌ ne mwɛ̌. 24 Mɛ̌bwɛ̌ áwɛ̄n nzé nkag á aloŋ á Spen. Nwóó mewêmtɛn mɛɛ́ mɛ̌nyīn nyé nzé nkag, mɛɛ́ nyɛ́ɛ̄wōŋgɛ̄n-nɛ mɛ âkɛ áwed. Boŋ pɛn, mɛ̌dyɛɛ́ ne nyé mwǎmpīn, dehɔ́déd nhɔ́g ne aníníí nlém, boŋ ńkag. 25 Boŋ bɔɔb, ndé á nzii âkɛ á Jerusalɛm âkɛ dɛ́wôŋgɛn bad bé Dyǒb ábe bédé áwed. 26 Bad bé Krǐsto ábe bédé á mbwɔ́g e Masɛdonia ne á mbwɔ́g e Akaya bényíné nɛ́n bán ébǒŋ bán bélad mɔné bélóme betóótōkɛ̄ bé bad ábe bédé átîntê e bad bé Dyǒb ábe bédé á Jerusalɛm. 27 Bényíné nɛ́n bán ébóó bébɛl nɛ̂, bán bétə́ŋgɛ́né bɔ́ áwôŋgɛn. Ngáne édíí bán nnam ḿme Dyǒb ábágé bad bé Israɛl, bébɛnlad mɔ́ ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, ébóó bán bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɔ́mpē béwôŋgɛn bad bé Israɛl bwěm nɛ̂ŋgáne medyɛ́, mɔné ne mbɔ́té. 28 Nzé ḿmadé ḿmɛ́n nsɔ́n á Jerusalɛm, áde ḿmáá bɔ́ mɔné abɛ ḿme béládté bɔ́, mɛ̌hidé âkɛ á aloŋ á Spen. Ene póndé dɔ́-ʼaá mɛ́tyēēmmē ânyín nyé. 29 Ḿbíí-ʼɛ mɛɛ́ nzé mpedé, échêm epɛ ébɛ̌l nyɛ́ɛ̄kǔd nnam ḿme Krǐstəə ḿme ńlóné mbon.

30 A-bǎnned, á dǐn ádɛ Sáŋgú Yesu Krǐstəə, ne áyə̄le edəŋge éche éhúú ne échē Edəə́dəŋ, ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́ syánē délad mekáá déwêd mɛ akânned nɛ́n bán Dyǒb áwôŋgɛn mɛ. 31 Nyékânne nɛ́n bán Dyǒb ánɔn mɛ âbɛl nɛ́n bad ábe béēdúbpe Krǐstəə béebɛlé mɛ dyam dé mbéb ké ahɔ́g nzé ndé á Judeya. Nyékânne-ʼɛ nɛ́n bán mɔné ḿme mɛ́kiinédté betóótōkɛ̄ bé bad átîntê e bad bé Dyǒb á Jerusalɛm, bɛ́kob mɔ́. 32 Ámbīd enɛ̂ dɔ́ɔ mɛ́pɛɛ́ áwɛ̄n ne menyiŋge, nzé Dyǒb áhɛde aá ébɛ̂ áned, âbɛl boŋ ńkɔ́me áte nzé ndé ne nyé. 33 Dyǒb dé nsaŋ ábɛ̂ ne nyé moosyəə́l. Ébɛ̂ nɛ̂.

16

Paalɛ alómmé baáb melɛntɛn

1 Ndəə́ mɛɛ́ nyébíi bán awe syánē mwǎnyaŋ a mmwaád Fibii, awě awôŋgan âbɛl nsɔ́n á mwembé ḿme ndé á dyad á Sɛnkria, abɛle nsɔ́n ḿ bwâm. 2 Nzé apedé áwɛ̄n nyékob mɔ́ nken á dǐn á Sáŋgú ngáne bad bé Dyǒb bétə́ŋgɛ́né abɛl. Nyébɛ-ʼɛ mɔ́ nwôŋgɛn ké ńhéé ḿme áhɛ́dné nyé. Nyébíi bán mɔ́mpē akɛ́wōŋgɛ̄n ekud é bad, awóŋgɛ́n-nɛ mɛ ámpē.

3 Nyélɛnted mɛ Priskaa bɔ́ nchóm Akwilaa ábe syáābɔ̄ɔ sébɛléʼ nsɔ́n ḿme Yesu Krǐstəə. 4 Bênkwɛntɛ́n awɛ́ á nló ḿmêm. Nságnan bɔ́. Saá-kaá mwěmpɛn nságnan bɔ́, boŋ kə́ə́ŋne mwembé ḿmé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ńsyə̄ə̄l, bɔ́mpē béságnan bɔ́. 5 Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne bad bé mwembé ḿme ḿbomeʼ áwab ndáb.

Nyélɛnted mɛ awem nsón-a-nlém, Epanetusɛ, adíi mod awě abédé mod aʼsó âdúbe Krǐstəə á mbwɔ́g e Esia. 6 Nyélɛnted mɛ Maria, akɛ́bɛl nsɔ́n bwâmbwam átîntê echɛ̂n. 7 Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne Andronikusɛ bɔ́ Junia, ábe syáābɔ̄ɔ sêdé bad bé Israɛl, bémbɛ̄-ʼɛ á mbwɔg ne mɛ. Bébyɛ́ɛ́né bwâm átîntê e bembapɛɛ bé nlómag, béndūbē-ʼɛ Krǐstəə boŋ mɛ́dūbē.

8 Nyélɛnted mɛ Amplatusɛ, adíi mod awě adé awem nsón-a-nlém awě ńdə́ə́ á dǐn á Sáŋgú. 9 Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne Ubanusɛ awě syáābɔ̄ɔ sêbɛnleʼ Krǐstəə nsɔ́n. Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne Stakisɛ, awem nsón-a-nlém. 10 Nyélɛnted mɛ Apɛlɛsɛ, awě ḿmē mbɛltéd ḿ bwâm ńnyínnédé nɛ́n bán ńkóbnédé ne Krǐstəə. Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne bad bé abum á ndáb áde Aristobulusɛ. 11 Nyélɛnted mɛ Hɛrodyɔnɛ, awě adé awem mwǎnyaŋ a Israɛl. Bad ábe bédé abum á ndáb áde Nasisusɛ ábe bédúbpé Krǐstəə, nyélɛnted mɛ bɔ́ á dǐn á Sáŋgú. 12 Nyélɛnted mɛ Trifanɛ bɔ́ Trifosa, bebaád ábe bébɛnleʼ Sáŋgwɛ́ɛ́ nsɔ́n. Nyélɛnted mɛ Pɛsisɛ awem nsón-a-nlém, awě akɛ́bɛl nsɔ́n bwâmbwam á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́. 13 Nyélɛnted mɛ Rufusɛ, awě Sáŋgwɛ́ɛ́ ápwɛ́dé âbɛle mɔ́. Nyélɛnted mɛ kə́ə́ŋne nyaá, atédé mɛ nɛ́ɛ awe mwǎn. 14 Nyélɛnted mɛ Asinkritusɛ, Flɛgɔnɛ, Hɛmɛsɛ, Patrobasɛ, Hɛmasɛ, bǎnned bé Krǐsto ábe bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bébomeʼ. 15 Nyélɛnted mɛ Filologusɛ bɔ́ Julia. Nyélɛnted-tɛ mɛ bǎnned bé Krǐsto bé baachóm, Olimpasɛ bɔ́ Nɛriusɛ ne mwǎnyaŋ a mmwaád ne bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l ábe bédé ne bɔ́.

16 Nyéhɛ̂ nhɔ́g ne aníníí tə̂l ne edəŋge é Krǐstəə. Mwembé ńsyə̄ə̄l ńlómmé nyé melɛntɛn.

Nlyə́gtɛ́n mé asóg

17 A-baányaŋ, ncháa nyé mɛ-ɛɛ́ nyétêd póndé ne bad ábe bépɛɛneʼ nkabɛ́n átîntê echɛ̂n, ábe bépante bad nzii. Béyə́gte nyé ayə́ge áde ápɛntan ayə́ge áde nyénsēbɛ̄ɛ̄ ayə́ge. Nyéehídé ábê bad. 18 Nyéehídé bɔ́ áyə̄le saké awɛd Sáŋgú Krǐstəə bébɛnlɛɛ́ boŋ pɛn mam ḿme mébóŋnédé běn mɔ́ɔ bébɛlɛɛ́. Bényinteʼ nsəl áte, béhɔ́bé-ʼɛ mekan âtéd bad ábe béēsōŋtān bwâm nlém á abum. 19 Bad bésyə̄ə̄l béwógé nyaa eche nyésúmé mekuu âhíd nkalaŋ ḿ bwâm. Né-ɔɔ́, mbɛ́ɛ́né nyé menyiŋge. Boŋ nhɛde nɛ́n mɛɛ́ nyébíi âbɛl mekan mé bwâm, ńhɛdé-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ nyéebíɛ̄ʼ dyamdyam tə̂ŋgɛne abɛl dé mbéb. 20 Dyǒb dé nsaŋ ákwógé Satanɛ ahintɛn áwɛ̄n ekuu-sɛ́. Nsimé ḿme awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

21 Timotiɛ awé súmɔ̄ sébɛle nsɔ́n, alómmé nyé melɛntɛn. Lusiɔsɛ, Jasɛnɛ, ne Sosipataa, bǎnned bé Israɛl bɔ́mpē bélómmé nyé melɛntɛn. 22 Mɛ, Tɛtiusɛ awě ntenleʼ Paalɛ enɛ́n kálag, mɛ́mpē nlómmeʼ nyé melɛntɛn nɛ́ɛ awɛn mwǎnyaŋ a Krǐsto. 23 Gayɔsɛ alómmé nyé melɛntɛn. Áwe ndáb dɔ́ɔ sédíí, áhed-taá mwembé ḿbomɛɛ́. Erastusɛ, nkoó-mɔné a dyad, ne Kwatusɛ, awɛd mwǎnyaŋ bɔ́mpē bélɛ́nté nyé. *

Mekáne mé asóg

25 Syánē débɛ Dyǒb ehúmé áyə̄le nɛ́n áwóó ngíne âwéd nyé adúbe áte. Nɛ̂ dɔ́-ʼaá ménlāāʼɛ́ nyé áde ńkánlé nyé Nkalaŋ ḿ Bwâm tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə. Ḿmê nkalaŋ ńdíi mbále echě Dyǒb dênkoóʼɛ́ se etûn, ekênlúmédté bad. 26 Boŋ bɔɔb alúmté syánē. Abídté mɔ́ áwed bɔɔb ne mekan ḿme bekal béʼdəə́dəŋ bêntenlé á kálag e Dyǒb. Abɛlé nɛ̂ âbɛl boŋ bad bé meloŋ mésyə̄ə̄l béwógne mɔ́. Nɛ́n ábɛ́nlédé ngáne Dyǒb dénhɔ̄bpē aá ébɛnléd. Mɔ́ adé á ngíndé ne á ngíndé. 27 Dyǒb děmpɛn dɔ́ɔ áwóó debyɛ́ɛ́ ásyə̄ə̄l. Débɛ mɔ́ mekɛnag áyə̄le chǒm éche Yesu Krǐstəə ábɛ́lé, á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.†

* 2:22 Mebón ḿme bad béʼ bɔɔ́d mébédɛ́ɛ ndáb éche énwōŋ bwěm áte ábe éʼlɛ́lé nkun.

* 8:28 Dyam-tɛ́ áde ábɛnlad Dyǒb ábɛle dɔ́ á mboŋ ḿ bad ábe bédə́ə́ mɔ́; doŋge á kálag áwóó mam mésyə̄ə̄l mébɛnlad á mboŋ ḿme bad ábe bédə́ə́ Dyǒb.

* 16:23 Doŋge á kálag déʼsó ábádé nchoo 24: Nɛ̂, nsimé ḿme awɛd Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé baásyə̄ə̄l. Ébɛ̂ nɛ̂. Kálag émpēē ébádé ḿmɛ́n nchoo ámbīd e nchoo 27.

† 16:27 Doŋge á kálag áwóó nchoo 25-27 hɛ́n ne ámbīd e nchoo 14.23; émpēē éwóó mɔ́ ámbīd e ḿmɛ́n nchoo mwěmpɛn 14.23; doŋge áwóó mɔ́ ámbīd e nchoo 15.33.

1 Kɔrinto

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Kálag eʼsó echě Paalɛ áténlé

Baá Kɔrinto

Ndibned ń kálag

Kálag eʼsó eche Paalɛ átélé, bad bé Krǐsto ábe bédé á mwembé ń Kɔrinto bɔ́ɔ ântelɛ́ɛ́ chɔ́. Paalɛ átélé enɛ́n kálag tə̂ŋgɛne ndutul éche bad bé mwembé békúdáá á aloŋgé ádab, békudé-ʼɛ ndutul tə̂ŋgɛne ádab adúbe. Póndé echě Paalɛ átélé enɛ́n kálag, dyad á Kɔrinto dɔ́ɔ ábédé nló ń dyad á mbwɔ́g e Akaya á póndé e nkamlɛn e bad bé Roma. Ádê dyad démbyɛ̄ɛ̄n bwâmbwam áyə̄l e mekan nɛ̂ŋgáne nyoŋgé echě etómnádtáá áwed, mekan mé mbwɔ́g ḿmāb bémbɛ̄ɛ̄n mɔ́ kúmbe, abɛl dé mekan mé mbinde déntōm áte áwed, bébɛ́nléʼáá-ʼɛ myǒb híin.

Mekan ḿme Paalɛ ákóó awéd áte médíi nkabɛ́n ne mbinde e mekan éche édé á mwembé-te. Ahɔ́be kə́ə́ŋne tə̂ŋgɛne nyaa echě bad bénɔnɛɛ́ eʼwóŋgé, nlém ḿme bad bétə́ŋgɛ́né awóŋ âtíi ké dyam ábóó káa déebooʼɛ́, nyaa echě Edəə́dəŋ éche Ésáá ébagɛɛ́ bad ndɛ ne tə̂ŋgɛne mpuu. Akoó alúmed áte chǒm éche nkalaŋ ḿ bwâm ńhɔ́bɛɛ́ tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan.

Á epɛd dyôm ne éʼláán Paalɛ ahɔ́be tə̂ŋgɛne edəŋge. Échê epɛd chɔ́-ʼaá bad bétómtɛ́né abíi átîntê e enɛ́n kálag esyəə́l.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1.1-9

Nkabɛ́n ḿme ńdé a mwembé-te 1.10-4.21

Mekan mé mbinde ne aloŋgé á túmbé 5.1-7.40

Mbɛltéd ḿ Bad bé Krǐsto ne bad ábe béedúbpe Krǐstəə 8.1-11.1

Aloŋgé á mwembé ne abɛle á Dyǒb 11.2-14.40

Mpuu ḿme Krǐstəə ne ḿ bad bé Krǐsto 15.1-58

Ndɛ eche béládté bad bé Krǐsto bé Jerusalɛm 16.1-4

Mekan ḿme ménɔne bad běn ne nsógtɛn 16.5-24

1

1 Mɛ Paalɛ, awě Dyǒb ápwɛ́dé âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə ngáne Yesu Krǐstəə apwɛdé mɛ âbɛ́ awě mbapɛɛ ngáne Dyǒb déntīīʼɛ́, mɛ ne Sɔstɛnɛ, awe syánē mwǎnyaŋ, sɛ́ɛ̄ sêtěnlé nyé enɛ́n kálag. 2 Mwembé ḿ bad bé Dyǒb ábe bédé á dyad á Kɔrinto, nyɛ́ɛ̄ ńtenlɛɛ́ enɛ́n kálag. Dyǒb áchɛ́nlé nyé âbɛ́ ábē bad ábe bésáá. Asáŋté-ʼɛ nyé abɛ́ áde nyédíí ne Yesu Krǐstəə. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ápwɛ́dé bad bémpēe ábe bédé hǒm-tɛ́ɛ́, ábe bébɛnlad dǐn áde awe syánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Adíi awab Sáŋgwɛ́ɛ́, abɛ́-ʼɛ awe syánē. 3 Nsimé ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb, Titɛ́ɛ awɛ̂d ne ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə, ḿbɛ̂ ne nyé.

Paalɛ aságnan Dyǒb áyə̄l e
mwembé ń Kɔrinto

4 Nságnan Dyǒb póndé tɛ́ɛ́ áyə̄l echɛ̂n, áyə̄le nsimé ḿme ábágé nyé mbwiined ne Yesu Krǐstəə. 5 Abɛ́ áde nyédíí mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə ábɛ́lé Dyǒb ábágé nyé chǒm ésyə̄ə̄l nyaa echě elóné mbon. Abɛlé nyêkale ḿmē nkalaŋ nyaa eche ehɛdnad, nyêsóŋtɛ́né-ʼɛ mam mésyə̄ə̄l bwâm tə̂ŋgɛne ḿmē mekan. 6 Nɛ́n álûmte bán nkalaŋ tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə ḿme sékánlé nyé ńkóó nyé asɔ́l á nlém-tê. 7 Né-ɔɔ́, nyéetógɛ́ɛ́ ndɛ ké pɔ́g âbɛle Dyǒb, ngáne nyésinɛɛ́ póndé eche Sáŋgú Yesu Krǐstəə álūmēdtē yə̌l. 8 Sáŋgú Yesu Krǐstəə mwěn-ɛɛ́ ǎbɛ̌l adúbe áwúú nyé áte kə́ə́ŋne á asóg dé nkǒŋsé âbɛl nɛ́n á epun éche ápɛɛ́ ákáad bad, bad béēhɔ̄bē bán dyam dé mbéb ké ahɔ́g ádé áde nyébɛ́lé. 9 Dyǒb ábɛleʼ ngáne áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, mɔ́ apwɛdé-ʼɛ nyé âbɛ́ mod nhɔ́g ne awe Mwǎn, Yesu Krǐstəə.

Paalɛ aá nkabɛ́n méēbāg
átîntê e bad bé Dyǒb

10 A-baányaŋ, ncháaʼ nyé á dǐn áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə nɛ́n mɛɛ́, nyé moosyəə́l nyépɛ á nchemtɛn áyə̄l e kéchéé éche nyéhɔ́bɛɛ́ âbɛl boŋ nkabɛ́n méēbāg átîntê echɛ̂n. Boŋ pɛn nyébɛ̂ mod nhɔ́g á mewêmtɛn ne áyə̄l e kéchéé éche nyéhɔ́bé bán nyêbɛleʼ. 11 A-baányaŋ, nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad ábe Kloo béláŋgé mɛ bán nyé běn ne běn nyêsɛnleʼ. 12 Chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n, átîntê echɛ̂n, baahɔ́g béhɔ́beʼ bán “Ndíi mod awě ahíde ayə́ge áde Paalɛ”, doŋge bán, “Ndíi mod awě ahíde ayə́ge áde Apolosɛ”, ábíníí bán, “Nhíde ayə́ge áde Petro”, bémpēe-ʼɛ bán “Ndíi mod awě ahíde ayə́ge áde Krǐstəə.” 13 Nɛ́dē nyêhɛde ahɔ́b bán Krǐstəə akǎbné áte-yɛ? Mɛ Paalɛ-ɛɛ́ bêmbomɛ́ɛ́ á awɔg á nló ḿmɛ̄nʼɛ? Kéʼɛ á dǐn ádêm, mɛ Paalɛ, dɔ́ɔ bêndusɛ́nné nyé? 14 Nságnan Dyǒb nɛ́n mɛɛ́ menkêndusɛ́nné nyé modmod éetómɛɛ́ Krispusɛ bɔ́ Gayɔs. 15 Né-ɔɔ́, nyé modmod nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ se nyêhɔ́b bán nyêkudé edusɛn á dǐn ádêm. 16 (Mendusɛ́n kə́ə́ŋne abum á ndáb áde Stefanusɛ. Méēkāmtānnē pɛn mɛ ndǔsɛ́né mod ampée.) 17 Krǐstəə enkênlómmé mɛ âdusɛn bad. Boŋ pɛn anlóm mɛ âkal nkalaŋ ḿ bwâm, menkǎl-lɛ mɔ́ ésebán mbɛnlad eʼyale ábe éʼlûmte debyɛ́ɛ́ á moonyoŋ. Nzé membɛnléd eʼyale ábe éʼlûmte debyɛ́ɛ́ á moonyoŋ né nkalaŋ tə̂ŋgɛne kwééd eche Yesuɛ áwédé á awɔg, méebáá dyamdyam.

Paalɛ aá Krǐstəə adíi ngíne ne debyɛ́ɛ́ á Dyǒb

18 Dyam áde ńhɔ́bɛɛ́ ádíi nɛ́n, nkalaŋ tə̂ŋgɛne kwééd eche Krǐstəə áwédé á awɔg ńdíi chǒm éche édé eyɔ́kɛ́l wɛ́ɛ bad ábe bɛ́kɛ̌ á dǔ á muú. Boŋ ne syánē bad ábe bɛ́kǔd eʼsoósoŋ, ḿmê nkalaŋ ńdíi ngíne e Dyǒb. 19 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Dyǒb áhɔ́bé aá,

“Mɛ̌bɛl debyɛ́ɛ́ áde bad ábe béwêmtan bán béwóó debyɛ́ɛ́ ányīnnēd nɛ́n déesaá dyamdyam,

mɛ́lūmēd-tɛ nɛ́n mɛɛ́ bad ábe béwêmtan bán bébíí dyam, béēbíiʼɛ́ dyamdyam.”

20 Né-ɔɔ́, élúmté nɛ́n bán mod a debyɛ́ɛ́ eésaá dyamdyam, meléede a mbéndé a bad bé Israɛl eésaá dyamdyam. Bad ábe bélâŋge bad mekan ne debyɛ́ɛ́ enɛ́n póndé béesaá dyamdyam. Dyǒb álúmté aá debyɛ́ɛ́ dé nkǒŋsé ádíi eyɔ́kɛ́l ngɛ̂n.

21 Ngáne édíí bán Dyǒb ábɛ́nlédé áde debyɛ́ɛ́ âbɛl boŋ bad bé nkǒŋsé béebɛnlád ádab debyɛ́ɛ́ âbíi mɔ́, mɔ́ Dyǒb amaá atíi aá mɔ́ɔ̄sǒŋ aloŋgé á bad ngáne bédúbpé nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ tə̂ŋgɛne Krǐstəə. Kénɛ́ɛ bad ábe béēbíi Dyǒb bétédé nɛ́n bán pɔ́le e eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad chɔ́ɔ sékalɛɛ́. 22 Bad bé Israɛl bédəə bán bényîn eʼchemléd éʼ menyáké boŋ bɛ́dūbē, bad bé Grikia-ʼɛ béhɛde debyɛ́ɛ́ áde áchábé ámīn. 23 Boŋ sé pɛn, sêkale nɛ́n bán Krǐstəə, Ane-awě-Béwɔ́gté, anwɛ́ á awɔg. Ne bad bé Israɛl, ḿmê nkalaŋ ńdíi dyam áde bénkêndəŋgé awóg ne awóg děn, ne bad ábe bɔ́-ʼɛ béesɛ̌ bad bé Israɛl, ḿmê nkalaŋ ńdíí eyɔ́kɛ́l ngɛ̂n. 24 Boŋ Dyǒb áchɛ́nlé doŋge á bad âbɛ́ ábē bad. Bɔ́ doŋge á bad bédíi bad bé Israɛl, ábíníí-ʼɛ bad bé Grikia. Ne ábén bad ḿmê nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ ńdíi Krǐstəə, mɔ́ adé ngíne e Dyǒb, mɔ́-ʼaá adé debyɛ́ɛ́ á Dyǒb. 25 Chǒm éche ényînnad nɛ́ɛ eyɔ́kɛ́l é Dyǒb étómé debyɛ́ɛ́ á moonyoŋ. Éche chɔ́-ʼɛ ényînnad nɛ́ɛ ewɔmwɔm é Dyǒb, étómé ngíne e moonyoŋ.

26 A-baányaŋ, nyékamtɛn nyaa é bad éche nyébédé á póndé eche Dyǒb áchɛ́nlé nyé âbɛ́ ábē bad. Bad bé nkǒŋsé bénnyīn nyé nguse é bad nɛ́ɛ bad ábe béwóó debyɛ́ɛ́. Nyé nguse é bad nyêbédé benkamlɛnɛ. Nyé nguse é bad nyêmbíd á túmbé é benkamlɛnɛ. 27 Boŋ Dyǒb ápwɛ́dé bad ábe bad bé nkǒŋsé béntēdtē nɛ́ɛ eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad. Abɛlé nɛ̂ âkwáged bad ábe béchə́gé yə̌l á nkǒŋsé-te nɛ́n bán béwóó debyɛ́ɛ́. Dyǒb dêmpwɛ̌d-tɛ bad ábe nkǒŋsé ményīnnē nɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ etógnɛ́n. Ambɛl nɛ̂ âkwáged benkamlɛnɛ. 28 Dyǒb dêmpwɛ̌d bad ábe bad bé nkǒŋsé bénnyīnnē bán bédé nkóŋtéd, ápwɛ̄d ábe bénnyīnnē bán béesaá dyamdyam, bad ábe bénnyīnnē bán béesaá dyam dé abɛlɛn. Dyǒb dêmbɛl nɛ̂ âlúmed nɛ́n aá mam ḿme bad bé nkǒŋsé bényínɛɛ́ bán médé etógnɛ́n, méesaá chǒmchǒm. 29 Ambɛ̌l nɛ̂ âbɛl boŋ modmod eékūmēʼ ekáá á tə̂l áʼsō éʼ Dyǒb. 30 Chǒm éche ábɛ́nlé nyé chɔ́ɔ ékə́ə́ boŋ nyêbɛ́ mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. Mekan ḿme Yesu Krǐstəə âmbɛnlé, ne syánē, debíí bán ádíi debyɛ́ɛ́ á Dyǒb. Nɛ́dē, Yesu Krǐstəə mɔ́ abɛlé boŋ syánē débɛlé mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, debɛ́ bad ábe bésáá, mɔ́-ʼaá akɔ̌dté syánē á mbéb-te. 31 Né-ɔɔ́, éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán “Kénzɛ́ɛ́ awě akume ekáá á tə̂l, ákumeʼ ekáá á tə̂l dásɔ̄ áyə̄le dyam áde Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ́nlé mɔ́.”

2

Paalɛ abɛ̌nlédé ngíne e Dyǒb
âkal nkalaŋ tə̂ŋgɛne kwééd eche Yesuɛ

1 A-baányaŋ, áde ḿpédé áwɛ̄n âkale nyé nkalaŋ ḿme ńhɔ́be mam tə̂ŋgɛne Dyǒb,* meébɛnlád-taá eʼyale éʼmbáá kéʼɛ debyɛ́ɛ́ ámbáá. 2 Membɛl nɛ́n áyə̄le áde ḿbédé átîntê echɛ̂n memmǎd á nlém-tê nɛ́n mɛɛ́ méebɛnlé dyam démpēe éetómɛɛ́ âkal nkalaŋ tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə ne kwééd echě áwédé á awɔg. 3 Áde ḿbédé ne nyé menkênkwognédté mměn âbɛl nsɔ́n, mbwɔ́g ḿbédé mɛ áte, nlém ńhūnē-ʼɛ mɛ á abum. 4 Áde ń'yə́gtéʼáá nyé, ńkanlé-ʼɛ nyé, pɔ́le echě ńláŋgéʼáá nyé eebédɛɛ́ pɔ́le echě etéde bad nlém á abum echě edé debyɛ́ɛ́ ámbáá áte. Meékanleʼaá-ʼɛ nyé ne debyɛ́ɛ́ ámbáá âbɛl nɛ́n nyédúbe chǒm éche ńlâŋgɛɛ́ nyé. Boŋ pɛn áde ńkánléʼáá nyé nkalaŋ ń Dyǒb, mekan ḿme ńhɔ́béʼáá mélúmtéʼáá bán ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb edé áwēd-te. 5 Meéhɛdeʼaá mɛɛ́ nyédúbe nkalaŋ ń Dyǒb áyə̄le mod ábɛ́nlédé debyɛ́ɛ́ ámbáá âkale nyé mɔ́. Boŋ nhɛdáá mɛɛ́ nyédúbe ḿmê nkalaŋ ngáne Dyǒb děn ábɛ́nlédé eche ngíne âbɛl nyédúbe.

Debyɛ́ɛ́ áde áhúú ne Dyǒb

6 Kénɛ̂-ʼɛ ámpē, nzé sêdé ne bad ábe bémáá awúu áte á adúbe-tê, sêbɛlé sébɛnlád debyɛ́ɛ́ nzé sêkanle bɔ́ pɔ́le. Ádê debyɛ́ɛ́ pɛn déēbāgkē debyɛ́ɛ́ áde mod a nkǒŋsé ábɛnladté. Déesaá-ʼaá debyɛ́ɛ́ áde ké benkamlɛnɛ bé nkǒŋsé béʼ chii bébɛnladté. Ábê benkamlɛnɛ bédíi bad ábe ḿmab nkamlɛn mɛ́bɛ̄ɛ̄ á esóŋ é pondé. 7 Debyɛ́ɛ́ áde sébɛnladté ádíí debyɛ́ɛ́ áde Dyǒb ábágé sé. Sêkale ntíi ń kun ḿme Dyǒb ábɛ́nlédé ádē debyɛ́ɛ́ abɛl. Ngen eʼsó Dyǒb dénkênlúmédté modmod ḿmɛ́n ntíi áte. Ḿmɛ́n ntíi ḿme Dyǒb átíídé ahɔ́bé aá syánē ámpē dɛ̌bɛ̄ ásē e éche ehúmé á póndé echě ehúɛʼ. Dyǒb déntīī aá mɔ́ɔ̄bɛlé syánē nɛ̂ se áde éēhə̄gɛ̄ɛ̄ nkǒŋsé. 8 Nkamlɛnɛ a nkǒŋsé ké nhɔ́g enkênsóŋtɛ́nné ádɛ́n debyɛ́ɛ́ á Dyǒb. Áyə̄le nzé bénsōŋtɛ̄n chǒm éche Dyǒb ábɛ́láá, né bénkênwúúʼɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ a edúbé abome áde bêmbomɛ́ɛ́ mɔ́ á awɔg. 9 Boŋ kénɛ̂-ʼɛ ámpē, éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Mam ḿme Dyǒb ábóŋsɛ́né âbɛle ábē bad ábe bédə́ə́ mɔ́, médíi mam ḿme modmod éēnyīnɛ̄ɛ̄ mbêd,

ḿmē modmod éēwōgɛ̄ɛ̄ mbêd,

ḿme modmod éēkāmtɛ̄nɛ̄ɛ̄-ʼaá áwe nlém-tê mbêd.”

10 Ḿmɛ́n mekan mɔ́ɔ Dyǒb álúmté syánē. Échē edəə́dəŋ chɔ́ɔ̄ ánlōmmē âlúmed syánē ḿmɛ́n mekan. Edəə́dəŋ énɔne mekan mésyə̄ə̄l áte, ébíí-ʼɛ mekan mésyə̄ə̄l, kə́ə́ŋne mekan mé Dyǒb ḿme mod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ awámsɛ́n asôŋtɛn. 11 Modmod eebyɛ́ɛ́ʼɛ́ mewêmtɛn mé mod ampée. Edəə́dəŋ éche édé mod áte chɔ́ɔ̄ ébyɛ́ɛʼ ḿmē mewêmtɛn. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ modmod éebíiʼɛ́ mewêmtɛn mé Dyǒb, étōmɛɛ́ Edəə́dəŋ é Dyǒb. 12 Edəə́dəŋ éche syánē déwóó éhúú ne Dyǒb. Deewóoʼɛ́ edəə́dəŋ é nkǒŋsé. Dyǒb ábágé syánē échɛ́n Edəə́dəŋ âbɛl désôŋtɛn mam mésyə̄ə̄l ḿme ábɛ́ɛ́né syánē ḿmē nsimé.

13 Né-ɔɔ́, séēbɛ̄nlādtē eʼyale ábe moonyoŋ ábɛnladté áde debyɛ́ɛ́ âyə́ged bad. Boŋ sêbɛnlad eʼyale ábe Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gtɛɛ́ sé âhɔ́b. Sêbɛnlad eʼyale ábe Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ sé tə̂ŋgɛne ḿmē mekan. 14 Mod awě eewóo Edəə́dəŋ é Dyǒb áte eedúbpɛ́ɛ́ mekan ḿme Edəə́dəŋ é Dyǒb élâŋgɛɛ́ bad áyə̄le anyíne mɔ́ eyɔ́kɛ́l. Eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ mɔ́ asôŋtɛn áyə̄le Edəə́dəŋ éche Ésáá chěmpɛn chɔ́ɔ éwôŋgan bad âdol mekan mé Dyǒb áte bwâm. 15 Mod awě awóó Edəə́dəŋ áte ádol mekan mésyə̄ə̄l áte bwâm. Boŋ modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asóŋtɛ́n mewêmtɛn ḿme ane mod. 16 Édé nɛ́n ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Nzɛ́-módɛ́ abíí mewêmtɛn ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́?

Nzɛ́-módɛ́ ahɛle se aléb-pɛ mɔ́?”

Boŋ syánē dewóó mewêmtɛn ḿme Krǐstəə.

3

Paalɛ aá bembəledɛ bé Dyǒb bɔ́ɔ bɔ́ moosyəə́l bédíi

1 A-baányaŋ bé Krǐsto, meéhɛleʼaá sé nláá nyé mekan ngáne ńlâŋgɛɛ́ bad ábe adúbe ádāb áwúú áte áyə̄l e mekan mé Dyǒb. Boŋ nláŋgéʼáá nyé mam ngáne ńlâŋgɛɛ́ bad ábe béwóó mewêmtɛn mé moonyoŋ a ekob. Nyêbédé nɛ́ɛ nkə́ə́l, mentéd nyé nɛ́ɛ bad ábe bêmbootéd âbɛ́ mod nhɔ́g ne Krǐstəə. 2 Abíi dɔ́ɔ nkə́ə́l ḿmwáaʼɛ́, eedyágké ndyééd echě elɛlé. Né-ʼaá mɛ-ʼɛ mêmbootédté nyé mam ḿme méelɛle áte tə̂ŋgɛne nkalaŋ ń Dyǒb ayə́ged. Menkênyə́gédté nyé mam ḿme méwúú áte, áyə̄le ene póndé nyênkênkwogké âkob mɔ́. Ké bɔɔb-pɛ nyéēkwōgɛ̄ɛ̄ âkob mɔ́. 3 Áyə̄le nyêdíi nyêhídeʼ mekan mé ekob é yə̌l, nyêwánlɛ́né nhɔ́g ne aníníí kɔ́njí, nyé běn ne běn nyéswaŋtán-nɛ. Bɔɔb áde nyédíi nyébɛlɛɛ́ ḿmɛ́n mekan éēlūmtɛ̄ɛ̄ bán nyêdíi nyêhíde échɛ̄n esíí é mekan mé ekob é yə̌l-ɛ? A mbále, nyêbɛlɛɛ́ nɛ́ɛ bad ábe béwóó dásɔ̄ nsôŋtɛn ḿ moonyoŋ. 4 Chǒm éche ékə́ə́ boŋ ńhɔ̄bē nɛ́n édíi nɛ́n, átîntê echɛ̂n bad behɔ́g béhɔ́be bán, “Ndíi mod awě ahíde ayə́ge áde Paalɛ,” ábíníí-ʼɛ bán, “Ndíi mod awě ahíde ayə́ge áde Apolosɛ.” Enɛ́n ndín e mbɛltéd elûmteʼ bán nyêwóó dásɔ̄ nsôŋtɛn ḿ moonyoŋ.

5 Bɔɔb-pɔɔ́, nzɛ́ɛ́ Apolosɛ ádíí? Nzɛ́ɛ́ mɛ, Paalɛ-ʼɛ ńdíí? Bembəledɛ bé Dyǒb ngɛ̂n bɔ́ɔ sédíí. Sêwóŋgɛ́né nyé âdúbe Krǐstəə. Sé mod tɛ́ɛ́ abɛle nsɔ́n ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ábágé mɔ́ aá ábɛl. 6 Ndíi mod awě awéné mbə́l-e-bǔ, Apolosɛ-ʼɛ mɔ́ adé mod awě asyɔgéʼáá ene mbə́l mendíb áyə̄l, boŋ Dyǒb dɔ́ɔ dêmbɛ̌l boŋ mbə́l ńkwogeʼ saké sé. 7 Né-ɔɔ́, mod awě awéné ne mod awě asyɔgé mendíb bɔ́ modmod béesaá etógnɛ́n. Mod awě adé etógnɛ́n adíi Dyǒb. Mɔ́ abɛle boŋ mbə́l ńkwogeʼ. 8 Mod awě awéné ne mod awě asyɔgé mendíb bébɛlɛɛ́ nsɔ́n nhɔ́g, Dyǒb dɛ́sābē-ʼɛ bɔ́ mod tɛ́ɛ́ nchoo ne nsɔ́n ḿme ábɛ́lé. 9 Bembəledɛ bé Dyǒb ábe bébɛle nsɔ́n nhɔ́g bɔ́ɔ sédíi. Nyé bad ábe nyêdúbpé-ʼɛ nyêdíi nɛ̂ŋgáne nzag echě Dyǒb áwóó. Nhɛle ńhəgtɛ́n-nɛ nyémpē âbɛ́ nɛ̂ŋgáne ndáb echě Dyǒb álóoʼɛ́.

10 Mbɛ̌nlédé nsimé ḿme Dyǒb ábágé mɛ âbɛl nsɔ́n nɛ̂ŋgáne nlóó-ndáb awě awóó debyɛ́ɛ́ âlóŋ ndáb. Mensáá nsɔ́n ń Dyǒb átîntê echɛ̂n, bembəledɛ bémpēe békɛɛné nsɔ́n ḿme ńsáádé áʼsō. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě alóoʼ atə́ŋgɛ́né atéd póndé ngáne álóoʼɛ́ ámīn e nsɔ́n ḿme bémáá asáa. 11 Áyə̄le modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ábɛl nsáaned mémpēe éetómɛɛ́ ḿme ḿmáá abɛl. Ḿmê nsáaned ńdíi ayə́ge áde ń'yə́gté nyé tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb ásooʼ áded aloŋgé mbwiined ne Yesu Krǐstəə. 12 Doŋge dé bembəledɛ bébɛnlad bwěm nɛ̂ŋgáne gôl, sílva ne meláá mé etógnɛ́n âkɛɛn ḿmê nsɔ́n áʼsō. Bembəledɛ bémpēe-ʼɛ bébɛnlad bwěm bé nsɔ́n bémpēe ábe éʼbídé áyə̄l e mɛl, ne ábe éʼdé byaá, âkɛɛn nsɔ́n áʼsō ḿme bésáádé. 13 Póndé ěpɛ̌ echě moosyəə́l ányīnnē nyaa e nsɔ́n echě mod tɛ́ɛ́ ápédé abɛl. Áyə̄le á epun éche Yesuɛ ápɛɛ́ ǎbīdēd mam mésyə̄ə̄l áwed. Ébɛ̄ nɛ̂ŋgáne mod awě ahédé bwěm á dǔ, boŋ muú ḿbɛ̄l anyín éche éhɛle-sɛ éhyáŋ ne eche éehɛlé-sɛ éhyáŋ. 14 Nzé nsɔ́n ḿme mbəledɛ ábɛ́lé ámīn e nsɔ́n ḿme bémáá asáa méehyáa, né ǎkud nsábe. 15 Boŋ nzé nsɔ́n ḿme mbəledɛ ábɛ́lé ámīn e nsɔ́n ḿme bémáá asáa ńhyáá, ane mbəledɛ éekudté chǒmchǒm, boŋ kénɛ̂, mwěn ǎdíi abɛ́ mod nhɔ́g ne Krǐstəə. Boŋ pɛn ábɛ̄ nɛ̂ŋgáne mod awě abídné mehélé á ndáb-te echě ehyáa. Ǎdíi abɛ́ á aloŋgé boŋ chǒm ésyə̄ə̄l éche áwóó émad ahyáŋ.

16 Ndúbpé mɛɛ́ nyêbíí bán nyêdíi abón áde Dyǒb ádyɛɛʼɛ́ áte. Edəə́dəŋ é Dyǒb édé átîntê echɛ̂n. 17 Kénzɛ́ɛ́ awě abébte abón á Dyǒb, Dyǒb dɛ́bēbēd ane mod, áyə̄le nɛ́n wɛ́ɛ Dyǒb ádyɛɛʼɛ́ ádíi hǒm áde ádé ngəŋgú. Nyéběn-naá nyêdé ádê hǒm áde ádé ngəŋgú.

18 Modmod eédōgē yə̌l. Kénzɛ́ɛ́ awě awémtɛ́né átîntê echɛ̂n aá mɔ́wōō debyɛ́ɛ́ á nkǒŋsé-te wɛ́n, átimed yə̌l eyɔ́kɛ́l é mod âbɛl boŋ ákoŋ debyɛ́ɛ́ awóŋ. 19 Nlâŋge nyé nɛ́n áyə̄le, dyam áde bad bé nkǒŋsé bényínɛɛ́ bán áde debyɛ́ɛ́ dɔ́ɔ Dyǒb ányínɛɛ́ nɛ́ɛ eyɔ́kɛ́l é akan. Debíí bán nɛ́n ádé mbále áyə̄le éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Bad béwêmtan bán béwóó debyɛ́ɛ́ boŋ Dyǒb ábɛnlad ádab debyɛ́ɛ́ děn âkób ádab akwâb.” 20 Éténlédé ámpē nɛ́n bán, “Sáŋgwɛ́ɛ́ abíí aá bad ábe béwêmtan bán béwóó debyɛ́ɛ́ ádab debyɛ́ɛ́ déesaá dyamdyam.” 21 Né-ɔɔ́, modmod eékūmnē baányoŋ ekáá á tə̂l, áyə̄le nyɛ́ɛ̄ Dyǒb ábágé bwěm éʼsyə̄ə̄l. 22 Dyǒb álómé mɛ, Apolosɛ ne Petro áwôŋgɛn nyé. Bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe Dyǒb áhə́gé á nkǒŋsé, abagé nyé bɔ́ âbɛnled. Ké nyêbɛ́ á aloŋgé kéʼɛ nyêwɛ́, Dyǒb ábɛ́lé nɛ̂ á mboŋ ḿmɛ̄n. Mekan-nɛ ḿme mébɛnlad ne nyé bɔɔb ne ḿme mɛ́bɛnléd ne nyé á póndé eche ehúɛʼ áʼsō, médíi á mboŋ ḿmɛ̄n. Ábɛ́n bad bésyə̄ə̄l ne ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l Dyǒb ábágé nyé bɔ́. 23 Nyêdíi bad ábe Krǐstəə, Krǐstəə mɔ́-ʼɛ abɛ́ ane awě Dyǒb áwóó.

4

Paalɛ aá Dyǒb ápwɛ́dé bɔ́ ábɛle Krǐstəə

1 Nyétêd sé nɛ̂ŋgáne bad ábe bébɛnle Krǐstəə, ábe Dyǒb ábɛ́lé aá bélâŋge bad mekan mé eʼkoŋnéd. 2 Chǒm éche éhɛdnad bán échê ndín é bembəledɛ bébɛl édíi âbɛl nsɔ́n bwâm ḿme echab sáŋ ábágé bɔ́ aá bébɛl. 3 Boŋ mɛ meewóoʼɛ́ póndé âbɛl ne kéchéé éche nyé kéʼɛ mod ampée áwóó âhɔ́b tə̂ŋgɛne nsɔ́n ḿme Dyǒb ábágé mɛ aá ḿbɛl. Ké mměn meehɔ́bɛ́ɛ́ tə̂ŋgɛne nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́, ké ḿbóó kéʼɛ méebooʼɛ́. 4 Meenyínɛ́ɛ́ awusé ké ahɔ́g áyə̄l e nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́ boŋ nɛ̂ déēlūmtɛ̄ɛ̄ nɛ́n bán chǒm ésyə̄ə̄l éche ḿbɛlɛɛ́ étə́ŋgɛ́né. Sáŋgwɛ́ɛ́ mwěmpɛn mɔ́ abíí nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́, ké ńtə́ŋgɛ́né kéʼɛ méētə̂ŋgɛnɛɛ́. 5 Né-ɔɔ́, nyéehɔ́bé bán mod abɛlé nsɔ́n ḿ bwâm kéʼɛ abɛlé nsɔ́n mé mbéb áde póndé éēpēdɛ̄ɛ̄ âbɛl nɛ̂. Ene póndé ěpɛ̌ áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə ápɛɛ́. Áde ápɛɛ́, ǎbīdēd bwěm ábe éʼbédé á ehíntɛ́n-tê á eʼnyínɛn bé ekíde abídéd-tɛ bad mewêmtɛn áwed ḿme modmod énkêmbííʼɛ́. Ene póndé dɔ́-ʼaá Dyǒb dɛ́kɛnné mod tɛ́ɛ́ ngáne ápédé nsɔ́n abɛl.

6 A-baányaŋ bé Krǐsto, nhɔ́beʼ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l áyə̄l echêm ne Apolosɛ âwóŋgɛn nyé ásôŋtɛn. Ntéde sé bad bébɛ nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n âbɛl nyéyə́ge eʼyale ábe béhɔ́bɛɛ́ nɛ́n bán “Mod ábɛle dásɔ̄ mekan ḿme méténlédé.” Modmod ekumné mod nhɔ́g ekáá á tə̂l se ányíné aníníí nkóŋtéd. 7 Dyǒb áhə́gé mod nhɔ́g etógnɛ́n tómaa aníníí-yɛ? Cheé mod ádíí éche Dyǒb déebɛlɛɛ́ boŋ abɛ́? Cheé-ɔ̄ mod ákumɛ́nné ekáá á tə̂l, áde édíí bán kéchéé éche mod ádíí Dyǒb dɔ́ɔ ábɛ́lé mɔ́?

8 Bɔɔb nɛ́n nyêlûmte byánán nyêwóó chǒm ésyə̄ə̄l éche nyétógnɛ́né. Nyêlûmte byánán nyêsudé nhɔn. Nyêtɛ̌dté sé bembəledɛ, nyé běn nyêwêmtan bán nyêdíi kə̂ŋ. Mendə̌ŋ nɛ́n mɛɛ́ nyékoŋ kə̂ŋ abɛ́ âbɛl boŋ sɛ́mpē sékamlan ne nyé. 9 Nwêmtan nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb ábɛ́lé aá sé bembapɛɛ bé nlómag sébɛ̂ nɛ̂ŋgáne bad ábe béesɛ̌ etógnɛ́n átîntê e bad. Sêdíi nɛ̂ŋgáne bad ábe bétómté mbakú bán béwɛ̂. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad bésyə̄ə̄l bénɔne sé ânyín chǒm éche ébɛnlad ne sé. Saá-kaá bad běnpɛn boŋ kə́ə́ŋ ne ángɛl énɔne sé. 10 Bad bényíne sé nɛ́ɛ eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad áyə̄le sébɛnlɛɛ́ Krǐstəə. Boŋ nyépɛn nyêwêmtan bán nyêwóó debyɛ́ɛ́ áyə̄le nyédíí nhɔ́g ne Krǐstəə. Bad béwêmtan bán séewóoʼɛ́ ngíne âbɛl dyamdyam boŋ nyêwêmtan bán nyêwóó ngíne echě ehúú ne Dyǒb. Bad béebagɛ́ɛ́ sé edúbé boŋ bébage nyé edúbé. 11 Kə́ə́ŋne ne bɔɔb, séewóoʼɛ́ chǒm éche sédyágkē ne éche sémwágkē. Séewóoʼɛ́ mbɔ́té éche ékwógé sé ahɛ́. Sêyɔ̌gké mbɛ́te akud á mekáá mé bad. Séewóoʼɛ́ wɛ́ɛ sédyɛɛʼɛ́. 12 Sêbɛle ntǔ ń ngíne âbɛl boŋ sékud chǒm éche séwôŋganné échɛd yə̌l. Nzé bad bésyə́əʼ sé sêlâŋge bɔ́ bán mekan mébɛ́ɛn bɔ́ bwâm. Nzé bad bébɛle sêkude metake, sêwɛsan. 13 Nzé bad béhɔ́be sé mekan mé mbéb áyə̄l, sêhɔ́be bɔ́ mekan mé bwâm áyə̄l. Ké bɔɔb bad bédíi bényíne sé mbinde áwab dǐd-te. Séēsaá dyam dé abɛlɛn áwāb.

14 Ntele nɛ́n saké âwóged nyé eʼsôn boŋ ntenle nyé âléb nyé tə̂ŋgɛne mekan ḿme nyétə́ŋgɛ́né abíi. Áyə̄le nyêdíi nɛ̂ŋgáne ábêm bǎn ábe ńdə́ə́. 15 Kénɛ́ɛ édíí bán nyêwóó bemeléede bé Krǐsto híin, mod nhɔ́g mwěmpɛn mɔ́ adé nɛ̂ŋgáne sáá awɛ̂n. Apɛɛn áde ḿpíínédé nyé nkalaŋ ḿ bwâm ábɛ́lé ndíi nɛ̂ŋgáne sáá awɛn a Krǐstəə. 16 Né-ɔɔ́, ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́ nyébɛle mekan ḿme mɛ́mpē ḿbɛlɛɛ́. 17 Nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńlōmē Timotiɛ áwɛ̄n. Adíi nɛ̂ŋgáne awem mwǎn á dǐn á Sáŋgú. Ndəə́ mɔ́, ayɔ̌gké-ʼɛ mekan abɛl ngáne éhɛdnadté. Nzé apedé ǎkamtɛ́n nyé nyaa e aloŋgé eche ńwóó nɛ̂ŋgáne mod a Krǐsto. Ene nyaa e aloŋgé edé nchoo ne chǒm éche ń'yə́gtɛɛ́ mwembé ké ńhéé ḿme ńkagké áte âyə́ged. 18 Nyé doŋge á bad nyêdé kúmbe, nyéwēmtān bán méepaá áwɛ̄n. 19 Boŋ nzé Sáŋgwɛ́ɛ́ akwɛ̌ntɛ́né, nkwogé apɛ áwɛ̄n. Ene póndé-ʼaá mɛ́hɛdté áte âbíi chǒm éche ábê bad ábe bédé kúmbe békooʼɛ́ abɛl. Mɛ́bīī ké békóŋté ngíne awóŋ echě ehúú ne Dyǒb kéʼɛ nsəl ngɛ̂n mɔ́ɔ bébɛlɛɛ́ áte. 20 Nkamlɛn ń Dyǒb méesaá chǒm éche édé á nhɔ́btéd, boŋ ńdíi ngíne echě elûmteʼ á mbɛltéd. 21 Ahéé abǒŋnédé nyé, nyêdəə́ bán nzé mpedé áwɛ̄n ńkɔ́gsan nyé áyə̄l e kúmbe eche nyédíí kéʼɛ nyêdəə́ bán nzé mpedé ńlúmed nyé nlém mé edəŋge, ńchedne nyé yə̌l?

5

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne akáb
dé mesón á mwembé ń Kɔrinto

1 Nwógé nɛ́n bán mod nhɔ́g átîntê echɛ̂n akábe asón, nyaa e asón echě ké bad ábe béēbíi Dyǒb béehɛlɛ́ɛ́ se békāb. Chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n mɛɛ́, mod nhɔ́g átîntê echɛ̂n akábe asón ne sáá mwaád. 2 Chán-nɔ̄ nyéhɛle nyêbɛ́ kúmbe áde édíí bán ane mod ḿmē mbéb ńtə́ŋgɛ́né nyé dásɔ̄ ndutul awóged. Mɔ́ awě abɛle enɛ́n ndín e dyam, nyêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyénáné mɔ́ átîntê echɛ̂n. 3 Nhɔ́be mɛɛ́ nyébɛl nɛ̂ áyə̄le kénɛ́ɛ méesaá ne nyé, nkamtan nyé póndé tɛ́ɛ́. Nhɔ́be byánán ndé ne nyé nɛ́n mɛɛ́ mmaá mbakú atómed, 4 ne kunze eche Sáŋgú Yesu Krǐstəə ábágé mɛ, nhɔ́be nɛ́n mɛɛ́ nyékɔ́gsɛn ane mod awě abɛ́lé ḿmê mbêb. Nzé nyêlǎdné, ébɛ̂ byánán ndé ne nyé, awɛd Sáŋgú Yesu Krǐstəə ábɛ nyé ngíne âbɛl kéchéé éche nyéwémtɛ́né abɛl. 5 Nhɛde mɛɛ́ nyébɛ ane mod á mekáá ḿme Satanɛ âbɛl boŋ Satanɛ ábébed échē ekob é yə̌l. Kénɛ́ɛ édíí bán Satanɛ ǎbēbēd échē ekob é yə̌l, Yesuɛ ǎsǒŋ échē edəə́dəŋ á epun éche ápɛɛ́ âkáad.

6 Nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́ kúmbe abɛ́. Nyébíi nɛ́n bán mbumé ń ngun ńsonleʼ nzé béhédé mwǎ esultɛn áwēd-te, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ane mod awě abelé ḿmê mbéb áhɛle ábɛl bad bémpēe bébɛl mbéb. 7 Nyéhûd esultɛn é nchun ésyə̄ə̄l, âbɛl boŋ nyébɛ̂ nɛ̂ŋgáne mbumé mékɔ̄ɔ̄lē ḿme méēwóo esultɛn, né-ʼaá nyékóó abɛ́. Nyêdé nɛ́n áyə̄le Krǐstəə anwɛ́ á nló ḿmɛ̄d. Mɔ́ ambɛ́ nɛ́ɛ Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód awě bêmbɛɛ́ nɛ́ɛ mendɛ mé ngande e Nnyíme-ámīn, áyə̄l e mbéb ḿ bad. 8 Né-ɔɔ́, nyéwôg menyiŋge ne ene ngande, esultɛn é nchun éēbāg ámpē. Abɛ́ ádɛ̄d ábɛ̂ póndé ésyə̄ə̄l nɛ̂ŋgáne abɛ́ á bad bé Dyǒb, deébɛ̄lē eʼbébtéd éʼ mekan, deebébé-ʼɛ nlém á abum. Boŋ pɛn déwôŋ abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē, déhíde Krǐstəə ne nlém nhɔ́g, dékale-ʼɛ mbále.

9 Kálag echě mêntelɛɛ́ nyé menláá nyé mɛɛ́ nyéēhoŋnéʼ bad ábe békábe mesón. 10 Saké bad ábe béedúbpe Dyǒb bɔ́ɔ ńhɔ́báá, kénɛ́ɛ édíí bán bɔ́ doŋge á bad békábe mesón, bédé ngoód, bédé bechîb, doŋge ábɛnlé-ʼɛ myǒb mé metóm. Weéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ebáŋ échɛ́n ndín é bad á yə̌l kə́ə́ŋ né ehǐdté á nkǒŋsé. 11 Boŋ bad ábe mêntelɛɛ́ nyé mɛɛ́ nyéēhōŋnē bédíi bad ábe béchə́gé yə̌l bán bédíi bad bé Krǐsto boŋ békābē mesón, bébɛ́ ngoód, bébagé myǒb mé metóm edúbé, béhɔ̄bē bad mekan mé mbéb á yə̌l, bémwāg mǐm bwâmbwam mékōbē bɔ́, bébɛ́-ʼɛ bad ábe béchíbeʼ. Nyéedyág ké ndyééd ne échɛ́n ndín é bad. 12 Meewóoʼɛ́ kunze ké pɔ́g âhɔ́b mɛɛ́ békɔ́gsɛn bad ábe béesɛ̌ bad bé Dyǒb. Bad ábe bédé á mwembé-te bɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né akɔ́gsɛn. 13 Dyǒb dɔ́ɔ dɛ́kāād bad ábe béesɛ̌ á mwembé-te. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nyéhûd mod awě abɛle mbéb átîntê echɛ̂n.”

6

Mod eesɔ́mné mwǎnyaŋ
wɛ́ɛ bad ábe béedúbpe Krǐstəə

1 Nzé nyé mod ké ahéé awánlɛ́né mwǎnyaŋ a Krǐsto dyam, éēkāg wɛ́ɛ mod awě eedúbpe Krǐstəə aá ákáad bɔ́. Boŋ pɛn ákɛ wɛ́ɛ bad bé Dyǒb âbɛl bétimed bɔ́ ásē. 2 Nyébíi nɛ́n bán bad bé Dyǒb bɔ́ɔ bɛ́kāād bad bé nkǒŋsé. Né-ɔɔ́, ngáne édíí bán nyɛ́ɛ̄kāād bad bé nkǒŋsé, nyêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyékáadtɛɛ́ mpíntéd mé mekan. 3 Nyêbíí bán syánē-ɛɛ́ dɛ́kāād ángɛl. Nɛ́ɛ édíí-ʼaá nɛ̂, chán-nɔ̄ déehɛlɛ́ɛ́ baá mam ábe bétɔge mbóó átîntê echɛn mbwɛ-tɛ́ɛ́ amad? 4 Né-ɔɔ́, nzé échê ndín é mam épédé átîntê echɛ̂n, nyɛ́ɛ̄tǐm chɔ́ nɛ́ɛ atéd, nyékɛ̄ɛ̄n wɛ́ɛ bad ábe mwembé méētēdɛ̄ɛ̄ nɛ́ɛ dyam bán bɔ́bɔ́ bémade nyé chɔ́-yɛ? 5 Eʼsôn ne nyé. Nɛ́dē modmod eésaá átîntê echɛ̂n awě awóó debyɛ́ɛ́ âkɔ́m nsaŋ átîntê e mod bɔ́ mwǎnyaŋ ábe béwánlɛ́né-yɛ? 6 Boŋ mod atime mwǎnyaŋ akɛɛn á kóte, bad ábe béēdúbpe Dyǒb békáadte-ʼɛ búmɔ̄.

7 Asɔ́mɛn áde nyésɔ̂mnɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí á kóte álûmte bán nyêkwédé ne akwɛ děn. Édé mboŋ mwǎnyoŋ âpanɛn wɛ tómaa wɛ âkɛɛn mɔ́ á kóte. 8 Boŋ nyêtíme nyêpanne, nyêdoge-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí, nyêbɛle nɛ̂ kə́ə́ŋne wɛ́ɛ baányoŋ bé Krǐsto. 9 Nyébíi nɛ́n bán bad ábe bébɛle eʼbébtéd éʼ mekan béebáá á nkamlɛn ń Dyǒb. Modmod eédōgē nyé. Bad ábe békábe mesón, bad ábe bébɛnle myǒb mé metóm, bad ábe békábe mesón á ndáb e eʼwóŋgé, baachóm ábe bénaŋnad baáb baachóm bémpēe, ábɛ́n bad bésyə̄ə̄l bɔ́ modmod béebáá á nkamlɛn ń Dyǒb. 10 Bad ábe béchíbeʼ, bad ábe bédé ngoód, bad ábe bébágé yə̌l á amwɛ́ á mǐm, bad ábe béhɔ́be bad mekan mé mbéb á yə̌l ne bad ábe bédumne bad bwěm bɔ́ modmod béebáá á nkamlɛn ń Dyǒb. 11 Nyé doŋge á bad nyêbɛláá échɛ́n ndín é mekan. Boŋ á dǐn áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə ne á Edəə́dəŋ éche ádɛd Dyǒb, béhúdé nyé ḿmɛ́n mbéb á yə̌l, nyêdé bad ábe bésáá, Dyǒb ábánné nyé nɛ́ɛ bad ábe bésáá, nyêkǒbnédé-ʼɛ áʼsō éʼ Dyǒb.

Nyébɛnlad échɛn yə̌l âbɛ Dyǒb edúbé

12 Nyé mod nhɔ́g ahɛle ahɔ́b aá, “Nwóó kunze âbɛl kéchéé éche ńdə́ə́ abɛl.” Nɛ̂ ádé mbále. Boŋ pɛn saké chǒm ésyə̄ə̄l éche mod ábɛlɛɛ́ éwôŋgan. Mod ahɛle ahɔ́b aá “Nwóó kunze âbɛl kéchéé éche ńdə́ə́ abɛl.” Boŋ chǒm ké éhéé éetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ étedɛɛ́ mɛ ntâŋ. 13 Mod ampée ahɛle ahɔ́b aá “Bébɛ́lé ndyééd áyə̄le abum, bébɛ̄l-lɛ abum áyə̄le ndyééd.” Nɛ̂ ádé mbále. Boŋ Dyǒb dɛ́bɛ̌l ábê bwěm bɛ́pɛ̌ á asóg. Dyǒb déebɛlɛɛ́ aloŋgé á moonyoŋ aá bébɛnle mbinde é mekan boŋ abɛlé dɔ́ aá bébɛnle Sáŋgwɛ́ɛ́, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́-ʼaá atɔgne yə̌l e moonyoŋ. 14 Dyǒb dêmpuúd Sáŋgwɛ́ɛ́, nɛ̂ dɔ́-ʼaá ábɛnlédté eche ngíne âpuud syánē. 15 Nyéebíiʼɛ́ nɛ́n bán échɛn yə̌l chɔ́ɔ édé pág éche ébɛ́lé yə̌l eche Yesuɛ-yɛ? Né-ɔɔ́, nhɛle ntéd pág é yə̌l éche Krǐstəə boŋ ńkɛ ńlatɛ́n ne yə̌l e akwalɛɛ-yɛ? Éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ nɛ̂ mbêd! 16 Kéʼɛ nyéebíiʼɛ́ bán mod awě atédé eche yə̌l boŋ álatɛ́n yə̌l e akwalɛɛ abɛlé búmɔ̄ bétímé yə̌l pɔ́g-ɛ? Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Échê yə̌l ébɛ étim yə̌l pɔ́g.” 17 Boŋ mod awě mɔ́-ʼɛ adé nhɔ́g ne Sáŋgwɛ́ɛ́ abɛle átīm mod nhɔ́g ne mɔ́ á edəə́dəŋ. 18 Nyéewóoʼɛ́ dyam dé abɛl ne mbinde é mekan. Mbéb ké ńhéé mémpēe ḿme mod ábɛlɛɛ́ méenɔnɛ́ɛ́ eche yə̌l. Mod awě akábé asón abɛlé mbéb tə̂ŋgɛne eche yə̌l. 19 Nyéebíiʼɛ́ bán échɛn yə̌l édíi abón áde Edəə́dəŋ éche Ésáá édyɛɛʼɛ́ áte-yɛ? Dyǒb dɔ́ɔ ábágé nyé échɛn yə̌l. Saké nyé nyêwóó chɔ́, Dyǒb dɔ́ɔ áwóó nyé. 20 Dyǒb ácháné nyé ne nkun ḿme ńchábé ámīn. Né-ɔɔ́, nyébɛnled échɛn yə̌l âbɛ Dyǒb edúbé.

7

Paalɛ alébe bad tə̂ŋgɛne eʼwóŋgé

1 Bɔɔb-pɔɔ́, mɛ̌lāā nyé tə̂ŋgɛne mekan ḿme nyétélé á kálag echě nyéténlé mɛ. Ébóó bán mod eewóóʼ mmwaád.* 2 Boŋ ngáne édíí bán akáb dé mesón ábúú áte bwâmbwam, ébóó bán mwɛnchóm tɛ́ɛ́ áwôŋ awě mmwaád, mmwaád tɛ́ɛ́-ʼɛ awôŋ awe nchóm. 3 Mwɛnchóm tɛ́ɛ́ atə́ŋgɛ́né ábɛléʼ mekan ḿme mwɛnchóm átə́ŋgɛ́né mwaád abɛle, mmwaád tɛ́ɛ́-ʼɛ atə́ŋgɛ́né ábɛlé mekan ḿme mmwaád atə́ŋgɛ́né nchóm abɛle. 4 Mmwaád mwěn eékamlánné eche yə̌l, nchóm mɔ́ akamlan mɔ́, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ mwɛnchóm éekamlánné eche yə̌l, mwaád mɔ́ akamlan mɔ́. 5 Nyé ábe nyêwóŋné, mod ké nhɔ́g eebáŋné waáb eʼnoŋ éʼsē, éetómɛɛ́ né nyé běn nyêchěmtɛ́né bán nyébɛl nɛ̂ á esóŋ é póndé, âbɛl boŋ nyéwôŋ póndé e bwâm âkáne. Boŋ pɛn ámbīd e nɛ̂ nyêtə́ŋgɛ́né abɛ́ ámpē ngáne nyénsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́, âbɛl boŋ Satanɛ eépiinád nyé mekəgsɛn âkáb asón. 6 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́ nnyágte nyé âbɛl nɛ̂, boŋ nhɔ́be mɛɛ́ nɛ̂ dɔ́ɔ ébóó bán nyébɛl. 7 Mendə̌ŋ pɛn mɛɛ́ bad bésyə̄ə̄l bébɛ̂ áde béewôŋnɛɛ́ nɛ́ɛ mɛ. Boŋ mod tɛ́ɛ́ awóó ndɛ eche Dyǒb ábágé mɔ́. Abɛlé doŋge á bad aá béwôŋ mewêmtɛn âwóŋ mmwaád kéʼɛ nchóm, ábɛ̄l-lɛ ábíníí aá béēwōōʼ.

8 Bɔɔb-pɔɔ́ nlâŋge nyé bad ábe béēwōō bebaád kéʼɛ bechóm ne ábe bédé bekúd mɛɛ́, ébóó bán nyéewóó bebaád kéʼɛ bechóm ngáne mɛ-ʼɛ méewóoʼɛ́. 9 Boŋ pɛn, nzé nyéehɛl yə̌l akób, mod-tɛ́ɛ́ awóŋ mmwaád kéʼɛ nchóm. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le édé mboŋ mod âwóŋ mmwaád kéʼɛ mmwaád âwóŋ nchóm, tómaa âwóŋ esíí é ngíne áte wɛɛ́ né mɔ́ɔnwóŋ áde wéēwóoʼɛ́.

10 Bɔɔb-pɔɔ́, ne bad ábe béwóó bebaád kéʼɛ bechóm, saké mɛ nhɔ́beʼ pɛn, Sáŋgú Yesuɛ mɔ́ ahɔ́beʼ. Ahɔ́be nɛ́n aá mmwaád eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nchóm atɛde. 11 Boŋ nzé édé bán atɛ̌dté nchóm, atə́ŋgɛ́né adyɛɛ ésebán awóoʼ nchóm ampée, kéʼɛ bɔ́ nchóm bétīm ásē. Mwɛnchóm-mɛ eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ ánáné mwaád á eʼwóŋgé.

12 Bɔɔb-pɔɔ́, ne nyé bad ábe nyêlyəgé ásē, mɛ-ɛɛ́ nhɔ́beʼ saké Sáŋgú Yesuɛ. Nhɔ́be nɛ́n mɛɛ́, mod awě adúbpé awě awóó mmwaád awě eedúbpe boŋ ákwɛntɛ́n aá búmɔ̄ bédyɛɛ, ane mod eénānēʼ ene ndín e mmwaád á eʼwóŋgé. 13 Nzé mmwaád, awě mɔ́-ʼɛ adúbpé awóó mod awě eedúbpe awě akwɛntɛ́né mɔ́ awóŋ, ane mmwaád eetə̂ŋgɛnɛɛ́ ane mod atɛde. 14 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nzé mod awě eedúbpe awóó mmwaád awě adúbpé, ǎkobnéd áʼsō éʼ Dyǒb, abɛ́ áde ádíí mod nhɔ́g ne mmwaád awě adúbpé. Melemlem, nzé mmwaád awě eedúbpé awóó mod awě adúbpé, ane mmwaád ǎkobnéd áʼsō éʼ Dyǒb abɛ́ áde ádíí nhɔ́g ne mod awě adúbpé. Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né bǎn ábe ábɛ́n bad béchyáaʼɛ́ béekobnádté áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ édé nɛ́n bán békobnad áʼsō éʼ Dyǒb. 15 Boŋ pɛn nzé mod awě adúbpé awóó mod awě eedúbpe, boŋ awě eedúbpe ahɔ́bé aá eʼwóŋgé éʼmaa nyétɛ̄dē, éʼmaa. Nzé nɛ̂ ábɛ́nlédé, mod awě adúbpé awóó kunze âdyɛɛ nɛ̂ ésebán bényágte mɔ́ âdyɛɛ á ndáb e eʼwóŋgé. Dyǒb áhɛde aá syánē débɛ̂ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí. 16 Wɛ, mmwaád awě adúbpé Yesuɛ, kapɔ́g ehɛle ésōŋ aloŋgé áde awoŋ nchóm awě eedúbpe. Melemlem ne wɛ mwɛnchóm awě edúbpé, kapɔ́g ehɛle ésōŋ aloŋgé áde awoŋ mmwaád awě eedúbpe.

Paalɛ aá bad bébɛ̂ ngáne Dyǒb dêmpwɛdté bɔ́

17 Boŋ pɛn Sáŋgú Yesuɛ amaá atíi ngáne aloŋgé áde syánē mod tɛ́ átə́ŋgɛ́né abɛ́. Né-ɔɔ́, syánē mod tɛ́ɛ́ ábɛ̂ nyaa echě ámbɛ̄ɛ̄ áde Dyǒb dêmpwɛdté syánē aá débɛ̂ ábē bad. Ádɛ́n dyam dɔ́ɔ ńlâŋgɛɛ́ mwembé tɛ́. 18 Nzé edé mod awě bêmmadté ayag boŋ ámbīd e póndé Dyǒb ápwɛ̄d wɛ, weétīmē eʼchemléd ahúd ábe éʼlûmte nɛ́n bán bên'yǎg wɛ. Melemlem, nzé edé mod awě bénkên'yagké boŋ Dyǒb ápwɛ̄d wɛ, weémwāg-sɛ béyāg wɛ. 19 Ké béyágé mod kéʼɛ béeyagɛɛ́ mɔ́, nɛ̂ déesaá etógnɛ́n. Chǒm éche édé etógnɛ́n édíi âhíd mbéndé é Dyǒb. 20 Mod tɛ́ɛ́ ábɛ̂ nyaa echě ámbɛ̄ɛ̄ áde Dyǒb dêmpwɛdté mɔ́. 21 Nzé wembɛ́ ntâŋ á póndé echě Dyǒb dêmpwɛdté wɛ, nɛ́n déetagté wɛ. Boŋ nzé echoŋ sáŋ ahɔ́bé aá wéebáá ntâŋ ámpē, ékōb áned. 22 Mod awě ambɛ́ ntâŋ Dyǒb ádɛ̂hɔ́b aá mɔ́pwɛde mɔ́ adíi nɛ́ɛ kunze áyə̄le Sáŋgú Yesuɛ ahúdé mɔ́ á mehaŋ. Melemlem ne mod awě enkêmbɛ́ ntâŋ Dyǒb adɛ̂hɔ́b aá mɔ́pwɛde mɔ́. Apwɛd áde Dyǒb ápwɛ́dé mɔ́ ábɛ́lé adíi ntâŋ awě Krǐstəə. 23 Dyǒb ácháné nyé ne nkun ḿme ńchábé ámīn. Né-ɔɔ́, nyéewóglán bad ábɛ bélâŋge nyé mekan ḿme nyétə́ŋgɛ́né abɛl. 24 A-baányaŋ, nhɛde mɛɛ́ mod tɛ́ɛ́ áwôŋ aloŋgé áde ánwōŋgē áde Dyǒb ápwɛ́dé mɔ́.

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne bekúd
ne bad ábe béēwóo bebaád kéʼɛ bechóm

25 Bɔɔb-pɔɔ́, tə̂ŋgɛne bad ábe béewóo bebaád kéʼɛ bechóm, Sáŋgú Yesuɛ eelâŋgɛɛ́ mɛ chǒm éche ńtə́ŋgɛ́né nyé aláa tə̂ŋgɛne ádɛ́n atɔ́n. Boŋ ké nɛ̂, awôŋgɛn áde Sáŋgwɛ́ɛ́ áwóŋgɛ́né mɛ âbɛ́ mod awě bad bésúmé nlém áyə̄l, mɛ̌lāā nyé dyam áde ḿbíí mɛɛ́ átə́ŋgɛ́né. 26 Nnyíné nɛ́n mɛɛ́ ngáne ndutul édíí enɛ́n póndé, ébóó bán mod adyɛɛ ésebán awóoʼ mmwaád kéʼɛ nchóm. 27 Nzé mod amaá mmwaád awóŋ, eétɛ̄dtē mɔ́. Nzé mod eewóo mmwaád, eéhɛ̄dē mmwaád awě áwóoʼɛ́. 28 Boŋ nzé mod awóó mmwaád, eébelɛɛ́ mbéb. Nzé mmwaád-tɛ awóó nchóm eébɛlɛɛ́ mbéb. Ké nɛ̂-ʼɛ bad ábe béwóó bebaád ne bebaád ábe béwóó bechóm bɛ́kudé metake híin á aloŋgé ádāb. Nzɔm eché ekəə́ boŋ ńhɔ̄bē nɛ̂ edíi, nhɛde mɛɛ́ béekudé ḿmɛ́n metake.

29 A-baányaŋ, chǒm éche ńwémtɛ́né nyé aláa edíi nɛ́n, póndé echě déwóó á nkǒŋsé edé esóŋ. Né-ɔɔ́, bootya bɔɔb mod awě awóó mmwaád ábíi nɛ́n aá mmwaád eésaá chǒm éche étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ áwē aloŋgé. 30 Melemlem ne bad ábe bésudneʼ, béētédé nɛ̂ nɛ́ɛ dyam áde átómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. Ábe bɔ́-ʼɛ bédé menyiŋge, béētédé nɛ̂ nɛ́ɛ dyam áde átómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. Bad ábe béchane bwěm béētédé bán bwěm ábe béchanɛɛ́ bɔ́ɔ éʼtómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ á aloŋgé ádāb. 31 Bad ábe béhíde mekan mé nkǒŋsé ámbīd, béebanné nlém á yə̌l e ḿmê mekan. Áyə̄le mekan mésyə̄ə̄l ḿme débɛlɛɛ́ á nkǒŋsé-te chii, mɛ́pɛ̌ á asóg. 32 Nhɛde mɛɛ́ dyamdyam déetagté nyé nlém á abum. Mod awě eewóo mmwaád, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ɔ ákamtanné póndé ésyə̄ə̄l, ngáne ábɛnlé-ʼɛ boŋ awóged Sáŋgwɛ́ɛ́ menyiŋge. 33 Boŋ mod awě awóó mmwaád mekan mé nkǒŋsé mwěn ne mwěn mɔ́ɔ ákamtanné póndé ésyə̄ə̄l. Póndé tɛ́ɛ́ akamtan ngáne átə́ŋgɛ́né mwaád menyiŋge awóged. 34 Né-ɔɔ́, akamtan mekan mébɛ akamtɛn ahɔ́g. Mmwaád-tɛ awě eewóo nchóm, kéʼɛ mwǎn a mwaád awě eébíí mwɛnchóm, Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ɔ ákamtanné ne ngáne ábɛlɛ́ɛ́ mɔ́. Mekan mésyə̄ə̄l ḿme ábɛlɛɛ́ ḿme nlém ńsyə̄ə̄l ḿbâg áhed âbɛl ásâŋ áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ mmwaád awě awóó nchóm mekan mé nkǒŋsé mwěn ne mwěn mɔ́ɔ ákamtanné. Póndé tɛ́ɛ́ akamtan ngáne átə́ŋgɛ́né nchóm menyiŋge awóged. 35 Nhɔ́be ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l âbɛl boŋ méwôŋgɛn nyé. Meehɔ́bɛ́ɛ́ mɛɛ́ nyêtə́ŋgɛ́né mɔ́ ahíd. Boŋ nhɛde mɛɛ́ ńwôŋgɛn nyé âhíd chǒm éche étə́ŋgɛ́né âbɛl boŋ nyébɛnle Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém nhɔ́g.

36 Nzé mod anyíné aá mɔ́ɔhɛnlé yə̌l akób âsin kə́ə́ŋ mɔ́wôŋ mmwaád awě áhɔ́bé aá mɔ́wōoʼ, ákag áʼsō áwôŋ mɔ́ ngáne ḿmē mewêmtɛn méláŋgé mɔ́. Nê déesaá mbéb. 37 Boŋ nzé mod amaá atíi áwe nlém-tê, áde béēnyāgtɛɛ́ mɔ́ boŋ akóbé yə̌l, amadé-ʼɛ á nlém-tê aá mɔ́ɔwoŋgé ane mmwaád awě áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄wōŋ, né abɛlé dyam áde ádé bwâm. 38 Né-ɔɔ́, nzé mod awóó mmwaád né abɛlé dyam á bwâm. Mod awě mɔ́-ʼɛ akóbé yə̌l boŋ eewóo mmwaád abɛlé dyam áde ábóó bwâmbwam.

39 Mmwaád awě awóó nchóm atə́ŋgɛ́né abɛ́ ne nchóm á aloŋgé ádē ásyə̄ə̄l. Boŋ pɛn nzé nchóm awédé, awóó kunze âwóŋ mod awě ádə́ə́. Ane mod pɛn átə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě adúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́. 40 Boŋ ne mɛ, nnyíné mɛɛ́ mmwaád awě nchóm awédé, ǎbɛ̄ menyiŋge nzé adyɛɛ́ nɛ̂ áde éewóoʼɛ́ nchóm ampée. Mbíí nɛ́n mɛɛ́ Edəə́dəŋ é Dyǒb chɔ́ɔ élyə́gte mɛ âhɔ́b ḿmɛ́n mekan.

8

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne medyɛ́
ḿme bébagɛɛ́ eʼdiídiŋgɛ

1 Bɔɔb-pɔɔ́, nhɔ́be tə̂ŋgɛne medyɛ́ ḿme bad bébagɛɛ́ eʼdiídiŋgɛ nɛ́ɛ mendɛ. Édé mbále ngáne éhɔ́bnédé nɛ́n bán “Syánē moosyəə́l debíí dyam.” Ene ndín e eʼbíi bé akan ebɛle mod abâg kúmbe. Boŋ edəŋge éwéde syánē áte. 2 Nzé mod awêmtan aá mɔ́bíí dyam, ane mod eébííʼɛ́ dyam ngáne átə́ŋgɛ́né abíi. 3 Boŋ nzé mod adəə́ Dyǒb, Dyǒb ábɛlé ábíí mɔ́.

4 Bɔɔb-pɔɔ́, ńhɔ̂b tə̂ŋgɛne adyɛ́ dé medyɛ́ ḿme bébagɛɛ́ ediídiŋgɛ nɛ́ɛ mendɛ. Debíí nɛ́n bán eʼdiídiŋgɛ, nɛ́dē myǒb ḿme bébɛ́nlé mekáá, méesaá dyamdyam. Dyǒb ahɔ́g děmpɛn dɔ́ɔ ádé. 5 Bad béhɔ́be bán myǒb mémpēe ḿme béchəgɛɛ́ bán myǒb médé á nkoŋ ḿ mín kéʼɛ á nkoŋ ńsé. Édé-ʼɛ mbále bán myǒb ḿme bad běn bébɛ́nlé mekáá ne besáŋgwɛ́ɛ́ bé nkǒŋsé híin bédé. 6 Boŋ kénɛ̂ debíí bán Dyǒb ahɔ́g dɔ́ɔ ádé. Mɔ́ adé Titɛ́ɛ awě ahəgé chǒm ésyə̄ə̄l, mɔ́ akəə́-ʼɛ boŋ debɛ́ á aloŋgé. Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́g mwěmpɛn-naá adé. Mɔ́ adé Yesu Krǐstəə. Mbwiined ne mɔ́ dɔ́ɔ béchə́gé chǒm ésyə̄ə̄l. Mbwiined ne mɔ́ dɔ́-ʼaá dédíí á nkǒŋsé. 7 Boŋ saké moosyəə́l abíí ḿmɛ́n mekan. Doŋge á bad pɛn bémɛ́ntɛ́né ábê eʼdiídiŋgɛ edúbé abɛ nyaa eche kə́ə́ŋ ne chii nzé bédyâg medyɛ́, bédíi béwêmtan bán bébage ḿmê myǒb edúbé. Nlém méēwúuʼɛ́ bɔ́ á abum, né-ɔɔ́ béwêmtan bán ḿmê medyɛ́ mébɛle béēsāāʼɛ́ áʼsō éʼ Dyǒb. 8 Ndyééd éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ébɛ̄l bad bésáŋ áʼsō éʼ Dyǒb. Deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ debɛ́ bad bé mbéb nzé dedyédé chɔ́ kéʼɛ debɛ́ bad bé bwâm áde déedyédɛɛ́ chɔ́. 9 Nyétêd póndé pɛn ngáne nyébɛnladté kunze echě ebǎgnédé nyé bad bé Krǐsto. Nyébɛnlad chɔ́ nyaa eche nyéēbɛnlé se ábɛn baányaŋ bé Krǐsto ábe ḿmab nlém méēwúúʼɛ́ á abum béhún á mbéb-te. 10 Nzé mod awě nlém méēwúúʼɛ́ á abum anyíné nyé ábe nyêhɔ́bé bán nyêbíí akan nyêdyâg medyɛ́ á abón áde ḿmê myǒb, nyéebíiʼɛ́ bán nɛ́n dɛ́tēd mɔ́ nlém á abum âdyɛ́ medyɛ́ ḿme bébágé ábê eʼdiídiŋgɛ nɛ́ɛ mendɛ-yɛ? 11 Né-ɔɔ́, wɛ awě echəgé yə̌l wɛɛ́ mod awě abíí akan, ehɛde wɛɛ́ mwǎnyoŋ awě Krǐstəə áwédé áwe nló áwɛ̂ áyə̄le ábôŋ eʼbíi bé akan-ɛ? 12 Nzé ebɛlé mbéb wɛ́ɛ mwǎnyoŋ, né Krǐstəə mɔ́ɔ ébɛ́lé mbéb áyə̄le ebɛlé mwǎnyoŋ a Krǐsto ebébtéd, ebébté-ʼɛ́ mɔ́ nlém á abum. 13 Né-ɔɔ́, nzé ndyééd eche ńdyágkē ebɛle mwǎnned a Krǐsto ahúneʼ á mbéb-te, né méedyáá ene ndyééd ámpē mbêd, âbɛl boŋ, éēbɛ̄lē se mwǎnned ahún á mbéb-te.

9

Kunze e bembapɛɛ bé nlómag
ne nsɔ́n ḿme bétə́ŋgɛ́né abɛl

1 Mɛ, Paalɛ ndíi mod awě awóó kunze nɛ̂ŋgáne bad bémpēe ábe bédúbpé. Ndíī mbapɛɛ a nlómag. Nnyíné Yesuɛ, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d. Nyɛ́ɛ̄ nyêdé nɛ̂ŋgáne mbakú áyə̄l e nsɔ́n ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ́lé mbwiined ne mɛ. 2 Ké bad bémpēe béēnyīnē mɛ nɛ̂ŋgáne mbapɛɛ a nlómag, nyépɛn nyêkobé mɛ nɛ́n bán ndíi mbapɛɛ a nlómag. Abɛ́ áde nyédíí ne Sáŋgwɛ́ɛ́ nyé běn nyêdé nɛ́ɛ eʼchem ábe éʼlûmte bán ndíi mbapɛɛ a nlómag.

3 Mekan ḿme ḿbɛlé ńlāŋgē bad ábe béhɔ̄be mɛ mam áyə̄l médíí nɛ́n: 4 Séewóoʼɛ́ kunze bad âbɛ sé ndyééd ne mmíítéd áyə̄l e nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́-yɛ? 5 Séewóoʼɛ́ kunze âtéd mmwaád awě adúbpé Krǐstəə áhoon sé âkɛ mekɛ melemlem ngáne ábíníí bembapɛɛ bé nlómag bébɛlɛɛ́-yɛ? Saá nɛ̂ dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ baányaŋ ne Petro bébɛlɛɛ́-yɛ? 6 Sé Banabasɛ běnpɛn-ɛɛ́ sêtə́ŋgɛ́né nsɔ́n abɛl âtɔgɛn échɛd yə̌l-lɛ? 7 Sə́nze ehéé ěbɛlé nsɔ́n boŋ mwěn átɔgné eche yə̌l? Nzɛ́-módɛ́ ǎwōŋ nzag e besabé boŋ eedyág ké epum é sabé ehɔ́g? Nzɛ́-módɛ́ adé awě abôŋge nyag ésebán aminɛʼ chɔ́ mebíi âkud mílîg?

8 Saké á nsôŋtɛn ḿ moonyoŋ děmpɛn ńhɔ́bɛɛ́ ḿmɛ̂n mam, mbéndé e Mosɛ chɔ́mpē ehɔ́bé melemlem. 9 Ehɔ́be nɛ́n aá, “Weetádé nyag nsəl eche esə̂lte ngun.” Bɔɔb-pɔɔ́, nɛ́n álûmte nɛ́n bán Dyǒb átédé nyag etógnɛ́n-ɛ? 10 Saá syánē běn-ɛɛ́ ákoŋtɛɛ́ ahɔ́b-ɛ? Syánē běn-ɛɛ́ dekəə́ boŋ átélé nɛ̂. Mod awě akwɛle nzag abɛle aá mɔ́ɔ̄kǔd mbote, mod awě mɔ́-ʼɛ asə̂lte ngun abɛle nsɔ́n aá mɔ́ɔ̄kǔd ngun. 11 Sé bembapɛɛ bé nlómag sêwéné mekan mé eʼdəə́dəŋ átîntê echɛ̂n. Édé mbéb nzé sêhɛ̌dné nyé mekan mé nkǒŋsé-yɛ? 12 Nzé bad bémpēe béwóó kunze âhɛdɛn nyé bwěm, né sêwóoʼɛ́ kunze âhɛdɛn nyé bwěm tómaa bɔ́-yɛ?

Boŋ séēbɛnledɛɛ́ enɛ́n kunze. Sêkwɛ̌ntɛ́né metake mésyə̄ə̄l, âbɛl boŋ nɛ́n déēkə̄ə̄ʼ akal dé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme sékalɛɛ́ tə̂ŋgɛne Krǐstəə. 13 Nyêbíí bwâm bán bad ábe bébɛle nsɔ́n á Ndáb-e-Dyǒb, áhed dɔ́ɔ bɔ́-ʼɛ békudɛɛ́ echab ndyééd. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ bad ábe bébɛle nsɔ́n âbɛ mendɛ á menyán mé mendɛ, áhed dɔ́ɔ bébɛlé békud akab dé mendɛ. 14 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɔ́bé aá bad ábe békale nkalaŋ ḿ bwâm békud ntɔgɛ́n wɛ́ɛ bad ábe békanlɛɛ́ ḿmê nkalaŋ.

15 Kénɛ́ɛ édíí nɛ̂, meébɛnledɛɛ́ enɛ́n kunze ké pɔ́g. Saá-kaá nɛ̂ ákə́ə́ boŋ ńteléʼ enɛ́n kálag âbɛl boŋ bébɛnle mɛ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l. Mɛ̌kwɛntɛ́n âwɛ́ tómaa mod âbɛl meewóóʼ nzɔm âkum ekáá á tə̂l tə̂ŋgɛne ḿmêm nsɔ́n. 16 Meewóoʼɛ́ kunze âkum ekáá á tə̂l áyə̄le nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńkalɛɛ́. Dyǒb děn dɔ́ɔ áhɔ́bé aá ḿbɛl ḿmɛ́n nsɔ́n. Medim ne mɛ nzé meékale nkalaŋ ḿ bwâm. 17 Nzé mměn-ɛɛ́ mempwɛ̌d ḿmɛ́n nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́, né nsine nsábe. Boŋ ngáne méepwɛdɛɛ́ mɔ́, Dyǒb děn dɔ́ɔ ábágé mɛ mɔ́ aá ḿbɛl. 18 Nsábe ńhéé-ʼɔ̄ ńkudɛɛ́? Nsábe ḿme ńkudɛɛ́ ńdíi nɛ́n, nzé nkale nkalaŋ ḿ bwâm meéhɛdné bad nsábe, meébɛ̄nlādtē kunze echě ńtə́ŋgɛ́né abɛnled akal áde ńkalɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm.

19 Ndé ne mměn, meésaá ásē e mod. Boŋ mbɛlé yə̌l ntâŋ a bad bésyə̄ə̄l âbɛl boŋ bad híin bétim bad ábe Krǐsto. 20 Áde ḿbɛlɛɛ́ nsɔ́n ne bad bé Israɛl, mbɛle mam nɛ́ɛ mod a Israɛl âbɛl boŋ bétim bad bé Krǐsto. Kénɛ́ɛ édíí bán mměn meésaá ásē e mbéndé éche Mosɛɛ, ndé byánán nhíde chɔ́ áde ḿbɛlɛɛ́ nsɔ́n átîntê e bad ábe béhíde chɔ́. Mbɛle nɛ́n âbɛl boŋ bétimɛn Krǐstəə. 21 Melemlem nzé mbɛle nsɔ́n átîntê e bad ábe béesɛ̌ ásē e mbéndé é Mosɛ, mbɛlé ḿbɛléʼ mam nɛ́ɛ bɔ́. Mbɛle nɛ́n âbɛl boŋ bétimɛn Krǐstəə. Nɛ́n déesaá bán meehídɛ́ɛ́ mbéndé é Dyǒb. Mměn nkoó abɛ́ ásē e mbéndé e Krǐsto. 22 Nzé ndé ne bad ábe ádab adúbe déewúuʼɛ́ áte, mbɛlé mbɛ́ nɛ́ɛ bɔ́ âbɛl boŋ bétimɛn Krǐstəə. Né-ɔɔ́, ntimé abɛ́ ngáne éboŋnédté mod tɛ́ɛ́. Mbɛnlad nzii ké ehéé âbɛl boŋ ńsoŋ aloŋgé áde bɔ́ doŋge á bad.

23 Mbɛle ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l áyə̄le nhɛde mɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm ńkanlad, âbɛl boŋ ńkud nnam ḿme ḿmê nkalaŋ ḿpɛɛnɛɛ́. 24 Nyêbíí bán bad híin bényəgte mehélé boŋ mod nhɔ́g abɛlé atóm baáb, ákūd-tɛ nsábe. Né-ɔɔ́, nyényəgte âbɛl boŋ nyékud nsábe. 25 Mod ké ahéé awě aboŋsan ânyəged mehélé abɛlé ásūdēd yə̌l. Abɛle nɛ́n âbɛl boŋ béwáad mɔ́ ekóté é edúbé é mbonja. Échê ekóté éebemɛɛ́, ébēb. Boŋ nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́, sêbɛle mɔ́ âkud nsábe ḿme mɛ́bɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé. 26 Nɛ̂ ákə́ə́ meényəgtɛ́ɛ́ kéchán, meelúmɛ́ɛ́-ʼɛ ábêm eʼchog kéchán. 27 Né-ɔɔ́, nwéde yə̌l áte, nsudte-ʼɛ chɔ́ âbɛl boŋ ébɛl kéchéé éche ńhɛdɛɛ́ mɛ ébɛl. Mbɛle nɛ́n âbɛl boŋ meémāā bad bémpēe nkalaŋ ḿ bwâm akale boŋ mměn meékūdē nsábe.

10

Paalɛ aá bad béebɛnlád myǒb mé metóm

1 A-baányaŋ, ndəə́ mɛɛ́ nyékamtɛn ábɛ̄d betaa ábe Mosɛɛ ályə́gtéʼáá áde bébídé á Egipto. Dyǒb dénlōmē bɔ́ mbag echě elyə́gtéʼáá bɔ́. Bɔ́ moosyəə́l bêmpǒŋ á edíb é nkwɛ̌ te ésebán béhóoʼ. 2 Apoŋ áde bêmpoŋgé á edíb é nkwɛ̌-te ne abɛ́ áde bémbɛ̄ɛ̄ ásē e mbag dêmbɛ̌l bênkǔd edusɛn, béhīdē-ʼɛ Mosɛɛ. 3 Bɔ́ moosyəə́l béndyɛ̄ ndyééd e edəə́dəŋ eche Dyǒb dénlōmɛ̄ɛ̄ bɔ́ mbwiined ne menyáké. 4 Melemlem bémmwɛ̄-ʼɛ mmíítéd mé edəə́dəŋ ḿme Dyǒb dénlōmɛ̄ɛ̄ bɔ́ mbwiined ne menyáké. Bémmwɛ̄ mendíb ḿme Dyǒb dêmbɛnlé boŋ mébíd á ndim e aláá-te echě embɛ́ ne bɔ́. Ene ndim e aláá ebédɛ́ɛ Krǐstəə. * 5 Boŋ kénɛ̂ Dyǒb dénkênwógɛ́nné bɔ́ bad híin menyiŋge. Nê dênkə̌ŋ anwúú bɔ́, ndim ńhɛntéd bɔ́ áte á ehyáŋge.

6 Bɔɔb-pɔɔ́, ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l médíi nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n âsím syánē etúu áte, nɛ́n deewóó nlém âbɛl mbéb ngáne bébɛ́léʼáá. 7 Nyéēbɛnlé myǒb mémpēe ngáne bɔ́ doŋge á bad bébɛ́nléʼáá. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Ábê bad bêndyɛɛ́ ásē, bédyāg bwěm, bémwāg mǐm, bébɛlé-ʼɛ mbinde é mekan.” 8 Syánē deekábé mesón ngáne bɔ́ doŋge á bad bébɛ́léʼáá. Nɛ́n dêmbɛ̌l Dyǒb dénkɔ̄gsɛ̄n bɔ́, bɔ́ bad móom mé eʼkə́lé mébɛ ne eʼkə́lé éʼláán béwɛ́ epun ehɔ́g. 9 Syánē deékə̄gē Sáŋgwɛ́ɛ́ ngáne ábɛ̄d betaa bêmbɛnlé boŋ nyə̌ éwúú bɔ́. 10 Syánē deenyoŋnád Dyǒb áte ngáne bɔ́ doŋge á bad bébɛ́léʼáá. Dyǒb dénlōm ángɛl e kwééd ewúú bɔ́. 11 Ḿmɛ́n mam mésyə̄ə̄l mêmbɛnléd âbɛl mébɛ̂ nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n wɛ́ɛ bad bémpēe, bêntěl-lɛ mɔ́ ásē âsím syánē etúu áte. Syánē dedé bɔɔb á póndé echě nkǒŋsé ńkwógé apɛ á asóg. 12 Né-ɔɔ́, mod a Krǐsto ké ahéé awě awémtɛ́né aá mɔ́tyēēmē á adúbe-tê átêd póndé âbɛl boŋ eékwāg. 13 Mekəgsɛn ké méhéé ḿme métáné wɛ, médíi nyaa e mekəgsɛn echě etáne bad bémpēe. Boŋ Dyǒb áwóó nlém ḿmé bad béhɛle-sɛ bésum mɔ́ nlém á yə̌l, éemwaáʼáa-ʼɛ aá ékud mekəgsɛn ḿme métómé wɛ. Póndé echě mekəgsɛn mɛ́pɛɛ́, ǎbɛ̄l ebíd mɔ́ áte, abɛ áde ábɛɛ́ wɛ ngíne âtóm mɔ́ áte.

Paalɛ aá bad béetə̂ŋgɛnɛɛ́
akɛ á ngande é myǒb mémpēe

14 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nyéēbɛnlé myǒb mé metóm. 15 Nhɔ́be áwɛ̄n nɛ́ɛ bad ábe ḿbíí mɛɛ́ béwóó debyɛ́ɛ́. Nyéběn nyédol áte chǒm éche ńlâŋgɛɛ́ nyé. 16 Póndé eche syánē ábe dedúbpé démíidɛɛ́ mbwendé ḿ mǐm nhɔ́g, debage Dyǒb nságnɛ́n ḿme Krǐstəə. Melemlem ne ewɛle éche débɛlé déladné âdyɛ́, debɛlé dedyɛ́ yə̌l echě Krǐstəə. 17 Ngáne édíí bán ewɛle édíi ehɔ́g, kénɛ́ɛ syánē débúú áte, dedíi yə̌l pɔ́g, áyə̄le melemlem mé ewɛle mɔ́ɔ dédyágkē. 18 Nyénɔne bad bé Israɛl, bad ábe bédyâg medyɛ́ ḿme bébágé nɛ̂ŋgáne mendɛ á menyán, bɔ́mpē bélatan á menyán mé mendɛ âbɛ Dyǒb edúbé. 19 Cheé ńkooʼɛ́ ahɔ́b hɛ́n? Nhɔ́bé mɛɛ́ eʼdiídiŋgɛ ábe bad bébagɛɛ́ mendɛ, ne ḿmê mendɛ ḿme bébagɛɛ́, bédé dyam-ɛ? 20 Aáy, chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n mɛɛ́, mendɛ ḿme bébagɛɛ́ á menyán ḿme bad ábe béēdúbpe Dyǒb, saké Dyǒb dɔ́ɔ bébagɛɛ́ mɔ́, eʼdəə́dəŋ bé mbéb bɔ́ɔ bébagɛɛ́. Meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ nyéwôŋ dyamdyam abɛl ne eʼdəə́dəŋ bé mbéb. 21 Nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nyémīīdē mbwendé ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ nyémīīdē-ʼɛ ḿme eʼdəə́dəŋ bé mbéb. Nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nyéladnéʼ âdyɛ́ ndyééd á menyán mé mendɛ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́, nyéladné-ʼɛ âdyɛ́ á menyán mé eʼdəə́dəŋ bé mbéb. 22 Dehɛde Dyǒb kɔ́njí ahɛ́ áte-yɛ? Dewêmtan bán dedé ngíne tómaa mɔ́-yɛ?

Kéchéé éche débɛlɛɛ́ débɛl chɔ́ âbɛ Dyǒb edúbé

23 Bad béhɔ́be nɛ́n bán “Dewóó kunze âbɛl kéchéé éche dédə́ə́ abɛl.” Nɛ̂ ádé mbále, boŋ saké chǒm ésyə̄ə̄l ébóó abɛl. “Dewóó kunze âbɛl kéchéé éche dédə́ə́ abɛl”, boŋ saké chǒm ésyə̄ə̄l épɛɛne nsyə́ŋ. 24 Nyé modmod eéhɛ̄dē chǒm éche épiinad mwěmpɛn bwâm boŋ nyéhɛde chǒm éche éwôŋgan bad bémpēe. 25 Nyêwóó kunze âdyɛ́ kéchéé éche nyécháné á dyɔn-tê áde nyéesɛdtɛɛ́ dyam áde dɛ́bɛ̌l boŋ nlém ńkɔgléd nyé á abum tə̂ŋgɛne éche chǒm éche nyécháné. 26 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nkǒŋsé ne chǒm ésyə̄ə̄l éche édé áwēd-te bédíi ábe Sáŋgwɛ́ɛ́.” 27 Nzé mod awě eedúbpe Dyǒb alébpé wɛ âhyɛ dé adyɛ́ ndyééd, boŋ etíídé wɛɛ́ mɔ́kag, edyɛ́ kéchéé éche ábágé wɛ ésebán esɛdte mɔ́ dyamdyam tə̂ŋgɛne ene ndyééd. Nlém méekɔglád wɛ á abum âsɛded dyam tə̂ŋgɛne ene ndyééd. 28 Boŋ nzé mod aláŋgé wɛ aá “Enɛ́n ndyééd bêmbɛ chɔ́ nɛ́ɛ mendɛ wɛ́ɛ eʼdiídiŋgɛ,” weedyág chɔ́ áyə̄l echê ne âbɛl boŋ nlém méekɔglád modmod á abum. 29 Nɛ́dē, saké ngáne nɛ̂ dɛ́bɛnlé boŋ nlém ńkɔgléd wɛ á abum boŋ bwâmbwam ngáne nɛ̂ dɛ́bɛnlé boŋ aníníí mod átagé áte á nlém-tê. Cheé ékə̌ŋ boŋ nlém ḿmé ńkɔglad mod ampée á abum ḿbɛl boŋ meébɛnlad kunze echě ebǎgnédé mɛ? 30 Nzé mbagé Dyǒb meságnɛn áyə̄le ndyééd echě ábágé mɛ, chán édíí bán mod ampée ahɛle áhɔ̄bē mɛ mam mé mbéb áyə̄l, áyə̄le ḿbágé meságnɛn. 31 Né-ɔɔ́, kéchéé éche mod ábɛlɛɛ́, ké ádyāg ké ámwāg, ábɛle chɔ́ ésyə̄ə̄l nyaa echě ebage Dyǒb edúbé. 32 Nyébɛle chǒm tɛ́ɛ́ nyaa echě éepɛɛ́nné mpuutéd, ken wɛ́ɛ bad bé Israɛl, bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, kéʼɛ mwembé ń Dyǒb. 33 Nyébɛle mam melemlem ngáne ḿbɛlɛɛ́. Nwane áte âwóged mod asyəə́l menyiŋge áyə̄l e chǒm tɛ́ɛ́ éche ḿbɛlɛɛ́. Meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ chǒm éche ébóŋnédé mɛ boŋ mbɛle chǒm éche ébóŋnédé moosyəə́l, âbɛl boŋ Dyǒb ásoŋ aloŋgé á moosyəə́l.

11

1 Né-ɔɔ́, nyéhídeʼ ḿmêm mbɛltéd ngáne mɛ-ʼɛ ńhídɛɛ́ mbɛltéd ḿme Krǐstəə.

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne akútɛn dé nló á mwembé-te

2 Bɔɔb-pɔɔ́, nkɛne nyé áyə̄le nyêkamtan mɛ póndé ésyə̄ə̄l, nyêhíde-ʼɛ elem éche mén'yə̄gēdtē nyé. 3 Boŋ ndəə́ mɛɛ́ nyésôŋtɛn nɛ́n bán Krǐstəə mɔ́ adé nló ámīn e baachóm bésyə̄ə̄l, mwɛnchóm-mɛ abɛ́ nló ámīn e mwaád. Dyǒb dɔ́-ʼaá ádé nló ámīn e Krǐstəə. 4 Mwɛnchóm ké ahéé awě akânneʼ kéʼɛ ahɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb boŋ akútɛ́n nló, awógte Krǐstəə awě adé nló ámīn echê eʼsôn. 5 Mmwaád-tɛ awě akânneʼ kéʼɛ ahɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb boŋ eekútɛne nló, awógte nchóm awě adé nló ámīn echê eʼsôn. Nhəŋlɛ́n ké nhɔ́g méesaá átîntê ene ndín e mmwaád ne mmwaád awě akə̌ŋné nló. 6 Mmwaád awě eekútán nló, émbɛ̄ mboŋ né ankəŋ mɔ́ ngen pɔ́g. Ngáne édíí-ʼaá dyam dé akwágké mmwaád âkəən nló kéʼɛ âsɛ́lɛn nyoŋ, bebaád békútan ḿmab nló. 7 Mwɛnchóm eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nló akútɛn ngáne édíí bán ahəg áde Dyǒb áhə́gé mɔ́ á nwágɛ́n ḿme álûmte éche edúbé. Boŋ ahə́gé mmwaád âlúmed edúbé é mwɛnchóm. 8 Dyǒb dénkênhəgɛ́nné mwɛnchóm mmwaád, boŋ anhəgɛ́n mmwaád mwɛnchóm. 9 Saá-kaá mmwaád ankə̌ŋ boŋ Dyǒb áhəgé mwɛnchóm boŋ mwɛnchóm mɔ́ ankə̌ŋ boŋ Dyǒb áhəgé mmwaád. 10 Áyə̄l e enɛ́n nzɔm mmwaád átə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ áwóó eʼchem á nló âbɛl boŋ ángɛl ényîn. 11 Kénɛ̂-ʼɛ, ngáne dédíí nhɔ́g ne Sáŋgwɛ́ɛ́, mmwaád éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abɛ́ ésebán mwɛnchóm, mwɛnchóm-mɛ éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abɛ́ ésebán mmwaád. 12 Édé nɛ̂ áyə̄le Dyǒb dênhəgɛ́n mmwaád mwɛnchóm, nɛ̂ dɔ́-ʼaá mmwaád-tɛ áchyáaʼɛ́ mwɛnchóm. Boŋ bwěm éʼsyə̄ə̄l éʼhúú ne Dyǒb. 13 Nyéběn nyénɔn áte, mmwaád atə́ŋgɛ́né akáne á elad é bad bé Dyǒb áde éēkutɛnɛɛ́ nló-yɛ? 14 Nyaa eche Dyǒb áhə́gé bad chěn eelúmtɛ́ɛ́ nɛ́n bán édé akwágké mwɛnchóm âtɛde esid ékwog mɔ́ á nló bwâmbwam-ɛ? 15 Boŋ nzé esid échábé mmwaád ébɛle áboŋ. Dyǒb ábágé mɔ́ esid nɛ́ɛ ekútɛn é nló. 16 Nzé mod ahɛde ádɛ́n dyam apentɛn, chǒm ésyə̄ə̄l éche ńwóó ahɔ́b édíi nɛ́n mɛɛ́, syánē ne mwembé ń Dyǒb ńsyə̄ə̄l, deewóoʼɛ́ nyaa empée eche débɛlɛɛ́ ḿmɛ́n mekan, mwembé ń Dyǒb-pɛ méewóoʼɛ́.

Ndyééd e Sáŋgú

(Mat 26.26-29; Mak 14.22-25; Luk 22.14-20)

17 Boŋ tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan ḿme ńlâŋgɛɛ́ nyé bɔɔb, méēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ńkɛné nyé áyə̄le nzé nyêbomé âbɛle Dyǒb, mekan mé mbéb mɔ́ɔ nyébɛlɛɛ́ saké mé bwâm. 18 Dyam déʼsō, nwógé bán nzé nyêbomé nɛ́ɛ mwembé, nkabɛ́n ḿbɛlé ḿbɛ́ átîntê echɛ̂n, ndúbpé-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ kapɔ́g nɛ̂ ádé mbále. 19 Nkabɛ́n ńtə́ŋgɛ́né abɛ́ átîntê echɛ̂n pɛn, âbɛl boŋ bad ábe békoo Dyǒb ahíd bényînned. 20 Né-ɔɔ́ nzé nyêbomé nɛ̂ŋgáne elad é bad bé Dyǒb, saké Ndyééd e Sáŋgú nyédyágkē. 21 Áyə̄le nzé nyêbomé âdyɛ́ Ndyééd e Sáŋgú, mod tɛ́ɛ́ adyâg eche ndyééd ésebán asine waáb, nɛ̂ ábɛle baahɔ́g bébâg nzaa, ábíníí-ʼɛ mǐm mékób bɔ́. 22 Nɛ́dē édé nɛ́n bán nyéewóoʼɛ́ ḿmɛn mendáb ḿme nyétə́ŋgɛ́né medyɛ́ adyɛ́ nyémwāg-kɛ mǐm áte-yɛ? Kéʼɛ nyênyíneʼ bán mwembé ń Dyǒb méesaá dyamdyam, nyékwāgtē-ʼɛ bad ábe béewóo chǒm éche bédyágkē? Cheé nyéhɛdɛɛ́ bán ńláa nyé tə̂ŋgɛne ádɛ́n akan? Nyêhɛde bán ńkɛne nyé-yɛ? Meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ḿbɛl nɛ̂.

23 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le chǒm éche Sáŋgwɛ́ɛ́ án'yə̄gēdtē mɛ chɔ́ɔ mɛ-ʼɛ ńláŋgé nyé nɛ́n, ḿmê nkuu děn áde békíí Sáŋgú Yesuɛ ntúrɛ́, antéd ewɛle, 24 aságnɛ́n Dyǒb, ákāb chɔ́ áte, áhɔ̄bē aá, “Echem yə̌l nɛ́n, ebǎgnédé áyə̄l echɛ̂n. Nyébɛle nɛ́n âkamtɛn mɛ.” 25 Áde bémáá ndyééd adyɛ́ ambɛ̌l melemlem ne mbwendé ḿ mǐm. Anhɔ́b aá, “Ḿmɛ́n mbwendé ḿ mǐm ndíi melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē mé Dyǒb ḿme ḿmêm mekií mésógtɛ́né. Nyébɛle nɛ́n póndé tɛ́ɛ́ âkamtɛn mɛ.” 26 Nɛ́n álûmte nɛ́n bán póndé tɛ́ɛ́ echě nyédyágkē échɛ́n ewɛle nyémwāg-kɛ ḿmɛ́n mǐm, nyêkale kwééd eche Sáŋgwɛ́ɛ́ kə́ə́ŋ ne á póndé eche ápɛɛ́.

27 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě adyâg échɛ́n ewɛle, ámwāg-kɛ ḿmɛ́n mǐm nyaa eche éēbāgē Sáŋgwɛ́ɛ́ edúbé né abɛlé mbéb tə̂ŋgɛne yə̌l ne mekií ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. 28 Né-ɔɔ́, mod tɛ́ɛ́ ásébe ásimɛn yə̌l boŋ ádyɛ̂ ewɛle, ámwɛ̂-ʼɛ mǐm ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. 29 Nyébɛl nɛ̂ áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě adyâg échê ewɛle ámwāg-kɛ ḿmê mǐm, boŋ eékoo ahɛ́ á nlém-tê aá yə̌l eche Sáŋgwɛ́ɛ́ chɔ́ edé, ǎkudtéd yə̌l nkɔ́gsɛn adyɛ́ áde ádyágkē échê ewɛle, ámwāg-kɛ ḿmê mǐm. 30 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ nyé bad híin nyéchiitéd, nyékonlé-ʼɛ, doŋge-ʼɛ béwédé. 31 Boŋ nzé syánē desébpé yə̌l akáad, né Dyǒb déekɔ́gsɛ́nné syánē. 32 Boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ akáadte, akɔ́gsan-nɛ syánē áyə̄le mewusé ḿme débɛ́lé âbɛl boŋ eebáá syánē áyə̄l áde ákāādtē nkǒŋsé. 33 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nzé nyêlǎdné âdyɛ́ ndyééd e Sáŋgú, désīnē nhɔ́g ne aníníí. 34 Nyé ké ahéé awě nzaa ékóbé, adyɛ́ ndyééd á ndáb, âbɛl boŋ nzé nyêlǎdné weébɛ̄lē akan áde dɛ́bɛ̌l boŋ Dyǒb ákáád wɛ. Tə̂ŋgɛne mekan mémpēe, nzé mpedé, dɔ́ɔ mɛ́lāāʼɛ́ nyé ngáne nyétə́ŋgɛ́né abɛl.

12

Ndɛ éche éhúú ne Edəə́dəŋ éche Ésáá

1 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ, ndəə́ mɛɛ́ nyébíi mbále tə̂ŋgɛne ndɛ éche Edəə́dəŋ éche Ésáá ébagɛɛ́. 2 Nyêbíí nɛ́n bán áde nyénkêmbííʼɛ́ Dyǒb, béntēd nyé nlém á ábum, bépānēd nyé nzii âbɛle myǒb ḿme méēhɔ̄bē akan. 3 Né-ɔɔ́, ndəə́ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán modmod awě Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gtɛɛ́, éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b aá, “Ebómán ne Yesuɛ.” Nê dɔ́-ʼaá modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b aá, “Yesuɛ adíí Sáŋgwɛ́ɛ́,” étōmɛɛ́ nɛ̂ Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gté mɔ́.

4 Ndɛ édé nyaa ne nyaa, boŋ melemlem mé Edəə́dəŋ mɔ́ɔ mébage échê ndɛ. 5 Nyaa éche déhɛle débɛ̄l nsɔ́n ń Dyǒb édé nyaa ne nyaa, boŋ melemlem mé Dyǒb mɔ́ɔ bébɛnlɛɛ́. 6 Ngude eche débɛnlɛɛ́ nsɔ́n edé nyaa ne nyaa, boŋ melemlem mé Dyǒb mɔ́ɔ débɛnladté ádē debyɛ́ɛ́ âbɛl nsɔ́n. 7 Mod-tɛ́ɛ́ akudé chǒm éche Edəə́dəŋ élyə́gtɛɛ́ mɔ́ abɛl, nɛ̂ ádé-ʼɛ á mboŋ ḿ moosyəə́l. 8 Edəə́dəŋ élyə́gte mod nhɔ́g âhɔ́b dyam ne debyɛ́ɛ́, melemlem mé Edəə́dəŋ mélyə̄gtē aníníí mod âyə́ged bad ne debyɛ́ɛ́. 9 Melemlem mé Edəə́dəŋ ḿme mébɛle boŋ mod nhɔ́g awóŋ adúbe aá Dyǒb dɛ́bɛ̌l dyam áde áhɔ́bé aá ábɛl bɔɔb ábɛ̄l-ʼɛ dɔ́, ḿmê melemlem mé Edəə́dəŋ mɔ́ɔ mébage aníníí mod ngíne âchood bad. 10 Échê Edəə́dəŋ ébage mod nhɔ́g ngíne âbɛl mekan mé menyáké, ábɛ̄l-lɛ aníníí álāŋgē bad mekan á dǐn á Dyǒb. Chɔ́ɔ ébágé-ʼɛ bad bémpēe debyɛ́ɛ́ âsôŋtɛn ké chǒm éche mod áhɔ́bɛɛ́ kéʼɛ ábɛlɛɛ́ éhúú ne Edəə́dəŋ é Dyǒb kéʼɛ éehúuʼɛ́. Melemlem mé Edəə́dəŋ mébage mod nhɔ́g debyɛ́ɛ́ âhɔ́b mehɔ́b mémpēe, ábɛ̄-ʼɛ aníníí debyɛ́ɛ́ âtóge mehɔ́b ḿme ábê bad béhɔ́bɛɛ́. 11 Melemlem mé Edəə́dəŋ mɔ́ɔ mébɛle ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, abage mod tɛ́ɛ́ echě ndɛ ngáne ádə́ə́.

Elad é bad bé Dyǒb édíi nɛ́ɛ
yə̌l pɔ́g eche ewóó pág híin

12 Yə̌l edíi pɔ́g boŋ ewóó pág híin. Kénɛ́ɛ édíí-ʼaá bán yə̌l edé pág ne pág, edíi yə̌l pɔ́g. Melemlem nê dɔ́ɔ édíí ne Krǐstəə. 13 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ syánē moosyəə́l, bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, betâŋ ne kunze, Edəə́dəŋ ehɔ́g ébɛ́lé dekudé edusɛn boŋ debɛ́ pág éche ébɛ́lé ene yə̌l pɔ́g. Dyǒb áhédé-ʼɛ syánē melemlem mé Edəə́dəŋ á nlém-tê.

14 Saké pág pɔ́g chɔ́ ebɛlé yə̌l e moonyoŋ, boŋ pág híin. 15 Nzé ekuu éhɛle-sɛ éhɔ́b aá, “Áyə̄le nɛ́n meésaá ekáá, meésaá á yə̌l e moonyoŋ,” nɛ́n déēlûmtɛɛ́ bán eésaá á yə̌l e moonyoŋ. 16 Nzé etúu-ʼɛ éhɛle-sɛ éhɔ́b aá “Áyə̄le méesaá dǐd, méesaá á yə̌l e moonyoŋ,” nɛ́n déehɛlɛ́ɛ́-sɛ álūmēd bán éesaá áyə̄l e ene yə̌l. 17 Nzé yə̌l esyəə́l embɛ́ dǐd děmpɛn, né chán ámwagké dyam awóg? Nzé yə̌l esyəə́l embɛ́ etúu chěmpɛn, né chán ámwagké chǒm elod awóg? 18 Boŋ édé nɛ́n bán Dyǒb ábánné pág tɛ́ɛ́ á yə̌l e moonyoŋ ngáne ádə́ə́. 19 Nzé pág pɔ́g chɔ́ɔ yə̌l e moonyoŋ émbɛ̄ɛ̄, ne béechəgké chɔ́ bán yə̌l. 20 Édé nɛ́n bán pág édé híin boŋ yə̌l pɔ́g chɔ́ɔ éwóó chɔ́. 21 Né-ɔɔ́, dǐd déehɛlɛ́ɛ́-sɛ áláá ekáá aá, “Meetógnɛnɛɛ́ wɛ.” Nló-ʼɛ méehɛlɛ́ɛ́-sɛ ńláá mekuu aá, “Meetógnɛnɛɛ́ wɛ.” 22 Étímé anyînned pɛn nɛ́n bán pág é yə̌l éche dényínɛɛ́ bán éesaá dyamdyam chɔ́ɔ étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. 23 Pág é yə̌l-lɛ éche dényínɛɛ́ bán éewóoʼɛ́ edúbé chɔ́ɔ débagɛɛ́ edúbé bwâmbwam. Éche dényínɛɛ́-ʼɛ bán éebooʼɛ́ alûmtɛn, chɔ́ɔ dékooʼɛ́ anɔn. 24 Pág échě ébóó alûmtɛn chɔ́-ʼɛ éetógnɛnɛɛ́ échɛ́n pág. Dyǒb ábɛ́lé yə̌l e moonyoŋ nyaa echě pág éche ényînnad byánán éesaá etógnɛ́n, chɔ́ɔ débagɛɛ́ edúbé bwâmbwam. 25 Abɛlé nɛ̂ âbɛl boŋ nkabɛ́n méēbāg á yə̌l e moonyoŋ, boŋ pɛn pág tɛ́ɛ́ éwôŋgan waáb. 26 Nzé pág e yə̌l pɔ́g etage, échíníí ésyə̄ə̄l chɔ́mpē ébɛlé étageʼ. Nzé pág pɔ́g ekudé mekɛnag, échíníí ámpē ébɛlé éwógɛ́n mɔ́ menyiŋge.

27 Né-ɔɔ́, nyé moosyəə́l nyêdíi yə̌l echě Krǐstəə, nyé mod tɛ́ɛ́-ʼɛ nyêdíi pág echě ene yə̌l. 28 Dyǒb ábágé bad nsɔ́n á mwembé-te nyaa ne nyaa. Asébpé abɛlé baahɔ́g bembapɛɛ bé nlómag, ámbīd enɛ̂, ápwɛdé bekal béʼdəə́dəŋ boŋ apwɛdé-ʼɛ bemeléede. Ampwɛ̌d-tɛ bad ábe âmbɛɛ́ ngíne âbɛl menyáké, ápwɛ̄d bad ábe ábágé ngíne âchood bad, ápwɛ̄d bad ábe béwôŋgan bad, ápwɛ̄d bad ábe ábágé debyɛ́ɛ́ âlyə́ged bad, ápwɛ̄d-tɛ bad ábe ábágé debyɛ́ɛ́ âhɔ́b mehɔ́b mé bad bémpēe. 29 Saké bad bésyə̄ə̄l bédé bembapɛɛ bé nlómag, saké bad bésyə̄ə̄l bédé bekal béʼdəə́dəŋ, saké bad bésyə̄ə̄l bédé bemeléede, saké bad bésyə̄ə̄l bédé bebɛl bé menyáké. 30 Saké bad bésyə̄ə̄l Dyǒb ábágé ngíne âchood bad, saké bad bésyə̄ə̄l Dyǒb ábágé debyɛ́ɛ́ âhɔ́b mehɔ́b mémpēe. Saké bad bésyə̄ə̄l Dyǒb ábágé debyɛ́ɛ́ âtóge mehɔ́b mémpēe. 31 Nyébane nlém áyə̄l e ndɛ éche étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́.

Kénɛ̂-ʼɛ mɛɛ́díi nlúméd nyé nzii empée echě etómtɛ́né aboŋ tómaa échíníí.

13

Édé etógnɛ́n âdəŋ bad

1 Nzé nhɔ́be mehɔ́b mé baányoŋ ne mé ángɛl boŋ meédəə baányoŋ, ehɔ́b échêm édíi nɛ́ɛ nkə́ŋ ḿme ḿbɛle ntɔgag kéʼɛ ngə́ŋ echě békumɛɛ́. 2 Nzé mbyɛ́ɛʼ nkalaŋ ń Dyǒb akal, nzé nsôŋtan mekan mé eʼkoŋnéd mésyə̄ə̄l, nwóó debyɛ́ɛ́ ásyə̄ə̄l, nwóó-ʼɛ adúbe áde ńhɛle-sɛ nhɔ́b mɛɛ́ mbɔɔd éhəŋlɛn eʼdii, boŋ meédəə bad, né meésaá dyamdyam. 3 Nzé mbage bad chǒm ésyə̄ə̄l éche ńwóó, nkwɛ̌ntɛ́né-ʼɛ âbɛ echem yə̌l mɛɛ́ béhyâd, áde méedəəʼɛ́ baányoŋ, bwâm éʼhéé nɛ̂ ábɛ́lé mɛ? 4 Mod awě adəə́ bad, abɛlé áwɛsán, álūmtē-ʼɛ eʼboŋ bé nlém. Eesíídɛ́ɛ́ bad, eésaá kúmbe. 5 Mod awě adəə́ bad, eebágké ewaŋge, eéhɛ̄dtɛ̄ɛ̄ eche yə̌l chěmpɛn bwâm, eewámsánné aliŋ, eékoŋgɛ́ɛ́-ʼɛ mekan mé mbéb á nlém-tê. 6 Mod awě adəə́ bad, eewógnɛ́ɛ́ mekan mé mbéb menyiŋge, mekan ḿme métə́ŋgɛ́né mɔ́ɔ áwógnɛɛ́ menyiŋge. 7 Mod awě adəə́ bad, akobe mekan mésyə̄ə̄l, adúbpe mekan mésyə̄ə̄l, awóoʼ eʼlyə́g bé nlém póndé ésyə̄ə̄l, ákaá-ʼɛ nlém póndé ésyə̄ə̄l. 8 Edəŋge éēwōōʼɛ́ asóg. Ahɔ́b dé mehɔ́b á dǐn á Dyǒb dɛ́pɛ̌ á asóg, ahɔ́b dé mehɔ́b mémpēe, ámaa, debyɛ́ɛ́-ʼɛ áde mod áwóoʼɛ́, ápɛ̄ á asóg. 9 Eʼbíi bé akan ábesyánē béēlónɛɛ́ mbon, akal áde sékalɛɛ́ nkalaŋ ń Dyǒb, séelónɛɛ́ mbon. 10 Boŋ áde mekan ḿme mélóné mbon mɛ́pɛɛ́, mekan ḿme méelone mbon mɛ́pɛ̌ á asóg. 11 Áde ḿbédé mwěndem nhɔ́béʼáá nɛ́ɛ mwěndem, ḿmêm mewêmtɛn mémbɛ̄ɛ̄ mewêmtɛn mé mwěndem, ndolé-ʼɛ akan áte nɛ́ɛ mwěndem. Boŋ bɔɔb áde ńdíí mod ambáá, ntɛ̌dté abɛ́ á mwěndem. 12 Denyíne chǒm bɔɔb nɛ̂ŋgáne á ebudbud-tê á dyɛné-te. Boŋ ámbīd e póndé, syánē dɛ́ɛ̄nyīn Dyǒb, syánē ne mɔ́ dénɔnné-ʼɛ eʼsó ne eʼsó. Meébudɛɛ́ Dyǒb asôŋtɛn bɔɔb bwâm, boŋ póndé eche ehúɛʼ mɛ́sōŋtɛ̄n mɔ́ melemlem ngáne mɔ́mpē ásōŋtɛ̄nnē mɛ bwâm. 13 Né-ɔɔ́, metɔte méláán médé; âwóŋ adúbe, âwóŋ eʼlyə́g bé nlém ne âwóŋ edəŋge. Boŋ atɔte áde átómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ átîntê e ḿmɛ́n méláán, ádíi âwóŋ edəŋge.

14

Ndɛ émpēe éche éhúú ne Edəə́dəŋ

1 Nyéwan áte âdəŋ bad, nyéwôŋ-ʼɛ nlém áte âkud mendɛ ḿme Edəə́dəŋ ébagɛɛ́ nyé, bwâmbwam âláa bad mekan á dǐn á Dyǒb. 2 Mod awě ahɔ́be mehɔ́b mémpēe eehɔ́bɛ́ɛ́ wɛ́ɛ bad boŋ wɛ́ɛ Dyǒb dɔ́ɔ áhɔ́bɛɛ́. Á mbále, modmod eesóŋtánné dyam áde áhɔ́bɛɛ́. Kénɛ́ɛ ngíne e Edəə́dəŋ élyə́gtɛɛ́ mɔ́ âhɔ́b mekan, bad ábe álâŋgɛɛ́ ḿmê mekan, ne bɔ́, ḿmê mekan médíi mekan ḿme mod éēsōŋtānnē. 3 Mod awě ahɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb, ahɔ́be mɔ́ âwóŋgɛn bad âwúu áte, âwéd bad nlém á abum ne âhɔ́ded bad nlém á abum. 4 Bad ábe béhɔ́be mehɔ́b mémpēe béwôŋgan échab yə̌l boŋ bad ábe béhɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb béhɔ́be mɔ́ âwóŋgɛn mwembé ńsyə̄ə̄l. 5 Ndəə́ mɛɛ́ nyé moosyəə́l nyéhɔ́be mehɔ́b mémpēe, boŋ mɛ́tōmtɛ̄n adəŋ mɛɛ́ nyéhɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb. Mod awě ahɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb, atómé mod awě ahɔ́be mehɔ́b mémpēe, éetómɛɛ́ né atógkeʼ chǒm éche áhɔ́bɛɛ́ âbɛl boŋ áwôŋgɛn mwembé.

6 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nzé mpedé áwɛ̄n boŋ nhɔ́be mehɔ́b mémpēe, né chán mɛ́wōŋgɛ̄nnē nyé? Meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ nwóŋgɛ́n nyé ké mwǎtiíd, nzé meépɛɛne dyam áde Dyǒb álúmté mɛ, kéʼɛ dyam áde ḿbíí, kéʼɛ âhɔ́b mekan á dǐn á Dyǒb, kéʼɛ dyam áde mɛ́yə̄gēdtē nyé.

7 Détêd eloŋ ne ndiŋgé, bwěm ábe béesɛ̌ á aloŋgé ábe bébɛnladté âkum mesíkɛ. Chán mod ahɛle se abíí nkə́ŋgé ḿme békɔ́nɛɛ́ nzé béekumé mɔ́ bwâm. 8 Nzé mod ahɛde eloŋ atóŋ éche élǎd bad âkɛ á bel, boŋ eetóo chɔ́ bwâm, né chán áhɛle ábɛ̄l boŋ bébōŋsɛ̄n akɛ á bel? 9 Nê dɔ́ɔ édíí ne nyé ámpē. Nzé nyêhɛde mehɔ́b mémpēe ahɔ́b boŋ nyêhɔ́be mekan ḿme méēwōo nsôŋtɛn, nzé mod eebíi dyam áde nyéhɔ́bɛɛ́, né nyêhɔ́be nɛ̂ŋgáne epub éche étómeʼ. 10 Mehɔ́b médé á nkǒŋsé-te nyaa ne nyaa, ké ehɔ́g-kɛ éesaá éche éewóo nsôŋtɛn. 11 Boŋ nzé meebíi ehɔ́b éche mod áhɔ́bɛɛ́, mod awě ahɔ́be chɔ́ ǎbɛ̄ nken áwêm, mɛ-ʼɛ mbɛ́ nken áwē. 12 Ngáne nyéhɛdɛɛ́ bán nyébɛle mekan ḿme Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gtɛɛ́ nyé abɛl, nyéwane áte nyébɛleʼ ḿme mébɛle boŋ mwembé ńkwogé bwâm.

13 Né-ɔɔ́, mod awě ahɔ́be mehɔ́b mémpēe atə́ŋgɛ́né akáné âbɛl boŋ Dyǒb ábɛl mɔ́ átóge chǒm éche áhɔ́bɛɛ́. 14 Áyə̄le nzé nkânneʼ ne ehɔ́b émpēe, échêm edəə́dəŋ chɔ́ɔ ékânne, boŋ mměn meebyɛ́ɛ́ʼɛ́ chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́. 15 Cheé-ɔ̄ ńtə́ŋgɛ́né abɛl? Ntə́ŋgɛ́né akáne ne échêm edəə́dəŋ, nkáné-ʼɛ ne ḿmêm nlém. Mɛ̌kɔ̄nē nkə́ŋgé ne échêm edəə́dəŋ, ńkɔ̄nē-ʼɛ ne ḿmêm nlém. 16 Nzé ebɛnlad échôŋ edəə́dəŋ âbɛ Dyǒb mekɛnag, chán mod a ngɛ̂n awě adé ásē, áhɔ̄bpē aá, “ébɛ̂ nɛ̂” áde éēsôŋtɛnɛɛ́ dyam áde éhɔ́bɛɛ́. 17 Ehɛle-sɛ ékɛné Dyǒb bwâm boŋ dyam áde éhɔ́bɛɛ́ déēwōŋgān mod awě alyəgé ásē ne awôŋgɛn děn. 18 Nságnan Dyǒb nɛ́n mɛɛ́ nhɔ́be mehɔ́b mémpēe tómaa nyé bad bésyə̄ə̄l, 19 boŋ kénɛ̂, nzé dedé á mwembé-te, mɛ̌də̌ŋ mɛɛ́ ńhɔ̂b metɔte métáan ḿme mɛ́wōŋ nsôŋtɛn, âbɛl boŋ bad béyə́ge, tómaa âhɔ́b metɔte ekə́lé dyôm ḿme méēwōo nsôŋtɛn.

20 A-baányaŋ, nyéewóóʼ mewêmtɛn mé běndem. Nyébɛ̂ pɛn nɛ́ɛ běndem ábe béēbíi chǒm éche mbéb ńdíí. Boŋ á mewêmtɛn nyébɛ̂ nɛ́ɛ bad ábe békwógé. 21 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́be nɛ́n mɛɛ́,

“Mɛ̌bɛlɛ́n bad ábe béhɔ́be mehɔ́b mémpēe âhɔ́b wɛ́ɛ ábêm bad.

Mɛ̌bɛlɛ́n eʼbêb éʼ beken bé bad, boŋ ké ábêm bad béewógɛ́nné mɛ.”

22 Né-ɔɔ́, ahɔ́b dé mehɔ́b mémpēe ádíi eʼchemléd ne bad ábe béedúbpe, saké ne bad ábe bédúbpé. Âhɔ́b-pɛ mekan á dǐn á Dyǒb ádíi eʼchemléd ne bad ábe bédúbpé, saké ne bad ábe béēdúbpe. 23 Nzé bad bésyə̄ə̄l béhɔ́be mehɔ́b mémpēe áde bédíí á mwembé-te, boŋ doŋge á bad ábe béesôŋtɛne mekan mé Dyǒb kéʼɛ bad ábe béēdúbpe Krǐstəə bésɔ́lé, béehɔ́bpé bán nyêpag mǐn-ɛ? 24 Boŋ nzé bad bésyə̄ə̄l béhɔ́be mekan á dǐn á Dyǒb, boŋ doŋge á bad ábe béesôŋtɛne chǒm éche béhɔ́bɛɛ́ kéʼɛ bad ábe béēdúbpe Krǐstəə bésɔ́lé, awóg áde bɛ́wōgkē nkalaŋ ń Dyǒb, dɛ́bɛ̌l bébíí bán bébɛle mbéb, békwédé nkáá áʼsō é Dyǒb. 25 Ḿmê nkalaŋ mɛ́hūd bɔ́ mekan ḿme bênkooʼɛ́ á nlém-tê. Bɛ́kwɛ̌-ʼɛ ásē, bébagé Dyǒb edúbé béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Ne mbále, Dyǒb ádé átîntê echɛ̂n.”

Paalɛ aá mpuutéd mébāg á mwembé-te

26 A-baányaŋ, chǒm éche ńkooʼɛ́ ahɔ́b édíi nɛ́n, nzé nyêlǎdné á mwembé-te, mod nhɔ́g abɛlé awóŋ nkə́ŋgé, ampée-ʼɛ awóŋ chǒm éche áyə́gtɛɛ́, ampée awóŋ dyam áde Dyǒb álûmte mɔ́, ampée awoŋ dyam áde áhɔ̄bpē á ehɔ́b émpēe, ampée-ʼɛ abɛ́ awě atógke mehɔ́b mémpēe. Nyébɛle ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âwóŋgɛn mwembé. 27 Nzé bad béhɔ́be mehɔ́b mémpēe, bad béēhɔ̄bē tómaa béláán, bɔ́ mod tɛ́ɛ́ áhɔ̄bē ámbīd eche waáb ámáá ahɔ́b. Mod-tɛ atə́ŋgɛ́né abɛ́ awě atógke chǒm éche béhɔ́bɛɛ́. 28 Boŋ nzé mod eésɛ̄ awě atógkeʼ, mod awě ahɔ́be mehɔ́b mémpēe, atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ádíbé nsəl, áhɔ̄bē áwe nlém-tê ne wɛ́ɛ Dyǒb. 29 Áde bad bébɛ kéʼɛ béláán bélâŋgɛɛ́ bad mekan á dǐn á Dyǒb, ábíníí bad bétə́ŋgɛ́né béwōglān âbíi ké chǒm éche béhɔ́bɛɛ́ étə́ŋgɛ́né. 30 Boŋ nzé mod adé á mwembé-te awě akudé nkalaŋ ḿme Dyǒb álúmté mɔ́, mod awě ahɔ́be akan ásôg ahɔ́b. 31 Nyé moosyəə́l nyêlâŋge bad mekan á dǐn á Dyǒb nhɔ́gē-nhɔ́gē âbɛl boŋ mod tɛ́ɛ́ áyə́gke, nɛ̂ áwéde-ʼɛ mod tɛ́ɛ́ nlém á abum. 32 Ndɛ echě Edəə́dəŋ ébagɛɛ́ bad âláa bad mekan á dǐn á Dyǒb, edíi ndɛ éche mod awě ahɔ́bé ḿmê mekan áhɛlɛsɛ ákamlɛn. 33 Dyǒb déesaá Dyǒb áde ápɛɛne mpuutéd, nsaŋ mɔ́ɔ ápɛɛnɛɛ́.

Á mwembé ḿ bad bé Dyǒb ńsyə̄ə̄l, 34 bebaád bédib nsəl nzé bédé á mwembé-te, bétə́ŋgɛ́né abɛ́ ásē e baachóm ngáne mbéndé e Mosɛ éhɔ́bɛɛ́. 35 Nzé dyam ádé áde bédə́ə́ abíi, bésɛ̄dēd ábab bechóm á ndáb. Áyə̄le édé akwágké mmwaád âhɔ́b dyam á mwembé-te. 36 Nyé bad bé Kɔrinto, áwɛ̄n dɔ́ɔ eyale é Dyǒb émbīdtē-yɛ? Áwɛ̄n děmpɛn-ɛɛ́ eyale é Dyǒb êmpɛɛ́-yɛ?

37 Nzé mod anyíne yə̌l aá mɔ́dē mod awě alâŋge bad mekan á dǐn á Dyǒb, kéʼɛ aá mɔ́wōō ndɛ echě ehúú ne Edəə́dəŋ, atə́ŋgɛ́né abíi aá dyam áde ńtenlɛɛ́ nyé ádíi dyam áde Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɔ́bé aá nyébɛl. 38 Boŋ nzé ahɔ́be aá mɔ́ɔhídté ḿmɛ́n mekan nyêhúd mɔ́ mǐd áyə̄l. 39 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nyébane nlém âláa bad mekan á dǐn á Dyǒb, boŋ nyéekə́ə́ bad âhɔ́b mehɔ́b mémpēe. 40 Nyébɛle mekan mésyə̄ə̄l bwâm, nyébɛle-ʼɛ mɔ́ nyaa echě etə́ŋgɛ́né.

15

Mpuu ḿme Yesu Krǐstəə

1 Bɔɔb-pɔɔ́, a-baányaŋ, nkamtan nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme mênkalɛ́ɛ́ nyé. Nyênkob mɔ́, ḿbɛ́lé-ʼɛ nyêsǔmnédé áyə̄l e adúbe áde nyéwóó. 2 Nzé nyêdíi nyêchə́ŋnédé áyə̄l e ḿmê nkalaŋ ḿme édíí bán mɔ́ɔ ḿpɛɛne eʼsoósoŋ, né nyɛ́ɛ̄kǔd eʼsoósoŋ, éetómɛɛ́ né adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə, dɔ́-ʼɛ ádé ngɛ̂n. 3 Menkalé nyé nkalaŋ ḿme mênkudté, mɔ́-ʼaá ńtómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. Ḿmê nkalaŋ, ńdé nɛ́n bán Krǐstəə anwɛ́ á nló ḿmɛ̄d ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb. 4 Éténlédé nɛ́n bán bénlīmē mɔ́, ápūū ámbīd e eʼpun éʼláán. 5 Anlúméd Petro yə̌l, boŋ ámbīd e póndé anlúméd-tɛ ábíníí bembapɛɛ yə̌l. 6 Ámbīd enɛ̂, tómaa mbwɔ́kɛl é bad étáan ábe béhídéʼáá mɔ́ anlúméd bɔ́ yə̌l alúmed ahɔ́g. Ábê bad híin bédíi bédé á aloŋgé chii, doŋge-ʼɛ bémáá awɛ́. 7 Ámbīd e póndé anlúméd Jemsɛ yə̌l, boŋ alúméd-tɛ ábíníí bembapɛɛ bé nlómag bésyə̄ə̄l yə̌l. 8 Kə́ə́ŋne á asóg anlúméd mɛ́mpē yə̌l, kénɛ́ɛ édíí bán ndíi mod awě bénchyāāʼɛ́ á póndé echě bad bénkêmbííʼɛ́ bán bɛ́chyáa. 9 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le átîntê e bembapɛɛ bé nlómag bésyə̄ə̄l, mɛ́ɛ ndé mbapɛɛ awě éesɛ̌ etógnɛ́n. Meékwognedɛɛ́ âchəgned ké nɛ́ɛ mbapɛɛ a nlómag áyə̄le menhɛ́ bad bé mwembé ń Dyǒb á meséb. 10 Boŋ nsimé ń Dyǒb ḿbɛ́lé ndé chǒm éche ńdíí. Ḿmê nsimé ḿme Dyǒb ábagé-ʼɛ mɛ, méesaá ngɛ̂n. Boŋ pɛn mbɛlé nsɔ́n tómaa ábíníí bembapɛɛ bé nlómag, kénɛ́ɛ édíí bán saké mměn mbɛléʼáá ḿmê nsɔ́n, nsimé ń Dyǒb mɔ́ɔ ḿbédé ne mɛ. 11 Né-ɔɔ́, ké émbɛ̄ bán mɛɛ́ nkanlé nyé ḿmɛ́n nkalaŋ, kéʼɛ bembapɛɛ bé nlómag ábíníí bɔ́ɔ békálé mɔ́, chǒm ehɔ́g chɔ́ɔ syáābɔ̄ɔ moosyəə́l sékalɛɛ́, mɔ́-ʼaá nyédúbpé.

Paalɛ aá ngáne Dyǒb dêmpuúdté Krǐstəə,
bad bé Krǐsto bɔ́mpē bɛ́puú

12 Bɔɔb áde sékale-ʼáa nɛ́n bán Krǐstəə apuúdé, chán-nɔ̄ nyé doŋge á bad nyéhɛle nyéhɔ̄bē bán bad ábe béwédé béepuúʼɛ́? 13 Nzé ahɔ́b áde nyéhɔ́bɛɛ́ nɛ́n bán mpuu méesaá ámbīd e kwééd ádé mbále, né élûmte bán Krǐstəə enkêmpuuʼɛ́. 14 Nzé Krǐstəə enkêmpuú-ʼɛ, né nkalaŋ ḿme sékanlɛɛ́ nyé méesaá dyamdyam, né ádɛn adúbe ámpē déesaá dyamdyam. 15 Né nɛ̂ álûmte nɛ́n bán sêkale Dyǒb metóm áyə̄l ahɔ́b áde séhɔ́bɛɛ́ bán apuúdté Krǐstəə. Boŋ nzé édé mbále nɛ́n bán bad béepuudɛ́ɛ́ nzé béwédé, né Dyǒb dênkêmpuúdté Krǐstəə. 16 Nzé bad ábe béwédé béepuudé, né kə́ə́ŋne Krǐstəə eépuudɛɛ́. 17 Nzé Dyǒb dénkêmpuúd-tɛ Krǐstəə, né adúbe ádɛ̄n déesaá dyamdyam, né nyêdíi nyêdé-ʼɛ á mbéb te. 18 Né élūmēd-tɛ bán bad ábe bédúbpé Krǐstəə ábe béwédé, bébɔ́ɔ́-ʼɛ. 19 Nzé eʼlyə́g bé nlém ábe séwóó áyə̄l wɛ́ɛ Krǐstəə éʼsógé áyə̄l e ádɛ́n aloŋgé děmpɛn, né bad bétə́ŋgɛ́né se ngɔl atômtɛn dé awóg tómaa nyaa echě béhɛle béwóg bad bémpēe.

20 Boŋ édé mbále nɛ́n bán Dyǒb ápúúdté Krǐstəə. Mɔ́ abédé mod aʼsó âpuu átîntê e bad ábe béwédé. 21 Dyam áde mod nhɔ́g ábɛ́lé dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ bad béwāg. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ dyam áde mod nhɔ́g ábɛ́lé ákə́ə́ boŋ bad bépuudéʼ. 22 Bad bésyə̄ə̄l bɛ́wɛ̄ abɛ́ áde bédíí mod nhɔ́g ne Adamɛ, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb dɛ́bɛnlé bad bésyə̄ə̄l bépuu abɛ́ áde bédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə. 23 Mod tɛ́ɛ́ ǎpuú eche póndé echě átə́ŋgɛ́né apuu. Krǐstəə, mɔ́ awě adé mod aʼsó âpuu, áde ápɛɛ́ ámpē, bad ábe bédé ábe Krǐsto bɔ́mpē bɛ́puú. 24 Ámbīd enɛ̂, asóg dɛ́pɛ̌. Ene póndé eʼdəə́dəŋ ábe éʼkamlan, benkamlɛnɛ ne ngíne é nkǒŋsé, Krǐstəə ǎmǎd echab ngíne. Dɔ́-ʼaá ábɛɛ́ nkamlɛn wɛ́ɛ Dyǒb Titɛ́ɛ. 25 Krǐstəə ǎbɛ̄ á nkamlɛn kə́ə́ŋ Dyǒb ábɛ̄l atóm ábē bad bé ekɔyí áte, ábānē-ʼɛ bɔ́ ásē echê. 26 Mod a ekɔyí awě ádimtɛ́nné atóm áte adíi kwééd. 27 Édé nɛ̂ŋgáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Dyǒb ábánné mekan mésyə̄ə̄l ásē echê.” Élûmte bwâm pɛn nɛ́n bán mekan mésyə̄ə̄l ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́bǎnné ásē e Krǐstəə, Dyǒb děn déesaá áwēd-te. 28 Áde bwěm ésyə̄ə̄l bɛ́madté abɛ́ ásē e nkamlɛn ḿme Krǐstəə, mwěn-nɛ Mwǎn a Dyǒb, ǎbɛ̄ ásē e Dyǒb. Dyǒb dɔ́-ʼaá ábánné bwěm éʼsyə̄ə̄l ásē echê, âbɛl boŋ mwěn Dyǒb-pɛ ákamlɛn bwěm éʼsyə̄ə̄l ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l.

29 Bɔɔb-pɔɔ́, chán-nɔ̄ dɛ́hɔ̄bpē áyə̄l e bad ábe békúdé edusɛn á nló ḿ bad ábe bémáá awɛ́? Nzé bad ábe béwédé béetɔgné apuu, cheé ékə́ə́ boŋ bédusán bad á nló ḿ bad ábe bémáá awɛ́? 30 Cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ sébāg á nsəl ń kwééd póndé tɛ́ɛ́? 31 A-baányaŋ, mbâg á nsəl ń kwééd epun tɛ́ɛ́. Kúmbe eche ḿbɛ́ɛ́né nyé abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d, chɔ́ ekəə́ boŋ ńhɔ̄bē nɛ́n. 32 Nzé nnɔné chɔ́ á nyaa e moonyoŋ, nsyə́ŋ ké nhɔ́g méesaá né nzum éche syáābe eʼloo nyam séwánáá á Efɛsus. Boŋ nzé édé nɛ́n bán bad ábe béwédé béepuúʼɛ́, né dɛɛ́hɔ̄b bán, “Dédyâg, démwâg-kɛ, áyə̄le chǎn mod ǎwɛ̄.”

33 Nyéēdōgnād, “Eʼchoŋ bé mbéb éʼbébte abɛ́ á bwâm.” 34 Nyéewóó mewêmtɛn ámpē nɛ́ɛ eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad, nyésóg-kɛ mbéb abɛl. Nyé doŋge á bad nyéebíiʼɛ́ Dyǒb. Ngáne ńhɔ́bɛɛ́ nɛ́n, nɛ́n átə́ŋgɛ́né nyé akwágké akóbed.

Ngáne bad ábe béwédé bɛ́puúʼɛ́

35 Boŋ mod ǎsɛdéd aáken, “Chán Dyǒb áhɛle ápūūd bad ábe bémáá awɛ́? Yə̌l éhéé bɛ́wōŋgē?” 36 Eyɔ́kɛ́l é chǒm, nzé ewené mbə́l-e-bǔ éēbɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ewɛ́ boŋ ekə́g-ɛ? 37 Chǒm éche béhágkē á ndɔɔb édíi mbə́l ngɛ̂n, saké alín á bwɛl ásyə̄ə̄l áde ákwogeʼ béwénɛɛ́, boŋ mbum, kapɔ́g mbum e ngun kéʼɛ mbum empée. 38 Dyǒb děn dɔ́ɔ ábɛleʼ ngáne ádə́ə́ boŋ mbə́l tɛ́ɛ́ ńwóŋ yə̌l eche ńwóó. Abage mbə́l tɛ́ɛ́ yə̌l eche etə́ŋgɛ́né. 39 Yə̌l é bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé á aloŋgé éesaá nyaa pɔ́g. Baányoŋ béwóó echab ndín e yə̌l, nyam éwóó echâb, menɔn méwóó echâb, súu-ʼɛ éwóó echâb. 40 Bwěm éʼdé ábe éʼdé á nkoŋ ḿmín, éʼbɛ́-ʼɛ ábe éʼdé á nkoŋ ńsé. Bwěm bé nkoŋ ḿ mín éʼwóó ábāb eʼboŋ ábe bwěm bé nkoŋ ńsé béēwóoʼɛ́. Bwěm bé nkoŋ nsé-ʼɛ éʼwóó ábāb eʼboŋ ábe bwěm bé nkoŋ ḿ mín béēwóoʼɛ́. 41 Etondɛɛ awóó ábē eʼboŋ, ngɔn ewóó ábē, betintinɛ-ʼɛ béwóó echâb nyaa e eʼboŋ. Kə́ə́ŋne átîntê e betintinɛ, eʼboŋ ábe béwóó éʼdé nyaa ne nyaa.

42 Nɛ́n dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ ne bad ábe bɛ́puú. Yə̌l echě bélîmmɛɛ́ edíi yə̌l eche ebébeʼ, echě Dyǒb ápuudtɛɛ́ edíi yə̌l echě eebébéʼ ámpē. 43 Yə̌l eche bélîmmɛɛ́ eebágké elóon, eewúɛ̄-ʼaá áte. Nzé Dyǒb ápúúdté chɔ́ ebooʼ elóon bwâmbwam, ewúɛ-ʼɛ áte. 44 Áde bélîmmɛɛ́ chɔ́ ebágkē yə̌l e ekob, boŋ nzé Dyǒb ápúúdté chɔ́ ebágke yə̌l e edəə́dəŋ. Yə̌l e ekob edé, yə̌l e edəə́dəŋ-ʼɛ ámpē edé. 45 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán “Mod a eʼsó, Adamɛ, Dyǒb dênhəg mɔ́ abɛ́ nhəgtéd ḿme ńwóó aloŋgé.” Boŋ Adamɛ a ndimtɛn adíi Edəə́dəŋ éche ébage aloŋgé. 46 Saké mod a edəə́dəŋ mɔ́ asébpé abɛ́. Mod a ekob mɔ́ asébpé abɛ́ boŋ mod a edəə́dəŋ mɔ́-ʼɛ ábâg. 47 Mod aʼsó ambíd á nkǒŋsé, bênhəgɛ́n mɔ́ ndɔɔb. Awe mɔ́-ʼɛ ampɛ̌ ámpē, ádyōb dɔ́ɔ ábídé. 48 Bad ábe bédé á nkǒŋsé te, bédé nɛ̂ŋgáne Adamɛ awě bênhəgɛ́nné ndɔɔb. Ábe bɔ́-ʼɛ bédé bé dyǒb, bédé nɛ̂ŋgáne ane awě abídé ádyōb. 49 Ngáne déwágné mod awě béhə́gné ndɔɔb, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ dɛ́wāgɛ̄nnē ane awě abídé ádyōb.

50 A-baányaŋ, chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n, chǒm éche édé á nhəgtéd ń yə̌l e ekob ne mekií éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ékūd bwěm bé nkamlɛn ń Dyǒb. Éche chɔ́-ʼɛ éebɛ́ abɛ́ ne abɛ́ éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ékūd bwěm ábe bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́. 51 Nyélâm metúu nyéwôg dyam áde ńlâŋgɛɛ́ nyé áde bad béēbíiʼɛ́. Syánē bad bésyə̄ə̄l déewááʼ, boŋ pɛn Dyǒb dɛ́həŋlɛ́n syánē baásyə̄ə̄l 52 á esóŋ é póndé. Ḿmê nhəŋlɛ́n mɛ́bɛ̄ á mehélé-te, nɛ̂ŋgáne mod áhɛlɛsɛ ápēbēd dǐd. Nɛ́n dɛ́bɛnléd áde bɛ́tōŋgē eloŋ é asóg. Áde bɛ́tōŋgē eloŋ, bad ábe béwédé bɛ́puú, béewáá ámpē, Dyǒb dɛ́həŋlɛ́n-nɛ syánē baásyə̄ə̄l. 53 Ene yə̌l eche ebɔɔdeʼ ětǐm yə̌l eche éebɔɔ́ ámpē, yə̌l eche chɔ́-ʼɛ ewâg ětǐm yə̌l eche eewág ámpē. 54 Póndé eche yə̌l echě ebɔɔdeʼ étimmé yə̌l echě eébɔ̄ɔ̄dēʼ, ne áde yə̌l eche ewâg étimmé yə̌l echě eewág, élōn ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Kwééd eésaá ámpē ne abɛ́ děn, Dyǒb átómé chɔ́ áte.”

55 “A-kwééd, héé echoŋ ngíne âtóm mod áte édíí? A-kwééd, héé echoŋ ngíne âwóged mod eʼwɛ édíí?”

56 Mbéb mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ kwééd ewóŋ ngíne âwóged mod eʼwɛ, ngíne e mbéb-pɛ ehúú ne mbéndé. 57 Boŋ sêságnan Dyǒb, mɔ́ abɛlé boŋ sêtóm mbéb áte mbwiined ne echɛd Sáŋ, Yesu Krǐstəə.

58 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ bé edəŋge, nyésumɛn bwâm, dyamdyam déēhɔ̄btē nyé mekuu ásē. Nyébɛ̂ nyékɛɛne nsɔ́n ḿme nyébɛnlɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ áʼsō. Nyêbíí nɛ́n bán nsɔ́n ḿme nyébɛnlɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ ké nhɔ́g méesaá ngɛ̂n.

16

Bésáŋgé mɔné âwóŋgɛn bad

1 Bɔɔb-pɔɔ́, ńláa nyé tə̂ŋgɛne mɔné ḿme nyênladté âwóŋgɛn bad bé Dyǒb. Ngáne ménlāāʼɛ́ mwembé ḿme ńdé á Galesia mɛɛ́ bébɛl, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ nyémpē nyétə́ŋgɛ́né abɛl. 2 Sɔ̂ndɛ́ tɛ́ɛ́ nyé mod tɛ́ɛ́ áhûd mwǎ mɔné ákoo. Nɛ́n âbɛ́ nchoo ne mod tɛ́ɛ́ ḿmē nkudâg. Nzé nyêbɛlé nɛ́n, nê dɛ́bɛ̌l nzé mpedé, nyéetɔgɛ́nné mɔné asaa ámpē. 3 Nzé mpedé, bad ábe nyépwɛ́dé, mɛ̌lōmɛ̄n bɔ́ kálag âkɛɛn ḿmê mɔné ḿme nyéládé á Jerusalɛm. 4 Nzé ébóó bán mɛ́mpē ńkɛ, né bɛ́woón mɛ.

Ntíi ḿme Paalɛ ábɛ́lé

5 Mɛ̌pɛ̌ áwɛ̄n nzé mmaá atóm á mbwɔ́g e Masɛdonia, áyə̄le nwóó mewêmtɛn âtóm á mbwɔ́g e Masɛdonia. 6 Kapɔ́g mɛ̌dyɛɛ́ ne nyé, nhɛle mbɛ́-ʼɛ ne nyé póndé esyəə́l echě ahéb ábágkē ngíne, âbɛl boŋ nyéwôŋgɛn mɛ âkɛɛn échêm ekɛ áʼsō hǒm ké áhéé áde ńkagké. 7 Meédəəʼɛ́ mɛɛ́ dényínɛn ámīn-ámīn. Nwóó mewêmtɛn âbɛ́ ne nyé mwǎ etûn é póndé nzé Sáŋgwɛ́ɛ́ akwɛ̌ntɛ́né. 8 Mɛ̌dyɛɛ́ á Efɛsus hɛ́n kə́ə́ŋ ne á póndé e ngande e Pɛntekɔs. 9 Nzii enědnédé mɛ hɛ́n âbɛl kəse e nsɔ́n, kénɛ́ɛ édíí bán bad híin bédé ábe bétə̂ŋgan mɛ.

10 Nzé Timotiɛ apedé áwɛ̄n, nyényîn bán nyêkobé mɔ́ nken áyə̄le melemlem mé nsɔ́n ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ḿme ábɛlɛɛ́, mɔ́ɔ mɛ́mpē ḿbɛlɛɛ́. 11 Modmod eenyíné mɔ́ nkóŋtéd. Nyéwôŋgɛn mɔ́ âkɛɛn échē ekɛ áʼsō ne nsaŋ âbɛl boŋ bɔ́ɔbɛ bad bé Krǐsto bémpēe ábe ńsinɛɛ́, bétân mɛ hɛ́n.

12 Bɔɔb-pɔɔ́, tə̂ŋgɛne awesyánē mwǎnyaŋ Apolosɛ, menwéd mɔ́ nlém á abum bwâmbwam âhyɛ dé anɔn nyé nchoo ne bad bé Krǐsto bémpēe, boŋ pɛn eewóoʼɛ́ nlém âpɛ bɔɔb. Nzé etə́l ébágnédé mɔ́, ǎpɛ̌.

Melɛntɛn mé asóg

13 Nyétêd póndé, nyésumɛn á adúbe-tê. Nyéwúu nlém á abum, nyéwúu áte. 14 Kéchéé éche nyébɛlɛɛ́, nyélúmed bán nyêdəə́ nhɔ́g ne aníníí.

15 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ, nyêbíí nɛ́n bán abum á ndáb áde Stefanusɛ dɔ́ɔ ábédé déʼsó á mbwɔ́g e Akaya âdúbe Krǐstəə, bébágé-ʼɛ echab yə̌l âbɛle bad bé Dyǒb. Ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́, 16 nyébɛ̂ ásē e ndín é bad nɛ́ɛ échɛ́n, ne ásē e mod ké ahéé ampée awě abɛle nsɔ́n nɛ́ɛ ḿmɛ́n. 17 Ndé menyiŋge ne epɛ éche Stefanasɛ, Fɔtunatusɛ ne Akaikusɛ. Bépédé áyə̄le bébɛ́lé nsɔ́n ḿme nyéntə̄ŋgɛ̄nnē abɛl. 18 Béwédé mɛ nlém á abum ngáne bénwēdtē nyémpē nlém á abum. Kéchéé éche échɛ́n ndín é bad éhɔ́bɛɛ́, nyêtəŋgɛ́né bɔ́ edúbé abɛ. 19 Mwembé ḿme ńdé á mbwɔ́g e Esia ńlómmé nyé melɛntɛn. Akwilaa bɔ́ Prisilia ne mwembé ḿme ḿbome áwab ndáb, bélômme nyé melɛntɛn ne nlém nhɔ́g á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́. 20 Ábɛd baányaŋ bé Krǐsto ábe bédé hɛ́n bélómmé nyé melɛntɛn.

Nyéhɛ̂ nhɔ́g ne aníníí tə̂l. 21 Mɛ Paalɛ, mbɛnlad échêm ekáá âtele nyé ḿmɛ́n melɛntɛn. 22 Kénzɛ́ɛ́ awě eédəə Sáŋgwɛ́ɛ́ ebómán ne mɔ́. A-Sáŋgú awɛ̂d, hyǎg! 23 Nsimé ḿme Sáŋgú Yesuɛ ḿbɛ̂ ne nyé. 24 Ndəə́ nyé bad bésyə̄ə̄l á dǐn áde Yesu Krǐstəə.

* 2:1 Mam tə̂ŋgɛne Dyǒb; doŋge á kálag déʼsó áwóó: mam tə̂ŋgɛne mekan mé eʼkoŋnéd mé Dyǒb.

* 7:1 Eewóóʼ mmwaád, doŋge á kálag áwóó: eénaŋnáád mmwaád.

* 10:4 Ene ndim e aláá ebédɛ́ɛ Krǐstəə: Bad bé Israɛl bémbíí bán ndim e aláá embɛ́ ne bɔ́ ngáne békágéʼáá á ehyáŋge. Paalɛ aá ene ndim e aláá ebédɛ́ɛ Krǐstəə, Krǐstəə-ʼɛ abédé ne bɔ́.

2 Kɔrinto

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Kálag echě elóntɛ́né ébɛ echě Paalɛ áténlé

Baá Kɔrinto

Ndibned ń kálag

Enɛ́n kálag chɔ́ edé kálag echě elóntɛ́né ébɛ, echě Paalɛ áténlé bad bé dyad á Kɔrinto áde ábédé á Masɛdonia. Paalɛ antěl chɔ́ á póndé echě mam méekageʼaá bɔ́ɔbɛ mwembé ḿme ḿbédé á Kɔrinto. Bad behɔ́g átîntê e ḿmê mwembé bénhɔ̄b Paalɛ mekan mé mbéb á yə̌l, boŋ kénɛ̂ Paalɛ anwóŋ nlém bwâmbwam aá bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bétim ásē. Áde bêntimmé-ʼɛ ásē, Paalɛ anwóg menyiŋge bwâmbwam. Á kálag-tê wɛ́n, Paalɛ ahɔ́bé ngáne bɔ́ɔbɛ bad bé mwembé bé Kɔrinto bémbɛ̄ɛ̄. Áwēd-te ahɔ́bé nzɔm echě ekəə́ boŋ áteléʼ enɛ́n kálag ne eʼyale ábe éʼwúú áte tə̂ŋgɛne nzyə́ŋ éche ákúdé ne atyéemɛn áde baahɔ́g átîntê e mwembé bétyéémánnáá mɔ́. Alúmté-ʼɛ ḿmē menyiŋge ngáne nyaa echě átélé enɛ́n kálag, ébɛ́lé bad bétɛ́dté abɛl dé mbéb boŋ bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bétīm-mɛ ásē. Acháa-ʼɛ mwembé aá bésaa mɔné ne nlém nhɔ́g âwóŋgɛn betóótōkɛ̄ bé bad bé Krǐsto ábe bébédé á mbwɔ́g e Judeya. Á kálag-tê wɛ̂ ámpē, Paalɛ ahɔ́be mekan âlúmed aá mɔ́bēdē mbapɛɛ a nlómag a mbále awě Yesu Krǐstəə. Ambɛl nɛ́n áyə̄le nguse é bad ébédé á Kɔrinto échě ênchəg yə̌l bán bembapɛɛ bé nlómag bé mbále ábe Krǐstəə, bán Paalɛ-ʼɛ adé mbapɛɛ a nlómag a metóm.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-11

Paalɛ ne mwembé ń dyad á Kɔrinto 1.12-7.16

Âsaŋned bad bé Krǐsto á mbwɔ́g e Judeya mɔné 8.1-9.15

Paalɛ mbapɛɛ a nlómag a mbále awě Krǐstəə 10.1-13.10

Melɛntɛn mé asóg 13.11-13

1

1 Mɛ Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə ngáne Dyǒb átíídé, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Mɛ ne awɛd mwǎnyaŋ a Krǐsto, Timotiɛ, sêlômmeʼ nyé elad e bad bé Dyǒb ábe bédé á dyad á Kɔrinto ne bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l ábe bédé á mbwɔ́g e Akaya, melɛntɛn. 2 Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d ne Sáŋgú Yesu Krǐstəə, ḿbɛ̂ ne nyé.

Dyǒb áwédeʼ moosyəə́l nlém á abum

3 Syánē dékɛn Dyǒb, Sáá awě awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Mɔ́ adé Titɛ́ɛ awě awóge moosyəə́l ngɔl, abɛ́-ʼɛ Dyǒb áde áwédeʼ moosyəə́l nlém á abum. 4 Awédeʼ syánē nlém á abum áyə̄le ndutul ésyə̄ə̄l eche dékudɛɛ́, âbɛl boŋ syánē ámpē déhɛl bad nlém awéd á abum ábe bɔ́mpē békude nyaa e ndutul ké ehéé. Déwêd bɔ́ nlém á abum melemlem ngáne Dyǒb áwédɛɛ́ syánē nlém á abum. 5 Ngáne Krǐstəə ákúdéʼáá metake, nɛ́ɛ syánē ámpē dékudɛɛ́ metake áyə̄l echê. Né-ɔɔ́, abɛ́ áde dédíí ne Yesu Krǐstəə, Dyǒb dɛ́wēd syánē ámpē nlém á abum bwâmbwam. 6 Nzé sêkude metake édíi âwéd nyé nlém á abum ne âwóŋgɛn nyé âkud eʼsoósoŋ. Nzé sêkudé eʼwéd bé nlém á abum né nyémpē nyɛ́ɛ̄kǔd eʼwéd bé nlém á abum, nyékūd-tɛ ngíne âwɛsɛn melemlem mé metake ne eʼkaŋ bé nlém ngáne sémpē séwɛ́sɛ́né. 7 Sêsumé nlém áwɛ̄n bwâmbwam. Sêbíí nɛ́n bán nzé nyêkudeʼ metake melemlem ngáne sémpē sékudɛɛ́, Dyǒb dɛ́wēd nyé nlém á abum melemlem ngáne áwédé-ʼɛ sé.

8 A-baányaŋ, sêdəə́ bán nyésôŋtɛn nyaa e metake echě sékúdé á mbwɔ́g e Esia. Metake ḿme sênkudté mêndenléd sé nyaa echě sénwēmtɛ̄nnē bán séebáá á aloŋgé. 9 Sênwémtɛ́n nɛ́n bán bébídté mbakú bán béwúu sé. Boŋ sêkudéʼáá ḿmɛ́n metake âbɛl séēsūmēʼ nlém áwɛd yə̌l, boŋ pɛn sésum wɛ́ɛ Dyǒb, mɔ́ awě apuudte bad. 10 Kénɛ́ɛ édíí bán sêmbɛ́ á nsəl ń kwééd, ansǒŋ sé. Nzé sêdé á ndutul-tê, Dyǒb dɛ́bɛ̄ ásoŋ sé. Sêsumé-ʼɛ nlém nɛ́n bán ǎbɛ̄ ásoŋ sé póndé tɛ́ɛ́ eche sɛ́bɛ̄ɛ̄ á ndutul ámpē. 11 Ǎsoŋ sé akânned áde nyékânnadté sé. Bad híin bɛ́lad mekáá âkânned sé, Dyǒb-pɛ dɛ́naméd sé. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad híin bɛ́sāgnɛ̄n Dyǒb asoŋ áde ásóó sé.

Paalɛ ahúdé ekɛ ásē

12 Dyam ádé áde ábɛ́lé sêdé kúmbe. Nlém ńkɛ́nlé sé á abum nɛ́n bán, abɛ́ áde séwóó á nkǒŋsé-te wɛ́n, taŋge nyaa eche sédíí ne nyé, ne nlém ḿme ńsáá ne nlém nhɔ́g, ádíi nyaa eche Dyǒb ábɛ́lé aá ébɛ̂. Ádɛ́n abɛ́ dénkêmbáá ne debyɛ́ɛ́ á moonyoŋ boŋ démbɛ̄ ne nsimé ń Dyǒb. 13 Chǒm éche sétenlɛɛ́ nyé édíi éche nyɛ́hɛnlé aláŋ, nyêsóŋtɛ́n-nɛ. Nsumé nlém mɛɛ́ nyɛ́sōŋtɛ̄n ḿmɛ́n mekan póndé ésyə̄ə̄l. 14 Ngáne nyémáá doŋge á mekan tə̂ŋgɛne sé asôŋtɛn, ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ nyɛ́ɛ̄koŋ sé asôŋtɛn bwâm. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l á póndé eche Sáŋgú Yesuɛ ápɛɛ́, nyɛ́ɛ̄hɛl ahɔ́b bán nyêdé kúmbe ne sé melemlem ngáne sémpē sɛ́hɛnlé ahɔ́b bán sêdé kúmbe ne nyé.

15 Adúbe áde méndūbɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ nɛ́n ádé mbále mentíi mɛɛ́ mɛ́sēbē apɛ áwɛn âbɛl boŋ nyétombwɛn ngen éche élóntɛ́né ébɛ. 16 Mentíí mɛɛ́ mɛ̌hyɛ̌ áwɛ̄n nzé nkag á mbwɔ́g e Masɛdonia, mentíí-ʼɛ ámpē mɛɛ́ á ehúu mɛ́tyēēm áwɛ̄n âbɛl boŋ nyéwôŋgɛn mɛ âkɛ á mbwɔ́g e Judeya. 17 Áde mêmbɛnlé ḿmɛ́n ntíi, énkêmbáá éche ńhɛláá-sɛ ńhəŋlɛ́n nlém á abum. Meébɛ̄lɛ̄ɛ̄ ḿmêm ntíi á nyaa e moonyoŋ. Meésaá nɛ́ɛ mod awě akwɛntan aá, “Ɛɛ, mɛ̌bɛ̄l.” Boŋ ámbīd e póndé átim ahɔ́b aá, “Aáy, méebɛnlé.” 18 Áʼsō éʼ Dyǒb áde ábɛle ngáne áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, nzé sêláŋgé nyé bán sɛ́ɛ̄bɛ̌l dyam, sêbɛlé sébɛ̄l-lɛ dɔ́. 19 Nzɔm echě ekəə́ boŋ nɛ́n ábe edíi áyə̄le nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne Mwǎn a Dyǒb, Yesu Krǐstəə, ḿme mɛ, Sailasɛ ne Timotiɛ sékánléʼáá nyé. Yesuɛ eehɔ́bɛ́ɛ́ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l dyam boŋ eétīmē dɔ́ abɛl. Yesu Krǐstəə abɛle dyam áde áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. 20 Chǒm ésyə̄ə̄l éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, abɛlé mébɛnlad abɛl áde ábɛ́lé boŋ debɛ́ ne Krǐstəə. Nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ áyə̄le mekan ḿme Yesuɛ ábɛlɛɛ́ syánē déhɔ̄bē bán, “Ébɛ̄ nɛ̂” âbɛl boŋ Dyǒb ákud edúbé. 21 Dyǒb dɔ́ɔ ábɛ́lé boŋ syánē debɛ́ dédūbpē Krǐstəə. Dyǒb děn dɔ́ɔ áwɔ́gté syánē âbɛ́ ne Krǐstəə. 22 Ahédé-ʼɛ syánē ábē eʼchem ábe éʼlûmte bán syánē dedé ábē bad, ahɛ́-ʼɛ syánē éche Edəə́dəŋ éche Esáá á nlém-tê âlúmed nɛ́n bán dɛɛ́kǔd bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe ahɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē.

23 Dyǒb ádé mɛ mbóŋ nɛ́n aá chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édé mbále. Nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ menkêntǐm ámbīd á dyad á Kɔrinto, edíi áyə̄le meéhɛdeʼaá mɛɛ́ ńwóged nyé ndutul. 24 Séēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ bán ébɛ̂ byánán sênyágté nyé âdúbe kéchéé. Boŋ pɛn sêbɛle nsɔ́n ne nyé, âbɛl boŋ nyébɛ̂ menyiŋge áyə̄le nyêsǔmné á adúbe-tê.

2

1 Né-ɔɔ́, memmǎd á nlém-tê nɛ́n mɛɛ́ méehyaá nyé anyín ámpē. Nzé mempɛ̌ nwógtéʼáá nyé ndutul. 2 Nzé nwógté nyé ndutul, mod éebáá awě ǎwōgēd mɛ menyiŋge, áyə̄le nwógté bad ndutul ábe bémbɛ̄ béwógteʼ mɛ menyiŋge. 3 Nɛ́n dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ńtēlē nyé enɛ́n ndín e kálag. Meéhɛdeʼaá mɛɛ́ nzé mpedé áwɛ̄n, nyé bad ábe nyêwógteʼ mɛ menyiŋge, nyêwóged mɛ ndutul. Ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ nzé ndé menyiŋge, né nyé moosyəə́l nyɛ́ɛ̄bɛ̄ menyiŋge. 4 Ntěnlé nyé enɛ́n kálag nyaa eche ńtélé áyə̄le membɛ́ ndutul, metake mébɛ́ mɛ á nlém-tê, ńtelé-ʼɛ chɔ́ ne mésɔd. Menkêntelɛ́ɛ́ nyé chɔ́ âbɛl boŋ nyéwôg ndutul, boŋ mentelé nyé chɔ́ âbɛl nyébíi ngáne ńdə́ə́ nyé bwâmbwam.

Paalɛ aá bad bé Kɔrinto
bélagsɛn mod awě abɛlé mbéb

5 Nzé mod abɛlé dyam áde áwógté bad ndutul, saké áwêm děmpɛn dɔ́ɔ ábɛ́lé dɔ́, né abɛlé dɔ́ wɛ́ɛ nyé moosyəə́l ámpē. Boŋ ádɛ́n dyam ádíí dyam áde méēhɔ̄bɛ̄ɛ̄ bwâmbwam. 6 Nkɔ́gsɛn ḿme bad híin átîntê echɛ̂n bébágé ene ndín e mod, ńkwógnédé mɔ́. 7 Boŋ nyêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyélágsɛ́né mɔ́ nyêwéd-tɛ mɔ́ nlém á abum, âbɛl ndutul eche ákúdé eetómtán mɔ́ adenled. 8 Né-ɔɔ́, ncháa nyé mɛɛ́ nyélúmed mɔ́ bán nyêdíi nyêdəə́ mɔ́. 9 Nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ ńtēlē nyé enɛ́n kálag edíi âbíi nzé nyɛ́ɛ̄bɛ̌l mam mésyə̄ə̄l ḿme ńhɔ́bé mɛɛ́ nyébɛl. 10 Kénzɛ́ɛ́ awě nyélágsɛ́né, mɛ́mpē nlǎgsɛ́né mɔ́. Dyam áde ńlágsɛ́né, nzé édé bán nlǎgsɛ́né dɔ́, né nlagsan dɔ́ áyə̄l echɛ̂n. Krǐstəə abɛlé abíí-ʼɛ aá nlǎgsɛ́né dɔ́. 11 Debɛle nɛ̂ âbɛl boŋ Satanɛ eetóméʼ syánē áte, éesaá bán syánē deebíiʼɛ́ mwane ḿme Satanɛ.

Békale nkalaŋ tə̂ŋgɛne melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē

12 Áde ḿpédé á dyad á Troas, âkal nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Krǐstəə, Dyǒb dênnednéd mɛ nzii âbɛl ḿme nsɔ́n. 13 Boŋ nlém ménkêmbáá mɛ bwâm á abum áyə̄le menkêntánné Titusɛ, mwǎnned a Krǐstəə awě súmɔ̄ sêbɛle nsɔ́n. Né-ɔɔ́, menlyə́gtɛ́n bɔ́, ńkǎg-kɛ mɛ á mbwɔ́g e Masɛdonia.

14 Nságnan Dyǒb áyə̄le ayɔ̌gké abɛl syáā dehɛleʼ ḿme nkalaŋ akal. Abɛ́ áde dédíí ne Krǐstəə ábɛ́lé dedé nɛ̂ŋgáne bad ábe Dyǒb ákóbé boŋ ályə̄gtē âkɛ dé akal nkalaŋ ḿ bwâm mebwɔ́g mésyə̄ə̄l. Dyǒb ábɛ́lé bad bébyɛ́ɛ Yesu Krǐstəə áyə̄le ḿmē nkalaŋ ḿme syáā dékalɛɛ́. Ḿmê nkalaŋ ńkag átîntê e bad ngáne elod é bwâm. 15 Elod é bwâm, elod é Krǐsto, chɔ́ɔ dédíí áʼsō éʼ Dyǒb. Nzé dekale nkalaŋ tə̂ŋgɛne Krǐstəə, bad bésyə̄ə̄l ábe bédúbpé ḿmê nkalaŋ ḿme dékálé, Dyǒb ásooʼ ádāb aloŋgé. Boŋ bad bésyə̄ə̄l ábe béedúbpe ḿmê nkalaŋ, Dyǒb déesooʼɛ́ ádāb aloŋgé. 16 Ne bad ábe bédé á nzii echě epágnédé Dyǒb á yə̌l, nkalaŋ ḿ bwâm ḿme syáā dékanlɛɛ́ bɔ́ ńdé áwāb nɛ̂ŋgáne ebébtéd é elod éche éwúɛʼ bɔ́. Ábíníí-ʼɛ ábe bédé á nzii âkɛ wɛ́ɛ Dyǒb nkalaŋ ḿ bwâm ḿme syáā dékanlɛɛ́ bɔ́, ńdíi nɛ̂ŋgáne elod é bwâm áyə̄le syáā delâŋge bɔ́ bán bɛ́bē á aloŋgé ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé. Nzé-ɔɔ́ adé awě ahɛlɛsɛ ábɛl enɛ́n nyaa e nsɔ́n? 17 Séēsaá ngáne bad ábíníí híin ábe békale eyale é Dyǒb âbɛl boŋ békud nsyə́ŋ. Ne sé séēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ nɛ̂, áyə̄le Dyǒb álómé sé âkal nkalaŋ ḿ bwâm, ḿmê nkalaŋ sêkaleʼ mɔ́ ne nlém nhɔ́g abɛ́ áde sédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə, debíí-ʼɛ nɛ́n bán Dyǒb dɔ́ɔ álómé syánē âbɛl ḿme nsɔ́n.

3

Bekal bé nkalaŋ mé melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē

1 Nyêwémtɛ́né bán sêhɔ́beʼ mekan mé bwâm tə̂ŋgɛne échɛd yə̌l ámpē-yɛ? Nyêwémtɛ́né bán sɛ́ɛ̄bɛ nyé kálag kéʼɛ séhɛ̄d kálag áwɛ̄n, âlúmed nɛ́n bán sêkwognédé âbɛl nsɔ́n átîntê echɛ̂n, ngáne bad bémpēe bébɛlɛɛ́-yɛ? Séebɛnlé nɛ̂. 2 Nyêdíi sé á nlém-tê nɛ̂ŋgáne kálag echě bétélé boŋ bad bésyə̄ə̄l bélāā âbíi chǒm éche édé áwēd-te. 3 Nyêlûmteʼ bán nyêdíi kálag echě Krǐstəə átélé boŋ alómɛ́n sé. Enɛ́n kálag eésaá kálag echě béténlé ínkɛ boŋ edíi echě Edəə́dəŋ é Dyǒb áde ábage aloŋgé étélé. Bénkêntenlé enɛ́n kálag á meláa mǐn, ḿme métánlé, boŋ bêntel chɔ́ á nlém ḿ baányoŋ. 4 Sêhɔ́be nɛ́n áyə̄le sêsumé nlém ne Dyǒb abɛ́ áde sédíí ne Krǐstəə. 5 Sé běn séēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ sêhɔ́b bán sêhɛle-sɛ sébɛ̄l ḿmɛ́n nsɔ́n. Sé běn séēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ sébɛ̄l mɔ́. Dyǒb dɔ́ɔ ábɛ́lé boŋ séhɛ̄l mɔ́ abɛl. 6 Abɛlé sêkwǒgnédé âkal ḿmē nkalaŋ mé melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē. Méesaá nkalaŋ âhíd mbéndé é melɛ̌ mé nchun. Bad ábe béhíde ene mbéndé béwâg, béēbāg-kaá ne Dyǒb. Nkalaŋ âhíd melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē ḿme séyə́gtɛɛ́, ńdé nɛ́n bán Dyǒb ábage bad Edəə́dəŋ éche Ésáá, ébɛle-ʼɛ bɛ́bē ne mɔ́ á ngíndé ne á ngíndé.

7 Bɔɔb-pɔɔ́, Mosɛɛ an'yə́géd bad âhíd mbéndé é Dyǒb é melɛ̌ mé nchun. Dyǒb dêntěl échɛ́n mbéndé ámīn e meláá ḿme métánlé boŋ ábɛ Mosɛɛ aá áyə́gte bad. Áde Dyǒb dêmbɛɛ́ Mosɛɛ échê mbéndé, ambɛ̌l eʼsó éʼpɛnéʼ Mosɛɛ féréd, âlúmed bán échê mbéndé édíi échē. Eʼsó éʼpɛ́néʼáá Mosɛɛ nyaa echě bad bé Israɛl béehɛleʼaá mɔ́ anɔn áʼsō. Boŋ kénɛ́ɛ éʼpɛ́néʼáá bwâmbwam, ḿmê mwayé mêmbootéd asud mwǎmpīn mpín. Bad ábe bénhīd melɛ̌ mé nchun bénwɛ̄, bénkêmbáá-ʼaá ne Dyǒb. 8 Né-ɔɔ́, nzé sêyə́gte bad nkalaŋ tə̂ŋgɛne Edəə́dəŋ é Dyǒb, Dyǒb dɛ́lūmēd bad nɛ́n aá ḿmē nkalaŋ ńtómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ á aloŋgé á bad. 9 Dyǒb dénlūmēd aá mɔ́dē ngum áde âmbɛɛ́ Mosɛɛ mbéndé. Échê mbéndé êmbɛ̌l bad bébíí bán ǎkɔ̄gsɛ̄n bɔ́ áyə̄le mbéb ḿme bébɛ́lé. Boŋ anabpé echě ngum alúmed abɛl áde ábɛ́lé boŋ sékaléʼ ḿmē nkalaŋ ḿme ńlûmte ngáne bad békobnadté áwe eʼsó. 10 Mbéndé éche Mosɛɛ áyə́gtéʼáá bad bɔɔ́d âhíd mbéndé é Dyǒb émbɛ̄ etógnɛ́n. Ayə́ged áde séyə́gtɛɛ́ bad bɔɔb bán Dyǒb dɛ́lagsɛ́n bɔ́ mbéb, bébɛlé-ʼɛ ngáne áhɛdɛɛ́, dɔ́ɔ átómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. 11 Kénɛ́ɛ édíí bán Dyǒb dénlūmēd ngáne ádíí etógnɛ́n áde ábɛ́lé melɛ̌ mé nchun, melɛ̌ ḿme mémbɛ̄ á esóŋ é póndé, alúmté aá mɔ́tōmtɛ̄nē etógnɛ́n abɛ́ abɛl áde ábɛ́lé melɛ̌ méēkɔ̄ɔ̄lē. Ḿmɛ́n melɛ̌ méēkɔ̄ɔ̄lē mɔ́ɔ méhə́ŋlɛ́né aloŋgé á bad, mɛ́bɛ̄-ʼɛ abɛ́ ne abɛ́.

12 Né-ɔɔ́ ngáne sésúmé nlém bán nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ ńdé etógnɛ́n bwâmbwam, sêkale mɔ́ ésebán sêbáaʼ. 13 Séēsaá nɛ̂ŋgáne Mosɛɛ. Mosɛɛ ankúdtɛ́n eʼsó âbɛl boŋ bad bé Israɛl béēnyíné ngáne eʼsó ábe éʼpɛ́néʼáá mɔ́ éʼdímɛɛ́. 14 Boŋ bénkênsóŋtɛ́nné. Á mbále, bootyaa ene póndé âpɛ chii, béehɛlɛɛ́ asôŋtɛ́n nɛ́n bán apɛn áde eʼsó éʼpɛ́néʼáá Mosɛɛ, ḿmê mpɛntéd ńsúdé. Póndé ké ehéé nzé bad béwógé mod aláá kálag e melɛ̌ mé nchun, béēsōŋtānnē chǒm éche béwógé. Édé nɛ̂ŋgáne abad ákútɛ́né bɔ́ mewêmtɛn. Nzé mod adé ne Krǐstəə děmpɛn dɔ́ɔ ásôŋtanné. 15 Á mbále, bootya ene póndé ápɛ chii, póndé ké ehéé echě béláá mbéndé é Mosɛɛ, ébɛlé ébɛ́ byánán abad ákútɛ́né bɔ́ nsôŋtɛn nyaa eche béehɛlɛ́ɛ́ chǒm éche béláaʼɛ́ abíi. 16 Boŋ nzé bɔ́ ké ahéé adúbpé Sáŋgú Yesuɛ, chǒm éche ébâg nɛ̂ŋgáne abad éche ékutan bɔ́ nsôŋtɛn ébɛlé éhide. 17 Bɔɔb-pɔɔ́, Sáŋgwɛ́ɛ́ adíi Edəə́dəŋ. Kéhéé áde Edəə́dəŋ éche Sáŋgwɛ́ɛ́ édíí, bad béēbāgkē á mehaŋ-tê. 18 Syánē ábe Dyǒb áhúdé abad áde dénkūtɛ̄n syánē eʼsó, abɛ́ ádɛ̄d ábɛleʼ bad bébíí ngáne ehúmé éche Sáŋgwɛ́ɛ́ épédé abɛ́. Bényíneʼ bán abɛlé syánē ngáne bad ábe bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Edəə́dəŋ éche Ésáá éhəŋlan syánē ahəŋlɛn ne ahəŋlɛn âbɛ́ ngáne Yesuɛ âbɛl bad bényîn ngáne ápédé ngíne abɛ́. Sáŋgwɛ́ɛ́, mɔ́ awě adé Edəə́dəŋ, mɔ́ abɛle ḿmɛ́n mekan.

4

Yesuɛ alúmté syánē ngáne Dyǒb ápédé abɛ́

1 Ngɔl echě Dyǒb ádíí chɔ́ ekəə́ boŋ sékaléʼ ḿmɛ́n nkalaŋ. Né-ɔɔ́, séedonlé mekuu ámbīd âkal mɔ́. 2 Séebɛnlé mekan mé eʼsôn ḿme bad bébɛlɛɛ́ á mesɔɔm-tê. Séēdōgnɛ̄ɛ̄ nyé ehɔ́b é nsəl, séēhə̄ŋlān-naá eyale é Dyǒb âdog nyé. Boŋ pɛn, sêyə́gteʼ bad eyale é Dyǒb nyaa echě bad bɛ́sōŋtɛ̄nnē chɔ́. Ngáne séyə́gtɛɛ́ eyale é Dyǒb ne nlém nhɔ́g, modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b á nlém-tê aá sêdoge mɔ́. Sêbíí bán Dyǒb ábíí kéchéé éche sébɛlɛɛ́. 3 Nzé doŋge á bad béehɛle nkalaŋ ḿ bwâm ḿme séyə́gtɛɛ́ asôŋtɛn, né édíi wɛ́ɛ ábê bad béedúbpɛɛ́ mɔ́. Ngáne béēdūbpɛ̄ɛ̄ Dyǒb béebáá ne mɔ́. 4 Satanɛ, nkamlɛnɛ a nkǒŋsé, akamlan mewêmtɛn ḿme bad ábe béedúbpe Krǐstəə. Béehɛlɛ́ɛ́-sɛ bésóŋtɛ́n bán nkalaŋ ḿ bwâm ńlûmte ngáne Krǐstəə ápédé etógnɛ́n abɛ́. Krǐstəə adíí nɛ́ɛ Dyǒb děn. 5 Nê dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ séēkālē tə̂ŋgɛne échɛd yə̌l. Boŋ sêkanle nyé bán Yesuɛ mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́. Sêdíī bembəledɛ ábɛ̄n áyə̄l e Yesuɛ. 6 Dyǒb áde dénhɔ̄b aá, “Eʼnyínɛn bé ekíde éʼbɛ̂ wɛ́ɛ ehíntɛ́n énsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́,” mɔ́ abɛlé ḿmē nkalaŋ tə̂ŋgɛne Yesuɛ âbɛ́ nɛ̂ŋgáne eʼnyínɛn bé ekíde ábe éʼpɛneʼ syánē á nlém-tê. Syánē baásyə̄ə̄l ábe dedúbpé Yesuɛ bɔ́ɔ̄ Dyǒb ábɛ́nlé nɛ̂. Dyǒb ábɛ́lé nɛ̂ âbɛl boŋ bad bébíi nɛ́n bán mɔ́dé etógnɛ́n abíi áde bad bɛ́bīīʼɛ́ bán Yesu Krǐstəə adíí nɛ́ɛ mɔ́.

7 Boŋ nkalaŋ ḿme Dyǒb ábágé sé âkal, ńdíi chǒm éche étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́. Sêdíi nɛ̂ŋgáne mbeé e mɔg echě chǒm édíí áte. Nɛ́n ábɛ́nlédé âbɛl boŋ bad bébíi nɛ́n bán ngíne echě echabé ámīn ehúú ne Dyǒb saké ne sé. 8 Sêkude nyaa é ndutul híin boŋ séēlyə̄gɛ̄ɛ̄ áwēd-te. Doŋge á póndé séebyɛ́ɛ́ʼɛ́ dyam áde sébɛlɛɛ́, boŋ séehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n bán Dyǒb déelúmédté se chǒm éche sétə́ŋgɛ́né abɛl. 9 Bad bétagte se póndé tɛ́ boŋ Dyǒb déetɛdtɛɛ́ sé. Bélɔ́gne sé, boŋ Dyǒb déekwɛntánné aá béwúu sé. 10 Kéhéé áde sékagké âkal nkalaŋ ḿ bwâm sêhédé á nlém-tê nɛ́n bán bad béhɛdeʼ sé awúu ngáne bénwūū-ʼɛ́ Yesuɛ, boŋ bad bébíí bán Yesuɛ adé á aloŋgé, mɔ́-ʼaá ahâg sé ngíne áte abɛ́ áde sédíí á aloŋgé. 11 Sêbíí nɛ́n bán kénɛ́ɛ sédíí á aloŋgé bɔɔb, sêdé bɛnbɛn ne kwééd póndé tɛ́ áyə̄le sêbɛnle Yesuɛ. Nɛ́n ádé âbɛl boŋ bébíi bán Yesuɛ adé á aloŋgé, mɔ́-ʼaá ahâg sé ngíne áte abɛ́ áde sédíí á aloŋgé. 12 Né-ɔɔ́, sêkwɛ̌ntɛ́né kwééd âbɛl boŋ nyékud aloŋgé áde déemaáʼ.

13 Sêdíi melemlem ngáne mod awě ahɔ́bé ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán “Ndúbpé wɛ, né-ɔɔ́, nkaleʼ tə̂ŋgɛne wɛ.” Melemlem ngáne ane mod ándūbɛ̄ɛ̄ Dyǒb, sémpē sêdúbpé Dyǒb, sémpē sêdíi sêkale-ʼɛ tə̂ŋgɛne mɔ́. 14 Sêbíí bán Dyǒb áde ápúúdté Sáŋgú Yesuɛ dɛ́puúd-tɛ sémpē âbɛ́ á aloŋgé ámpē ne Yesuɛ. Dyǒb dɛ́pɛɛ́n-nɛ sé ne nyé wɛ́ɛ ádíí. 15 Metake mésyə̄ə̄l ḿme sékudɛɛ́ médíi âwóŋgɛn nyé, âbɛl boŋ nzé bad híin béwógé eyale é Dyǒb, nsimé ń Dyǒb mɛ́bɛ̌l békūd alagsɛn dé mbéb, bɛ́bǔd-tɛ mɔ́ aságnɛ́n. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad híin békɛnéʼ Dyǒb.

16 Né-ɔɔ́, séedonlé mekuu ámbīd âkal nkalaŋ ḿ bwâm, kénɛ́ɛ édíí bán ngíne esudeʼ sé á yə̌l, kénɛ̂ Dyǒb áwedeʼ sé nlém á abum, áhāg-kɛ sé ngíne áte mbwɛ tɛ́. 17 Baá metake ábe sékudɛɛ́ bɔɔb béesaá ábe sétagtɛɛ́ nlém á abum. Sêkude metake bɔɔb boŋ ehúmé éche ébɛ̄ ne sé échǎb ámīn nyaa echě séekamtɛ́nné metake ḿme sékúdé á nkǒŋsé wɛ́n, ébɛ̄-ʼɛ ne sé á ngíndé ne á ngíndé. 18 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ séenyínéʼ metake ḿme sékudɛɛ́ bɔɔb nɛ́ɛ dyam. Boŋ sêbǎnné nlém áyə̄l e bwěm ábe Dyǒb ákóŋnédé sé, kénɛ́ɛ édíí bán séenyínɛ́ɛ́ bɔ́. Bwěm ábe sényínɛɛ́ bɔɔb éʼdé dásɔ̄ áyə̄l e esóŋ é póndé, boŋ bwěm ábe séehɛlɛ́ɛ́-sɛ sênnyín bɔɔb, bɛ́bē á ngíndé ne á ngíndé.

5

Dɛɛ́kǔd yə̌l ékɔ̄ɔ̄lē ádyōb

1 Sêbíí nɛ́n bán échɛd yə̌l éche sébɛ́ɛ́né á nkǒŋsé edíi nɛ́ɛ eʼbem ábe sédyɛɛʼɛ́ áte. Nzé bépáá ábɛ̂ eʼbem, sêbíí nɛ́n bán sêwóó ndáb ádyōb echě moonyoŋ éelóoʼɛ́. Dyǒb dɔ́ɔ álóoʼ chɔ́, ěbɛ̄-ʼɛ á ngíndé ne á ngíndé. 2 Sêkɔɔmad áte bɔɔb á ebem-tê wɛ́n, sêwane áte bán ene ndáb echě ebídeʼ ádyōb ékútɛn sé ngáne mbɔ́té ékútanné mod. 3 Nzé sêdé ene ndáb áte, séebáá nɛ̂ŋgáne mod awě adé nsôb. 4 Abɛ́ɛn áde sébɛ́ɛ́né enɛ́n yə̌l á nkǒŋsé te wɛ́n, sêkɔɔmad áte adenled áde nɛ́n ádénlédé sé. Éesaá nɛ́n bán sêhɛde enɛ́n yə̌l e nkǒŋsé ahúd, boŋ sêhɛde yə̌l ékɔ̄ɔ̄lē eche edé ádyōb, âbɛl enɛ́n yə̌l e nkǒŋsé echě ewâg émaa, étim yə̌l echě ěbɛ̄ á aloŋgé. 5 Dyǒb dɔ́ɔ ábóŋsɛ́né syánē âkud ḿmɛ́n nhəŋlɛ́n alómmé-ʼɛ syánē échē Edəə́dəŋ éche Ésáá âlúmed nɛ́n aá ádɛ́n akan dɛ́bɛnléd.

6 Né-ɔɔ́, póndé tɛ́ɛ́ desumeʼ nlém nɛ́n bán abɛ́ áde dédíí ne échɛ́n yə̌l á nkǒŋsé, deésaá hǒm ahɔ́g ne Sáŋgwɛ́ɛ́. 7 Sêdé á aloŋgé á nkǒŋsé ne échɛ́n yə̌l, áyə̄le sêdúbpé mɔ́ saké ngáne sényínɛɛ́ mɔ́. 8 Sêsumé nlém nɛ́n bán ǎbɛ syánē yə̌l ékɔ̄ɔ̄lē, sêhɛde-ʼɛ échɛd yə̌l é nkǒŋsé atɛde âkɛ dɛ́bɛ́ ne Sáŋgú Yesuɛ. 9 Né-ɔɔ́, ḿmɛd nlém ńsyə̄ə̄l ńtə́ŋgɛ́né abɛ́ âwóged Yesuɛ menyiŋge áyə̄l e kéchéé éche débɛlɛɛ́, ké ébɛ́ bán sêdé ne échɛd yə̌l á nkǒŋsé, kéʼɛ séēsaá ne chɔ́. 10 Syánē mod tɛ́ɛ́ ǎtyēēm á nkáásé áʼsō ábe Yesu Krǐstəə epun éche ákāādtē moosyəə́l, tə̂ŋgɛne mekan ḿme ábɛ́lé á póndé echě ábédé á nkǒŋsé. Mod tɛ́ ǎkǔd nsábe tə̂ŋgɛne mekan mé bwâm kéʼɛ mé mbéb ḿme ábɛ́lé.

Âbɛ́ á nchemtɛn ne Dyǒb

11 Ngáne sébíí bán Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎkāād bad, sébagé-ʼɛ mɔ́ edúbé, sêwaneʼ áte nɛ́n bán bad bésôŋtɛn nɛ́n bán nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ ńdé mbále. Dyǒb ábíí nyaa é bad éche sédíí, mbíí-ʼɛ mɛɛ́ nyémpē nyêbíí nyaa é bad éche sédíí, ndúbpé-ʼɛ mɛɛ́ nyêbíí-ʼɛ bán sêkale mbále. 12 Séehɔ́bɛ́ɛ́ mekan mé bwâm tə̂ŋgɛne échɛd yə̌l ámpē. Boŋ pɛn sêhɛde bán nyéwôŋ nzɔm âbɛ́ɛn sé kúmbe, âbɛl boŋ nyéwôŋ dyam âláa bad ábe bédé kúmbe áyə̄l e mekan ḿme bébɛlɛɛ́ ḿme bad bényínɛɛ́, saké áyə̄l e mekan ḿme médé bɔ́ á nlém-tê. 13 Doŋge á bad béhɔ́be bán sêhɔ́be mekan nɛ́ɛ bad ábe nló méēsáaʼɛ́ áte. Nzé nɛ̂ ádé mbále, né Dyǒb dɔ́ɔ sébagɛɛ́ edúbé. Nzé sêhɔ́be mekan nɛ́ɛ bad ábe nló ńsáá áte, né âwóŋgɛn nyé dɔ́ɔ séhɔ́bɛɛ́. 14 Edəŋge éche Krǐstəə chɔ́ɔ étédé sé nlém á abum âbɛl mekan ḿme sébɛlɛɛ́, áyə̄le sêmadé á nlém-tê nɛ́n bán Krǐstəə awédé á nló ḿ moosyəə́l. Né-ɔɔ́, édé nɛ̂ŋgáne moosyəə́l áwédé. 15 Anwɛ́ á nló ḿ moosyəə́l âbɛl boŋ bad ábe bédé á aloŋgé, aloŋgé ádāb déēlūmtē bán bédé á aloŋgé áyə̄l echâb děmpɛn. Boŋ pɛn bédé á aloŋgé áyə̄l e Krǐstəə, mɔ́ awě anwɛ́, boŋ Dyǒb ápūūd-tɛ mɔ́ á nló ḿmāb.

16 Né-ɔɔ́, bootya bɔɔb, déēnɔ̄nē mod nyaa eche moonyoŋ ánɔnɛɛ́. Kénɛ́ɛ édíí bán sênɔnéʼáá Krǐstəə á nyaa e moonyoŋ, séēnɔ̄nɛ̄ɛ̄ mɔ́ nɛ̂ ámpē. 17 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě adé mod nhɔ́g ne Krǐstəə, adíi nhəgtéd mékɔ̄ɔ̄lē. Ḿmē mbɛltéd mé nchun ńsyə̄ə̄l ḿmáá atóm awóó-ʼɛ mbɛltéd mékɔ̄ɔ̄lē ńsyə̄ə̄l bɔɔb. 18 Ḿmɛ́n mbɛltéd mékɔ̄ɔ̄lē ńhúú ne Dyǒb. Abɛlé syánē detimé ásē ne Krǐstəə, abagé-ʼɛ syánē nsɔ́n âkale bad nɛ́n bán béhɛle bébɛ̂ nsaŋ ne Dyǒb. 19 Chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi áyə̄l e kwééd echě Krǐstəə áwédé á awɔg. Dyǒb ábɛ́lé bad bépédé á nchemtɛn ne mɔ́. Dyǒb déētóoʼáa mbéb ḿme bad bébɛ́lé, abagé-ʼɛ syánē nsɔ́n âkale bad nɛ́n bán béhɛle bébɛ̂ nsaŋ ne Dyǒb. 20 Aláa áde Dyǒb álâŋgɛɛ́ sé mekan âláa bad sêdíī bad ábe béhɔ́bpe Krǐstəə. Sêsíme nyé etúu áte á dǐn á Krǐstəə nɛ́n nyépɛ á nchemtɛn ne Dyǒb. 21 Dyǒb dêmpwɛ̌d Yesuɛ âtag áyə̄l e mbéb ńsyə̄ə̄l ḿme syánē débɛ́lé. Yesuɛ enkêmbɛnlé mbéb ké nhɔ́g, boŋ kénɛ̂ ankwɛntɛ́n atag áwɛd nló. Dyǒb álágsɛ́né syánē mbéb ahɔ́be-ʼɛ aá déēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mbéb ámpē melemlem ngáne mɔ́mpē éebɛlɛ́ɛ́ mbéb.

6

1 Né-ɔɔ́, sé ábe sêbɛleʼ nsɔ́n ń Dyǒb ne Dyǒb, sêcháa nyé nɛ́n bán nsimé ń Dyǒb ḿme nyékudɛɛ́ méēbāg ngɛ̂n. 2 Dyǒb áhɔ́bé ngáne éténlédé nɛ́n aá,

“Áde póndé épédé echě etə́ŋgɛ́né, menwóg chǒm éche nyéhɔ́bé.

Áde epun é eʼsoósoŋ-ʼɛ épédé, menwóŋgɛ́n nyé.”

Nyénɔneʼ póndé nɛ́n bɔɔb echě etə́ŋgɛ́né, eche nyétə́ŋgɛ́né nsimé ń Dyǒb akud. Nyénɔneʼ, epun épédé éche nyéhɛle nyékud eʼsoósoŋ.

3 Séekə́ə́ʼɛ́ modmod nzii, âbɛl boŋ awusé déēnyīnnād áyə̄l e nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́. 4 Boŋ pɛn, nɛ̂ŋgáne bembəledɛ bé Dyǒb, sêlûmteʼ yə̌l nyaa ésyə̄ə̄l âbɛ́ bad ábe bébɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. Sêwánlé eʼkaŋ bé nlém éʼ ngíne tə̂ŋgɛne metake ḿme sékudɛɛ́, tə̂ŋgɛne aloŋgé áde álɛnlad sé áte, ne ndutul éche étáne sé. 5 Sêkude mbɛ́te, béhâg sé á mbwɔg, ndun e mod empɛɛ́n epuutéd béchodé sé yə̌l áte, sêbɛle ntǔ ń ngíne, sénaŋgéʼ eʼpin, sédyɛɛ́-ʼɛ nzaa. 6 Sêlûmteʼ ámpē bán sêdíi bembəledɛ bé Dyǒb abɛl áde sébɛlɛɛ́ mekan mé bwâm ne eʼsáŋ bé nlém, abɛ áde Dyǒb ábágé sé nsôŋtɛn âbíi aloŋgé áde sétə́ŋgɛ́né awóŋ, awɛsɛn áde séwɛsanné, ne awóon áde séwóŋné bad bémpēe nlém ḿ bwâm. Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ élyə́gte sé, sêdəə́-ʼɛ moosyəə́l ne nlém nhɔ́g. 7 Nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́ ńdíi nkalaŋ ḿ mbále, ngíne e Dyǒb chɔ́-ʼaá sébɛnladté âkal mɔ́. Abɛl áde sébɛlɛɛ́ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né ábɛ́lé bad béewóoʼɛ́ dyam dé mbéb ké ahɔ́g âbán sé á yə̌l. 8 Sɛ́ɛ̄bɛ̄ sébɛnlé Dyǒb ké békɛn sé, kéʼɛ béekɛneʼ sé. Ké bad béhɔ̄bē sé mekan mé mbéb áyə̄l kéʼɛ mekan mé bwâm. Bad béhɔ́be bán sêlúmté bán sêdé ndín é bad éche séēsaá, boŋ sêdíi bad ábe séhɔ́bé bán sêdé. 9 Bad bébíí sé bwâm boŋ bémpēe bényíneʼ sé bán sêdíi bad ábe béesɛ̌ dyam dé abɛlɛn. Bad béwêmtan bán séebáá á aloŋgé boŋ kénɛ̂ sêdíi sêdé á aloŋgé. Sêkude metake á mekáá mé bad boŋ kénɛ̂, béewúúʼɛ́ sé. 10 Sêdé á ndutul tê, boŋ kénɛ̂, sêwóge menyiŋge póndé ésyə̄ə̄l. Kénɛ́ɛ édíí bán séebudɛɛ́ chǒm awóŋ, boŋ kénɛ̂ nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́ ḿbɛ́lé bad híin bédúbpé Dyǒb. Né-ɔɔ́ nɛ̂ ábɛ́lé bébúdé bwěm awóŋ bɔɔb. Kénɛ́ɛ séewóoʼɛ́ chǒmchǒm, nhɔn ń Dyǒb ńdíi ḿmɛ̄d.

11 Á-bad bé dyad á Kɔrinto, sêtěnlé nyé chǒm ésyə̄ə̄l ésebán sêkoŋnad nyé dyamdyam. Sêlûmte-ʼɛ ngáne nlém ńdíí sé áte áyə̄l echɛ̂n. 12 Sêdəə́ nyé, séebáá-ʼaá alúmed bán sêdəə́ nyé. Nyé pɛn nyêlûmte sé nɛ́n nyéēdəəʼɛ́ sé. 13 Nhɔ́be áwɛ̄n bɔɔb nɛ́ɛ ábêm bǎn. Nyémpē nyédəŋ sé ngáne sémpē sédə́ə́ nyé.

Nyéēbɛ̄lēʼ mekan ḿme bad
ábe béēdúbpe Krǐstəə bébɛlɛɛ́

14 Nyéebág nlatɛ́n ne bad ábe béēdúbpe Krǐstəə. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad ábe bétə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, béewóoʼɛ́ dyam abɛlɛn mekan ḿme eʼbébtéd éʼ bad bébɛlɛɛ́. Eʼnyínɛn bé eʼkíde béewóoʼɛ́ dyam abɛlɛn ehíntɛ́n. 15 Krǐstəə eewóoʼɛ́ dyam abɛl ne Satanɛ. Mod awě adúbpé Krǐstəə eewóoʼɛ́ dyam dé abɛlɛn mod awě eedúbpe. 16 Ndáb-e-Dyǒb eewóoʼɛ́ dyam dé abɛlɛn ndáb echě bad bébɛnlɛɛ́ myǒb mémpēe. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le dedíi ndáb e Dyǒb, Dyǒb áde ádé á aloŋgé. Édé nɛ́n ngáne éténlédé bán Dyǒb áhɔ́bé aá,

“Mɛ́bɛ̄ ne ábêm bad, ńdyɛ̄ɛ̄-ʼɛ áwāb.

Bɛ́bɛlé mɛ nɛ̂ŋgáne ádab Dyǒb, mɛ-ʼɛ mɛ́tēd bɔ́ nɛ̂ŋgáne ábêm bad.”

17 Sáŋgwɛ́ɛ́ alâŋge ábē bad aá,

“Né-ɔɔ́, nyétɛde, nyéebág-kɛ ne bad ábe béedúbpe mɛ.

Nyéewóóʼ dyam abɛl ne eʼbébtéd é mekan ḿme bébɛlɛɛ́.

Mɛ̌kǒb-pɛ nyé nɛ́ɛ ábêm bǎn.

18 Mɛ́bɛ̄ nyé sáá,

nyé-ʼɛ nyɛ́ɛ̄bɛ̄ ábêm bǎn.

Mɛ Dyǒb á Ngum mɛ-ɛɛ́ nhɔ́beʼ.”

7

1 A-baányaŋ bé edəŋge, ngáne Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́díi awesyánē Sáá, syánē-ʼɛ debɛ́ ábe bǎn, détɛde mekan ḿme méwɔ́gte syánē mbinde á ekob é yə̌l ne á edəə́dəŋ. Syánē débɛ Dyǒb edúbé, déwôŋ-ʼɛ aloŋgé áde ásáá, nɛ̂ dɛ́bɛ̌l débagé Dyǒb edúbé ngáne éhɛdnadté.

Paalɛ adé menyiŋge

2 Nhɛde mɛɛ́ nyédəŋ sé ne nlém ńsyə̄ə̄l. Séēpānnɛ̄ɛ̄ modmod, séēbɛ̄ltɛ̄ɛ̄ modmod mbéb, séēdōgɛ̄ɛ̄-ʼɛ modmod. 3 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n âhɔ́b nyé. Mensébé nyé atele nɛ́n mɛɛ́, sêdəə́ nyé bwâmbwam, ké á kwééd kéʼɛ á aloŋgé, dɛ̌bɛ̄ debɛ́ mod nhɔ́g. 4 Nkumne nyé ekáá á tə̂l. Mbɛ́ɛ́né nyé kúmbe. Nyêwédé mɛ nlém á abum bwâmbwam nyaa echě ńtómtɛ́né menyiŋge abɛ́ kénɛ́ɛ sékudɛɛ́ metake bwâmbwam.

5 Áde sépédé á mbwɔ́g e Masɛdonia, sênkênkɔ́mɛ́ɛ́ áte. Sêkudéʼáá metake nyaa ne nyaa. Bad bépentánnáá ne sé mbwɔ́g-kɛ ḿbɛ́ sé áte áyə̄le sêkǎmtánnáá nyé. 6 Boŋ Dyǒb áde áwéde bad ábe béēwóo eʼlyə́g bé nlém, nlém á abum, dénwēd syánē nlém á abum alóm áde ánlōmmē Titusɛ áwesyánē. 7 Saá-kaá échē epɛ chěmpɛn êmbɛl sêwóg menyiŋge, boŋ awéd áde nyénwēdtē mɔ́ nlém á abum dénwōgēd sé menyiŋge. Anláá sé ngáne nyédə́ə́ mɛ anyín bwâmbwam, aláá-ʼɛ sé ngáne nyénwōgkē pél áyə̄le ndutul eche ebédé nyé á nlém-tê ngáne nyénkênwógédté mɛ menyiŋge. Anláá-ʼɛ mɛ ngáne nyéwóó nlém áte âbɛ́ mɛ ámbīd. Áde Titusɛ áláŋgé sé ḿmɛ́n mekan, membɛ́ menyiŋge bwâmbwam.

8 Kénɛ́ɛ édíí bán ene kálag echě mêntelɛɛ́ nyé enwógéd nyé ndutul, meésaá ngɔl nɛ́n mɛ nténlé nyé chɔ́. Kénɛ́ɛ édíi nɛ́n bán membɛ́ ngɔl atel áde mêntenlé chɔ́, nnyíné nɛ́n mɛɛ́ echem kálag echě ńténlé nyé ewiídé nyé nɛ̂ á esóŋ é póndé. 9 Boŋ bɔɔb ndé menyiŋge, saké áyə̄le ménwōgēdtē nyé ndutul, boŋ áyə̄le ndutul eche nyénwōgkē ebɛlé nyêhə̌ŋlɛ́né ádɛn abɛ́ dé mbéb nyêbɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Nyênwóg ndutul ngáne Dyǒb áhɛ́déʼáá aá nyéwôg. Né-ɔɔ́, ndutul ké ehéé echě sêmbɛnlé boŋ nyêwóg, enkêmbébɛ́nné nyé. 10 Nzé ndutul edé mod á nlém-tê ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, ane mod abɛlé ahəŋlɛ́n áde abɛ́ dé mbéb ábɛléʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Nɛ́n ábɛleʼ ane mod ákūd eʼsoósoŋ, nɛ̂ déewiidɛ́ɛ́ modmod ámpē. Boŋ bad ábe bédúbpé Dyǒb, ndutul echě edé bɔ́ á nlém-tê áyə̄le bédíí baányoŋ ebɛleʼ béwâg á edəə́dəŋ. 11 Boŋ ndutul embɛ́ nyé á nlém-tê ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá ébɛ̂. Né-ɔɔ́, nyénɔneʼ chǒm éche nɛ̂ ápíínédé nyé. Nyêhɛdéʼáá bán ḿbíi nɛ́n mɛɛ́ nyêwane áte âlúmed bad nɛ́n bán nyéēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ awusé ké ahɔ́g bɔɔb. Meliŋgá mémbɛ̄ nyé áte nɛ́n bán ábê bad bébɛ́lé awusé á etûn é póndé nyêdé ahɔ́b bán nyêlâŋge bɔ́ bán bésôg mbéb abɛl. Nyênwóg mbwɔ́g nɛ́n bán Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n nyé nzé nyêdé nyêbɛle échɛ́n ndín é mekan. Nyêndəŋ mɛ anyín bwâmbwam, nyênwóŋ nlém âbɛ́ mɛ ámbīd, nyékɔ̄gsān-nɛ bad ábe bébɛle mbéb. Abɛl áde nyébɛ́lé ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, álúmté sé nɛ́n bán nyéēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mekan mé mbéb. 12 Né-ɔɔ́, kénɛ́ɛ ńtélé ene kálag, menkêntenlé chɔ́ áyə̄le mod awě abɛlé epandé kéʼɛ mod awě bépánné boŋ ntelé chɔ́ âbɛl boŋ nyébíi áʼsō éʼ Dyǒb nɛ́n bán nyêkoó sé adəŋ. 13 Nê dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ nyéwēdē sé nlém á abum.

Saá-kaá eʼwéd bé nlém á abum běnpɛn, boŋ sêmbɛ́ menyiŋge bwâmbwam anyín áde sénnyīnnē Titusɛ adé menyiŋge áde ápédé. Anláá sé ngáne nyébɛ́lé boŋ asóg atag áte. 14 Membɛ́ kúmbe âláa Titusɛ ngáne nyédíí bad bé bwâm, nyênkênwógéd-taá mɛ eʼsôn áyə̄le nyênlúméd nɛ́n bán mekan ḿme ménlāāʼɛ́ mɔ́ médé mbále, ngáne mekan mésyə̄ə̄l ḿme sénlāāʼɛ́ nyé médíí mbále. 15 Nɛ̂ ábɛ́lé ḿme nlém ńtimeʼ áwɛ̄n tómaa ké ngen eʼsó, akamtɛn áde ákamtanné ngáne nyé moosyəə́l nyénwōŋgē nlém âbɛl mekan ḿme ánlāāʼɛ́ nyé aá nyébɛl. Nlém ńtime mɔ́ áwɛ̄n ámpē nzé akǎmtɛ́né ngáne nyênkobpé mɔ́ ne edúbé, nyêwóŋgɛ́n-nɛ mɔ́ ne nlém nhɔ́g. 16 Ndé menyiŋge áyə̄le nsumé nlém ńsyə̄ə̄l áwɛ̄n.

8

Bad bé Krǐsto bétə́ŋgɛ́né
bad ábe bétógnɛ́né awôŋgɛn

1 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ, sêhɛde bán nyébíi nɛ́n bán Dyǒb ábágé ḿmē nsimé wɛ́ɛ bad bé Dyǒb ábe bédé á mwembé ḿme ńdé á mbwɔ́g e Masɛdonia âbɛl boŋ bésále ekáá áte. 2 Békúdé metake mé ngíne ḿme mékəge bɔ́ áte bwâmbwam. Kénɛ́ɛ édíí bán bédé atóg bwâmbwam, bésánlé ekáá áte bwâmbwam, bédé-ʼɛ menyiŋge. 3 Ndé mbóŋ nɛ́n mɛɛ́, bêmbɛ̌ chǒm éche bénwōŋgē, béntōmtɛ̄n-nɛ abɛ tómaa chǒm éche bémbɛ̄ɛ̄ bébageʼ. Bébágéʼáá-ʼɛ ngáne nlém ḿmāb ménlāāʼɛ́ bɔ́. 4 Bénchāŋ syánē bwâmbwam âbɛ́ menyiŋge âwóŋgɛn bad bé Dyǒb bé Jerusalɛm ngáne bɔ́mpē bébɛlɛɛ́. 5 Bêmbɛ̌l tómaa ngáne sénwēmtɛ̄nnē. Bénsēbē ádāb aloŋgé abɛ á mekáá ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́. Ámbīd enɛ̂ bêmbɛ̌ ádāb aloŋgé áwɛd mekáá ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá bébɛl. 6 Né-ɔɔ́, sêcháaʼ Titusɛ awě ambootéd ḿmɛ́n nsɔ́n ne nyé nɛ́n bán ádíi áwôŋgan nyé, ḿmɛ́n nsɔ́n ḿme nyésánlé ekáá áte, nyébāgē-ʼɛ bad kéchéé éche bétógnɛ́né ne nlém nhɔ́g, nyépid mɔ́ á asóg. 7 Bɔɔb-pɔɔ́, nyêbɛle bwâm á menzii mésyə̄ə̄l. Adúbe áwúú nyé áte. Nyêkaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm, nyêbíí mekan mé Dyǒb, nyêwóó nlém âwóŋgɛn bad nyêdəə́-ʼɛ sé bwâmbwam. Né-ɔɔ́, sêhɛde bán nyébɛle bwâm, kə́ə́ŋne âsále ekáá áte, nyébage-ʼɛ bad kéchéé éche bétógnɛ́né.

8 Meékamlánné nyé âbɛl nɛ́n. Boŋ ngáne ńnyíné bad ábe bédúbpé béwôŋgan bad bémpēe, nhɛde mɛɛ́ nyémpē nyélúmed ngáne nyédə́ə́ bad bémpēe. 9 Nyêbíí ngáne echɛd Sáŋ, Yesu Krǐstəə áwôŋganné nyé âsale ekáá áte. Kéchéé éche Dyǒb áwóó mɔ́ awóó. Boŋ kénɛ̂ á etútú échɛ̄n antɛdé ḿmē nhɔn ńsyə̄ə̄l ádyōb ápɛ̄ á nkǒŋsé abɛ́ nɛ́ɛ ntógétōke ḿ mod. Ambɛ̌l nɛ̂ âbɛl boŋ nyékud nnam ḿme Dyǒb ábagɛɛ́ bad.

10 Mbage nyé elébé nɛ́n mɛɛ́, mwɛ̌ ḿme ńtómé nyêmbɛ́ bad bé eʼsó âwóŋ nlém âwóŋgɛn bad, nyêmbɛ́-ʼɛ bad bé eʼsó âbooted bad awôŋgɛn. 11 Bɔɔb-pɔɔ́, nyêtə́ŋgɛ́né nsɔ́n ḿme nyébóótédé amad. Nê dɛ́bɛ̌l bad bébíí nɛ́n bán nyêdé mboŋsɛ́n âbɛ ngáne nyéwóó âpid-tɛ nɛ̂ á asóg melemlem ngáne nyêmboŋsɛ́nné âbooted nɛ̂. 12 Nzé ewóó ḿmê nlém âbɛ mod chǒm ngáne éwóó chɔ́, ébɛlé ékobnéd ne Dyǒb. Dyǒb déehɛdɛ́ɛ́ aá mod ábɛ tómaa chǒm éche áwóó.

13 Meehɔ́bɛ́ɛ́ mɛɛ́ nwôŋgɛn ḿme nyébagɛɛ́ bad ńwôŋgɛn bɔ́ boŋ nyé běn nyébɛ̂ á metake-tê, boŋ nhɛde mɛɛ́ nyé moosyəə́l melemlem, nyéwôŋ chǒm éche ékwógnédé nyé mod-tɛ́ɛ́. 14 Bɔɔb-pɔɔ́ abud áde nyébúdé bwěm awóŋ, nyéwôŋgan bad ábe bédíi béhɛdeʼ, âbɛl boŋ á póndé eche nyémpē nyɛ́tōgnɛ̄nnē bɔ́mpē bɛ́wōŋgɛ̄n nyé. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l mod tɛ́ɛ́ ǎwōŋ. 15 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Mod awě ambud awóŋ, enkênwóŋgé tómaa ngáne ántōgnɛ̄nnē, awe mɔ́-ʼɛ enkêmbud awóŋ, andíi anwóŋ ngáne ántōgnɛ̄nnē.”

Bélómé Titusɛ bɔ́ á Kɔrinto

16 Nságnan Dyǒb abɛ áde ábágé Titusɛ ámpē nlém âwóŋgɛn nyé melemlem ngáne ábágé mɛ. 17 Titusɛ eépāgkē áwɛ̄n áyə̄le sélāŋgē mɔ́ bán apɛ, boŋ apag kə́ə́ŋ ne áyə̄le awóó ḿmê nlém âpɛ, apag áyə̄le mwěn adəə́ apɛ. 18 Sêlômne mɔ́ mwǎnned a Krǐsto ampée. Anɛ́n mwǎnned a Krǐsto, abyɛ́ɛ́né átîntê e mwembé ńsyə̄ə̄l akal áde ákalɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm. 19 Saké alóm áde sélómɛɛ́ mɔ́ děmpɛn, mwembé mêmpwɛd mɔ́ âhoon sé ngáne sébɛlɛɛ́ nsɔ́n âwóŋgɛn bad âbɛl boŋ edúbé éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ényînned ne âlúmed nɛ́n bán sêwóó ḿmê nlém âwóŋgɛn bɔ́.

20 Séēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ bán modmod áhɔ̂b dyam dé mbéb tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n nsɔ́n mé asále dé ekáá áte ḿme sébɛlɛɛ́. 21 Sêwóó nlém âbɛl dyam áde átə́ŋgɛ́né saké áʼsō ábe Sáŋgwɛ́ɛ́ děmpɛn boŋ kə́ə́ŋne áʼsō éʼ baányoŋ.

22 Sêlómeʼ mwǎnned a Krǐsto áwɛ̄n nchoo ne Titusɛ bɔ́. Alúmté sé á menzii híin aá mɔ́wōō nlém áte âwóŋgɛn nyé. Bɔɔb-pɛ áde ályə́gé nlém áwɛ̄n, anǎbpé nlém awóŋ âwóŋgɛn nyé. 23 Titusɛ mɔ́ ne mɔ́ ayɔ̌gké mɛ ahoon âbɛl nsɔ́n âwóŋgɛn nyé. Ábíníí bǎnned bé Krǐsto ábe békag ne Titusɛ bédíi bad ábe mwembé mélómé á dǐn ádāb, kéhéé-ʼɛ wɛ́ɛ békíí mam ḿme bébɛlɛɛ́ mépiinad Krǐstəə edúbé. 24 Né-ɔɔ́, nyélúmed ábɛ́n bad nɛ́n bán nyêdəə́ bɔ́. Abɛl áde nyɛ́bɛnlé nɛ̂, mwembé ḿme ńlómé bɔ́ mɛ́sōŋtɛ̄n nɛ́n bán nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ sékumné nyé ekáá á tə̂l.

9

Békag bad bé Krǐsto bé
Jerusalɛm mɔné asaŋned

1 Bɔɔb-pɔɔ́, éesaá etógnɛ́n mɛ âtele nyé tə̂ŋgɛne nsɔ́n ḿme séwôŋganné bad bé Dyǒb. 2 Mbíí nlém ḿme nyéwóó áte áwôŋgɛn bɔ́, mbɛ́ɛ́né-ʼɛ nyé kúmbe awóŋ áde nyéwóó nlém âwóŋgɛn bad ábe bédé á mbwɔ́g e Masɛdonia. Menláá bɔ́ nɛ́n mɛɛ́, “Nyé ábe nyêdé á mbwɔ́g e Akaya, nyêmbé mboŋsɛ́n se mpú-mwɛ̌ âbɛ bɔ́ mɔné.” Nlém ḿme nyéwóó âwóŋgɛn bad ńtédé bɔ́ bad híin nlém á abum âbɛl melemlem. 3 Bɔɔb-pɔɔ́, nlómeʼ ábɛ́n bǎnned bé Krǐsto áwɛ̄n, âbɛl boŋ ahɔ́b áde séhɔ́bɛɛ́ bán sêkumne nyé ekáá á tə̂l déēbāg bán sêkale metóm. Boŋ ébɛ̂ bán ngáne ńláŋgé bɔ́ mɛɛ́ nyɛ́ɛ̄bɛ̄ mboŋsɛ́n âbɛ bɔ́ mɔné, nyɛ́ɛ̄bɛ̄-ʼɛ nɛ̂ děn. 4 Né-ɔɔ́, nzé mpedé áde bad bé Masɛdonia bépédé ne mɛ boŋ ntáné nyé áde nyéēboŋsɛnɛɛ́, sɛ́ɛ̄kwāg bwâmbwam, nyé-ʼɛ ámpē nyêkwág. 5 Né-ɔɔ́, nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńdōl áte nɛ́n mɛɛ́ édé etógnɛ́n âlóm ábɛd bǎnned bé Krǐsto áʼsō, âbɛl nyémad nwôŋgɛn ḿme ńchábé ámīn ḿme nyéhɔ́bé bán nyɛ́ɛ̄bɛ bɔ́, aboŋsɛn. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, né nwôŋgɛn ńsyə̄ə̄l mɛ́bɛ̄ mboŋsɛ́n nzé mpedé. Nɛ́n dɛ́lūmēd nɛ́n bán nyêbage ne nlém nhɔ́g saké áyə̄le sényágté nyé.

6 Nyébíi nɛ́n bán mod awě eébude awén, éebudté ahúd, awe mɔ́-ʼɛ abudé awén ǎbǔd-tɛ ahúd. 7 Nyé mod tɛ́ ábɛ mɔné ngáne ḿme nlém ńláŋgé mɔ́. Mod éēbāgē sé nlém ńkɔglád mɔ́ á abum kéʼɛ ébɛ́ byánán bényágté mod. Dyǒb ádə́ə́ mod awě abage ne eʼsáŋ bé nlém. 8 Dyǒb dɛ́bɛ nyé kéchéé éche nyétógnɛ́né abɛl boŋ nyéwôŋ chǒm ésyə̄ə̄l éche ékwógnédé nyé âsále ekaá áte âbɛ bad bémpēe. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄budeʼ bad mekan mé bwâm abɛle. 9 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Asánlé ekáá áte âbɛ betóótōkɛ̄ bé bad nwôŋgɛn,

bad béechatɛ́nné ábē eʼboŋ bé nlém.”

10 Dyǒb dɔ́ɔ ábage bad bwěm ábe béwénɛɛ́, ábagé-ʼɛ bad chǒm éche bédyákē. Ǎbɛ nyé bwěm ésyə̄ə̄l ábe nyétógnɛ́né âwén, ǎbɛ̄l éʼkwōg éʼchyáá mbote eche ebuú áte bwâmbwam. Ǎbɛl nɛ́n áyə̄l e eʼboŋ bé nlém ábe nyéwóó. 11 Dyǒb dɛ́bɛ̌l nyêbɛ́ nhɔn áyə̄l e chǒm ésyə̄ə̄l, âbɛl boŋ nyésále ekáá áte. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad híin bɛ́sāgnɛ̄n Dyǒb áyə̄le nwôŋgɛn ḿme nyébagɛɛ́ bɔ́ ḿme ńhúú ne sé. 12 Abɛl áde nyébɛlɛɛ́ nɛ́n, déesaá âwóŋgɛn bad bé Dyǒb děmpɛn, boŋ áde kə́ə́ŋne âlúmed bán bad híin béságnan Dyǒb bwâmbwam. 13 Mekan ḿme ḿmɛ́n nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́ nɛ́n mɛ́bīdēdtē áwed, mɛ́bɛ̌l bad híin bɛ́bagé Dyǒb edúbé áyə̄le nyêbɛle ngáne nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Krǐstəə ńhɔ́bɛɛ́, nyêlûmte-ʼɛ ábɛ̄n eʼboŋ bé nlém wɛ́ɛ bad bé Dyǒb ábe bédé á Jerusalɛm, nyélūmtē-ʼɛ wɛ́ɛ bad bé Dyǒb bémpēe. 14 Béwóó nlém ânyín nyé, békānnād-tɛ nyé áyə̄le nsimé ń Dyǒb ńdé ne nyé. Ḿmê nsimé ńchábé ámīn bwâmbwam. 15 Nságnɛn ḿbɛ̂ ne Dyǒb áyə̄le abagé syánē nsimé ḿme ńlɛ́lé ahəgtɛn.

10

Paalɛ aláŋgé bad bé Kɔrinto
aá ḿmē nsɔ́n ńtə́ŋgɛ́né

1 Mɛ Paalɛ, mɛ awě mpwiítédé nsudte-ʼɛ yə̌l nɛ̂ŋgáne Krǐstəə, ncháa nyé. Baahɔ́g béhɔ́beʼ nɛ́n bán nzé ndé ne nyé mbɛlé ńwógé mbwɔ́g. Bán boŋ nzé meésɛ̌ ne nyé, mbɛlé ńtenlé nyé kálag éche éwúú áte. 2 Ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́ nyéēbɛ̄lēʼ ngáne ábê bad bébɛlɛɛ́ âbɛl boŋ nzé mpedé áwɛ̄n, ńhɔ́bɛn nyé ésebán mbáaʼ dyamdyam. Bad ábe mɛ́hɔ̄bɛ̄nnē bédíi bad ábe béhɔ́be bán sêbɛle nsɔ́n ngáne bad bé nkǒŋsé bébɛlɛɛ́. 3 Kénɛ́ɛ édíí bán sêdé á nkǒŋsé-te, séēwānɛ̄ɛ̄ nzum ngáne bad bé nkǒŋsé béwanɛɛ́. 4 Bwěm ábe séwannɛɛ́ nzum béesaá melemlem ngáne ábe bad bé nkǒŋsé béwannɛɛ́. Boŋ bwěm éʼ nzum éʼ ngíne éʼ Dyǒb bɔ́ɔ sébɛnladté âbébed mebwɔ́g mé ngíne ḿme ábɛ̄d bad bé ekɔyí. Ábɛ́n bwěm éʼ nzum bɔ́ɔ̄ sébɛnladté âsuded mpentɛn ké ńhéé ḿme bad bépɛɛnɛɛ́ ḿme méesɛ̌ mbále. 5 Sêbɛnlad bɔ́ ámpē âmad mehɔ́b mé kúmbe ḿme béhɔ́bɛɛ́ ḿme mébɛleʼ boŋ bad béēbyɛ̄ʼ Dyǒb. Sêbɛleʼ bad béhəŋlan ḿmab mewêmtɛn âbɛl ḿmab mewêmtɛn mésyə̄ə̄l mébɛ̂ nyaa éche Krǐstəə áhɛdɛɛ́ aá mébɛ̂. 6 Á póndé echě nyɛ́bɛnlé ngáne Krǐstəə áhɛdɛɛ́ ne nlém ńsyə̄ə̄l, dɔ́ɔ sɛ́boŋsɛ́nné âkɔ́gsɛn kénzɛ́ɛ́ awě alúmté aá mɔ́ɔbɛnlé ngáne Krǐstəə áhɛdɛɛ́.

7 Nyénɔneʼ chǒm éche édé nyé áʼsō-te. Mod ké ahéé awě asumé nlém ne Krǐstəə ábíi aá ngáne mɔ́díí, nɛ̂ dɔ́ɔ sémpē sédíí ne Krǐstəə. 8 Ké menkǔm ké ekáá á tə̂l áyə̄le ngíne eche Sáŋgwɛ́ɛ́ ábágé mɛ tómaa ngáne ńkumɛɛ́ bɔɔb, méewógké eʼsôn. Abagé mɛ ene ngíne âwéd nyé áte saké âsuded nyé adúbe. 9 Meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ ényîned nɛ́n bán kálag éche ńtenlɛɛ́ nyé édíi âwóged nyé mbwɔ́g. 10 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad béhɔbe bán kálag éche ńtenlɛɛ́ nyé éwúú áte, éwóó-ʼɛ, eʼyale bé mbéb áte. Béhɔ́be-ʼɛ ámpē bán boŋ nzé mměn ndé, meewóóʼɛ́ ngíne, kéchéé éche ńhɔ́bɛɛ́-ʼɛ éewóoʼɛ́ ngíne ké pɔ́g. 11 Bad ábe béhɔ́be nɛ̂ bébíi nɛ́n bán kéchéé éche ńtélé á kálag, nzé meésɛ̌ ne nyé, mɛ̌bɛl chɔ́ nzé ndé ne nyé.

12 Séēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ sêhɔ́b mbêd bán sêhəgtan yə̌l, kéʼɛ sé bán sêdé nyaa pɔ́g ne bad ábe béhɔ́beʼ mekan mé bwâm áyə̄l echâb. Boŋ ngáne běn ne běn béhəgtanné yə̌l, béhɔ̄bē-ʼɛ bán běn ne běn bétómné, bédé eyɔ́kɛ́l. 13 Boŋ sé pɛn séēkūmɛ̄ɛ̄ ekáá á tə̂l tómaa ngáne sétə́ŋgɛ́né akum. Hǒm áde Dyǒb álómé sé aá sébɛl nsɔ́n dɔ́ɔ sébɛ́ɛnɛɛ́ kúmbe. Nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́ átîntê echɛ̂n mɔ́mpē ńdé nsɔ́n ḿme sébɛ́ɛnɛɛ́ kúmbe. 14 Séēkūmɛ̄ɛ̄ ekáá á tə̂l âbɛl nsɔ́n hǒm áde Dyǒb dénkênlómmé sé nsɔ́n abɛl. Sé-ʼaá sêbédé bad béʼsō âbíd nchabnede âhyɛ dé akale nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Krǐstəə. 15 Séēkūmɛ̄ɛ̄ ekáá á tə̂l tómaa ngáne sétə́ŋgɛ́né akum, nɛ́dē séēkūmɛ̄ɛ̄ ekáá á tə̂l áyə̄l e nsɔ́n ḿme bad bémpēe bébɛ́lé. Boŋ pɛn sêsumé nlém nɛ́n bán ngáne ádɛn adúbe ákwogɛɛ́, nɛ̂ dɔ́ɔ nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́ mɛ́kwogɛ́ɛ́ bwâmbwam mebwɔ́g ḿme sébɛlɛɛ́ nsɔ́n. 16 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l sɛ́ɛ̄kǎg mebwɔ́g mémpēe ḿme méchábnédé, sékaleʼ Nkalaŋ ḿ bwâm, ésebán sêkumeʼ ekáá á tə̂l áyə̄le nsɔ́n ḿme bad bémpēe bébɛ́lé mebwɔ́g mémpēe.

17 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Kénzɛ́ɛ́ awě akumeʼ ekáá á tə̂l, atə́ŋgɛ́né ákum ekáá á tə̂l, áyə̄le chǒm éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ́nlé mɔ́.” 18 Saké ahɔ́b áde mod áhɔ́bɛɛ́ yə̌l mekan mé bwâm á yə̌l dɔ́ɔ álûmteʼ bán akǒbnédé nɛ́ɛ mbapɛɛ a nlómag, boŋ mod a mbále awě Dyǒb áhɔ́bɛɛ́ mekan mé bwâm á yə̌l mɔ́ adé mod awě akǒbnédé.

11

Paalɛ ne bembapɛɛ bé nlómag bé metóm

1 Ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́ nyémwɛ ńláa nyé mwǎ a akan ké nnyínnéd ké eyɔ́kɛ́l. Nyébân metúu. 2 Nsíideʼ nyé nyaa echě Dyǒb áhɛle ásíí nyé. Nyêdíi nɛ̂ŋgáne ngɔn e mmwaád echě eébíí mwɛnchóm. Ane mmwaád mɔ́ɔ̄ ńhɔ́bé mɛɛ́ mod nhɔ́g ǎwōŋ, ane mod adíi-ʼɛ Yesu Krǐstəə. 3 Boŋ ké nɛ̂, ndé mbwɔ́g nɛ́n mɛɛ́ ngáne Satanɛ âmpoŋgé Ifɛ nló áte ne ḿmē mwane, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ bɛ́poŋgé nyémpē nló áte nyaa echě nyéesummé ḿmɛn nlém ńsyə̄ə̄l ámpē wɛ́ɛ Yesu Krǐstəə nyéebɛlɛ́ɛ́-ʼɛ mɔ́ ne nlém ńsyə̄ə̄l. 4 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le nzé mod apedé boŋ akǎnlé nyé nkalaŋ ḿme méesɛ̌ nkalaŋ ḿme Yesuɛ ḿme sênkalɛ́ɛ́ nyé, nyêbɛlé nyésēbɛ̄n mɔ́ tə̂l. Kéʼɛ nzé akǎnlé nyé tə̂ŋgɛne edəə́dəŋ éche éesɛ̌ edəə́dəŋ éche sênkalɛ́ɛ́ nyé, nyêbɛlé nyékob. Ké-ʼɛ nzé mod akǎnlé nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme méesɛ̌ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme sékánlé nyé, nyêbɛlé nyékōbɛ̄n mɔ́ mekáá mébɛ.

5 Meedúbpɛɛ́ mɛɛ́ ábén bad ábe béchə́gé yə̌l bán bédé bembapɛɛ bé nlómag bémbáá bétómé mɛ áyə̄l e nsɔ́n ḿme bébɛlɛɛ́, nzé nhə̌gtɛ́né syáābɔ̄ɔ. 6 Nhɛle se meebyɛ́ɛ́ʼ dyam ahɔ́b átîntê e bad ngáne béhɔ́bɛɛ́, boŋ nwóó nsôŋtɛn tə̂ŋgɛne dyam áde ńhɔ́bɛɛ́. Sêkélūmēd nyé ḿmɛ́n mekan áte híin ḿme sébɛlɛɛ́.

7 Áde ńkánléʼáá nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńhúú ne Dyǒb, menkênhɔ́bpé mɛɛ́ nyésábe mɛ. Mensudéd echem yə̌l âbɛl boŋ nyéwôŋ edúbé. Áde mêmbɛnlé nɛ́n, dyam dé mbéb dɔ́ɔ mêmbɛnlé-yɛ? 8 Mbɛ̌nléʼáá nyé, mwembé mémpēe mésābpē mɛ, né-ɔɔ́, ébédɛ́ɛ byánán ndogeʼ ḿmê mwembé âwóŋgɛn nyé. 9 Áde mémbɛ̄ɛ̄-ʼɛ ne nyé doŋge á póndé meewóoʼaá chǒmchǒm boŋ meétagteʼaá nyé, áyə̄le kéchéé éche méntōgnɛ̄nnē ábêm baányaŋ bé Krǐsto ábe bémbīd á Masɛdonia bébágéʼáá mɛ. Ngáne ménkêntagédté nyé ngen eʼsó, méetagéd-taá nyé póndé ké pɔ́g. 10 Ngáne ńkalɛɛ́ mbále nɛ́ɛ mod a Krǐsto, modmod á mbwɔ́g e Akaya eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ábɛ̄l se nsóg ekáá akum á tə̂l akob áde méekobɛɛ́ nsábe áwɛ̄n. 11 Nyêwémtɛ́né bán ahɔ́b áde ńhɔ́bé mɛɛ́ méetagédté nyé âkob chǒm áwɛ̄n ádíi áyə̄le méedəəʼɛ́ nyé-yɛ? Dyǒb ábíí aá ndəə́ nyé.

12 Ádɛ́n akan áde ḿbɛlɛɛ́ bɔɔb, mɛ̌bɛ̄ ḿbɛlé dɔ́, âbɛl boŋ méēbāgē bembapɛɛ bé nlómag bé metóm etə́l âwóŋ nzɔm âkum ekáá á tə̂l âhɔ́b nɛ́n bán bébɛle nsɔ́n melemlem ngáne sémpē sébɛlɛɛ́. 13 Échê ndín é bad éche ékumeʼ ekáá á tə̂l, bédíi bembapɛɛ bé nlómag bé metóm. Bédoge bad áyə̄l e nsɔ́n ḿme bébɛlɛɛ́, alúmed áde bélûmtɛɛ́ yə̌l byánán bédíi bembapɛɛ bé nlómag ábe Krǐstəə. 14 Nɛ́n déēkɔ̄mtɛ̄ɛ̄ mɛ yə̌l áte, áyə̄le nɛ́n ké Satanɛ mɔ́mpē alûmte yə̌l byánán adíi ángɛl e Dyǒb echě esáá. 15 Né-ɔɔ́, éesaá mɛ menyáké nzé bembəledɛ ábe Satanɛ bɔ́mpē bélûmte yə̌l byánán bédíi bembəledɛ ábe béyə́gteʼ bad âbɛl mekan ḿme métə́ŋgɛ́né ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Kə́ə́ŋne á asóg, nkɔ́gsɛn ḿme bɛ́kudté mɛ́tə̄ŋgɛ̄n ḿmāb mbɛltéd.

Metake ḿme Paalɛ ákúdé
nɛ́ɛ Mbapɛɛ a nlómag

16 Nhɔ́be ámpē nɛ́n mɛɛ́, modmod eewémtán aá ndé eyɔ́kɛ́l. Boŋ nzé nyêwémtɛ́né bán ndé eyɔ́kɛ́l, nyéwôg-kɔɔ́ chǒm éche ńlâŋgɛɛ́ nyé abɛl boŋ mɛ́mpē ńkum ekáá á tə̂l mwǎmpīn. 17 Kéchéé éche ńhɔ́bɛɛ́ bɔɔb éesaá chǒm éche Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɔ́bé aá ńhɔ̂b. Nzé nkumeʼ ekáá á tə̂l âhɔ́b kéchéé bɔɔb, né nhɔ́be nɛ̂ŋgáne eyɔ́kɛ́l é mod. 18 Ngáne édíí bán bad híin békume ekáá á tə̂l nɛ́ɛ bad bé nkǒŋsé, mɛ́mpē mɛ̌bɛ̌l melemlem. 19 Nyéběn nyêhɔ́bɛɛ́ bán debyɛ́ɛ́ děn-ɛɛ́ nyékúdé, nɛ̂ ábɛ́lé nyêkobe ne menyiŋge kéchéé éche eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad éhɔ́bɛɛ́. 20 Ké mod átimtéʼ nyé nɛ̂ŋgáne ntâŋ, ké ádyāg nyé bwěm áyə̄l, kéʼɛ ádogé nyé, kéʼɛ áchə̄gtē yə̌l ámīn, kéʼɛ ábɔm nyé abɛ́n áʼsō, nyêkobe mɔ́. 21 Akwágké ákóbe mɛ nɛ́n, sênkênwóŋgé ene ndín e nlém âbɛl nyé échê ndín é mekan á yə̌l.

Nhɔ́be bɔɔb nɛ̂ŋgáne eyɔ́kɛ́l é mod. Mɛ̌bɛ̄ kúmbe, ńkumé-ʼɛ ekáá á tə̂l áyə̄l e mekan ḿme ḿbɛlɛɛ́ melemlem nɛ̂ŋgáne bembapɛɛ bé nlómag bé metóm bébɛlɛɛ́. 22 Béláŋgé nyé bán bédíí bad bé Hibru běn, mɛ́mpē ndíi mod a Hibru. Béhɔ́bé bán bédíi bad bé Israɛl, mod a Israɛl mɔ́ɔ mɛ́mpē ńdíi. Béhɔ́be bán bédíi bad bé mbyaa ḿme Abrahamɛ, mod a mbyaa ḿme Abrahamɛ mɔ́ɔ mɛ́mpē ńdíí. 23 Béhɔ́bé bán bédíi bembəledɛ ábe Yesu Krǐstəə, mɛ́mpē nlâŋge nyé mɛɛ́ mbɛlé nsɔ́n tómaa bɔ́. Nhɔ́beʼ bɔɔb nɛ̂ŋgáne mod awě nló méēsáaʼɛ́ áte. Mbɛlé ntǔ ń ngíne tómaa bɔ́, nkénkɛ̌ á mbwɔg ngen ne ngen tómaa bɔ́, nkénkǔd mbɛ́te é ngíne tómaa bɔ́, nkémbɛ̄-ʼɛ á nsəl ń soŋ ngen ne ngen tómaa bɔ́. 24 Bad bé Israɛl békébɔ̌m mɛ eʼtaŋgú móom méláán ne abog, ngen étáan. 25 Bad bé Roma békébɔmɛ́n mɛ ntóŋ ngen éláán. Ngen pɔ́g bad bémpēe békébɔmɛ́n mɛ meláá kə́ə́ŋ bépōn mɛ awúu. Stíma ékékunnéd sé á edíb é nkwɛ̌-te ngen eláán. Póndé pɔ́g nhóóʼáá á edíb é nkwɛ̌, nɛ́n dêmbɛnléd áyə̄l e epun ehɔ́g ésyə̄ə̄l, nkuu ne mǔte. 26 Nkénkɛ̌ mekɛ bwâmbwam. Á mekɛ-tê wɛ̂, eʼdíb éʼképǒn mɛ ahóod. Mponé aloŋgé abɔ́d á mekáá mé bechîb, á mekáá ḿme ábêm bad bé Israɛl ne á mekáá ḿme bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Mponé aloŋgé abɔ́d á dyad á mbáá, ḿpōn aloŋgé abɔ́d á ehyáŋge, ḿpōn aloŋgé abɔ́d á edíb é nkwɛ̌ te, ḿpōn-nɛ aloŋgé abɔ́d á mekáá mé bad ábe béhɔ́be bán bédé bad bé Krǐsto áde béesaá. 27 Mbɛlé ntǔ ń ngíne, nnǎŋgé epin ngen ne ngen. Doŋge á póndé meewóoʼaá chǒm éche ńdyágkē kéʼɛ ké chǒm éche ḿmwágkē, meéyɔgkeʼaá-ʼɛ póndé awóŋ âdyɛ́ ndyééd. Doŋge á póndé ahéb ábágáá mɛ á yə̌l bwâmbwam meewóoʼaá-ʼɛ chǒm éche ńhágkē á yə̌l. 28 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, nwóó ḿmê nlém áte mbwɛ-té ânɔn mwembé ńsyə̄ə̄l ḿme ńdé ásē echêm bwâm. 29 Nzé mod eewúu áte áyə̄l e mekan mé Dyǒb, mbɛlé nwóg yə̌l áte melemlem ngáne mɔ́mpē áwógɛɛ́. Nzé bébɛ́lté mod mbéb, mbɛlé nwóg ndutul bwâmbwam.

30 Nzé ńtə́ŋgɛ́né ekáá akum á tə̂l, né chǒm éche ńtə́ŋgɛ́né ekáá akumɛn á tə̂l édíi mekan ḿme mébɛleʼ boŋ bad bényín mɛ nɛ̂ŋgáne mod awě eewóo ngíne. 31 Dyǒb, Sáá awě Sáŋgú Yesuɛ, abíí aá meékālɛ̄ɛ̄ metóm. Mekɛnag mébɛ̂ ne mɔ́ á ngíndé ne á ngíndé. 32 Áde mbédé á dyad á Damaskɔs, nkamlɛnɛ awě ambɛ́ ásē e kə̂ŋ Arɛtasɛ ambané sə́nze ânɔn nsəl mé eʼkɛ́ ń dyad ńsyə̄ə̄l âbɛl boŋ békôb mɛ. 33 Bad bénhɛ̄ mɛ á elóŋ-tê, bébídéd mɛ á wíndɛ echě ebédé á esɛ́d éche ênləŋnéd dyad, bésūdēd mɛ á ndɔɔb, dɔ́ɔ ńnyə́gté boŋ ńkɛ̄-ʼɛ.

12

Dyǒb álúmté Paalɛ mekan á ndɔ́g-te

1 Mɛ̌bɛ̄ ńkumé ekáá á tə̂l. Kénɛ́ɛ édíí bán nê déēwōŋgānnē. Boŋ mɛ̌kɛ̌ áʼsō âláa nyé tə̂ŋgɛne ndɔ́g éche ńnyíné ne mekan ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ álúmté mɛ. 2 Mbíí dyam áde dêmbɛnléd ne mod awě adúbpé Krǐstəə nhɔ́g. Dyôm á mwɛ̌ ne ńniin áde átómé ámbīd, Dyǒb dênsog mɔ́ ákɛ̄ɛ̄n mɔ́ ádyōb á ndə́gke echě etómtɛ́né achab ámīn. Meebíiʼɛ́ ké ankɛ̌ áwed á ekob é yə̌l kéʼɛ á edəə́dəŋ, Dyǒb dɔ́ɔ ábíí. 3 Mbíí-ʼɛ chǒm éche ébɛ́nlédé ane mod áwed, kénɛ́ɛ méēbíiʼɛ́ ké á ekob é yə̌l dɔ́ɔ ábédé kéʼɛ á edəə́dəŋ, Dyǒb dɔ́ɔ ábíí. 4 Krǐstəə ansog mɔ́, ákɛ̄ɛ̄n mɔ́ á Paradis. Áhed Dyǒb dénlāā mɔ́ mekan ḿme éemwagké aá moonyoŋ a ekob é yə̌l áhɔ̂b wɛ́ɛ bad bémpēe. 5 Áyə̄l e ene ndín e mod dɔ́ɔ mɛ́kummé ekáá á tə̂l saké áyə̄l echêm chěn. Chǒm éche mɛ́kumɛ́nné ekáá á tə̂l édíi mekan ḿme mélûmteʼ bán nwóó yə̌l e moonyoŋ. 6 Boŋ ké mendə̌ŋ ké ekáá akum á tə̂l, méenyínédté nɛ́ɛ eyɔ́kɛ́l é mod áyə̄le mbále chɔ́ɔ mɛ́kanlé. Méekumɛ́nné échê ndín é mekan ekáá á tə̂l âbɛl boŋ nyéēbāgē mɛ edúbé áyə̄le échê ndín é mekan. Boŋ pɛn ndəə́ mɛɛ́ nyétêd mɛ ngáne ńdíí áyə̄l e mekan ḿme ḿbɛlɛɛ́ ne ḿme ń'yə́gtɛɛ́ nyé. 7 Boŋ âbɛl boŋ meebág kúmbe áyə̄l e ḿmê mekan mé menyáké ḿme Dyǒb álúmté mɛ, boŋ ábɛ̄l-lɛ nwóg, Dyǒb dêmbɛ̌l aá ńwôŋ nkole á yə̌l ḿme ḿbɛ́léʼáá mɛ ńwógé eʼwɛ bwâmbwam. Ḿmɛ́n nkole ḿbédɛ́ɛ nɛ́ɛ mésɛ́nzɛ ḿme Satanɛ álómé âtaged mɛ âbɛl boŋ meebág kúmbe. 8 Nkánné wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ ngen éláán, ńchāā mɔ́ mɛɛ́ ákobɛn mɛ ḿmɛ́n metake. 9 Boŋ chǒm éche ánlāāʼɛ́ mɛ ébédɛ́ɛ aá, “Nsimé ḿme ḿbágé wɛ ńkwógé wɛ. Nwédé wɛ áte nyaa echě étómɛɛ́ metake mésyə̄ə̄l áte ḿme éwóó. Áyə̄le á póndé echě ngíne éēbāgkē mod áte dɔ́ɔ echem ngíne éwôŋganné mɔ́ âwéd mɔ́ áte.” Bɔɔb-pɔɔ́, mɛ́bɛ̄ menyiŋge âkum ekáá á tə̂l áyə̄l e mekan ḿme mélûmteʼ bán ndíi moonyoŋ a ekob, âbɛl boŋ bad bényîn nɛ́n bán ngíne echě Krǐstəə édé mɛ áte, chɔ́-ʼaá ewéde mɛ áte. 10 Né-ɔɔ́, á yə̌l e Krǐsto, mbɛlé mbɛ́ menyiŋge ké áde méēwúuʼɛ́ áte, ké áde bad bésyə́əʼɛ́ mɛ, ké áde mekan mélɛ́nlédé mɛ áte, ké áde bad bétagtɛɛ́ mɛ kéʼɛ áde ńdíí á ndutul tê. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le póndé ké ehéé áde méēwóoʼɛ́ ngíne, Krǐstəə abɛlé ábɛ̄ mɛ ngíne.

Paalɛ atôŋtan mwembé ḿme ńdé á Kɔrinto

11 Nhɔ́be nɛ́ɛ eyɔ́kɛ́l é mod boŋ nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́ boŋ ńhɔ̄bē nɛ̂. Nyêmbɛ́ nɛ́ɛ nyéhɔ́bɛɛ́ mɛ mekan mé bwâm áyə̄l. Ké émbɛ̄ bán meésaá dyam, boŋ pɛn bad ábe nyéchəgɛɛ́ bán bembapɛɛ bé nlómag bémbáá, béētōmɛɛ́ mɛ áyə̄l e chǒmchǒm. 12 Áde ḿbédé ne nyé, menwɛsɛ́n âlúmed nyé eʼchemléd ne âbɛl menyáké mé ngíne âlúmed nɛ́n bán ndíi mbapɛɛ a nlómag awě Dyǒb álómé. 13 Étōmɛɛ́ abɛle áde ḿbɛ́nlé nyé boŋ meékwɛntɛne mɛɛ́ nyésábe mɛ, nyéláa mɛ nyaa empée echě ńtédé bad bé mwembé ḿmíníí mɛɛ́ bédé mɛ etógnɛ́n tómaa nyé. Nzé édé nɛ́n bán nɛ̂ ádé awusé, nyélagsɛ́n mɛ.

14 Bɔɔb ndé mboŋsɛ́n âpɛ áwɛ̄n ngen éche élóntɛ́né éláán boŋ pɛn méetagédté nyé. Méēpāgkē âbɛl boŋ nyébage mɛ bwěm boŋ nyéběn-ɛɛ́ nyêkəə́ boŋ ḿpag. Nyêtə́ŋgɛ́né abíi nɛ́n bán besáá ne benyaá bé bǎn bɔ́ɔ bétə́ŋgɛ́né ábab bǎn atɔgɛn saké bǎn bétɔgné benyaá ne besáá. 15 Mɛ̌bɛ̄ menyiŋge âbɛnled kéchéé éche ńwóó kə́ə́ŋne yə̌l echêm, áwôŋgɛn nyé. Nzé ndəə́ nyé bwâmbwam, nɛ́dē nyémpē nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́ mɛ adəŋ bwâmbwam-ɛ? 16 Nyéběn nyêbíí nɛ́n bán menkêntagédté nyé, boŋ mod ampée ahɔ́bé aá membɛ́ akwâb, ńdogné-ʼɛ nyé metóm. 17 Chán mêndogké nyé? Bad ábe ménlōmmē áwɛ̄n menláá bɔ́ mɛ́ɛ bédog nyé-yɛ? 18 Mencháŋ Titusɛ mɛɛ́ ápɛ áwɛ̄n, nlómɛ́n-nɛ mɔ́ aníníí mwǎnned á Krǐsto. Nɛ́dē nyɛ́ɛ̄hɔ̄b bán áde Titusɛ ápédé áwɛn, andog nyé-yɛ? Éesaá mbále nɛ́n bán sé Titus sêwóó mewêmtɛn mehɔ́g-ɛ?

19 Kapɔ́g enɛ́n póndé esyəə́l nyêwêmtan bán sêhɛde échɛd yə̌l nzɔm asuud ahɔ́b áde séhɔ́bɛɛ́ bán sêkǎnlé nyé mbále. Éesaá nɛ̂, kéchéé éche sélâŋgɛɛ́ nyé sêlâŋge nyé chɔ́ nɛ́ɛ bad ábe Krǐstəə ályə́gtɛɛ́, Dyǒb-pɛ áwógeʼ chǒm éche séhɔ́bɛɛ́. A-baányaŋ bé edəŋge, kéchéé éche sébɛlɛɛ́, sêbɛle chɔ́ âwéd nyé áte. 20 Mbáaʼ nɛ́n mɛɛ́ áde mɛ́pɛɛ́ áwɛn mɛ̌tān nɛ́ɛ nyébɛlɛɛ́ mekan ḿme méedəəʼɛ́, mɛ-ʼɛ ámpē mɛ̌bɛl mekan ḿme nyéedəŋgé. Mbáaʼ nɛ́n mɛɛ́ áde mɛ́pɛɛ́, mɛ́tān ngáne nyéběn ne běn nyésɛnlɛɛ́, nyésíidɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí, nyéliŋnɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí, nɛ́ɛ nyéedəəʼɛ́ bán mod ampée awóŋ edúbé, nɛ́ɛ nyésyə̂ŋnɛɛ́, nyéhɔ́bɛɛ́ nhɔ́g ne aníníí ámbīd, nɛ́ɛ nyédíí kúmbe, nɛ́ɛ nyébɛlɛɛ́-ʼɛ mam mé epuutéd. 21 Mbáaʼ nɛ́n mɛɛ́ áde mɛ́pɛɛ́ áwɛ̄n ámpē, Dyǒb dɛ́wōgēd mɛ eʼsôn áwɛn éʼsō. Mɛ̌sudɛ́n-nɛ áyə̄le bad híin átîntê echɛ̂n bédíi bébɛleʼ mekan mé mbéb ḿme bébɛ́léʼáá bɔɔ́b, ésebán béhəŋlan ádab abɛ́ dé mbéb âbɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Bébɛleʼ mekan mé mbinde, békábe mesón, bébɛle-ʼɛ mekan ḿme mbinde ḿme méwógte bɔ́ eʼsôn.

13

Paalɛ abagé elébé é asóg

1 Nɛ́n dɛ́lōntɛ̄n ngen éláán áde ḿpagké áwɛ̄n. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nzé békáadte mod bétə́ŋgɛ́né awóg wɛ́ɛ mbóŋ ébɛ kéʼɛ éláán.” 2 Áde mêmpɛɛ́ áwɛ̄n ngen éche énlōntɛ̄n ébɛ, menláá nyé mɛɛ́ mɛ́kɔ̄gsɛ̄n bad ábe bébɛleʼ mbéb átîntê echɛ̂n. Ndíi nlâŋge-ʼɛ bɔ́ bɔɔb, nlâŋge-ʼɛ bad bémpēe ábe bɔ́mpē bébɛleʼ mbéb, ké bɔɔb áde méesaá ne nyé. Áde mɛ́pɛɛ́ ámpē, méewógké modmod ngɔl. 3 Ene póndé dɔ́ɔ nyɛ́bīīʼɛ́ bán kéchéé éche ńhɔ́bɛɛ́ éhúú ne Krǐstəə. Éesaá nɛ́n bán Krǐstəə eewúuʼɛ́ áte áyə̄l e chǒm ésyə̄ə̄l eche ábɛlɛɛ́, boŋ alûmteʼ eche ngíne átîntê echɛ̂n. 4 Édé mbále nɛ́n bán Krǐstəə nɛ̂ŋgáne moonyoŋ, enkênwóŋgé ngíne áde bêmbomɛ́ɛ́ mɔ́ á awɔg. Boŋ kénɛ̂, adé á aloŋgé bɔɔb, áyə̄le Dyǒb dêmbɛnléd eche ngíne âbane mɔ́ á aloŋgé ámpē. Abɛ́ áde sédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə, sémpē nɛ̂ŋgáne baányoŋ séewúuʼɛ́ áte. Boŋ sémpē sɛ́ɛ̄bɛ̄ á aloŋgé ne Krǐstəə á ngíne e Dyǒb, sébɛ̄lē-ʼɛ nyé chǒm ésyə̄ə̄l éche sétə́ŋgɛ́né nyé abɛle.

5 Nyé mod tɛ́ɛ́ mwěn átôŋ yə̌l asimɛn, âbíi ké aloŋgé ádɛ̄n ádé nɛ̂ŋgáne aloŋgé á bad ábe bédúbpé. Ndúbpé mɛɛ́ nyé mod tɛ́ɛ́ abíí nɛ́n aá Yesu Krǐstəə adé mɔ́ áte. Nzé nyé mod tɛ́ɛ́ asǐmné yə̌l né nyɛ́ɛ̄bīī nɛ́n bán á mbále nyêdé ne Krǐstəə. 6 Ndúbpé mɛɛ́ nyêchemé nɛ́n bán nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́ ńlûmte nɛ́n bán sêdíi bembapɛɛ bé nlómag bé mbále. 7 Sêkânne Dyǒb nɛ́n bán nyéēbɛ̄lēʼ awusé ké ahɔ́g. Séekánnɛ́ɛ́ nɛ̂ abɛl boŋ bad bényîn bán sêdíi bembapɛɛ bé nlómag ábe bébɛle ḿmab nsɔ́n bwâm. Boŋ pɛn, sêkânneʼ nɛ́n bán, nyébɛle mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né kénɛ́ɛ édíí bán doŋge á bad bɛ́hɔ̄b bán séelûmtɛɛ́ chǒmchǒm éche élûmteʼ bán sêdíi bembapɛɛ bé nlómag ábe bébɛle nsɔ́n bwâm. 8 Édé nɛ́n áyə̄le séēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ sébɛ̄l dyamdyam áde átə̂ŋgan nkalaŋ ḿ bwâm ḿ mbále. Boŋ pɛn chǒm éche sébɛlɛɛ́ édíi âwóŋgɛn bad ábíi ne âbɛl ngáne nkalaŋ ḿ bwâm ńhɔ́bɛɛ́. 9 Sêbɛlé sêbɛ́ menyiŋge nzé sênyíné nyébɛle mekan ḿme mélûmte nɛ́n bán adúbe áwúú nyé áte, ké sépɛn sênyínnéd bán séewúuʼɛ́ áte áyə̄le séenyinɛɛ́ nzɔm ké pɔ́g âkɔ́gsɛn nyé. Sêkânneʼ nɛ́n bán Dyǒb áwôŋgɛn nyé ḿmɛ̄n mbɛltéd ḿbɛ̂ bwâm ne abɛ́ děn. 10 Nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńteléʼ ḿmɛ́n mekan, kénɛ́ɛ édíí bán meésaá ne nyé. Ntenle nyé âbɛl boŋ nzé mpedé áwɛ̄n meébɛ̄nlād ngíne eche Sáŋgwɛ́ɛ́ ábágé mɛ âkáne nyé áte. Kunze eche Sáŋgwɛ́ɛ́ ábágé mɛ edíi âbɛl boŋ ńwôŋgɛn nyé âwéd nyé áte saké âbɛl boŋ ḿbɛnled chɔ́ âsuded nyé.

Melɛntɛn mé asóg

11 Âsóged enɛ́n kálag, a-baányaŋ, nyébɛ̂ menyiŋge. Nlâŋge nyé mɛɛ́ nyéhəŋlɛn, ádɛn abɛ́ ábɛ̂ bwâm ne abɛ́ děn. Nhɛde mɛɛ́ nyéwôg échêm elébé. Nyéwôŋ mewêmtɛn mehɔ́g. Nyébɛ̂ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí. Nzé nyêbɛlé ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, Dyǒb áde ábɛ́lé boŋ nyédəən, nyêbɛ́-ʼɛ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí, dɛ́naméd nyé. 12 Nyéhɛ̂ nhɔ́g ne aníníí tə̂l á dǐn á Yesu. Bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l bélómmé nyé melɛntɛn.

13 Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ nsimé ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə, edəŋge é Dyǒb, ne nlatɛ́n ḿme Edəə́dəŋ éche Esáá épɛɛnɛɛ́, bébɛ̂ ne nyé.

Galesia

1

2

3

4

5

6

Kálag echě Paalɛ áténlé

Baá Galesia

Ndibned ń kálag

Békáléʼáá nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne Yesuɛ átîntê e bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, bad bênkǒb-pɛ mɔ́. Atɔtɛ démbīd áyə̄l e ḿmɛ́n nkalaŋ áde áhɔ́be ké mod atə́ŋgɛ́né mbéndé e Mosɛɛ ahíd âbɛl boŋ ákoŋ mod a Krǐsto abɛ́. Paalɛ alúmté áte nɛ́n aá chǒm éche ékəəʼ boŋ mod âkud aloŋgé áde Krǐstəə ábagɛɛ́ édíi adúbe áde áwóó. Boŋ átîntê e mwembé ḿme ḿbédé a dyad á Galesia, dyad á mbwɔ́g e Roma e Esia Mainɔ, bad bébédé ábe bétə́ŋgánnáá ayə́ge áde Paalɛ, béhɔ̄bē nɛ́n bán mod atə́ŋgɛ́né ahíd mbéndé e Mosɛɛ âbɛl boŋ ákobned áʼsō éʼ Dyǒb.

Kálag echě Paalɛ áténlé mwembé ń Galesia ebédé âbɛl boŋ bad ábe béhídéʼáá ádúbe áde déetə̂ŋgɛne bétim ámbīd béhíde adúbe á mbále.

Paalɛ aboótédé enɛ́n kálag âlumed bad áte kunze echě awóó âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə. Alúmté áte nɛ́n aá abɛ́ áde mɔ́díí mbapɛɛ a nlómag áhúú ne Dyǒb saké ne moonyoŋ. Alúmté-ʼɛ áte nɛ́n aá ḿme nsɔ́n menkoŋ abɛ́ abɛl nsɔ́n átîntê e bad bé Israɛl. Ahɔ́bé-ʼɛ ámpē nɛ́n aá adúbe děmpɛn dɔ́ɔ ákəəʼ boŋ bad békobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. Âsóged enɛ́n kálag, Paalɛ alúmté áte nɛ́n aá abɛ́ á mod a Krǐsto ákag ne edəŋge éche ehúú mɔ́ á nlém tê, adúbe áde ádúbpé Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-10

Kunze echě Paalɛ áwóó âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag 1.11-2.21

Nkalaŋ ḿ bwâm mé nsimé ń Dyǒb 3.1-4.31

Kunze e mod a Krǐsto ne chǒm éche átə́ŋgɛ́né abɛl 5.1-6.10

Nsógtɛn 6.11-18

1

Paalɛ alómé melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag nhɔ́g, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Saké baányoŋ bépwɛ́dé mɛ âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag. Meébɛnlád-taá kunze e moonyoŋ. Boŋ ḿmêm mpwɛdtéd ńhúú ne Yesu Krǐstəə bɔ́ Dyǒb Titɛ́ɛ, awě apuúdté mɔ́. 2 Mměn ne bad bé Krǐsto bésyə̄ə̄l ábɛ bédé ne mɛ hɛ́n, sêlômmeʼ mwembé ńsyə̄ə̄l ḿme ńdé á Galesia melɛntɛn. 3 Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d bɔ́ Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé. 4 Nyêbíí bán Yesu Krǐstəə abagé eche yə̌l âwɛ́ áyə̄l e ḿmɛd mbéb âbɛl boŋ áhûd syánē á mbɛltéd mé mbéb ḿme ńdé á nkǒŋsé-te chii. Abɛlé nɛ̂ áyə̄le nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb Titɛ́ɛ ántīīʼɛ́. 5 Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

Nkalaŋ ḿ bwâm mémpēe méesaá

6 Dyǒb ápwɛ́dé nyé âbɛ́ ábē bad ámbīd e nsimé ḿme Yesu Krǐstəə ábɛ́nlé nyé. Boŋ édé mɛ eʼkɔ̂mtɛn éʼ yə̌l-áte ânyín nɛ́n bán nyêwámsɛ́né Dyǒb atɛde, nyêhíde ayə́ge démpēe ádě nyéwémtɛ́né bán ádé nkalaŋ ḿ bwâm. 7 Nkalaŋ ḿ bwâm mémpēe méesaá. Baahɔ́g bédé ábe bépuutad nyé. Béhɛde nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesu Krǐstəə ahəŋlɛn. 8 Boŋ ńláa nyé nɛ́n mɛɛ́, nzé ké sé, kéʼɛ ángɛl ehúú ádyōb boŋ ekǎnlé nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńdé nhəŋlɛ́n ne ḿme sênkalɛ́ɛ́ nyé, eʼdim éʼbɛ̂ ne mɔ́. 9 Sêmmǎd nyé aláa, nlâŋge-ʼɛ nyémpē mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě akǎnlé nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńdé nhəŋlɛ́n ne ḿme sênkalɛ́ɛ́ nyé, boŋ nyékōb-pɛ, eʼdim éʼbɛ̂ ne ane mod. 10 Ngáne ńhɔ́bɛɛ́ nɛ́n, nyéewémtán nɛ́n bán nhɛdeʼ mɛɛ́ baányoŋ béchəgeʼ mɛ dǐn á bwâm. Meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ nɛ̂. Dyǒb dɔ́ɔ ńhɛdɛɛ́ mɛɛ́ áchəgeʼ mɛ dǐn á bwâm. Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán ndíi nhɛde mɛɛ́ baányoŋ béchəgeʼ mɛ dǐn á bwâm, né meésaá mbəledɛ awě Krǐstəə.

Nkalaŋ ḿme Paalɛ ńhúú ne Krǐstəə

11 A-baányaŋ, nhɛdeʼ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńkánlé nyé, méēhūuʼɛ́ ne moonyoŋ. 12 Moonyoŋ ké nhɔ́g eelâŋgɛɛ́ mɛ ḿmê nkalaŋ, modmod eeyə́gteʼáa mɛ. Boŋ Yesu Krǐstəə mwěn mɔ́ɔ alúmté mɛ ḿmê mekan áte. 13 Nyêwógé ngáne ádêm aloŋgé démbɛ̄ɛ̄ ngen eʼsó ádě ńhídéʼáá mbɛltéd ḿ bad bé Israɛl. Nyêwógé nɛ́n bán ntagtéʼáá bad bé Krǐsto ne nhel ńsyə̄ə̄l. Nhɛdéʼáá mɛɛ́ ḿmad bɔ́ moosyəə́l. 14 Nhídéʼáá ayə́ge á bad bé Israɛl tómaa bɛ̌d bésyə̄ə̄l ábe syáābɔ̄ɔ sêbédé kɔ̂d. Menwóŋ-ʼɛ kə́n áte bwâmbwam âhíd elem éche ábɛ̄d betaa. 15 Boŋ kénɛ́ɛ ébédé nɛ̂, Dyǒb démmǎd mɛ apwɛd né béēchyááʼɛ́ mɛ. Anchɛ́lé mɛ ne ḿmē nsimé, âbɛle mɔ́. 16 Anlúméd mɛ awe Mwǎn âbɛl boŋ ńkanle bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ane Mwǎn. Áde ábɛ́lé nɛ̂, menkêntánné modmod mɛɛ́ áyə́ged mɛ dyam áde ńtə́ŋgɛ́né abɛl. 17 Boŋ ábwɔ̄g-ábwɔ̄g menkɛ̌ á mbwɔ́g e Arebia. Ámbīd e póndé, mentǐm ámbīd á dyad á Damaskɔs. Menkênkaá-ʼaá ké á Jerusalɛm âkɛ dɛ́nyīn bad ábe bénsēbē bembapɛɛ bé nlómag abɛ́. 18 Ámbīd e mwɛ̌ ńláán dɔ́ɔ nkíí á Jerusalɛm ânyín Petro.* Membɛ́ ne mɔ́ áwed dyôm dé eʼpun ne éʼtáan. 19 Menkênyínné mbapɛɛ a nlómag ampée ké nhɔ́g ésebɛ́ Jemsɛ, Sáŋgú Yesuɛ mwǎnyaŋ. 20 Mam ḿme ńtenlɛɛ́ nyé médé mbále. Dyǒb ábíí aá saké metóm mɔ́ɔ ńkalɛɛ́. 21 Áde ńhúú á Jerusalɛm, menkɛ̌ á mbwɔ́g e Siria ne á mbwɔ́g e Silisia. 22 Ene póndé né bad bé Krǐsto bé mwembé mé myad mé mbwɔ́g e Judeya béēbīīʼɛ́ me. 23 Béwógéʼáá wógɛ́n bán, “mod awě ahágéʼáá bad bé Krǐsto á meséb mwěn atimé bɔɔb akanle bad aá bad bédúbe Yesu Krǐstəə, melemlem mé adúbe ḿme áhɛ́déʼáá abɔ́ded.” 24 Dyam áde Dyǒb ábɛ́nlé mɛ dêmbɛ̌l békɛ́néʼáá Dyǒb.

2

Bembapɛɛ bé nlómag ábíníí
béchémé nsɔ́n ḿme Paalɛ

1 Ámbīd e dyôm á mwɛ̌ ne ńniin, menkɛ̌ á Jerusalɛm ámpē. Ene póndé menkɛ̌ áwed ne Banabasɛ, menwálé-ʼɛ Titusɛ áyə̄l. 2 Menkɛ̌ áwed áyə̄le Dyǒb dénhɔ̄b aá ńkɛ. Áde ḿbédé áwed, syáābe belyə́ged bé mwembé sênkɛ̌ kun. Mentə́nléd bɔ́ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme mênkalɛ́ɛ́ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Membɛl nɛ̂ âbáŋ nɛ́n nsɔ́n ḿme ḿbɛ́lé, ne ḿme ńdíi mbɛleʼ, méēbɔ̄ɔ̄ʼ ngɛ̂n. 3 Bênkǒb dyam áde ménlāāʼɛ́ bɔ́. Ké Titusɛ awě ambɛ́ mod a aloŋ á Grikia awě abédé ne mɛ, bénkênyágédté mɔ́ nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né mɔ́ ayag. 4 Kénɛ̂, doŋge á bad bé metóm ábe bénsɔ̄l átîntê e bad bé Krǐsto byánán bɔ́mpē bédé bad bé Krǐsto béhɛ́déʼáá bán béyag mɔ́. Ábê bad bénsɔ̄l átîntê echɛ̂d á mesɔɔm-tê âbɛl bényîn ngáne débɛlɛɛ́ mekan ne kunze esyəə́l áyə̄le syánē dedé ne Yesuɛ. Béhɛ́déʼáá bán débɛ̂ betâŋ, déhídeʼ mbéndé e bad bé Israɛl. 5 Boŋ sênkênháá bɔ́ etə́l ké mwǎmpīn, áyə̄le sêhɛdéʼáá nɛ́n bán nyébɛ̂ nyébíi ngáne mbále e nkalaŋ ḿ bwâm ékóó abɛ́.

6 Bad-tɛ ámpē ábe bébédé áhed nɛ́ɛ belyə́ged bé mwembé, bénkênwóŋgé dyamdyam âbád ámīn e mam ḿme ń'yə́gté. Ké né-ʼɛ, abɛ́ áde bémbɛ̄ɛ̄ belyə́ged dénkênwóŋgé dyamdyam abɛl ne mɛ áyə̄le moosyəə́l adíi nyaa pɔ́g áʼsō éʼ Dyǒb. 7 Boŋ bêntim anyín nɛ́n bán Dyǒb ábágé mɛ ekag âkale bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm. 8 Édé nɛ́n bán, Dyǒb ádě ápwɛ́dé Petro âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag wɛ́ɛ bad bé Israɛl, dɔ́-ʼaá ápwɛ́dé mɛ́mpē âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 9 Áde Jemsɛ, Petro ne Jɔnɛ ábe bad bémbīīʼɛ́ nɛ́ɛ mekon mé mwembé bényíné bán Dyǒb ábágé mɛ ḿmē nsimé âbɛ́ mbapɛɛ a nlómag, bénhɛ̄ sé Banabasɛ ekáá-áte, âlúmed nɛ́n bán békóbé sé nɛ́ɛ bad ábe bɔ́bɔ̄ɔ bebɛleʼ nsɔ́n nhɔ́g. Syáābɔ̄ɔ sêntíi nɛ́n bán, sébɛ̂ sékanle bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm, bɔ́-ʼɛ bébɛ̂ békanle bad bé Israɛl. 10 Bénlāā sé pɛn bán, séēchatán betóótōkɛ̄ bé bad awôŋgɛn. Nɛ̂ dɔ́-ʼaá ábédé dyam áde mêndəŋʼɛ́ abɛl bwâmbwam.

Paalɛ akánné Petro áte á dyad á Antyɔg

11 Áde Petro ápédé á Antyɔg, menkáné mɔ́ áte átîntê e bad áyə̄le abɛléʼáá dyam áde déeboo. 12 Áde ápédé áwed pɛɛ́n, ammɛntɛ́n ndyééd adyɛ́ ne bad bé Krǐsto ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Boŋ áde doŋge á bad bé Israɛl bébídé wɛ́ɛ Jemsɛ á Jerusalɛm boŋ bépɛ á Antyɔg, Petro ambootéd mekuu adol ámbīd. Eedyágeʼaá ndyééd ámpē ne ábê bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Ambɛl nɛ̂ áyə̄le abááʼáá epepé é bad ábe béhɔ́béʼáá bán bétə́ŋgɛ́né bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ayag. 13 Nɛ̂ dêmbɛ̌l bad bé Israɛl ábe bémbē bad bé Krǐsto bɔ́mpē bêmbootéd mekuu adol ámbīd. Kə́ə́ŋne Banabasɛ mɔ́mpē anhíd bɔ́ âbɛl ádê awusé. 14 Áde ńnyíné nɛ́n mɛɛ́ béebɛlɛɛ́ mam ngáne nkalaŋ ḿ bwâm ńhɔ́bɛɛ́ aá bébɛl, menláá Petro áʼsō wɛ́ɛ bɔ́ moosyəə́l mɛɛ́, “Kénɛ́ɛ édíí mod a Israɛl, etɛ̌dté mbeltéd ḿ bad bé Israɛl, ebɛle mam bɔɔb nɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Chán-nɔ̄ éhɛle ényāgtēʼ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl âhíd mbeltéd ḿ bad bé Israɛl?”

15 Sóo běn awě dedé bǎn bé Israɛl se á nchyáátɛ́n, deésaá nɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl ábe débíí nɛ́n bán béēbíiʼɛ́ mbéndé é Dyǒb. 16 Boŋ kénɛ̂, debíí nɛ́n bán Dyǒb déekobɛ́ɛ́ mod nɛ́ɛ mod awě asáá áyə̄le áhídɛɛ́ mbéndé. Adúbe áde mod ádúbpé Yesu Krǐstəə dɔ́ɔ ábɛleʼ boŋ Dyǒb ákōb mod. Né-ɔɔ́ ké syánē ámpē dedúbpé Yesu Krǐstəə âbɛl boŋ Dyǒb ákob syánē áyə̄le adúbe áde dédúbpé Yesuɛ saké áyə̄le dehíde mbéndé. Dyǒb déekobɛ́ɛ́ modmod áyə̄le áhídɛɛ́ mbéndé. 17 Ahɛd áde déhɛdɛɛ́ bán désâŋ áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le adúbe áde dédúbpé Krǐstəə, ábɛlɛ doŋge á bad bé Israɛl bényíneʼ syánē nɛ́ɛ bebɛl bé mbéb áyə̄le deehídɛ́ɛ́ mbéndé é bad bé Israɛl ámpē. Nɛ́dē élûmteʼ bán Krǐstəə mɔ́ɔ abɛlteʼ syánē mbéb-ɛ? Aáy, nɛ̂ déehɛlɛ́ɛ́-sɛ ábɛ́. 18 Boŋ nzé ntimé ámbīd ámpē boŋ nhídeʼ mbéndé éche mêmmadté atɛde, né nkwedé mbéndé. 19 Nzé béhídé mbéndé chɔ́ ne chɔ́, né nwédé. Né mbéndé chěn-naá ewúú mɛ. Boŋ Yesu Krǐstəə anhúd mɛ á mbéndé-te, âbɛl ńhɛl Dyǒb abɛle. 20 Awɛ́ áde Yesuɛ ánwɛ̄ɛ̄ á awɔg ádé nɛ́n bán mɛ́mpē menwɛ́. Meésaá á aloŋgé ámpē. Krǐstəə mɔ́ adé mɛ áte. Né-ɔɔ́, kéchéé éche ḿbɛlɛɛ́ á nkǒŋsé-te wɛ́n bɔɔb, mbɛleʼ chɔ́ ne adúbe áde ńdúbpé Mwǎn a Dyǒb awě adəə́ mɛ, boŋ awɛ́-ʼɛ á nló ḿmêm. 21 Meésaá nhɔ́g awě ahɛle ahɔ́b nɛ́n aá nsimé ń Dyǒb méesaá dyamdyam. Áyə̄le nɛ́n, nzé émbɛ̄ nɛ́n bán Dyǒb áhɛlesɛ ákōb mod áyə̄le ahídé mbéndé, nɛ́dē né Yesuɛ awédé á awɔg ngɛ̂n.

3

Mbéndé káa adúbe

1 Eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad bé Galesia. Nlem áhéé adyédé nyé nɛ́n? Nyéēkamtánné ngáne ménlūmēdtē nyé áte nɛ́n mɛɛ́, Yesuɛ awédé á awɔg á nló ḿme nyé moosyəə́l-ɛ? 2 Ndəə́ mɛɛ́ ńsɛded nyé dyam ahɔ́g. Póndé echě nyékúdé Edəə́dəŋ éche Ésáá, áyə̄le nyéhídéʼáá mbéndé e bad bé Israɛl dɔ́ɔ nyênkudté chɔ́-yɛ? Ngé áyə̄le nyéndūbɛ̄ɛ̄ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyénwōgkē? 3 Chán nyédíí eyɔ́kɛ́l nɛ́n? Nɛ́ɛ nyémáá abooted dé abɛl ngáne Edəə́dəŋ é Dyǒb éhɛdɛɛ́, mbɛltéd ḿmɛ̄n ńhɛdé atim á asóg hɛ́n bɔɔb ngáne mewêmtɛn mé baányoŋ ńhɛdɛɛ́-yɛ? 4 Nyêkudé metake áde nyédúbpé Krǐstəə. Nɛ́dē ḿmɛ̂ metake médé ngɛ̂n-ɛ? 5 Dyǒb dêmbɛ̌ nyé Edəə́dəŋ éche Ésáá, ábɛ̄l-lɛ menyáké átîntê echɛ̂n. Áyə̄le nyéhídéʼáá mbéndé dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ábɛlé né-yɛ? Aáy, saké nɛ̂ dênkə̌ŋ. Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyéndūbɛ̄ɛ̄ mɔ́ɔ mênkə̌ŋ boŋ ábɛl nɛ̂. 6 Nyénɔne mod nɛ́ɛ Abrahamɛ. Éténlédé nɛ́n bán, “Andúbé Dyǒb. Nɛ̂ dêmbɛ̌l, Dyǒb dênkob mɔ́ nɛ́ɛ mod awě asáá.” 7 Nyésôŋtɛn-nɔɔ́ nɛ́n bán bad bésyə̄ə̄l ábe bédúbpé Dyǒb ngáne Abrahamɛ ándūbɛ̄ɛ̄ bɔ́ɔ békóó bǎn ábe Abrahamɛ abɛ́. 8 Eyale é Dyǒb énhɔ̄b áʼsō eʼ póndé nɛ́n bán Dyǒb dɛ́kǒb bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nɛ́ɛ ábē bad áyə̄le bédúbpé mɔ́. Nɛ́n démbyɛ̄ɛ̄n bootya póndé eche Dyǒb dénláá-ʼɛ́ Abrahamɛ aá, “Mɛɛ́naméd meloŋ mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l ámbīd echôŋ.” 9 Né-ɔɔ́ Dyǒb dɛ́naméd moosyəə́l awě adúbpé mɔ́ melemlem ngáne ânnamédté Abrahamɛ. 10 Nyébíi-ʼɛ nɛ́n bán eʼdim éʼdé ne baásyə̄ə̄l ábe bébánné nlém nɛ́n bán ahíd á mbéndé dɔ́ɔ dɛ́bɛ̌l boŋ Dyǒb ákob bɔ́. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Eʼdim ne kénzɛ́ɛ́ awě eehídéʼ mbéndé ésyə̄ə̄l éche éténlédé á kálag e Dyǒb.” 11 Bɔɔb-pɔɔ́ élûmte nɛ́n bán modmod eékobnádté áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le áhídɛɛ́ chǒm-ɛ́ɛ mbéndé éhɛdɛɛ́. Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le éténlédé nɛ́n bán, “Bad ábe békóbnédé áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le bédúbpé, bɛ́kǔd aloŋgé áde déemaáʼ.” 12 Mbéndé eewóoʼɛ́ dyamdyam âbɛl ne adúbe. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nzé mod ahídeʼ mbéndé âkud aloŋgé, atə́ŋgɛ́né mbéndé ésyə̄ə̄l ahíd.” 13 Boŋ Krǐstəə ahúdé syánē á eʼdim ábe dékúdé á mbéndé-te. Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Eʼdim ne kénzɛ́ɛ́ awe bébómmé á awɔg.” Né-ɔɔ́, áde bébómmé Krǐstəə á awɔg, ampém eʼdim áyə̄le mbéb ḿmɛ̄d. 14 Yesu Krǐstəə ampém eʼdim âbɛl nɛ́n, bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl békud nnam ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá, Abrahamɛ ǎkǔd. Nɛ̂ ákə́ə́ adúbe áde dédúbpé mɔ́, ábɛ́lé syánē ámpē dékudé Edəə́dəŋ éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē.

Mbéndé ne dyam áde Dyǒb
dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l

15 A-baányaŋ, ndəə́ mɛɛ́ ńtêd nhəgtɛ́n ne mekan ḿme mébɛnlad epun tɛ́ɛ́. Nzé bad bébɛ bétɛ́dé nsəl, boŋ bétíídé dyam, bépédé-ʼɛ á nchemtɛn, modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahúd dɔ́ ásē. 16 Dyǒb dêmbɛ̌ Abrahamɛ ne mwǎn akag. Kálag e Dyǒb eehɔ́bɛɛ́ nɛ́n aá, “bǎn” byánán bad bébúú áte. Ehɔ́bé nɛ́n aá “mwǎn.” Krǐstəə mɔ́-ʼaá adé ane Mwǎn. 17 Chǒm éche ńkooʼɛ́ ahɔ́b édíi nɛ́n Dyǒb démwɛ̄ melɛ̌ ne Abrahamɛ Dyǒb áhɔ́b-pɛ aá mɔ́ɔ̄lōnēd ádē akag. Mbwɔ́kɛl é mwɛ̌ éniin ne móom mé mwɛ̌ méláán, ámbīd e nɛ̂, dɔ́ɔ Dyǒb ábágé Mosɛɛ mbéndé. Échê mbéndé éehɛlɛ́ɛ́-se ébóó ḿmê melɛ̌, se éhúd dyam áde Dyǒb áhɔ́bé ásē. 18 Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán, Dyǒb ábageʼ nyé kéchéé éche átə́ŋgɛ́né ábē bǎn abɛ áyə̄le nyéhídɛɛ́ mbéndé, né ḿmê nnam ḿme ábagɛɛ́ nyé méesaá ámpē áyə̄le dyam áde ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛlé Abrahamɛ. 19 Cheé-ɔ̄ émbɛ̄ nzɔm echě Dyǒb ábágné mbéndé? Ambɛ̌ chɔ́ âlúmed bad chǒm-ɛ́ɛ abɛl dé mbéb ákóó abɛ́. Ene mbéndé entə́ŋgɛ́n-nɛ abɛ́ kə́ə́ŋ ne póndé eche mwǎn a mbyaa ḿme Abrahamɛ awě Dyǒb dêmbɛɛ́nné akag ántə̄ŋgɛ̄nē apɛ. Dyǒb dêmbɛ̌ mbéndé wɛ́ɛ ángɛl âbɛ Mosɛɛ. Mosɛɛ mɔ́ abédé mod-a-tîntɛ̂ a baányoŋ ne Dyǒb. 20 Bɔɔb-pɔɔ́ mod-a-tîntɛ̂ ahɛdnad nzé bad bédé mbíd ébɛ. Boŋ Dyǒb dêmbɛ̌ Abrahamɛ akag ne mɔ́ mwěn, áde mod-a-tîntɛ̂ éesaá.

Nsɔ́n ḿme mbéndé éwóó

21 Nɛ́dē nɛ́n álûmte bán mbéndé epentan akag á Dyǒb-ɛ? Aáy, éesaá nɛ̂ mbêd. Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán mbéndé embɛ́ echě ebage aloŋgé áde déemaáʼ, né desáá áʼsō éʼ Dyǒb ahíd áde déhídɛɛ́ chɔ́. 22 Boŋ kálag e Dyǒb ehɔ́be nɛ́n aá, mbéb ńháá nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l. Né-ɔɔ́ ndɛ echě Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌, abagé chɔ́ wɛ́ɛ bad ábe bédúbpé Yesu Krǐstəə. 23 Á póndé eche Krǐstəə éēpēdɛ̄ɛ̄, mbéndé enhaŋ syánē, dembɛ́-ʼɛ ásē e mbéndé kə́ə́ŋ ne á póndé eche Dyǒb dénlūmēdtē nɛ́n aá bad bésum nlém wɛ́ɛ Krǐstəə. 24 Né-ɔɔ́ mbéndé chɔ́ enɔnéʼáá sé kə́ə́ŋ ne póndé eche Krǐstəə ápédé âbɛl nɛ́n Dyǒb ákob sé áyə̄le adúbe áde sédúbpé Krǐstəə. 25 Bɔɔb áde póndé épédé echě détə́ŋgɛ́né nlém asum wɛ́ɛ Krǐstəə, chǒm éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ éche énɔneʼ sémpē. 26 Nyé moosyəə́l nyêdíi bǎn bé Dyǒb áyə̄le adúbe áde nyédúbpé Yesu Krǐstəə. 27 Nyêkudé edusɛn, né-ɔɔ́, nyêdé mod nhɔ́g bɔɔb ne Krǐstəə, nyêwóó-ʼɛ kunze bɔɔb nɛ́ɛ mɔ́. 28 Né-ɔɔ́ nhəŋlɛ́n méesaá ken mod adé mod a Israɛl, ken mod eésaá mod a Israɛl, ken mod adé ntâŋ kéʼɛ kunze, ken mmwaád-ɛ kéʼɛ mwɛnchóm. Nyé moosyəə́l nyêdíi mod nhɔ́g áyə̄le nyêdúbpé Yesu Krǐstəə. 29 Ngáne nyédíí bad bé Krǐsto, nyêdíi bǎn ábe Abrahamɛ, nyɛ́ɛ̄kǔd-tɛ nnam ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ Abrahamɛ.

4

1 Chǒm-ɛ́ɛ ńhɔ́bɛɛ́ édé nɛ́n, mwǎn awě sáá átíídé aá mɔ́ɔ̄dyɛ́ eche mbwɔ́g, nzé adíi adé mwɛ̌ndem, abɛlé abɛ́ nɛ́ɛ mbəledɛ, kénɛ́ɛ édíí nɛ́n bán mɔ́ akoó ene mbwɔ́g awóŋ. 2 Ene póndé, abɛlé awóŋ bad ábe bélyə́gnédé mɔ́ ne ábe bénɔnneʼ mɔ́ ene mbwɔ́g kə́ə́ŋ né póndé eche sáá átíídé epedé. 3 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ syánē démbɛ̄ɛ̄ nɛ́ɛ běndem áde Krǐstəə éēpēdɛ̄ɛ̄. Póndé eched, ngíne é nkǒŋsé éntēd syánē ntâŋ. 4 Boŋ áde póndé eche Dyǒb déntīīʼɛ́ épédé, Dyǒb dénlōm awe Mwǎn á nkǒŋsé-te. Ane Mwǎn ambíd á abum dé mmwaád, ákwōg-kɛ ásē e mbéndé. 5 Dyǒb dénlōm mɔ́ âkɔde syánē á mehaŋ mé mbéndé, âbɛl boŋ syánē détim bǎn bé Dyǒb. 6 Abɛ́ áde nyédíí-ʼaá bǎn bé Dyǒb, ábɛ́lé Dyǒb álómé Edəə́dəŋ é Mwǎn áwesyánē nlém-tê. Échê Edəə́dəŋ ébɛ́lé bɔɔb, dechəge Dyǒb bán, “A-Tɛ̂.” 7 Né-ɔɔ́ nyéēsaá betâŋ ámpē. Nyêdíi bǎn bé Dyǒb. Abɛ́ áde nyédíí-ʼaá bǎn bé Dyǒb, Dyǒb dɛ́bɛ̌ nyé kéchéé éche átə́ŋgɛ́né ábe bǎn abɛ.

8 Ngen eʼsó, áde nyénkêmbííʼɛ́ Dyǒb, nyêbédé betâŋ ásē e myǒb ḿme méesɛ̌ dyamdyam. 9 Boŋ bɔɔb áde nyébíí Dyǒb, kéʼɛ ńhɔ̂b mɛɛ́ bɔɔb áde Dyǒb ábíí nyé, cheé ékə́ə́ boŋ nyéhɛdé mbíd atimɛn âbɛ́ betâŋ ámpē ásē e ngíne é nkǒŋsé? 10 Nyêhíde doŋge dé eʼpun nɛ́ɛ bǐn éʼmbáá, nyéhīde-ʼɛ doŋge á ngɔn, doŋge á póndé áyə̄le mwɛ̌, ne doŋge á mwɛ̌ nɛ́ɛ bǐn éʼ mbáá byánán Dyǒb dɔ́ɔ nyé bɛnlɛɛ́. 11 Nɛ̂ ábɛleʼ ndé mbwɔ́g nɛ́n mɛɛ́ mbébté póndé áyə̄le nsɔ́n ńsyə̄ə̄l ḿme ḿbɛ́lé áyə̄le echɛ̂n.

12 A-baányaŋ, ncháaʼ nyé mɛɛ́, nyébɛ̂ nɛ́ɛ mɛ, áyə̄le mɛ́mpē ndé bɔɔb nɛ́ɛ nyé. Meésaá ásē e mbéndé ámpē. Nyéēbɛlɛɛ́-ʼɛ mɛ dyam dé mbéb ké ahɔ́g. 13 Nyêbíí nɛ́n bán áde ńsébpé nyé nkalaŋ ḿ bwâm akale, ndyɛɛ́néʼáá nyé áyə̄le menkêndyɛɛ́ʼɛ́ bwâm. 14 Kénɛ́ɛ ḿmêm nkole ńhɛ́léʼáá ḿbɛl nyêbáŋ mɛ áyə̄l, nyéekêmbáŋʼɛ́ mɛ áyə̄l, nyéekênnǎn-naá mɛ. Nyênkǒb mɛ byánán ángɛl e Dyǒb chɔ́ɔ ńdíí, kéʼɛ byánán Yesu Krǐstəə ńdíí. 15 Ene póndé nyêbɛ́ menyiŋge bwâmbwam. Héé ḿmê menyiŋge médíí bɔɔb? Mměn mbide nyé mbóŋ nɛ́n mɛɛ́, á póndé eched, nyêndə̌ŋ mɛ nyaa echě, nzé émbɛ̄ nɛ́n bán mod ahɛléʼáá-sɛ ahúd mǐd ábɛ waáb, aá ábɛnlad, né nyênhúd ḿmɛn mǐd nyébɛ̄ me. 16 Nɛ́dē ntimé mod a ekɔyí awe nyé bɔɔb áyə̄le ńkánlé nyé mbále tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿ bwâm-ɛ? 17 Ábê bad ábe béyə́gte nyé ayə́ge démpēe, béwóó nlém nɛ́n bán nyétimɛn bɔ́, boŋ béewôŋnɛɛ́ nyé nlém ḿ bwâm. Béhɛde bán nyéebág ne mɛ âbɛl boŋ nyéwôŋ nlém âbɛ́ ne bɔ́. 18 Ébóó âwóŋ nlém âbɛl dyam, nzése ḿmɛ̂ nlém ńdé âbɛl dyam á bwâm. Ébóó âwóŋ nlém âbɛl dyam póndé ésyə̄ə̄l, saké nzé nyêdé ne mɛ děmpɛn. 19 A-bǎn bé nlém ábêm, nwógeʼ eʼwɛ bɔɔb áyə̄l echɛ̂n, melemlem ngáne mmwaád áwógɛɛ́ eʼwɛ bé achád. Mɛɛ́wōg-kɛ ábê eʼwɛ kə́ə́ŋ né abɛ́ á Krǐsto ásɔ́lé nyé áte bwâm. 20 Mendə̌ŋ mɛɛ́ mbɛ́ ne nyé bɔɔb âbɛl ḿbíí ngáne ńhɔ́bɛɛ́ áwɛ̄n áyə̄le nyêhɔ́ɔ́dté mɛ yə̌l áte.

Eláŋsɛ́n éche Hagaa ne Seraa

21 Nyé ábe nyêhɛde abɛ́ ásē e mbéndé, ndəə́ nyé asɛded mɛɛ́ken nyêbíí chǒm-ɛ́ɛ mbéndé ékooʼɛ́ ahɔ́b-ɛ? 22 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Abrahamɛ anchyáá bǎn bé baachóm bébɛ́, nhɔ́g ne mmwaád a ntâŋ, aníníí-ʼɛ ne mmwaád a kunze. 23 Mwǎn awě mmwaád a ntâŋ ánchyāāʼɛ́, anchyáá mɔ́ nyaa eche moonyoŋ áchyáaʼɛ́ mwǎn. Boŋ akag áde Dyǒb dêmbɛɛ́ Abrahamɛ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ mmwaád a kunze achyáá mwǎn. 24 Ábɛ́n bebaád bébɛ, dehɛle déhəgtɛ́n bɔ́ ne melɛ̌ mé Dyǒb mébɛ. Hagaa adé nhəgtɛ́n ne melɛ̌ ḿme Dyǒb démwɛ̄ɛ̄ ne bad bé Israɛl á mbɔɔd e Sinai á póndé eche ábágé Mosɛɛ mbéndé. Bad bésyə̄ə̄l ábe bédé ásē e ḿmê melɛ̌ bédíi betâŋ. 25 Hagaa adíi nɛ̂ŋgáne melɛ̌ ḿme Dyǒb démwɛ̄ɛ̄ ne Mosɛɛ á mbɔɔd e Sinai, á aloŋ á Arebia. Bad bé Jerusalɛm bɔ́mpē bédíi bɔɔb nɛ́ɛ Hagaa áyə̄le bɔ́ moosyəə́l bédíi betâŋ. 26 Boŋ mmwaád a kunze, adé nhəgtɛ́n ne Jerusalɛm awě adé ámīn. Ane mmwaád mɔ́-ʼaá adé nyaá awesyánē. 27 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Á-ekɔm é mmwaád, wɛ awě weechyááʼ,

hɛ́ esaád é menyiŋge. Wɛ awě weéwōgē eʼwɛ éʼ mwǎn mbêd, wóg menyiŋge áyə̄le,

we awě awoŋ nchóm ântɛdɛ́ɛ́, echyáá bǎn bɔɔb

tómaa mmwaád awě nchóm ádíí á ndáb.”

28 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ, akag áde Dyǒb dêmbɛɛ́ Abrahamɛ ábɛ́lé bɔɔb nyêdíi bǎn bé Dyǒb melemlem nɛ́ɛ Aisigɛ. 29 Ene póndé, ébédé nɛ́n bán, mwǎn awe bénchyāāʼɛ́ nyaa echě moonyoŋ áchyáaʼɛ́, atǎgtéʼáá mwǎn awě bénchyāā á ngíne e Edəə́dəŋ é Dyǒb. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí kə́ə́ŋ ne chii. 30 Boŋ chán kálag e Dyǒb éhɔ́bé tə̂ŋgɛne nɛ̂? Kálag e Dyǒb ehɔ́beʼ nɛ́n aá, “Nǎn mmwaád a ntâŋ bɔ́ mwǎn. Mwǎn awě mmwaád a ntâŋ áchyáá eetə̂ŋgɛnɛɛ́ mbwɔ́g eche sáá adyɛ́ nchoo ne mwǎn awě mmwaád a kunze áchyáá.” 31 Né-ɔɔ́ a-baányaŋ, deésaá bǎn bé mmwaád a ntâŋ. Dedíi bǎn bé mmwaád a kunze.

5

Séēsaá á mehaŋ-tê ámpē

1 Á mehaŋ-tê dɔ́ɔ Krǐstəə áhúdé syánē âbɛl boŋ syánē deebág nɛ́ɛ betâŋ ámpē. Né-ɔɔ́ nyéwêd mekuu ásē, nyéēmwāg-kɛ se modmod ahɛ́ nyé á mehaŋ-tê ámpē.

2 Nyéwóglɛn mɛ. Mɛ Paalɛ, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́ nzé nyêwémtɛ́né nɛ́n bán nzé béyágé nyé, né nɛ̂ dɛ́bɛ̌l Dyǒb ákob nyé nɛ́ɛ bad ábe bésáá, né nsɔ́n ḿme Krǐstəə ábɛ́lé méehɛlɛ́ɛ́-sɛ ńwóŋgɛ́n nyé mbêd. 3 Nsimé nyé etúu áte ámpē nɛ́n mɛɛ́, kénzɛ́ɛ́ awě akwɛ̌ntɛ́né aá béyag mɔ́ âbɛl boŋ Dyǒb ákob mɔ́, atə́ŋgɛ́né mbéndé ésyə̄ə̄l ahíd. 4 Nyé ké ahéé awě awémtɛ́né aá mɔ́tə̄ŋgɛ̄nē mbéndé ahíd âbɛl boŋ Dyǒb ákob mɔ́, asɛ́nlédé ne Yesuɛ, ahúdé-ʼɛ yə̌l á nsimé ń Dyǒb-te. 5 Sé ne sé, Edəə́dəŋ é Dyǒb ébɛ́lé sêlyə́gé nlém nɛ́n bán Dyǒb dɛ́kob sé nɛ̂ŋgáne bad ábe bésáá áyə̄le sêdúbpé Krǐstəə. 6 Ken béyágé mod-ɛ, ken béeyagɛɛ́ mod-ɛ, nɛ̂ déēwóoʼɛ́ dyamdyam abɛl ne abɛ́ áde dédíí ne Yesu Krǐstəə. Chǒm éche édé etógnɛ́n édíi, âdúbe Krǐstəə. Ádê adúbe átə́ŋgɛ́né anyînned ne edəŋge éche déwóŋné nhɔ́g ne aníníí.

7 Ngen eʼsó, nyêkɛɛ́néʼáá mekan bwâm. Nzɛ́-módɛ́ ahə̌ŋlɛ́né nyé nlém á abum aá nyéehídeʼ mbále e nkalaŋ ḿ bwâm ámpē? 8 Ahəŋlɛn áde nyéhə́ŋlɛ́né nlém á abum déehɛlɛ́ɛ́-sɛ áhúú ne Dyǒb, áyə̄le Dyǒb děn dɔ́ɔ ápwɛ́dé nyé âbɛ́ ábe bǎn. 9 Mod nhɔ́g awě adé mbéb átîntê echɛ̂n, mɔ́ abébteʼ baáb ábíníí bésyə̄ə̄l, nɛ̂ŋgáne mbumé ń ngun ńsonlɛɛ́ nzé béhédé mwǎ esultɛn áwēd-te. 10 Boŋ pɛn ndúbpé nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb dɛ́bɛ̌l nyéēhídté ayə́ge á bad bémpēe boŋ nyɛ́ɛ̄hīd ádêm. Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n mod ké ahéé awě apuutad nyé, ábɛ̂ kénzɛ́ɛ́.

11 A-baányaŋ, nzé émbɛ̄ nɛ́n bán ndíi nkale nɛ́n mɛɛ́ bétə́ŋgɛ́né mod ayag boŋ Dyǒb dɛ́kob mɔ́ nɛ́ɛ mod awě asáá ngáne baá Israɛl bédúbpé, né cheé ékə́ə́ boŋ béhɛ́ mɛ á meséb? Nzé nkaléʼáá nɛ́n mɛɛ́ bétə́ŋgɛ́né bad ayag boŋ meékaleʼaá kwééd eche Krǐstəə áwédé á awɔg, né nɛ̂ déeliŋsɛ́ɛ́ bad bé Israɛl. 12 Ndəə́ nɛ́n mɛɛ́ ábê bad ábe bépuutad nyé nló áte, békag áʼsō, békɛ bésɛ́lɛn yə̌l e mwɛnchóm esyəə́l.

13 A-baányaŋ Dyǒb dénchɛ̄lē nyé âhide á mehaŋ-tê. Boŋ abɛ́ áde nyéesaá á mehaŋ-tê ámpē déebagɛɛ́ nyé kunze âbɛl kéchéé éche échɛ̄n ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́. Boŋ pɛn, nyémod-tɛ́ɛ́ ábɛnle waáb á edəŋge-tê. 14 Nyébɛleʼ nɛ̂ áyə̄le nzé béládé mbéndé ésyə̄ə̄l, chǒm éche éhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n, “Édəŋ mwǎnyoŋ ngáne édə́ə́ echoŋ yə̌l.” 15 Boŋ nzé nyêtimé nyêkwaglan, nyêwanne-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí nɛ́ɛ nyam é mehín, nyêtéd póndé. Nzé nyéetéde póndé, ne nyɛ́ɛ̄wūū nhɔ́g ne aníníí ne awúu ásyə̄ə̄l.

Edəə́dəŋ é Dyǒb ne ekob é yə̌l

16 Né-ɔɔ́, nlébe nyé nɛ́n mɛɛ́ nyémwɛ Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gte nyé. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l nyéebɛlɛ́ɛ́ mekan mɛ mbéb ḿme ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́. 17 Mam ḿme ekob é yə̌l édə́ə́, méekagké ne mam ḿme Edəə́dəŋ édə́ə́. Mam-mɛ ḿme Edəə́dəŋ édə́ə́ méekagké ne mam ḿme ekob é yə̌l édə́ə́. Échɛ́n ngíne ébɛ éwaneʼ. Nɛ̂ ábɛleʼ nyéēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyam abɛl áde nyédə́ə́ abɛl. 18 Boŋ pɛn nzé Edəə́dəŋ é Dyǒb élyə́gte nyé, né nyéēsaá ásē e mbéndé ámpē.

19 Mbɛltéd mé ekob é yə̌l méēyə̄gtādtēd. Ńdíi mbɛltéd nɛ́ɛ akáb dé mesón, abɛl dé mekan mé mbinde, akáb dé akwalɛɛ. 20 Abɛle á myǒb mémpēe, alem, ekɔyí, nsɛlag, kɔ́njí, meliŋgá, abun dé eʼtə́l, ngabɛ́n, nkabɛ́n, 21 asíi á bad, sɔ́gké e mǐm, epuutéd ne mbɛltéd mé mbéb mémpēe nɛ́ɛ ḿmɛ́n. Nsimé nyé etúu áte ngáne ménsīm-maá bɔɔ́d nɛ́n mɛɛ́, bad ábe bébɛleʼ échê ndín é mekan béekudté nnam mé nkamlɛn ń Dyǒb.

22 Boŋ nzé Edəə́dəŋ éche Ésáá édé mod áte, chɔ́ɔ ébɛle boŋ ábɛlé mam ne edəŋge, ne menyiŋge, ne nsaŋ, ne nwɛsɛn, ne eʼboŋ bé nlém, ne abɛ́ á bwâm, abɛ́-ʼɛ mod awě bad béhɛle bésum nlém áyə̄l. 23 Edəə́dəŋ chɔ́-ʼaá ébɛleʼ boŋ mod ásudté yə̌l, achə́ə́-ʼɛ yə̌l bwâm. Mbéndé éewóoʼɛ́ dyam ábɛlɛn nɛ́n. 24 Bad ábe bédé ne Yesu Krǐstəə béesaá ásē e nkamlɛn ḿ mam mé ekob é yə̌l ámpē. Ébɛlé ebɛ́ byánán bébómmé échab esíí é mam mé ekob é yə̌l á awɔg, éwédé-ʼɛ áhed. 25 Ngáne Edəə́dəŋ é Dyǒb ébágé syánē aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē, démwɛ échê Edəə́dəŋ chěn élyə́gte syánē áyə̄le chǒm ké ehéé éche débɛlɛɛ́. 26 Deényēnē yə̌l ámīn, deéliŋsé nhɔ́g ne aníníí, deesíídé-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí.

6

Kéchéé éche mod áwéné chɔ́ɔ áhūdtē

1 A-baányaŋ, nzé nyé mod nhɔ́g nyêhúné á mbéb-te, nyé ábe nyêdíi nyêbɛleʼ mekan ḿme Edəə́dəŋ é Dyǒb éhɛdɛɛ́, nyêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyéwóŋgɛ́né mɔ́ âhúd mɔ́ á mbéb-te. Nzé nyêwôŋgan mɔ́, nyéchēdɛ̄n mɔ́ yə̌l. Boŋ pɛn, nyétêd póndé âbɛl nɛ́n nyéběn ámpē nyéehúnéʼ á mekəgsɛn-tê âbɛl ḿmê mbéb. 2 Nyéwôŋgan nhɔ́g ne aníníí âhide á ndutul-tê. Nzé nyêbɛle nɛ̂, ne nyêhídeʼ ngáne mbéndé e Krǐstəə éhɛdɛɛ́. 3 Kénzɛ́ɛ́ awě awémtɛ́né aá mɔ́tōmtɛ̄nē abɛ́, adoge yə̌l. Ene ndín e mod eésaá dyamdyam. 4 Mod tɛ́ɛ́ átôŋ yə̌l asimɛn. Nzé mod abɛlé nsɔ́n ḿ bwâm, né ǎwōgɛ̄n yə̌l menyiŋge. Né éehəgtán-aá yə̌l ne bad bémpēe. 5 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le mbɛltéd ḿmé mod tɛ́ɛ́ ńnɔneʼ měn.

6 Kénzɛ́ɛ́ awě béyə́gtɛɛ́ Eyale é Dyǒb, atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ áhágké mod awě ayə́gteʼ mɔ́ chǒm é bwâm ké éhéé éche áwóó, âwóŋgɛn mɔ́.

7 Mod eédōgē yə̌l. Mod eewémtán-nɛ aá mɔ́hɛle mɔ́dog Dyǒb. Kéchéé éche mod áwéné, chɔ́ɔ áhūdtē. 8 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mam mé mbéb ḿme ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́, ábíi aá ḿmê mam měn mɛ́piinéd mɔ́ kwééd. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awe mɔ́-ʼɛ abɛleʼ mekan mé bwâm ngáne Edəə́dəŋ é Dyǒb éhɛdɛɛ́, ábíi aá ḿmê mam mɛ́bɛ̌l mɔ́ɔ̄kǔd aloŋgé áde déemaáʼ. 9 Deekɔ́mé bwâm abɛl. Nzé deétɛdnede âbɛl bwâm, né dɛɛ́kǔd nnam á póndé echě etə́ŋgɛ́né. 10 Né-ɔɔ́ póndé tɛ́ɛ́ eche etə́l ébágnédé syánē âbɛl bwâm, débɛl bwâm wɛ́ɛ moosyəə́l, taŋge wɛ́ɛ bǎnned bé Krǐsto.

Elébé ne melɛntɛn mé asóg

11 Nyéběn nyényîn mbóŋ mé eʼyale ábě ḿbɛ́nlédé âtele nyé enɛ́n kálag ne échêm ekáá. 12 Bad ábe béhɛde nyé anyáged nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né nyé ayag, bébɛle nɛ̂ âlûmtɛn yə̌l, âbɛl boŋ békud dǐn á bwâm áʼsō éʼ bad. Bébáaʼ bán bad béēhāg bɔ́ á meséb nɛ́n bán bétúmé akal nɛ́n bán, kwééd eche Yesuɛ áwédé á awɔg chěnpɛn chɔ́ɔ ekəə boŋ mod ákūd eʼchoóchoŋ. 13 Ké bad ábe béyágé běn béēhīdɛ̄ɛ̄ mbéndé, boŋ béhɛde bán béyag nyé âbɛl békume ekáá á tə̂l nɛ́n bán nyêkwɛ̌ntɛ́né nɛ́n bán béyag nyé. 14 Dyam áde mɛ pɛn mɛ́kumɛ́nné ekáá á tə̂l ádíi kwééd echě awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə áwédé á awɔg áwɛd nló. Eche kwééd ebɛlé mam mé nkǒŋsé méesaá mɛ dyamdyam á dǐd-te, meewóo-ʼáa dyam âbɛlɛn nkǒŋsé. 15 Ken béyágé mod, ken béeyagɛɛ́ mod-ɛ, nɛ̂ déewóoʼɛ́ dyamdyam âbɛl. Dyam áde ádé etógnɛ́n ádíi Dyǒb âtimed mod ekɔ́ɔ́lé. 16 Nsaŋ ne ngɔl e Dyǒb ébɛ̂ ne bad bésyə̄ə̄l ábe béhíde ádɛ́n ayə́ge. Ábê bad bɔ́ɔ bédé bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé.

17 Âsóged enɛ́n kálag, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, modmod eétagtán mɛ ḿmɛ́n mekan áyə̄le mebaŋ médé mɛ á yə̌l hɛ́n ḿme mélûmte nɛ́n bán mbɛnle Yesuɛ.

18 A-baányaŋ, nsimé ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l. Ébɛ̂ nɛ̂.

* 1:18 Petro: Kálag éʼsó éwóó Sɛpasɛ. Ádé dǐn ádíi melemlem nɛ́ɛ Petro.

Efɛsus

1

2

3

4

5

6

Kálag echě Paalɛ áténlé

Baá Efɛsus

Ndibned ń kálag

Kálag echě Paalɛ áténlé bad bé Efɛsus ehɔ́beʼ tə̂ŋgɛne ntíi ń Dyǒb, âpɛɛn ḿmē nhəgtéd ńsyə̄ə̄l, ḿme ńdé á nkǒŋsé ne ḿme ńdé ámīn hǒm ahɔ́g. Krǐstəə mɔ́-ʼaá adé nló ámīn e ḿmê nhəgtéd ńsyə̄ə̄l (1.10). Ehɔ́be-ʼɛ ámpē ngáne bad bé Dyǒb bétə́ŋgɛ́né abɛ́ nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g abɛ́ áde bédíí ne Yesu Krǐstəə.

Á mbooted, enɛ́n kálag ehɔ́beʼ tə̂ŋgɛne abɛ́ áde bad bé Dyǒb bétə́ŋgɛ́né abɛ́ nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g. Ngáne Dyǒb ápwɛ́dé ábē bad, álagsɛ́n bɔ́, ahúd-tɛ bɔ́ á mbéb-te, mbwiined ne awe Mwǎn Yesu Krǐstəə. Ehɔ́be-ʼɛ ámpē ngáne Edəə́dəŋ éche Ésáá élûmtɛɛ́ aá dyam áde Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, dɛ́bɛnléd. Âsóged, Paalɛ alébé bad bé Dyǒb bé Efɛsus ngáne abɛ́ ádāb átə́ŋgɛ́né abɛ́ nɛ̂ŋgáne bad ábe bédé mod nhɔ́g á dǐn á Krǐsto. Paalɛ abɛ̌nlédé ngan híin âlúmed ngáne bad bé Dyǒb bétə́ŋgɛ́né abe abé áde bédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Krǐstəə ne mwembé ḿ bad bé Krǐsto 1.3-3.21

Aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē âbé ne Krǐstəə 4.1-6.20

Nsógtɛn 6.21-24

1

Paalɛ alômmeʼ bad melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə ngáne Dyǒb áhɛ́déʼáá, mɛ-ɛɛ́ ntenle nyé enɛ́n kálag. Ntenle nyé bad bé Dyǒb ábe nyêdé á dyad dé Efɛsus. Nyêdé mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə nyêhíde-ʼɛ mɔ́ ne nlém nhɔ́g. 2 Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d ne ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

Nnam ḿme bad ábe bédé nhɔ́g ne Krǐstəə békúdé

3 Débɛ Dyǒb mekɛnag. Mɔ́ adé Dyǒb áde awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə, abɛ́-ʼɛ mɔ́ Sáá. Dyǒb dɔ́ɔ ánámté syánē abɛ áde ábágé syánē bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼbídé áwē nkamlɛn ḿ mín. Abɛlé nɛ́n abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə. 4 Byánán Dyǒb dɛ́hə̌g nkǒŋsé, ampwɛ̌d syánē âbɛ́ ábē bad, abɛl áde âmbɛnlé boŋ desáŋ, deewóó-ʼɛ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g áwe eʼsó. Adəŋ áde Dyǒb ádə́ə́ syánē, 5 dêmbɛ̌l antíí seʼ bɔɔ́d aá débɛ̂ ábe bǎn mbwiined ne nsɔ́n ḿme Yesu Krǐstəə âmbɛlɛ́ɛ́ syánē. Dyǒb dêmbɛl nɛ́n áyə̄le nɛ́n dɔ́ɔ ántīīʼɛ́ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l ngáne ébóŋnédé mɔ́. 6 Abɛlé aá débɛ̂ ábe bǎn âbɛl boŋ dékɛne mɔ́ áyə̄le mekan mé bwâm ḿme ábɛ́lé. Abagé syánē echě ndəle e nsimé ngɛ̂n. Dekúdé ḿmê nsimé abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne awe Mwǎn awě ádə́ə́ bwâmbwam. 7 Abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə ne asyɔg áde ásyɔ́gé ḿmē mekií áwesyánē nló, dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ákɔ̄dē syánē alagsɛn áde álāgsɛ̄nē syánē mbéb. Abɛl áde Dyǒb ábɛ́lé nɛ́n álûmte syánē bán ḿmē nsimé ńdé kəse e nsimé. 8 Abagé-ʼɛ syánē mɔ́ nyaa echě elóné mbon, ábūd-tɛ syánē debyɛ́ɛ́ abɛ, ábɛ̄l-lɛ desóŋtɛ́n mekan mésyə̄ə̄l. 9 Abɛlé mekan mésyə̄ə̄l ngáne áhɛ́déʼáá aá mɔ́bɛl. Abɛlé syánē debíí mekan ḿme kə́ə́ŋ ne bɔɔb modmod éesôŋtɛ́nɛ́ɛ́. Ḿmɛ́n mekan médíi mekan ḿme âmbɛnlé mbwiined ne Krǐstəə. 10 Dyǒb átíídé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l á póndé echě etə́ŋgɛ́né. Ene póndé ǎlǎd bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé á nkoŋ ḿ mín ne ńsé, bɛ́bē ásē e Yesu Krǐstəə mɔ́ awě adé nɛ̂ŋgáne nló. 11 Dyǒb ápwɛ́dé sé âbɛ́ ábē bad abɛl áde ábɛ́lé boŋ debɛ́ mod nhɔ́g ne Krǐstəə. Ambɛl nɛ́n áyə̄le ammad atíi seʼ bɔɔ́d. Abɛle mam mésyə̄ə̄l mébɛnlad ngáne átíídé. 12 Ambɛl nɛ́n âbɛl sé ábe sêbédé bad bé eʼsó âsum nlém wɛ́ɛ Yesu Krǐstəə séwále abɛ́ áde dɛ́kə̌ŋ boŋ bad bémpēe békɛn mɔ́ áyə̄l e echě ngumɛ echě echabé ámīn. 13 Nyémpē nyênwóg nkalaŋ ḿ mbále. Ḿmê nkalaŋ ḿ mbále ńdíi nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ḿpíínédé nyé eʼsoósoŋ. Nyêndúbé Krǐstəə, nyêbɛ́-ʼɛ mod nhɔ́g ne mɔ́. Nɛ́n dêmbɛ̌l Dyǒb dêmbɛ̌ nyé Edəə́dəŋ éche Ésáá éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábē bad. Échê Edəə́dəŋ édíi nɛ̂ŋgáne eʼchem ábe éʼlûmte bán nyêdíi bad bé Dyǒb. 14 Échê Edəə́dəŋ chɔ́ɔ̄ élûmte syánē nɛ́n bán dɛɛ́kǔd bwěm ábe Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē. Dɛɛ́kǔd ábɛ́n bwěm á póndé eche Dyǒb dɛ́hūdtē syánē ábe dedé ábe bad á mehaŋ-tê. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad békɛné Dyǒb áyə̄le echě ngumɛ echabé ámīn.

Mekáne ḿme Paalɛ

15 Nwógé bán nyêdúbpé Sáŋgú Yesuɛ, nwógé-ʼɛ bán nyêdəə́ bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l. Né-ɔɔ́, 16 nságnan Dyǒb póndé tɛ́ɛ́ áyə̄l echɛ̂n, nzé nkânnad nyé. 17 Nkânne-ʼɛ mɛɛ́, Dyǒb áde echɛd Sáŋ, Yesu Krǐstəə, Titɛ́ɛ a ehúmé ábɛ nyé Edəə́dəŋ é debyɛ́ɛ́ ne é nsôŋtɛn mé mekan mé eʼkoŋnéd âbɛl boŋ nyébíi mɔ́ bwâm. 18 Nkânne-ʼɛ ámpē nɛ́n Dyǒb ákɛ́led nyé nlém á abum, âbɛl nɛ́n nyébíi bwěm éʼ bwâm ábe nyɛ́summé nlém áyə̄l, áyə̄le apwɛ́dé nyé. Nkânne-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ nyésôŋtɛn ngáne nnam ḿme áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábē bad ḿpédé achab ámīn. 19 Nkânnad-tɛ nyémpē nɛ́n mɛɛ́ nyébíi eche ngíne. Ene ngíne etómé bwěm éʼsyə̄ə̄l, chɔ́-ʼaá ewôŋgan syánē ábe dedúbpé mɔ́. Ḿmɛ́n melemlem mé ngíne eche echabé ámīn, 20 chɔ́ɔ âmbɛnlédté áde âmpuúdté Yesuɛ, ábɛ̄l-lɛ ádyɛ̄ɛ̄ mɔ́ á ekáá émbáá áwē nkamlɛn ḿ mín. 21 Áhed-taá Krǐstəə ákamlanné ngumɛ ne benkamlɛnɛ bésyə̄ə̄l. Áde dǐn-nɛ ádé ngíne tómaa mǐn mé benkamlɛnɛ bésyə̄ə̄l, ábe bédé bɔɔb ne ábe bɛ́bē á póndé echě ehúɛʼ. 22 Dyǒb ábágé Krǐstəə nkamlɛn ámīn é chǒm ésyə̄ə̄l, abɛlé-ʼɛ mɔ́ awě akamlan chǒm ésyə̄ə̄l, âbɛ́ nló, mé elad é bad ábe bédúbpé. 23 Échê elad é bad ábe bédúbpé bédíi nɛ́ɛ yə̌l echě Krǐstəə. Échê elad é bad élɔ̄gte Krǐstəə mbom, Krǐstəə mɔ́-ʼaá alɔ́gte chǒm ésyə̄ə̄l eche édé kéhéé mbom.

2

Dedé á aloŋgé abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə

1 Ngen e eʼsó, nyêmbɛ́ nɛ̂ŋgáne bad ábe béwédé áyə̄le nyéēbɛleʼaá mekan ḿme Dyǒb áhɔ́béʼáá aá nyébɛl, nyêbɛláá-ʼɛ mbéb. 2 Ene póndé nyêhídéʼáá mbɛltéd mé mbéb ḿ bad bé nkǒŋsé. Nyêwógnéʼáá nkamlɛnɛ awě akamlan eʼdəə́dəŋ bé mbéb ábe éʼdé á pemɛ-tê. Kə́ə́ŋne chii échê edəə́dəŋ édíi élyə́gteʼ bad ábe béebɛléʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. 3 Syánē moosyəə́l debédé nɛ́ɛ bɔ́, dékōdtē esíí é mekan mé ekob é yə̌l. Debɛléʼáá ngáne mekan mé mbéb mé ekob é yə̌l méhɛ́déʼáá aá débɛl, déhīdē-ʼɛ mekan ḿme mewêmtɛn méláŋgéʼáá syánē aá débɛl. Ḿmɛ́n mbéb ḿme débɛ́léʼáá mêmbɛ̌l Dyǒb déntə̄ŋgɛ̄n syánē ámpē akɔ́gsɛn melemlem ngáne ántə̄ŋgɛ̄nnē moosyəə́l akɔ́gsɛn. 4 Boŋ ngáne Dyǒb átómtɛ́né ngɔl abɛ́ ádə̄ŋ-ʼɛ syánē bwâmbwam, 5 abɛlé syánē dedé á aloŋgé abɛ́ áde dédíí ne Krǐstəə, kénɛ́ɛ édíí bán dembɛ́ nɛ́ɛ bad ábe béwédé áyə̄le deébɛleʼaá mekan ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá débɛl. Nsimé ń Dyǒb mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ nyékūd eʼsoósoŋ. 6 Abɛ́ áde dédíí-ʼaá ne Krǐstəə, Dyǒb ápúúdté syánē ne mɔ́, adidé-ʼɛ syánē hǒm ahɔ́g ne Krǐstəə á nkoŋ ḿmín. 7 Ambɛl nɛ́n âlúmed syánē ábē eʼboŋ bé nlém mbwiined ne Yesuɛ Krǐstəə âbɛl boŋ á póndé echě ehúɛʼ, bad bényîn ngáne ḿme nsimé ḿpédé nhɔn abɛ́ ńtom-mɛ chǒm ésyə̄ə̄l. 8 Nsimé ń Dyǒb mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ nyékūd eʼsoósoŋ. Adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ nyékūd ábê eʼsoósoŋ. Saké mekan ḿme nyébɛ́lé mékə́ə́ boŋ nyékūd eʼsoósoŋ. Eʼsoósoŋ ábe nyékúdé éʼdíi ndɛ e Dyǒb. 9 Saké mekan mé bwâm ḿme nyébɛ́lé mékə́ə́ boŋ nyékūd eʼsoósoŋ. Né-ɔɔ́, nzɔm ké pɔ́g eésaá eche mod átə́ŋgɛ́né ekáá akum átə̂l. 10 Syánē dedíi ekáá é nsɔ́n é Dyǒb. Abɛ́ áde dédíí mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə, ábágé syánē aloŋgé âbɛl boŋ débɛle mekan mé bwâm. Nɛ́n dɔ́ɔ Dyǒb déntīīʼɛ́ seʼ bɔɔ́d aá déwôŋ ene nyaa e abɛ́ á aloŋgé.

Âbé nhɔ́g ne Krǐstəə

11 Nyé ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl nyéēchatán ngáne nyémbɛ̄ɛ̄ bɔɔ́d. Bad bé Israɛl ábe béchə́gé yə̌l bán, “bad ábe béyágé,” béchəge nyé bán, “bad ábe béeyagɛɛ́.” Boŋ ḿmɛ́n meyagag mé ekob é yə̌l médíi chǒm éche moonyoŋ ábɛnlɛɛ́ mekáá. 12 Nyéēchatán bán ene póndé nyénkêmbííʼɛ́ Krǐstəə. Nyénkêmbáá nlatɛ́n ne echoŋ é bad bé Israɛl, bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé. Nyénkênwóŋgé dyam âbɛl ne melɛ̌ ḿme Dyǒb démmwɛ̄ɛ̄ ḿme ńlûmteʼ chǒm éche Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l. Abɛ́ áde nyémbɛ̄ɛ̄ á nkǒŋsé-te, nyénkênwóŋgé eʼlyə́g bé nlém hǒmhǒm, nyénkêmbíí-ʼaá Dyǒb. 13 Bɔɔ́d nyênchabnéd Dyǒb á yə̌l. Boŋ bɔɔb abɛ́ áde nyédíí nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə, apɛɛ́né nyé bɛnbɛn ne Dyǒb asyɔg áde ásyɔ́gé ḿmē mekií áwɛn nló. 14 Krǐstəə mwěn mɔ́ apiínédé syánē nsaŋ. Abɛlé bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédé mod nhɔ́g. Kwééd eche áwédé ehúdé ekɔyí éche ébédé átîntê echɛ̂d. Échê ekɔyí ébédɛ́ɛ nɛ́ɛ ekə̂ŋned éche ênkab syánē áte. 15 Abɛlé mbéndé é bad bé Israɛl énkênwóŋgé ngíne ámpē. Ambɛl nɛ́n âbɛl boŋ álad bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bébɛ̂ nɛ́ɛ mod ekɔ́ɔ́lé nhɔ́g awě bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bɛ́bē mod nhɔ́g ne mɔ́ mwěn Krǐstəə. Né-ɔɔ́, abɛl áde ábɛ́lé nɛ́n ápɛ́ɛ́né nsaŋ átîntê e bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. 16 Awɛ́ áde áwédé á awɔg, ábɛ́lé syánē dedé mod nhɔ́g ne Dyǒb, atǐmté-ʼɛ syánē ásē ne Dyǒb. Né-ɔɔ́, amadé ekɔyí éche ébédé átîntê eʼ syánē. 17 Krǐstəə ampɛ̌ ákanlé nyé ábe nyéēsɛ̌ bad bé Israɛl, nyé ábe nyênchabnéd Dyǒb á yə̌l nkalaŋ mé nsaŋ, ankalé-ʼɛ bad bé Israɛl, bɔ́ ábe bémbɛ̄ Dyǒb bɛnbɛn. 18 Mekan ḿme Krǐstəə ábɛ́lé, mébɛ́lé syánē moosyəə́l dekudé nzii âpɛ áʼsō wɛ́ɛ Titɛ́ɛ. Melemlem mé Edəə́dəŋ ehɔ́g chɔ́ɔ̄ éwôŋgan syánē âbɛl nɛ̂. 19 Né-ɔɔ́, nyé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl nyéēsaá beken ámpē nyéēsaá-ʼaá bad ábe bébídé etûn. Boŋ pɛn nyáābe bad bé Dyǒb nyêdíi bad ábe bébídé hǒm ahɔ́g. Nyé moosyəə́l nyêdíi nɛ́ɛ bad ábe bédé á túmbé e Dyǒb. 20 Nyêdíi nɛ́ɛ bwěm ábe bélôŋnɛɛ́ ndáb. Bembapɛɛ bé nlómag ne bekal bé éʼdəə́dəŋ bɔ́ɔ bédé nsáaned ń ndáb. Yesu Krǐstəə mwěn-naá adé akon dé nchómɛ́ɛ. 21 Mɔ́ akəə́ boŋ ene ndáb etyéem, ékwogéʼ, épɛ̄-ʼɛ ndáb eche Esáá eche Sáŋgwɛ́ɛ́. 22 Abɛ́ áde nyédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə, aladé nyé ne bad bé Krǐsto bémpēe. Abɛ́ áde nyédíí-ʼaá bɔɔb nyédíi nɛ́ɛ ndáb echě Dyǒb ádyɛɛʼɛ́ áte. Dyǒb áde ádé nɛ̂ŋgáne Edəə́dəŋ.

3

Paalɛ akǎnlé bad ábe
béesɛ̌ bad bé Israɛl nkalaŋ ḿ bwâm

1 Enɛ́n nzɔm chɔ́ ekəə́ boŋ ńkânnád nyé. Abɛle áde ḿbɛnlɛɛ́ Yesu Krǐstəə ne akale áde ńkanlɛɛ́ nyé dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ mbɛ́ mod a mbwɔg. 2 Ndúbpé mɛɛ́ nyêwógé bán Dyǒb ápwɛ́dé mɛ âkale nyé nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne ḿmē nsimé. 3 Dyǒb ábágé mɛ nsôŋtɛn mé mekan mé eʼkoŋnéd ḿme ḿbɛ́lé mbíí mekan ḿme kə́ə́ŋne bɔɔb modmod éesôŋtɛnɛɛ́. Mmaá nyé nguse é eʼyale atele tə̂ŋgɛne nɛ́n. 4 Nzé nyêláá mam ḿme ńtélé, nyɛ́ɛ̄chěm ḿmêm nsôŋtɛn áyə̄l e mekan ḿme kə́ə́ŋne bɔɔb modmod éesôŋtɛ́nɛ́ɛ́ tə̂ŋgɛne Krǐstəə. 5 Bɔɔ́d, Dyǒb dénkênlúmédté baányoŋ ḿmɛ́n mekan ḿme kə́ə́ŋne bɔɔb modmod éesôŋtɛ́nɛ́ɛ́. Boŋ bɔɔb abɛ̌nlédé échē Edəə́dəŋ âlúmed bekal béʼdəə́dəŋ ne bembapɛɛ bé nlómag ábe bédé âbɛle Dyǒb, ḿmɛn mekan. 6 Ḿmɛ́n mekan ḿme moonyoŋ enkêmbííʼɛ́ médíi nɛ́n: Bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl, bɔ́mpē békúdé nnam ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ melemlem nɛ̂ŋgáne bad bé Israɛl békúdé. Bad bé Israɛl ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bédé mod nhɔ́g. Dyam-mɛ áde Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛlé bad bé Israɛl, bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bɔ́mpē bɛ́tombwɛ́n dɔ́ áyə̄le bédé mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. Nkalaŋ ḿ bwâm mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mébɛnléd. 7 Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm mɔ́ɔ ńkalɛɛ́. Dyǒb ábɛ́nlédé ḿmē nsimé, abagé mɛ ḿmɛ́n nsɔ́n. Mbɛle mɔ́ á nwôŋgɛn mé eche ngíne. 8 Kénɛ́ɛ méetɔgnɛɛ́ etógnɛ́n abɛ́ átîntê e bad bé Dyǒb, Dyǒb dêmbɛ̌ mɛ ḿmɛ́n nsimé, âkale bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl tə̂ŋgɛne nnam ḿme Krǐstəə ábagɛɛ́. Moonyoŋ eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abíi ngáne ḿmɛ́n nnam ńdíí. 9 Dyǒb dêmbɛ̌l mentə́nléd bad bésyə̄ə̄l nyaa echě ápídé ḿme ntíi mé mekan á asóg ḿme kə́ə́ŋne bɔɔb modmod éesôŋtɛ́nɛ́ɛ́. Dyǒb áde áhə́gé chǒm ésyə̄ə̄l, dénkênlúmédté modmod ḿmɛ́n ntíi bɔɔ́d. 10 Dyǒb dêmbɛ̌l nɛ̂, âbɛl nɛ́n benkamlɛnɛ ne ngumɛ echě édé á nkoŋ ḿmín, bényîn ngáne ápédé debyɛ́ɛ́ awóg áyə̄l e chǒm ésyə̄ə̄l éche ábɛlɛɛ́ bɔɔb, mbwiined ne elad é bad bé Dyǒb. 11 Seʼ bɔɔ́d, byánán Dyǒb dɛ́hə̌g nkǒŋsé, ammad atíi aá ḿmɛ́n mekan mɔ́ɔ mɔ́bɛnlé. Bɔɔb-pɛ, abɛlé ḿmɛ́n mekan mébɛ́nlédé mbwiined ne mam ḿme Yesu Krǐstəə, echɛd Sáŋ ábɛ́lé. 12 Adúbe áde dédúbpé Krǐstəə debɛ́-ʼɛ mod nhɔ́g ne mɔ́, dɔ́ɔ ádíbnédé syánē nzii âpɛ́ bɛnbɛn ne Dyǒb ne eʼsum bé nlém éʼsyə̄ə̄l ésebán debáaʼ dyamdyam. 13 Né-ɔɔ́, ncháaʼ nyé nɛ́n mɛɛ́ nyéētimné mbíd áyə̄le metake ḿme ńkudɛɛ́ áyə̄l echɛ̂n, médíí ḿme ḿpiinad nyé bwâm.

Paalɛ akánnédé bad bé Efɛsus

14 Enɛ́n nzɔm chɔ́ɔ̄ ekəə́ boŋ ḿbwɔ̄gēʼ mebóbóŋ áʼsō wɛ́ɛ Titɛ́ɛ âkânned nyé. 15 Mɔ́ adé Titɛ́ɛ a metúmbé mésyə̄ə̄l, áwē dɔ́ɔ mǐn mé metúmbé mé nkoŋ ńsé ne mé nkoŋ ḿ mín mébídé. 16 Ngáne ḿmē nhɔn ḿme ákóŋnédé nyé ńchábé ámīn, nkânne nɛ́n mɛɛ́ échē Edəə́dəŋ ébɛ nyé ngíne âbɛl boŋ nlém ńwúu nyé á abum. 17 Nkânne-ʼɛ ámpē âbɛl nɛ́n adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə ábɛl ásumɛn nyé á nlém-tê. Nkânne-ʼɛ mɛɛ́ nyédəŋ Dyǒb, nyédəŋ-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí. Nzé nyêbɛle nɛ̂, né nyɛ́ɛ̄bɛ̄ nɛ̂ŋgáne alín á bwɛl áde ḿme nkaŋ ńkíí ásē bwâm, nyêbɛ́-ʼɛ nɛ́ɛ ndáb éche esǔmnédé ásē bwâm. 18 Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ nyé ne bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l nyébíi bán Krǐstəə adəə́ syánē bwâmbwam, échē edəŋge éewóo-ʼaá asóg. 19 Nkânneʼ ámpē nɛ́n mɛɛ́ kénɛ́ɛ édíí bán modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákoŋ abíi ngáne Krǐstəə ápédé nyé adəŋ, Dyǒb ábɛl nyésôŋtɛn. Nkânneʼ nɛ̂ âbɛl boŋ abɛ́ ádɛ̄n ábɛ̂ nɛ́ɛ áde Dyǒb.

20 Dyǒb áwóó ngíne âbɛl mekan ḿme méchábé ámīn bwâmbwam tómaa mekan ḿme déhɛ́dné mɔ́. Abɛle mekan tómaa ké ngáne déhɛle dewémtɛ́n bán ǎbɛ̌l. Eche ngíne eche edé-ʼɛ syánē áte chɔ́ɔ ábɛnladté âbɛl ḿmɛ́n mekan. 21 Mekɛnag mébɛ̂ ne mɔ́ áyə̄le ndəle é mekan éche ábɛ́lé, éche ényínnédé átîntê e elad é bad bé Dyǒb, ényínnéd-tɛ áyə̄l e mekan ḿme Krǐstəə ábɛ́lé. Mekɛnag mébɛ̂ ne mɔ́ póndé ésyə̄ə̄l, á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

4

Bad ábe bédúbpé Krǐstəə
bédé mod nhɔ́g ne mɔ́

1 Né-ɔɔ́, mɛ nɛ̂ŋgáne mod a mbwɔg áyə̄le nsɔ́n ḿme ḿbɛnlɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́, ncháaʼ nɛ́n mɛɛ́, abɛ́ ádɛ̄n ábɛ̂ abɛ́ á bwâm ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, apwɛd áde ápwɛ́dé nyé. 2 Kéchéé éche nyébɛlɛɛ́ nyésuded yə̌l, nyébɛ̂ bad ábe bépwíídtédé, nyéwɛsan-nɛ nhɔ́g ne aníníí. Nyélúmed edəŋge awɛsɛn áde nyéwɛsanné nhɔ́g ne aníníí. 3 Edəə́dəŋ éche Ésáá ébɛ́lé nyêdé mod nhɔ́g. Né-ɔɔ́, nyéwan áte âbɛ́ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí, âbɛl nɛ́n nyédíi nyébɛ̂ mod nhɔ́g. 4 Syánē baásyə̄ə̄l dedíi yə̌l pɔ́g, melemlem mé Edəə́dəŋ ehɔ́g chɔ́ɔ syánē dékúdé. Eʼlyə́g bé nlém eʼhɔ́g bɔ́-ʼaá déwóó áyə̄l e melemlem mé nnam ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ syánē áde âmpwɛdté syánē. 5 Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́g mɔ́ɔ syánē baásyə̄ə̄l déwóóʼ. Adúbe ahɔ́g dɔ́ɔ syáā baásyə̄ə̄l déwóó dékūd-tɛ melemlem mé edusɛn. 6 Dyǒb ahɔ́g dɔ́ɔ syánē baásyə̄ə̄l débɛnlɛɛ́, mɔ́-ʼaá adé Titɛ́ɛ awe syánē moosyəə́l. Mɔ́ akamlan syánē baásyə̄ə̄l. Abɛleʼ syánē moosyəə́l debɛle kéchéé éche áhɛdɛɛ́ aá débɛl, adɛ́-ʼɛ syánē moosyəə́l áte ne échē Edəə́dəŋ.

7 Syánē mod tɛ́ dekudé nsimé á nhəgtéd ḿme Krǐstəə ábágé. Boŋ ḿmê nsimé méesaá nyaa pɔ́g. 8 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ étenléd á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Ankɛ̌ á hǒm áde áchábé ámīn.

Áde ákagké, ankɛɛ́n ábē bad bé ekɔyí ábe ántōmmē áte,

ábɛ̄-ʼɛ ábē bad echě ndɛ.”

9 Ngáne éténlédé nɛ́n bán, “Ankɛ̌ á hǒm áde áchábé ámīn.” Chán nɛ̂ ádíí? Nɛ̂ alûmte nɛ́n bán ansébé apɛ a hǒm áde ádé se ásē, nɛ́dē á nkǒŋsé wɛ́n. 10 Mɔ́ awě ampɛ̌ a nkǒŋsé mɔ́ adé melemlem mɛ mod awě ankɛ̌ á hǒm áde áchábé ámīn tómaa mebwɔ́g mésyə̄ə̄l. Ankɛ̌ ámīn âbɛl chǒm ésyə̄ə̄l elôn mbom. 11 Mɔ́ mwěn mɔ́ abagé bad ndɛ. Abɛlé doŋge á bad âbɛ́ bembapɛɛ bé nlómag, doŋge âbɛ́ bekal béʼdəə́dəŋ, ábɛ̄l doŋge âkal nkalaŋ ḿ bwâm, ábɛ̄l doŋge âbɛ́ belyə́ged bé bad ábe bédúbpé, ábɛ̄l-lɛ doŋge âbɛ́ bemeléede âyə́ged bad ábe bédúbpé. 12 Ambɛ̌ ábê bad échɛ́n ndɛ âboŋsɛn bad bé Dyǒb âbɛle mɔ́. Ambɛl nɛ̂ âbɛl boŋ bad ábe bédúbpé bɔ́ ábe bédé nɛ̂ŋgáne yə̌l eche Krǐstəə béwúu áte. 13 Nɛ́n dɛ́bɛ̄ kə́ə́ŋne á póndé eche syánē dɛ́bɛ̄ɛ̄ mod nhɔ́g, adúbe áde dɛ́dūbɛ̄ɛ̄ Mwǎn a Dyǒb, debíí-ʼɛ mɔ́. Nzé dedé nɛ̂, nɛ̂ dɛ́bɛ̌l dɛɛ́lōn mbon, debɛ́ nɛ̂ŋgáne Krǐstəə awě alóné mbon. 14 Né déebáá nɛ̂ŋgáne běndem ámpē. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad bé akwâb ábe béyə́gteʼ ayə́ge dé metóm, béehɛnlé syánē adog, béehɛ̌l-laá abɛl se dedúbé mekan ḿme méetə̂ŋgɛne. Déebáá nɛ̂ŋgáne bɔ̌lɛ ábe epub é ngíne éhuɛnɛɛ́ pɛd e mendíb pɔ́g étimnéʼ eníníí. 15 Déebáá nɛ̂, boŋ pɛn dékale mbále délûmte-ʼɛ edəŋge ne nhɔ́g ne aníníí. Débɛle nɛ̂ âbɛl boŋ dékwog á menzii mésyə̄ə̄l débɛ̂ nɛ̂ŋgáne Yesu Krǐstəə awě adé nló. 16 Krǐstəə aladé ábē bad hǒm ahɔ́g, ngáne mebóŋ mé yə̌l méladɛɛ́ yə̌l e moonyoŋ. Nzé pɛd e yə̌l tɛ́ɛ́ ebɛle ḿme nsɔ́n ngáne étə́ŋgɛ́né abɛl, ne yə̌l esyəə́l ěkwogéʼ, ewúú-ʼɛ áte. Nɛ̂ dɔ́ɔ édíí kə́ə́ŋne á elad é bad bé Dyǒb, nzé mod-tɛ́ adəə́ mwǎnyaŋ.

Aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē á mod a Krǐsto

17 Né-ɔɔ́, nkooʼ nyé aláa á dǐn á Sáŋgú nɛ́n mɛɛ́ abɛ́ ádɛ̄n déēbāg nɛ̂ŋgáne abɛ́ áde bad ábe béēbíi Dyǒb. Mekan ḿme békamtanné médíi mekan ḿme méesɛ̌ dyam dé abɛlɛn, méehɛlɛ́ɛ́-ʼɛ se méwóŋgɛ́n bɔ́. 18 Áyə̄le ḿmab mewêmtɛn médé mewêmtɛn mé mbéb, béhīdɛ̄ɛ̄ nyaa e Dyǒb. Béewóoʼɛ́ aloŋgé áde Dyǒb ábagɛɛ́ áyə̄le béwúú nló áte béēbíi-ʼáa nyaa e Dyǒb. 19 Nzé bébɛ́lé dyam dé mbéb, akwágké déekóbɛ́ɛ́ bɔ́. Bébágé yə̌l âbɛl mekan ḿme échāb ekob é yə̌l éhɛdɛɛ́. Béwóo nlém áte póndé ésyə̄ə̄l âbɛl mekan mé mbinde. 20 Boŋ nyé, áde bén'yə̄gēdtē nyé tə̂ŋgɛne Krǐstəə, saké ene ndín e abɛ́ bénlāā-ʼɛ nyé bán nyêtə́ŋgɛ́né awóŋ. 21 Ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ nyênwóg mam mé mbále tə̂ŋgɛne Yesuɛ. Abɛ́ áde nyémbɛ̄ɛ̄-ʼɛ mod nhɔ́g ne mɔ́ bénlāā nyé mam áyə̄l echê. 22 Bén'yə̄gēd nyé bán nyétɛde abɛ́ dé nchun áde nyénsēbɛ̄ɛ̄ awóŋ. Ene póndé ádɛ̄n aloŋgé démbēb áyə̄le nyênwóŋ nlém dásɔ̄ âbɛl mekan mé mbéb. Ḿmê nlém ḿme nyéwóóʼáá-ʼɛ âbɛl mekan mé mbéb ḿpántéʼáá nyé nzii. 23 Bén'yə̄gēd nyé nɛ́n bán nyémwɛ Dyǒb áhəŋlɛn nyé nlém á abum âbɛl boŋ nyéwôŋ mewêmtɛn mékɔ̄ɔ̄lē. 24 Dyǒb ábágé nyé abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē áde ádé nɛ̂ŋgáne áde abɛ́. Né-ɔɔ́, abɛ́ ádɛ̄n ábɛ̂ nɛ̂ŋgáne ádɛ̂ abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē. Ádɛ́n abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē ádíí abɛ́ dékɔ̄ɔ̄lē á mbále ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ ásáŋ-ʼɛ.

25 Né-ɔɔ́, modmod eékālē metóm ámpē. Syánē mod-tɛ́ ákanle mwǎnyaŋ mbále, áyə̄le syánē moosyəə́l dedíi nɛ́ɛ bad ábe béládné boŋ bébɛ̄l yə̌l pɔ́g. 26 Nzé nyêlíi, nyéēmwāg-sɛ meliŋgá mébɛ̄lēd nyé mbéb. Nyéēmwāg-sɛ ḿmɛ̄n meliŋgá métom epun é bǐn. 27 Nyéēbāgē Satanɛ yə̌l âdog nyé. 28 Bad ábe béchíbeʼ bésôg achíb. Boŋ pɛn bébɛnlad ḿmab mekáá âbɛl nsɔ́n ne nlém nhɔ́g âbɛl boŋ békud chǒm, béwôŋgɛn-nɛ betóótōkɛ̄ bé bad. 29 Eyale é ebébtéd ké ehɔ́g éebídé modmod á nsəl. Boŋ pɛn nyébɛnlad eʼyale éʼ bwâm ábe bɛ́wōŋgɛ̄n bad âwúu áte á adúbe tê. Nyébɛnlad eʼyale á póndé eche ehɛdnad, âbɛl éʼwôŋgɛn bad ábe béwóglan nyé. 30 Nyéēbɛ̄lē mam ḿme mɛ́wōgēd Edəə́dəŋ éche Ésáá ndutul. Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ édé nɛ̂ŋgáne eʼchem ábe Dyǒb áhédé nyé âsin póndé eche ákɔdɛ́ɛ́ nyé ne akɔde ásyə̄ə̄l. 31 Nyéhûd mewêmtɛn mé mbéb mésyə̄ə̄l á nlém-tê, nyéchene-ʼɛ ekaŋ é ngíne ne meliŋgá. Nyéēsɛnléʼ, nyéesyə́ə́-ʼɛ bad ahɔ́b ádé nyéhɔ́bɛɛ́ bɔ́ mekan á yə̌l. Nyéelúmtéʼ eʼbéb bé nlém wɛ́ɛ modmod. 32 Nyélúmed eʼboŋ bé nlém wɛ́ɛ nhɔ́g ne aníníí, nyéwôŋ-gɛ nlém ń ngɔl. Nyélagsan nhɔ́g ne aníníí melemlem ngáne Dyǒb álágsɛ́né nyé áyə̄le Krǐstəə.

5

Abɛ́ áde bad bé Krǐsto bétə́ŋgɛ́né awóŋ

1 Nyéwále abɛ́ áde ádé nɛ̂ŋgáne abɛ́ á Dyǒb, áyə̄le nyêdíi ábe bǎn ábe ádə́ə́ bwâmbwam. 2 Nyédəŋ bad bémpēe, melemlem ngáne Krǐstəə ádə́ə́ nyé boŋ awɛ́-ʼɛ á nló ḿme syánē. Ambɛ̌ yə̌l wɛ́ɛ Dyǒb nɛ́ɛ mendɛ ne ndɛ echě enwógéd Dyǒb menyiŋge bwâmbwam. 3 Ngáne édíí bán nyêdíi bad bé Dyǒb, éebooʼɛ́ bán nyékábeʼ mesɔ́n, kéʼɛ nyébɛle mekan mé mbinde kéʼɛ nyébɛ̂ ngoód. Échɛ́n ndín é mekan éebooʼɛ́ ké awógned átîntê echɛ̂n. 4 Éebooʼɛ́ bán nyéhɔ́beʼ mbinde ne eʼnyɔgléd bé mehɔ́b, kéʼɛ nyébɛleʼ eʼkúkú bé ngwɛl. Boŋ pɛn nyéságnan Dyǒb. 5 Nyébíi nɛ́n bán kénzɛ́ɛ́ awě akábe mesón kéʼɛ awě abɛle mbinde é mekan kéʼɛ awě adé ngoód, éesɔ́nlé á nkamlɛn ḿme Krǐstəə ne ḿme Dyǒb, éekud-taá bwěm éʼ bwâm ábe Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌. Mod awě adé ngoód adíi nɛ́ɛ mod awě abɛnleʼ myǒb mémpēe.

6 Nyéēmwāg-sɛ mod ádōgɛ̄n nyé eʼyɔ́kɛ́l éʼ mehɔ́b. Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n bad ábe béebɛléʼ ngáne áhɛdɛɛ́ boŋ bébɛlé échɛ́n ndín é eʼbébtéd éʼ mekan. 7 Né-ɔɔ́, nyéēlatán ne bad ábe bébɛleʼ échɛ́n ndín é eʼbébtéd éʼ mekan. 8 Ngen eʼsó nyêmbɛ́ á ehíntɛ́n-tê, boŋ bɔɔb abɛ́ áde nyédíí ne Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ́lé nyêdé á eʼnyínɛn bé ekíde tê. Né-ɔɔ́, abɛ́ ádɛ̄n ábɛ̂ ngáne abɛ́ á bad ábe bédé á eʼnyínɛn bé ekíde. 9 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad ábe bédé á eʼnyínɛn bé ekíde tê bébɛle mekan mé bwâm, bébɛlé mekan ḿme métə́ŋgɛ́né ne mekan ḿme médé mbále. 10 Né-ɔɔ́, nyéwanɛn âbíi mekan ḿme méwógte Sáŋgwɛ́ɛ́ bwâm. 11 Nyéewóó dyam âbɛl ne mbɛltéd ḿme méeboo ḿme bad ábe bédé á ehíntɛ́n tê bébɛlɛɛ́. Boŋ pɛn nyélūmed bad nɛ́n bán échê ndín é mbɛltéd éebooʼɛ́. 12 Édé eʼsôn âtúb échê ndín é mekan dǐn éche bad bémpēe bébɛlɛɛ́ á mesɔm-tê. 13 Nzé mod abídté échê ndín é mekan áwed bad bɛ́nyīn ngáne měn mékóó abɛ́. 14 Eʼnyínɛn bé ekíde bɔ́ɔ éʼkoo mekan mé mbéb abíded áwed. Nê dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ éhɔ́bnéd nɛ́n bán,

“Wɛ awě ekúneʼ kábnéd,

puú, weebág nɛ́ɛ mod awě awédé.

Eʼnyínɛn bé ekíde ábe Krǐstəə-ʼɛ éʼpɛn wɛ á yə̌l.”

15 Né-ɔɔ́, nyétêd póndé ne nyaa e abɛ́ echě nyéwooʼɛ́. Ádɛn abɛ́ déēbāg nɛ̂ŋgáne abɛ́ áde eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad boŋ ábɛ̂ nɛ̂ŋgáne abɛ́ áde bad ábe béwóó debyɛ́ɛ́. 16 Póndé ké ehéé eche etə́l ébágnédé nyé âbɛl bwâm, nyébɛl. Áyə̄le mbéb ńtómé áte enɛ́n póndé. 17 Né-ɔɔ́, nyéebág nɛ̂ŋgáne bad ábe bédé eyɔ́kɛ́l. Boŋ pɛn nyésôŋtɛn chǒm éche Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nyébɛl-lɛ chɔ́. 18 Nyéemwág mǐm se mékōbē nyé áyə̄le nɛ́n nɛ̂ áwógte mod eʼsôn. Boŋ pɛn Edəə́dəŋ éche Ésáá chə́chə́ ébɛ̂ nyé áte. 19 Nyékɔ̂nneʼ nhɔ́g ne aníníí ngəse é Dyǒb âwéd nhɔ́g ne aníníí nlém á abum. Nyékɔ́neʼ ngəse éche ébídé á kálag e Dyǒb, nyékɔ́neʼ ngəse éche ékɛne Dyǒb ne Krǐstəə, nyékɔ́ne-ʼɛ nkə́ŋgé ké ńhéé ḿme ńhúú ne Edəə́dəŋ Éche Ésáá, âkɛn Dyǒb. 20 Nyéságnan Dyǒb, Titɛ́ɛ awɛ̂d póndé ésyə̄ə̄l áyə̄l e kéchéé éche ébɛnlad. Nyéságnan mɔ́ á dǐn áde echɛn Sáŋ Yesu Krǐstəə.

Paalɛ alébeʼ baachóm ne ábāb bebaád

21 Mod tɛ́ɛ́ abɛle ngáne waáb áhɛdɛɛ́ áyə̄le edúbé éche nyébagɛɛ́ Krǐstəə. 22 Mmwaád-tɛ́ɛ́ áwógne nchóm melemlem ngáne áwógnɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́. 23 Mwɛnchóm tɛ́ awóó nkamlɛn ámīn e mmwaád, melemlem ngáne Krǐstəə áwóó nkamlɛn ámīn e elad é bad bé Dyǒb. Chɔ́-ʼaá édé nɛ̂ŋgáne eche yə̌l mɔ́-ʼaá abage chɔ́ eʼsoósoŋ. 24 Né-ɔɔ́, mmwaád-tɛ́ɛ́ atə́ŋgɛ́né áwōgnē nchóm áyə̄l e mam mésyə̄ə̄l, melemlem ngáne elad é bad bé Dyǒb éwógnɛɛ́ Krǐstəə. 25 Nyé baachóm ábe béwóó bebaád, mod tɛ́ɛ́ ádəŋ mwaád, melemlem ngáne Krǐstəə ádə́ə́ elad é bad bé Dyǒb boŋ ábɛ̄-ʼɛ ádē aloŋgé âwɛ́ áwab nló. 26 Anwɛ́ á nló ḿmāb âbɛl boŋ bésâŋ. Ambɛnléd mendíb ne échē eyale âsáad bɔ́. 27 Ambɛl nɛ́n âbɛl boŋ elad é bad éboŋ áwe eʼsó. Ahɛdéʼáá aá mɔ́pɛɛn échê elad é bad áwē, ésebán atɔ́n á mbinde ké ehɔ́g, kéʼɛ abaŋ, kéʼɛ dyam dé mbéb ábâg bɔ́ áyə̄l. Boŋ pɛn bésâŋ, béēwōō-ʼɛ dyam dé mbéb ké ahɔ́g áde mod ahɛle ahɔ́b bɔ́ áyə̄l. 28 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ baachóm bétə́ŋgɛ́né ábab bebaád adəŋ ngáne bédə́ə́ échab yə̌l. Mwɛnchóm kéhéé awě adəə́ mwaád, adəə́ eche yə̌l. 29 Modmod eékɔ̄ɔ̄ʼɛ́ yə̌l, boŋ abɛlé átɔgné chɔ́ ánɔné-ʼɛ chɔ́ bwâm. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Krǐstəə ábɛlɛɛ́ elad é bad bé Dyǒb. 30 Syánē dedé bad ábe bébɛ́lé eche yə̌l. 31 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Enɛ́n nzɔm chɔ́ ekəə́ boŋ mwɛnchóm ǎtɛdé sáá ne nyaŋ, abɛ́ ne mwaád, boŋ búmɔ̄ bad bébɛ bétīm mod nhɔ́g.” 32 Ádɛ́n dyam ádíi ndəle e dyam eche modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ asôŋtɛn. Boŋ ndúbpé mɛɛ́ ḿmɛ́n mekan méhɔ́be tə̂ŋgɛnɛ Krǐstəə ne elad é bad bé Dyǒb. 33 Né-ɔɔ́, mwɛnchóm tɛ́ɛ́ awě awóó mmwaád, adəŋ mwaád ngáne ádə́ə́ eche yə̌l. Mmwaád a nchóm tɛ́ɛ́-ʼɛ atə́ŋgɛ́né nchóm edúbé abɛ.

6

Paalɛ alébeʼ bǎnbǎn ne
ábāb besáá ne benyaá

1 Nyé bǎnbǎn, nyéwógneʼ ábɛn besáá ne benyaá ngáne bad ábe bédé ne Sáŋgwɛ́ɛ́ bétə́ŋgɛ́né abɛl. 2 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Nyéwógneʼ ábɛn besáá ne benyaá.” Átîntê e mbéndé éche Dyǒb ábágé, enɛ́n mbéndé chɔ́ ebédé mbéndé eʼsó eche Dyǒb dénhɔ̄bɛ̄nnē dyam. 3 Dyam áde ánhɔ́bpé ádíi nɛ́n bán, “Nzé nyêwógneʼ ábɛn besáá ne benyaá, né mekan mɛ́bɛ̄ɛ̄n nyé bwâm, né aloŋgé ádɛ̄n-nɛ dɛ́chǎb áte.”

4 Besáá bé bǎn-nɛ, nyéeliŋsé ábɛn bǎn. Boŋ pɛn nyénɔne bɔ́, nyélébe bɔ́, nyéyə́gte-ʼɛ bɔ́ nyaa eche Sáŋgwɛ́ɛ́ áhɛdɛɛ́.

Paalɛ alébe betâŋ ne bewóŋ bé betâŋ

5 Nyé betâŋ nyéwógneʼ ábɛn bewóŋ. Nyébage bɔ́ edúbé nyéwógne-ʼɛ bɔ́ ne nlém nhɔ́g, melemlem ngáne nyéwógnɛɛ́ Krǐstəə. 6 Nyéēbɛnlé bɔ́ dásɔ̄ á póndé echě bényínɛɛ́ nyé âbɛl békémed nyé. Boŋ nyé, nɛ̂ŋgáne betâŋ ábe Krǐstəə, abɛle áde nyébɛnlɛɛ́ Dyǒb ábîd nyé á nlém-tê. 7 Nsɔ́n ké ńhéé ḿme nyébɛlɛɛ́, nyébɛl mɔ́ ne kə́n esyəə́l. Nyébɛle mɔ́ byánán Dyǒb dɔ́ɔ nyébɛnlɛɛ́ saké baányoŋ. 8 Nyébíi nɛ́n bán mod tɛ́ɛ́ ǎkud nsábe áyə̄le nsɔ́n ḿ bwâm ké ńhéé ḿme ábɛ́lé. Ábê ké ntâŋ kéʼɛ kunze.

9 Nyé bad-tɛ ábe nyêwóó betâŋ ásē echɛ̂n, nyéchə́ə ábɛn betâŋ bwâm. Nyéekímmé bɔ́ bán bɛ́tǎg. Nyébíi nɛ́n bán nyáābɔ̄ɔ moosyəə́l nyêdé ásē e Sáŋgwɛ́ɛ́, nhɔ́g awě adé ámīn, eékwōgnād-taá modmod.

Ngáne bad ábe bédúbpé
bétə́ŋgɛ́né Satanɛ atə̂ŋgɛn

10 Âsóged, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́; Nyébɛ̂ nyébɛ̂ ne Sáŋgwɛ́ɛ́ âbɛl boŋ eche ngíne eche ewúú áte éwêd nyé nlém á abum. 11 Nyétêd bwěm éʼ nzum éʼsyə̄ə̄l ábe Dyǒb ábágé nyé âbɛl boŋ nyéhɛl akwâb áde Satanɛ atóm áte. 12 Nzum echě déwanɛɛ́ eésaá nzum eche déwanɛɛ́ ne baányoŋ. Boŋ ngumɛ, ngíne, ábāb benkamlɛnɛ ábe békamlan nkǒŋsé mé ehíntɛ́n ne ngíne é ebébtéd éche edé ámīn, bɔ́ɔ déwannɛɛ́ nzum. 13 Né-ɔɔ́, nyétêd bwěm éʼ nzum éʼsyə̄ə̄l ábe Dyǒb ábágé nyé âbɛl boŋ nzé póndé e ebébtéd epedé, nyéhɛl bɔ́ atyéemɛn. Nyɛ́ɛ̄wǎn nzum nyépīd á asóg nyélyəg nyésūmɛ̄n ngáne nyémbɛ̄ɛ̄.

14 Né-ɔɔ́, nyéboŋsɛn nyékale mbále póndé ésyə̄ə̄l. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, ébɛ̂ nɛ̂ŋgáne mod awě awáá ngə́ə́ á nkog awě abǒŋsɛ́né âbɛl dyam. Nyébɛle mam ḿme métə́ŋgɛ́né, áyə̄le âbɛl mekan ḿme métə́ŋgɛ́né ádíi nɛ̂ŋgáne mod awě ahédé mbɔ́té eche bébɛ́nlé eʼkii âkútɛn yə̌l á póndé e nzum. 15 Nyébɛ̂ nyékaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm. Mɔ́ɔ̄ ḿpɛɛneʼ nsaŋ. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, né ébɛ̄ byánán nyêhédé metámbé á mekuu, mɛ́bɛ̌l nyésūmɛ̄n bwâm. 16 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, nyébɛ̂ nyédúbpe Yesu Krǐstəə. Adúbe ádɛ̄n dɛ́bɛ̄ nɛ̂ŋgáne ekə́ŋgé éche ékə́ə nyé âbɛl boŋ mekoŋ mé muú ḿme Satanɛ álômmɛɛ́ nyé méebɛlé nyé dyamdyam. 17 Nzé nyêkag awan nyébíi nɛ́n bán nyêkudé eʼsoósoŋ á mekáá mé Dyǒb, modmod éehɛ̌l-laá nyé dyamdyam abɛl. Nyɛ́ɛ̄bɛ̄ nɛ̂ŋgáne nwan-é nzum awě ahédé ekóté éche bébɛ́nlé ekii. Nzé nyêkag-kɛ nyétə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ nyéwánlé nkwáté ḿme Edəə́dəŋ éche Ésáá ébágé nyé. Ḿmê nkwáté ndé nɛ̂ŋgáne eyale é Dyǒb. 18 Nyékânneʼ póndé ésyə̄ə̄l ngáne Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gtɛɛ́ nyé. Nyéláa Dyǒb bán áwôŋgan nyé áyə̄l e kéchéé éche nyébɛlɛɛ́. Nyétêd póndé, nyékânneʼ póndé ésyə̄ə̄l ésebán nyêkɔ́meʼ. Nyékânnad-tɛ bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l. 19 Nyékânnad mémpē, nɛ́n bán póndé kéhéé nzé nhɔ́bé mɛɛ́ nhɔ́be dyam, Dyǒb dɛ́bɛ̌ mɛ eʼyale ábe éʼtə́ŋgɛ́né. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l mɛ̌hɛ̌l bad nkalaŋ ḿ bwâm ḿme bad bénkênsóŋtɛ́nné aláa, ésebán mbáaʼ dyamdyam. 20 Yesu Krǐstəə apwɛdé mɛ âbɛ́ ḿme mésɛ́nzɛ, âkal ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm, ene nzɔm chɔ́-ʼaá ekəə́ boŋ mbɛ́ bɔɔb nɛ́ɛ mod a mbwɔg. Né-ɔɔ́ nyékânnad mɛ nɛ́n bán Dyǒb áwêd mɛ nlém á abum ńkal ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm ésebán mbáa dyamdyam.

Paalɛ aá Dyǒb ánamed bad ábe bédúbpé

21 Tikikusɛ, awesyánē mwǎnyaŋ a Krǐsto awě dédə́ə́, abɛnle Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém nhɔ́g. Mɔ́ ǎlāā nyé mekan tə̂ŋgɛne mɛ. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyêbíí ngáne ńdíí ne chǒm éche ḿbɛlɛɛ́. 22 Nlóme mɔ́ áwɛ̄n âbɛl boŋ áláa nyé mam ḿme mébɛnlad ne sé, áwēd-te nyé nlém á abum.

23 Nsaŋ ḿme Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d, ne echɛd Sáŋ Yesu Krǐstəə, ḿbɛ̂ ne nyé, bad ábe bédúbpé. Bébɛl nyébɛ̂ nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí, nyébɛ̂ nyédúbe-ʼɛ Krǐstəə. 24 Dyǒb álúmed ḿmē nsimé ne moosyəə́l awě adəə́ awɛd Sáŋgú Yesu Krǐstəə, edəŋge éche ébɛ̄ abɛ́ ne abɛ́.

Filipi

1

2

3

4

Kálag echě Paalɛ áténlé

Baá Filipi

Ndibned ń kálag

Paalɛ mɔ́ atěnlé mwembé ḿme ńdé á Filipi enɛ́n kálag áde ábédé á mbwɔg. Abédé ndutul ne ayə́ge áde déetə̂ŋgɛne áde bad bémpēe béyə́gtéʼáá. Kénɛ́ɛ ḿmɛ́n mekan mébɛ́nládtáá, Paalɛ ambɛ́ menyiŋge, ásūm-mɛ nlém áyə̄l e adúbe áde ádúbpé Yesu Krǐstəə.

Nzɔm eche ekəə́ boŋ Paalɛ átēl enɛ́n kálag edíi âságnɛn bad bé Krǐsto bé Filipi áyə̄le nwôŋgɛn ḿme bêmbɛɛ́ mɔ́ á póndé eche ántōgnɛ̄nnē nwôŋgɛn. Awédé bɔ́ nlém á abum, aláá-ʼɛ bɔ́ aá bébɛ̂ bésum mekuu. Acháa bɔ́ aá béwôŋ asuded á yə̌l áde Yesuɛ, ésebán bémwag bán mekan mé esíí mé ekob é yə̌l mékamlan bɔ́. Akamtan bɔ́ aá abɛ́ áde bédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə ádíi nsimé ń Dyǒb, aá Dyǒb dɛ́bɛ̌l-lɛ bébɛ́ menyiŋge bébɛ́-ʼɛ nsaŋ ábe áde bédíí mod nhɔ́g ne Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Paalɛ alɛ̌nté, aságnɛ́né, akánnéd-tɛ mwembé ń Filipi 1.1-11

Paalɛ aá âbɛ́ á nkǒŋsé ádíi âbɛle Krǐstəə, âwɛ́-ʼɛ dɛ́boŋnéd mɔ́ 1.12-30

Paalɛ aá abɛ́ á bad bé Krǐsto ábɛ̂ ngáne áde Krǐstəə 2.1-11

Paalɛ aá bad bé Krǐsto bébɛ̂ á nkǒŋsé nɛ́ɛ tintinɛ 2.12-18

Paalɛ akɛné Timotiɛ bɔ́ Epafroditus 2.19-30

Paalɛ aá mod awě adúbpé Krǐstəə ǎkobnéd áʼsō éʼ Dyǒb 3.1-11

Paalɛ aá mod tɛ́ɛ́ áwan áte âpid mam á asóg bwâm 3.12-21

Paalɛ alébe bad bé Krǐsto 4.1-9

Paalɛ aságnan mwembé ń Filipi 4.10-20

Melɛntɛn mé asóg 4.21-23

1

Paalɛ alómmé bad melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, nchoo ne Timotiɛ, mɛ-ɛɛ́ ntenle nyé enɛ́n kálag. Sêdíi bembəledɛ ábe Yesu Krǐstəə. Ntenle bad bé Dyǒb, bad ábe bédé mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə ábe bédé á Filipi, nchoo ne belyə́ged ne bad ábe béwôŋgan âkɛɛn nsɔ́n ń Dyǒb áʼsō. 2 Nsimé ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb awɛ̂d Titɛ́ɛ, ne Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

Meságnɛn ne mekáne ḿme Paalɛ

3 Nságnan Dyǒb áde ḿbɛnlɛɛ́, póndé tɛ́ɛ́ nzé nkǎmtɛ́né nyé. 4 Mbɛlé mbɛ́ menyiŋge póndé tɛ́ɛ́ nzé nkânnad nyé moosyəə́l. 5 Mbɛlé ḿbagé nságnɛn áyə̄le nwôŋgɛn ḿme nyékébɛɛ́ mɛ âkal nkalaŋ ḿ bwâm, bootya á póndé echě nyéwógé mɔ́, boŋ nyédúbe-ʼɛ, âpɛ bɔɔb. 6 Ndúbpé mɛɛ́ Dyǒb áde ábóótédé ḿmɛ́n nsɔ́n ḿ bwâm átîntê echɛ̂n, dɛ́kɛɛ́n mɔ́ áʼsō kə́ə́ŋ ápɛ̄ɛ̄n mɔ́ á asóg á Epun éche Yesu Krǐstəə ápɛɛ́. 7 Ntə́ŋgɛ́né enɛ́n ndín e mewêmtɛn awóŋ áyə̄l e nyé baásyə̄ə̄l áyə̄le nyêdé mɛ á nlém-tê. Ké áde ńdíí á mbwɔg, ne áde ńhɔ́bɛɛ́ mam tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿ bwâm, nhɔ́be mɛɛ́ ḿmɛ́n nkalaŋ méesaá metóm, ńdé mbále. Dyǒb álúmté syánē moosyəə́l ḿmē nsimé ngáne débɛnlɛɛ́ mɔ́. 8 Dyǒb ádé mɛ mbóŋ nɛ́n aá nlém ḿme ńwóŋné nyé áte, ńdé melemlem ne nlém ḿme Yesu Krǐstəə áwóŋné nyé. 9 Nkânne-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́, edəŋge éche nyéwóŋné Dyǒb ne éche nyéwóó ne nhɔ́g ne aníníí ébɛ̂ ékag áʼsō. Nkânne-ʼɛ mɛɛ́ nyébíi mekan mé Dyǒb, nyésôŋtɛn-nɛ nhəŋlɛ́n átîntê e mekan mé bwâm ne mekan ḿme méesɛ̌ mekan mé bwâm. 10 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄hɛ̌l mekan ḿme métómtɛ́né aboŋ abíi. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄sāŋ-ʼɛ áʼsō éʼ Dyǒb, béekóbɛ́n-naá nyé awusé ké ahɔ́g á Epun éche Krǐstəə ápɛɛ́ ámpē. 11 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l abɛ́ á bwâm ádɛ̄n áde áhúú ne Yesu Krǐstəə dɛ́nyīnnēd áyə̄l e mekan mé bwâm mésyə̄ə̄l ḿme nyébɛlɛɛ́, âbɛl boŋ Dyǒb ákud ehúmé ne mekɛnag.

Paalɛ aá âbɛ́ á nkǒŋsé ádíi âbɛle Krǐstəə,
âwɛ́-ʼɛ dɛ́boŋnéd mɔ́

12 A-baányaŋ, ndəə́ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán mekan ḿme mébɛ́nlédé ne mɛ hɛ́n, ńkóó awôŋgɛn âbɛl boŋ nkalaŋ ḿ bwâm ńkanlad ńkag áʼsō. 13 Nɛ́n ábɛ́lé sə́nze ésyə̄ə̄l éche énɔne eyáde éche mod ambáá ne bad bémpēe bésyə̄ə̄l hɛ́n, bébíí nɛ́n bán ndé á mbwɔg áyə̄le ńdíí mbəledɛ awě Krǐstəə. 14 Abɛ́ adé ńdíí-ʼɛ á mbwɔg, áwédé ekud é bad ábe bédúbpé nlém á abum, bénábpé nlém awóŋ âkal eyale é Dyǒb ésebán bébáaʼ dyamdyam.

15 Édé mbále nɛ́n bán bɔ́ baahɔ́g béwóŋné mɛ kɔ́njí, béhɛde-ʼɛ alúmed bán bédé etógnɛ́n tómaa mɛ. Boŋ pɛn, bɔ́ baahɔ́g-kɛ békale ḿmê nkalaŋ ne mewêmtɛn mé bwâm. 16 Bad ábe békale mɔ́ ne mewêmtɛn mé bwâm, békale mɔ́ áyə̄le bédə́ə́ mɛ, bébíí-ʼɛ nɛ́n bán Dyǒb ákwɛ́ntɛ́né aá ḿbɛ̂ á mbwɔg hɛ́n âbɛl boŋ ńhɔ̂b mɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm méesaá metóm, ńdé mbále. 17 Ábê ábe béwóŋné mɛ kɔ́njí béekalɛ́ɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm ne mewêmtɛn mé bwâm, békale mɔ́ âhɛde échab yə̌l chěn bwěm. Bébɛle nɛ̂, ne mewêmtɛn nɛ́n bán ńwôg ndutul abɛ́ áde ńdíí á mbwɔg.

18 Boŋ nɛ́n déēwóoʼɛ́ dyam dé abɛl. Áyə̄l e ḿmê menzii mésyə̄ə̄l, nkalaŋ ḿme Krǐstəə mɔ́ɔ békalɛɛ́, ké bébɛnlád mewêmtɛn mé bwâm, kéʼɛ mewêmtɛn mé mbéb, âkal mɔ́. Né-ɔɔ́, áyə̄le nɛ̂, mɛ̌bɛ̄ menyiŋge. 19 Mɛ̌bɛ̄ mbɛ́ menyiŋge áyə̄le mbíí nɛ́n mɛɛ́ mekáne ḿme nyékânnadté mɛ ne nwôŋgɛn ḿme Edəə́dəŋ éche Yesu Krǐstəə ébagɛɛ́ mɛ, bɛ́bɛ̌l ńkúd eʼsoósoŋ. 20 Nwóó nlém áte ne menyiŋge mésyə̄ə̄l, nlyə́gé-ʼɛ nlém mɛɛ́ méewógké eʼsôn, boŋ mɛ́wōŋ eʼwéd bé nlém á abum póndé ésyə̄ə̄l, taŋge bɔɔb, âbɛl boŋ kéchéé éche ḿbɛlɛɛ́ ébɛl ehúmé éche Krǐstəə ényînned, ké ndé á aloŋgé kéʼɛ nwédé. 21 Ne mɛ, abɛ́ áde ńdíí á aloŋgé ádíi âbɛle Krǐstəə, nzé nwédé-ʼɛ éboŋnéd mɛ. 22 Nzé édé bán ndé á aloŋgé mɛ̌bɛ̄ ḿbɛlé nsɔ́n ḿme ndé etógnɛ́n. Bɔɔb-pɔɔ́, meebíiʼɛ́ pɛd eche ńtə́ŋgɛ́né atéd. 23 Ḿmɛ́n mekan mébɛ métyéémé mɛ áʼsō-te, étómé mɛ áte éche ńtə́ŋgɛ́né apwɛd. Ndəə́ mɛɛ́ ńtɛde hɛ́n ḿbɛ̂ ne Krǐstəə, áyə̄le nɛ́n ábóó tómaa âbɛ́ á nkǒŋsé wɛ́n. 24 Boŋ áyə̄l echɛ̂n, édé etógnɛ́n bán ńdíi ḿbɛ̂ á aloŋgé. 25 Ndúbpé nɛ́n, mbíí-ʼɛ mɛɛ́ mɛ̌bɛ̄ mbɛ́ á aloŋgé, mɛ̌bɛ̄ mbɛ́-ʼɛ ne nyé moosyəə́l âbɛl boŋ adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə ákwɔge, nyébɛ́-ʼɛ menyiŋge áyə̄le nyédúbpé mɔ́. 26 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l abɛ́ adé mɛ́bɛ̄ɛ̄ ne nyé ámpē, nyɛ́ɛ̄nabé nzɔm awóŋ âbɛ Krǐstəə mekɛnag áyə̄l echêm.

27 Bɔɔb-pɔɔ́, abɛ́ ádɛ̄n átə́ŋgɛ́né ábé ngáne Krǐstəə áhɔ́bɛɛ́ áwē nkalaŋ ḿ bwâm. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l ké mpedé ânyín nyé kéʼɛ meépede, mɛ̌bīī nɛ́n mɛɛ́ nyêsumé mekuu nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g, nyêwóó-ʼɛ mewêmtɛn mehɔ́g âwan áte âkəə chǒm éche nyédúbpé. 28 Nyéebááʼ bad ábe bétə̂ŋgan nyé. Nlém ńwúu nyé á abum póndé ésyə̄ə̄l. Nɛ́n dɛ́lūmēd nɛ́n bán béekudté eʼsoósoŋ boŋ nyɛ́ɛ̄kǔd. Dyǒb dɔ́-ʼaá átíide ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l. 29 Dyǒb ábɛ́nlédé ábē eʼboŋ bé nlém áwɛ̄n, saké âdúbe Krǐstəə děmpɛn, boŋ kə́ə́ŋ ne âkud metake áyə̄l e Krǐstəə. 30 Syánē dewane nzum á yə̌l e nkalaŋ ḿ bwâm bɔɔb. Melemlem mé nzum ḿme nyénnyīnnē nwaneʼ mɔ́ɔ ńdíi ńwanɛɛ́ bɔɔb.

2

Paalɛ aá abɛ́ ádɛ̄d ábɛ̂ nɛ̂ŋgáne áde Krǐstəə

1 Abɛ́ áde nyédíí nhɔ́g ne Krǐstəə áwédé nyé nlém á abum, échē edəŋge-ʼɛ épwiitad nyé nlém á abum. Nyêdé nlatɛ́n ne Edəə́dəŋ éche Ésáá. Nyêlûmteʼ eʼboŋ bé nlém, nyêwóo-ʼɛ nlém ń ngɔl ne nhɔ́g ne aníníí. 2 Ḿmêm menyiŋge mɛ́lōn mbon nzé nyêwóó mewêmtɛn mehɔ́g, nyêlúmté melemlem mé edəŋge ne nhɔ́g ne aníníí, nyêwóó nlém nhɔ́g, nyêdé-ʼɛ nɛ̂ŋgáne mod nhɔ́g áyə̄l e kéchéé éche nyébɛlɛɛ́. 3 Nyéēbɛ̄lē mekan ḿme mélûmte bán échɛn yə̌l chěn chɔ́ɔ nyéhɛdtɛɛ́ bwâm. Nyéēbɛ̄lē mekan ḿme mélûmte nɛ́n bán nyêdé kúmbe. Boŋ ne asuded á yə̌l, nyényîn bad bémpēe etógnɛ́n tómaa échɛn yə̌l. 4 Nyéēbɛ̄lē mekan ḿme mépiinad nyé běn pɛn nsyə́ŋ, boŋ pɛn nyébɛle kə́ə́ŋne mekan ḿme méwôŋgan kə́ə́ŋne bad bémpēe. 5 Mewêmtɛn ḿmɛ̄n mébɛ̂ nɛ̂ŋgáne ḿme Yesu Krǐstəə mémbɛ̄ɛ̄.

6 Abédé nyaa eche Dyǒb ádíí,

boŋ kénɛ̂, enkênwóŋgé mewêmtɛn nɛ́n aá mɔ́chəgned nɛ́n mɔ́ɔ̄ bɔ́ Dyǒb bétə́ə́.

7 Enkêntédté yə̌l etógnɛ́n,

boŋ ambɛ̌l eche yə̌l nɛ̂ŋgáne mbəledɛ,

bénchyāā-ʼɛ mɔ́ nɛ́ɛ moonyoŋ.

8 Áde ábédé nɛ́ɛ moonyoŋ, ansudéd eche yə̌l, ákwɛntɛ́n-nɛ awɛ́.

Ankwɛntɛ́n âwɛ́ kə́ə́ŋ ne kwééd e awɔg.

9 Né-ɔɔ́, Dyǒb dêmbɛ̌ mɔ́ etə́l éche étómtɛ́né achab ámīn,

ábɛ̄-ʼɛ mɔ́ dǐn áde átómé mǐn mésyə̄ə̄l.

10 Dyǒb dêmbɛ̌l nɛ́n âbɛl boŋ á dǐn áde Yesuɛ,

nhəgtéd ńsyə̄ə̄l ḿbwɔ̂g mebóbóŋ,

ké nhəgtéd ḿme ńdé á nkoŋ ḿmín, á nkǒŋ ńsé, kéʼɛ á mbwɔ́g e baásɛ̄.

11 Moosyəə́l áhɔ̂b aá Yesu Krǐstəə mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́,

âbɛl Dyǒb Titɛ́ɛ ákud edúbé.

Nyébɛ̂ átîntê e bad ngáne tintinɛ

12 A-baányaŋ bé edəŋge, ngáne nyéyɔ́gkéʼáá mekan abɛl ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá nyébɛl áde ḿbédé ne nyé, édé etógnɛ́n bwâmbwam bán nyébɛl mekan ḿme áhɔ́bé aá nyébɛl, bɔɔb áde méesaá ne nyé. Nyéwôŋ mbwɔ́g ń Dyǒb áte nyésuded-tɛ yə̌l áʼsō éʼ Dyǒb. Nyéwan áte bwâmbwam âbɛl mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́, âbɛl boŋ eʼsoósoŋ ábe nyékúdé, éʼlôn mbon. 13 Nyébɛl nɛ̂ áyə̄le Dyǒb ádé ne nyé póndé ésyə̄ə̄l, âbɛl nyéwôŋ nlém âbɛl mekan mé bwâm ḿmé áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nyébɛnle-ʼɛ mɔ́. 14 Nyébɛleʼ chǒm ésyə̄ə̄l ésebán nyényoŋge áte, nyêpentan-nɛ. 15 Nyébɛle nɛ́n âbɛl boŋ modmod eehɔ́béʼ aá nyêwóó atɔ́n dé mbéb ké á hɔ́g á yə̌l, nyésâŋ-ʼɛ. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l nyɛ́ɛ̄bɛ̄ bǎn bé Dyǒb ábe béewóo atɔ́n dé mbéb ké á hɔ́g á yə̌l, ábe bédé átîntê e bad bé mbéb ábe bébɛle mbéb póndé ésyə̄ə̄l. Nyêdé átîntê echâb á nkǒŋsé-te nɛ̂ŋgáne betintinɛ ábe bépɛneʼ. 16 Nyébɛle nɛ́n akal áde nyékalɛɛ́ nkalaŋ ḿmé ḿpɛɛneʼ aloŋgé áde déemaáʼ. Nzé nyêbɛle nɛ́n mɛ̌bɛ̄ kúmbe ne nyé á epun éche Krǐstəə ápɛɛ́ áyə̄le nɛ́n dɛ́lūmēd bán awan áde ńwánéʼáá áte ne ntǔ ḿme ḿbɛ́lé, béēbɔ́ɔʼɛ́. 17 Mɛ̌bɛ̄ nɛ̂ŋgáne nzɔm e mǐn echě bésyɔ́gé ámīn e nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́, nɛ̂ŋgáne mendɛ, áyə̄le adúbe áde nyédúbpé. Nhɛle-sɛ ńkūd metake, nwɛ́-ʼɛ áyə̄le nkaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm melemlem ngáne nyémpē áyə̄le nyêdúbpé ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm. Boŋ kénɛ̂ ndé menyiŋge mɛ̌wōgɛ̄n-nɛ nyé moosyəə́l menyiŋge. 18 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ nyémpē nyétə́ŋgɛ́né menyiŋge awóg, nyêwógɛ́n-nɛ mɛ́mpē menyiŋge.

Paalɛ atelé tə̂ŋgɛne Timotiɛ bɔ́ Epafroditus

19 Nzé édé á ntíi ḿme Sáŋgú Yesuɛ, nwóó nlém âlóm Timotiɛ áwɛ̄n mwǎmpīn ḿ póndé, âbɛl boŋ pɔ́le éche mɛ́wɔ̄gkē áyə̄l echɛ̂n, éwêd mɛ nlém á abum. 20 Meewóoʼɛ́ modmod ampée nɛ́ɛ mɔ́ awě akoó ḿmê nlém awóŋ âdəŋ dé ábíi ngáne nyédíí. 21 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad ábe bélyə́gé ásē échab yə̌l chɔ́ɔ bétôŋtanné, béebɛlɛ́ɛ́ ngáne Yesu Krǐstəə áhɛdɛɛ́ aá bébɛl. 22 Nyé běn nyêbíí ngáne Timotiɛ álúmté aá mɔ́bɛle nsɔ́n bwâm. Abɛlé nsɔ́n ne mɛ âkal nkalaŋ ḿ bwâm ngáne mwǎn ábɛlɛɛ́ nsɔ́n ne sáá. 23 Né-ɔɔ́, nlyə́gé nlém mɛɛ́ mɛ̌lōm mɔ́ áwɛ̄n áde mɛ́nyīnnē ngáne mekan mɛ́bɛ̄ɛ̄nnē mɛ.

24 Ndúbpé-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎbɛ̌l mwǎmpīn ḿ póndé mměn ámpē mɛ́pɛ̌ áwɛ̄n.

25 Nnyíné nɛ́n mɛɛ́ édé etógnɛ́n mɛ âlóm awed mwǎnyaŋ Epafroditus áwɛ̄n. Abɛle nsɔ́n ḿme Krǐstəə ne mɛ, awôŋgan-nɛ âtə́ŋgɛn bad ábe bétə̂ŋgan nkalaŋ ḿ bwâm, mɔ́-ʼaá abédé nɛ̂ŋgáne mésɛ́nzɛ ḿme nyélómé âwóŋgɛn mɛ. 26 Awóó nlém áte bwâmbwam ânyín nyé moosyəə́l, anwóg-kɛ ndutul áde áwógé bán nyêwógé bán mɔ̂nkolé. 27 Édé mbále bán ankolé, ápōn-nɛ kə́ə́ŋ ne awɛ́. Boŋ Dyǒb dénwōg mɔ́ ngɔl, saá-kaá mwěmpɛn, Dyǒb dénwōg mɛ́mpē ngɔl. Enkênkwɛntɛ́nné aá áwɛ̂ âbɛl boŋ meénabpé abɛ́ á ndutul-tê. 28 Né-ɔɔ́, nwóó nlém áte bwâmbwam âlóm mɔ́ áwɛ̄n âbɛl boŋ nyéwôg menyiŋge ânyín mɔ́ ámpē, mɛ-ʼɛ ámpē meébūdē atag áte áyə̄l echɛ̂n. 29 Né-ɔɔ́, nyébɛ̂ menyiŋge âkob mɔ́ nken áyə̄le adúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́ ngáne nyémpē nyédúbpé, nyébage-ʼɛ bad nɛ̂ŋgáne mɔ́ edúbé. 30 Nyébage mɔ́ edúbé áyə̄le ampon awɛ́, abɛ́-ʼɛ á nsəl ń soŋ abɛle áde ábɛnlɛɛ́ Krǐstəə. Ambɛl nɛ́n âbɛl boŋ áwôŋgɛn mɛ âbɛl nsɔ́n ḿme nyéběn nyéehɛleʼaá-sɛ nyébɛl.

3

Bad ábe bédúbpé Yesuɛ
bɔ́ɔ békobnad áʼsō éʼ Dyǒb

1 Âsóged a-baányaŋ, nyébɛ̂ menyiŋge abɛ́ áde nyédíí mod nhɔ́g ne Sáŋgwɛ́ɛ́. Éetagtɛ́ɛ́ mɛ âtele nyé mekan ḿme ménsēbɛ̄ɛ̄ nyé atele. Nɛ́n ádíi âkəə nyé. 2 Nyétêd póndé ne ábê eʼbébtéd éʼ bad. Échê mbwɛ́, bad ábe béhɔ́be bán bétə́ŋgɛ́né mod ayag. 3 Syánē-ɛ́ɛ béyágé nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Edəə́dəŋ éwôŋgan syánē âbɛ Dyǒb edúbé ngáne débɛnlɛɛ́ mɔ́. Syánē dedé menyiŋge ngáne dédíí ne Yesu Krǐstəə. Debíí bán baányoŋ béehɛlɛ́ɛ́-sɛ béwōŋgɛ̄n syánē. 4 Kénɛ̂ mměn nwóó nzɔm âlyə́g nlém á yə̌l e mekan mé moonyoŋ. Kénzɛ́ɛ́ átîntê echɛ̂n awě awémtɛ́né aá mɔ́wóó nzɔm âsum nlém á yə̌l e mekan mé moonyoŋ né nwóó nzɔm tómaa nɛ̂. 5 Áde béchyáá mɛ bên'yǎg mɛ ámbīd e epun saámbé. Ndíi mod a Israɛl awě abídé á túmbé e Bɛnjamin. Echem sáŋ ne nyaŋ bébédɛ́ɛ bad bé Hibru. Mbédɛ́ɛ mod a Farisia, ńhīdē mbéndé ngáne éhɔ́bɛɛ́. 6 Menwóŋ kə́n áte bwâmbwam nyaa echě nɛ̂ dêmbɛnlé ńtagté elad é bad bé Krǐsto. Modmod eéhɛleʼaá-sɛ ahɔ́b aá nwóó atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g áyə̄l, áyə̄le nhídéʼáá mbéndé é bad bé Israɛl ésyə̄ə̄l. 7 Boŋ ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe ńnyínéʼáá nɛ́ɛ nsyə́ŋ béesaá dyam dé abɛlɛn bɔɔb, áyə̄le chǒm éche Krǐstəə ábɛ́nlé mɛ. 8 Saké nɛ̂ děmpɛn, nnyíne chǒm ésyə̄ə̄l mɛɛ́ éesaá dyamdyam nzé nhə̌gtɛ́né chɔ́ ne ndəle e dyam echě edé âbíi Yesu Krǐstəə, awem Sáŋgwɛ́ɛ́. Áyə̄l échê chǒm esyəə́l éesaá dyam dé abɛlɛn, nnyíne-ʼɛ chɔ́ nɛ̂ŋgáne mbinde âbɛl boŋ ḿbíi Krǐstəə, 9 ḿbɛ̂-ʼɛ mod nhɔ́g ne mɔ́. Saké ahíd á mbéndé dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńkobnéd áʼsō éʼ Dyǒb. Boŋ nkǒbnédé áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le ndúbpé Krǐstəə. Dyǒb-paá ábɛ́lé boŋ ńkobnéd áwe eʼsó áyə̄le ndúbpé Krǐstəə. 10 Ndəə́ mɛɛ́ ḿbíi Krǐstəə ńwôŋ-ʼɛ ngíne echě ánwōŋgē áde âmpuúʼɛ́. Ndəə́ mɛɛ́ ḿbɛ̂ ńkude metake melemlem ngáne ânkudté. Ndəə́-ʼɛ mɛɛ́ ńkud metake ngáne ânkudté kə́ə́ŋ béwúu mɛ ngáne bénwūūʼɛ́ mɔ́. 11 Nlyə́gé nlém nɛ́n mɛɛ́ ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mɛ́bɛnléd ábɛl boŋ Dyǒb ápuud mɛ ámbíd e kwééd echêm.

Paalɛ aá mɔ́wane áte
âpid mam á asóg bwâm

12 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́ mmaá ḿmɛ́n mekan amad kéʼɛ mɛɛ́ mmaá atyéem á menzii mésyə̄ə̄l. Boŋ ndíi nwane áte âbɛ́ nyaa e mod echě Yesu Krǐstəə áhɛ́déʼáá aá ḿbɛ̂ áde ápwɛ́dé mɛ. 13 A-baányaŋ, meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́ mmadé chǒm ésyə̄ə̄l. Boŋ dyam ahɔ́g áde ḿbɛlɛɛ́ ádíi, âchatɛn mekan ḿme métómé ámbīd ne âwan áte âhíd mekan ḿme méhúɛʼ áʼsō. 14 Ndíi nwane áte âkɛ áʼsō kə́ə́ŋ ḿpɛ wɛ́ɛ ńtə́ŋgɛ́né asóg âbɛl boŋ ńkud nsábe ḿme Dyǒb ábánnédé mɛ ádyōb. Achɛ̂nle mɛ aá ńkɛ ádyōb mbwiined ne Yesu Krǐstəə.

15 Syánē moosyəə́l awě demaá akwɔg á adúbe tê déwále ḿmɛ́n melemlem mé mewêmtɛn tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan. Boŋ nzé édé bán nyêwóó mewêmtɛn mémpēe tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan, né Dyǒb dɛ́wōŋgɛ̄n nyé âsôŋtɛn mɔ́ bwâm. 16 Kénɛ̂-ʼɛ detə́ŋgɛ́né déhīdē mekan ḿme syánē démáá abíi.

17 A-baányaŋ, nyéladtɛn nyébɛ̂ nyéhíde ḿmêm mekuu, nyénɔne-ʼɛ bad ábe bébɛle ngáne nyényīnnē ngáne sébɛ́láá. 18 Nkǎnléʼáá nyé ngen ne ngen, bɔɔb-pɛ ámpē nlâŋge nyé ne mésɔd tə̂ŋgɛne bad híin ábe ḿmāb mbɛltéd ńlûmtɛɛ́ nɛ́n bán bédé bad bé ekɔyí tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿme ńhɔ́be kwééd eche Krǐstəə áwédé á awɔg. 19 Échɛ́n ndín é bad ádab asóg ádíi dǔ á muú. Chǒm éche ékamlan bɔ́ édíi mekan mé esíí mé ekob é yə̌l. Bédə́ə́ âbɛl mekan ḿme bétə́ŋgɛ́né békwāgne. Mekan mé nkǒŋsé měmpɛn-naá békamtanné. 20 Boŋ syánē pɛn dedíi bad ábe echab mbwɔ́g édíí ádyōb. Desine-ʼɛ awesyánē Nsoodɛ, Sáŋgú Yesu Krǐstəə bán ǎbīd ádyōb átim ámbīd á nkǒŋsé. 21 Ǎbɛnléd eche ngíne eche ábɛnladté âkamlɛn chǒm ésyə̄ə̄l, âhəŋlɛn échesyánē yə̌l é nkǒŋsé, yə̌l éche éewóo ngíne, âbɛl boŋ dékud ndəle é yə̌l ngáne ânkudté áde Dyǒb dêmpuúdté mɔ́.

4

Paalɛ abagé elébé

1 A-baányaŋ, ndəə́ nyé anyín ámpē áyə̄le ndəə́ nyé bwâmbwam. Nyêbɛlé ndé menyiŋge nyêdé-ʼɛ nɛ̂ŋgáne nsábe ḿmêm áyə̄l e nsɔ́n ḿme ḿbɛ́lé. Né-ɔɔ́, a-baányaŋ bé edəŋge, nyébɛ̂ nyésum mekuu tə̂ŋgɛne adúbe áde nyédúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́.

2 Ncháa nɛ́n mɛɛ́ Yudia bɔ́ Sintikɛ bébɛ̂ á nchemtɛn áyə̄le bɔ́ bad bébɛ bédíi baányaŋ bé Krǐsto. 3 Nlâŋge wɛ́mpē, awem nsón a nsɔ́n awě ńlyə́gé nlém áyə̄l, nhɛde mɛɛ́ éwôŋgɛn ábɛ́n bebaád âbɛ́ nsaŋ. Ábɛ́n bebaád bébɛ, Klɛmɛnɛ ne bad bé nsɔ́n bémpēe bébédé mɛ bɛnbɛn. Syáābɔ̄ɔ sébɛlé ntǔ âbɛl boŋ ńhɛl nkalaŋ ḿ bwâm akal. Ḿmab mǐn mésyə̄ə̄l médé á kálag e aloŋgé. 4 Nyébɛ̂ menyiŋge póndé ésyə̄ə̄l áyə̄le nyêdíi bad ábe Sáŋgwɛ́ɛ́. Nhɔ́be ámpē, nyébɛ̂ menyiŋge. 5 Abɛ́ ádɛ̄n álúmed áʼsō éʼ bad bésyə̄ə̄l nɛ́n bán nyêchedne bad yə̌l. Sáŋgwɛ́ɛ́ akwogé apɛ. 6 Nyéētāgē áte áyə̄l e dyamdyam. Boŋ pɛn áyə̄l e kéchéé éche étáné nyé nyékânne Dyǒb nɛ́n bán ábɛ nyé chǒm éche nyétógnɛ́né. Nzé nyêkânne-ʼɛ nyésāgnān mɔ́. 7 Nzé nyébɛlé-ʼɛ nɛ̂, Dyǒb dɛ́bɛ̌l nyêbɛ́ nsaŋ, nsaŋ ḿme ńchábé ámīn tómaa ngáne baányaŋ béhɛle bésôŋtɛn. Ḿmɛ́n nsaŋ mɛ́wōŋgɛ̄n nyé âbɛl boŋ nyéētāgē áte abɛ́ áde nyédíí bad ábe Yesu Krǐstəə.

8 Âsóged a-baányaŋ, nyékamtan ábɛ́n bwěm póndé ésyə̄ə̄l. Nyékamtan kéchéé éche édé mbále, kéchéé éche ékwógnédé chǒm éche ebóó, kéchéé éche étə́ŋgɛ́né, kéchéé éche éewóo atɔ́n dé mbéb áyə̄l, kéchéé éche bad bétə́ŋgɛ́né adəŋ ne kéchéé éche nyényíné bán ébóŋnédé nyé. Nyékamtan mekan ḿme mébóó bwâmbwam ne ḿme bad béhɔ́bɛɛ́ bán mébóó. Échɛ́n ndín é mam chɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né ahɛ́ á mewêmtɛn-tê póndé ésyə̄ə̄l. 9 Kéchéé éche ń'yə́gté nyé boŋ nyékōb-pɛ ne kéchéé éche nyéwógé áwêm ne éche nyényíné nɛ́ɛ ḿbɛ́lé, nyébɛle chɔ́. Nzé nyêbɛle nɛ́n, Dyǒb, mɔ́ awě abage nsaŋ, ǎbɛ̄ ne nyé.

Paalɛ aságnɛ́né nwôŋgɛn ḿme ákúdé

10 Abɛ́ áde ńdíí mod awe Sáŋgwɛ́ɛ́, ábɛ́lé ndé menyiŋge bwâmbwam, áyə̄le kə́ə́ŋne á asóg nyêlúmté bán nyêbôŋge mɛ. Mbíí nɛ́n mɛɛ́ nyêwóó mewêmtɛn âbóo mɛ póndé ésyə̄ə̄l, boŋ etə́l éebagnedɛɛ́ nyé âbɛl áned. 11 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n áyə̄le ntógeʼ chǒm. N'yə́gké âkob kéchéé éche étáné mɛ á aloŋgé. 12 Mbíí ngáne mod ábágkē ésebán awóó chǒm éche átógnɛ́né, mbíí-ʼɛ ngáne ébāgkē mod âbud dé awóŋ chǒm éche átógnɛ́né. Mmɛ̌ntɛ́né âkob kéchéé éche étáné mɛ. Mmɛ̌ntɛ́né abɛ́ áde ḿbúdé chǒm éche ńdyágkē awóŋ, ḿmɛntɛ́n-nɛ âdyɛɛ nzaa. Mmɛ̌ntɛ́né âbɛ́ áde ńwóó tómaa ngáne ńtógnɛ́né, ḿmɛntɛ́n-nɛ abɛ́ áde méewóoʼɛ́ chǒm éche ńtógnɛ́né. 13 Kéchéé éche étáne mɛ, ngíne eche Krǐstəə ábagɛɛ́ mɛ ěbɛ̌l mɛ́tōm chɔ́ áte.

14 Nyêbɛlé bwâm âwóŋgɛn mɛ áyə̄l e ḿmêm metake. 15 Nyé bad bé Filipi nyêbíí bwâm nɛ́n bán áde ḿbóótédé nkalaŋ ḿ bwâm akal áde mbídé á Masɛdonia, nyé běnpɛn-ɛɛ́ nyêbédé mwembé ḿme ménwōŋgɛ̄n mɛ. 16 Ké áde mémbɛ̄ɛ̄ á dyad á Tɛsalonika, nyênlómé mɛ nwôŋgɛn ngen ne ngen. 17 Meehɔ́bɛ́ɛ́ nɛ́n áyə̄le nhɛde mɛɛ́ nyélômme mɛ ndɛ. Boŋ nhɛde mɛɛ́ ńnyíneʼ ngáne Dyǒb ánamtɛɛ́ nyé anamed ne anamed. 18 Nkudé chǒm ésyə̄ə̄l éche nyékélōmɛ̄ɛ̄ mɛ, ńkūd-tɛ ké tómaa nɛ̂. Epafroditusɛ ampiinéd mɛ bwěm ábe nyénlōmɛ̄ɛ̄ mɛ. Édíi byánán nyêbagé Dyǒb ndɛ eche ewóó elod é bwâm. Dyǒb ákóbé ḿmê mendɛ, mébóŋnédé-ʼɛ mɔ́. 19 Ádêm Dyǒb dɛ́bɛ̌-ʼɛ nyé kéchéé éche nyétógnɛ́né átîntê e ḿmē nkúú mé nhɔn, mbwiined ne Yesu Krǐstəə. 20 Ehúmé ébɛ̂ ne ádɛd Dyǒb, awɛ̂d Titɛ́ɛ á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

Melɛntɛn mé asóg

21 Nyélɛled bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l ábe bédúbpé Yesu Krǐstəə. Ábesyánē baányaŋ ábe bédé ne mɛ bélómmé nyé melɛntɛn. 22 Bad bé Krǐsto bésyə̄ə̄l bélómmé nyé melɛntɛn, bwâmbwam abum á ndáb áde Kaisɛɛ. 23 Nsimé ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

Kolose

1

2

3

4

Kálag echě Paalɛ áténlé

Baá Kolose

Ndibned ń kálag

Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag nhɔ́g awe Yesu Krǐstəə mɔ́ɔ̄ antěl enɛ́n kálag áde ádíí á mbwɔg á dyad á Roma. Antelé bad bé dyad á Kolose. Saké Paalɛ andibé mwembé ḿme ḿbédé á Kolose. Epafrasɛ mɔ́ɔ̄ andibé mwembé ḿme ḿbédé áwed. Epafrasɛ ambɛ́ á dyad á Efɛsus. Anwóg eyale é Dyǒb áwed, adúbe-ʼɛ Yesu Krǐstəə. Anhidnéd échê eyale, ákɛ ákal chɔ́ á Kolose, ádībē-ʼɛ mwembé áwed. Ámbīd e póndé, Paalɛ anwóg nɛ́n bán bemeléede bé metóm bépɛ́ɛ́né ayə́ge ádě déeboo á mwembé-te wɛ̂. Ábê bemeléede béyə́gtéʼáá nɛ́n bán, kénzɛ́ɛ́ awě ahɛdeʼ Dyǒb abíi, awě ahɛde-ʼɛ eʼsoósoŋ akud, atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ábagɛɛ́ ngíne ne benkamlɛnɛ bé nkǒŋsé edúbé. Bán mod atə́ŋgɛ́né-ʼɛ nɛ́ɛ áhídɛɛ́ mbéndé nɛ́ɛ âyag mod ne âhíd mbéndé émpēe tə̂ŋgɛne ndyééd échě mod éētə̂ŋgɛnɛɛ́ adyɛ́, ne ekud é mam émpēe. Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l-lɔɔ́ mɔ́ɔ̄ mênkə̌ŋ boŋ Paalɛ átenlé bad bé mwembé mé Kolose enɛ́n kálag, âléb bɔ́ âbɛl bébíi mbále tə̂ŋgɛne Yesu Krǐstəə âkamlɛn bad bésyə̄ə̄l ne âkamlɛn ngíne é nkǒŋ ńsé ne ḿmín. Mwěnpɛn-naá ahɛle ahúd syánē á mbéb-te.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-8

Nsɔ́n ḿme Krǐstəə 1.9-2.19

Aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē âbɛ ne Krǐstəə 2.20-4.6

Nsógtɛn 4.7-18

1

Paalɛ alómmé bad melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag nhɔ́g áwě Yesu Krǐstəə, ngáne Dyǒb átíídé mɛ-ɛɛ́ ntenlé nyé enɛ́n kálag. Se Timoti, awesyánē mwǎnyaŋ a Krǐsto, sêlômme nyé melɛntɛn. 2 Ntenle nyé bad bé Dyǒb ábe nyêdé á dyad á Kolose. Nyêdé ne Krǐstəə, nyêhíde-ʼɛ mɔ́ ne nlém nhɔ́g. Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d mbɛ́ ne nyé.

Paalɛ aságnɛ́né Dyǒb á mekáne-tê

3 Póndé tɛ́ɛ́ sêkânnad nyé, sésāgnān Dyǒb, Sáá awě awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. 4 Sêságnan Dyǒb áyə̄le sêwógé bán nyêdúbpé Yesu Krǐstəə, nyêdəə́-ʼɛ bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l. 5 Sêbíí nɛ́n bán nyêbɛleʼ nɛ̂ áyə̄le nyêsumé nlém nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄kǔd nnam ḿme Dyǒb ákóŋnédé nyé ámīn. Nyêmmǎd mam awóg tə̂ŋgɛne ḿmê nnam ádě bésébpé nyé nkalaŋ ḿ bwâm ḿ mbále akale. 6 Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm mé nsimé ń Dyǒb ńkanlad mebwɔ́g ne mebwɔ́g ńkag áʼsō. Epun e éʼsó éche nyéwógé nyênsóŋtɛ́n bán Dyǒb ákóŋté nlém ḿ bwâm awóŋ ne bad bé mbéb. 7 Epafrasɛ, mbəledɛ awe Yesu Krǐstəə mɔ́ɔ ankalé nyé ḿmê nkalaŋ. Adíí mod awě syáābɔ̄ɔ sêbɛleʼ nsɔ́n, sêdəə́-ʼɛ mɔ́ bwâmbwam. Abɛnleʼ Yesu Krǐstəə ne nlém nhɔ́g. Abɛ́ áde ádíí-ʼɛ ne nyé, nsɔ́n ḿme séntə̄ŋgɛ̄nnē abɛl mɔ́ɔ ábɛlɛɛ́. 8 Mɔ́ aláŋgé-ʼɛ sé aá Edəə́dəŋ é Dyǒb ébɛ́lé nyêdəə́ bad bé Dyǒb.

9 Né-ɔɔ́, bootya póndé echě séwógé ḿmɛ́n mam, sêkânnad nyé póndé tɛ́ɛ́. Sêkânne nɛ́n bán Dyǒb ábɛl nyékoŋ chǒm éche áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl asôŋtɛn. Sêkânne nɛ́n bán Dyǒb ábɛ nyé debyɛ́ɛ́ ne nsôŋtɛn âbɛl nyésôŋtɛn mam mé Edəə́dəŋ bwâm. 10 Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l ádɛ̄n aloŋgé dɛ́bɛ̄ ngáne aloŋgé áde bad bé Dyǒb átə́ŋgɛ́né abɛ́. Nyɛ́ɛ̄bɛleʼ mam ḿmě méwógte mɔ́ menyiŋge. Mekan mé bwâm mɔ́ ne mɔ́-ʼɛɛ́ nyɛ́bɛlɛ́ɛ́. Nyaa echě nyɛ́sōŋtɛ̄n-naá Dyǒb, ěchə̄gkē achə́ge ne achə́ge. 11 Sêkânne-ʼɛ ámpē nɛ́n bán, Dyǒb ábɛ̂ áwêd nyé áte ne echě ngum echě echabé ámīn, âbɛl nɛ́n nyéhɛl awɛsɛn, nyékaŋ nlém, nyébɛ́-ʼɛ menyiŋge áyə̄l e mam mésyə̄ə̄l. 12 Nyɛ́ɛ̄sāgnɛ̄n Titɛ́ɛ áyə̄le chǒm ésyə̄ə̄l. Mɔ́-ʼaá abɛlé boŋ nyékwognéd âbɛ́ bad ábe békobe akab á bwěm ábe ákóŋnédé ábē bad hǒm áde eʼnyínɛn bé ekíde éʼdíí. 13 Ahúdé syánē ásē e ngíne e nkamlɛnɛ a ehíntɛ́n, apɛɛ́né syánē ásē e nkamlɛn ḿme awe Mwǎn a nlém. 14 Dyǒb álágsɛ́né syánē ḿmɛd mbéb akɔde áde ákɔ́dté syánē ne mekií ḿme awe Mwǎn ásyɔ́gé á awɔg.

15 Modmod eenyínnɛ́ɛ́ Dyǒb dǐd. Boŋ bad bénsōŋtɛ̄n ngáne Dyǒb ádíí áde bényíné Krǐstəə áyə̄le adíi nwágɛ́n ń Dyǒb. 16 Édé nɛ̂ áyə̄le, mbwiined ne Krǐstəə dɔ́ɔ Dyǒb áhə́gé bwěm éʼsyə̄ə̄l á nkoŋ ḿ mín ne ńsé. Ahəgé bwěm ábě bényînnɛɛ́ dǐd ne ábě béenyínnɛ́ɛ́ dǐd. Mɔ́ ahəgé benkamlɛnɛ, ne ngíne ésyə̄ə̄l. Dyǒb áhə́gé bwěm éʼsyə̄ə̄l mbwiined ne mɔ́, mɔ́-ʼaá Dyǒb áhə́gké ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l. 17 Bédɛ̂hɔ́b bán béhəgeʼ kéchéé á nkǒŋsé-te né Krǐstəə adé aloŋgé. Mɔ́-ʼaá akəə́ boŋ bwěm éʼsyə̄ə̄l ébɛ̂ á eʼdii. 18 Mɔ́ adé nló ḿme bad ábe bédúbpé mɔ́, bɔ́-ʼaá bédé nɛ̂ŋgáne eche yə̌l. Mɔ́ abage ábê bad aloŋgé áyə̄le mɔ́ adé mod aʼsó awě Dyǒb ápúúdté awě ǎbɛ̄-ʼɛ abɛ́ ne abɛ́. Nɛ́n dêmbɛnléd âbɛl nɛ́n ábɛ̂ nkamlɛnɛ ámīn mekan mésyə̄ə̄l. 19 Ḿmɛ́n mekan médé nɛ̂ áyə̄le nɛ́n Dyǒb děn-ɛɛ́ ádɛ̄. 20 Dyǒb dêmbɛ̌l nɛ́n aá chǒm ésyə̄ə̄l étim ásē ne mɔ́ Dyǒb mbwiined ne Krǐstəə. Ábén bwěm éʼbédé bwěm bé nkoŋ ńsé ne bwěm bé nkoŋ ḿ mín áyə̄le asyɔg ádě awe Mwǎn ásyɔ́gé mekií á awɔg. Bɔɔb-pɔɔ́, chǒm ésyə̄ə̄l éhɛle ébɛ̄ nsaŋ ne Dyǒb.

21 Nyé ne nyé nyêmbɛ́ nchabned ne Dyǒb, nyáābe Dyǒb nyéebédɛɛ́ áyə̄le mewêmtɛn mé mbéb ḿme nyénwōŋʼɛ́ ne mbɛltéd mé mbéb ḿme nyébɛ́léʼáá. 22 Boŋ bɔɔb, Dyǒb ábɛ́lé nyêtimé ásē ne mɔ́, awɛ́ áde awe Mwǎn Krǐstəə awě abédé moonyoŋ áwédé á awɔg. Dyǒb dêmbɛ̌l nɛ̂ âbɛl nɛ́n nyébɛ̂ wɛ́ɛ mɔ́díí, nyébɛ̂ bad ábe bésáá, nyéewóó atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g á yə̌l, béēkōbnē-ʼɛ nyé awusé ké ahɔ́g. 23 Ébɛ̂ nɛ́n bán ádɛn adúbe adíi awúú áte nyéehúdé-ʼɛ mekuu ásē ne asum áde nyésumé nlém áyə̄l e nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyéwógé. Mmê nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyémáá awóg, ńdíi nkalaŋ ḿme ńkánlédé nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l mɔ́-ʼaá mɛ Paalɛ, ńtimé mbəledɛ a Dyǒb âkal.

Nsɔ́n ḿme Paalɛ

24 Ndé menyiŋge bɔɔb ne metake ḿme ńkudɛɛ́ áyə̄l echɛ̂n. Ngáne ńkudɛɛ́ ḿmɛ́n metake, mmade metake ḿme Yesuɛ ḿmě ńtə́ŋgɛ́né abɛ́, áyə̄l eche yə̌l, nɛ́dē bad ábe bédúbpé mɔ́. 25 Dyǒb ábɛ́lé mɛ mbəledɛ âbɛle bad ábe bédúbpé Krǐstəə. Alómé mɛ aá ńkoŋ nyé échē eyale akale bwâm. 26 Bɔɔ́d, éché eyale émbɛ̄ dyam ádě bad bénkênsóŋtɛ́nné. Boŋ bɔɔb abɛle ábē bad bébíí chɔ́. 27 Dyǒb áhɛdeʼ nɛ́n aá ábē bad bébíi nɛ́n bán nhɔn ne ehúmé éche Krǐstəə édé kə́ə́ŋne ne bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Kun eché edé áwēd-te edíi nɛ́n bán, nyésum nlém nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄kǔd ehúmé éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábē bad. 28 Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ sélāŋgē bad tə̂ŋgɛne Krǐstəə kéhéé wɛ́ɛ sékagké. Sêlébeʼ, séyə̄gtē-ʼɛ bɔ́ ne debyɛ́ɛ́ ásyə̄ə̄l áde Dyǒb ábágé sé. Sêbɛle nɛ̂ áyə̄le sêhɛde nɛ́n bán békobned áʼsō éʼ Dyǒb nɛ̂ŋgáne bad ábe mekuu mémáá awédned ásē á adúbe-tê. 29 Boŋ nwane áte bwâmbwam. Ngum echě Krǐstəə eche edé mɛ áte, chɔ́-ʼɛ ebage mɛ ngíne âwan áte.

2

1 Ndəə́ mɛɛ́ nyébíi ngáne ńkémpɛɛ́ awan áte áyə̄l echɛ̂n, ne áyə̄l e bad bé dyad á Laudesia, nyébíi-ʼɛ ngáne ńkémpɛɛ́ awan áte áyə̄l e bad bémpēe ábe béēnyīnnē mɛ dǐd. 2 Mbɛle nɛ̂ âwéd bɔ́ nlém á abum âbɛl boŋ edəŋge éche édé átîntê echɛ̂n ébɛl nyébɛ̂ mod nhɔ́g. Nhɛde mɛ nyáābɔ̄ɔ nyésum nlém ne asum ásyə̄ə̄l nɛ́ɛ bad ábe bésóŋtɛ́né dyam á Dyǒb áde bad bénkênsóŋtɛ́nné. Ádê dyam-mɛ ádíi Krǐstəə mwěn. 3 Krǐstəə mɔ́ɔ̄ ahɛle ábɛ̄l boŋ nyêwóŋ debyɛ́ɛ́ âsôŋtɛn mekan mé Dyǒb. Mmê mekan médé etógnɛ́n bwâmbwam. 4 Nlâŋge nyé nɛ́n âbɛl boŋ mod eédogné nyé eʼnyin bé nsəl áte se nyêwémtɛ́n nɛ́n bán dyam áde álâŋgɛɛ́ nyé átə́ŋgɛ́né. 5 Ndəə́ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán kénɛ́ɛ mměn méesaá ne nyé, ndé ne nyé é edəə́dəŋ. Kénɛ́ɛ méesaá-ʼaá ne nyé, ndé menyiŋge nɛ́n adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə ályə́gé ádé ngíne.

Bad bé Krǐsto béesaá ásē
e mbéndé é nkǒŋsé ámpē

6 Né-ɔɔ́, ngáne nyékóbé Krǐstəə nɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂n, nyébɛ̂ nyébɛleʼ ngáne áhɛdɛɛ́. 7 Adúbe áde nyédúbpé chǒm-ɛ́ɛ ábɛ̄n bemeléede béyə́gté nyé édé mbále. Nyéságnan-nɛ Dyǒb póndé tɛ́ áyə̄le chǒm ésyə̄ə̄l. 8 Nyéēmwāg-sɛ mod atéd nyé ntâŋ âhíd eʼhóhó bé áyə́ge dé metóm áde béyə́gtɛɛ́. Ayə́ge ádě béyə́gtɛɛ́ nyé ádíi ayə́ge ádě békóbé wɛ́ɛ ábāb betaa ne áde áhíde mbéndé é mekan mé nkǒŋsé. Ádê ayə́ge ádíi ayə́ge ádě áhúú ne baányoŋ ngɛ̂n déēhúuʼɛ́ ne Krǐstəə. 9 Nyéēmwāg-sɛ ábê bemeléede bé metóm bédog nyé áyə̄le nɛ́n ngíne ne abɛ́ á Dyǒb ádé yə̌l e moonyoŋ echě Krǐstəə áte. 10 Né-ɔɔ́, nyêlóné mbon áyə̄le nɛ́n nyêdé ne Krǐstəə, Mɔ́-ʼaá akamlan ngíne ne benkamlɛnɛ bésyə̄ə̄l. 11 Abɛ́ ádě nyédíí ne Krǐstəə, Krǐstəə ayagé nyé. Éesaá nɛ̂ŋgáne moonyoŋ áyagɛɛ́ mod. Krǐstəə mɔ́ ayagé nyé é edəə́dəŋ-tê. Ahúdé ádɛn abɛ́ dé mbéb. 12 Áde bêndusɛ́nné nyé, édé nɛ́ɛ nyênwɛ́, bélímé nyé, Dyǒb ápūūd-tɛ nyé ne Krǐstəə. Nɛ́n dêmbɛnléd ne nyé áyə̄le nyêndúbé nɛ́n bán ngíne e Dyǒb echě epuúdté Krǐstəə ěpuúd nyémpē. 13 Ngen eʼsó nyêmbɛ́ byánán nyêwédé áyə̄le nyêbóóʼáá mbéndé é Dyǒb. Ene póndé-ʼɛ né Krǐstəə éēhūdɛ̄ɛ̄ nyé abɛ́ dé mbéb áyə̄l. Boŋ bɔɔb, Dyǒb ábágé nyé aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē apuud áde ápúúdté syánē ne Krǐstəə. Alǎgsɛ́né syánē ḿmɛd mbéb ńsyə̄ə̄l. 14 Édé nɛ̂ŋgáne apínné mbéb ḿme syánē wɛ́ɛ ântenlé mɔ́. Nɛ́dē ḿmê mbéb méesaá ámpē. Dyǒb ábómmé ḿmê mbéb á awɔg abome áde bébómmé Krǐstəə á awɔg boŋ awɛ́-ʼɛ. 15 Dyǒb déntōm ngíne ne benkamlɛnɛ bé nkǒŋsé áte. Atóm áde ántōmmē bɔ́, dényīnnēd ne moosyəə́l ne awɛ́ áde Krǐstəə ánwɛ̄ɛ̄ á awɔg.

16 Né-ɔɔ́, nyéēmwāg-sɛ bad bélāŋgē nyé bán nyêbɛlé awusé áyə̄le nyédyágkē doŋge dé medyɛ́, kéʼɛ áyə̄le nyémwágkē doŋge dé mmíítéd, kéʼɛ áyə̄le nyéēbāgkē doŋge á ngande ásē, kéʼɛ ngande echě ebâg nzé ngɔn étúbé túbɛ́n, kéʼɛ ngande e Epun é Nkɔ́me áte. 17 Échê mbéndé ésyə̄ə̄l ébédé-ʼɛ nɛ́ɛ eʼdiídiŋgɛ ábě éʼlúmtéʼáá mam mé bwâm ḿme Dyǒb déntə̄ŋgɛ̄nnē alóm. Krǐstəə mɔ́-ʼaá alónté ḿmê mam mésyə̄ə̄l. 18 Nyéēmwāg-sɛ mod anyágéd nyé aá nyêtə́ŋgɛ́né yə̌l asuded. Nyéēmwāg-kɛ sɛ mod anyágéd nyé nɛ́n aá nyêtə́ŋgɛ́né ángɛl edúbé abɛ ngáne ábagɛɛ́. Nzé nyêbɛlé nɛ̂ né nyɛ́ɛ̄bɔ̄d ndɛ echě Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ nyé. Kénzɛ́ɛ́ awě ayə́gteʼ nɛ̂, ahɔ́beʼ aá mɔ́nyīnē á ndɔ́g-te. Ene ndín e mod edé kúmbe ngɛ̂n ne mekan mé mbéb ḿme ḿbídeʼ mɔ́ á nlém-tê, boŋ eewóoʼɛ́ nzɔm ké pɔ́g âbɛ́. 19 Ene ndín e mod esógé Krǐstəə awě adé nló ḿ bad ábe bédúbpé adúbe. Ngáne nló ńkamlanné yə̌l esyəə́l, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Krǐstəə ákamlanné bad ábe bédúbpé mɔ́ bésyə̄ə̄l âbɛl bébɛ̂ mod nhɔ́g. Ngáne nsid ńladɛɛ́ mebóŋ mé yə̌l mé mod boŋ abɛ́ mod nhɔ́g, nɛ̂ dɔ́ɔ Krǐstəə áladɛɛ́ bad ábe bédúbpé mɔ́ âbɛ́ mod nhɔ́g ásē echê. Ḿmê nlatɛ́n ńkwoge-ʼɛ ngáne Dyǒb átíídé.

Âwɛ́ ne âbɛ́ á aloŋgé ne Krǐstəə

20 Édé bɔɔb byánán awɛ́ áde Krǐstəə áwédé, nyêwédé ne mɔ́. Né-ɔɔ́ nyéēsaá ásē e mbéndé é nkǒŋsé ámpē. Cheé-ɔ̄ ékə́ə́ boŋ nyêbɛ́ nyéhīdēʼ échê mbéndé byánán nkǒŋsé ńdíi ńkamlan nyé? 21 Ábê bemeléede bé metóm bélâŋge nyé nɛ́n bán, “Nyéechə́ŋgé échɛ́n, nyéewóglán échíníí á nsəl, nyéēsitán échê.” 22 Échê mbéndé ésyə̄ə̄l énɔneʼ bwěm ábě béēbāg dyamdyam ámpē nzé mod amaá bɔ́ abɛnled. Échê mbéndé édíí mbéndé ne ayə́ge áde bad běn béhə́gné nló. 23 Échê mbéndé ébɛlé ényīnnāād byánán édé debyɛ́ɛ́ áte bwâmbwam áyə̄le nɛ́n, éyə́gte bad nɛ́n bán běn bétə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ béwóó nlém âbɛl mekan ḿme mékámé abɛl, âlúmed nɛ́n bán békoo Dyǒb ahíd. Éyə́gte bad bán bésuded yə̌l, bébane-ʼɛ yə̌l á metake-tê bwâmbwam. Boŋ ké bad bénhūū échê mbéndé ahíd, éehɛlɛ́ɛ́ bɔ́ awôŋgɛn âsóg mewêmtɛn mé mbéb awóŋ.

3

1 Édé bɔɔb byánán apuud áde Dyǒb ápúúdté Krǐstəə, nyémpē nyêpuúdé ne mɔ́. Né-ɔɔ́, nyébɛ̂ nyóŋgé áyə̄l e mam mé mǐn, wɛ́ɛ Krǐstəə ádíí á nkamlɛn á ekáá émbáá é Dyǒb. 2 Nyébɛ̂ nyésum nlém áyə̄l e mam mé mǐn, nyéēsūmē nlém áyə̄l e mam mé nkǒŋsé. 3 Nyêbíí nɛ́n bán, awɛ́ áde Krǐstəə áwédé, édé nɛ̂ŋgáne nyémpē nyêwédé. 4 Krǐstəə mɔ́ ádé aloŋgé ádɛ̄d, áde ápɛɛ́-ʼɛ á nkǒŋsé-te wɛ́n nyémpē nyɛ́ɛ̄bɛ̄ ne mɔ́ ne ehúmé ésyə̄ə̄l.

Aloŋgé dé nchun ne aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē

5 Né-ɔɔ́, nyéhûd mekan mé ekob é yə̌l nlém ne ahúd ásyə̄ə̄l. Nyéhûd nlém áyə̄l e mam nɛ̂ŋgáne, akáb dé mesón, mbinde é mekan, esíí é mam mé ekob é yə̌l, âwóŋ mewêmtɛn mé mbéb ne ngoód. Nzé nyêdé ngoód né édé nɛ̂ŋgáne nyêbage Dyǒb démpēe edúbé. 6 Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n bad bésyə̄ə̄l ábɛ̌ bébɛleʼ échɛ́n ndín e mekan. Échɛ́n ndín é mekan éliŋseʼ Dyǒb, né-ɔɔ́, ǎkɔ̄gsɛ̄n bad ábe bébɛle chɔ́ hɛɛ́n. 7 Échɛ́n ndín é mekan chɔ́ɔ nyébɛ́láá ngen e eʼsó, áde esíí é mekan mé nkǒŋsé ékámlánnáá nyé. 8 Boŋ bɔɔb mekan nɛ̂ŋgáne meliŋgá, pél, ekoyí, âbébed mod dǐn, ne âbéb nsəl áte, nyêtə́ŋgɛ́né mɔ́ asóg dé abɛl. 9 Nyéēkanléʼ nhɔ́g ne aníníí metóm. Nyéēbɛ̄lēʼ ḿmɛ́n mekan ngáne édíí bán nyêmaá ádɛn abɛ́ dé mbɛltéd mé mbéb atɛde. 10 Bɔɔb-pɔɔ́ nyêmaá nkob mékɔ̄ɔ̄lē ahɛ́. Dyǒb áhédé nyé ádɛ́n aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē áte, akwogte-ʼɛ dɔ́ âbɛl nyébɛ̂ nɛ́ɛ mɔ́, nyékoŋ-ʼɛ mɔ́ awě ahegé nyé abíi bwâm. Awóŋ áde nyéwóó ádɛ́n aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē ábɛ́lé 11 nhəŋlɛ́n méesaá átîntê e mod awě adé mod a Israɛl ne awě eésɛ̌, kéʼɛ mod awě béyágé ne awě béeyagɛɛ́. Ken mod adé mod a nken-ɛ, ken mod e ahín-tê-yɛ, ken ntâŋ-ɛ, ken kunze-yɛ. Krǐstəə mɔ́ adé dyam ásyə̄ə̄l adɛ́-ʼɛ bɔ́ mod asyəə́l áte.

12 Né-ɔɔ́, nyêtə́ŋgɛ́né nlém ń ngɔl awóŋ, nyêtə́ŋgɛ́né nlém aboŋ, nyêtə́ŋgéné-ʼɛ yə̌l asuded. Nyêtə́ŋgɛ́né apwiited, nyêtə́ŋgɛ́né-ʼɛ awɛsɛn. 13 Nyêtə́ŋgɛ́né nhɔ́g ne aníníí awɛsɛn. Nzé mod bɔ́ waáb békúú waáb álagsɛ́n mɔ́. Ngáne Sáŋgwɛ́ɛ́ álágsɛ́né nyé, nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né nyélagsɛ́n nhɔ́g ne aníníí. 14 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí. Edəŋge chɔ́ɔ éladeʼ chǒm ésyə̄ə̄l. 15 Krǐstəə abɛlé nyêdé nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí. Né-ɔɔ́ ḿmɛ̂ nsaŋ ńtə́ŋgɛ́né chǒm ésyə̄ə̄l échě nyébɛlɛɛ́ alyə́ged. Nyêtə́ŋgɛ́né nyésāgnɛ̄n-nɛ Dyǒb póndé ésyə̄ə̄l. 16 Eyale éche Krǐstəə ébɛ̂ nyé á nlém-tê bwâm abɛ́ ne abɛ́. Nyébɛnlad échê eyale ne debyɛ́ɛ́ ásyə̄ə̄l âyə́ged ne âléb nhɔ́g ne aníníí. Nyékɔ̂nneʼ Dyǒb ngəse éche édé á kálag e Dyǒb. Nyékɔ̂nneʼ Dyǒb ngəse éche ékêmteʼ Dyǒb ne Krǐstəə, ne nkə́ŋgé ké ńhéé ḿme ḿpíídé nyé âkémed Dyǒb. Nyékɔ̂nneʼ mɔ́ âsáŋnɛn mɔ́ ne nlém ńsyə̄ə̄l. 17 Kéchéé échě nyéhɔ́bɛɛ́, kéʼɛ échě nyébɛlɛɛ́, nyébɛle chɔ́ á dǐn áde Sáŋgú Yesuɛ. Nyéságnan Dyǒb Titɛ́ɛ á dǐn á Yesu.

Aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē áde nyétə́ŋgɛ́né awóŋ

18 Nyé bebaád bé bechóm, nyéwógne ábɛn bechóm. Nɛ̂ dɔ́ɔ bad ábɛ̌ bédúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́ bétə́ŋgɛ́né abɛl. 19 Nyé baachóm ábe nyêwóó bebaád, nyédəŋ ábɛ̄n bebaád, nyéētagté-ʼɛ bɔ́ ngɛ̂n.

20 Nyé bǎnbǎn, nyéwógne ábɛn bésáá ne benyaá áyə̄l e kéchéé échě nyébɛlɛɛ́. Nɛ̂ dɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádə́ə́ aá nyébɛl. 21 Nyé bésáá bé bǎn, nyéēkaŋté ábɛn bǎn. Nzé nyêkaŋteʼ bɔ́, né nyêsûnte bɔ́ yə̌l áte. 22 Nyé betâŋ, nyéwógne ábɛn bewóŋ póndé ésyə̄ə̄l. Nyéēbɛnlé bɔ́ nsɔ́n dásɔ̄ póndé echě bényínɛɛ́ nyé âbɛl békémed nyé. Boŋ nyébɛnle bɔ́ ne nlém nhɔ́g áyə̄le nɛ́n Sáŋgwɛ́ɛ́ mɔ́ɔ̄ nyébagɛɛ́ edúbé. 23 Nsɔ́n ké ńhéé ḿmě nyébɛlɛɛ́, nyébɛleʼ mɔ́ ne nlém ńsyə̄ə̄l. Nyébɛle mɔ́, nyébíi-ʼɛ nɛ́n bán Dyǒb dɔ́ɔ nyébɛnlɛɛ́ saké baányoŋ. 24 Nyêbíí nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄kǔd nsábe ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ákóŋnédé ábē bad. Krǐstəə mɔ́ adé mod awě nyékooʼɛ́ abɛle. 25 Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n kénzɛ́ɛ́ awě abɛlé mbéb áyə̄l e mbéb ḿme ábɛ́lé. Dyǒb déekwognádté modmod.

4

1 Nyé bad ábe nyêwóó betâŋ ásē echɛ̂n nyéwále ábɛn betâŋ nyaa echě Dyǒb áhɛdɛɛ́, nyéchə́ə-ʼɛ bɔ́ bwâm. Nyêbíí nɛ́n bán nyémpē nyêwóó mod ámīn awě nyédíí ásē echê.

Paalɛ awédeʼ bad nlém á abum

2 Nyébɛ̂ nyéwêd yə̌l áte á mekáne-tê. Nzé nyêkânne-ʼɛ nyébānē nlém ne kéchéé éche nyélâŋgɛɛ́ Dyǒb, nyésāgnɛ̄n-nɛ mɔ́. 3 Nyékânned-tɛ sémpē âbɛl nɛ́n Dyǒb ánedned sé nzii âkal nkalaŋ tə̂ŋgɛne Krǐstəə ḿme bad békênsóŋtɛ́nné bɔɔ́d. Mmê nkalaŋ ḿme ńkalɛɛ́ mɔ́ɔ̄ ńkə́ə́ boŋ mbɛ́ á mbwɔg. 4 Nyékânneʼ nɛ́n bán ńkale mɔ́ bwâm nyaa echě ńtə́ŋgɛ́né abɛl. 5 Nyébíi ngáne nyébɛlɛɛ́ mekan nzé nyêdé ne bad ábe béēdúbpe Krǐstəə. Póndé tɛ́ɛ́ eche etə́l ébágné ne nyé, nyébɛnleʼ bɔ́ mekan mɛ bwâm. 6 Nzé nyáābɔ̄ɔ nyêkaleʼ, nyéched ehɔ́b á nsəl, nyékale pɔ́le éche éboŋte bad nlém á abum. Nzé nyêbɛleʼ nɛ̂, né nyɛ́ɛ̄bīī ngáne nyékwɛntanné kénzɛ́ɛ́ awě asɛ̌dté nyé dyam.

Melɛntɛn mé asóg

7 Tikikusɛ, mwǎnned a nlém a Krǐsto ǎlāā nyé mam ḿme mébɛnlad ne mɛ hɛ́n. Mɔ́mpē adíi mbəledɛ awě abɛnle Sáŋgwɛ́ɛ́ ne nlém nhɔ́g nchoo ne me. 8 Nlómeʼ mɔ́ áwɛ̄n âbɛl boŋ áláa nyé ngáne sédíí, áwêd-tɛ nyé nlém á abum. 9 Nlómeʼ bɔ́ Onesimus. Onesimusɛ mɔ́mpē adíi mwǎnned a Krǐsto awesyánē awě dédə́ə́. Mɔ́mpē abɛnle Krǐstəə ne nlém nhɔ́g. Adíi mod awě abídé áwɛ̄n dyad. Bɔ́ Tikikusɛ bɛ́lāā nyé mam ḿme mébɛnlad hɛ́n.

10 Aristakusɛ awě súmɔ̄ bedé á mbwɔg hén alɛ̌nté nyé. Banabasɛ mwǎnyaŋ mɔ́mpē alɛ̌nté nyé. Memǎd nyé aláa tə̂ŋgɛne Makɔsɛ. Nzé apedé, nyékob mɔ́ nken. 11 Yesuɛ awě béchəgɛɛ́ bán Justusɛ, mɔ́mpē alɛnteʼ nyé. Ábɛ́n bad béláán běnpɛn bɔ́ɔ bédé bad bé Israɛl ábe bédúbpé Krǐstəə, ábe syáābɔ̄ɔ debɛleʼ nsɔ́n âkal nkalaŋ tə̂ŋgɛne nkamlɛn ń Dyǒb. Békéwēd mɛ nlém abum bwâmbwam. 12 Epafrasɛ mɔ́mpē alɛ̌nté nyé. Mɔ́mpē adíi mod awě abídé áwɛ̄n dyad, abɛ́-ʼɛ mbəledɛ awe Yesu Krǐstəə. Akânnad nyé póndé tɛ́ɛ́. Aá Dyǒb děn ábɛl nyékoŋ chǒm éche áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl abíi, nyébɛl-lɛ chɔ́. 13 Mměn mbídeʼ mɔ́ mbóŋ nɛ́n mɛɛ́ abɛlé nsɔ́n bwâmbwam áyə̄le echɛ̂n ne áyə̄l e bad bé Krǐsto ábɛ bédé á Laudesia ne á Hirapɔlis. 14 Lukasɛ, dɔ́gtɛɛ awě dédə́ə́ bɔ́ Demasɛ, bɔ́mpē bélómmé nyé melɛntɛn. 15 Nyélɛnted mɛ bǎnned bé Krǐsto ábe bédé á Laudesia. Nyélɛnted-tɛ mɛ Nimfaa, ne bad ábe bédúbpé bésyə̄ə̄l ábe bébomeʼ áwe ndáb. 16 Nzé nyêmaá enɛ́n kálag aláŋ, nyêlóm chɔ́ á Laudesia âbɛl bɔ́mpē belâŋ chɔ́. Nyémpē nyényîn nɛ́n bán nyêláá kálag echě ńlómmé bad bé Laudesia. 17 Nyéláa Achipusɛ bán ányîn nɛ́n aá mɔ́madé nsɔ́n ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ábágé mɔ́ aá ábɛl.

18 Mɛ Paalɛ mměn-ɛɛ́ mbɛ̌nlédé échêm ekáá âtele nyé ḿmɛ́n melɛntɛn. Nyéēchatán nɛ́n bán ndé á mbwɔg. Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé.

1 Tɛsalonika

1

2

3

4

5

Kálag eʼsó echě Paalɛ áténlé

Baá Tɛsalonika

Ndibned ń kálag

Dyad á Tɛsalonika dɔ́ɔ ábédé nló mé aloŋ á mbwɔ́g e Masɛdonia. Áde Paalɛ ábídé á dyad á Filipi, ankɛ̌ á Tɛsalonika ádībē mwembé áwed. Ámbīd e póndé, Paalɛ anhidé á Tɛsalonika ákɛ á dyad á Bɛria. Anhidé áwed ámpē ákɛ̄ á dyad á Kɔrinto, áwed-taá ákúdé kálag echě mod awě búmɔ̄ bébɛle nsɔ́n, Timotiɛ, álómmé mɔ́, âláa mɔ́ tə̂ŋgɛne mekan ḿme mébɛnlad á mwembé ḿme ńdé á Tɛsalonika.

Paalɛ antelé mwembé ḿme ndé á Tɛsalonika, enɛ́n kálag eʼsó âwéd bɔ́ nlém á abum tə̂ŋgɛne adúbe áde bédúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́ bédə̄ŋ-ʼɛ mɔ́. Áwēd-te, ankamtɛ́n bɔ́ nyaa e aloŋgé echě ánwōŋgē áde ábédé ne bɔ́, ákōŋ-ʼɛ bɔ́ mekan alúmed áte tə̂ŋgɛne epɛ éche Krǐstəə ápɛɛ́ ámpē, éche êmpɛɛ́n mpuutéd átîntê e mwembé ḿme ndé á Tɛsalonika. Anlúméd bɔ́ áte ngáne áwóó nlém áte âtim ámbīd áwāb âbɛl boŋ áwêd bɔ́ nlém á abum tə̂ŋgɛne mam mémpēe ḿme ménɔneʼ ádab adúbe. Anláá bɔ́ mekan ḿme bétə́ŋgɛ́né abɛl âwóged Dyǒb menyiŋge ne ngáne aloŋgé ádāb átə́ŋgɛ́né abɛ́ asin áde bésinɛɛ́ epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1

Meságnɛn ne mekɛnag 1.2-3.13

Elébé tə̂ŋgɛne abɛ́ á bad bé Krǐsto 4.1-12

Elébé tə̂ŋgɛne epɛ éche Krǐstəə 4.13-5.11

Elébé é asóg 5.12-22

Nsógtɛn ń kálag 5.23-28

1

1 Mɛ Paalɛ, nchoo ne Sailasɛ bɔ́ Timotiɛ, mɛ-ɛɛ́ ntenleʼ nyé enɛ́n kálag. Ntenle nyé bad ábe bédé á mwembé ḿme ńdé á dyad á Tɛsalonika, nyé ábe nyêdé bad ábe Dyǒb Titɛ́ɛ, nyêbɛ́-ʼɛ bad ábe Sáŋgú Yesu Krǐstəə.

Nsimé ne nsaŋ ḿme Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé.

Paalɛ aságnan áyə̄le adúbe
áde bad bé Tɛsalonika béwóó

2 Sêságnan Dyǒb áyə̄l e nyé moosyəə́l póndé tɛ́, séhāg nyé á mekáne póndé-tɛ́ nzé sêkânneʼ. 3 Nzé sêkânneʼ ádɛd Dyǒb echɛd Sáŋ, sêbɛlé sékamtán nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́ áyə̄le adúbé áde nyédúbpé. Sêkamtan ngáne edəŋge éche nyéwóŋné bad bémpēe ébɛ́lé nyêbɛle ntǔ âwóŋgɛn bɔ́, nɛ̂ŋgáne alyə́g áde nyélyə́gé nlém áyə̄l e epɛ éche awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə, ábɛ́lé mekuu méwúú nyé ásē. 4 A-baányaŋ, sêbíí nɛ́n bán Dyǒb ádə́ə́ nyé apwɛdé-ʼɛ nyé âbɛ́ ábē bad. 5 Sêbíí nɛ́n áyə̄le áde sêmpɛɛ́ áwɛ̄n boŋ sékanlé nyé nkalaŋ ḿ bwâm, saké eʼyale běnpɛn bɔ́ɔ sêmpɛɛ́nné. Boŋ ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ embɛ̌l boŋ sékalé nkalaŋ ne ngíne, sênkǒŋ-ʼɛ adúbe nɛ́n bán kéchéé éche séhɔ́bɛɛ́ édé mbále. Nyêbíí ngáne abɛ́ ádɛ̄d démbɛ̄ɛ̄ áde sémbɛ̄ɛ̄ ne nyé. Chǒm éche ênkə̌ŋ boŋ ábé nɛ̂ édíi âwóŋgɛn nyé. 6 Ne nyé, nyêhídéʼáá nyaa e abɛ́ echě sénwōŋgē, nyéhīdē-ʼɛ abɛ́ áde Sáŋgwɛ́ɛ́. Edəə́dəŋ éche Ésáá êmbɛ̌l nyêwóg menyiŋge akob áde nyénkobpé nkalaŋ ḿme sêmpɛɛ́nné áwɛ̄n. 7 Né-ɔɔ́, abɛ́ ádɛ̄n démbɛ̄ nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n átîntê e bad ábe bédúbpé, ábe bédé á mbwɔ́g é Masɛdonia ne Akaya. 8 Nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́ boŋ nkalaŋ ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ńwógnéd mebwɔ́g mémpēe. Saké á mbwɔ́g é Masɛdonia ne á Akaya děmpɛn-ɛɛ́ ńwógnédé. Boŋ adúbe áde nyédúbpé Dyǒb dɔ́mpē áwógnédé hǒm ásyə̄ə̄l. Né-ɔɔ́, nzɔm ké pɔ́g eésaá echě séhɔ́bɛɛ́ ádɛ́n akan ámpē tə̂ŋgɛne nyé. 9 Ábê bad běn bɔ́ɔ bétime ahɔ́b ngáne nyênkobpé sé nken áde sépédé áwɛ̄n. Béhɔ́bé-ʼɛ ngáne nyétímné Dyǒb, nyétɛ̄dē-ʼɛ abɛle á myǒb mé metóm boŋ nyébɛnlé Dyǒb děn áde ádé á aloŋgé. 10 Béhɔ́be-ʼɛ ngáne nyésinɛɛ́ epɛ éche Mwǎn a Dyǒb awě abíde ádyōb. Ane Mwǎn a Dyǒb, Yesuɛ, awě asooʼ syánē ásē e nkɔ́gsɛn ń Dyǒb ḿme ńhúɛʼ, mɔ́ɔ̄ Dyǒb dêmpuúdté.

2

Paalɛ abɛlé nsɔ́n á Tɛsalonika

1 A-baányaŋ, nyé běn nyêbíí bán epɛ éche sêmpɛɛ́ áwɛ̄n, énkêmbáá ngɛ̂n. 2 Nyé běn nyêbíí ngáne sênkudté metake béwógéd-tɛ sé eʼsôn á dyad á Filipi. Boŋ ádesyánē Dyǒb dénwēd sé nlém á abum, âkale nyé ḿmē Nkalaŋ ḿ bwâm. Sêkaléʼáá mɔ́ kénɛ́ɛ édíí bán bad híin bétyéémánnáá sé bwâmbwam áyə̄le béehɛdeʼaá bán sékale mɔ́. 3 Chǒm éche séláŋgéʼáá nyé bán nyébɛl, énkêmbáá nɛ́n bán sênwóŋ mewêmtɛn mé mbéb, káa bán ébédé chǒm éche sênkêntə́ŋgɛ́nné abɛl ké-ʼɛ âdog nyé. 4 Boŋ pɛn sêláŋgéʼáá nyé mɔ́, nɛ́ɛ bad ábe Dyǒb ápwédé âkwogned dé akal ḿmē nkalaŋ. Né-ɔɔ́, sêkale ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm saké âwóged moonyoŋ menyiŋge boŋ âwóged Dyǒb áde ábíí sé nlém áte menyiŋge. 5 Nyêbíí bán áde sémbɛ̄ɛ̄ ne nyé séeboŋteʼaá nsəl áte, ngoód-tɛ eebédɛɛ́ sé áte. Dyǒb ádé sé mbóŋ áyə̄l e nɛ̂. 6 Séehɛdeʼaá nɛ́n bán nyé kéʼɛ bad bémpēe békɛneʼ sé. 7 Kénɛ́ɛ édíí bán sé nɛ̂ŋgáne bembapɛɛ bé nlómag ábe Krǐstəə, sênwóŋ kunze âpémed nyé nted, sênkêmpémtédté nyé, boŋ pɛn sêmpwiitéd átîntê echɛ̂n ngáne nyɛɛ́-mwǎn átɔgnɛɛ́ ábe bǎn. 8 Sêdəə́ nyé bwâmbwam, saké âkale nyé nkalaŋ ḿ bwâm ń Dyǒb měmpɛn, boŋ kə́ə́ŋne âbɛl nyaa echě séhɛle sêwóŋgɛ́n nyé, áyə̄le sêdəə́ nyé bwâmbwam. 9 A-baányaŋ bé Krǐsto, ndúbpé mɛɛ́ nyêkamtan nsɔ́n ne ntǔ ń ngíne ḿme sébɛ́lé. Áde sékánléʼáá nyé Nkalaŋ ḿ bwâm ń Dyǒb, sêbɛléʼáá nsɔ́n nkuu ne mǔte âbɛl boŋ séētagté nyé modmod.

10 Nyêdé sé mbóŋ, Dyǒb-pɛ ámpē ádé sé mbóŋ nɛ́n, áde sébédé átîntê echɛ̂n, nyé ábe nyêdúbpé, abɛ́ dénsāŋ sé, sêbɛléʼáá mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, sênkênwóŋ-ʼaá awusé ké ahɔ́g á yə̌l. 11 Nyêbíí nɛ́n bán sênchə́ə́ nyé mod tɛ́ɛ́ ngáne sáá-a-mwǎn áchə̂ŋgɛɛ́ ábe bǎn. 12 Sêwédéʼáá nyé nlém á abum, sésīmē-ʼɛ nyé etúu áte âwóŋ abɛ́ áde áwógte Dyǒb menyiŋge. Dyǒb dɔ́ɔ áchɛ́nlé nyé âbɛ́ átîntê e ábē bad ábe ákamlanné ne âbé ásē e éche ehúmé.

13 Nzɔm empée edé echě ekəə́ boŋ sêbagé Dyǒb meságnɛn póndé ésyə̄ə̄l. Áde sêmpɛɛ́nné eyale é Dyǒb áwɛ̄n, nyênwóg chɔ́, nyékōb-pɛ chɔ́. Nyênkênkobpé chɔ́ nɛ̂ŋgáne eyale éche éhúú ne moonyoŋ boŋ nyênkob chɔ́ nɛ̂ŋgáne eyale éche éhúú ne Dyǒb, ngáne chěn-nɛ ékóŋté abɛ́. Échê eyale chɔ́-ʼaá Dyǒb ábɛnladté átîntê echɛ̂n, nyé ábe nyêdúbpé, âwóŋgɛn nyé. 14 A-baányaŋ, melemlem mé mam ḿme mêmbɛnléd ne mwembé ḿ bad bé Dyǒb ábe bédúbpé Yesu Krǐstəə ábe bédé á Judeya, mɔ́ɔ̄ mébɛ́nlédé ne nyémpē. Nyêkudé metake á mekáá ḿme ábɛ̄n bad melemlem ngáne bɔ́mpē bênkudté metake á mekáá mé bad bé Israɛl. 15 Ábê bad bé Israɛl bɔ́ doŋge bénwūū Sáŋgú Yesuɛ, bémpēe-ʼɛ béwúú bekal béʼdəə́dəŋ. Ábê bad bé Israɛl-ʼɛ bɔ́ doŋge-ʼaá bênnǎn sé áwāb dyad-tê. Béēwógtɛ́ɛ́ Dyǒb menyiŋge, bétyéeman-nɛ moosyəə́l. 16 Bébɛle nɛ̂ âbɛl boŋ séekanlé bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl eyale é Dyǒb, âbɛl boŋ béekudé eʼsoósoŋ. Bébáde mbéb ámīn e mbéb póndé ésyə̄ə̄l, kə́ə́ŋne á asóg-kɛ, Dyǒb átə́ŋgɛ́né bɔ́ akɔ́gsɛn.

Paalɛ awóó nlém áte ânyín
bad bé Dyǒb bé Tɛsalonika

17 A-baányaŋ, sêhɔ́be nɛ́n bán sêpágnédé nyé á yə̌l á esóŋ é póndé. Kénɛ́ɛ séēsaá hǒm ahɔ́g ne nyé, sêdíi sêkamtan nyé. Ngáne sénwōŋgē mewêmtɛn bwâmbwam ânyín nyé, sênwǎn áte bwâmbwam ânyín nyé ámpē. 18 Nɛ́n ábédé áyə̄le sêhɛdéʼáá apɛ áwɛ̄n. Mměn Paalɛ, nwané áte ngen ne ngen âpɛ boŋ Satanɛ enkênháá sé etə́l. 19 Nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́ boŋ sêwóŋ eʼlyə́g bé nlém, nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́ boŋ sêbɛ́ menyiŋge, nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́-ʼɛ boŋ sékumé ekáá á tə̂l, áyə̄le nsábe ḿme sénɔnɛɛ́ áʼsō âkud á póndé echě Sáŋgú Yesuɛ ápɛɛ́. Nyéběn-ɛɛ́ nyêkəə́. 20 Ne mbále, nyɛ́ɛ̄ nyêkəə́ boŋ sékuméʼ ekáá á tə̂l, boŋ sêbɛ́-ʼɛ menyiŋge.

3

1 Né-ɔɔ́, áde sênkênhɛnlé adyɛɛ ésebán sêdé ne nyé, sêntíí nɛ́n bán sɛ́ɛ̄dyɛɛ́ ne sé běn á dyad á Atɛns. 2 Sênlóm Timotiɛ, awesyánē mwǎnyaŋ áwɛ̄n. Syáābɔ̄ɔ sêbɛle nsɔ́n ń Dyǒb âkal nkalaŋ ḿ bwâm tə̂ŋgɛne Krǐstəə. Sênlóm mɔ́ áwɛ̄n áwôŋgɛn nyé âwéd nyé áte á adúbe-tê ne âwéd nyé nlém á abum. 3 Sêhɛde bán áwêd nyé nlém á abum âbɛl boŋ ḿmɛ́n metake méebɛléʼ-sɛ nyétīmɛ̄n mbíd. Nyéběn nyêbíí bwâm nɛ́n bán Dyǒb ámáá atíi nɛ́n aá syáā baásyə̄ə̄l dɛɛ́kǔd ḿmɛ́n metake ḿme nyékudɛɛ́. 4 Nyêbíí nɛ́n bán áde sébédé ne nyé, sênláá nyé áʼsō éʼ póndé nɛ́n bán sɛ́ɛ̄kǔd metake. Nyé běn nyébíí-ʼɛ bán nɛ́n děn-ɛɛ́ ébɛ́nlédé. 5 Nɛ́n dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ nlóm Timotiɛ. Menkênhɛnlé nlém akaŋ ámpē, né-ɔɔ́, menlóm mɔ́ âhyɛ dé ahɛd áte ngáne adúbe ádíí nyé. Membɛl nɛ̂ áyə̄le mbááʼáá mɛɛ́ ane awě abɛleʼ boŋ bad béhún á mekəgsɛn-tê, ahɛle ahúnéd nyé á mekəgsɛn-tê. Nɛ́n dɛ́lūmēd bán sêbɛlé nsɔ́n ngɛ̂n.

6 Bɔɔb-pɔɔ́, Timotiɛ abídé áwɛ̄n apedé ámbīd áwɛd, aláŋgé-ʼɛ sé kəse e nkalaŋ, aá nyêdíi nyêdúbpé, nyêdíi nyêdəə́-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí. Aláŋgé-ʼɛ sé aá nyêdíi nyêkamtan sé ne nlém ḿ bwâm, aá nyêdíi nyêdəə́ sé anyín ngáne sémpē sédə́ə́ nyé anyín. 7 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, átîntê e échɛ̄d ndutul ne metake mésyə̄ə̄l, nlém ńwúú sé á abum áyə̄l echɛ̂n. Ádɛn adúbe dɔ́ɔ áwédé sé nlém á abum. 8 Bɔɔb-pɔɔ́, sɛ́ɛ̄bɛ̄ menyiŋge abé áde sédíi ámīn, ngáne mekuu méwúú nyé ásē áyə̄le adúbe áde nyédúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́. 9 Bɔɔb sêhɛle sêságnɛ́n Dyǒb áyə̄l echɛ̂n. Sêságnan mɔ́ áyə̄le menyiŋge ḿme sédíí áyə̄l echɛ̂n áwe eʼsó. 10 Sêkânneʼ nkuu ne mǔte, bwâmbwam nɛ́n bán séhɛl apɛ áwɛ̄n ámpē, âbɛl boŋ dényínɛn, séwôŋgɛn-nɛ nyé âbɛl adúbe áwúu nyé áte.

11 Nhɛde mɛɛ́ ádesyánē Dyǒb, Titɛ́ɛ ne awesyánē Sáŋgú Yesuɛ bélúmed syánē nzii séhɛl apɛ áwɛ̄n ámpē. 12 Nhɛdé mɛɛ́ Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛl edəŋge éche nyéwóŋné nhɔ́g ne aníníí ne bad bémpēe ékwɔg akwɔg ne akwɔg melemlem ngáne edəŋge éche séwóŋné nyé ékwɔgɛɛ́ akwɔg ne akwɔg. 13 Sêkânneʼ nɛ́n âbɛl boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ áwêd nyé nlém á abum âbɛl nɛ́n nyéewóóʼ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g á yə̌l, nyésâŋ-ʼɛ áʼsō ábe ádesyánē Dyǒb Titɛ́ɛ, áde awesyánē Sáŋgú Yesuɛ ápɛɛ́ ne ábē bad.

4

Nyéwôŋ abɛ́ áde áwógte Dyǒb menyiŋge

1 A-baányaŋ sêhɔ́be ámpē nɛ́n bán, nyên'yə́gé áwɛ̄d nyaa e abɛ́ echě nyétə́ŋgɛ́né awóŋ, âbɛl boŋ nyéwóged Dyǒb menyiŋge. Enɛ́n ndín e abɛ́ chɔ́-ʼaá nyéwóó. Bɔɔb-pɔɔ́, sêcháaʼ, sêlâŋge-ʼɛ nyé á dín á Sáŋgú Yesu nɛ́n bán, nyébɛ̂ nyékɛɛneʼ enɛ́n ndín e abɛ́ áʼsō. 2 Nyéběn nyêbíí mam ḿme sén'yə̄gēdtē nyé, sé nɛ̂ŋgáne bad ábe Sáŋgú Yesuɛ ábágé kunze. 3 Dyǒb áhɛde aá nyébɛ̂ nɛ̂ŋgáne bad ábe bésáá. Nyéekábé mesón. 4 Nyé mod-tɛ́ ábíi ngáne ákóbɛɛ́ eche yə̌l.* Nyébɛle nɛ̂ nyaa echě etə́ŋgɛ́né, ne nyaa echě nɛ̂ dɛ́bɛɛ́ nyé edúbé átîntê e bad. 5 Yə̌l échɛ̂n éēbāg yə̌l éche éwóoʼ esíí bwâmbwam áyə̄l e mekan mé ekob é yə̌l ngáne bad ábe béēbíi Dyǒb béwóoʼɛ́. 6 Áyə̄le ádɛ́n dyam, modmod eébɛ̄nlē mwǎnyaŋ epandé atéd-tɛ chǒm éche édé échē. Sênláá nyé ḿmɛ́n mekan ngen eʼsó sêsím-mɛ nyé etúu áte nɛ́n bán Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄n bad ábe bébɛle nɛ̂. 7 Dyǒb dénkêmpwɛdté syánē âwóŋ abɛ́ á mbinde, boŋ ampwɛ̌d syánē âwóŋ abɛ́ áde ásáá. 8 Kénzɛ́ɛ́ awě eékobe ayə́ge áde séyə́gté mɔ́, saké moonyoŋ mɔ́ɔ ábáá á yə̌l, boŋ Dyǒb dɔ́ɔ ábáá á yə̌l. Dyǒb dɔ́-ʼɛ ábageʼ nyé échē Edəə́dəŋ éche Ésáá. 9 Nzɔm ké pɔ́g éesaá echě ńtenlɛɛ́ nyé ngáne nyé mod tɛ́ɛ́ átə́ŋgɛ́né mwǎnyaŋ adəŋ, áyə̄le Dyǒb děn ámáá nyé ayə́ged ngáne nyé mod tɛ́ɛ́ átə́ŋgɛ́né mwǎnyaŋ adəŋ. 10 Á mbále nɛ̂ děn-naá nyédə́ə́ ábɛn baányaŋ bé Krǐsto bésyə̄ə̄l ábe bédé á mbwɔ́g e Masɛdonia esyəə́l. Kénɛ̂, a-baányaŋ, sêcháa nyé nɛ́n bán nyédəŋ bɔ́ tómaa nɛ̂ póndé ésyə̄ə̄l. 11 Sêcháa nyé ámpē nɛ́n bán mod tɛ́ɛ́ áwôŋ aloŋgé áde ápwíítédé, modmod eénɔ̄nē chǒm éche waáb ábɛlɛɛ́, mod tɛ́ɛ́ ábɛle-ʼɛ ḿme nsɔ́n. Nɛ́n dɔ́ɔ sénlāāʼɛ́ nyé bán nyébɛleʼ. 12 Abɛl áde nyɛ́bɛnlé nɛ́n, bad ábe béēdúbpe, bɛ́bɛɛ́ nyé edúbé, nyé mod tɛ́ɛ́ ǎbōŋgē-ʼɛ eche yə̌l.

Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎpɛ̌ təléd

13 A-baányaŋ, sêhɛde bán nyébíi mbále tə̂ŋgɛne bad ábe béwédé, âbɛl boŋ nyéēlēbē nɛ̂ŋgáne bad ábe béewóo eʼlyə́g bé nlém. 14 Ngáne sêdúbpé nɛ́n bán Yesuɛ anwɛ́, ápūū-ʼɛ, sêbíí nɛ́n bán áde Yesuɛ ápɛɛ́, Dyǒb dɛ́bɛ̌l bad ábe bédúbpé ábe béwédé, bɛ́puú, bébɛ́ ne Yesuɛ.

15 Ayə́ge áde séyə́gtɛɛ́ nyé bɔɔb ádíi ayə́ge áde Sáŋgwɛ́ɛ́. Ádê ayə́ge ádíi nɛ́n bán, syánē ábe dɛ́ɛ̄bɛ̄ á aloŋgé epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́, déebáá áʼsō se bad ábe béwédé bébɛ́ ámbīd. 16 Sáŋgwɛ́ɛ́ mwěn ǎbīd ámīn, esaád é ngíne éwōgnēd, ehɔ́b éche ángɛl embáá éwōgnēd, esaád é eloŋ é Dyǒb-pɛ éwógnéd. Ene póndé dyam déʼsó, bad ábe béndūbē Krǐstəə, bɛ́puú. 17 Ámbīd enɛ̂ syáā ábe dedé á aloŋgé ábe dedé á nkǒŋsé, dɛɛ́latɛ́n ne bɔ́, dékɛ́ ámīn á mbag-tê âtán Sáŋgwɛ́ɛ́ á pemɛ-tê. Né-ʼaá dɛ́bɛ̄ɛ̄ ne Sáŋgwɛ́ɛ́ á ngíndé ne á ngíndé. 18 Né-ɔɔ́, nyébɛnled ádɛ́n ayə́ge âwéd nhɔ́g ne aníníí nlém á abum.

5

Nyébɛ̂ mboŋsɛ́n áyə̄l e epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́

1 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ bé Krǐsto, nzɔm ké pɔ́g eésaá âtele nyé âláa nyé póndé ne epun echě ḿmɛ́n mekan mɛ́bɛnlédté. 2 Áyə̄le nyé běn nyêbíí bwâm nɛ́n bán epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápagké, ǎpɛ̌ təléd, melemlem nɛ̂ŋgáne nchîb ápagké nkuu áde mod éesinɛ́ɛ́ mɔ́. 3 Áde bad béhɔ́bɛɛ́ nɛ́n bán, “Nsaŋ ńdé, dyamdyam déesaá áde sébáaʼɛ́,” dɔ́ɔ ebébted épiíʼɛ́ bɔ́ təléd. Ébɛ̄ melemlem ngáne eʼwɛ bé achád éʼpiidɛɛ́ mmwaád awě adé nkog. Modmod éebíd-taá échɛ́n ebébtéd áte. 4 Boŋ a-baányaŋ, nyé pɛn nyéēsaá bad bé mbéb ngáne bad ábe bédé á ehíntɛ́n-tê. Né-ɔɔ́, epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápagké éētānē nyé təléd melemlem ngáne nchîb ápagké təléd. 5 Nyé baásyə̄ə̄l nyêdíi bad bé eʼnyínɛn bé ekíde, nyêbɛ́ bad bé bǐn ábe éʼkɛ́nlé. Syánē déesaá bad bé nkuu kéʼɛ bad bé ehíntɛ́n. 6 Né-ɔɔ́, deebág nɛ́ɛ bad ábe bédé nɛ̂ŋgáne békúneʼ. Boŋ syánē détêd póndé déchə́ə-ʼɛ éche syánē yə̌l. 7 Nkuu dɔ́ɔ bad békunɛɛ́, bad ábe mǐm mɔ́-ʼɛ mékóbɛɛ́, nkuu dɔ́ɔ bémwákē mǐm boŋ mékōbē bɔ́. 8 Boŋ ngáne syánē dédīī bad bé bǐn ábe éʼkɛ́nlé, syánē déchə́ə éched yə̌l. Adúbe ne edəŋge éche édé syánē áte bébɛ̂ nɛ̂ŋgáne mod ahédé mbɔ́té echě bébɛ́nlé eʼkii âkútɛn tə̂l á póndé e nzum. Eʼlyə́g bé nlém-ʼɛ ábe nyéwóó áyə̄l e eʼsoósoŋ ábe nyɛ́kudté éʼbɛ̂ nɛ̂ŋgáne mod awě ahédé ekóté éche bébɛ́nlé eʼkii. 9 Dyǒb déntīī aá mɔ́ɔ̄sǒŋ syánē mbwiined ne awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Enkêntííʼɛ́ aá ḿmē meliŋgá mépii syánē. 10 Yesuɛ anwɛ́ á nló ḿmɛ̄d âbɛl boŋ ké nzé édé bán syánē dedé á aloŋgé, kéʼɛ dewédé, dɛ̌bɛ̄ ne mɔ́. 11 Né-ɔɔ́, nyéwêd nhɔ́g ne aníníí nlém á abum, nyéwéd-tɛ nhɔ́g ne aníníí áte ngáne nyébɛ́léʼáá bɔɔ́d.

Elébé ne melɛntɛn mé asóg

12 A-baányaŋ, sêcháa nyé âbɛ edúbé bwâmbwam wɛ́ɛ bad ábe béwôŋgan nyé. Bɔ́ɔ bélyə́gte nyé, béyə̄gtē-ʼɛ nyé ngáne aloŋgé ádɛ̄n átə́ŋgɛ́né abɛ́ nɛ̂ŋgáne bad bé Krǐsto. 13 Nyéchə́ə bɔ́ ne edúbé éche échábé ámīn, nyédəŋ-ʼɛ bɔ́ áyə̄le nsɔ́n ḿme bébɛlɛɛ́. Nyébɛ̂ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí. 14 A-baányaŋ, sêlâŋge nyé nɛ́n bán, nyélêb bad ábe béebɛlé chǒmchǒm. Nyéwêd bad ábe béwóó mbwɔ́g áte, nlém á abum. Nyéwôŋgɛn bad ábe béewúu áte, nyéwɛsɛn-nɛ nhɔ́g ne aníníí. 15 Nyényîn nɛ́n bán modmod éētīmtɛ̄ɛ̄ mbéb áyə̄l e mbéb. Boŋ pɛn nyéwane áte póndé ésyə̄ə̄l âwóŋ nlém ḿbwâm wɛ́ɛ nhɔ́g ne aníníí ne wɛ́ɛ bad bésyə̄ə̄l.

16 Nyébâg menyiŋge póndé ésyə̄ə̄l. 17 Nyékânneʼ póndé ésyə̄ə̄l. 18 Kéchéé éche ébɛ́nlédé ne nyé, nyéságnan Dyǒb. Ḿmɛ́n mekan mɔ́ɔ Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá nyébɛleʼ abɛ́ áde nyédíí mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. 19 Nyéētīmtē Edəə́dəŋ éche Ésáá áte áyə̄le nsɔ́n ḿme ébɛlɛɛ́. 20 Nyéebááʼ nkalaŋ á yə̌l ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá nyékal. 21 Boŋ pɛn nyékəg mam mésyə̄ə̄l ḿme béhɔ́bɛɛ́. Nyéchə̂ŋned mam ḿme béhɔ́bɛɛ́ ḿme métə́ŋgɛ́né. 22 Nyéewóóʼ dyam âbɛl ne mam ḿme béhɔ́bɛɛ́ ḿme méetə̂ŋgɛne.

23 Dyǒb děn, mɔ́ awě abage syánē nsaŋ ábɛl nyésâŋ áyə̄l e mam mésyə̄ə̄l. Nyébane edəə́dəŋ ne yə̌l échɛ̂n ésyə̄ə̄l bwâm, éewóóʼ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g á yə̌l kə́ə́ŋne á póndé echě awesyánē Sáŋgú Yesu Krǐstəə ápɛɛ́. 24 Dyǒb áde áchɛ́nlé nyé ábɛleʼ ngáne áhɔ́bé, ǎbɛ̌l-lɛ áned.

25 A-baányaŋ, nyékânnad sé.

26 Nyélɛntad sé ábesyánē baányaŋ bésyə̄ə̄l, nyéhɛ̂ bɔ́ tə̂l.

27 Nlâŋge nyé á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́ nɛ́n mɛɛ́ nyélâŋ enɛ́n kálag wɛ́ɛ ábesyánē baányaŋ bésyə̄ə̄l.

28 Nsimé ḿme awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

* 4:4 Nyé mod-tɛ́ ábíi ngáne ákóbɛɛ́ eche yə̌l; Doŋge á kálag áwóó Nyé mod tɛ́ ábíi ngáne áchə̂ŋgɛɛ́ mwaád.

2 Tɛsalonika

1

2

3

Kálag eché elóntɛ́né ébɛ echě Paalɛ áténlé

Baá Tɛsalonika

Ndibned ń kálag

Kálag echě elóntɛ́né ébɛ echě Paalɛ ântelɛ́ɛ́ bad bé mwembé ḿme ńdé á Tɛsalonika, ehɔ́be tə̂ŋgɛne adúbe áde bad bénwōŋgē nɛ́n bán epɛ éche Krǐstəə ápɛɛ́ ámpē, émáá apɛ áte. Paalɛ antelé bad bé Krǐsto enɛ́n kálag âtíi bɔ́ nsôŋtɛn ḿme bénwōŋgē tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan. Ḿmɛ́n mewêmtɛn ḿme baahɔ́g á mwembé-te bénwōŋgē, mêmbɛ̌l bɔ́ doŋge á bad bénkwān mekáá áte, bénkêntéd-taá eʼboŋ bé nlém ábe doŋge á bad bé Krǐsto bélúmtéʼáá nɛ́ɛ dyam. Paalɛ anlúméd bɔ́ áte nɛ́n aá, Krǐstəə ádɛ̂hɔ́b aá mɔ́pag ámpē, ebébtéd ne mod-e-ebébtéd bɔ́ɔ̄ bɛ́sēbē apɛ. Ane mod e ebébtéd mɔ́ ǎtə̄ŋgɛ̄n Krǐstəə, alúméd-tɛ kə́ə́ŋne lúmtɛ́n aá mɔ́ mwěn-ɛɛ́ mɔ́dē Dyǒb. Paalɛ ansím bɔ́ etúu áte aá bédíi béwêd ádab adúbe áte kénɛ́ɛ békudɛɛ́ ndutul ne metake. Ansím-mɛ bɔ́ etúu áte ámpē aá béēkwānē mekáá áte boŋ bɔ́ mod tɛ́ɛ́ ábɛle nsɔ́n âbɛl boŋ áhɛl eche yə̌l atɔgɛn, melemlem ngáne mɔ́ Paalɛ ne bad ábe bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bébɛle nsɔ́n.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Mekɛnag ne eʼwéd bé nlém á abum 1.3-12

Elébé tə̂ŋgɛne epɛ éche Krǐstəə 2.1-17

Elébé tə̂ŋgɛne abɛ́ á bad bé Krǐsto 3.1-15

Nsógtɛn ń kálag 3.16-18

1

1 Mɛ Paalɛ, nchoo ne Sailasɛ bɔ́ Timotiɛ, mɛ-ɛɛ́ ntenleʼ nyé enɛ́n kálag. Ntenle nyé bad ábe bédé á mwembé ḿme ńdé á dyad á Tɛsalonika, nyé ábe nyêdé bad ábe Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d, nyêbɛ́-ʼɛ bad ábe Sáŋgú Yesu Krǐstəə. 2 Nsimé ne nsaŋ ḿme Dyǒb Titɛ́ɛ ne ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé.

Dyǒb dɛ́kāād bad nyaa echě etə́ŋgɛ́né

3 A-baányaŋ sêtə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ séságnanné Dyǒb áyə̄l echɛ̂n póndé tɛ́ɛ́. Étə́ŋgɛ́né bán sébɛl nɛ̂ áyə̄le adúbe ádɛ̄n ákwɔge, akwɔg ne akwɔg, edəŋge-ʼɛ éche nyéwóŋné nhɔ́g ne aníníí chɔ́-ʼɛ ékwɔgeʼ. 4 Né-ɔɔ́, átîntê e mwembé ń Dyǒb, séběn sêkumne nyé ekáá á tə̂l tə̂ŋgɛne awɛsɛn áde nyéwɛ́sɛ́né ne adúbe áde nyéwóó, ataged áde bétagtɛɛ́ nyé ne metake mésyə̄ə̄l ḿme nyékudɛɛ́.

5 Ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mélûmteʼ nɛ́n bán nyaa eche Dyǒb ákáadtɛɛ́ etə́ŋgɛ́né. Ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l mɔ́-ʼaá mɛ́kə̌ŋ boŋ Dyǒb átéd nyé nɛ́ɛ bad ábe békwógnédé âbɛ́ áwē nkamlɛn. Ḿmê nkamlɛn mɔ́ɔ ńkə́ə́ boŋ nyékudé metake. 6 Dyǒb ábɛle mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Bad ábe bébɛleʼ boŋ nyékudéʼ metake, Dyǒb dɛ́piinéd bɔ́ metake. 7 Dyǒb dɛ́bɛ̌l nyéekudté metake ámpē, ǎbɛ̌l-lɛ sé-ʼɛ ámpē séekudté. Nɛ́n dɛ́bɛnléd áde Sáŋgú Yesuɛ ábīdtē ádyōb ne éche ángɛl é ngíne, muú ḿme ńchodne-ʼɛ mɛ́ləŋnéd bɔ́. 8 Ǎkɔ̄gsɛ̄n bad ábe bébáá Dyǒb á yə̌l bébáŋ-ʼɛ âhíd nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńhɔ́be tə̂ŋgɛne awesyánē Sáŋgú Yesuɛ. 9 Ǎkɔ̄gsɛ̄n bɔ́ ne metake ḿme mɛ́bɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé. Béebáá wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ ádíí, béenyín-naá ngáne éche ehúmé épédé achab ámīn. 10 Áde ápɛɛ́ échê epun, bad bé Dyǒb bɛ́bɛ mɔ́ mekɛnag, bad ábe béēdúbpe bésyə̄ə̄l-lɛ, bɛ́nyāg bwâmbwam. Nyémpē nyɛ́ɛ̄bɛ̄ átîntê e ábɛ́n bad áyə̄le nyêndúbé nkalaŋ ḿme sénlāāʼɛ́ nyé.

11 Abɛ́ áde ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l médíí sé á nlém-tê dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ sékānnād nyé. Sêkânne bán ádɛd Dyǒb âbɛl nyékwogned âkud bwěm éʼ bwâm ábê áhɛdɛɛ́ nyé abɛle apwɛd áde ápwɛ́dé nyé âbɛ́ ábē bad. Sêkânne-ʼɛ bán ábɛnled eche ngíne âbɛl boŋ mekan mé bwâm mésyə̄ə̄l ḿme nyéhɛdɛɛ́, adúbe áde nyédúbpé Krǐstəə nyékud mɔ́. 12 Sêkânne nɛ́n âbɛl boŋ dǐn áde awesyánē Sáŋgú Yesu Krǐstəə áwôŋ edúbé átîntê echɛ̂n, nyé-ʼɛ ámpē nyɛ́ɛ̄kǔd edúbé áyə̄l echê. Nsimé ḿme ádɛd Dyǒb ne ḿme Sáŋgú Yesu Krǐstəə, mɔ́ɔ mɛ́bɛ̌l boŋ nɛ́n ábɛnled.

2

Mod-e-ebébtéd ǎpɛ̌

1 Bɔɔb-pɔɔ́ a-baányaŋ, sêtenle nyé tə̂ŋgɛne epɛ éche awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə ápɛɛ́ ámpē ne aladɛn áde déladnɛɛ́ âbé ne mɔ́. Ncháa nyé nɛ́n mɛɛ́, 2 nyéewámsán apuudted á mewêmtɛn, kéʼɛ nyéetédnád áte ahɔ́b áde bad béhɔ́bɛɛ́ bán Epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ émáá apɛ. Kapɔ́g bad béwêmtan bán sênhɔ́b ádɛ́n akan áde séhɔ́béʼáá mam ḿme Edəə́dəŋ élyə́gtéʼáá sé aá séhɔ̂b, kéʼɛ áde sékánléʼáá nyé nkalaŋ ḿ bwâm kéʼɛ bán sêntelé nyé mɔ́ á kálag-tê. Boŋ sênkêmbɛnlé nɛ̂. 3 Nyéēmwāg-sɛ mod ábɛnléd nzii ké pɔ́g âdog nyé. Áyə̄le Epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́ éepaá kə́ə́ŋne á póndé echě mpuutéd ń ngíne mɛ́pɛɛ́ á nkǒŋsé, mod awě mɔ́-ʼɛ adé ebébtéd anyînned. Dyǒb ámáá atíí aá ane mod ǎkɛ̌ á ehyáŋ é muú. 4 Ǎtyēēmɛ̄n kéchéé éche bad béchəgɛɛ́ bán dyǒb kéʼɛ kéchéé éche bad bébagɛɛ́ edúbé, ábānē-ʼɛ eche yə̌l ámīn echâb. Ǎsɔ̄l, ádyɛ̄ɛ̄-ʼɛ ásē kə́ə́ŋne á ndáb e Dyǒb, áchəgé-ʼɛ yə̌l aá mɔ́ɔ̄ mɔ́dē Dyǒb. 5 Nyéēchatán nɛ́n bán áde ḿbédé ne nyé menláá nyé ḿmɛ́n mekan. 6 Nyêbíí dyam áde áchə́ŋgé ane mod boŋ eépédé bɔɔb. Ádê dyam áchə́ŋgé mɔ́ âbɛl ápɛ á póndé echě etə́ŋgɛ́né. 7 Mekan méʼ ekoŋnéd mé ebébtéd mémáá abooted dé abɛnled. Ane awě achə́ŋgé ḿmɛ́n mekan abɛl boŋ méebɛnlád bɔɔb, mɔ́ ǎbɛ̄ achə́ə́ mɔ́ kə́ə́ŋne á póndé eché Dyǒb débɛnle boŋ áhide. 8 Ene póndé-ʼaá mod a ebébtéd ányīnnēdtē. Adíi mod awě Sáŋgú Yesuɛ áwūūʼɛ́ ne echě pemɛ e nsəl, abébéd-tɛ mɔ́ apɛn áde yə̌l épɛnné mɔ́ áde ápɛɛ́. 9 Mod-e-ebébtéd ǎpɛ̌ ne ngíne eche Satanɛ. Ǎbɛlé nsɔ́n mé edogké âlúmed eche ngíne, ábɛléʼ eʼchemléd ne menyáké nyaa ne nyaa. 10 Ǎbɛnléd-tɛ medogké mé ebébtéd nyaa ne nyaa wɛ́ɛ bad ábe ádāb aloŋgé dɛ́bɔ̄ɔ̄ʼɛ́. Ádāb aloŋgé dɛ́bɔ̄ɔ̄ áyə̄le bémbāŋ mbále akob, âbɛl boŋ békud eʼsoósoŋ. 11 Né-ɔɔ́, Dyǒb dêmbɛ̌l béwóŋ mewêmtɛn mé mewusé mé ngíne âbɛl boŋ bédúbe metóm. 12 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad ábe béedúbpe mbále boŋ bétiméʼ béwógé menyiŋge âbɛl mbéb, bɛ́kǔd nkɔ́gsɛn.

Dyǒb ápwédé nyé âkud eʼsoósoŋ

13 A-baányaŋ, nyé ábe Sáŋgú Yesuɛ ádə́ə́, sêtə́ŋgɛ́né sésāgnān Dyǒb póndé tɛ́ɛ́ áyə̄l echɛ̂n. Sêságnan mɔ́ áyə̄le apwɛdé nyé bad bé Tɛsalonika âbɛ́ bad béʼsó âkud eʼsoósoŋ á ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá âbɛl boŋ nyébɛ̂ ábē bad ábe bésáá. Ambɛ̌l-lɛ nyékūd eʼsoósoŋ adúbe áde nyédúbpé mbále. 14 Apwɛdé nyé âkud eʼsoósoŋ mbwiined ne nkalaŋ ḿ bwâm ḿme sékánlé nyé. Abɛlé nɛ́n âbɛl boŋ nyémpē nyébɛ̂ ásē e ehúmé éche awesyánē Sáŋgú Yesu Krǐstəə. 15 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, mekuu méwúu nyé ásē nyéhíde-ʼɛ ayə́ge áde sékúdé, boŋ sémpē sêyə́ged nyé. Sêyə́gtéʼáá nyé akale áde sékánléʼáá nyé ne atele áde séténléʼáá nyé kálag. 16 Awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə mwěn ne Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d, mɔ́ awě adəə́ syánē abɛ̌nlédé ḿmē nsimé âbɛ syánē eʼwéd bé nlém á abum ábe béemaáʼ, ábɛ̄-ʼɛ syánē eʼlyə́g bé nlém âlyə́g nlém áyə̄l e mam mé bwâm. 17 Ǎwēd nyé nlém á abum awéd-tɛ nyé áte póndé ésyə̄ə̄l âbɛl ne âhɔ́b mekan mé bwâm.

3

Paalɛ aá bad bé Krǐsto békânnad bɔ́

1 A-baányaŋ, tə̂ŋgɛne mekan mémpēe, nhɔ́be nɛ́n mɛɛ́ nyébɛ̂ nyékânnad sé nɛ́n bán nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Sáŋgwɛ́ɛ́ ḿbɛ̂ ńkanlad átîntê e bad bémpēe ńkag áʼsō, bad békob-pɛ mɔ́ ne edúbé melemlem ngáne émbɛ̄ɛ̄ ne nyé. 2 Nyékânne-ʼɛ ámpē nɛ́n bán Dyǒb ásoŋ sé á mekáá mé bad ábe bébébé nlém ne á mekáá mé eʼbébtéd éʼ bad, áyə̄le saké bad bésyə̄ə̄l ábe béwóge nkalaŋ ḿ bwâm bédúbpe mɔ́. 3 Boŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ abɛleʼ ngáne áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, ǎwēd nyé áte ákə̄ə̄-ʼɛ nyé âbɛl boŋ Satanɛ éēbɛ̄lē nyé ebébtéd. 4 Sêsumé nlém nɛ́n bán Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎbɛ̌l nyébɛ̄l kéchéé éche séláŋgé nyé bán nyébɛl, nyɛ́ɛ̄bɛ̄ nyébɛlé-ʼɛ chɔ́. 5 Sáŋgú Yesu Krǐstəə mwěn ábɛl nyésôŋtɛn ngáne Dyǒb ápédé nyé adəŋ, nyéwɛsɛn-nɛ melemlem ngáne ânwɛsɛ́nné.

Paalɛ aá mod atə́ŋgɛ́né nsɔ́n abɛl

6 A-baányaŋ, sêsíme nyé etúu áte á dǐn áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə, nɛ́n bán nyéēdōlē bad bé Krǐsto á yə̌l ábe békwáne mekáá áte béēhīdē-ʼɛ ayə́ge áde séyə́gté nyé. 7 Nyé běn nyêbíí bán sɛ́ɛ̄ nyétə́ŋgɛ́né ahâŋtɛn. Sênkênkwánné mekáá áte áde sébédé ne nyé. 8 Sênkêndyáá chǒm é mod éche séēsábpɛɛ́, boŋ pɛn sêbɛléʼáá nsɔ́n ne ntǔ ń ngíne, nkuu ne mǔte âbɛl boŋ séētāgtē nyé modmod. 9 Sêbɛléʼáá nɛ́n saké nɛ́n bán sênkênwóŋgé kunze âláa nyé nɛ́n bán nyéwôŋgɛn sé. Boŋ sêbɛléʼáá âbɛl boŋ kéchéé éche sébɛlɛɛ́ ébɛ̂ nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n éche nyémpē nyétə́ŋgɛ́né ahíd. 10 Áde sébédé ne nyé, sêyɔ̌gkéʼáá nyé etúu asím áte nɛ́n bán, “Mod awě abáá nsɔ́n abɛl, béebagé mɔ́ chǒm éche ádyɛ̄ɛ̄.” 11 Sêhɔ́be nɛ́n áyə̄le sêwógé nɛ́n bán doŋge á bad bédé átîntê echɛ̂n ábe békwáné mekáá áte, béebɛlɛ́ɛ́ chǒmchǒm, béhāg-kɛ nsəl áyə̄l e mekan mé bad. 12 Échɛ́n ndín é bad sêsíme bɔ́ etúu áte, sêlâŋge-ʼɛ bɔ́ á dǐn áde Sáŋgú Yesu Krǐstəə nɛ́n bán bébwɔg yə̌l, bébɛle ḿmab nsɔ́n âkud ndyééd e epun é bǐn. 13 A-baányaŋ, nyéekɔ́méʼ âbɛl mboŋ. 14 Nzé mod abáá chǒm éche sétélé á kálag-tê wɛ́n ahíd, nyébane mɔ́ mǐd á yə̌l. Nyéewóóʼ dyam âbɛl ne mɔ́ âbɛl boŋ ákwâg. 15 Kénɛ̂, nyéetédé mɔ́ nɛ́ɛ mod a ekɔyí. Boŋ pɛn nɛ̂ŋgáne awɛn mwǎnyaŋ a Krǐsto, nyéláa mɔ́ bán átêd póndé.

Melɛntɛn mé asóg

16 Sáŋgú Yesuɛ mwěn, mɔ́ awě abage syánē nsaŋ, ábɛ nyé nsaŋ póndé ésyə̄ə̄l ne á menzii mésyə̄ə̄l. Sêkânne-ʼɛ bán mwěn ábɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

17 Mɛ Paalɛ, mměn-ɛɛ́ ntelé ḿmɛ́n melɛntɛn ne échêm ekáá. Nɛ́n dɔ́ɔ ádé nɛ̂ŋgáne eʼchem áyə̄l e échêm kálag ésyə̄ə̄l. Nɛ̂ dɔ́ɔ ńtelɛɛ́ kálag. 18 Nsimé ḿme awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə, ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

1 Timoti

1

2

3

4

5

6

Kálag eʼsó echě Paalɛ áténlé

Timotiɛ

Ndibned ń kálag

Timotiɛ abédé kɔ́demod echě endúbé Krǐstəə. Ambíd á Esia Mainɔ. Nyaá abédɛ́ɛ mmwaád a Israɛl, sáá-ʼɛ mod a Grikia. Ahǒŋnéʼáá Paalɛ ábɛlé-ʼɛ nsɔ́n ń Dyǒb ne mɔ́. Kálag eʼsó echě Paalɛ áténlé Timotiɛ ekooʼ metɔ́n méláán ahɔ́b.

Dyam déʼsó, ene kálag esíme bad etúu áte âtéd póndé ne ayə́ge dé metóm áde ábédé á mwembé-te. Ádɛ́n ayə́ge dênladtɛ́n mekan ḿme bad bé Israɛl béhídéʼáá ne ḿme bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl béhídéʼáá. Ádê ayə́ge ábédé nɛ́n bán nkǒŋsé ḿme bad bédíí áte ńdé ebébtéd, bán nzé mod ǎkǔd-tɛ eʼsoósoŋ atə́ŋgɛ́né abíí mekan mé eʼkoŋnéd ábɛlé-ʼɛ mekan nɛ̂ŋgáne âkii doŋge á ndyééd ne âdyɛɛ ésebán mod awóoʼ mmwaád kéʼɛ mmwaád awóoʼ nchóm. Enɛ́n kálag ehɔ́be ámpē ngáne bad bétə́ŋgɛ́né mwembé alyə́ged, ngáne bétə́ŋgɛ́né Dyǒb edúbé abɛ, ne nyaa e abɛ́ echě bad ábe bélyə́gte mwembé ne ábe béwôŋgan á mwembé-te bétə́ŋgɛ́né awóŋ. Âsóged, Paalɛ alébe Timotiɛ ngáne átə́ŋgɛ́né mbəledɛ awe Yesu Krǐstəə a bwâm abɛ́ ne nsɔ́n ḿme átə́ŋgɛ́né abɛl átîntê e bad ábe bédúbpé Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Elébé tə̂ŋgɛne mwembé ne bad ábe bélyə́gte mɔ́ 1.3-3.16

Timotiɛ akudé elébé tə̂ŋgɛne ḿme nsɔ́n 4.1-6.21

1

Paalɛ alómmé Timotiɛ melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Ndíi mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə. Ndake echě ńkúdé âbɛl ḿmê nsɔ́n ehúú ne Dyǒb, mɔ́ awě asoó syánē áyə̄l e mbéb, ehúú-ʼɛ ne Yesu Krǐstəə, mɔ́ awě adé syánē eʼlyə́g bé nlém. 2 A-Timoti, wɛ-ɛɛ́ ńtenlɛɛ́ enɛ́n kálag. Edíi nɛ̂ŋgáne awem mwǎn mwěn, adúbe áde édúbpé Krǐstəə. Nsimé, ngɔl ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d ne Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d ḿbɛ̂ ne wɛ.

Paalɛ alébe Timotiɛ tə̂ŋgɛne
bemeléede bé metóm

3 Áde ńkágéʼáá á mbwɔ́g e Masɛdonia menláá wɛ mɛɛ́ élyəg hɛ̂ á dyad dé Efɛsus âbɛl boŋ weémwāg wɛɛ́ doŋge á bad béyə́gteʼ ayə́ge áde déetə̂ŋgɛne. 4 Weémwāg-kɛ-sɛ ábɛ̂ bad bébēbtē póndé âkal pɔ́le éche éesɛ̌ mbále ne pɔ́le éche éhɔ́be tə̂ŋgɛne ábāb betaa ábe mod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ atóŋ. Nzé béyə́gte échê ndín é pɔ́le épɛɛne mpentɛn, éēwōŋgānnē bad âwóŋ aloŋgé áde álûmte bán bédúbpé Dyǒb. 5 Nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ nláá wɛ mɛɛ́ éyə́gte bad ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né edíi âbɛl boŋ bad bédəŋ nhɔ́g ne aníníí. Etə́ŋgɛ́né edəŋge awóŋ éche ébídeʼ á nlém ḿme ńsáá, nlém ḿme ḿbíí dyam áde átə́ŋgɛ́né ne áde déetə̂ŋgɛne, mbíí-ʼɛ adúbe áde ádé mbále. 6 Doŋge á bad béēhīdɛ̄ɛ̄ ḿmɛ́n mekan, nɛ̂ ábɛlé bépáné nzii ahɔ́b áde béhɔ́bɛɛ́ eʼkúkú éʼ mekan. 7 Ábê bad béwóó nlém áte âbɛ́ bemeléede ábe béyə́gte mbéndé é Dyǒb boŋ béesôŋtɛnɛɛ́ mekan ḿme bélâŋgɛɛ́ bad, béēsôŋtɛnɛɛ́-ʼɛ mekan ḿme béhɔ́bɛɛ́ bán békóó abíi.

8 Debíí nɛ́n bán mbéndé eboó nzé bad bébɛnlad chɔ́ ngáne éhɛdnad-té. 9 Debííʼɛ nɛ́n bán Dyǒb déebɛlɛɛ́ mbéndé áyə̄le bad ábe bébɛleʼ ngáne áhɛdɛɛ́. Boŋ Dyǒb ábɛ́lé mbéndé áyə̄le bad ábe béēhīdē mbéndé ne bad ábe béebɛléʼ ngáne áhɛdɛɛ́. Abɛlé mbéndé áyə̄le bad ábe béewóo Edəə́dəŋ é Dyǒb áte, ne bad ábe bébɛle mbéb. Bébɛ́lé mbéndé áyə̄le bad ábe béewóo mbwɔ́g ń Dyǒb áte, ne ábe béhɔ́be Dyǒb mekan mé mbéb áyə̄l. Dyǒb ábɛ́lé mbéndé áyə̄le bad ábe béwúɛʼ ábab besáá ne benyaá, ne bad ábe béwúɛʼ bad bémpēe. 10 Bébɛ́lé mbéndé áyə̄le bad ábe békábe mesón, baachóm ábe bénaŋnad baachóm bémpēe, bad ábe békóbe bad boŋ bésóm bɔ́ nɛ́ɛ betâŋ, bad ábe békale metóm, bad ábe bémwâg melɛ̌ mé metóm á póndé e nkáásé ne bad ábe bébɛleʼ kéchéé éche éesɛ̌ nchoo ne ngáne ayə́ge á bwâm áhɔ́bɛɛ́. 11 Ádê ayə́ge ádé nchoo ne nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Dyǒb ábágé mɛ âkale bad. Ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm ńhúú ne Dyǒb dé ehúmé áde bad békɛnɛɛ́.

Nságnɛn áyə̄le ngɔl e Dyǒb

12 Nságnan Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d, mɔ́ abage mɛ ngíne âbɛl ḿmêm nsɔ́n. Nságnan mɔ́ áyə̄le anyín áde ányíné aá mɛ̌bɛ̌l mɔ́ nyaa eche etə́ŋgɛ́né, ápwɛ̄d-tɛ mɛ âbɛle mɔ́. 13 Ambɛl nɛ̂, kénɛ́ɛ édíí bán ngen eʼsó nhɔ́béʼáá mɔ́ mam mé mbéb áyə̄l, ńtagté bad ábe bédúbpé mɔ́, ḿbɛnlád-tɛ eʼyale bé mbéb áyə̄l echê. Boŋ Yesu Krǐstəə anwóg mɛ ngɔl áyə̄le menkêmpaá adúbe awóŋ, menkêmbíí-ʼaá chǒm éche ḿbɛlɛɛ́. 14 Sáŋgwɛ́ɛ́ ambɛ̌ mɛ ḿmē nsimé ḿme méesɛ̌ ahəgtɛn, ábɛ̄l ndúbé Krǐstəə, ábɛ̄l-ʼɛ aá ńlúmed bad bémpēe edəŋge áyə̄le dedé nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. 15 Yesu Krǐstəə ampɛ̌ a nkǒŋsé âsoŋ bebɛl bé mbéb. Mměn-nɛ mbédé mod awě atómtánnáá mbéb abɛl tómaa moosyəə́l. Enɛ́n pɔ́le edé mbále detə́ŋgɛ́né-ʼɛ chɔ́ akoŋ dé adúbe. 16 Boŋ Dyǒb dénwōg mɛ ngɔl áyə̄le ahɛdéʼáá aá Yesu Krǐstəə álúmed aá ḿmē nwɛsɛn méewóoʼɛ́ asóg áyə̄l e mɛ awě ntómtánnáá mbéb abɛl tómaa moosyəə́l. Nɛ́n dêmbɛnléd nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n wɛ́ɛ bad ábe bɛ́dūbē, békūd-tɛ aloŋgé áde déemaáʼ. 17 Ehúmé ne edúbé bébɛ̂ ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé. Mɔ́ adé kə̂ŋ echě edé á ngíndé ne á ngíndé. Mɔ́-ʼaá adé ane awě bad béēnyīnnɛ̄ɛ̄ dǐd awě eewág-kɛ. Mwěmpɛn-ɛɛ́ áde Dyǒb. Ébɛ̂ nɛ̂.

18 Á awem mwǎn Timoti, mekan ḿme ńlâŋgɛɛ́ wɛ mɛɛ́ ébɛl, médíi mekan ḿme Dyǒb dénlāāʼɛ́ bad aá béhɔ̂b bán mɛ́bɛnléd áyə̄l echôŋ. Ábê eʼyale éʼwêd wɛ áte. Abɛnled áde ébɛnladte ayə́ge á mbále éʼbɛl wɛ ébɛ̂ nɛ̂ŋgáne mod awě awane nzum bwâm. 19 Ényîn-nɛ nɛ́n wɛɛ́ mɔ́chə̄ŋnēdē ne adúbe ádé édúbpé Krǐstəə, ébɛle-ʼɛ mekan bwâm ngáne nlém ńláŋgé wɛ. Doŋge á bad béebɛlɛ́ɛ́ ngáne ḿmab nlém nláŋgé bɔ́. Nɛ́n ákə́ə́ béchénné ádab adúbe béēbíiʼɛ́ wɛ́ɛ békagké. 20 Átîntê e bad ábe ńhɔ́bɛɛ́ nê, nhɔ́g adé bán Himenosɛ, aníníí-ʼɛ bán Alɛsandaa. Ábɛ́n bad ntɛ̌dté bɔ́ á mekáá ḿme Satanɛ ábɛl boŋ bébíi nɛ́n bán éebooʼɛ́ âhɔ́b Dyǒb mekan mé mbéb á yə̌l.

2

Elébé tə̂ŋgɛne âbɛ Dyǒb edúbé

1 Dyam déʼsó, nwéde wɛ aláa nɛ́n mɛɛ́ nyékânnad moosyəə́l. Nyékânnad bad bémpēe. Nyékânne nɛ́n bán Dyǒb álóme nyé bwěm ábe nyétógnɛ́né, nyéságnan-nɛ mɔ́ áyə̄le mboŋ ḿme ábɛnlɛɛ́ nyé ne bad bésyə̄ə̄l. 2 Nyékânnad kə̂ŋ é bad ne bad bésyə̄ə̄l ábe bédé á nkamlɛn. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l aloŋgé áde syánē dɛ́bɛ̄ nsaŋ ésebán mehɔ́b médé, débɛlé ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, débagé-ʼɛ mɔ́ edúbé á menzii mésyə̄ə̄l. 3 Âkânned bad ábóó. Nɛ́n áwógte Dyǒb ádé ásóó syánē menyiŋge. 4 Dyǒb áhɛde aá moosyəə́l ákud eʼsoósoŋ bésôŋtɛn-nɛ mbále echě Eyale é Dyǒb ékalɛɛ́. 5 Ébyɛ́ɛ́né nɛ́n bán Dyǒb ahɔ́g děmpɛn dɔ́ɔ ádé. Mod nhɔ́g mwěmpɛn-naá adé awě apɛɛne Dyǒb ne baányoŋ á nchemtɛn. Ane mod adíi Yesu Krǐstəə. 6 Ambɛ̌ ádē aloŋgé âwɛ́ á nló ḿ moosyəə́l. Ene kwééd echě awédé a nló ḿ moosyəə́l enlúméd á póndé echě etə́ŋgɛ́né nɛ́n bán Dyǒb áhɛde aá moosyəə́l ákud eʼsoósoŋ. 7 Áyə̄le nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ Krǐstəə álōmē mɛ nɛ́ɛ mbapɛɛ a nlómag âkɛ dé akal ḿmē nkalaŋ tə̂ŋgɛne adúbe á Krǐsto ne mbále, wɛ́ɛ bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl. Dyam áde ńhɔ́bɛɛ́ ádé mbále. Meékālɛ̄ɛ̄ metóm.

8 Né-ɔɔ́ hǒm ké áhéé adé bad bé Krǐsto béladnɛɛ́, nhɛde nɛ́n mɛɛ́ baachóm ábe bébágé échab yə̌l âbɛle Dyǒb bényene mekáá ámīn bébage mekáne. Ábê bad béētə̂ŋgɛnɛɛ́ meliŋgá ahɛ́ á nlém káa béētə̂ŋgɛnɛɛ́ bad abɛ́ ábe bésɛnleʼ. 9 Nhɛde-ʼɛ ámpē nɛ́n mɛɛ́ bebaád béhâg mesaŋ ḿmé bad bɛ́nyīnnē nɛ́n bán métə́ŋgɛ́né. Ḿmāb mesaŋ métə́ŋgɛ́né bɔ́ yə̌l akútɛn bwâm ésebán métēde baachóm nlém á abum. Béenabpé esid é nló nyaa echě etómé áte, béēhāg bwěm éʼ gôl, béēwāāʼ nsáŋ ḿme bébɛ́nlé bǎn bé meláá mé etógnɛ́n, béēhāg-kɛ mbɔ́té éche étómtɛ́né nkun abɛ́. 10 Boŋ pɛn ḿmāb mbeltéd ḿ bwâm ńlúmed nɛ́n bán bédíi bebaád ábe bébenle Dyǒb. 11 Mmwaád atə́ŋgɛ́né ádyɛ̄ɛ̄ piíb, ásūdēd yə̌l boŋ áwōglān ngáne baachóm béyə́gtɛɛ́. 12 Meehɔ́bɛɛ́ nɛ́n mɛɛ́ mmwaád awóó kunze âyə́ged káa âkamlɛn baachóm. Mmwaád atə́ŋgɛ́né ádyɛ̄ɛ̄ piíb. 13 Nhɔ́bé nɛ́n áyə̄le Dyǒb dénsēbē Adamɛ ahəg boŋ áhəgéʼ Ifɛ. 14 Ébyɛ́ɛ́né-ʼɛ nɛ́n bán mmwaád mɔ́ɔ Satanɛ ândogké boŋ abóó mbéndé, saké Adamɛ. Né-ɔɔ́ mmwaád mɔ́ ambóó mbéndé. 15 Boŋ Dyǒb dɛ́sǒŋ aloŋgé dé mmwaád á póndé e achád nzé adíi asumé nlém wɛ́ɛ Krǐstəə alúmté-ʼɛ edəŋge ne bad bémpēe, eewóo-ʼɛ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g áyə̄l.

3

Paalɛ atěnlé Timotiɛ tə̂ŋgɛne belyə́ged bé mwembé

1 Nzé mod ahɛde aá mɔ́bɛ̂ nlyə́ged a mwembé, né apwɛdé kəse e nsɔ́n. Enɛ́n pɔ́le edé mbále. 2 Bɔɔb-pɔɔ́, mod awe alyə́gte mwembé, atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě bad béēhɔ̄bɛ̄ɛ̄ mekan mé mbéb á yə̌l, atə́ŋgɛ́né-ʼɛ dásɔ̄ mmwaád nhɔ́g awoŋ.* Abɛ́ mod awě akóbe yə̌l, abɛ́ mod awě adole dyam áte bwâm, abɛ́ mod awě adělté yə̌l áte, abɛ́ mod awě akobe beken, abé-ʼɛ mod awě abíɛ bad ayə́ged. 3 Eebág mod awě abagé yə̌l á amwɛ́ á mǐm, káa mod awě apɛɛne epuutéd. Boŋ ábɛ̂ mod awě apwiítédé, ábɛ̂-ʼɛ mod awě eésɛnléʼ. Eebág mod awě atómtɛ́né mɔné adəŋ. 4 Atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě achə́ŋgé eche ndáb bwâm, ábōŋgē-ʼɛ ábe bǎn nyaa echě béwógnɛɛ́ mɔ́ bébagé-ʼɛ mɔ́ edúbé á menzii mésyə̄ə̄l. 5 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nzé mod eéhɛle eche ndáb akamlɛn, chán-nɔ̄ áhɛnlé mwembé ń Dyǒb akamlɛn? 6 Eetə̂ŋgɛnɛɛ́ sɛ abɛ́ mod awě adúbpé Krǐstəə ekɔ́ɔ́lé ekɔ́ɔ́lé. Ésebɛ́ nê, né ǎbɛ̄ kúmbe, chɔ́ ěbɛ̌l ákwɛ, ǎkǔd-tɛ nkɔ́gsɛn melemlem ngáne Satanɛ ânkwɛɛ́ boŋ ákūd-tɛ nkɔ́gsɛn. 7 Âbád ámpē, ane mod atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě kə́ə́ŋne bad ábe béesɛ̌ á mwembé bébagɛɛ́ edúbé. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l éekudté akwágké éehûn-naá melám ḿme Satanɛ áhíínédé mɔ́.

8 Bad ábe béwôŋgan âbɛl nsɔ́n á mwembé, ébɛ̂ melemlem nɛ́ɛ bɔ́. Bétə́ŋgɛ́né abɛ́ á bwâm awóŋ, bébɛ́-ʼɛ bad ábe béhɔ́be dyam ne nlém nhɔ́g. Béetə̂ŋgɛnɛɛ́ bad ábe ábê bébágé yə̌l á ámwɛ́ á mǐm, káa bad ábe bédé metɔg áyə̄le mɔné. 9 Bétə́ŋgɛ́né béhíd mbále echě Dyǒb ábɛlɛɛ́ boŋ bad bébíí tə̂ŋgɛne mewêmtɛn ḿme áhɛdɛɛ́ aá béwôŋ ne abɛ́ áde áhɛdɛɛ́ aá béwôŋ. Bétə́ŋgɛ́né bébɛl nɛ̂ ne nlém ḿme ḿbíí chǒm éche étə́ŋgɛ́né. 10 Belyə́ged bédɛ̂hɔ́b bán bépwɛde bad ábe béwôŋgan á mwembé-te, bétə́ŋgɛ́né bad ábe béhɛdɛɛ́ apwɛd asebe dé asimɛn. Nzé bényíné nɛ́n bán mod awě bésímné eewóoʼɛ́ awusé ké ahɔ́g á yə̌l nɛ̂ ane mod akwǒgnédé âbɛl ḿmê nsɔ́n. 11 Kə́ə́ŋne ábāb bebaád bétə́ŋgɛ́né abɛ́ á bwâm awóŋ. Béēbāg bebaád ábe béhɔ́be bad ámbīd, bébɛ̂ bebaád ábe békóbe yə̌l, bébɛ́-ʼɛ bebaád ábe bad béhɛle-sɛ bésūm nlém á yə̌l ne kéchéé éche bébɛlɛɛ́. 12 Mod awě awôŋgan âbɛl nsɔ́n á mwembé atə́ŋgɛ́né dásɔ̄ mmwaád nhɔ́g awóŋ. Atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě abôŋge ábe bǎn ne bad bémpēe ábe bédé áwe ndáb bwâm. 13 Nhɔ́be nɛ̂ áyə̄le nzé bad ábe béwôŋgan âbɛl nsɔ́n á mwembé bébɛle nsɔ́n bwâm, bad bɛ́bɛ bɔ́ edúbé. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l béwóŋ nlém âhɔ́b tə̂ŋgɛne adúbe áde béwóó ne Yesu Krǐstəə.

Dyam dé eʼkoŋnéd áde dêntǐm abyɛ̂n

14 Á Timoti, kénɛ́ɛ édíí bán nwóó nlém âpɛ áwôŋ mwǎmpīn póndé, ndíi ntenle wɛ enɛ́n kálag. 15 Ntenle wɛ ḿmɛ́n mekan ḿme étə́ŋgɛ́né abɛl âbɛl nɛ́n ké meélyɔge apɛ, ehɛle ebíí nyaa e abɛ́ echě bad bé Dyǒb bétə́ŋgɛ́né awále. Bad bé Dyǒb bɔ́ɔ bédé mwembé ń Dyǒb, Dyǒb ádé-ʼɛ á aloŋgé. Ḿmê mwembé mɔ́ɔ ńdé nɛ̂ŋgáne akon ne nsáaned ḿme ńchə́ŋgé mbále Eyale é Dyǒb bwâm. Áhed dɔ́-ʼaá ene mbále ébwɔ́gnédé. 16 Dyǒb ábɛ́lé syáā debíí nɛ́n bán ḿmē nkalaŋ ndé etógnɛ́n bwâmbwam. Ńdé nɛ́n bán:

Krǐstəə ampɛ̌, abɛ́-ʼɛ moonyoŋ,

Edəə́dəŋ éche Ésáá énlūmēd sé nɛ́n bán adíi Mwǎn a Dyǒb,

ángɛl-lɛ énnyīn mɔ́.

Bênkalé bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l, béndūbē-ʼɛ mɔ́.

Dyǒb dêmpuúd mɔ́ ákɛ̄-ʼɛ ádyōb ne ehúmé ésyə̄ə̄l.

4

Paalɛ alébé Timotiɛ tə̂ŋgɛne bemeléede bé metóm

1 Edəə́dəŋ éche Ésáá énhɔ̄b bwâm nɛ́n aá, ḿmɛ́n mesú doŋge á bad bɛ́tɛdé adúbe á mbále ádāb, bédūbpē bad ábe béyə́gte ayə́ge dé metóm. Ádɛ́n ayə́ge dɔ́ɔ eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼhɛdɛɛ́ aá bédúbe. 2 Ábɛ́n bad bébɛleʼ byánán békale mbále boŋ metóm mɔ́ɔ békalɛɛ́. Nzé béyə́gte chǒm éche éetə̂ŋgɛne bélûmte nɛ́n bán béēbíiʼɛ́ nhəŋlɛ́n átîntê chǒm éche étə́ŋgɛ́né ne éche éetə̂ŋgɛne. 3 Ábɛ́n bemeléede bé metóm, béyə́gte bad bán béewóŋné, bán bad béēdyāg-kɛ doŋge dé medyɛ́. Dyǒb dênhə̌g ḿmê medyɛ́ âbɛl nɛ́n bad bédyâg mɔ́. Bad ábe bébíí nkalaŋ ḿ bwâm, bédúbpé mɔ́, béságnanne Dyǒb áyə̄le ḿmê medyɛ́. 4 Ábê bemeléede béētə̂ŋgɛnɛɛ́, áyə̄le kéchéé éche Dyǒb áhə́gé ébóó. Nzɔm ké pɔ́g eésaá âbáŋ doŋge dé medyɛ́. Né-ɔɔ́, déságnɛn Dyǒb akud áde dékudɛɛ́ ábɛ́n bwěm. 5 Mod eékīɛ̄ ndyééd, áyə̄le Eyale é Dyǒb ne mekáne bébɛle chɔ́ éboŋ adyɛ́.

Paalɛ aláŋgé Timotiɛ
ngáne átə́ŋgɛ́né mbəledɛ
a bwâm awe Krǐstəə abɛ́

6 Nzé eyə́gte bad ábe bédúbpé Yesuɛ ḿmɛ́n mekan né wɛ̌bɛ̄ mbəledɛ a bwâm awe Yesu Krǐstəə. Wɛ́wēdnēd-tɛ áte á edəə́dəŋ-tê áyə̄l e nkalaŋ ḿme édúbpé ne áyə̄le ayə́ge dé eyale é Dyǒb áde éhídɛɛ́ ámbīd. 7 Weewóó dyam dé abɛlɛn ne pɔ́le éche élûmte bán bad béēdúbpɛɛ́ Dyǒb, ne eʼyɔ́kɛ́l éʼ pɔ́le. Boŋ pɛn éyə́gkeʼ póndé tɛ́ âbɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá ébɛl. 8 Édé etógnɛ́n mod âyə́ged yə̌l e nkǒŋsé, âwéd chɔ́ áte. Boŋ étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ nzé mod awédé yə̌l áte âbɛl ngáne Dyǒb áhedɛɛ́ áyə̄l e chǒm ésyə̄ə̄l. Débɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ áyə̄le, Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē aloŋgé áde déemaáʼ, bɔɔb ne á póndé echě ehúɛʼ. 9 Ádɛ́n dyam áde ńhɔ́bé nɛ́n ádé mbále. Nyêtə́ŋgɛ́né dɔ́ adúbe. 10 Né-ɔɔ́, nɛ́n dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ dényɔdé, déwanté-ʼɛ yə̌l áte áyə̄le delyə́gé nlém ne Dyǒb áde ádé á aloŋgé. Mɔ́ abage baásyə̄ə̄l eʼsoósoŋ, bwâmbwam bad ábe bédúbpé mɔ́.

11 Nyín nɛ́n wɛɛ́ mɔ́lāŋgē bad ábe bédúbpé ḿmɛ́n mekan, wɛɛ́ mɔ́yə̄gtē-ʼɛ bɔ́ mɔ́. 12 Weémwāg-sɛ modmod anyín wɛ nkóŋtéd áyə̄le édíí kɔ́demod. Boŋ pɛn lúmed bad ábe bédúbpé abɛ́ a bwâm âbɛl boŋ bɔ́mpē bébɛl melemlem. Nyaa echě éhɔ́bɛɛ́ dyam, abɛ́ áde éwóó, nyaa echě édə́ə́ bad, nyaa éche édúbpé Dyǒb ne abɛl áde wéebɛlɛ́ɛ́ mekan mé mbinde ábɛ̂ nɛ́ɛ eláŋsɛ́n wɛ́ɛ bad ábe bédúbpé. 13 Ényîn nɛ́n wɛɛ́ mɔ́lāaʼ Eyale é Dyǒb nzé bad béládné á mwembé-te. Élâŋge bɔ́ chǒm éche échê Eyale é Dyǒb éhɔ́bɛɛ́, éyə́gte-ʼɛ bɔ́ kə́ə́ŋ né mpedé. 14 Weétɛdté nsɔ́n ḿme Dyǒb ábágé wɛ nɛ́ɛ ndɛ, âláa bad mekan ḿme Dyǒb dénhɔ̄bpē aá éláa bɔ́ á póndé eche belyə́ged bé mwembé bémbānnē wɛ mekáá á nló. 15 Bɛlé ḿmɛ́n mekan ne nlém nhɔ́g âbɛl boŋ baásyə̄ə̄l bényîn nɛ́n bán ebɛle mɔ́ bwâm, ekɛɛne-ʼɛ mɔ́ áʼsō. 16 Étôŋ yə̌l achə́ə bwâm ne kéchéé éche éyə́gtɛɛ́ bad. Kɛɛnéʼ nɛ̂ áʼsō, âbɛl boŋ Dyǒb ásoŋ wɛ aloŋgé, ásōŋ-ʼɛ aloŋgé á bad ábe éyə́gtɛɛ́.

5

Paalɛ aláŋgé Timotiɛ ngáne átə́ŋgɛ́né
doŋge á bad achə́ə á mwembé-te

1 Weekánné mod a mbáá áte. Chə́ə́ mɔ́ melemlem ngáne ehɛle-sɛ echə́ə́ sóó mwěn. Chə́ə́ bad ábe béepede wɛ kɔ̂d nɛ́ɛ baányoŋ bé baachóm. 2 Chə́ə́ bebaád bémbáá nɛ̂ŋgáne éhɛlɛɛ́-sɛ echə́ə́ nyoó mwěn. Échə́ə-ʼɛ ngɔndérɛ nɛ́ɛ baányoŋ bé bebaád. Weewóŋné bɔ́ mekan mé mesón á mewêmtɛn.

3 Bekúd ábe béewóo bad ábe bénɔne bɔ́ éwôŋgan bɔ́. 4 Boŋ nzé nkúd achyáá bǎn káa bǎn ábe ábê bǎn, bétə́ŋgɛ́né mɔ́ atɔgɛn. Nɛ́n ádé dyam déʼsó áde bad ábe bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ bétə́ŋgɛ́né abɛl. Ábāb benyaá ne besáá bêntɔgɛ́n bɔ́, bɔ́mpē bétə́ŋgɛ́né bɔ́ atɔgɛn. Nɛ́n áwógte Dyǒb menyiŋge. 5 Nkúd awě adé mwěmpɛn boŋ eewóo mod awě awôŋgan mɔ́, wɛ́ɛ Dyǒb děmpɛn dɔ́ɔ ályə́gɛɛ́ nlém. Ábê ákânneʼ, áhɛdne-ʼɛ mɔ́ nwôŋgɛn nkuu ne mǔte. 6 Boŋ nkúd awě asɔ́lté yə̌l á mekan mé nkǒŋsé, awédé á edəə́dəŋ, kénɛ́ɛ ádíí á aloŋgé. 7 Láá bad bé mwembé ḿmɛ́n mekan âbɛl boŋ mod eehɔ́bé bɔ́ mekan mé mbéb á yə̌l. 8 Nzé mod a Krǐsto eétɔgné bad bé túmbé ábē, bwâmbwam áde abum a ndáb, né alûmte nɛ́n aá mɔ́ɔdúbpɛɛ́ Krǐstəə. Ene ndín e mod ḿmē mbɛltéd ńlûmte nɛ́n bán adíi mod awě abɛlé mbéb tómaa mod awě eedúbpe Krǐstəə.

9 Nkúd awě éhɛle-sɛ etóŋ wɛɛ́ atə́ŋgɛ́né nwôŋgɛn akud, adíi nkúd awě atómé móom mé mwɛ̌ ntóób. Atə́ŋgɛ́né abɛ́-ʼɛ nkúd awě a nwóŋ nchóm nhɔ́g mwěmpɛn. 10 Ane nkúd atə́ŋgɛ́né abɛ́ mmwaád awě bad bényíné bán ḿme mbeltéd ḿbóó. Atə́ŋgɛ́né abɛ́ mmwaád awě apɛɛ́né bǎn ámīn bwâm, abɛ́ mmwaád awě akobe beken awe ndáb bwâm, abɛ́ mmwaád awě asudte yə̌l, ábɛnlé bad bé Dyǒb nyaa echě áwóbpéʼáá bɔ́ mekuu. Atə́ŋgɛ́né mmwaád abɛ́ awě awóŋgɛ́né bad ábe bémbē á ndutul-tê, ábɛ̄-ʼɛ eche yə̌l âbɛl mekan mé bwâm. 11 Boŋ weetóó bekúd ábe bédé etum nɛ̂ŋgáne bekúd ábe bɛ́kud nwôŋgɛn. Weetóó bɔ́ áyə̄le nzé béwóó esíí âwóŋ bechóm ámpē béebɛlɛ́ɛ́ Krǐstəə ngáne éhɛdnadté. 12 Nzé béwóó-ʼɛ bechóm bémpēe né békwógnédé âkud nkɔ́gsɛn, áyə̄le béelôntɛɛ́ akag áde bénhɛ̄ɛ̄ nɛ́n bán bɛ́bɛlé Krǐstəə. 13 Saá-kaá nɛ̂ děmpɛn, béwóó abɛ́ áde béebɛlɛ́ɛ́ chǒm, béhyɔ́me ndáb ne ndáb. Ámīn enɛ̂ béhɔ́be bad ámbīd, béhāg nsəl áyə̄l e mekan mé bad, béhɔ́be-ʼɛ mekan ḿme bénkêntə́ŋgɛ́nné ahɔ́b. 14 Né-ɔɔ́, ndəə́ mɛɛ́ eʼtum bé bekúd béwôŋ bechóm, béchyáa bǎn, bébôŋge-ʼɛ échāb ndáb. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l béebɛlɛɛ́ mekan ḿmé bad ábe békɔ́ɔ́ syánē bɛ́hɔ̄bɛ̄ɛ̄ syánē mekan mé mbéb á yə̌l. 15 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le ábɛ́n bekúd doŋge bébóótédé mekan abɛl ḿme Satanɛ áhɛdɛɛ́ aá bébɛl. 16 Mmwaád ké ahéé awě adúbpé Krǐstəə awě awóó bekúd áwē abum á ndáb, atə́ŋgɛ́né bɔ́ atɔ́gɛn, saké nɛ́n bán ápêmted mwembé ḿmê nted. Nɛ́n dɛ́bɛ̌ mwembé etə́l âbóo bekúd ábe béewóo bad ábe bébôŋge bɔ́.

17 Mwembé ḿbɛ bad bémbáá ábe bélyə́gte bɔ́ bwâm edúbé ne nsábe, bwâmbwam ábê belyə́ged ábe bébɛle nsɔ́n mé akal ne âyə́ged Eyale é Dyǒb. 18 Édé nê áyə̄le éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Weetádé nyag nsəl eche esə̂lte ngun.” Éténlédé ámpē nɛ́n bán, “Bebɛl bé nsɔ́n bétə́ŋgɛ́né ḿmab nsábe akúd.” 19 Weedúbpé mekan ḿme bad béhɔ́bɛɛ́ belyə́ged bé mwembé áyə̄l, éetómɛɛ́ né mbóŋ ébɛ káa éláán étyéémé nɛ́n bán nɛ̂ ádé mbále. 20 Nzé mod ámbáá a mwembé abɛlé mbéb, káné mɔ́ áte áʼsō éʼ mwembé âbɛl boŋ bad bémbáá bémpēe bébâŋ mbéb abɛl. 21 Nláŋge wɛ áʼsō é Dyǒb ne Yesu Krǐstəə ne áʼsō é ángɛl éche épwɛ́dnédé mɛɛ́ ébɛl chǒm eche étə́ŋgɛ́né abɛl, ésebán ekwognad modmod. Weétīmē-ʼɛ modmod ambíd. 22 Weewámsán mod mekáá abán á yə̌l âwɔ́ged mɔ́ mod a mbáá a mwembé. Nzé ebɛlé nê boŋ ane mod atímé mbéb abɛl, ne wɛ́mpē ebɛlé mbéb. Mmǒŋ weébɛ̄lē mekan mé mbinde. 23 Weemwág mendíb mwěmpɛn ámpē. Mwág mwǎ mǐm âbɛl nɛ́n abum áde ákwaglan wɛ áte póndé ésyə̄ə̄l ámaa.

24 Doŋge á bad bébɛle mbéb á nhɛ́né ḿme moosyəə́l ábíí, bɛ́kāād-tɛ bɔ́. Ábíníí-ʼɛ bébɛle mbéb á mesɔɔm-tê ḿme bad béēbíiʼɛ́ kə́ə́ŋ né béhɛ́dé áte. 25 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ doŋge á bad bébɛlɛɛ́ mboŋ ḿme ḿbyɛ́ɛ́né ne moosyəə́l. Bémpēe-ʼɛ bébɛle mboŋ a mesɔɔm-tê ḿme bad béēbíiʼɛ́ kə́ə́ŋ né béhɛ́dé áte.

6

1 Bad ábe bédé betâŋ bésyə̄ə̄l bétə́ŋgɛ́né bébage bad ábe bédíí ásē echâb edúbé âbɛl boŋ modmod eehɔ́bé Dyǒb mekan mé mbéb áyə̄l, eehɔ́bé-ʼɛ ayə́ge ádɛ̄d mam mé mbéb áyə̄l. 2 Betâŋ ábe bédé ásē e bad ábe bédúbpé Krǐstəə béēwēmtān bán ngáne ábab besáá bédíí bad ábe bédúbpé, béetə̂ŋgɛnɛɛ́ bɔ́ edúbé abɛ. Bétə́ŋgɛ́né bɔ́ abɛle tómaa ngáne béhɛ́léʼáá-sɛ bébɛ̄lē bad ábe béedúbpe Krǐstəə. Bétə́ŋgɛ́né abɛl nɛ̂ áyə̄le ábab besáá ábe bébɛnlɛɛ́ bédíi bad ábe bédúbpé Krǐstəə bébɛ́-ʼɛ bad ábe ábāb bembəledɛ bédə́ə́-ʼɛ.

Paalɛ ahɔ́be tə̂ŋgɛne ayə́ge dé
metóm ne nhɔn ḿme ńtə́ŋgɛ́né

Éyə́gte bad ḿmɛ́n mekan éwêd-tɛ bɔ́ nlém á abum âhíd mɔ́. 3 Doŋge á bad bédé ábe béyə́gteʼ ayə́ge áde déetə̂ŋgɛne. Ádab ayə́ge déesaá melemlem ne ayə́ge áde awɛd Sáŋgú Yesu Krǐstəə áde ayə́gte bad âbɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. 4 Ábê bad bélóné ne kúmbe, béēbíi-ʼaá dyamdyam. Nyaa echě ábê bad bédə́ə́ mpentɛn mé eʼyale ne nsɛlag edíi bɔ́ nɛ́ɛ nkole. Nɛ́n ápɛɛne kɔ́njí átîntê echâb, ápɛɛné mehɔ́b átîntê echâb, bad béhɔ̄bē-ʼɛ baáb mehɔ́b mé mbéb áyə̄l, béwōŋnē nhɔ́g ne aníníí mewêmtɛn mé mbéb. 5 Nɛ́n ábɛle-ʼɛ bépentan póndé tɛ́ nyaa echě béehɛlɛ́ɛ́-sɛ bébíí chǒm éche étə́ŋgɛ́né. Béehɛlɛ́ɛ́-sɛ bésóŋtɛ́n chǒm éche édé mbále ne éche éesɛ̌ mbále. Béwêmtan bán nzé bébɛnle Dyǒb, né bɛ́bē nhɔn. 6 Boŋ mod ǎbɛ̄ menyiŋge bwâmbwam nzé abɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ nzé atéde-ʼɛ aá kéchéé éche mɔ́wóó ékwógnédé mɔ́. 7 Depedé á nkǒŋsé, deépɛɛnɛɛ́ chǒmchǒm, nzé dewédé-ʼɛ, déeswɛ́ɛ́nné chǒmchǒm. 8 Né-ɔɔ́, nzé dewóó ndyééd eche dédyāgkē ne chǒm éche déhāgkē á yə̌l, né nɛ̂ ákwɔ́gnédé syánē. 9 Boŋ bad ábe béhɛde nhɔn asud, bébɛlé béhún á mekəgsɛn-tê, bébɛ́ ngáne bad ábe békwédé melám. Bébɛlé béhɛdé mekan abɛl híin ḿme méeboo ne mekan híin ḿme méeboŋne bɔ́. Nɛ́n ábɛle bétage bwâmbwam. 10 Mod ké ahéé awě awóó nlém áte bwâmbwam âbud mɔné awóŋ, abɛlé ábɛléʼ eʼbébtéd éʼ mekan âkud ḿmê mɔné. Nê ábɛ́lé doŋge á bad bétɛ́dté âdúbe Krǐstəə, békúdé-ʼɛ ndutul híin á nlém tê.

Paalɛ abagé Timotiɛ elébé

11 Boŋ wɛ, á-Timoti, mod a Dyǒb, báŋ ábê eʼbébtéd éʼ mekan. Nané mekan ámbīd ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, édəŋ bad, éwɛsan póndé ésyə̄ə̄l, épwiited-tɛ. 12 Wéd yə̌l áte ébɛ̂ ésum nlém wɛ́ɛ Dyǒb ébɛnle-ʼɛ mɔ́. Aloŋgé áde déemaáʼ áde Dyǒb ábágé wɛ, wéd dɔ́ achə̂ŋned. Dyǒb dêmbɛ̌ wɛ ádê aloŋgé áde wénhɔ̄bpē áʼsō éʼ bad híin wɛɛ́ mɔ́dūbpē Krǐstəə. 13 Áʼsō éʼ Dyǒb, mɔ́ awě abage bwěm ésyə̄ə̄l aloŋgé, ne áʼsō ábe Yesu Krǐstəə, mɔ́ awě ankal mbále áʼsō wɛ́ɛ Pontus Payledɛ, nlâŋge wɛ nɛ́n mɛɛ́, 14 ébɛle chǒm ésyə̄ə̄l ngáne Dyǒb áhɔ́bé aá ébɛl, kə́ə́ŋne póndé eche awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə ápɛɛ́. 15 Ǎpɛ̌ á epun éche Dyǒb Titɛ́ɛ átíídé aá ápɛ, Dyǒb ane awě ábē bad bébagɛɛ́ mekɛnag. Mwěmpɛn-naá adé Nkamlɛnɛ a mbáá a nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l. Mɔ́ adé Kə̂ŋ e kə̂ŋ ésyə̄ə̄l abɛ́-ʼɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ a besáŋgwɛ́ɛ́ bésyə̄ə̄l. 16 Mwěmpɛn-ɛɛ́ awóó ngíne âbɛ́ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé, adɛ́-ʼɛ á eʼnyínɛn bé ekíde ábe éʼpɛne bwâmbwam nyaa echě modmod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ápɛ̄ bɛnbɛn. Mɔ́ adé ane awě modmod éēnyīnɛ̄ɛ̄ mbêd, modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ-sɛ anyín mɔ́. Edúbé ébɛ̂ ne mɔ́, ǎbɛ̄-ʼɛ á nkamlɛn á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

17 Sím bad ábe bédé nhɔn etúu áte nɛ́n wɛɛ́ béekumé ekáá á tə̂l, béesumé-ʼɛ nlém áyə̄l e ḿmāb nhɔn, bwěm ábe éʼmaaʼ, boŋ bésum ḿmāb nlém wɛ́ɛ Dyǒb. Mɔ́ adé ane awě abage syánē chǒm éʼsyə̄ə̄l éche détógnɛ́né âbɛl boŋ débɛ̂ menyiŋge. 18 Láá bɔ́ wɛɛ́ bébɛle mboŋ âwóŋgɛn bad, ngáne bad ábe bébúdé mɔné awóŋ bébágkē nhɔn, mekan mé bwâm ḿme bébɛlɛɛ́ ḿbɛ̂ ḿmāb nhɔn, béwôŋ-ʼɛ nlém âwóŋgɛn bad ne kéchéé éche Dyǒb ábágé bɔ́. 19 Nzé bad bébɛle nɛ́n ébɛ̄ nɛ̂ŋgáne békóŋgé ḿmāb nhɔn ádyōb. Nɛ́n dɛ́bɛ̄ nɛ̂ŋgáne nsáaned ḿme ńsúmnédé bwâm âbɛl boŋ ńsôgtɛn mekan ḿme méhúɛʼ áʼsō âbɛl békud aloŋgé děn áde ákóŋté aloŋgé abɛ́.

20 A-Timoti, nsɔ́n ḿme Dyǒb ábagé wɛ tóŋ mɔ́ achə́ə. Weewóó póndé ne mehɔ́b ḿme bad béhɔ́bɛɛ́ ḿme méēwōŋgān âbɛ Dyǒb edúbé, ne mehɔ́b ḿme doŋge á bad béhɔ́bɛɛ́ bán chǒm ehɔ́g édé mbále, bad bémpēe-ʼɛ béhɔ̄bē bán chǒm émpēe chɔ́ɔ édé mbále. Boŋ bɔ́ moosyəə́l bébɛle awusé nzé béhɔ́be bán, “Mɛ-ɛɛ́ ndé mod awe abíí.” 21 Doŋge á bad ábe béwêmtan bán bébíí mam ḿme médé, boŋ běn béekoóʼɛ́ adúbe áde Dyǒb á mbále ahíd.

Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

* 3:2 Atə́ŋgɛ́né-ʼɛ dásɔ̄ mmwaád nhɔ́g awóŋ káa atə́ŋgɛ́né dásɔ̄ mwaád awoŋ ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l káa mod atə́ŋgɛ́né dásɔ̄ mwaád mwěmpɛn anaŋned.

2 Timoti

1

2

3

4

Kálag eche elóntɛ́né ébɛ echě Paalɛ áténlé

Timotiɛ

Ndibned ń kálag

Kálag eche Paalɛ áténlé Timotiɛ eche elóntɛ́né ébɛ éhɔ́be bwâmbwam tə̂ŋgɛne elébé éche ábagɛɛ́ Timotiɛ nɛ́ɛ mod awě búmɔ̄ bébɛle nsɔ́n ń Dyǒb ne awě awôŋgan mɔ́. Dyam áde Paalɛ ákóó ahɔ́b áwēd-te ádíi nwɛsɛn. Alébe Timotiɛ awéde-ʼɛ mɔ́ nlém á abum aá ábɛ̂ ábɛnleʼ Yesu Krǐstəə ne nlém nhɔ́g. Paalɛ akoo Timotiɛ etúu asím áte aá átêd póndé ne mpentɛn mé eyɔ́kɛ́l ḿme méēwōŋgān bad boŋ ńtimé ḿpuutád bad. Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l Paalɛ akamtan Timotiɛ áyə̄l e ádē aloŋgé, mɔ́ Paalɛ nyaa eche ádúbpé Krǐstəə, awɛsɛn áde áwɛsanné, edəŋge éche álúmté wɛ́ɛ bad ne metake ḿme ákudɛɛ́ akal áde ákalɛɛ́ Eyale é Dyǒb.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Mekɛnag ne elébé 1.3-2.13

Elébé ne asím dé etúu áte 2.14-4.5

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne eche nyaa 4.6-18

Nsógtɛn 4.19-22

1

Paalɛ alómmé Timotiɛ melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Dyǒb áhɛde aá ńkal nkalaŋ tə̂ŋgɛne aloŋgé áde áhɔ́bé aá dekudé abɛ́ áde dédíí nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə.

2 A-Timoti, wɛ-ɛɛ́ ńtenlɛɛ́ enɛ́n kálag. Edíi awem mwǎn a nlém. Nsimé, eʼboŋ bé nlém ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb Titɛ́ɛ ne Yesu Krǐstəə awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, ḿbɛ̂ ne nyé.

Paalɛ aságnɛ́né Dyǒb, awédé-ʼɛ Timotiɛ nlém á abum

3 Nságnan Dyǒb áde ḿbɛnlɛɛ́ ne nlém nhɔ́g melemlem ngáne ábêm betaa bébɛ́nléʼáá mɔ́. Nságnan mɔ́ póndé tɛ́ áyə̄l echôŋ nzé nkânneʼ, nkuu ne mǔte. 4 Nzé nkǎmtɛ́né ngáne wênsudɛ́nné boŋ échii, mbɛlé ńdə̄ŋ wɛ anyín bwâmbwam, âbɛl boŋ ńlôn ne menyiŋge. 5 Nkamtan nɛ́n mɛɛ́ ekoó Yesu Krǐstəə adúbe, ḿmê melemlem mé adúbe mɔ́ɔ nyoó ambáá, Lɔisɛ, ne nyoó, Yunisɛ, bɔ́mpē bénwōŋgē. Bɔɔb-pɔɔ́, mbíí mɛɛ́ ádɛ̂ adúbe dɔ́ɔ wɛ́mpē éwóó. 6 Enɛ́n nzɔm chɔ́ ekəə́ boŋ ńkamtán wɛ nɛ́n mɛɛ́ ndɛ echě Dyǒb dêmbɛɛ́ wɛ áde mémbānnē wɛ mekáá á nló, ébɛ̂ ébɛnlad chɔ́. 7 Dyǒb déebɛlɛɛ́ aá syánē déwôŋ mbwɔ́g áte âbɛle mɔ́. Boŋ pɛn échē Edəə́dəŋ ébage syánē ngíne âbɛle mɔ́, ébɛle delûmte bad edəŋge, ébɛle-ʼɛ dechə̂ŋge échesyánē yə̌l.

8 Né-ɔɔ́, weewógé eʼsôn âláa bad tə̂ŋgɛne awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Weewógé-ʼɛ eʼsôn áyə̄l echêm kénɛ́ɛ ńdíí mod a mbwɔg áyə̄l echě Krǐstəə. Boŋ pɛn ne ngíne echě Dyǒb ábágé wɛ, kwɛntɛ́n âkud metake ne mɛ akal áde dékalɛɛ́ nkalaŋ ḿ bwâm. 9 Dyǒb dɔ́ɔ ásóó syánē, achɛ́lé-ʼɛ syánē âbɛ́ ábē bad. Abɛlé nɛ́n saké áyə̄le dyam áde débɛ́lé boŋ áyə̄le ḿmē ntíi měn ḿme âmbɛnlé nkǒŋsé ńdɛ̂hɔ́b bán ḿbootad. Abage syánē ḿmē nsimé alóm áde alómé Yesu Krǐstəə á nkǒŋsé áyə̄l e syánē. 10 Bɔɔb-pɛ, Dyǒb álúmté syánē nsimé apɛ adé Yesu Krǐstəə, Nsoodɛ awɛ̂d ápédé. Abɔ́dté ngíne e kwééd, abɛ̌nlédé-ʼɛ nkalaŋ ḿ bwâm âlúmed syánē aloŋgé áde déemaáʼ.

11 Dyǒb ápwɛ́dé mɛ nɛ̂ŋgáne mbapɛɛ a nlómag ne meléede âkal ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm. 12 Enɛ́n nzɔm chɔ́-ʼaá ekəə́ boŋ ńkudé ḿmɛ́n metake. Boŋ meewógɛ́ɛ́ akwágké ké ahɔ́g áyə̄le mbíí ane awě ńsúmé nlém áyə̄l. Mbíí-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ ǎkəə́ chǒm éche ábágé áwêm mekáá kə́ə́ŋne á epun é nkáásé. 13 Ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né áde ń'yə́gté wɛ, ékoŋ dɔ́ achə́ə. Ábɛ̂ nɛ̂ŋgáne eláŋsɛ́n éche étə́ŋgɛ́né ahíd. Édúbe Yesu Krǐstəə, édəŋ-ʼɛ bad bémpēe abɛ́ áde édíí mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə. 14 Edəə́dəŋ éche Ésáá édé syánē áte, chɔ́ɔ éwôŋgan wɛ âbɛl boŋ nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Dyǒb ábágé áwôŋ mekáá échə́ə mɔ́ bwâm.

15 Ebíí wɛɛ́ bad bé Krǐsto bésyə̄ə̄l bémbāŋ mɛ á yə̌l áde ḿbédé á mbwɔ́g e Esia. Faygɛdusɛ bɔ́ Hɛmogɛnɛs bɔ́mpē bémbɛ̄ átîntê e bad ábe bémbāŋ mɛ á yə̌l. 16 Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb álúmed ndáb echě Onɛsiforusɛ ábē eʼboŋ bé nlém áyə̄le awédéʼáá mɛ nlém á abum póndé tɛ́. Enkênkwágɛ́nné mɛ aá ndé á mbwɔg. 17 Áde ápédé á Roma pɛɛ́n, ambootéd mɛ ahɛd kə́ə́ŋ anyín-nɛ mɛ. 18 Nkânne mɛɛ́ Dyǒb álúmed mɔ́ ábē eʼboŋ bé nlém á Epun é nkáásé. Mmǒŋ ebíí-ʼɛ bwâm nwôŋgɛn ḿme ábágéʼáá mɛ á dyad dé Efɛsus.

2

Paalɛ aá Timotiɛ atə́ŋgɛ́né
abɛ́ sə́nze e bwâm eche Yesu Krǐstəə

1 Bɔɔb-pɔɔ́ á awem mwǎn Timoti, nsimé ḿme Yesu Krǐstəə ábágé wɛ, ḿbɛ̂ ńwede wɛ áte. 2 Mekan ḿme wénwōgkē nɛ́ɛ ń'yə́gtɛɛ́ ekud é bad tə̂ŋgɛne Krǐstəə, wɛ́mpē yə́géd bad mɔ́ ábe bédé bad ábe bɔ́mpē béhɛle béyə́géd bad bémpēe. Bébɛ̂ bad ábe bɛ́yə̄gēd-tɛ bɔ́. 3 Wɛ́mpē ékwɛntɛn âkud metake, ébɛ̂ ngáne sə́nze eche Yesu Krǐstəə. 4 Sə́nze echě edé á nsɔ́n, ebɛlé éhɛdé aá mɔ́wóged awě mod ambáá menyiŋge, né-ɔɔ́ eesɔ́lɛ́ɛ́ mekan áte ḿme bad ábe béesɛ̌ sə́nze bébɛlɛɛ́. 5 Nyaa empée eche éhɛle ébɛ̄lē Krǐstəə edé nɛ̂ŋgáne mod awě anyəgte mehélé ne bad bémpēe. Éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákud nsábe éetómɛɛ́ né ahídé mbéndé éche bétíídé ânyəged mehélé. 6 Mbɛlé-nzag awě abɛlé ntǔ mɔ́ɔ atə́ŋgɛ́né mod a eʼsó abɛ́ âkud mbote. 7 Dǒl mekan áte ḿme ńhɔ́bé áyə̄le Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎbɛ̌l esóŋtɛ́n mɔ́ mésyə̄ə̄l.

8 Kamtɛ́n nɛ́n wɛɛ́ Yesu Krǐstəə ambíd á mbyaa ḿme Dabidɛ, Dyǒb dêmpuúd-tɛ mɔ́ áde awédé. Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm mɔ́ɔ ńkanlɛɛ́ bad. 9 Akal áde ńkalɛɛ́ ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ńkudé metake kə́ə́ŋ béhāg-kɛ mɛ á mehaŋ nɛ̂ŋgáne mod awe abóó mbéndé. Boŋ modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɛ́ Eyale é Dyǒb bengɔbéngɔ̄bē. 10 Né-ɔɔ́, nwɛ̌sɛ́né metake ḿme ńkúdé âbɛl bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé, bɔ́mpē békud eʼsoósoŋ ábe Yesu Krǐstəə ábɛɛ́ bɔ́, bébɛ́-ʼɛ ásē e ehúmé éche ébé á ngíndé ne á ngíndé. 11 Enɛ́n pɔ́le edé mbále, edé nɛ́n bán,

“Nzé syánē dewédé ne Krǐstəə,

né syánē dɛɛ́bɛ̄-ʼɛ á aloŋgé, ne mɔ́.

12 Nzé dedé dewɛsan mekan ne mɔ́,

dɛɛ́kamlɛ́n ne mɔ́,

nzé debáá mɔ́ á yə̌l

né mɔ́-ʼɛ ǎbāŋ syánē áyə̄l.

13 Nzé déēbɛ̄lēʼ ngáne Krǐstəə áhɛdɛɛ́ aá débɛl,

mɔ́pɛn ǎbɛ̄ ábɛl chǒm ésyə̄ə̄l éche áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l,

áyə̄le eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abáŋ eche yə̌l á yə̌l.”

Paalɛ aá Timotiɛ ábɛ̂ mbɛlé-nsɔ́n a bwâm

14 Ébɛ̂ ébɛle bad ábe bédúbpé békamtan ḿmɛ́n mekan. Ésîm bɔ́ etúu áte áʼsō éʼ Dyǒb wɛɛ́ béepentán nhɔ́g ne aníníí tə̂ŋgɛne eʼyale. Ene ndín e ntáŋtɛ́n eewóŋgánné boŋ pɛn ebébte adúbe áde bad ábe béwóglan. 15 Wéd yə̌l áte âbɛl Dyǒb ányîn nɛ́n aá edé mod a nsɔ́n awě eékwágé âbɛl nsɔ́n ḿme ábɛlɛɛ́, ébɛ́-ʼɛ mod awě ayə́gte nkalaŋ ḿ mbále nyaa echě etə́ŋgɛ́né. 16 Weewóó dyam âbɛl ne eʼkúkú éʼ mehɔ́b, ne mehɔ́b ḿme méesɛ̌ etógnɛ́n áyə̄le nzé bad béhɔ́be échê ndín é mehɔ́b, nê dɛ́bɛ̌l bénabpé mekan abɛl ḿme Dyǒb déehɛdɛ́ɛ́ aá bébɛl. 17 Doŋge á bad ábe béhɔbe échɛ́n ndín é mehɔ́b bédíi Himenosɛ bɔ́ Filetus. Ḿmab mehɔ́b médíi nɛ̂ŋgáne sii eche edyâg mod áte ésebán emaaʼ. 18 Bétɛ́dté adúbe áde átə́ŋgɛ́né, bétímé béyə́gte bán syánē ábe dedúbpé, Dyǒb ámáá syánē apuud. Enɛ́n ndín e ayə́ge ebébte doŋge á bad adúbe. 19 Boŋ kénɛ̂, mekan ḿme Dyǒb ámáá anabe, méehəŋlánné. Áwedé mîn-naá eʼyale éténlédé nɛ́n bán, “Sáŋgwɛ́ɛ́ abíí bad ábe bédé ábē bad,” éténlédé-ʼɛ nɛ́n bán, “Bad bésyə̄ə̄l ábe béhɔ́be bán bédé ne Sáŋgwɛ́ɛ́, bétə́ŋgɛ́né bésóg mbéb abɛl.”

20 Á ndáb e mod ambáá, doŋge á mǐsɛ ádé áde bébɛ́nlé gôl, doŋge sílva, doŋge-ʼɛ ádé áde bépɔ́dé ne áde bébɛ́nlé hyəg. Bébɛnlad doŋge nzé dyam dé edúbé ádé, doŋge-ʼɛ bébɛnlád póndé kéhéé. 21 Nzé mod ké ahéé asógé mekan mé mbinde abɛl, ǎbɛ̄ nɛ̂ŋgáne mǐsɛ ḿme bébɛnladté nzé dyam dé edúbé ádé. Ane mod abɛlé asáŋ, eche Sáŋ-ʼɛ abɛnlad mɔ́. Ane mod abâg mboŋsɛ́n âbɛl dyam á bwâm ké áhéé.

22 A-Timoti, weébɛ̄lē mekan mé mbéb ḿme kɔ́débad ébɛlɛɛ́. Boŋ pɛn éwane áte ébɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, ébɛ̂ édúbe Krǐstəə, édəŋ bad bémpēe, ébɛ̂-ʼɛ nsaŋ ne bad. Éhíde ḿmɛ́n mekan nchoo ne bad bémpēe ábe békânne Dyǒb ne nlém nhɔ́g. 23 Weewóó dyam âbɛl ne eʼyɔ́kɛ́l bé mpentɛn mmé méewóo-ʼɛ nwôŋgɛn ké nhɔ́g áyə̄l e mod. Ebíí wɛɛ́ mpentɛn ḿpɛɛne nsɛlag. 24 Syánē ábe dedé-ʼɛ bembəledɛ bé Dyǒb deésɛnlé. Boŋ pɛn, detə́ŋgɛ́né débōŋ nlém ne mod ké ahéé, detə́ŋgɛ́né déyə̄gtē bad bwâm déwɛsán-nɛ bad. 25 Déyə́gte bad ábe bétyéeman syánē âbɛl boŋ bébíi bán mam ḿme béhɔ́bɛɛ́ syánē á yə̌l méesaá mbále. Déchedɛn bɔ́ yə̌l nzé debɛle nɛ̂. Délyə̌g nlém nɛ́n bán Dyǒb dɛ́bɛ̌l béchēm ádāb awusé béhəŋlɛ́n, bésóŋtɛ́n-nɛ mbále eche eyale é Dyǒb ékalɛɛ́. 26 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l debyɛ́ɛ́ dɛ́pɛ̌ bɔ́ á nló-te, bébíd-tɛ Devəlɛ á melám tê. Devəlɛ ammad bɔ́ akób ádogé-ʼɛ bɔ́ âbɛl mekan ḿme áhɛ́déʼáá aá bébɛl.

3

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne ebébtéd
éche ébɛ̄ á eʼpun bé asóg

1 A-Timoti, nhɛde mɛɛ́ ébíí nɛ́n wɛɛ́ á eʼpun bé asóg, mekan mɛ́bɛ̄ ebébtéd. 2 Ene póndé bad bɛ́bē ábe bédə́ə́ chǒm, ábe bédə́ə́ mɔné, ábe bédé kúmbe, ábe bédé epamɛ, ábe bébébé nsəl áte, ábe béewógné ábab besáá ne benyaá, ábe béebagé meságnɛn áyə̄l e chǒmchǒm, ábe béebɛlé ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. 3 Bad bɛ́bē-ʼɛ ábe béēlūmtē bad bémpēe edəŋge, ábe béewóo nlém ń ngɔl, ábe békale bad metóm áyə̄l, ábe béehɛlé yə̌l akób, ábe bédé ekaŋ, ábe béedəə bwâm. 4 Bɛ́bē ábe békag bad ntúrɛ́, ábe béwóó ehóhó é abɛ́, ábe béwêmtan bán bétómtɛ́né abɛ́, bɛ́bē ábe bédə́ə́ menyiŋge mé nkǒŋsé, béedəə́ʼ Dyǒb. 5 Bad bɛ́bē ábe bélûmte byánán bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ boŋ béemwaá bán ngíne e Dyǒb éhəŋlɛn ádāb aloŋgé. Weékāg échɛ́n ndín é bad bɛnbɛn. 6 Ábɛ́n bad doŋge ádé áde ádoge bad, bésɔ́l áwab mendáb bédoge bebaád ábe béewóo debyɛ́ɛ́ ábe bédyɛɛ áwēd-te. Ábê bebaád bébɛ́lé mbéb bwâmbwam nyaa eche ḿmê mbéb ńdénlédé bɔ́ nɛ́ɛ nted. Mewêmtɛn mé mbéb mɔ́ ne mɔ́ɔ̄ ńkamlan bɔ́. 7 Béwóglan meyə́ge nyaa ne nyaa boŋ béehɛlɛ́ɛ́ ayə́ge á Dyǒb á mbále abíi. 8 Ngáne Janɛsɛ bɔ́ Jambrɛs béntə̄ŋgɛ̄nnē Mosɛɛ bɔɔ́d, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ábê bemeléede bé metóm bétə̂ŋganné ayə́ge á mbále. Mewêmtɛn mé mbéb mɔ́ɔ béwóó. Dyǒb ábáá bɔ́ á yə̌l áyə̄le béetɔgnɛɛ́ adúbe awoŋ. 9 Boŋ bɛ́dǒg bad dásɔ̄ á esóŋ é póndé áyə̄le bad bɛ́chěm échab edimdim, melemlem ngáne êmbɛnlédté ne Janɛsɛ bɔ́ Jambrɛs.

Paalɛ adíi alébeʼ Timotiɛ

10 Boŋ wɛ a-Timoti, ehídé ayə́ge áde ń'yə́gté bad bwâm, ehídé abɛ́ áde ńwóó, ehíde-ʼɛ chǒm éche ńhɛdɛɛ́ abɛl áwêm aloŋgé. Ebíí wɛɛ́ ndúbpé Dyǒb, ebíí awɛsɛn áde ńwɛsanné, edəŋge éche ńlûmtɛɛ́ bad. Ebíí ngáne ńkáá nlém áyə̄l e nsɔ́n ḿme ḿbɛlɛɛ́. 11 Ebíí ngáne bad bétagtɛɛ́ mɛ, ebíí-ʼɛ metake ḿme ńkudɛɛ́ áyə̄l enɛ̂. Ebíí ndín é mekan éche ébɛ́nlédé mɛ á myad mé Antyɔg, Ekɔniɔm ne á Listra. Ebíí ngáne mênkaŋgé nlém áyə̄l e metake ḿme mênkudté áwed. Boŋ Sáŋgú Yesuɛ ansǒŋ ádêm aloŋgé ásē e ḿmê metake mésyə̄ə̄l. 12 Ne mbále mod ké ahéé awě abɛle mekan ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ abɛ́ áde ádíí ne Yesu Krǐstəə, atə́ŋgɛ́né ákud metake á mekáá mé bad. 13 Boŋ eʼbébtéd éʼ bad ne bad ábe bédogeʼ échab yə̌l, bɛ́nabpé mekan abɛl ḿme métómtɛ́né ebébtéd abɛ́, bédogé bad, bad bémpēe-ʼɛ bédogé bɔ́. 14 Wɛ pɛn a-Timoti, ébɛ̂ ébɛle mekan ḿme éyə́gké ḿme ébíí-ʼɛ nɛ́n wɛɛ́ médé mbále, áyə̄le ebíí bad ábe béyə́gté wɛ mɔ́. 15 Ebíí-ʼɛ wɛɛ́ se ámwěndemé mɔ́bīī chǒm éche eyale é Dyǒb édíí. Échɛ́n eyale é Dyǒb chɔ́ɔ ébágé wɛ debyɛ́ɛ́ âsôŋtɛn nɛ́n wɛɛ́ Dyǒb ásóó wɛ áyə̄le édúbpé Yesu Krǐstəə. 16 Chǒm ésyə̄ə̄l éche bétélé á kálag e Dyǒb ehúú ne Dyǒb. Éwôŋgan âyə́ged bad, éwōŋgān áláa bad ḿmab mewusé, éwōŋgān bad âtíi mewusé ḿme bébɛ́lé, élāŋgē-ʼɛ bad âbɛl mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. 17 Eyale é Dyǒb éwôŋgan âbɛl boŋ mod awě abɛnle Dyǒb ábê mboŋsɛ́n ákwogned-tɛ âbɛl nsɔ́n ḿ bwâm ńsyə̄ə̄l.

4

1 A-Timoti, áʼsō éʼ Dyǒb ne Yesu Krǐstəə, mɔ́ awě ákāād bad ábe béwédé ne ábe bédé á aloŋgé, á dǐn áde mɔ́ awě ǎpɛ̌ ámbīd abɛ́-ʼɛ nkamlɛnɛ a moosyəə́l, nkoo wɛ ḿmɛ́n mekan aláa mɛɛ́: 2 Ékaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm ké áde bad bédə́ə́ mɔ́ awóg kéʼɛ áde béedəəʼɛ́. Ébɛl bébíi bán chǒm éche éhɔ́bɛɛ́ édé mbále, ébɛl bésôg mewusé abɛl, éwéde-ʼɛ bɔ́ nlém á abum, éyə́gte-ʼɛ bad ḿmɛ́n mekan ne nwɛsɛn ńsyə̄ə̄l. 3 Póndé ěpɛ̌ echě bad béehɛdté bán béwôg ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né, boŋ pɛn bɛ́bɛléʼ mekan ḿme ḿmab nlém ńláŋgé bɔ́ aá bébɛl. Bemeléede-ʼɛ ábe bédə́ə́ bán bélâŋge bɔ́ mekan ḿme bédə́ə́ awóglɛn běn ne běn-naá bɛ́wōglānnē. 4 Bad bɛ́bāŋ mbále e Dyǒb awóglɛn, bébāg metúu âwóg pɔ́le é metóm. 5 Boŋ wɛ a-Timoti, échə́ə echoŋ yə̌l bwâm póndé ésyə̄ə̄l. Éwɛsɛn metake, ébɛle nsɔ́n ḿ mod awě akanle bad eyale é Dyǒb ébɛle-ʼɛ nsɔ́n ńsyə̄ə̄l ḿme Dyǒb ábágé wɛ aá ébɛl.

6 Mɛ pɛn, póndé emaá mɛ apɛ echě bɛ́bɛɛ́ mɛ ngáne ndɛ, póndé emaá mɛ abɛ́ bɛnbɛn âtɛde ádɛ́n aloŋgé. 7 Nɛ́ɛ mod a nsɔ́n awě Krǐstəə, nwané nzum e bwâm, mmadé nsɔ́n ḿme Krǐstəə âmbɛɛ́ mɛ aá ḿbɛle mɔ́. Nhídé-ʼɛ adúbe nyaa echě etə́ŋgɛ́né. 8 Bɔɔb-pɛ, nsábe ńsine mɛ, ḿme ńlûmte nɛ́n bán mbɛle nsɔ́n ḿme ńtə́ŋgɛ́né ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Ḿmê nsábe mɔ́ɔ Sáŋgwɛ́ɛ́, mɔ́ awě akáadte bad nyaa echě etə́ŋgɛ́né ábɛɛ́ mɛ á epun é nkáásé. Saá-kaá mměmpɛn ábɛɛ́ mɔ́ boŋ ǎbɛ̌ kə́ə́ŋne bad bésyə̄ə̄l ábe bésineʼ échē epɛ.

Paalɛ alébe Timotiɛ

9 A-Timoti, éwan áte éwámsɛn apɛ áwêm. 10 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le Dɛmasɛ abáá mɛ áyə̄l akií á dyad á Tɛsalonika áyə̄le adəə́ mekan mé nkǒŋsé. Krɛsɛnsɛ akií á mbwɔ́g e Galesia, Titusɛ mɔ́-ʼɛ ákɛ̄ á dyad á Dalmatia. 11 Lukasɛ mwěmpɛn mɔ́ adé ne mɛ. Nzé epag, épɛ̄ɛ̄n Makɔsɛ áyə̄le ǎwōŋgɛ̄n mɛ áyə̄l e nsɔ́n ḿme ńwóó. 12 Nlómé Tikikusɛ á Efɛsus. 13 Nzé epag, épiinéd mɛ echem kóte. Mentɛdé chɔ́ á dyad a Troas á ndáb wɛ́ɛ Kaapusɛ. Épiinéd-tɛ mɛ nhíbe ń kálag, bwâmbwam ń ngob é nyam. 14 Alɛsandaa awe alúɛ eʼkii abɛlé mɛ ebébtéd bwâmbwam. Sáŋgú Yesuɛ ǎkɔ̄gsɛ̄n mɔ́ áyə̄le mbéb ḿme ábɛ́lé. 15 Wɛ́mpē étédɛn mɔ́ póndé áyə̄le antyéémɛ́n sé bwâmbwam áyə̄le nkalaŋ ḿme sékalɛɛ́.

16 Ngen eʼsó eche ńtyéémé a nkáásé modmod enkênkwognédté mɛ. Moosyəə́l ambáŋ mɛ á yə̌l. Nkânne nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb álagsɛn bɔ́. 17 Kénɛ̂ Sáŋgwɛ́ɛ́ ambɛ́ ne mɛ, ábɛ̄-ʼɛ mɛ ngíne. Nɛ́n dêmbɛ̌l menhɛ̌l nkalaŋ ḿ bwâm akal nyaa echě bad ábe béesɛ̌ bad bé Israɛl bénwōgkē mɔ́. Sáŋgwɛ́ɛ́ anhúd-tɛ mɛ á nsəl ń ngii. 18 Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎsǒŋ mɛ aloŋgé áyə̄l e ebébtéd ké éhéé éche étán mɛ ǎkɛɛ́n-nɛ mɛ áwē nkamlɛn ḿ mín ne nsaŋ. Edúbé ébɛ̂ ne mɔ́ á ngíndé ne á ngíndé.

Melɛntɛn mé asóg

19 Lɛntéd mɛ Priskaa bɔ́ Akwilaa, élɛnted-tɛ mɛ abum á ndáb áde Onɛsiforusɛ. 20 Erastusɛ anlyə̌g á dyad á Kɔrinto, ńtɛ̄dē-ʼɛ Trofimusɛ á dyad á Milɛtus, áyə̄le akǒnléʼáá. 21 Éwan áte ényîn nɛ́n wɛɛ́ mɔ́pedé áwêm, ahéb á ngíne ádɛ̂hɔ́b bán ápag. Yubulusɛ, Pudɛnsɛ, Laynusɛ, Klodia ne bǎnned bé Krǐsto ábíníí bésyə̄ə̄l bélɛ́nté wɛ.

22 Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛ̂ ne wɛ. Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne wɛ.

Titus

1

2

3

Kálag eche Paalɛ áténlé

Titusɛ

Ndibned ń kálag

Titusɛ eebédɛɛ́ mod a Israɛl boŋ antǐm mod a Krǐsto, áwōŋgān Paalɛ, búmɔ̄ bébɛlé nsɔ́n ń Dyǒb. Paalɛ antelé Titusɛ enɛ́n kálag alyə́g áde ánlyə̄gkē mɔ́ á mbwɔ́g é Krɛt ânɔn nsɔ́n ḿ mwembé. Enɛ́n kálag ekooʼ metɔte méláán anɔn á dǐd.

Dyam déʼsó, Paalɛ akamtan Titusɛ nyaa e abɛ́ echě belyə́ged bé mwembé bétə́ŋgɛ́né awóŋ, taŋge ngáne bad bé Krɛt bénwōŋgē abɛ dé mbéb. Paalɛ alébe-ʼɛ Titusɛ ngáne átə́ŋgɛ́né bad nyaa ne nyaa aléb á mwembé-te. Ábɛ́n bad bédíi bechun bé bad, kɔ́débad ne ngɔndérɛ, ne betâŋ. Âsóged, Paalɛ alébe Titusɛ ngáne abɛ́ á mod a Krǐsto átə́ŋgɛ́né abɛ́ bwâmbwam âbɛ́ nsaŋ ne nhɔ́g ne aníníí, âbɛl ekɔyí éēbāg, mpentɛn méēbāg, nkabɛ́n-nɛ méēbāg á mwembé-te.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-4

Belyə́ged bé mwembé 1.5-16

Nsɔ́n ḿme bad tɛ́ɛ́ bétə́ŋgɛ́né abɛl á mwembé te 2.1-15

Elébé ne asím dé etúu áte 3.1-11

Nsógtɛn 3.12-15

1

Paalɛ alómmé Titusɛ melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, mbəledɛ a Dyǒb ne mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag.

Yesuɛ ampwɛ̌d mɛ, alóm-mɛ mɛ âbɛl boŋ adúbe áde bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé ákag áʼsō ne âbɛl boŋ bébíi mbále tə̂ŋgɛne Yesuɛ, bébɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. 2 Nɛ́n ábɛle bad bé Krǐsto bɛ́wōŋ eʼlyə́g bé nlém âkud aloŋgé áde déemaáʼ, dɔ́ɔ Dyǒb, mɔ́ awě eékālē metóm ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌, nkǒŋsé ńdɛ̂hɔ́b bán ḿbootad. 3 Á póndé eche etə́ŋgɛ́né-ʼɛ Dyǒb dêmbɛl aá bad bébíi ḿmē nkalaŋ. Dyǒb dêmbɛ̌ ḿmê nkalaŋ áwêm mekáá, mɛ-ʼɛ ńkāl mɔ́ ne kunze eche mɔ́ Dyǒb, awesyánē Nsoodɛ âmbɛɛ́ mɛ.

4 Ntenle wɛ, Titusɛ, awem mwǎn a mbále á adúbe áde syánē moosyəə́l déwóó. Nsimé ne nsaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb Titɛ́ɛ ne Yesu Krǐstəə awɛ̂d Nsoodɛ, ḿbɛ̂ ne wɛ.

Paalɛ ahɔ́bé tə̂ŋgɛne nsɔ́n ḿme Titusɛ
ábɛnlé á mbwɔ́g e Krɛt

5 Mentɛdé wɛ á Krɛt, mbwɔ́g eche mendíb mélə́ŋnédé âbɛl boŋ étíi mekan ḿme méhɛdnad abɛl, épwɛd belyə́ged bé mwembé dyad tɛ́. Ékamtɛn ngáne ménlāāʼɛ́ wɛ mɛɛ́ ébɛl. 6 Nlyə́ged atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě béehɛlɛ́ɛ́ sé békóbɛ́n awusé. Atə́ŋgɛ́né awóŋ dásɔ̄ mmwaád nhɔ́g, ábe bǎn-nɛ bétə́ŋgɛ́né bédúbé Yesuɛ. Bétə́ŋgɛ́né abɛ́ awóŋ áde modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ahɔ́b aá béwúú nló áte kéʼɛ aá bédé epuutéd. 7 Nlyə́ged a mwembé nɛ̂ŋgáne mod awě ahíde nsɔ́n ń Dyǒb ámbīd, eetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ áwóó awusé á yə̌l. Eetə̂ŋgɛnɛɛ́ epamɛ abɛ́, kéʼɛ abɛ́ mod awě awâmsan aliŋ. Eetə̂ŋgɛnɛɛ́-sɛ abɛ́ mod awě abagé yə̌l á amwɛ́ á mǐm káa mod awě apɛɛne epuutéd. Eetə̂ŋgɛnɛɛ́-ʼɛ se abɛ́ metɔg. 8 Boŋ pɛn atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě akobe beken abɛ́-ʼɛ mod awě adəə́ akan á bwâm. Atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě abíɛʼ dyam abɛl, abé mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, abɛ́ mod awě asáá, abɛ́-ʼɛ mod awě akóbe eche yə̌l. 9 Atə́ŋgɛ́né abɛ́ mod awě akoó nkalaŋ ḿ bwâm, nkalaŋ ḿme bad bétə́ŋgɛ́né nlém asum áyə̄l adúbe ngáne béyə́gté mɔ́ mɔ́. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l ǎhɛ̌l bad bémpēe ahébe âhíd nkalaŋ ḿ bwâm nyaa eche etə́ŋgɛ́né ǎhɛ̌l-lɛ mewusé ḿme bad ábe bétə̂ŋgan ḿmê nkalaŋ abíded áwed.

10 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le bad híin béekwɛntɛnɛɛ́ âhíd nkamlɛn ḿme belyə́ged bé mwembé. Bédíi bad ábe béhɔ́be eʼyale ábe béewóo nsôŋtɛn bédoge-ʼɛ bad. Bad híin ábe béyə́gte enɛ́n ndín e ayə́ge bédíi bad ábe bédé á epepé éche éhɔ́be nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né bad ayag. 11 Weémwāg se ábê bad béyə́gte áyə̄le bébébte bad bé Krǐsto híin ndáb áte ayə́ged áde béyə́gtɛɛ́ mekan ḿme béēwóoʼɛ́ kunze âyə́ged. Béyə́gteʼ échê ndín e mekan âbɛl békud mɔné. 12 Mod nhɔ́g awě ambíd á Krɛt seʼ bɔɔ́d awě abédé mod a debyɛ́ɛ́, anhɔ́b aá, “Bad bé Krɛt békale metóm póndé ésyə̄ə̄l. Bébébé nlém á abum, bédíi bad ábe béehɛle nsɔ́n, bédyāg-kɛ ndyééd bwâmbwam.” 13 Ábê eʼyale ábe ane mod ánhɔ̄bpē áyə̄l e ábê bad éʼdé mbále. Né-ɔɔ́, bad ábe bédúbpé Yesuɛ boŋ béhíde ádê ayə́ge dé metóm, ékoŋ bɔ́ ḿmāb mewusé aláa âbɛl bédúbe ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né. 14 Nɛ́n dɛ́bɛ̌l béedúbɛ́ɛ́ pɔ́le é metóm éche bad bé Israɛl, béehíd-taá mekan ḿme bad ábe bébáá ayə́ge á mbále áyə̄l béhɔ́bɛɛ́. 15 Ne mod awě asáá, chǒm ésyə̄ə̄l ésáá boŋ ne mod awě eekɛ̂nle áte ne awě eedúbpe, chǒmchǒm áyə̄le ḿmab mewêmtɛn ne nlém méekɛ̂nlɛɛ́ áte. 16 Bad ábe béyə́gte ádê ayə́ge dé metóm béhɔbe nɛ́n bán bébíí Dyǒb, boŋ ḿmāb mbɛltéd ńlûmte nɛ́n bán béēbíiʼɛ́ mɔ́. Bébɛle mam ḿme bad békɔ́ɔ́, béebɛlɛ́ɛ́-ʼɛ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, béehɛlɛ́ɛ́ dyam á bwâm ké ahɔ́g abɛl.

2

Paalɛ aá Titusɛ áyə́gte ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né

1 A-Titus, éyə́gte bad ayə́ge áde átə́ŋgɛ́né. 2 Éyə́ged baachóm bémbáá wɛɛ́ béchyə́ə échab yə̌l bwâm, bébɛle mam nyaa echě bad bɛ́bagɛ́ɛ́ bɔ́ edúbé bébɛ̂-ʼɛ bad ábe bébyɛ́ɛʼ mam abɛl. Békag áʼsō bédúbpe Krǐstəə, békag áʼsō bédəə bad bémpēe, békag-kɛ áʼsō béwɛsan metake ḿme békudɛɛ́ áyə̄l e adúbe áde bédúbpé. 3 Éyə́ged-tɛ bebaád bémbáá wɛɛ́ ḿmāb mbɛltéd ńlúmed nɛ́n bán bébage Dyǒb edúbé. Éláa bɔ́ wɛɛ́ béēhɔ̄bē nhɔ́g ne aníníí mam áyə̄l âbébed bɔ́ dǐn, béebagé-ʼɛ échab yə̌l á amwɛ́ á mǐm. Boŋ éláa bɔ́ wɛɛ́ béyə́gte bad mam ḿme métə́ŋgɛ́né. 4 Bébɛle ḿmɛ́n mekan âbɛl boŋ béhɛl eʼtum éʼ bebaád ayə́ged ngáne bétə́ŋgɛ́né ábab bechóm ne ábab bǎn adəŋ. 5 Béyə́ged bɔ́ bán bébɛ̂ bebaád bé eʼwóŋgé bé bwâm. Bésum nlém wɛ́ɛ ábab bechóm běnpɛn, béyə́ged-tɛ bɔ́ nyaa eche bétə́ŋgɛ́né ḿmab mendáb abóo bwâm, nyaa eche bɛ́bɛ̄ɛ̄ bebaád ábe bésúdté yə̌l ásē e ábab bechóm. Nzé bebaád bébɛle ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, bad béehɔ́bpé nkalaŋ ḿme Dyǒb ábágé bad dyam dé mbéb áyə̄l.

6 Melemlem ébɛl kɔ́débad échə́ə yə̌l. 7 Á mbɛltéd ḿmôŋ-ʼɛ ńsyə̄ə̄l, ébɛle mekan mé bwâm nyaa eche bad bɛ́hīdtē ḿmôŋ mekuu. Nzé eyə́gte, chǒm éche éyə́gtɛɛ́ étə́ŋgɛ́né ébɛ́ mbále, ébɛ̄-ʼɛ mod awě ahíde mekan ámbīd bwâm. 8 Ényîn nɛ́n wɛɛ́ ayə́ge ádôŋ átə́ŋgéné ngáne bad béekudté etə́l âhɔ́b wɛ mam mé mbéb áyə̄l. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad ábe bétə̂ŋgan wɛ bɛ́kwāg áyə̄le nɛ́n béekudté nzii âhɔ́b syánē dyam dé mbéb á yə̌l.

9 Éyə́ged betâŋ nɛ́n wɛɛ́ béwógne ábab besáá á menzii mésyə̄ə̄l, bébɛle-ʼɛ mam ḿme méwōgtē bɔ́ menyiŋge. Béetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ bépentanné bɔ́. 10 Béēchībnē-ʼɛ bɔ́. Boŋ pɛn bétə́ŋgɛ́né alúmed bán ábab besáá béhɛle bésūm bɔ́ nlém áyə̄l. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l bad bɛ́wōŋ mewêmtɛn mé bwâm tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿme Dyǒb, awesyánē Nsoodɛ, ḿme déyə́gtɛɛ́.

11 Dyǒb álómé ḿmē nsimé átîntê e syánē abɛl áde ábɛ́lé nzii eche moosyəə́l áhɛle ákūd eʼsoósoŋ. 12 Ábê eʼboŋ bé nlém éʼ Dyǒb éʼyə́gte syánē âchene mekan ḿme Dyǒb déehɛdɛ́ɛ́ aá débɛl ne âsóg esíí awóŋ âbɛl mekan ḿme bad bé nkǒŋsé ábe béēbíi Dyǒb bébɛlɛɛ́. Éyə́gte syánē âbɛl mekan nɛ̂ŋgáne bad ábe bébyɛ́ɛʼ mam abɛl, âbɛl mekan ḿme métə́ŋgɛ́né ne âbɛl mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ á nkǒŋsé wɛ́n. 13 Debɛle nɛ́n ngáne désinɛɛ́ ne eʼlyə́g bé nlém mam ḿme mɛ́pɛ̌ échê epun áde ádɛd Dyǒb, mɔ́ awě adé Ngum ne awɛ̂d Nsoodɛ, Yesu Krǐstəə ápɛɛ́ ne éche ehúmé. 14 Yesuɛ ambɛ̌ eche yə̌l âkɔde syánē ásē e mbéb ńsyə̄ə̄l ábɛ̄l-lɛ syánē debɛ́ bad ábe bésáá, debɛ́-ʼɛ ábē bad běnpɛn, ábe béwóó nlém áte âbɛl mekan mé bwâm. 15 Éyə́gte bad ḿmɛ́n mekan. Ébɛnlad kunze eche Dyǒb ábágé wɛ, âwéd bad nlém á abum ne âláa bad ḿmāb mewusé âbɛl béhəŋlɛn. Weémwāg-sɛ modmod anyín wɛ nkóŋtéd.

3

Paalɛ ahɔ́bé ngáne
abɛ́ á bad bé Krǐsto átə́ŋgɛ́né abé

1 Nlâŋge wɛ mɛɛ́ ékamtɛn bad ábe éyə́gtɛɛ́ wɛɛ́ bésuded yə̌l ásē e benkamlɛnɛ ne ásē e bad bémbáá. Wɛɛ́ béwógne bɔ́ bébɛ́-ʼɛ mboŋsɛ́n âbɛl dyam a bwâm ké áhéé. 2 Éláa bɔ́ wɛɛ́ béēhɔ̄bē modmod dyam dé mbéb á yə̌l, bébáaʼ mpentɛn, bépwiited, béchedɛn-nɛ moosyəə́l yə̌l. 3 Ngen eʼsó syánē běn ámpē debédé eyɔ́kɛ́l, deewógneʼaá Dyǒb, dempǎn nzii, debédɛɛ́ nɛ́ɛ betâŋ awóŋ áde déwóóʼáá esíí áyə̄l e mekan mé nkǒŋsé, déhɛdé-ʼɛ menyiŋge mé nkǒŋsé. Dekɔ́náá bad, désīīdē-ʼɛ bad aloŋgé ádɛ̄d ásyə̄ə̄l. Bad bênkɔɔ́ syánē, syánē běn-nɛ dékɔ̄ɔ̄ nhɔ́g ne aníníí. 4 Boŋ Dyǒb, awɛ̂d Nsoodɛ, anlúméd syánē ábē eʼboŋ bé nlém ne échē edəŋge. 5 Ansǒŋ ádesyánē aloŋgé. Saké nsɔ́n ḿ bwâm ḿme syánē dêmbɛnlé mêmbɛ̌l boŋ ábɛ̄l nɛ̂, boŋ ambɛl nɛ̂ áyə̄le ḿme nlém ń ngɔl. Anlóm Edəə́dəŋ éche Ésáá âwobe syánē mbéb âbɛl nɛ́n déchyáad ekɔ́ɔ́lé. 6 Dyǒb ábúdé syánē Edəə́dəŋ éche Esáá abɛ mbwiined ne Yesu Krǐstəə, awesyánē Nsoodɛ. 7 Dyǒb abɛ́lé nɛ̂, âbɛl boŋ ḿmē nsimé ḿbɛl dékobned áwe eʼsó boŋ syánē ámpē déwôŋ eʼlyə́g bé nlém nɛ́n bán dɛɛ́kǔd aloŋgé áde déemaáʼ. 8 Enɛ́n pɔ́le echě ńhɔ́bɛɛ́ edé mbále.

Nhɛde mɛɛ́ ńkoŋ nyé ḿmɛ́n mekan aláa âbɛl boŋ bad ábe bédúbpé Dyǒb bébíi ngáne bébɛlɛɛ́ mekan mé bwâm. Nɛ́n dɔ́ɔ ébóó bán débɛleʼ, nɛ̂ dɔ́-ʼaá dɛ́piinéd moosyəə́l nsyə́ŋ. 9 Boŋ nyétɛde eʼkúkú bé mpentɛn, akal á pɔ́le tə̂ŋgɛne ngáne mbyaa mêmbootédté. Nyétɛde-ʼɛ ngabɛ́n ne ntâŋtɛn tə̂ŋgɛne mbéndé é bad bé Israɛl. Ábɛ́n bwěm béepɛɛnɛ́ɛ́ nsyə́ŋ, béesaá-ʼaá dyam dé abɛlɛn. 10 Mod tɛ́ awě apɛɛne ngabɛ́n átîntê e bad bé Krǐsto, nzé ebagé mɔ́ elébé ngen pɔ́g ne ngen ébɛ boŋ eewóge wɛ, weewóó dyam âbɛl ne mɔ́. 11 Ébíi nɛ́n wɛɛ́ ene ndín e mod abébé abɛle-ʼɛ mbéb. Mbéb ḿme ábɛ́lé ńlûmte bán akwíde eche yə̌l nkáásé.

Elébé ne melɛntɛn mé asóg

12 Nzé nlómé Atɛmasɛ kéʼɛ Tikikusɛ bɔ́ mod nhɔ́g áwôŋ, éwān áte âhyɛ dɛ́nyín mɛ á dyad á Nikopolis áyə̄le áwed dɔ́ɔ ńtíídé mɛɛ́ mɛ̌bɛ̄ á póndé e ahéb á ngíne. 13 Éwan áte âbɛl boŋ Zɛnasɛ, mod a mbéndé bɔ́ Apolos béhide âkɛ ekɛ éche béhɛdɛɛ́ akɛ. Nyín nɛ́n wɛ́ɛ mɔ́wōŋgɛ̄nē bɔ́ nyaa eche béetógké chǒmchǒm éche bɛ́bɛnlédté âkɛ. 14 Ébɛl-lɛ ábesóo bad béyə́ge âbɛl mekan mé bwâm. Béwôŋgɛn âbɛl mekan ḿme méhɛdne bán mod ábɛl. Béebɛlé mekan ḿme méesɛ̌ dyam dé abɛlɛn.

15 Bad ábe bédé ne mɛ bésyə̄ə̄l bélɛ́nté wɛ. Lɛntéd mɛ ábesyánē baányaŋ bé Krǐsto bésyə̄ə̄l ábe bédə́ə́ sé.

Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

Filɛmɔn

Kálag echě Paalɛ áténlé

Filɛmɔnɛ

Ndibned ń kálag

Filɛmɔnɛ abédé mod awě andúbé Krǐstəə abɛ́-ʼɛ mod awě awóó edúbé bwâmbwam á mwembé-te. Kapɔ́g abédé á mwembé ḿme ńdé á Kolose. Anwóŋ ntâŋ awě béchə́géʼáá bán Onesimusɛ. Ane ntâŋ ansǒb wɛ́ɛ Filɛmɔnɛ dɔ́-ʼaá ámbíd e póndé ábómné Paalɛ. Paalɛ abédé á mbwɔg ene póndé. Paalɛ mɔ́ ankə̌ŋ boŋ Onesimusɛ abɛ́ mod a Krǐsto. Kálag echě Paalɛ áténlé Filɛmɔnɛ, antel chɔ́ aá Filɛmɔnɛ bɔ́ awe ntâŋ bétim ásē, aá mɔ́ Paalɛ mɔ́lōmeʼ awe ntâŋ ámbīd, nɛ́n Filɛmɔnɛ akob mɔ́ ámbīd saké áyə̄le ádíí awe ntâŋ děmpɛn boŋ ákob mɔ́ nɛ̂ŋgáne mwǎnyaŋ á Krǐsto.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1-3

Paalɛ akɛné Filɛmɔnɛ 4-7

Paalɛ achááʼ Filɛmɔnɛ átêd Onesimusɛ ámbīd 8-22

Nsógtɛn 23-25

1

Paalɛ alómmé bad melɛntɛn

1 Mɛ Paalɛ, awě adé á mbwɔg á dǐn á Yesu Krǐstəə, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Sé Timoti, mwǎnyaŋ a Krǐsto awɛ̂d, sêlômme nyé melɛntɛn. Sêlɛnteʼ wɛ Filɛmɔnɛ, nsón e echoŋ awɛ̂d awě mɔ́mpē abɛleʼ nsɔ́n ḿme sébɛlɛɛ́. 2 Sêlɛnteʼ kə́ə́ŋne Afia, awɛd mwǎnyaŋ a mmwaád a Krǐsto. Sêlɛnteʼ Achipusɛ awě mɔ́mpē akaleʼ nkalaŋ ḿ bwâm ne ngíne esyəə́l ngáne sémpē sékalɛɛ́. Sêlɛnte-ʼɛ bǎnned bé mwembé ábe bébomeʼ áwoŋ ndáb. 3 Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb Titɛ́ɛ awɛ̂d ne Sáŋgú Yesu Krǐstəə, ḿbɛ̂ ne nyé.

Edəŋge ne adúbe áde Filɛmɔnɛ

4 A-Filɛmɔn póndé tɛ́ɛ́ nzé nkânneʼ, mbɛlé ńsāgnān Dyǒb áyə̄l echôŋ. 5 Nságnan Dyǒb áyə̄le nwógé nɛ́n bán edəə́ bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l, esumé-ʼɛ nlém wɛ́ɛ Sáŋgú Yesu Krǐstəə. 6 Nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́, nlatɛ́n ḿme syánē déwóó nɛ̂ŋgáne bad ábe bédúbpé Krǐstəə, ḿbɛl nyékoŋ mekan mé bwâm mésyə̄ə̄l ḿmě Dyǒb ábágé syánē asôŋtɛn. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l ehúmé éche Krǐstəə ényînned. 7 A-mwǎnyaŋ, edəŋge éche éwóŋné bad ábe bédúbpé Krǐstəə, éwógté mɛ menyiŋge bwâmbwam éwéde-ʼɛ mɛ nlém á abum. Ewógté bad bé Dyǒb menyiŋge.

Paalɛ aá Filɛmɔnɛ ákob Onesimusɛ

8 Né-ɔɔ́, kénɛ́ɛ édíí bán nwóó kunze âkamlɛn wɛ á dǐn á Krǐsto âbɛl dyam áde étə́ŋgɛ́né abɛl, 9 edəŋge éche ńwánlɛ́né wɛ ébɛ́lé ncháaʼ wɛ cháán. Mɛ Paalɛ, nhɔ́be nɛ́n nɛ̂ŋgáne nchun ḿ mod ḿme ńdé-ʼɛ á mbwɔg bɔɔb á dǐn á Krǐsto. 10 Ncháa wɛ á nló ḿme Onesimusɛ. Adíi bɔɔb nɛ̂ŋgáne awem mwǎn. Mɛ-ɛɛ́ nkəə boŋ adúbé Krǐstəə ádé abédé á mbwɔg hɛ́n ne me. 11 Ngen eʼsó, enkêmbáá we etógnɛ́n. Boŋ bɔɔb adé sóo etógnɛ́n. 12 Nlómeʼ mɔ́ ámbīd âwóŋ bɔɔb, adíi mod awě ńdə́ə́ bwâmbwam. 13 Mendə̌ŋ mɛɛ́ ábɛ̂ ábɛ̂ ne mɛ âbɛl boŋ áwôŋgɛn mɛ á etə́l échôŋ bɔɔb áde ńdíí á mbwɔg hɛ́n á dǐn dé nkalaŋ ḿ bwâm. 14 Kénɛ̂, meédəəʼɛ́ mɛɛ́ ńnyáged wɛ âwógɛn mɛ. Boŋ pɛn mɛ̌də̌ŋ mɛɛ́ éwôŋgɛn mɛ áyə̄le mmǒn edəə́ mɛ awôŋgɛn. Né-ɔɔ́, meéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ḿbɛ̄l dyamdyam ésebán mmǒn ekwɛ̌ntɛ́né. 15 Kapɔ́g Dyǒb dɔ́ɔ dêmbɛ̌l aá Onesimusɛ ápágned wɛ á yə̌l é esóŋ é póndé, âbɛl boŋ nzé atimé ámbīd âwóŋ ǎbɛ̄ ne wɛ ne abɛ́ ásyə̄ə̄l. 16 Bootya bɔɔb, saké ntâŋ ngɛ̂n adíi. Adíi awɛd mwǎnned a Krǐsto. Ndəə́ mɔ́ bwâmbwam, wɛ-ʼɛ ámpē etə́ŋgɛ́né mɔ́ adəŋ ké tómaa ngáne ńdə́ə́ mɔ́. Etə́ŋgɛ́né mɔ́ adəŋ ngáne ntâŋ awôŋ, édə̄ŋ-ʼɛ mɔ́ nɛ́ɛ awoŋ mwǎnyaŋ a Krǐsto.

17 Né-ɔɔ́, nzé etédé mɛ nɛ̂ŋgáne mod awě nyúmɔ̄ nyêbɛle nsɔ́n, etə́ŋgɛ́né mɔ́ akob melemlem nɛ̂ŋgáne wɛ́kobpé me. 18 Nzé édé nɛ́n bán abɛ̌nlé wɛ epandé, kéʼɛ awánlé wɛ alúm, né mɛ̌sābē wɛ. 19 Mɛ Paalɛ, mměn-ɛɛ́ ntelé nɛ́n ne échêm ekáá. Mɛ̌sābē wɛ. Boŋ pɛn, weéchatán nɛ́n wɛɛ́ abɛl áde ḿbɛ́lé boŋ ékud aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē, édé nɛ̂ŋgáne wɛ́mpē ewanlé mɛ alúm. 20 Né-ɔɔ́, a-mwǎnyaŋ, ncháaʼ nɛ́n mɛɛ́ éwôŋgɛn mɛ á dǐn á Sáŋgú. Wógéd mɛ menyiŋge á dǐn á Krǐsto.

21 Atel áde ńtélé enɛ́n kálag ábɛ́lé nsumé nlém nɛ́n mɛɛ́, wɛ̌bɛlé mɛ kéchéé éche ńláŋgé wɛ mɛɛ́ ébɛle mɛ. Mbíí mɛɛ́ wɛ̌bɛ̌l-lɛ ké tómaa ngáne ńhɔ́bé mɛɛ́ ébɛl. 22 Dyam démpēe áde ńhɔ́bé mɛɛ́ ńláa wɛ ádíi nɛ́n mɛɛ́, énabned mɛ toŋ áwoŋ ndáb áyə̄le ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ Dyǒb dɛ́wōg nyé mekáne, abídéd mɛ á mbwɔg, ntán nyé ámpē.

23 Epafrasɛ, awě súmɔ̄ sêdé á mbwɔg á dǐn á Yesu Krǐsto, mɔ́mpē alômme nyé melɛntɛn. 24 Kə́ə́ŋne Makɔsɛ, Aristakusɛ, Demasɛ, ne Lukasɛ ábe syáābɔ̄ɔ sêbɛle nsɔ́n bɔ́mpē bélɛ́nté nyé.

25 Nsimé ḿme Yesu Krǐstəə ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l.

Hibru

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Kálag e

Hibru

Ndibned ń kálag

Mod awě atelé enɛ́n kálag antel chɔ́ âwéd bad bé Krǐsto nlém a abum áyə̄l e metake ḿme bɔ́ doŋge á bad békúdéʼáá adúbe áde béndūbɛ̄ɛ̄ Yesuɛ. Alúmté áte nɛ́n aá melɛ̌ ḿme Yesuɛ ápɛ́ɛ́né métómé melɛ̌ ḿme ménsēbē abɛ́. Alúmté-ʼɛ áte ámpē nɛ́n aá béēhūntē nlém nɛ́n bán Dyǒb déelónédté akag áde ábágé. Á melɛ̌ méʼsō ḿme Dyǒb démwɛ̄ɛ̄ ne ábē bad mbwiined ne Mosɛɛ, beprisɛ bɔ́ɔ bébágéʼáá Dyǒb mendɛ á nló ḿ bad. Boŋ bɔɔb, Yesuɛ mɔ́ adé mod a tîntê a bad ne Dyǒb abɛ́-ʼɛ prisɛ ambáámbáa awe atómé bekal béʼdəə́dəŋ béʼ bɔɔ́d, atóm ángɛl, atóm-mɛ kə́ə́ŋne Mosɛɛ, áyə̄le eche yə̌l chěn chɔ́ɔ âmbɛɛ́ nɛ́ɛ mendɛ, ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. Hǒm áde ádíí Átómtɛ́né Asáŋ tómaa hǒm áde beprisɛ béʼ bɔɔ́d bébágéʼáá mendɛ á nló ḿ bad, mendɛ ḿme ábágé-ʼɛ mékwógnédé.

Nkabtéd ń kálag

Krǐstəə mɔ́ alúmté bad ngáne Dyǒb ákóó abɛ́ 1.1-3

Krǐstəə atómé ángɛl 1.4-2.18

Krǐstəə atómé Mosɛɛ bɔ́ Josua 3.1-4.13

Krǐstəə adé prisɛ awě atómé beprisɛ bésyə̄ə̄l á mbyaa ḿme Levi 4.14-7.28

Melɛ̌ ḿme Krǐstəə ńtómé melɛ̌ méʼsō 8.1-9.28

Mendɛ ḿme Krǐstəə ábágé ńtómé mendɛ ḿme beprisɛ bébágéʼáá bɔɔ́d 10.1-39

Adúbe átómé chǒm ésyə̄ə̄l 11.1-12.29

Abɛ́ áde áwógte Dyǒb menyiŋge 13.1-19

Mekáne mé asóg 13.20-21

Melɛntɛn mé asóg 13.22-25

1

Dyǒb áhɔ́bé wɛ́ɛ bad mbwiined ne Mwǎn

1 Seʼ bɔɔ́d, Dyǒb dénhɔ̄b wɛ́ɛ ábɛ̄d betaa, anláá bekal béʼdəə́dəŋ mam âláa bɔ́. Anhɔ́b áwāb ngen ne ngen, ábɛnléd-tɛ menzii híin âhɔ́b áwāb. 2 Boŋ á eʼpun bé asóg hɛ́n, ahɔ́be wɛ́ɛ syánē, álāŋgē awe Mwǎn mam âláa syánē. Wɛ́ɛ ane Mwǎn dɔ́ɔ Dyǒb ápóó boŋ áhəgéʼ nkoŋ ḿ mín ne ń sé. Mɔ́-ʼaá Dyǒb átíídé aá mɔ́ awóó nhəgtéd ńsyə̄ə̄l. 3 Ane mwǎn mɔ́ɔ adé eʼkin-áte bé ehúmé é Dyǒb, mɔ́-ʼaá alûmte syánē ngáne Dyǒb ákóó abɛ́. Adíi melemlem nɛ́ɛ Dyǒb-pɛ ádíí. Ngíne e eyale é nsəl échē ane Mwǎn ebɛlé mekan mésyə̄ə̄l mékag áʼsō ngáne métə́ŋgɛ́né abɛ́. Ahúd áde áhúdé syánē á mbéb-te, abɛlé syánē moosyəə́l desáá. Ámbīd e nɛ̂, andyɛɛ́ Dyǒb á Ngum é ekáá é mbáá ádyōb.

Mwǎn a Dyǒb atómé ángɛl

4 Né-ɔɔ́, Mwǎn a Dyǒb atómé ángɛl. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ dǐn áde Dyǒb áchə́gé mɔ́ aá, “Mwǎn” átómé dǐn ádāb á “ángɛl.” 5 Dyǒb déēhɔ̄bɛ̄ɛ̄ wɛ́ɛ ángɛl ké pɔ́g mbêd aá,

“Edíi awem Mwǎn,

chii, ndíi sóó.”

Dyǒb déēhɔ̄bēʼaá wɛ́ɛ ángɛl ké pɔ́g aá,

“Mɛ̌bɛ̄ Sáá,

mɔ́-ʼɛ abɛ́ awem Mwǎn.”

6 Boŋ Dyǒb ádɛ̂hɔ́b aá mɔ́lōmeʼ awe Mwǎn aʼsó á nkǒŋsé-te, anhɔ́b ámpē aá,

“Ángɛl échêm ésyə̄ə̄l étə́ŋgɛ́né mɔ́ edúbé abɛ.”

7 Anhɔ́b tə̂ŋgɛne ángɛl pɛn aá,

“Abɛlé éche ángɛl édé nɛ́ɛ epub.

Échê Ángɛl éche édé ábē bembəledɛ,

abɛlé édíi nɛ́ɛ muú ḿme ńchodneʼ.”

8 Boŋ Dyǒb dénhɔ̄b tə̂ŋgɛne Mwǎn aá,

“A-Dyǒb,

wɛɛ́kamlɛ́n á ngíndé ne á ngíndé.

Wɛɛ́kamlɛ́n ábōŋ bad nyaa echě etə́ŋgɛ́né.

9 Edəə́ mam ḿme métə́ŋgɛ́né, ékɔ̄ɔ̄-ʼɛ mam ḿme méeboo.

Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ Dyǒb, ádoŋ Dyǒb,

ápwɛ̄d wɛ âbɛ́ etógnɛ́n tómaa baásyə̄ə̄l ábe nyáābɔ̄ɔ nyêdé,

ápwɛ̄d-tɛ wɛ âbɛ́ menyiŋge tómaa baásyə̄ə̄l ábe nyáābɔ̄ɔ nyêdé.”

10 Dyǒb áhɔ́bé ámpē aá,

“A-Sáŋ wɛ-ɛɛ́ ehəgé nkǒŋsé se á mbooted,

nkoŋ ḿ mín-nɛ ndíi abwɔ́g áde éhə́gné échoŋ ekáá.

11 Ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l bɛ́pɛ̌ á asóg, boŋ wɛ pɛn wɛɛ́bɛ̄ abɛ́ ne abɛ́.

Ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l bɛ́maá ásē nɛ́ɛ mbɔ́té.

12 Wɛɛ́nyəg bɔ́ áte ngáne bényəgɛɛ́ mbɔ́té,

wɛɛ́həŋlɛ́n-nɛ bɔ́ áte ngáne béhəŋlanné mbɔ́té.

Boŋ wɛ pɛn wɛ̌bɛ̄ ebɛ́ melemlem, ádōŋ aloŋgé-ʼɛ déewóŋgé asóg.”

13 Dyǒb déēlāŋgɛ̄ɛ̄ ángɛl ké pɔ́g mbêd aá,

“Dyɛɛ́ mɛ é ekáá émbáá hén

kə́ə́ŋ ne á póndé eche mɛ́bɛnlé

boŋ ékɔgtéd ábōŋ bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu.”

14 Cheé-ɔ̄ ángɛl édíí? Édíi eʼdəə́dəŋ ábě éʼbɛnle Dyǒb. Dyǒb álóme-ʼɛ bɔ́ âwóŋgɛn bad ábe bɛ́kǔd eʼsoósoŋ.

2

1 Né-ɔɔ́ ngáne débíí ḿmɛ́n mekan, detə́ŋgɛ́né kéchéé éche déwógé nlém asum áyə̄l âbɛl boŋ deépānēʼ nzii. 2 Mekan ḿme Dyǒb dénlāāʼɛ́ ángɛl aá éláa ábɛ̄d betaa ménwōŋ ngíne. Bad bésyə̄ə̄l ábe bénkênhíd ḿmê mekan, ábe bénkêmbɛ̌l-lɛ ngáne ḿmê mekan méhɔ́béʼáá, bênkǔd nkɔ́gsɛn ḿme béntə̄ŋgɛ̄nnē akud. 3 Chán-nɔ̄ nyéwémtɛ́né bán dehɛle debíd ḿmɛ́n nkɔ́gsɛn áte nzé deewôŋne nkalaŋ ḿ bwâm póndé? Ḿmê nkalaŋ mɔ́-ʼaá ḿpɛɛneʼ enɛ́n ndín e eʼsoósoŋ. Sáŋgú Yesuɛ mwěn mɔ́ asébpé bad akale tə̂ŋgɛne ábén eʼsoósoŋ. Bad ábe bénwōg-kɛ mam ḿmě ánhɔ̄bpē, bêmbɛ̌l syánē denyín nɛ́n bán médé mbále. 4 Dyǒb dɔ́mpē dénlūmēd syánē áte nɛ́n aá ḿmê nkalaŋ ńdé mbále. Ambɛl nɛ̂ alúmed áde álúmté eʼchemléd, mekan mé menyáké ne menyáké híin. Anlúméd nɛ̂ ámpē ne mekan ḿmě bad bébɛ́léʼáá á ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá éche Dyǒb démbɛɛ́ bɔ́. Dyǒb dêmbɛ̌ bad Edəə́dəŋ éche Ésáá ngáne éboŋnédé mɔ́.

Ane awě alyə́gte syánē âkud eʼsoósoŋ

5 Saké ángɛl chɔ́ɔ Dyǒb ábánné aá ékamlɛ́n nkǒŋsé mékɔ̄ɔ̄lē ḿmě séhɔ́bɛɛ́ bán mɛ́pɛ̌. 6 Boŋ éténlédé hǒm ahɔ́g á kálag e Dyǒb pɛn nɛ́n bán,

“A-Dyǒb, cheé moonyoŋ ádíí awě éwóŋné póndé?

Cheé mwǎn a moonyoŋ ádíí éche ékə́ə́ boŋ énɔné mɔ́?

7 Áyə̄l e esóŋ é póndé, wembɛ̌l enkêmpaá ángɛl. Wembané mɔ́ á atii dé ehúmé ne edúbé.

8 Wembɛ̌ mɔ́ ngíne âkamlɛn chǒm ésyə̄ə̄l.”

Abɛ adé ébágé mɔ́ ngíne âkamlɛn chǒm ésyə̄ə̄l, álûmteʼ bán chǒmchǒm éesaá éche éesɛ̌ ásē e nkamlɛn ḿmē. Kénɛ́ɛ édíí-ʼaá nɛ̂, deenyínɛ́ɛ́ bɔɔb nɛ́n bán chǒm ésyə̄ə̄l édé ásē echê. 9 Boŋ denyíneʼ ngáne Yesuɛ ádíí. Áyə̄le esóŋ é póndé Dyǒb dêmbɛ̌l enkêmpaá ángɛl. Bɔɔb, Dyǒb ábágé mɔ́ ehúmé ne edúbé nɛ́ɛ kə̂ŋ áyə̄le metake ḿme ákúdé ne kwééd eche áwédé. Dyǒb álúmté syánē ḿmē nsimé awɛ́ áde Yesuɛ áwédé á nló ḿ bad bésyə̄ə̄l.

10 Bwěm éʼsyə̄ə̄l éʼdíi éʼ Dyǒb, mɔ́-ʼaá anɔneʼ bɔ́. Ngáne édíí nɛ́n bán Dyǒb áhɛdeʼ aá bad híin békud etə́l âbɛ́ ábe bǎn, békud-tɛ ehúmé, émbɛ̄ mboŋ nɛ́n bán ábɛl mod awě ǎsalé bɔ́ nzii ákud metake. Nɛ̂ dɛ́bɛ̌l ǎkwognéd âbɛ́ mod awě ǎbɛ̌l boŋ bad békūd eʼsoósoŋ. 11 Yesuɛ awě abɛleʼ boŋ bad bésáŋ, ne bad ábe bésáá, bɔ́ moosyəə́l bédíi bǎn bé Sáá nhɔ́g. Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ Yesuɛ eekwágéʼ âchəg bɔ́ aá baányaŋ. 12 Éténlédé nɛ́n bán anláá Dyǒb aá,

“Mɛɛ́lāā ábêm baányaŋ ngáne ádoŋ dǐn ápédé abɛ́.

Mɛ̌kɛ̌n wɛ nzé syáābɔ̄ɔ sêlǎdné hǒm ahɔ́g.”

13 Anhɔ́b ámpē aá,

“Mɛɛ́sǔm ḿmêm nlém ne Dyǒb.”

Anhɔ́b-pɛ ámpē aá,

“Mɛ nɛ́n, syáābe bǎn ábe Dyǒb ábágé mɛ.”

14 Ngáne édíí nɛ́n bán ábê bǎn bé Dyǒb bédíi baányoŋ ábe béwóó ekob é yə̌l ne mekií, Yesuɛ ámpē antéd yə̌l e moonyoŋ nɛ́ɛ bɔ́. Ambɛl nɛ̂ âbɛl boŋ kwééd eche ánwɛ̄ɛ̄ ébɔ́ded ngíne eche Satanɛ awě abɛleʼ boŋ bad béwâg. 15 Awɛ́ áde ánwɛ̄ɛ̄ áhúdé bad á mehaŋ ábe bémbɛ̄ betâŋ á aloŋgé ádāb ásyə̄ə̄l áyə̄le mbwɔ́g ń kwééd. 16 Ényínnédé bwâm nɛ́n bán saké ángɛl ánhyɛɛ́ awôŋgɛn. Boŋ ampɛ̌ âwóŋgɛn bad bé mbyaa ḿme Abrahamɛ. 17 Né-ɔɔ́ éhɛ́dnádtáá nɛ́n bán Yesuɛ ábɛ̂ melemlem nɛ́ɛ baányoŋ á menzii mésyə̄ə̄l âbɛl boŋ ábɛ̂ prisɛ ambáámbáa awě awóó nlém ń ngɔl, abɛ́-ʼɛ mod awě béhɛle bésum nlém áyə̄l. Abɛle áde ábɛnlɛɛ́ Dyǒb, ábɛ́lé Dyǒb álagsan bad mbéb. 18 Ngáne édíí-ʼaá bán mwěn antǎg, ákūd-tɛ mekəgsɛn, awôŋgan bad nzé bédé á mekəgsɛn-tê.

3

Yesuɛ atómé Mosɛɛ

1 Né-ɔɔ́ a-baányaŋ, nyé ábe Dyǒb áchɛ́nlé âbɛ́ ábē bad, nyénɔneʼ Yesuɛ. Mɔ́ adé mbapɛɛ awě Dyǒb álómé, abɛ́-ʼɛ Prisɛ ambáámbáa a mekan ḿme séhɔ́bé bán sêdúbpé. 2 Dyǒb dêmpwɛd mɔ́, ábɛnlé-ʼɛ Dyǒb ne nlém nhɔ́g melemlem ngáne Mosɛɛ ábɛ́nléʼáá Dyǒb ne nlém nhɔ́g á abum á ndáb á Dyǒb. 3 Mod awě alóó ndáb, bébɛlé bébɛ mɔ́ edúbé tómaa ndáb eche álóó. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Yesuɛ ákwógnédé âkud edúbé éche étómé edúbé éche Mosɛɛ. 4 Ndáb tɛ́ɛ́ ewóó mod awě alóó chɔ́. Boŋ Dyǒb dɔ́ɔ álóó chǒm ésyə̄ə̄l. 5 Mosɛɛ abédé mbəledɛ á abum á ndáb á Dyǒb, awě abɛ̌nléʼáá Dyǒb ne nlém nhɔ́g, álūmtēʼ bad mam áʼsō éʼ póndé ḿme Dyǒb dɛ́bɛnlé. 6 Yesu Krǐstəə pɛn abédɛ́ɛ Mwǎn a Dyǒb, ákamlán-nɛ abum á ndáb á Dyǒb ne nlém nhɔ́g. Syánē ámpē dedíi bad bé abum á ndáb á Dyǒb nzé édé nɛ́n bán dedé déchə́ŋnédé, desumé-ʼɛ nlém ne chǒm éche débɛ́ɛ́né kúmbe, éche désúmé-ʼɛ nlém áyə̄l.

Elébé ne bad ábe béedúbpe

7 Né-ɔɔ́, nyéwôg chǒm-ɛ́ɛ Edəə́dəŋ éche Ésáá éhɔ́bé. Éhɔ́bé aá,

“Chii nɛ́n nzé nyêwógé ehɔ́b é Dyǒb,

8 nyéewúɛ́néʼ Dyǒb nló áte ngáne ábɛ̄n betaa bénwūɛ̄nnē Dyǒb nló áte á póndé echě bênkunnɛ́nné Dyǒb yə̌l.

Bênkunnɛ́n mɔ́ yə̌l

á póndé eche békə́gé mɔ́ é ehyáŋge.

9 Á ehyaŋge wɛ̂, bênkə̌g mɛ,

bényín-nɛ mam ḿme ḿbɛ́lé é etûn é móom mé mwɛ̌ méniin.

10 Nɛ̂ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ńlīīn ene nyoŋgɛl e bad boŋ nhɔ́b mɛɛ́,

‘Áwab nlém-tê, bétamnad,

béēhīdē-ʼaá nzii echêm.’

11 Né-ɔɔ́, menlǐŋ, mmwɛ́-ʼɛ melɛ̌ mɛɛ́

‘Béesɔ́nlé áwêm abwɔ́g dé nkɔ́me-áte mbêd.’ ”

12 A-baányaŋ nyétêd póndé âbɛl nyé modmod nyéewóó nlém mé mbéb ḿme méēdūbpēʼ Dyǒb, âbɛl boŋ nyéētɛdté Dyǒb áde ádé á aloŋgé. 13 Boŋ pɛn nyéwédeʼ nhɔ́g ne aníníí nlém á abum epun tɛ́ɛ́, ngáne échê epun échə́gnédé bán “Chii”, âbɛl boŋ mbéb méedogé nyé modmod âwúɛn Dyǒb nló-áte. 14 Syánē dedíi mod nhɔ́g ne Yesu Krǐstəə, nzése delyəgé dechə́ŋnédé kə́ə́ŋ ne á asóg ne mekan ḿme désébpé adúbe tə̂ŋgɛne Dyǒb. 15 Demaá anyín nɛ́n bán éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Nzé nyêwógé ehɔ́b é Dyǒb,

nyéewúɛ́néʼ Dyǒb nló áte

ngáne ábɛ̄n betaa bénwūɛ̄nnē Dyǒb nló áte á póndé eche bênkunnɛ́nné Dyǒb yə̌l.”

16 Benzébádé bénwōg ehɔ́b é Dyǒb boŋ békunnɛ́n Dyǒb yə̌l? Ábê bad bésyə̄ə̄l, saá bad ábe Mosɛɛ ámbīdɛ̄nnē á Egipto bébédé-yɛ? 17 Benzébádé Dyǒb dênliín-naá é etûn e móom mé mwɛ́ méniin? Saá bad ábe bêmbɛl mbéb bɔ́ɔ bênnaá ndim é ehyáŋge-yɛ? 18 Benzébádé Dyǒb démwɛ̄ɛ̄ melɛ̌ aá béesɔ́nlé áwe abwɔ́g dé nkɔ́me-áte mbêd? Saá bad ábe békêmbɛ̌l ngáne áhɛ́déʼáá-yɛ? 19 Né-ɔɔ́, denyíneʼ nɛ́n bán, bénkênhɛnlé asɔ́l áyə̄le bénkêndúbɛ́ɛ́ Dyǒb.

4

Nkɔ́me áte ḿme bad bé Dyǒb bɛ́kudté

1 Ahɔ́b áde Dyǒb dénhɔ̄bpē aá syánē dɛ̌sɔ̄l áwe abwɔ́g dé nkɔ́me-áte ádíi étyéémé. Né-ɔɔ́ détêd póndé âbɛl boŋ nyé modmod eebɔ́ɔ́ʼ asɔ́l áhed. 2 Syánē ámpē dewógé nkalaŋ ḿ bwâm melemlem ngáne bɔ́mpē bénwōgkē. Bénwōg ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm boŋ ménkênwóŋgɛ́nné bɔ́ ne awôŋgɛn děn áyə̄le nɛ́n, bénkêndúbɛ́ɛ́ mɔ́. 3 Bɔɔb-pɔɔ́, syánē ábe dedúbpé ḿmê nkalaŋ, desɔ́leʼ ádê abwɔ́g dé nkɔ́me-áte. Boŋ ne bad ábe béēdúbpe pɛn, Dyǒb dénhɔ̄b aá,

“Menlǐŋ, mmwɛ́-ʼɛ melɛ̌ nɛ́n mɛɛ́,

‘Béesɔ́nlé áwêm abwɔ́g dé nkɔ́me áte mbêd.’ ”

Anhɔ́b nɛ̂, kénɛ́ɛ édíí bán ammǎd ḿme nsɔ́n amad se áde áhə́gé nkǒŋsé, abwɔ́g dé nkɔ́me áte dêmmǎd-tɛ abɛ́. 4 Éténlédé á kálag e Dyǒb tə̂ŋgɛne epun éche élóntɛ́né epun saámbé nɛ́n bán, “Dyǒb dêmmǎd ḿme nsɔ́n. Né-ɔɔ́ ankɔ́mé áte epun éche élóntɛ́né epun saámbé.” 5 Éténlédé á kálag-tê wɛ̂ ámpē bán Dyǒb áhɔ́bé aá,

“Béesɔ́nlé áwêm abwɔ́g dé nkɔ́me-áte mbêd.”

6 Né-ɔɔ́, etə́l édíi ébágnédé doŋge á bad âsɔ́l á hǒm dé nkɔ́me-áte. Boŋ bad ábe bénwōg nkalaŋ ḿ bwâm seʼ bɔɔ́d, békênhɛnlé asɔ́l, áyə̄le nɛ́n békêmbɛnlé mekan ḿme Dyǒb dénlāāʼɛ́ bɔ́ aá bébɛl. 7 Nɛ̂ dêmbɛ̌l, Dyǒb dêmpwɛ̌d epun émpēe, áchə̄g-kɛ chɔ́ aá “Chii.” Anhɔ́b nɛ̂ etûn é póndé ámbīd echě ábɛ̄d betaa bénkêmbɛnlé ngáne ánhɔ̄bpē aá bébɛl. Anhɔ́b nɛ̂ mbwiined ne eʼyale ábe Dabidɛ ábe ḿmáá nyé atele nɛ́n mɛɛ́,

“Chii nzé nyêwógé ehɔ́b é Dyǒb,

nyéewúɛ́néʼ Dyǒb nló-áte.”

8 Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán hǒm áde Josua ânkɛɛ́nné bad dɔ́ɔ dênkǒŋ hǒm dé nkɔ́me-áte abɛ́, né ámbīd e póndé Dyǒb dénkênhɔ́bpé tə̂ŋgɛne epun émpēe. 9 Né-ɔɔ́ hǒm dé nkɔ́me-áte áde ádé nɛ̂ŋgáne nkɔ́me-áte ḿme Dyǒb dénkɔ̄mɛ̄ɛ̄ áte áde ámáá nkǒŋsé ahəg ályə́gé ásine ábē bad. 10 Kénzɛ́ɛ́ awě asɔ́lé á abwɔ́g dé nkɔ́me-áte á Dyǒb, akɔ̂mme áte áyə̄le amadé ḿme nsɔ́n, melemlem ngáne Dyǒb dénkɔ̄mɛ̄ɛ̄ áte áde ámáá nkǒŋsé ahəg. 11 Né-ɔɔ́ syánē déwan áte désɔ̂l ádê abwɔ́g dé nkɔ́me-áte, âbɛl boŋ syánē modmod deebɔ́ɔ́ asɔ́l áhed. Deehídéʼ mekuu ḿme bad ábe bénkêmbɛ̌l ngáne Dyǒb dénhɔ̄bpē. 12 Debíí nɛ́n bán Eyale éche éhúú ne Dyǒb, édé aloŋgé, édé-ʼɛ ngíne. Ékóbpeʼ tómaa páá e nsəl ḿbɛ. Ésɔ́leʼ mod áte kə́ə́ŋ se á mbom ń ngob e yə̌l ne edəə́dəŋ. Ésɔ́le-ʼɛ mod kə́ə́ŋ se á mebóŋ mé yə̌l ne á eʼhid-tê. Échê eyale échemeʼ mewêmtɛn mé mod ne kéchéé éche mod áhɛdɛɛ́ abɛl. 13 Á eʼsó éʼ Dyǒb, chǒmchǒm éesaá á eʼkoŋnéd. Chǒm ésyə̄ə̄l édé á tə̂l e ékwɛ́ɛ. Dyǒb dɔ́-ʼaá détə́ŋgɛ́né mekan mésyə̄ə̄l ḿmě débɛlɛɛ́ aláa.

Yesuɛ adíi ndəle e prisɛ ambáámbáa

14 Né-ɔɔ́, ngáne déwóó Prisɛ Ambáámbáa, Yesuɛ Mwǎn a Dyǒb, awě akií ámīn áʼsō éʼ Dyǒb, déchə̂ŋned adúbe áde désúmé nlém áyə̄l. 15 Awesyánē Prisɛ Ambáámbáa asóŋtɛ́né mechínzé ḿmɛ̄d, áyə̄le nɛ́n mɔ́mpē ankǔd melemlem mé mekəgsɛn ḿme dékudɛɛ́ á menzii mésyə̄ə̄l, boŋ kénɛ̂, enkênbɛnlé mbéb. 16 Né-ɔɔ́ ne eʼsum bé nlém désíde bɛnbɛn ne atii dé nkamlɛn á Dyǒb áde ábage nsimé. Deewógé mbwɔ́g ké nhɔ́g. Débɛl nɛ̂ âbɛl boŋ Dyǒb áwôg syánē ngɔl, ábāg-kɛ syánē nsimé ḿmě mɛ́wōŋgān syánē póndé tɛ́ɛ́ eche détógnɛ́né nwôŋgɛn.

5

1 Prisɛ ambáámbáa tɛ́ɛ́ awě Dyǒb ápwɛ́dé átîntê e bad, ápwɛde mɔ́ âbɛle mɔ́ á dǐn áde ábê bad. Ane prisɛ mɔ́ɔ akobeʼ mendɛ wɛ́ɛ bad boŋ ábagé mɔ́ wɛ́ɛ Dyǒb nɛ́ɛ ndɛ ne mendɛ âbɛl boŋ Dyǒb álagsɛn bad mbéb. 2 Ahɛle bad yə̌l achedɛn ábe bépaneʼ nzii áyə̄le béēbíiʼɛ́ chǒm éche bébɛlɛɛ́ áyə̄le nɛ́n mwěn ámpē adíi moonyoŋ awě awóó mechínzé mé ngob e yə̌l. 3 Nɛ̂ ábɛ́lé atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ábagɛɛ́ mendɛ kə́ə́ŋne áyə̄l e ḿme mbéb měn, ábagé-ʼɛ áyə̄le mbéb ḿ bad. 4 Modmod mwěn eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ábɛ yə̌l edúbé é prisɛ ambáámbáa. Dyǒb dɔ́ɔ ápwɛdeʼ mod âbɛ́ prisɛ, melemlem ngáne âmpwɛdté Arɔnɛ.

5 Melemlem nɛ̂ dɔ́-ʼaá Krǐstəə mwěn énkênchə́gédté yə̌l âbɛ́ prisɛ ambáámbáa. Dyǒb dɔ́ɔ dêmpwɛd mɔ́. Dyǒb dénlāā mɔ́ aá,

“Edíi awem Mwǎn.

Chii ndíi Sóó.”

6 Nɛ̂ ádé á kálag e Dyǒb hǒm démpēe bán Dyǒb dénlāā mɔ́ aá

“Wɛɛ́bɛ̄ prisɛ abɛ ne abɛ́,

nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ.”

7 Áde Yesuɛ ábédé á nkǒŋsé, akánnéʼáá, áchāā Dyǒb, áchyɛɛ́ʼ awɛ́ á ngíne, mésɔd mébīdēʼ mɔ́ á mǐd. Akánnéʼáá wɛ́ɛ mod awě ahɛle ásōŋ aloŋgé ádē. Dyǒb dénwōg mɔ́ mekáne áyə̄le anwóŋ mbwɔ́g ń Dyǒb áte. 8 Kénɛ́ɛ ábédé Mwǎn a Dyǒb, an'yə́gé âwógɛn Dyǒb mbwiined ne metake ḿme ânkudté. 9 Dyǒb dêmbɛ̌l ankwognéd abɛ́-ʼɛ prisɛ ambáámbáa awě akwǒgnédé, âbɛl bad ábe béwógne mɔ́ békud eʼsoósoŋ ábe éʼdé á ngíndé ne á ngíndé. 10 Dyǒb dêmbané mɔ́ á atii aá mɔ́ adé prisɛ ambáámbáa nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ.

Elébé âbɛl mod eétɛdté adúbe

11 Nwóó mam híin âhɔ́b tə̂ŋgɛne ádɛ́n atɔ́n. Élɛ́nlé mɛ áte ngáne mɛ́bɛnlé boŋ nyêsóŋtɛ́n mɔ́, áyə̄le nɛ́n nyéewámsánné dyam asôŋtɛn. 12 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le nɛ́n nyêntə́ŋgɛ́n bad abɛ́ bɔɔb ábe béyə́gteʼ bad bémpēe. Boŋ nyêdíi nyêhɛdnad ámpē bán mod áyə́ged nyé mam ḿme nyêmmadté abíi tə̂ŋgɛne nkalaŋ ń Dyǒb. Nyêdíi nyêdé nɛ́ɛ bǎn bé nkə́ə́l ábe béhɛdnad abíi saké ndyééd. 13 Kénzɛ́ɛ́ awě adíi amwáaʼ abíi, ádíi nɛ́ɛ nkə́ə́l. Eébīīʼɛ́ mboŋ ne mbéb. 14 Ndyééd pɛn edíi áyə̄le bad ábe bémáá akwog. Mod ambáá adíi mod awě ayə́gké, awě amɛ̌ntɛ́né-ʼɛ mboŋ ne mbéb âbíi.

6

1 Né-ɔɔ́ dékɛɛne adúbe áʼsō nɛ̂ŋgáne bad ábe bémáá dyam abíi. Deetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ détédɛɛ́ póndé ámpē âyə́ge mam ḿme bén'yə̄gēdtē syánē tə̂ŋgɛne Krǐstəə se á mbooted. Demmǎd ayə́ge, debíí-ʼɛ nɛ́n bán bad bétə́ŋgɛ́né békúné mbíd, bétɛ̄dē abɛl dé mekan mé mbéb ḿme mépɛɛneʼ kwééd. Demmǎd-tɛ abíi nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né Dyǒb adúbe, 2 béyə̄gtē bad tə̂ŋgɛne edusɛn* ne tə̂ŋgɛne abán á bad mekáá á nló. Debíí-ʼɛ nɛ́n bán bétə́ŋgɛ́né bad ayə́ged tə̂ŋgɛne mpuu ne tə̂ŋgɛne mbakú e nkáásé echě ěbɛ̄ abɛ́ ne abɛ́. 3 Deétɛdté ḿmɛ́n mekan. Dékag áʼsō nzé Dyǒb ábágé etə́l.

4 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le nzé bad bétɛ́dté ádab adúbe, mod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ápɛ̄ɛ̄n bɔ́ ámbīd ámpē, bétɛ̄dē ḿmab mbéb bétimɛn Dyǒb. Nhɔ́be bad ábe bênkǔd eʼnyínɛn bé ekíde, béwóglɛ́n nnam ń Dyǒb, békūd-tɛ Edəə́dəŋ éche Ésáá nɛ́ɛ bad bémpēe. 5 Béwóglɛ́né eʼboŋ bé eyale é Dyǒb, bényín-nɛ ngíne echě ěbɛ̄ á póndé eche Dyǒb dɛ́kamlɛ́nné. 6 Nzé ábê bad bémáá-ʼɛ ḿmê mekan anyín boŋ bétíme bétɛ́dté ádab adúbe, mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ápɛ̄ɛ̄n bɔ́ ámbīd ámpē âtɛde mbéb âhíd Dyǒb. Abáŋ áde bébáaʼɛ́ Mwǎn a Dyǒb áyə̄l, ébɛlé ébɛ́ byánán bébommeʼ mɔ́ á awɔg ámpē, békwāgtē-ʼɛ mɔ́ áʼsō éʼ bad bémpēe. 7 Ndɔɔb eche mbúú éyɔ́gké achóoted boŋ mendíb mésɔ́l ásē, ebɛle bwěm éʼkwog bwâm. Ábê bwěm éʼbɛlé éʼwōŋgān bad ábe béwéné bɔ́. Nê álûmte bán Dyǒb ánamteʼ ene ndɔɔb. 8 Boŋ nzé ene ndɔɔb ekwogteʼ mekɔ̂d ne eʼsum bé mbéb bémpēe, né eésaá dyam de abɛlɛn. Né kə́ə́ŋ ne á asóg bɛ́hyāād-tɛ chɔ́.

9 A-baányaŋ, kénɛ́ɛ ńlâŋgɛɛ́ nyé nɛ́n, ndúbpé nɛ́n mɛɛ́ nyêbɛleʼ mekan nyaa eche nyɛ́kudté mekan mé bwâm mé eʼsoósoŋ. 10 Dyǒb ábɛleʼ ḿmē mekan nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Eéchatánné nsɔ́n ké nhɔ́g ḿme mod ábɛ́lé, éechatán-naá edəŋge éche mod álúmté mɔ́ ngáne nyédíi nyébɛnlɛɛ́ bad bé Dyǒb bémpēe. 11 Ḿmɛd nlém ńdíi nɛ́n bán nyé mod tɛ́ɛ́ nyébɛ̂ nyéwôŋ ene kə́n kə́ə́ŋ ne á asóg âbɛl boŋ nyékudeʼ chǒm ésyə̄ə̄l éche nyésúmé nlém áyə̄l bán Dyǒb dɛ́bɛ nyé. 12 Séēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ bán nyébɛ̂ bad ábe béehɛdé chǒmchǒm abɛl. Boŋ sêhɛdeʼ bán nyébɛ̂ bad ábe béhídeʼ mekuu ḿme bad ábe béwɛsan áyə̄le bédúbpé Dyǒb. Échê ndín é bad ékǔd chǒm ésyə̄ə̄l éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ bɔ́.

Dyam áde Dyǒb áhɔ́bé déehidtɛ́ɛ́ ásē

13 Seʼ bɔɔ́d áde Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛlé Abrahamɛ dyam, ammwɛ́ melɛ̌ aá mɔ́tə̄ŋgɛ̄nē áde akag alóned. Áde dǐn děn dɔ́ɔ ámmwɛ̄ɛ̄nnē melɛ̌ áyə̄le nɛ́n modmod eebédɛɛ́ awě atómé mɔ́ awě áhɛ́léʼáá-sɛ amwɛ́ melɛ̌ áwe dǐn. 14 Anhɔ́b aá,

“Nhɔ́bé nɛ́n mɛɛ́, ntə́ŋgɛ́né we anamed,

mɛ̌bɛ̌l-lɛ ḿmōŋ mbyaa ḿbūū áte bwâmbwam.”

15 Abrahamɛ anwɛsɛ́n ásūm-mɛ nlém, né-ɔɔ́ ankǔd chǒm éche Dyǒb dêmbɛɛ́nné mɔ́ akag. 16 Nzé mod amwâg melɛ̌ abɛnlad dǐn áde mod awě atómé mɔ́. Mpentɛn ké ńhéé-ʼɛ ḿmě bad béwóoʼɛ́, melɛ̌ mɔ́ɔ méyânleʼ. 17 Dyǒb áhɛ́déʼáá ábê bad ábe ámbɛɛ́ akag alúmed áte nɛ́n aá, mɔ́ɔhúdté dyam áde mɔ́hɔ́bé ásē. Né-ɔɔ́ amwɛ́ melɛ̌ âsógtɛn akag áde ábágé. 18 Né-ɔɔ́ Dyǒb ábágé syánē mekan mébɛ ḿmě méehəŋlán áyə̄le Dyǒb déehɛlɛ́ɛ́-sɛ ákal metóm. Abagé syánē akag, amwɛ́-ʼɛ melɛ̌. Abɛlé nɛ̂ âbɛl syánē awě dekií áwē âbɛl ákəə syánē, déwôŋ eʼwéd bé nlém, désum-mɛ nlém ne mekan ḿme áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē. 19 Ábê eʼlyə́g bé nlém éʼdíi nɛ́ɛ chǒm éche ébɛ́lé aloŋgé ádɛ̄d ásúmnédé, ákoŋnéd-tɛ. Ébê eʼlyə́g bé nlém bɔ́ɔ bɛ́kə̌ŋ boŋ detóm abad dé mmwɛ ámīn, dépɛ á abwɔ́g á hǒm áde ásáá wɛ́ɛ Dyǒb ádíí. 20 Yesuɛ mɔ́ asébpé asɔ́l áhed á nló ḿme syánē âboŋsɛn syánē eʼdii. Bɔɔb atimé prisɛ ambáámbáa awɛ̂d awě adé á ngíndé melemlem nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ.

7

Mɛlkizɛdɛgɛ abédé Prisɛ

1 Mɛlkizɛdɛgɛ abédé kə̂ŋ e dyad á Salɛm, abɛ́-ʼɛ prisɛ a Dyǒb á Ngum. Ambomɛ́n Abrahamɛ áde Abrahamɛ áhúɛʼɛ́ á bel ábe ánwūūʼɛ́ kə̂ŋ é bad, ánāmēd-tɛ Abrahamɛ. 2 Abrahamɛ-ʼɛ ábɛ mɔ́ akab á bwěm ahɔ́g átîntê mekab mé bwěm dyôm ḿme ánhūɛ̄nnē á bel. Dyam déʼsō, dǐn á Mɛlkizɛdɛgɛ á ehɔ́b é Hibru ádíi bán, “Kə̂ŋ eche ebɛle mam ḿme ńtə́ŋgɛ́né.” Atɔ́n áde álóntɛ́né mébɛ ádíi bán “Kə̂ŋ e Salɛm,” awě adé “Kə̂ŋ e nsaŋ.” 3 Éetenledɛɛ́ hǒmhǒm nɛ́n bán Mɛlkizɛdɛgɛ anwóŋ sáá, kéʼɛ mbyaa. Béetele-ʼáa ngáne béchyáá mɔ́, kéʼɛ ngáne áwédé. Adíi prisɛ á ngíndé ne á ngíndé melemlem nɛ́ɛ Mwǎn a Moonyoŋ ádíí Prisɛ á ngíndé ne á ngíndé.

4 Nyénɔne-ɔɔ́ nyaa e ndəle e mod echě Mɛlkizɛdɛgɛ ábédé. Abrahamɛ, sáá ambáá awɛ̂d, ambɛ̌ mɔ́ akab ahɔ́g átîntê e mekab mé bwěm dyôm ḿme ánhūɛ̄nnē á bel. 5 Mbéndé e Mosɛɛ ebagé kunze nɛ́n bán bad bé mbyaa ḿme Levi ábe bédé beprisɛ békobeʼ akab á bwěm ahɔ́g átîntê e mekab dyôm tɛ́ɛ́, wɛ́ɛ ábāb bad bé Israɛl, kénɛ́ɛ émbɛ̄ɛ̄ bán bɔ́mpē bébédɛ́ɛ mbyaa ḿme Abrahamɛ. 6 Mɛlkizɛdɛgɛ enkêmbídté á mbyaa ḿme Levi, boŋ kénɛ̂ ankǒb akab á bwěm ahɔ́g átîntê e mekab dyôm wɛ́ɛ Abrahamɛ. Annaméd-tɛ Abrahamɛ, Abrahamɛ awě Dyǒb dêmmadté akag abɛ. 7 Ébyɛ́ɛ́né nɛ́n bán mod awě anamteʼ mod atómé mod awě ánámté. 8 Bɔɔb-pɔɔ́, prisɛ éche ébídé á mbyaa ḿme Levi ábe békobeʼ akab ahɔ́g átîntê e mekab mé bwěm dyôm, bésyə̄ə̄l bédíi baányoŋ ábe béwâg. Boŋ Mɛlkizɛdɛgɛ awě ankǒb akab ahɔ́g átîntê e mekab dyôm, adíi mod awě eewéde, ngáne kálag e Dyǒb élûmtɛɛ́. 9 Dehɛle dehɔ́b bán Levi awě akobéʼáá mekab wɛ́ɛ bad mwěn ámpē abagé akab wɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ mbwiined ne sáá ambáá Abrahamɛ. 10 Dehɛle dehɔ́b nɛ̂ áyə̄le nɛ́n, áde Mɛlkizɛdɛgɛ ákíí Abrahamɛ abomɛn, né béēchyāāʼɛ́ Levi.

11 Dyǒb dêmbɛ̌ bad bé Israɛl éche mbéndé á póndé echě bad bé túmbé e Levi bébédé beprisɛ á aloŋ á Israɛl. Nzé nsɔ́n ḿme ábê beprisɛ bébɛ́léʼáá ménkwognéd âbɛl bad békobned áʼsō éʼ Dyǒb, né nzɔm enkêmbáá echě prisɛ ampée ábídɛɛ́ nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ awě eebíde á mbyaa ḿme Arɔnɛ.* 12 Nzé mpwɛdtéd mé beprisɛ ńhə́ŋlɛ́né túmbé, né mbéndé chɔ́mpē etə́ŋgɛ́né ahəŋlɛn. 13 Mod awě ńhɔ́bɛɛ́ ḿmɛ́n mekan áyə̄l, ambíd á túmbé empée. Modmod eébīdē-ʼaá awe túmbé mbêd awě abɛlé nsɔ́n ḿme prisɛ. 14 Ébyɛ́ɛ́né bwâm nɛ́n bán Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d ambíd á túmbé e Juda. Mosɛɛ enkêntúbpé dǐn nɛ́n aá beprisɛ bɛ́bīd á túmbé e Juda.

Yesuɛ adíi nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ

15 Dyam ádě déhɔ́bé tə̂ŋgɛne ahəŋlɛn á mbéndé ábúdé anyînned ne abíd áde prisɛ ampée ábídé nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ. 16 Saké mbéndé é baányoŋ chɔ́ɔ émbɛ̌l boŋ abɛ́ prisɛ. Boŋ adé prisɛ áyə̄le awóó ngíne âbɛ́ á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. 17 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Edíi prisɛ á ngíndé ne á ngíndé,

melemlem nɛ́ɛ Mɛlkizɛdɛgɛ.”

18 Nzé denɔné pɛd pɔ́g, Dyǒb ásídté mbéndé éʼ bɔɔ́d á nkəg, áyə̄le énkênwúúʼɛ́ áte, énkênkwógnéd-taá. 19 Debíí nɛ́n bán mbéndé eébɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ chǒmchǒm ébɛ́ ngáne étə́ŋgɛ́né abɛ́. Nzé denɔné-ʼɛ pɛd eníníí, chǒm é bwâm épédé échě ékə́ə́ boŋ dewóŋ eʼlyə́g bé nlém. Chɔ́-ʼaá épɛɛne syánē bɛnbɛn ne Dyǒb.

20 Dyam démpēe áde débíí ádíi nɛ́n, Dyǒb démwɛ̄ melɛ̌ aá Krǐstəə ǎbɛ̄ prisɛ abɛ́ ne abɛ́. Boŋ áde bêmpwɛdté beprisɛ bémpēe, Dyǒb dénkêmmwáá melɛ̌ ké nhɔ́g. 21 Boŋ áde Dyǒb ápwɛ́dé Yesuɛ prisɛ, anhɔ́b aá,

“Sáŋgwɛ́ɛ́ amwédé melɛ̌,

éehúd-taá ḿmê melɛ̌ ásē,

aá,

‘Edíi prisɛ á ngíndé ne á ngíndé.’ ”

22 Ḿmê melɛ̌ mélûmte nɛ́n bán Yesuɛ mɔ́ adé eʼchemléd ábě éʼlûmte syánē nɛ́n bán melɛ̌ ḿme Dyǒb ámwédé méehidtɛ́ɛ́ ásē. 23 Beprisɛ béʼ bɔɔ́d bêmbuú áte áyə̄le nɛ́n kwééd ebɛléʼáá béehɛleʼaá nsɔ́n akɛɛn áʼsō. 24 Boŋ ngáne Yesuɛ ádíí á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́, ǎbɛ̄ prisɛ á ngíndé ne á ngíndé. 25 Né-ɔɔ́, Yesuɛ akwǒgnédé âsoŋ aloŋgé á bad ábe bépag wɛ́ɛ Dyǒb áwe mbíd. Akwǒgnédé âsoŋ bɔ́ ne asoŋ ásyə̄ə̄l áyə̄le nɛ́n, adé á aloŋgé póndé ésyə̄ə̄l âkânned bɔ́.

26 Éhɛ́dnádtáá nɛ́n bán déwôŋ ene ndín e prisɛ ambáámbáa awě asáá, mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄ sɛ ahɔ́b mɔ́ awusé ké hɔ́g áyə̄l, eewóoʼɛ́ atɔ́n á mbinde ké hɔ́g á yə̌l, awě apágnédé bad bé mbéb áyə̄l, bébānē-ʼɛ mɔ́ ámīn e atii dé nkamlɛn ámbáá. 27 Eesaá nɛ́ɛ beprisɛ ábíníí ábe bétə́ŋgɛ́né bébage mendɛ epun-tɛ́. Ábê beprisɛ bésébpe mendɛ abɛ áyə̄le ḿmab mbéb, boŋ bébagé mendɛ áyə̄le mbéb ḿ bad bémpēe. Boŋ Yesuɛ ambɛ yə̌l nɛ́ɛ mendɛ áyə̄le mbéb ḿ bad. Ambɛ̌l-lɛ nɛ̂ ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. 28 Mbéndé epwɛde baányoŋ âbɛ́ beprisɛ bémbáámbáa. Baányoŋ bébɛleʼ mewusé. Boŋ Dyǒb dêmpwɛ̌d awe Mwǎn ne melɛ̌ áde ámáá mbéndé abɛ. Abɛlé-ʼɛ ane Mwǎn akǒbnédé á ngíndé ne á ngíndé.

8

Yesuɛ mɔ́ adé syánē prisɛ
ambáámbáa a melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē

1 Atɔ́n áde sékooʼɛ́ ahɔ́b ádíi nɛ́n; dewóó ene ndín e prisɛ ambáámbáa awě adyɛɛ́ é ekáá émbáá é atii dé nkamlɛn á Dyǒb á Ngum ámīn. 2 Abɛnleʼ Dyǒb wɛ́ɛ bwěm ábě éʼsáá éʼdíí á hǒm áde ákóó ebem é Dyǒb abɛ́. Sáŋ Dyǒbɛ mwěn mɔ́ɔ alóó échê ebem, saké baányoŋ.

3 Bépwɛde prisɛ ambáámbáa tɛ́ɛ́ âbɛ Dyǒb ndɛ ne mendɛ mé elém. Né-ɔɔ́, anɛ́n prisɛ ambáámbáa mɔ́mpē atə́ŋgɛ́né chǒm awóŋ éche ábɛɛ́ Dyǒb. 4 Bɔɔb-pɔɔ́, nzé émbɛ̄ nɛ́n bán ambɛ́ á nkǒŋsé, né éebáá prisɛ ne abɛ́ děn, áyə̄le nɛ́n beprisɛ bédé ábe bébage Dyǒb mendɛ ngáne mbéndé éhɛdɛɛ́. 5 Nsɔ́n ḿme ábê beprisɛ bébɛlɛɛ́ ńdíi nɛ́ɛ eʼchemléd ne ediídiŋgɛ éʼ mekan ḿme médé ádyōb. Debíí nɛ̂ áyə̄le nɛ́n, áde Mosɛɛ áhɔ́bé aá mɔ́lōoʼ ebem é Dyǒb, Dyǒb dénsīm mɔ́ etúu áte aá, “Nyín nɛ́n wɛ́ɛ mɔ́lōō chǒm ésyə̄ə̄l á yə̌l e échê ebem nyaa e nlóŋtéd eche ńlúmté wɛ á mbɔɔd mǐn.” 6 Boŋ bɔɔb, nsɔ́n ḿme prisɛ ḿme bébágé Yesuɛ ńtómé nsɔ́n ḿme ábê beprisɛ béʼ bɔɔ́d. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ nchemtɛn ḿme Yesuɛ ápɛ́ɛ́né átîntê e Dyǒb ne ábē bad, ńtómé nchemtɛn méʼsō ḿme bêmpɛɛ́nné, áyə̄le nɛ́n, Dyǒb ábágé bad akag aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ bɔ́ bwěm éʼ bwâm.

7 Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán melɛ̌ méʼsō mênkwognéd âbɛl bad békobned áʼsō éʼ Dyǒb, melɛ̌ mémpēe méehɛdnad-taá. 8 Boŋ Dyǒb dénnyīn awusé ne ábē bad, anhɔ́b-pɛ aá,

“Mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ nhɔ́beʼ nɛ́n mɛɛ́ eʼpun éʼ bǐn éʼhúɛ

áde mɛ́mwɛ̄ɛ̄ melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē

ne bad bé Israɛl

ne bad bé Juda.

9 Ḿmê melɛ̌ méebáá nɛ́ɛ melɛ̌

ḿme mémwɛ̄ɛ̄

ne ábāb betaa

áde ńchə́ŋgé bɔ́ á ekáá

boŋ mbídɛ́n bɔ́ á aloŋ á Egipto.

Bénkênhídté ḿmê melɛ̌.

Né-ɔɔ́, menhúd bɔ́ dǐd áyə̄l.

10 Dyǒb áhɔ́bé ámpē aá,

Mɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ mɛ-ɛɛ́ nhɔ́beʼ.

Bɔɔb-pɔɔ́ melɛ̌ ḿme mɛ́mwɛ̄ɛ̄ ne bad bé Israɛl

á póndé echě ehúɛʼ áʼsō médíi nɛ́n:

Mǎbɛ̌l bébíí échêm mbéndé,

béwóŋ-ʼɛ nlém âhíd chɔ́.

Mɛ̌bɛ̄ ádab Dyǒb,

bɔ́-ʼɛ bɛ́bē ábêm bad.

11 Bɔ́ modmod éeyə́gédté waáb,

modmod éeláá-ʼaá mwǎnyaŋ nɛ́n aá ábíi Dyǒb,

áyə̄le bɔ́ moosyəə́l bɛ́bīī mɛ,

bootya bésad, kə́ə́ŋ ne bémbáá.

12 Mɛɛ́lagsɛ́n ḿmab mbéb,

méekamtɛ́n-naá ḿmāb mewusé.”

13 Ahɔ́b áde Dyǒb áhɔ́bɛɛ́ tə̂ŋgɛne melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē, álûmteʼ nɛ́n bán abɛlé melɛ̌ mé nchun ńtómé póndé. Chǒm kéhéé éche étóme póndé, éche échune-ʼɛ, mwǎmpīn ḿ póndé éebáá ámpē ne abɛ́ děn.

9

Abɛle á Dyǒb dé ekob é yə̌l
ne abɛle á Dyǒb dé Edəə́dəŋ

1 Bɔɔb-pɔɔ́, kə́ə́ŋ ne melɛ̌ méʼsō ménwōŋ mbéndé éche béhídéʼáá âbɛle Dyǒb, bénwōŋ-gɛ abwɔ́g á hǒm á nkǒŋsé wɛ́ɛ bébɛ́nléʼáá Dyǒb. 2 Bénlōŋ ebem éche énwōŋ toŋ ébɛ. Toŋ echě embɛ́ áʼsō béchə́géʼáá chɔ́ bán Hǒm áde Ásáá. Atii dé etrúkáŋ ábédé áwēd-te, tébelɛ abɛ́, ne ewɛle éche bébágé Dyǒb mendɛ. 3 Abad démbɛ̄ áde ákábé toŋ eʼsó ne toŋ embíd áte. Ene toŋ eche ebédé ámbīd e abad béchə́géʼáá chɔ́ bán Hǒm áde Átómtɛ́né Asáŋ. 4 Á toŋ-tê wɛ̂, menyán ḿme bébɛ́nlé gôl ḿme béhyáŋtéʼáá eʼtwɛ́ ámīn âbɛ Dyǒb edúbé mébédé áhed. Ntyə́g ḿme béchə́géʼáá bán ntyə́g mé melɛ̌ mɔ́mpē ḿbédé áhed. Ḿmê ntyə́g bénkūtɛ̄n mɔ́ pɛd ésyə̄ə̄l ne gôl. Á ntyə́g-te wɛ̂, apom á gôl áde ábédé mána áte abédé áwēd-te. Ntóŋ ḿme Arɔnɛ ḿme ménkə̄g byaá, ḿbédé áwēd-te. Eʼpɛd éʼ meláá éʼbɛ ábe bêntenlé mbéndé áyə̄l bɔ́mpē éʼbédé áwēd-te. 5 Á ntyə́g mǐn wɛ̂, bwěm éʼbédé éʼbɛ, ábe bébɛ́lé á nwágɛ́n ń ángɛl, ábe éʼlúmtéʼáá ehúmé é Dyǒb. Mepab ḿme ábê bwěm ménkūtɛ̄n ebɛ́d é ntyə́g wɛ́ɛ ábédé hǒm dé alagsɛn dé mbéb. Boŋ ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l deéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ dékoŋ bɔ́ ahɔ́b bɔɔb.

6 Bémááʼáá chǒm ésyə̄ə̄l anabe boŋ, beprisɛ bésɔ́le á toŋ éʼsō epun-tɛ́ bébɛléʼ ḿmab nsɔ́n. 7 Boŋ prisɛ Ambáámbáa mwěmpɛn mɔ́ɔ asɔ́le á toŋ echě edé áte. Asɔ́le áhed mwɛ̌-tɛ́ ngen pɔ́g. Eesɔ́lɛ́ɛ́ mbêd áde éewanlɛɛ́ mekií mé nyam âbɛ Dyǒb mendɛ áyə̄l e mbéb ḿmē ne ḿ bad bémpēe, ḿme bébɛlé ésebán bébíí bán bébɛ́lé mbéb. 8 Edəə́dəŋ éche Ésáá ébɛle ḿmɛ́n mam âlúmed syánē áte nɛ́n aá, abɛnled áde dédíi débɛnladté ebem é nkǒŋsé, ábɛ́lé nzii eésaá syánē âpɛ á Ebem éche Ésáá wɛ́ɛ Dyǒb ádíí. 9 Échê ebem élûmte mekan ḿme mébɛnlad chii. Élûmte syánē nɛ́n bán ndɛ ne mendɛ mé nyam ḿme bad bébágéʼáá Dyǒb, méehɛlɛ́ɛ́-sɛ mébɛl nlém ḿme mod awě abage mendɛ se ńkɛ́lé á abum. 10 Ḿmɛ́n mbɛltéd ńsyə̄ə̄l ńnɔneʼ dásɔ̄ adyɛ́ á ndyééd, amwɛ́ á mǐm ne nyaa é mekan émpēe híin échě bad bébɛ́léʼáá âsáad yə̌l. Ḿmê mbɛltéd ńdíi mbéndé e ekob é yə̌l ngɛ̂n, éche émaá á póndé eche Dyǒb dɛ́nabɛ́ɛ́ mam mésyə̄ə̄l.

Mekií ḿme Yesuɛ mɔ́ɔ médé ndɛ echě esáá

11 Krǐstəə amaá apɛ. Mɔ́ɔ adé Prisɛ Ambáámbáa a mekan mé bwâm ḿme mémáá apɛ. Abɛle ḿme nsɔ́n á ebem éche étómé ebem é nkǒŋsé, élón-nɛ mbom tómaa ebem é nkǒŋsé. Saké baányoŋ bélóó échê ebem. Éesaá ebem éche édé á nkǒŋsé. 12 Áde Yesuɛ ásɔ́lé á ebem-tê wɛ̂, ansɔ́l ádê Hǒm áde Átómtɛ́né Asáŋ ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. Saké mekií mé mbód ne mé nyag ânkɛɛ́nné áwēd-te âbɛ mendɛ. Boŋ ḿmē mekií měn mɔ́ɔ ántēdtē. Ambɛnléd mɔ́ âkɔde syánē á mbéb-te âbɛl débɛ̂ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé. 13 Ngen eʼsó, bétédéʼáá mekií mé mbód ne mé nyag, bétéd-tɛ mbúmbú é etum é nyag éche béhyáŋté, bémwagtáád bad á yə̌l ábe béesáa áʼsō éʼ Dyǒb, âbɛl bésâŋ. 14 Nzé édé nɛ́n bán mekií mé nyam méhɛle méwôŋ ngíne âbɛl bad bésáŋ, né élûmte nɛ́n bán mekií ḿme Krǐstəə méwóó ngíne bwâmbwam, eche ehɛle esáád bad. Abagé eche yə̌l eche eewóo mbéb ké nhɔ́g nɛ́ɛ mendɛ, âkɔde syánē moosyəə́l. Ambɛl nɛ́n á ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá éche édé á ngíndé ne á ngíndé. Ḿmē mekií mɔ́ɔ mésâŋte syánē nlém á abum âbɛl nɛ́n deébɛ̄lē mekan mé mbéb ḿme mɛ́piinéd syánē kwééd. Boŋ pɛn detə́ŋgɛ́né Dyǒb dé aloŋgé abɛle.

15 Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ Krǐstəə abɛ́ mod atîntê a melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē âbɛl nɛ́n bad ábe Dyǒb ápwédé békud nnam ḿme mɛ́bɛ̄ abɛ́ ne abɛ́. Ḿmê nnam mɔ́ɔ Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábe bad. Kwééd echě Krǐstəə áwédé chɔ́ ekəə́ boŋ nɛ́n ábɛnlad. Eche kwééd ekɔ̌dté bad ásē e mbéb ḿme bêmbɛnlé áde melɛ̌ mé nchun médíi mékámlánnáá bɔ́. 16 Bɔɔb-pɔɔ́, melɛ̌ médíi nɛ́ɛ nlyə́ge. Póndé ké ehéé áde mod alyə́gkɛɛ́, étə́ŋgɛ́né alúmed nɛ́n bán mod awě abɛle ḿmê nlyə́ge amaá awɛ́ boŋ béhīdē chǒm éche ályə́gké. 17 Nɛ́n ádé áyə̄le nɛ́n, á póndé echě mod áwédé dɔ́ɔ ḿme nlyə́ge ḿbágkē ngíne. Méēbāgkē ngíne á póndé eche mod awe abɛlé ḿmê nlyə́ge ádíí adé á aloŋgé. 18 Nɛ̂ dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ ké melɛ̌ méʼsō ḿme Dyǒb démmwɛ̄ɛ̄ ne baányoŋ ménkênwóŋ ngíne ésebán mekií mésyɔgke. 19 Seʼ bɔɔ́d, Mosɛɛ anláá bad mbéndé ésyə̄ə̄l éche Dyǒb dénhɔ̄bpē aá bad béhîd. Áde ámáá bɔ́ aláa, antéd mekií mé nyag ne mé mbód, ákumtɛ́n ne mendíb. Ambɛnléd ngɛn e bwɛl éʼ hísɔb ne nyoŋ é mbód éche éyəgeʼ, ámwagtéd ḿmê mekií á kálag eche mbéndé ébédé áte, ámwagtéd-tɛ bad á yə̌l. 20 Áde ámáá ḿmê mekií amwagted, anhɔ́b aá, “Ḿmɛ́n mekií mɔ́ɔ̄ mélûmteʼ nɛ́n bán melɛ̌ mé Dyǒb méehəŋlánné.” 21 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Mosɛɛ âmmwagtédté ḿmê mekií ámīn e ebem é mendɛ, ne ámīn e bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe bébɛ́nládtáá âbɛ mendɛ. 22 Á mbále, émbɛ̄ nɛ́n bán á mbéndé, chǒm ké éhéé éche bémwágtédé mekií áyə̄l chɔ́ɔ bad bétédéʼáá bán ésáá. Mbéb-pɛ méewóoʼɛ́ alagsɛn ésebán mekií mésyɔ́gké.

Krǐstəə eche yə̌l echě ábágé
nɛ́ɛ ndɛ chɔ́ɔ ehúdé mbéb

23 Né-ɔɔ́, nɛ́n dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ebem é nkǒŋsé né bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé áwēd-te bésāŋtē bɔ́ ne mekií mé eʼlém. Ábê bwěm éʼsyə̄ə̄l éʼbédɛ́ɛ nwágɛn mé mekan ḿme médé ámīn ḿme mékóŋté abɛ́. Boŋ ábê bwěm ábe éʼdé ámīn, béntə̄ŋgɛ̄n nɛ́ɛ bésâŋtɛɛ́ bɔ́ ne mekií ḿme métómé mekií mé eʼlém. 24 Krǐstəə enkênsɔ́nlé Hǒm áde Ásáá áde baányoŋ bɔ́bɔ́ bébɛ́lé, áde ádé á nwágɛ́n á hǒm áde ákóŋté abɛ́. Ádyōb děn dɔ́ɔ ânkɛɛ́ asɔ́l. Ankɛ̌-ʼɛ áwed nɛ̂ŋgáne mod awě ahɔ́bpeʼ syánē wɛ́ɛ Dyǒb. 25 Enkênkaá-ʼaá áwed âbɛ yə̌l nɛ́ɛ mendɛ ngen ne ngen. Enkênkáa nɛ̂ŋgáne prisɛ ambáámbáa ákagké mwɛ̌ tɛ́ɛ́ á Hǒm áde Átómtɛ́né Asáŋ âbɛ mendɛ mé mekií mé elém. 26 Nzé nɛ́ɛ émbɛ̄ɛ̄, né Krǐstəə antə́ŋgɛ́n nɛ́ɛ átagɛɛ́ ngen ne ngen taasɛ nkǒŋsé ḿbootad. Boŋ chɔ́-ʼɛ énkêmbáá nɛ̂. Krǐstəə ampɛ̌ ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l bɔɔb áde nkǒŋsé ńkagké apɛ á asóg. Ambɛ̌ eche yə̌l nɛ̂ŋgáne mendɛ âhúd mbéb ḿ baásyə̄ə̄l. 27 Nɛ̂ dɔ́ɔ moonyoŋ asyəə́l átə́ŋgɛ́né awɛ́ ngen pɔ́g, boŋ ámbīd e póndé ákud nkáásé ń Dyǒb. 28 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ Krǐstəə ábágé eche yə̌l ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l âhúd mbéb ḿ bad híin. Ǎpɛ̌-ʼɛ ngen éche élóntɛ́né ébɛ, saké âhúd mbéb ḿ bad, boŋ ǎpɛ̌ âsoŋ aloŋgé á bad ábe bésine mɔ́.

10

Krǐstəə ábágé eche yə̌l
ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l

1 Mbéndé éche Dyǒb dêmbɛɛ́ bad bé Israɛl ébédɛ́ɛ ngɛ̂n nɛ̂ŋgáne nwágɛ́n mé mekan mé bwâm ḿme méhúɛʼ áʼsō. Échê mbéndé éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ékoŋ syánē alúmed ngáne ḿmê mekan mɛ́bɛ̄ɛ̄. Beprisɛ bébageʼ Dyǒb mendɛ abɛ ne abɛ, mwɛ̌ ne mwɛ̌-tɛ́. Chán-nɔ̄ échê ndín é mbéndé éche bébagɛɛ́ échê ndín e mendɛ éhɛle ébɛ̄l bad ábe bédé bɛnbɛn ne Dyǒb bésáŋ? Éehɛlɛ́ɛ́. 2 Nzé émbɛ̄ nɛ́n bán béhɛ́léʼáá, né bénkênsógké Dyǒb mendɛ abɛ-yɛ? Né bénsōg áyə̄le nɛ́n né bad ábe bébage Dyǒb mendɛ bésááʼáá ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l, né béetageʼaá-ʼɛ áte bán bébɛ́lé mbéb. 3 Boŋ ḿmê mendɛ měn-ɛɛ́ métímé mékamtan bad mwɛ̌ ne mwɛ̌ tɛ́ɛ́ nɛ́n bán bébɛ́lé mbéb, 4 áyə̄le nɛ́n mekií mé nyag ne mé mbód méehɛlɛ́ɛ́ sɛ méhúd mbéb ḿ bad mbêd.

5 Nɛ́n dɔ́-ʼaá dênkə̌ŋ boŋ áde Krǐstəə ápédé á nkǒŋsé-te aláá Dyǒb aá,

“Saké mendɛ ne ndɛ éhɛdɛɛ́.

Ebǒŋsɛ́né mɛ yə̌l e moonyoŋ echě mɛ́bɛɛ́ wɛ nɛ́ɛ mendɛ.

6 Eʼlém ábe béhyáŋté á menyán,

mendɛ-ʼɛ ámpē ḿme bad bébagɛɛ́ wɛ âhúd mbéb ḿ bad,

béēwōgtɛ̄ɛ̄ wɛ menyiŋge.

7 Dɔ́-ʼaá ńhɔ́bɛɛ́ mɛɛ́,

‘Mɛ nɛ́n A-Sáŋ,

mbǒŋsɛ́né âbɛl ngáne éhɛdɛɛ́

melemlem ngáne éténlédé áyə̄l echêm á kálag echôŋ.’ ”

8 Ansébé ahɔ́b aá, “Saké mendɛ ne ndɛ éhɛdɛɛ́ saá-kaá eʼlém ábe béhyáŋté á menyán âhúd mbéb ḿ bad éʼwógte wɛ menyiŋge” kénɛ́ɛ édíí nɛ́n bán bad bébɛ́léʼáá ḿmɛ́n mekan ngáne mbéndé e Mosɛɛ éhɛdɛɛ́. 9 Ambɛ́ ambád aá, “Mɛ nɛ́n A-Sáŋ, mbǒŋsɛ́né âbɛl ngáne éhɛdɛɛ́.” Né-ɔɔ́, Dyǒb ásídté mendɛ méʼ bɔɔ́d á nkəg âbɛl boŋ átimed mendɛ ḿme Krǐstəə. 10 Akwɛntɛn áde Yesu Krǐstəə ákwɛ́ntɛ́né abɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ boŋ ábɛ eche yə̌l nɛ̂ŋgáne mendɛ, ábɛ́lé syánē desáá áʼsō éʼ Dyǒb ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l.

11 Nsɔ́n ḿme beprisɛ bé Israɛl ńdíi âtyéem âbɛ Dyǒb mendɛ mehɔ́g ne mehɔ́g epun tɛ́ɛ́. Ḿmɛ́n mendɛ mɔ́-ʼɛ méehɛlɛ́ɛ́ sɛ méhúd mbéb ḿ bad mbêd. 12 Boŋ Krǐstəə pɛn abagé mendɛ mehɔ́g ḿme méwóó ngíne âhúd mbéb ḿ bad ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. Ámbīd enɛ̂, andyɛɛ́ Dyǒb á ekáá émbáá. 13 Áhed-taá ádyɛ́ɛ́ âsin póndé echě Dyǒb dɛ́bɛnlé boŋ ákɔgtéd ábē bad bé ekɔyí ámīn ne mekuu. 14 Áyə̄le mendɛ mehɔ́g mwěmpɛn ḿme ábágé, abɛlé bad ábe áhúdé ḿmab mbéb bésáá nyaa eche elóné mbon.

15 Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́mpē élúmté syánē áte nɛ́n bán nɛ̂ ádé mbále. Énhɔ̄b aá,

16 “Sáŋgwɛ́ɛ́ ahɔ́bé aá

‘Ḿmɛ́n melɛ̌ mɔ́ɔ syáābɔ̄ɔ sɛ́mwɛ̄ɛ̄

á póndé echě ehúɛʼ áʼsō.

Mɛ̌bɛ̌l bébíí échêm mbéndé,

ḿbɛl-lɛ ngáne béechatɛ́nné chɔ́ mbêd.’ ”

17 Anhɔ́b ámpē aá,

“Méekamtɛ́n-naá mbéb

ne mewusé ḿmāb ámpē.”

18 Dyǒb ámáá bad mbéb alagsɛn. Mendɛ ké mehɔ́g méesaá ámpē ḿme bad bétə́ŋgɛ́né abɛ âkud alagsɛn dé mbéb.

Syánē dépɛ bɛnbɛn ne Dyǒb

19 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ dewóó kunze âsɔ́l ádê abwɔ́g á Hǒm áde Átómtɛ́né Asáŋ. 20 Yesuɛ adǐbnédé syánē nzii e ekɔ́ɔ́lé echě epɛɛneʼ aloŋgé abɛ áde ábágé eche yə̌l. Eche yə̌l edé nɛ̂ŋgáne abad áde dénkə̄ŋ syánē âpɛ wɛ́ɛ Dyǒb ádíí. 21 Syánē dewóó ndəle e prisɛ awě anɔneʼ bad bé Ndáb e Dyǒb. 22 Né-ɔɔ́, syánē désíde bɛnbɛn ne Dyǒb ne nlém nhɔ́g, désum-mɛ nlém ńsyə̄ə̄l áwē. Nɛ́n ádé áyə̄le mekií ḿme Yesuɛ ásyɔ́gé á awɔg, mébɛ́lé nlém ńkɛ́nlé syánē á abum, awǒbpé-ʼɛ syánē ne mendíb ḿme mésáá áte. 23 Déwêd adúbe áde dédúbpé achə̂ŋned, désum-mɛ nlém áhed, áyə̄le dedúbpé nɛ́n bán Dyǒb áde ábɛle dyam áde áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l, éche ehɔ́b éēhūnɛ̄ɛ̄ á ndɔɔb. 24 Dénɔn ngáne déhɛle dewéd nhɔ́g ne aníníí nlém á abum, âbɛl dédəən débɛle-ʼɛ mekan mé bwâm. 25 Deebág bán deébōmɛ̄ɛ̄ póndé ésyə̄ə̄l ngáne doŋge á bad bébɛlɛɛ́. Boŋ pɛn débɛ̂ déwédeʼ nhɔ́g ne aníníí nlém á abum, taŋge bɔɔb áde nyényínɛɛ́ bán Epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́ édé bɛnbɛn.

26 Nzé dedíi dekooʼ mekan mé mbéb abɛl áde démáá mbále abíi, né mendɛ ké mehɔ́g méesaá ámpē ḿme mɛ́hūd ḿmê mbéb. 27 Boŋ nzé mod adíi akooʼ mbéb abɛl, né mbwɔ́g mɔ́ɔ mɛ́bɛ̄ mɔ́ áte nɛ́n aá Dyǒb dɛ́kwid mɔ́ nkáá é Epun é Nkáásé. Bɛ́hyāād mɔ́ á ebonde é muú é ngíne échě éhyāād bad ábe bétə̂ŋgan Dyǒb. 28 Kénzɛ́ɛ́ awě eehídéʼ mbéndé eche Mosɛɛ, boŋ bad bébɛ kéʼɛ béláán bébíd mbóŋ nɛ́n bán eehídɛ́ɛ́ mbéndé, bébɛlé béwúú mɔ́, béēwōgɛ̄ɛ̄-ʼɛ mɔ́ ngɔl. 29 Nzé mod-tɛ eetéde Mwǎn a Dyǒb nɛ́ɛ dyam, eetéde mekií mé melɛ̌ mé Dyǒb ḿme mébɛ́lé boŋ asáŋ nɛ́ɛ dyam, ásyə̄ə̄-ʼɛ kə́ə́ŋne Edəə́dəŋ eche epɛɛne nsimé, né chán nkɔ́gsɛn ḿme ene ndín e mod ńhɛle ḿbɛ́? 30 Debíí mod awě anhɔ́b aá, “Mɛ́kɔ̄gsɛ̄n bad. Mɛ̌timtɛ́n bɔ́ áyə̄le mbéb ḿme bébɛ́lé.” Anhɔ́b-pɛ ámpē aá, “Sáŋgwɛ́ɛ́ ákāād ábē bad.” 31 Édé ebébtéd ne kénzɛ́ɛ́ awě ahúné á mekáá mé Dyǒb dé aloŋgé âkud nkɔ́gsɛn.

32 Boŋ nyéēchatán ngáne nyémbɛ̄ɛ̄-sɛ á mbooted áde nyékúdé eʼnyínɛn bé ekíde. Ene póndé, kénɛ́ɛ nyênkudté metake mé ngíne, nyênkaŋ nlém. 33 Póndé ebédé echě bad béwógtéʼáá nyé eʼsôn áʼsō éʼ bad, bétagté-ʼɛ nyé. Doŋge á póndé ámpē nyêbágéʼáá ne bad ábe békúdé échê ndín é metake. 34 Nyêwěnnádtáá bad ábe bémbɛ̄ á mbwɔg. Ké áde bêndummé nyé bwěm, nyêmbɛ́ nyêbɛ́ menyiŋge, áyə̄le nyêmbíí nɛ́n bán nyêwóó bwěm ábe éʼtómé nɛ̂ ábe bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́. 35 Né-ɔɔ́, nyébɛ̂ nyéwêd nlém á abum, áyə̄le nɛ́n Dyǒb ábage nyé nsábe ḿme ńchábé ámīn. 36 Nyêtə́ŋgɛ́né awɛsɛn âbɛl nɛ́n nyébɛl ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, nyékud-tɛ chǒm éche Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ nyé. 37 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Mwǎmpīn ḿ póndé,

mod awě atə́ŋgɛ́né apɛ, ǎpɛ̌,

éebébéd-taá póndé.

38 Ábêm bad ábe bébɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né

bɛ́bē á aloŋgé áyə̄le bédúbpé ábêm eʼyale.

Boŋ pɛn kénzɛ́ɛ́ awě atǐmné mbíd,

méewógɛ́nné mɔ́ menyiŋge.”

39 Syánē pɛn deésaá nyaa é bad éche étimɛ́n mbíd ébɔ́ɔ́-ʼɛ. Dedíi bad ábe bédúbpé Dyǒb, békúdé-ʼɛ eʼsoósoŋ.

11

Adúbe

1 Adúbe ádíi âwóŋ nlém wɛɛ́ mɔ́ɔ̄kǔd chǒm éche mɔ́súmé nlém áyə̄l. Âmad nɛ́n wɛɛ́ chǒm éche mɔ́ɔ̄nyīnnɛ̄ɛ̄ dǐd ékóó abɛ́. 2 Adúbe áde bad béʼ bɔɔ́d béndūbɛ̄ɛ̄ Dyǒb dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Dyǒb ábɛ́ɛ́n bɔ́ menyiŋge.

3 Adúbe dɔ́ɔ ákə́ə́ boŋ desóŋtɛ́n nɛ́n bán eyale é nsəl chɔ́ɔ Dyǒb áhə́gné nkǒŋsé. Né-ɔɔ́, bwěm ábe dényînnɛɛ́ dǐd éʼhúú ne chǒm éche déēnyīnnɛ̄ɛ̄ dǐd.

4 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Abɛlɛ ábɛ Dyǒb mendɛ mé bwâm ḿme méntōm ḿme Keenɛ âmbɛɛ́ Dyǒb. Ádê adúbe dɔ́ɔ dêmbɛ̌l boŋ Dyǒb ábɛ́ɛ́n mɔ́ menyiŋge nɛ́ɛ mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. Nɛ́n dénnyīnēd ne akob áde Dyǒb dênkobpé mendɛ ḿme Abɛlɛ. Adúbe dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ, kénɛ́ɛ ámáá awɛ́, abɛ́ álāŋgē bad mam.

5 Adúbe áde Enɔgɛ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ eenyînneʼ kwééd dǐd. Boŋ pɛn Dyǒb dênkɛɛ́n mɔ́ ámīn, bénkênnyín-naá mɔ́ ámpē. Éténlédé nɛ́n bán, byánán Dyǒb dékɛɛ́n mɔ́ ámīn, abɛléʼáá mekan ḿme méwógtéʼáá Dyǒb menyiŋge. 6 Modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ awógéd Dyǒb menyiŋge áde éedúbpɛɛ́ Dyǒb. Nɛ́n ádé áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě ahɛde apɛ bɛnbɛn ne Dyǒb, atə́ŋgɛ́né adúbe nɛ́n aá Dyǒb ádé, adúbe-ʼɛ aá Dyǒb dɛ́sābē bad ábe béhɛde mɔ́ abíi.

7 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Noa awógɛ́n Dyǒb áde Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɔ́ mam ḿme mɛ́bɛnléd áʼsō éʼ póndé. Kénɛ́ɛ édíí bán póndé eched enkênyínɛ́nné ḿmê mekan dǐd, ambɛ̌l ngáne Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɔ́. Anlóŋ bɔ̌lɛ éʼmbáámbáa. Áwēd-te dɔ́ɔ bɔ́ɔbɛ ádē abum á ndáb bénsɔ̄nlē békūd-tɛ eʼsoósoŋ áde mendíb ménlōnnē nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l boŋ chǒm ésyə̄ə̄l éhó. Abɛl áde Noa âmbɛnlé nɛ̂, dénlūmēd bán mbɛltéd ḿ bad bé nkǒŋsé ńdé mbéb. Adúbe pɛn áde Noa ánwōŋgē dêmbɛ̌l Dyǒb déntēd mɔ́ nɛ́ɛ mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né.

8 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Abrahamɛ awógɛ́n Dyǒb áde Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɔ́ aá áhide á dyad wɛ́ɛ ábédé, ákɛ hǒm démpēe á mbwɔ́g eche Dyǒb dêmboŋsɛ́nné mɔ́ abɛ. Anwógɛ́n Dyǒb ákɛ̄-ʼɛ, kénɛ́ɛ énkêmbííʼɛ́ wɛ́ɛ ákagké. 9 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ákɛ ádyɛ̄ɛ̄ á mbwɔ́g echě Dyǒb dénlāāʼɛ́ mɔ́ aá mɔ́hɔ̄bē mɔ́ɔ̄ mɔ́ɔbɛ mɔ́. Ambɛ́ áwed nɛ́ɛ nken. Aisigɛ bɔ́ Jakɔb bɔ́mpē bédyɛ́ɛ́ʼáá á eʼbem-tê. Dyǒb dénlāā bɔ́mpē melemlem ngáne ánlāāʼɛ́ Abrahamɛ. 10 Abrahamɛ adyɛɛ́ʼáá á eʼbem-tê wɛ̂ ásineʼ póndé eche ádyɛɛʼɛ́ á dyad ámbáá áde ásúmnédé, áde Dyǒb děn átíídé boŋ alóŋ-ʼɛ. 11 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Seraa abɛ́ nkog kénɛ́ɛ âmmadté kɔ̂d e achád atóm. Andúbé nɛ̂ áyə̄le andúbé aá, nzé Dyǒb áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l dyam, abɛlé alóned dɔ́. 12 Né-ɔɔ́, kénɛ́ɛ Abrahamɛ âmmadté achun bwâmbwam nyaa echě éehɛleʼaá-sɛ achyáá mwǎn, nchyáátɛ́n ńsyə̄ə̄l ménhūū ne mɔ́. Ḿmê nchyáátɛ́n mêmbuú áte nɛ̂ŋgáne betintinɛ ábe bédé ámīn, ḿbūū-ʼɛ áte nɛ̂ŋgáne nsíí ḿme ńdé á nkəg mé edíb é nkwɛ̌, ḿme béehɛlɛ́ɛ́-sɛ bétóŋ.

13 Ábê bad béʼ bɔɔ́d, bénwōŋ adúbe kə́ə́ŋne á kwééd. Kénɛ́ɛ běn bénkênkudté chǒm éche Dyǒb dénlāāʼɛ́ bɔ́ aá mɔ́hɔ̄bē mɔ́ɔ mɔ́ɔ̄bɛ bɔ́, boŋ bénnyīn ábɛ̂ bwěm nchabnede béwógɛ́n-nɛ bɔ́ menyiŋge. Bênkêmbáŋ-gaá ahɔ́b bán bédíi beken ábe béewóo hǒm áde bédyɛɛʼɛ́ á nkǒŋsé-te. 14 Bad ábe béhɔ́be échê ndín é mekan bélûmte nɛ́n bán béhɛde hǒm áde bɛ́chəgké ádāb. 15 Nzé bédíi békámtánnáá wɛ́ɛ bémbīdtē, né bênhɛ̌d nzii âtim ámbīd. 16 Boŋ bêntǐm béhɛdé dásɔ̄ mbwɔ́g éche eboó, nɛ́dē mbwɔ́g e ekombe é mǐn. Né-ɔɔ́, Dyǒb déēkwāgnɛ̄ɛ̄ bɔ́ nzé béchə́gé mɔ́ bán ádāb Dyǒb, áyə̄le amaá bɔ́ echab mbwɔ́g aboŋsɛn.

17 Kénɛ́ɛ édíí nɛ́n bán Abrahamɛ mɔ́ɔ̄ Dyǒb dénlāāʼɛ́ aá bǎn bɛ́buú mɔ́ áte, adúbe dɔ́ɔ denkə̌ŋ boŋ abɛ́ mboŋsɛ́n âbɛ Aisigɛ awě abédé ḿmē mpɔm ḿ mwǎn nɛ́ɛ mendɛ áde Dyǒb ákə́gé mɔ́. 18 Aisigɛ mɔ́ɔ Dyǒb dénlāāʼɛ́ Abrahamɛ aá, “Mbwɛɛn ne Aisigɛ dɔ́ɔ ncháátɛ́n ḿme ńláŋgé wɛ mɛɛ́ wɛ̌kǔd mɛ́bīdtē.” 19 Abrahamɛ andúbé aá Dyǒb áwóó ngíne âpuud ké mod awě amaá awɛ́. Né-ɔɔ́, dehɛle dehɔ́b bán Abrahamɛ ankǔd Aisigɛ ámbīd áde ápúúdé. 20 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Aisigɛ ahɔ́b aá Jakɔbɛ bɔ́ Esao bɛ́kǔd nnam póndé éche ehúɛʼ áʼsō. 21 Áde Jakɔbɛ ádíí bɛnbɛn ne kwééd adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ánāmēd mwǎn-tɛ́ɛ́ awě Josɛbɛ. Anwúlɛ́n á ntóŋ ḿme átɔ̂mnɛɛ́, ábɛ Dyǒb edúbé. 22 Áde Josɛbɛ ádíí bɛnbɛn ne kwééd, adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ ahɔ́b áʼsō éʼ póndé aá bad bé Israɛl bɛ́bīd á Egipto. Dɔ́-ʼaá dênkə̌ŋ boŋ alə́gtɛ́n ngáne bétə́ŋgɛ́né ḿmē ndim abɛl.

23 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Mosɛɛ sáá bɔ́ nyaŋ békōō mɔ́ á etûn é ngɔn éláán áde bémáá mɔ́ achyáa. Bénnyīn nɛ́n bán Mosɛɛ aboó elóon bwâmbwam, bénkêmbáŋ-gaá âbóo mbéndé éche kə̂ŋ éntōmēdtē.* 24 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ áde Mosɛɛ ámáá akwɔg, enkênkwɛntɛ́n aá béchəge mɔ́ bán mwǎn awě mwǎn a mmwaád awe kə̂ŋ e Egipto. 25 Ankwɛntɛ́n âkud metake ne bad bé Israɛl tómaa âwóg bwâm á mbɛltéd mé mbéb-te á esóŋ é póndé. 26 Ne mɔ́, annyín nɛ́n aá âkud akwágké á nló ḿme Ane-awě-Bésinɛɛ́, ádé nsábe ḿme ńtómé nhɔn ń Egipto ńsyə̄ə̄l. Ambɛl nɛ̂ áyə̄le asinéʼáá nsábe ḿme Dyǒb dɛ́bɛɛ́ mɔ́ á póndé echě ehúɛʼ.

27 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Mosɛɛ áhīdē á Egipto ésebán abáaʼ meliŋgá ḿme kə̂ŋ e Egipto. Ankaŋ nlém abɛ́ ákɛ nɛ̂ŋgáne mod awě anyíne Dyǒb áde mod éēnyīnnɛ̄ɛ̄ dǐd. 28 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ atíí Ngande e Nnyíme-ámīn. Anláá bad aá bémwagted mekií á mmwɛ mé eʼkob âbɛl boŋ nzé ángɛl e Dyǒb epedé âwúu bǎn béʼsō, eewúɛ̄ʼ bǎn béʼsō bé bad bé Israɛl.

29 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ bad bé Israɛl béchābē edíb é nkwɛ̌ éche béchəgɛɛ́ bán Edíb é nkwɛ̌ éche Éyəgeʼ. Bênchabé chɔ́ byánán békag á ndɔɔb mîn. Boŋ áde bad bé Egipto béhɔ́bé bán bɔ́mpē béchabe, bénhō. 30 Adúbe á bad bé Israɛl dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ eʼkɛ́ ábe bênləŋnéd dyad á Jeriko éʼkwɛ̄ áde bad bé Israɛl béhyɔ́mnédé bɔ́ epun saámbé. 31 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ akwalɛɛ awě béchə́géʼáá bán Rahabɛ enkênwɛ́ áde bad ábe bénwūɛ̄n Dyǒb nló áte bénwɛ̄ɛ̄. Nɛ́n dêmbɛnléd áyə̄le ankǒb bad bé Israɛl nken áwe ndáb, áde bélómé bɔ́ âhyɛ dé anɔn dyad áte á mesɔɔm-tê.

32 Ḿbɛ̂ ńkag áʼsō-yɛ? Póndé eésaá echě ńhɛle nláá nyé mam áyə̄le bad nɛ̂ŋgáne Gidionɛ, Baragɛ, Saamsinɛ, Jeftaa, Dabidɛ, Samwɛlɛ ne bekal bé edəə́dəŋ bésyə̄ə̄l? 33 Adúbe áde ábɛ̂ bad dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ bétóm meloŋ áte ḿme bɔ́ɔ̄bɔ̄ɔ bênwǎn bel. Bélyə́gtéʼáá bad ábe bébédé ásē echâb nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Bênkǔd-tɛ bwěm ábe Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ bɔ́. Bénkāŋ nsəl ń ngii. 34 Béndīmēd eʼbondɛ éʼ muú. Bémbīd á mekáá mé bad ábe béhɛ́déʼáá bɔ́ páá awúɛn. Kénɛ́ɛ á mbooted bénkênwóŋgé ngíne boŋ Dyǒb dêmbɛ̌ bɔ́ ngíne, bébédɛ́ɛ sə́nze é ngíne béwanneʼ sə́nze é meloŋ mémpēe, éche sə́nze étōmēʼ mehélé. 35 Adúbe dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ doŋge dé bebaád ányín nɛ́ɛ ábāb bad ábe bêmmǎd awɛ́ bétímé ámbīd á aloŋgé.

Doŋge á bad pɛn bênkǔd mbɛ́te kə́ə́ŋ béwɛ́. Bénkênkwɛntɛ́nné Dyǒb abáŋ á yə̌l âbɛl bétɛde bɔ́. Bêmbɛl nɛ̂ áyə̄le bémbīī bán bɛ́puú békūd aloŋgé áde ádé bwâm tómaa dé nkǒŋsé. 36 Doŋge démpēe dênkǔd metake, awɛl áde bad béwɛ́láá bɔ́, bébɔmé-ʼɛ bɔ́. Bênhǎŋ doŋge béhɛ́-ʼɛ bɔ́ á mbwɔg. 37 Doŋge ábédé áde bénwūɛ̄nnē meláá, bémpēe-ʼɛ bésɛ́l bɔ́ áte eʼsóŋ éʼbɛ. Bénwūɛ̄n bémpēe páá. Ábê bad béwááʼáá eʼkob éʼmbód béhyɔ̂mneʼ. Bébédɛ́ɛ betóótōkɛ̄ bé bad, békudéʼ metake, békudé-ʼɛ ndutul á mekáá mé bad bé ekɔyí. 38 Éehɛdnád-taá bán bad bé bwâm nɛ́ɛ bɔ́ bébɛ̂ á nkǒŋsé mé mbéb wɛ́n. Bétámnádtáá á ehyáŋge ne á mbɔɔd mîn, bédyɛɛ́ʼ á eʼláá-tê ne á eʼlôm-tê.

39 Adúbe áde ábê bad bésyə̄ə̄l dênkə̌ŋ Dyǒb ábɛ́ɛ́n bɔ́ menyiŋge. Boŋ ké nɛ̂, bénkênkudté chǒm eche Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ ábē bad. 40 Nɛ́n démbɛ̄ áyə̄le Dyǒb dêmmad atíi aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē chǒm échě étómé chǒm éche ánhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ bɔ́. Antíí nɛ́n aá, nchoo ne syánē dɔ́ɔ ábê bad bɛ́kwognédté áwe eʼsó.

12

Dyǒb dɔ́ɔ ádé syánē Sáá

1 Ngáne édíí-ʼaá bán enɛ́n ndun e mod elə̌ŋnédé syánē edé-ʼɛ mbóŋ, tə̂ŋgɛne adúbe áde déwóó, detə́ŋgɛ́né desídéd kéchéé éche ékə́ə syánē nzii á nkəg, détɛ̄dē-ʼɛ mbéb ḿme ńháá syánē. Detə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ dékáá nlém ânyəged mehélé ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá dényəged. 2 Detə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ désúmé mǐd wɛ́ɛ Yesuɛ mwěn, áyə̄le mɔ́ alyə́gte syánē âwóŋ adúbe. Mwěn-naá ǎwōŋgɛ̄n syánē kə́ə́ŋ dépīd-tɛ dɔ́ á asóg. Ankwɛntɛ́n âwɛ́ kwééd e eʼsôn á awɔg, enkêntéd-taá ádɛ̂ akwágké nɛ́ɛ dyam âbɛl nɛ́n ákud menyiŋge ḿme Dyǒb ákóŋnédé mɔ́. Nɛ̂ ábɛ́lé-ʼɛ bɔɔb, adyɛɛ́ á ekáá é mbáá á atii dé nkamlɛn á Dyǒb.

3 Nyékamtɛn ngáne Yesuɛ ânkwɛntɛ́nné metake akud á mekáá mé bad bé mbéb ábe bênkɔɔ́ mɔ́. Nyékamtɛn ḿmê metake âbɛl boŋ nyéekɔ́méʼ, nyéēdūlē-ʼɛ mekuu ámbīd. 4 Nzum eche nyéwanɛɛ́ âbɔ́ded mbéb, eépédɛ́ɛ́ ndə́gke eche nló ḿmɛ̄n ńhɛle ńtóm. 5 Nyéēchatán eʼyale ábe Dyǒb dêmbɛnlédté âwéd nyé nlém á abum, achəg áde ânchəgké nyé aá ábe bǎn. Anhɔ́b aá,

“A-mwǎn, nzé Dyǒb ákánné wɛ áte áyə̄le mbéb ḿme ébɛ́lé,

etéd ḿmê nkáne áte nɛ́ɛ dyam děn.

Nzé Dyǒb ákɔ́gsɛ́né wɛ, yə̌l eehɔ́ɔ́ʼ wɛ áte.

6 Bíí nɛ́n wɛɛ́ mod awě Dyǒb ádə́ə́, mɔ́ɔ ákânnɛɛ́ áte.

Mod awě átédé nɛ́ɛ awe mwǎn, mɔ́ɔ ákɔ́gsanné.”

7 Né-ɔɔ́ nyéwɛsɛn ḿmê nkɔ́gsɛn áyə̄le nɛ́n, ńlûmte nɛ́n bán Dyǒb átédé nyé nɛ́ɛ ábe bǎn. Mwǎn ahéé adé awě sáá éēkɔ̄gsānnē áyə̄le awusé áde ábɛ́lé? 8 Nzé nyéēkūdē nkɔ́gsɛn áyə̄le mbéb ḿme nyébɛ́lé ngáne bǎn bé Dyǒb bésyə̄ə̄l békudɛɛ́, né nɛ̂ álûmteʼ nɛ́n bán nyéēkooʼɛ́ bǎn bé Dyǒb abɛ́. Né nyêdíi bǎn ábe béchyáá á asón. 9 Nzé ábɛ̄d besáá bé nkǒŋsé béhɛle békɔ̄gsɛ̄n syánē áyə̄le mbéb ḿme débɛ́lé, débagé-ʼɛ bɔ́ edúbé, né detə́ŋgɛ́né Sáá awɛ̂d awě adé ámīn edúbé abɛ tómaa nɛ̂, âbɛl débɛ̂ á aloŋgé. 10 Á esóŋ é póndé dɔ́ɔ ábɛ̄d besáá bé nkǒŋsé békɔ́gsanné syánē, kéchán áde ébóŋnédéʼ-ɛ bɔ́ dɔ́ɔ bébɛlɛɛ́. Dyǒb pɛn ákɔ́gsan syánē âwóŋgɛn syánē âbɛl nɛ́n débɛ̂ bad ábe bésáá ngáne mwěn ámpē ásáá. 11 Á póndé eche dékúdé nkɔ́gsɛn, dewóge mbéb áte, deewógɛ́ɛ́ bwâm. Boŋ ámbīd e póndé, kénzɛ́ɛ́ awě ḿmê nkɔ́gsɛn ń'yə́gté debyɛ́ɛ́, abɛlé abɛ́ nsaŋ, ábɛlé-ʼɛ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né.

12 Né-ɔɔ́, mekáá ḿme mêmmad nyé achii áte, nyéwéd mɔ́ áte. Nyéēmwāg-kɛ sɛ mekuu mésāgē nyé ásē. 13 Nyébɛ̂ nyéhídéʼ nzii echě etyéémé âbɛl nɛ́n bad ábe bésyəgteʼ, béenabpé epɛd atim, boŋ bédyɛɛ bwâm.

Elébé âwógɛn Dyǒb

14 Nyéwan áte âbɛ́ nsaŋ ne moosyəə́l. Nyéwan-nɛ áte ámpē âwóŋ abɛ́ áde ásáá, áyə̄le ésebán mod asáá, eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ anyín Sáŋgwɛ́ɛ́. 15 Nyényîn nɛ́n bán nyé modmod nyéebɔ́ɔʼɛ́ nsimé ń Dyǒb akud. Nyényîn-nɛ nɛ́n bán nyé modmod nyéesaá nɛ̂ŋgáne mbə́l mé mbéb ḿme nzé ńkwógé ḿbɛlé ḿpɛ̄ɛ̄n ndutul, ḿbébéd-tɛ mbə́l mémpēe. 16 Nyényîn-nɛ nɛ́n bán nyéekábɛ́ɛ́ mesón, nyéēbɛ́lé-ʼɛ mam nɛ́ɛ bad ábe béēwôŋne Dyǒb póndé ngáne Esao âmbɛnlé. Esao ansóm kunze echě ánwōŋgē nɛ́ɛ mwǎn aʼsó á etútú é ebwɔg é ndyééd ehɔ́g. 17 Nyêbíí nɛ́n bán, ámbīd e nɛ̂, Esao ahɛdéʼáá aá sáá ánamed mɔ́, boŋ sáá ambáŋ mɔ́ anamed. Kénɛ́ɛ ánchiíʼɛ́ bwâmbwam, nzii enkênbáá âhəŋlɛn dyam áde dêmbɛnléd.

18 Nyékamtɛn nɛ́n bán hǒm áde nyétyéémé bɔɔb ádíi áʼsō éʼ Dyǒb. Nyéetyéemɛɛ́ nɛ̂ŋgáne bad bé Israɛl béntyēēmmē bɛnbɛn ne mbɔɔd e Sinai e nkǒŋsé echě muú ń ngíne ḿbídéʼáá ámīn. Ádě béntyɛ̄ɛ̄mmē áhed, ngaŋlɛn e ehíntɛ́n embɛ́ áhed, bǐn éʼsūdɛ̄n áte, ekukud é ngíne-ʼɛ étōmeʼ. 19 Bénwōg esaád é eloŋ, béwóg-kɛ ehɔ́b. Mbwɔ́g ń ngíne ménkōb bɔ́. Bénchāŋ Dyǒb nɛ́n bán eehɔ́béʼ ámpē. 20 Bénchaŋ Dyǒb nɛ̂, áyə̄le dyam áde ánlāāʼɛ́ bɔ́ aá bébɛl dénwōgēd bɔ́ mbwɔ́g bwâmbwam. Anhɔ́b aá, “Chǒmchǒm éekidtán enɛ́n mbɔɔd. Nzé ké nyam ekidtɛ́né chɔ́, bélúm chɔ́ meláá kə́ə́ŋ ewɛ́.” 21 Mekan ḿmě bénnyīnnē ménkōbēd bɔ́ mbwɔ́g bwâmbwam. Mbwɔ́g ménkōb kə́ə́ŋne Mosɛɛ. Anhɔ́b aá, “Mbwɔ́g ńnəŋte mɛ.” 22 Boŋ nyépɛn, nyêpedé bɛnbɛn ne mbɔɔd e Zayɔn. Nyêpedé bɔɔb á dyad áde Dyǒb dé aloŋgé. Ádê dyad ádíi Jerusalɛm awě adé ámīn. Áwēd-te, ángɛl biíb, éládné áte ne menyiŋge. 23 Nyémpē nyêpedé á nlatɛ́n ḿ bǎn béʼsó bé Dyǒb ábe Dyǒb átélé mǐn ádyōb. Nyêpedé wɛ́ɛ Dyǒb áde ákáadteʼ moosyəə́l. Nyêpedé átîntê e eʼdəə́dəŋ ábe bad bé bwâm ábe Dyǒb ábɛ́lé békwógnédé. 24 Nyêpedé wɛ́ɛ Yesuɛ awě adé mod atîntê a bad ne Dyǒb á melɛ̌ mékɔ̄ɔ̄lē. Nyêpedé bɔɔb wɛ́ɛ Yesuɛ ámwágtédé nyé ḿmē mekií. Ḿmê mekií mébágé syánē nsimé tómaa mekií ḿme Abɛlɛ. *

25 Nyényîn nɛ́n bán nyéekɔ̂nlɛɛ́ Dyǒb metúu tə̂ŋgɛne dyam áde álâŋgɛɛ́ nyé. Bad ábe bénkênwógɛ́n mod awě Dyǒb dêmbanɛ́ɛ́ á nkǒŋsé-te âléb bad, bênkǔd nkɔ́gsɛn. Ngáne bênkudté nkɔ́gsɛn, syánē ámpē detə́ŋgɛ́né nkɔ́gsɛn akud nzé deewóge elébé éche ébídé ádyōb. 26 Bɔɔ́d áde ánhɔ̄bpē akan, nkǒŋsé ménsāgnēd ásē. Bɔɔb-pɛ ahɔ́bé nɛ́n aá, “Mǎbɛ̌l nkǒŋsé ńságnéd ámpē. Saá-kaá nkǒŋsé mwěmpɛn mɛ́sāgnēd, mɛ̌bɛ̌l kə́ə́ŋne ekombe é mǐn chɔ́mpē éságnéd.” 27 Ahɔ́b áde áhɔ́bé aá, “Ámpē” álûmteʼ syánē nɛ́n bán Dyǒb dɛ́hūd bwěm ésyə̄ə̄l ábe bɛ́sāgnēd ásē. Ábê bwěm éʼdíi bwěm ábe áhə́gé. Ǎbɛ̌l nɛ̂ âbɛl boŋ bwěm ábe béeságnéd éʼlyəg.

28 Né-ɔɔ́, déságnɛn Dyǒb áyə̄le nɛ́n abagé syánē mbwɔ́g echě mod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ aságéd ásē. Déságnɛn Dyǒb, débage-ʼɛ mɔ́ edúbé nyaa echě ěwōgēd mɔ́ menyiŋge. Débɛle-ʼɛ nɛ̂ ne mbwɔ́g ne edúbé ésyə̄ə̄l. 29 Ne mbále, Dyǒb ádɛ̄d ádíi nɛ́ɛ muú ḿme ńhyâŋte chǒm ésyə̄ə̄l.

13

Abɛ́ áde áwógte Dyǒb menyiŋge

1 Edəŋge é Bad bé Krǐsto ébɛ̂ ékag áʼsō átîntê echɛ̂n. 2 Nyéebág bán nyéēkobɛɛ́ bad beken póndé ésyə̄ə̄l. Doŋge á bad békɛ́kǒb ángɛl nken, áde béēbíiʼɛ́ bán ángɛl chɔ́ɔ édé. 3 Nyékamtɛn bad ábe bédé á mbwɔg. Ébɛ̂ byánán nyáābɔ̄ɔ nyêdé áwed. Nyékamtan-nɛ bad ábe békude metake ásē e bad bémpēe. Ébɛ̂ byánán nyémpē nyékudeʼ ḿmê metake.

4 Mod-tɛ́ɛ́ awě adé á ndáb eʼwóŋgé ábage eʼwóŋgé edúbé. Mod eekábé mesón á ebwɔ́g. Nyéēchatán nɛ́n bán Dyǒb dɛ́kāād bad ábe bébɛleʼ eʼtoŋgé éʼ mekan ne ábe békábe mesón. 5 Nyéēsūmē nlém áyə̄le edəŋge é mɔné, nyébɛ́-ʼɛ menyiŋge ne kéchéé éche nyéwóó áyə̄le nɛ́n Dyǒb áhɔ́bé aá, “Méechenɛ́ɛ́ nyé mbêd, méebáŋ-ʼaá nyé áyə̄l.” 6 Né-ɔɔ́, dehɛle dehɔ́b ne nlém ńsyə̄ə̄l nɛ́n bán,

“Dyǒb dɔ́ɔ ádé nwôŋgɛnɛ awêm,

méebáŋgé dyamdyam,

cheé moonyoŋ áhɛle ábɛ̄l mɛ?”

7 Nyékamtɛn bad ábe bélyə́gtéʼáá nyé bɔɔ́d, ábe bênkalé nyé eyale é Dyǒb. Nyényîn nsɔ́n ḿme abɛ́ ádāb ábɛ́lé. Nyéhîd ḿmāb mekuu, nyédúbe ngáne bɔ́mpē béndūbɛ̄ɛ̄. 8 Yesu Krǐstəə adé melemlem póndé ésyə̄ə̄l. Ngáne ámbɛ̄ɛ̄ chǎn, nɛ̂ dɔ́ɔ ádíí chii, nɛ̂ dɔ́-ʼaá ábɛ̄ɛ̄ abɛ́ ne abɛ́. 9 Nyéēmwāg-sɛ ayə́ge ké áhéé áde ádé nhəŋlɛ́n áhəŋlɛ́n nyé nlém á abum. Ébóó nɛ́n bán nsimé ń Dyǒb múmɔ́ ńwéde nyé áte saké mbéndé tə̂ŋgɛne adyɛ́ dé medyɛ́. Échê mbéndé éēwōŋgānnē bad ábe béhíde chɔ́.

10 Dewóó menyán mé mendɛ ḿme beprisɛ ábe bébage mendɛ á ebem é Dyǒb béewóoʼɛ́ kunze âdyɛ́ chǒm áhed. 11 Prisɛ ambáámbáa, abage Dyǒb mendɛ áyə̄le mbéb ḿ bad. Abɛlé atéd mekií mé nyam é mendɛ asɔ́lɛ́n mɔ́ á Hǒm áde Átómtɛ́né Asáŋ. Bébɛlé bétéd ndim ń nyam pɛn, bébídɛ́n ámbīd e eyáde béhyáád mɔ́. 12 Nɛ̂ dɔ́ɔ dênkə̌ŋ boŋ Yesuɛ ámpē átag, awɛ́ ámbīd e eʼkɛ́ éʼ dyad âbɛl boŋ ḿmē mekií mébɛl bad bésâŋ. 13 Né-ɔɔ́ syánē ámpē dékɛ détân mɔ́ ámbīd e eyáde âbɛl boŋ syánē ámpē dékud eʼsôn ábe ânkudté. 14 Dékɛ détân mɔ́ áhed áyə̄le nɛ́n deewóoʼɛ́ dyad áde ásúmnédé á nkǒŋsé-te wɛ́n. Boŋ desumé nlém âbɛ́ á dyad áde áhúɛʼ áʼsō. 15 Né-ɔɔ́, débɛ̂ dékɛne Dyǒb mbwiined ne Yesuɛ. Ḿmɛ̄d mekɛnag mébɛ̂ nɛ̂ŋgáne mendɛ ḿme débagɛɛ́ Dyǒb. Dékag dékaleʼ nɛ́n bán mɔ́ɔ adé Sáŋgwɛ́ɛ́. 16 Nyéēchatán nɛ́n bán, nyêtə́ŋgɛ́né bwâm abɛl wɛ́ɛ bad bémpēe. Kéchéé éche mod áwóó-ʼaá, áwôŋgan nhɔ́g ne aníníí. Échê ndín é mendɛ chɔ́ɔ éwógte Dyǒb menyiŋge.

17 Nyéwógne bad ábe bélyə́gte nyé, nyésuded-tɛ yə̌l ásē e nkamlɛn ḿmāb áyə̄le bɔ́ɔ bénɔne nyé. Bɛ́tyēēm-mɛ áʼsō éʼ Dyǒb âláa mɔ́ ngáne bénɔ́néʼáá nyé. Nyéwógne bɔ́ âbɛl boŋ bébɛ̂ menyiŋge ânɔn nyé. Ésebɛ́ nɛ̂, né bɛ́wōg ndutul ânɔn nyé. Né nɛ̂ déewôŋgɛ́n-naá nyé.

18 Nyékânnad sé. Sêbíí nɛ́n bán nlém ńkɛ́nlé sé á abum áyə̄le chǒm ésyə̄ə̄l éche sébɛ́lé. Sêhɛdéʼáá bán sébɛl chǒm ésyə̄ə̄l nyaa echě etə́ŋgɛ́né. 19 Ḿbáde nyé acháŋ nɛ́n mɛɛ́ nyékânnad sé âbɛl nɛ́n Dyǒb ábɛl ńwâmsɛn atim ámbīd âbɛ́ ne nyé ámpē.

Mekáne mé asóg

20 Dyǒb dɔ́ɔ ábageʼ bad nsaŋ, dɔ́-ʼaá ápúúdté Yesuɛ, Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d. Bɔɔb-pɔɔ́, Yesuɛ adíi nɛ́ɛ ndəle a Nnɔn-a-mbód awě bébɛ́nlédé ḿmē mekií âbɛl nchemtɛn ḿbɛ̂ á ngíndé ne á ngíndé, átîntê e Dyǒb, ne éche mbód. 21 Nkânne nɛ́n mɛɛ́, Dyǒb ábɛl nyébɛ̂ mboŋsɛ́n âbɛl chǒm-tɛ́ éche áhɛdɛɛ́ aá nyébɛl, nyébɛ́-ʼɛ nyóŋgé âbɛl mam ḿme métə́ŋgɛ́né. Yesuɛ áwôŋgan nyé âbɛl mam ḿme méwógte Dyǒb menyiŋge. Ehúmé ébɛ̂ ne Yesu Krǐstəə abɛ́ ne abɛ́. Ébɛ̂ nɛ̂.

Eʼyale bé asóg

22 A-bǎnned, ncháa nyé mɛɛ́, nyékoŋ échɛ́n elébé awóg. Enɛ́n kálag echě ńténlé nyé eéchabɛɛ́ áte. 23 Ndəə́ mɛɛ́ nyébíi nɛ́n bán bébídté mwǎnyaŋ awɛ̂d, Timotiɛ, á mbwɔg. Nzé awámsɛ́né mɛ atán, né súmɔ̄ sɛ́ɛ̄pɛ̌ áwɛ̄n.

24 Nyélɛnted mɛ bad ábe bélyə́gte nyé bésyə̄ə̄l, nyélɛled-tɛ bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l. Bad bé Dyǒb bémpēe ábe bébídé á Italia, bɔ́mpē bélómmé nyé melɛntɛn.

25 Nsimé ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé moosyəə́l. Ébɛ̂ nɛ̂.

* 6:2 Edusɛn: echê edusɛn énkêmbáá edusɛn échě bédúsánnáá bad ábe bédúbpé Krǐstəə běnpɛn. Bad bé Israɛl bɔ́mpē bénwōŋ elem éche bédúsánnáá bad, bédusán-nɛ bwěm bémpēe.

* 7:11 Arɔnɛ: Arɔnɛ ambíd á tumbé e Levi. Mɔ́ abédé prisɛ ambáámbáa eʼsó e bad bé Israɛl.

* 11:23 Kə̂ŋ e Egipto entóméd mbéndé aá béwúu bǎn bé baachóm bésyə̄ə̄l ábe béchyáá ekɔ́ɔ́lé ábe bédé mwɛ̌ ḿbɛ átimé ásē.

* 12:24 Mekií ḿme Abɛlɛ méhɛdɛʼ metuutɛn, boŋ mekií ḿme Yesuɛ mépɛɛne dásɔ̄ alagsɛn.

Jemsɛ

1

2

3

4

5

Kálag eche

Jemsɛ

Ndibned ń kálag

Kálag echě Jemsɛ átélé ehɔ́bé tə̂ŋgɛne mekan ḿme bad bé Krǐsto bétə́ŋgɛ́né abɛl póndé ésyə̄ə̄l á aloŋgé ádāb. Bad bé Dyǒb ábe bépáŋtédé áte nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l bɔ́ɔ Jemsɛ ântelɛ́ɛ́ chɔ́. Abɛ̌nlédé ngan híin âléb bad bé Krǐsto tə̂ŋgɛne metɔ́n híin. Ḿmê metɔ́n médíi, âbɛ́ nhɔn ne âbɛ́ atóg, mekəgsɛn, abɛ́ á bwâm, ânɔn bad nkóŋtéd, adúbe ne mbɛltéd, ngáne bad bé Krǐsto bétə́ŋgɛ́né echém abɛnled, âwóŋ debyɛ́ɛ́, nsɛlag, kúmbe ne asuded á yə̌l, âbíded mbakú á yə̌l e bad, âkum ekáá á tə̂l, âwɛsɛn, ne âkáne.

Jemsɛ awédé áte á kálag tê wɛ̂ nɛ́n aá mbɛltéd ńkag ekuu ehɔ́g ne adúbe.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1

Adúbe ne âwóŋ debyɛ́ɛ́ 1.2-8

Âbɛ́ atóg ne âbɛ́ nhɔn 1.9-11

Âkəg ne âkud mekəgsɛn 1.12-18

Âwóg ne âbɛl 1.19-27

Ngabɛ́n eéhɛdnádté 2.1-13

Adúbe ne mbɛltéd 2.14-26

Ngáne mod a Krǐsto ábɛnladté echém 3.1-18

Mod a Krǐsto ne mekan mé nkǒŋsé 4.1-5.6

Elébé émpēe 5.7-20

1

1 Mɛ Jemsɛ, mbəledɛ a Dyǒb ne awě Sáŋgú Yesu Krǐstəə, mɛ-ɛɛ́ ntenle nyé enɛ́n kálag. Nlɛnte nyé metúmbé dyôm ne mébɛ mé bad bé Israɛl ḿme mépáŋtédé áte nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l.

Jemsɛ aá bad bédúbe Krǐstəə
béwôŋ-ʼɛ debyɛ́ɛ́

2 A-baányaŋ, póndé ké ehéé echě nyaa e mekəgsɛn ké ehéé étáné nyé, nyêtéd nɛ̂ eʼboŋ é yə̌l áte. 3 Nyêbíí nɛ́n bán ḿmɛ́n mekəgsɛn ḿme nyékudɛɛ́ áyə̄l e adúbe áde nyéwóó, méwéde nyé nlém á abum. 4 Nlém ńwúu nyé á abum kə́ə́ŋ á asóg âbɛl boŋ mbɛltéd ḿmɛ̄n ńtyéem bwâm ńlôn-nɛ mbon, âbɛl boŋ nyéewóóʼ abɛ́ dé mbéb ké ahɔ́g á aloŋgé ádɛ̄n.

5 Nyé ké ahéé awě atógeʼ debyɛ́ɛ́, áchâŋ Dyǒb aá ábɛ mɔ́. Dyǒb dɔ́ɔ ábage moosyəə́l debyɛ́ɛ́ ne nlém nhɔ́g, ésebán akwognad modmod, ǎbɛ-ʼɛ mɔ́. 6 Boŋ pɛn nzé nyêcháa Dyǒb nyêdúbé bán ǎbɛ nyé chǒm éche nyésɛ́dté mɔ́ ésebán nlém ńkáadte nyé á abum. Mod awě nlém ńkáadtɛɛ́ á abum ádíi nɛ́ɛ edíb é nkwɛ̌ éche éhodeʼ, epub éhúɛneʼ mendíb pɛd enɛ́n étimne eníníí. 7 Ene ndín e mod eewémtán aá mɔ́ɔ̄kǔd chǒm wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́. 8 Adíi mod awě awóó nlém ḿbɛ, eechə́ŋnád-taá hǒm ahɔ́g áyə̄l e kéchéé éche ábɛlɛɛ́.

Betóótōkɛ̄ bé bad ne behɔn bé bad

9 Mod a Krǐsto awě eésɛ̌ etógnɛ́n áʼsō éʼ bad bémpēe atə́ŋgɛ́né abɛ́ kúmbe nzé Dyǒb áchə́gté mɔ́ ámīn. 10 Mod a Krǐsto awě adé etógnɛ́n áʼsō éʼ bad bémpēe atə́ŋgɛ́né abɛ́ kúmbe nzé Dyǒb ásúdté mɔ́. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le ǎmaá melemlem ngáne ébɛ́ɛnɛɛ́ mbonja e nkəə́kəə awě adé á ahín-tê. 11 Nzé enyɛn épɛne ne ngíne ábe eʼhyɛ́ bé ekíde éʼbɛlé éʼhyáád ane nkəə́kəə, éche mbonja-ʼɛ ébɛlé ésoo, eʼboŋ éʼbāb-pɛ éʼbɛlé éʼmaa. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ behɔn bé bad bɛ́maáʼɛ́ anan áde bénanɛɛ́ ḿmāb nhɔn ámbīd.

Jemsɛ aá mekəgsɛn méēhūuʼɛ́ wɛ́ɛ Dyǒb

12 Nnam ne kénzɛ́ɛ́ awě awɛ̌sɛ́né mekəgsɛn, áyə̄le nzé atómé ḿmê mekəgsɛn áte, Dyǒb dɛ́bɛ mɔ́ nsábe ḿme ńdé aloŋgé áde áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ bad ábe bédə́ə́ mɔ́. 13 Nzé mod akudé mekəgsɛn eetə̂ŋgɛnɛɛ́ ahɔ́b aá, “Ḿmɛ́n mekəgsɛn méhúú wɛ́ɛ Dyǒb.” Mod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákəg Dyǒb ne ebébtéd, melemlem ngáne Dyǒb-pɛ déekəgɛ́ɛ́ mod âbɛl mbêb. 14 Mewêmtɛn mé mbéb mé mod mwěn mɔ́ɔ mékəə boŋ ahún á mekəgsɛn-tê, ene póndé-ʼaá ḿmê mekəgsɛn métédɛɛ́ mɔ́ nlém á abum boŋ mehaŋ mɔ́. 15 Ḿmê mewêmtɛn ḿme mébâg mod áte mɔ́-ʼaá mépɛɛne mbéb, nzé ḿmê mbéb-pɛ ńkwógé mod áte, ḿpiinad mɔ́ kwééd.

16 A-baányaŋ bé edəŋge nyéēdōgnād. 17 Ndɛ e bwâm ké ehéé ne kéchéé éche élóné mbon éhúú ne Titɛ́ɛ awě adé ámīn. Titɛ́ɛ mɔ́ ahəgé bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼpɛne ámīn. Ábɛ́n bwěm éʼpɛne-ʼɛ nhəŋlɛ́n ne nhəŋlɛ́n, boŋ Dyǒb pɛn déehəŋlánné. 18 Dyǒb dêmbɛl ntíi âbɛ syánē aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē abɛ áde âmbɛɛ́ syánē échē eyale é mbále. Ambɛl nɛ̂ âbɛl boŋ átîntê e ḿmē nhəgtéd ńsyə̄ə̄l, syánē débɛ̂ ngáne mbote eʼsó echě bébagɛɛ́ mɔ́ nɛ́ɛ mendɛ.

Jemsɛ aá bad bé Dyǒb bébɛle
ngáne eyale é Dyǒb éhɔ́bɛɛ́

19 A-baányaŋ bé edəŋge, nyébíi ḿmɛ́n mekan. Mod tɛ́ɛ́ ábɛ̂ mehɛ́l âwóg dyam áde mod ampée áhɔ́bɛɛ́, mod eewámsán dyam ahɔ́b pɛn, mod eewámsán-nɛ aliŋ. 20 Meliŋgá mé mod méemwagké-sɛ ábɛ̄l mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ aá ábɛl. 21 Né-ɔɔ́ nyétɛde mekan mé mbinde ne mekan mé ebébtéd mésyə̄ə̄l ḿme nyébɛlɛɛ́. Ne asuded á yə̌l ásyə̄ə̄l, nyékob eyale éche Dyǒb áwéné nyé á nlém-tê. Échê eyale chɔ́ɔ Dyǒb ábɛnladté âsoŋ ádɛ̄n aloŋgé.

22 Nyébɛle ngáne eyale éhɔ́bɛɛ́. Nyéēdōgē yə̌l se nyéwōgē chɔ́ wógɛ́n. 23 Kénzɛ́ɛ́ awě awógeʼ eyale é Dyǒb, ésebán abɛleʼ ngáne éhɔ́bɛɛ́, adíi nɛ́ɛ mod awě anɔneʼ ábe eʼsó á dyɛné. 24 Amaá eche yə̌l anyín, boŋ akɛ áde ákagké, abɛlé áchatɛ́n ngáne eʼsó éʼdíí mɔ́. 25 Boŋ bad ábe békooʼ mbéndé echě etə́ŋgɛ́né anɔn áte, mbéndé eche ehúdeʼ bad á mehaŋ, nzé béhíde chɔ́ ngáne éhɛdnadté saké bán béláaʼ chɔ́ boŋ béchatɛ́n-nɛ, boŋ pɛn, béhíde chǒm éche éhɔ́bɛɛ́, Dyǒb dɛ́naméd bɔ́ áyə̄l e kéchéé éche bébɛlɛɛ́.

26 Mod ké ahéé awě awémtɛ́né aá mɔ́bɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ boŋ eekóbe éche echém, ene ndín e mod adoge eche yə̌l, ádē abɛle á Dyǒb-pɛ, ádé ngɛ̂n. 27 Âbɛle Dyǒb nyaa eche esáá ne eche etə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb Titɛ́ɛ, ádíi ânɔn menyuu ne bekúd ábe bétageʼ, ne âchə́ə yə̌l bwâm ésebán mekan mé mbinde mé nkǒŋsé méwɔ́ge mod áyə̄l.

2

Jemsɛ aá béētēdē baahɔ́g
etógnɛ́n ábíníí-ʼɛ nkóŋtéd

1 A-baányaŋ, nyé nɛ̂ŋgáne bad ábe bédúbpé echɛd Sáŋ, Yesu Krǐstəə, Sáŋgwɛ́ɛ́ awě échē edúbé échábé ámīn, nyéetə̂ŋgɛnɛɛ́ nɛ́ɛ nyényíné mod á dǐd-te se nyétêd mɔ́ etógnɛ́n ké-ʼɛ nkóŋtéd. 2 Détêd bán mod asɔ́lé wɛ́ɛ nyéládné, ahédé nzɛ̂d é gôl, ahédé-ʼɛ kəse é mbɔ́té, ntógétōke ḿ mod mɔ́mpē ńsɔ́lé, ahédé mbɔ́té é mbinde. 3 Nzé nyêbagé mod awě ahédé kəse é mbɔ́té edúbé boŋ nyêláŋgé mɔ́ bán, “Hyɛ̌ édyɛɛ enɛ́n kəse e eʼdii,” boŋ nyêláŋgé-ʼɛ ntógétōke ḿ mod bán, “Tyéém hɛ̂,” kéʼɛ bán, “Dyɛɛ́ á ndɔɔb tê hɛ̂,” 4 né nyêlúmté bán baahɔ́g bétómé ábíníí, né nyêkáadte-ʼɛ bad ne mewêmtɛn mé mbéb.

5 A-baányaŋ bé edəŋge, nyéwóglan. Éesaá mbále nɛ́n bán Dyǒb ápwɛ́dé betóótōkɛ̄ bé bad á nkǒŋsé te aá bédúbe Krǐstəə-yɛ? Ádê adúbe dɔ́-ʼaá ádé ḿmāb nhɔn, apwɛdé-ʼɛ bɔ́ âbɛ́ bad ábe bɛ́bē áwē nkamlɛn. Ḿmê nkamlɛn mɔ́ɔ áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ bad ábe bédə́ə́ mɔ́. 6 Boŋ nyéetédɛɛ́ betóótōkɛ̄ bé bad nɛ́ɛ dyam. Saá behɔn bé bad bɔ́ɔ bétagte nyé-yɛ? Éesaá mbále bán bɔ́ɔ békɛne nyé á kóte-yɛ? 7 Éesaá mbále bán bɔ́ɔ̄ béhɔ́be dǐn dé edúbé áde ane awě akamlan nyé mekan mé mbéb áyə̄l-ɛ?

8 Nyɛ́ɛ̄bɛ̌l dyam áde átə́ŋgɛ́né nzé nyêkooʼ mbéndé e nkamlɛn eche Krǐstəə ahíd eche éténlédé nɛ́n bán, “Édəŋ mwǎnyoŋ ngáne édə́ə́ echoŋ yə̌l.” 9 Boŋ nzé nyêtede baahɔ́g etógnɛ́n ábíníí-ʼɛ nkóŋtéd, né nyêbɛle mbéb, né mbéndé e Dyǒb-pɛ ekóbé nyé nɛ́ɛ bad ábe bébóó mbéndé. 10 Kénzɛ́ɛ́ awě ahíde mbéndé boŋ abóó mbéndé pɔ́g, né abóó mbéndé ésyə̄ə̄l. 11 Mod awě ahɔ́bé aá, “Nyéekábé mesón á ndáb e eʼwóŋgé,” mɔ́ ahɔ́bé ámpē aá, “Nyéewúɛ́ʼ bad.” Né-ɔɔ́, nzé mod eekábé mesón boŋ awúɛʼ bad, né abóó mbéndé. 12 Nyéhɔ́be dyam, nyébɛle-ʼɛ mekan nɛ́ɛ bad ábe bébíí bán Dyǒb dɛ́kāād bɔ́, nchoo ne eche mbéndé éche éhúde bad á mehaŋ-tê. 13 Mod awě eewóge mod ampée ngɔl, Dyǒb-pɛ déewógké mɔ́ ngɔl nzé akáadte bad. Boŋ mod awě awóge bad bémpēe ngɔl, éewógké mbwɔ́g mbwɛ ḿme Dyǒb ákáadtɛɛ́ bad.

Jemsɛ aá nzé adúbe déekii ne mbɛltéd né áwédé

14 A-baányaŋ, nzé mod ahɔ́bé aá mɔ́dūbpē Krǐstəə boŋ eébɛ̄lē mekan ḿme mélûmte bán awóo adúbe, bwâm éʼhéé éʼdé áhed? Ádê adúbe áhɛle ásōŋ ádē aloŋgé-yɛ? 15 Détêd nɛ́n bán mwǎnyoŋ a Krǐsto nhɔ́g eewóoʼɛ́ chǒm éche áhāgkē á yə̌l, eewóo-ʼáa ndyééd e epun é bǐn. 16 Boŋ nyé mod nhɔ́g aláŋgé mɔ́ aá, “Ékag bwâm, ékud chǒm éche éhágkē, ékūd-tɛ ndyééd éche édyágkē.” Nzé nyêláŋgé mɔ́ nɛ̂ ésebán nyêbage mɔ́ chǒm éche átógnɛ́né, né bwâm éʼhéé nyébɛ́lé mɔ́? 17 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne adúbe. Nzé mod awóó adúbe áde éebɛlɛ́ɛ́ ngáne ádê adúbe áhɔ́bɛɛ́, né ádê adúbe áwédé.

18 Mod nhɔ́g ǎlāā mɛ aá, “Mod nhɔ́g awóó adúbe, aníníí-ʼɛ abɛle mekan mé bwâm,” mɛ-ʼɛ mɛ̌timtɛ́n mɔ́ mɛɛ́, “Lúméd mɛ ngáne mod áhɛle awóŋ adúbe ésebán abɛle mekan mé bwâm, mɛ́lūmēd wɛ ádêm adúbe áyə̄l e mekan mé bwâm ḿme ḿbɛlɛɛ́.” 19 Edúbpé nɛ́n wɛɛ́ Dyǒb ádíi ahɔ́g. Nɛ̂ ádé bwâm. Kə́ə́ŋne eʼdəə́dəŋ bé mbéb bɔ́mpē éʼdúbpé nɛ̂, éʼnəə-ʼɛ ne mbwɔ́g. 20 A-eyɔ́kɛ́l é mod, ehɛde wɛɛ́ bélúmed wɛ nɛ́n bán nzé mod awóó adúbe boŋ eébɛ̄lē ngáne ádê adúbe áhɔ́bɛɛ́, né ádê adúbe déesaá dyamdyam-ɛ? 21 Cheé ênkə̌ŋ boŋ Abrahamɛ, awesyánē sáá ambáá, ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb nɛ́ɛ mod awě abɛleʼ mam ḿme Dyǒb áhɔ́bé? Saá akwɛntɛn áde ânkwɛntɛ́nné âbɛ awe mwǎn Aisigɛ nɛ́ɛ mendɛ-yɛ? 22 Nyênyíné nɛ́n bán adúbe áde Abrahamɛ ne ḿmē mbɛltéd békágéʼáá ekuu ehɔ́g, ḿmē mbɛltéd-tɛ mênkə̌ŋ áde adúbe álón mbon. 23 Nɛ́n dêmbɛ̌l eyale é Dyǒb énnyīnnēd mbále ngáne éténlédé nɛ́n bán, “Abrahamɛ andúbé Dyǒb. Nɛ́n dêmbɛ̌l Dyǒb dênkob mɔ́ nɛ̂ŋgáne mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né.” Né-ɔɔ́, bad bênchə̌g Abrahamɛ bán nsón a Dyǒb. 24 Nyênyíné nɛ́n bán mbɛltéd ḿ mod ḿbɛle boŋ mod ákobnéd áʼsō éʼ Dyǒb nɛ́ɛ mod awě abɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, saké adúbe děmpɛn. 25 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ émbɛ̄ɛ̄ ne akwalɛɛ awě béchə́géʼáá bán Rahabɛ. Ankobnéd áʼsō éʼ Dyǒb áyə̄le bad bé Israɛl ábe bénlōmmē bán béhyɛ bénɔn dyad áte á mesɔɔm-tê. Ankǒb bɔ́ nken, abídéd-tɛ bɔ́ á dyad-tê, nzii empée á mesɔɔm-tê. 26 Ngáne yə̌l e moonyoŋ echě eewóo edəə́dəŋ éwédé, melemlem nê dɔ́ɔ adúbe áde déekǎg ne mbɛltéd áwédé.

3

Jemsɛ aá mod-tɛ́ ákamlan échē echém

1 A-baányaŋ, nyé bad híin nyéebág bemeléede bé eyale é Dyǒb. Nyébíi bán Dyǒb dɛ́kāād se bemeléede tómaa ngáne ákáádté ábíníí bad. 2 Syánē baásyə̄ə̄l debɛle mewusé á ńhɔ́btéd. Kénzɛ́ɛ́ awě éēbɛ̄lē awusé á ńhɔ́btéd adíi mod awě ádē abɛ́ átyéémé, ahɛle-ʼɛ eche yə̌l akób âbɛl boŋ eébɛ̄lē awusé. 3 Détêd eláŋsɛ́n ne hɔ́sɛ. Nzé mod ahɛde aá hɔ́sɛ ébɛl ngáne áhɛdɛɛ́, abɛlé ahɛ́ chɔ́ chǒm á nsəl-tê. Echê chǒm chɔ́-ʼaá ábɛnladté âlyə́ged ene hɔ́sɛ kéhéé wɛ́ɛ áhɛdɛɛ́ aá ékɛ. 4 Kéʼɛ détêd eláŋsɛ́n ámpē ne bɔ̌lɛ éʼmbáá ábe éʼdé á edíb é nkwɛ̌-te. Kénɛ́ɛ édíí bán éʼkə́lé bwâmbwam, epub é ngíne chɔ́-ʼaá ékɛɛne bɔ́, mod awě adoleʼ ábɛ̂ bɔ̌lɛ mwǎ abámbé mɔ́ɔ̄ ábɛnladté âkɛɛn bɔ́ kéhéé áde ádə́ə́. 5 Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ édíí ne echém. Kénɛ́ɛ édíí bán édé mwǎmpīn á yə̌l e moonyoŋ, édé kúmbe bwâmbwam áyə̄l e ḿmē mbɛltéd.

Nyényîn ngáne mwǎ muú ahɛle se ahyáád ahín ámbáá. 6 Echém ámpē édíi nɛ̂ŋgáne muú. Édíi pɛd e yə̌l e moonyoŋ pɔ́g, ébɛleʼ mbéb ń kamlan yə̌l e moonyoŋ esyəə́l. Ébɛleʼ aloŋgé á moonyoŋ ásyə̄ə̄l abɛ́ nɛ̂ŋgáne ákóbné muú, muú ḿme ḿbídé á dǔ-á-muú, ḿme méēdīmēʼ. 7 Moonyoŋ akamlan nyaa é nyam ésyə̄ə̄l. Akamlan nyam é mehín, ákamlan menɔn, ákamlan nyam éche édole abum ásē, ákamlán-nɛ nyam ésyə̄ə̄l éche édé á edíb é nkwɛ̌-te, ambootéd-tɛ chɔ́ akamlɛn se á mbooted. 8 Boŋ modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ákamlɛ́n echém. Echém édíi chǒm é mbéb éche modmod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ákamlɛn, élóné-ʼɛ ne eʼwɛ bé mbéb ábe éʼpɛɛneʼ kwééd. 9 Chɔ́ɔ débɛnladté âkɛn Sáŋgú Dyǒbɛ, awɛ̂d Titɛ́ɛ, chɔ́-ʼaá débɛnladté âbɛ moonyoŋ ebómán. Moonyoŋ mɔ́-ʼaá Dyǒb áhə́gé âwágɛn mɔ́. 10 Á melemlem mé nsəl dɔ́ɔ eʼyale bé mekɛnag ne ebómán bébídɛɛ́. A-baányaŋ, éetə̂ŋgɛ́nɛɛ́ abɛ́ nɛ̂. 11 N'yɛ́lé mé edíb nhɔ́g méehɛlɛ́ɛ́-sɛ mébīdtē mendíb ḿme mésáá ne mé mbinde abíded ahɔ́g. 12 A-baányaŋ, alín dé asáá déehɛlɛ́ɛ́-sɛ áchyáá eʼpum é píɛ. Kéʼɛ alín á sabé déehɛlɛ́ɛ́-sɛ áchyáá eʼpum éʼ mesáá. Edíb-pɛ éche ébídte mendíb mé nkwɛ̌, éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ébídéd mendíb ḿme mésáá.

Debyɛ́ɛ́ áde áhúú ne Dyǒb

13 Mod adé átîntê echɛ̂n awě awóó debyɛ́ɛ́ awóŋ-ʼɛ nsôŋtɛn-ɛ? Álúmed nɛ̂ ne aloŋgé á bwâm áde áwóó, áyə̄l e kéchéé éche ábɛlɛɛ́. Ábɛl nɛ̂ ne asuded á yə̌l áde debyɛ́ɛ́ áde áwóó ábɛ́lé boŋ awóŋ. 14 Boŋ nzé nyêwóó kə́n áte eche edé mbéb, nyêtôŋtan-nɛ dásɔ̄ échɛn yə̌l, nyéēbɛnlád debyɛ́ɛ́ áde nyéwóó ábɛl mbéb tə̂ŋgɛne ayə́ge á mbále, akum áde nyékumɛɛ́ ekáá á tə̂l, 15 ene ndín e debyɛ́ɛ́ eehúɛʼɛ́ ne Dyǒb. Edíi debyɛ́ɛ́ áde áhúú ne bad bé nkǒŋsé. Ádíi debyɛ́ɛ́ áde áhúú ne bad ábe béēwóo Edəə́dəŋ é Dyǒb, debyɛ́ɛ́ dé edəə́dəŋ é mbéb. 16 Kéhéé wɛ́ɛ bad béwóó kə́n áte echě edé mbéb, bétōŋtān-nɛ dásɔ̄ échab yə̌l, mpuutéd ḿbɛ́lé mbɛ́, nyaa e ebébtéd ké ehéé-ʼɛ ebâg áhed. 17 Boŋ debyɛ́ɛ́ áde áhúú ne Dyǒb ádé nhəŋlɛ́n. Kénzɛ́ɛ́ awě awóó ádê debyɛ́ɛ́ eewóoʼɛ́ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g áyə̄l. Ene ndín e mod adəə nsaŋ, apwiitad, achede yə̌l âwóglɛn bad bémpēe, awóo ngɔl bwâmbwam. Abɛnle bad mekan mé bwâm ésebán akwɔgnad modmod, abɛle-ʼɛ nɛ̂ ne nlém nhɔ́g. 18 Nzé bekɔ́m bé nsaŋ bébɛle nsɔ́n ḿme ḿpɛɛneʼ nsaŋ átîntê e bad, nê dɛ́bɛ̌l bad bébɛlé mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́.

4

Jemsɛ aá bad bésuded yə̌l, Dyǒb ákamlɛn bɔ́

1 Cheé épɛɛne nzum ne nsɛlag átîntê echɛ̂n? Éesaá mbále bán esíí é awóŋ á bwěm éche éwane nyé nzum áte, chɔ́ɔ ékəəʼ boŋ nyébɛlé nɛ́n-ɛ? 2 Ehɛde chǒm boŋ weékudɛɛ́ chɔ́, nɛ̂ ábɛ́lé ewúú mod. Ewóó esíí áte bwâmbwam âkud chǒm boŋ weéhɛlɛɛ́ chɔ́ akud. Nɛ̂ ábɛ́lé nyêsɛnle, nyêwanne-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí nzum. Nyéēkūdɛ̄ɛ̄ chǒm éche nyéhɛdɛɛ́ áyə̄le nyéēsɛ̄dtɛ̄ɛ̄ Dyǒb chɔ́. 3 Nzé nyêhɛdne Dyǒb chǒm, nyéēkūdɛ̄ɛ̄ chɔ́ áyə̄le nyêhɛdne chɔ́ mewêmtɛn mé mbéb. Nyêhɛde bwěm dásɔ̄ âwóged échɛn yə̌l menyiŋge. 4 Nyêdé nɛ̂ŋgáne bad ábe bédé á ndáb é mewóŋgé, boŋ bébɛ́ békābē mesón. Nyéēbíiʼɛ́ bán âbane nlém ne mekan mé nkǒŋsé ábɛle nyé bad bé ekɔyí bé Dyǒb-ɛ? Né-ɔɔ́ kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ nlém abane ne mekan mé nkǒŋsé, abɛlé eche yə̌l mod-a-ekɔyí a Dyǒb. 5 Nyêwémtɛ́né bán ngɛ̂n-ɛɛ́ éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Dyǒb ábánné nlém aá edəə́dəŋ éche mɔ́hédé syánē áte, ébɛ̂ échē, adɛ́-ʼɛ kɔ́njí ne chɔ́-yɛ?” 6 Boŋ Dyǒb ábage syánē nsimé abɛ ne abɛ. Nê dɔ́-ʼaá ákə́ə́ boŋ étenléd á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Bad ábe bédé kúmbe, Dyǒb ákunnad bɔ́ yə̌l, boŋ ne bad ábe bésúdté yə̌l, Dyǒb ábage bɔ́ nsimé.”

7 Né-ɔɔ́, nyésuded yə̌l áʼsō éʼ Dyǒb. Nyéwúɛn Satanɛ nló áte. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, mɔ́-ʼɛ ǎtōm mehélé. 8 Nyépɛ Dyǒb bɛnbɛn, mɔ́mpē ǎpɛ̌ nyé bɛnbɛn. Nyé bad bé mbéb, nyésôg mbéb abɛl. Bad-tɛ ábe béwóó nlém ḿbɛ, nyébane ḿmɛn nlém âbɛl mekan ḿme mésáá. 9 Nyésudɛn áyə̄l e ḿmɛn mbéb. Nyélebeʼ, nyéchyɛ-ʼɛ. Nyésôg awɔɔ, nyélebeʼ lebɛ́n, nyésôg menyiŋge awóg, nyésudɛn sudnɛ́n. 10 Nyésuded yə̌l áʼsō ábe Sáŋgwɛ́ɛ́. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, ǎchə̄gēd nyé.

Jemsɛ aá mod eekáádté mwǎnyaŋ

11 A-baányaŋ, nyéehɔ́bé nhɔ́g ne aníníí mam mé mbéb á yə̌l. Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́be mwǎnyaŋ mam mé mbéb á yə̌l, kéʼɛ akáadte mɔ́, né ahɔ́be mbéndé e Dyǒb mam mé mbéb áyə̄l, né ahɔ́be-ʼɛ aá ene mbéndé eébooʼɛ́. Nzé ehɔ́bé wɛɛ́ mbéndé e Dyǒb eébooʼɛ́ né weébɛ̄lɛ̄ɛ̄ chǒm éche mbéndé éhɔ́bé aá bébɛl. Boŋ né etédé etə́l échě éesɛ̌ échôŋ âbɛ́ mod awě akáadte. 12 Mod nhɔ́g mwěmpɛn-ɛɛ́ adé awě abageʼ mbéndé, mwěmpɛn-naá akáadte bad. Mwěmpɛn-ɛɛ́ ahɛle ásōŋ aloŋgé á bad, mwěmpɛn-naá ahɛle abébéd dɔ́. Boŋ wɛ, nzɛ́-módɛ́ édíí âkáad mwǎnyoŋ?

Jemsɛ aá mod eebág kúmbe

13 Bɔɔb-pɔɔ́, nyéwóglan, nyé bad ábe nyêhɔ́be bán, “chii kéʼɛ chǎn, sɛ́ɛ̄kɛ̌ dyad dekalengɔmɛ, sɛ́ɛ̄dyɛɛ́ áwed mwɛ̌ nhɔ́g, sékābē nyoŋgé, sékudé-ʼɛ nsyə́ŋ.” 14 Nyêbíí dyam áde dɛ́bɛnléd chǎn-ɛ? Chán nyébíí bán aloŋgé ádɛ̄n ádé? Aloŋgé ádɛ̄n ádíi nɛ̂ŋgáne mbag. Ébâg á esóŋ é póndé, ámbīd enɛ̂, weenyínɛ́ɛ́ chɔ́ ámpē. 15 Chǒm éche nyétə́ŋgɛ́né ahɔ́b édíi nɛ́n, “Nzé Dyǒb ákwɛ́ntɛ́né, né sɛ́ɛ̄bɛ̄ á aloŋgé, sébɛ̄l-lɛ ádɛ́n dyam kéʼɛ ádíníí.” 16 Boŋ bɔɔb, nyêtimé nyêkume ekáá á tə̂l ne kúmbe esyəə́l. Enɛ́n ndín e akum dé ekáá á tə̂l eetə̂ŋgɛnɛɛ́. 17 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě abíí dyam á bwâm áde átə́ŋgɛ́né abɛl, boŋ eébɛle dɔ́, abelé mbéb áʼsō éʼ Dyǒb.

5

Jemsɛ aá behɔn bé bad bétêd póndé

1 Nyé behɔn bé bad, nyéwóglan mɛ! Nyéchyɛʼ, nyéhágke eʼsaád áyə̄l e metake ḿme mɛ́pií nyé. 2 Ḿmɛ́n nhɔn ḿme nyékúmé ḿmáá abɔɔ, síi-ʼɛ émáá nyé asaŋ adyɛ́. 3 Échɛn gôl ne sílva éche nyélímmé ásē, émáá ngag akób. Ene ngag eche ekóbé ábɛ̂ bwěm, chɔ́ɔ ěbɛ̌l boŋ Dyǒb ákɔ́gsɛ́n nyé, ěmǎd-tɛ nyé ásē nɛ́ɛ muú. Nyêkúmmé yə̌l nhɔn enɛ́n póndé echě edé bɛnbɛn ne eʼpun bé asóg. 4 Nɔnéʼ, weesábpɛɛ́ bad ábe bébɛ́nlé wɛ nsɔ́n á nzag-tê. Etimé edogé bɔ́ dogɛ́n. Nɛ́n ábɛ́lé ábɛ̂ bad ábe wéēsābpɛɛ́ ádab awɛ́ áwógnad áʼsō wɛ́ɛ Titɛ́ɛ, Dyǒb á Ngum. 5 Abɛ́ áde nyédíí á nkǒŋsé hɛ́n ádíi âchog aloŋgé, nyêbɛle-ʼɛ kéchéé éche nyédə́ə́. Nyêkódte ḿmɛn mewêmtɛn, kénɛ́ɛ nyébíí bán epun éche Dyǒb dɛ́kɔ̄gsɛ̄nnē ábē bad bé ekɔyí ékwɔ́gé apɛ. 6 Nyêhɔ́bé bán bad ábe bébɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb bédé bad bé mbéb, nyêwúú-ʼɛ bɔ́. Béehɛlɛɛ́ nyé atyéemɛn.

Jemsɛ aá bad béwɛsɛn metake

7 Né-ɔɔ́ a-baányaŋ, nyéwɛsɛn kə́ə́ŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛ. Nyétêd eláŋsɛ́n ne mod awě abɛle nzag. Abɛlé ásin kə́ə́ŋ ne póndé echě ápādtē mbote é bwâm. Awɛsan kə́ə́ŋ ne á póndé eche mbúú eʼsó ébootadté achó, ne áde édimtanné achó. 8 Nyémpē nyéwɛsɛn, nyéwéd-tɛ nlém á abum, nyésineʼ epɛ éche Sáŋgwɛ́ɛ́, édé bɛnbɛn. 9 A-baányaŋ, nyéēnyoŋgé áte tə̂ŋgɛne nhɔ́g ne aníníí âbɛl boŋ Dyǒb déēhɔ̄bē aá nyêdé bad bé mbéb. Nyébíi nɛ́n bán mod awě akáadteʼ adé nyé bɛnbɛn. 10 A-baányaŋ, nyétêde eʼchemléd ne bekal béʼdəə́dəŋ. Békáléʼáá nkalaŋ á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́, békudé metake, béwɛsán-nɛ ḿmê metake. 11 Ne mbále, syáā dechəge bad ábe béwɛ́sɛ́né bán bad ábe békúdé nnam. Nyêwógé ngáne Jobɛ ânwɛsɛ́nné áde ákúdé metake, nyênyín-nɛ ngáne Dyǒb dêmbɛnlé mɔ́ bwâm á asóg. Sáŋgwɛ́ɛ́ aboó nlém bwâmbwam awóó-ʼɛ nlém ń ngɔl.

12 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, a-baányaŋ, nyéēbɛnlád dǐn dé nkoŋ ḿmín, kéʼɛ dé nkǒŋ ńsé, kéʼɛ chǒm émpēe âmwɛ́ melɛ̌. Boŋ pɛn, nzé ehɔ́bé“Ɛɛ” abɛ́ ɛɛ, nzé ehɔ́bé-ʼɛ “Aáy” abɛ́ aáy. Nzé nyêbɛlé nɛ́n, né Dyǒb déekɔ́gsɛ́nné nyé.

13 Kénzɛ́ɛ́ awě adé á metake tê, ákânne. Kénzɛ́ɛ́ awě awóge menyiŋge, ákɔ́ne ákɛné-ʼɛ Dyǒb. 14 Kénzɛ́ɛ́ awě eédyɛɛ bwâm, áchəg belyə́ged bé mwembé, békânned mɔ́. Nzé békânnad mɔ́ béwɔ̄gtē mɔ́ dyɔ̌g á dǐn áde Sáŋgwɛ́ɛ́. 15 Nzé édé bán békánnédé mɔ́ ne nlém nhɔ́g, né Dyǒb dɛ́wōg bɔ́ mekáne, nê dɛ́bɛ̌l-lɛ mod a nkole ádyɛ̄ɛ̄ bwâm. Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎbɛ̌l áhīdē á anoŋ dé nkole, ádyɛ̄ɛ̄ bwâm, ké mbéb-pɛ mɔ́ɔ âmbɛnlé Dyǒb dɛ́lagsɛ́n mɔ́. 16 Né-ɔɔ́, nyépale mbéb áte wɛ́ɛ nhɔ́g ne aníníí, mod tɛ́ɛ́ ákânned-tɛ mwǎnyaŋ, âbɛl boŋ nyédyɛɛ bwâm. Mekáne ḿme mod awě abɛle mam ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō eʼ Dyǒb, médé ngíne bwâmbwam, mébɛle-ʼɛ nsɔ́n. 17 Elaijaa abédɛ́ɛ moonyoŋ melemlem ngáne syánē. Póndé pɔ́g ankáné bwâmbwam aá mbúú eechɔ́g, mbúú enkênchó-ʼaá á etûn é mwɛ̌ ńláán ne epɛd. 18 Ámbīd enɛ̂ ankáné ámpē, Dyǒb ábɛ̄l mbúú echó, bwěm éʼbootéd-tɛ akwog.

19 A-baányaŋ, nzé nyé ké ahéé atɛ̌dté âhíd nzii e mbále e Dyǒb, boŋ mod ampée abɛlé atǐmné mbíd, 20 ábíi nɛ́n aá, kénzɛ́ɛ́ awě abɛlé boŋ mod awě abɛlé mbéb asóg mbéb abɛl, né asoó aloŋgé áde mod awě abɛlé mbéb. Nɛ́n dɛ́bɛ̌l-lɛ mbéb híin ḿme ane mod ákɛ́bɛnlé, Dyǒb déenɔnné mɔ́ á dǐd.

1 Petro

1

2

3

4

5

Kálag eʼsó eche

Petro

Ndibned ń kálag

Kálag eʼsó eche Petro ântenlé, bad bé Krǐsto bɔ́ɔ ântelɛ́ɛ́ chɔ́. Á kálag-tê wɛ̂ achəgé bɔ́ aá, “Bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé.” Ábɛ́n bad bémpāŋtēd áte á pɛd e akuu á mbwɔ́g e echě béchə́géʼáá bán Esia Mainɔ. Nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ átel enɛ́n kálag, ebédɛ́ɛ âwéd bad bé Dyǒb nlém á abum áyə̄le metake ḿme békúdéʼáá ne adúbe áde bénwōŋgē. Áwēd-te, abage bɔ́ eʼlyə́g bé nlém ábe nkalaŋ ḿ bwâm ḿme Yesu Krǐstəə ḿbagɛɛ́ bɔ́. Mmê nkalaŋ ḿ bwâm ńhɔ́be tə̂ŋgɛne, kwééd, mpuu ne epɛ éche Yesuɛ ápɛɛ́ ámpē. Ǎlūmēd-tɛ bɔ́ áte aá békwɛntɛn metake ne eʼlyə́g bé nlém. Anlúméd bɔ́ áte aá bébíi nɛ́n bán ḿmê metake médíi mekəgsɛn ânyín nzé adúbe áde béwánlé ádé adúbe á mbále. Bébíi-ʼɛ nɛ́n bán bɛ́kǔd nsábe á “Epun éche Yesuɛ Krǐstəə ápɛɛ́.” Anlúméd-tɛ bɔ́ áte ámpē aá aloŋgé ádāb átə́ŋgɛ́né abɛ́ ngáne aloŋgé á bad ábe béhíde Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Dyǒb dɔ́ɔ ábage eʼsoósoŋ 1.3-12

Elébé âbɛl mekan ḿme mésáá 1.13-2.10

Mekan ḿme bad bé Krǐsto bétə́ŋgɛ́né abɛl á póndé e metake 2.11-4.19

Asuded á yə̌l ne âbɛle Dyǒb nɛ́ɛ mod a Krǐsto 5.1-11

Nsógtɛn 5.12-14

1

1 Mɛ Petro, mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə, ntenle nyé bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé, ábe bépáŋtédé áte boŋ bébɛ́ beken á mbwɔ́g é Pontus, Galesia, Kapadosia, Esia ne Bitinia. 2 Á ntíi ḿmē Dyǒb Titɛ́ɛ, ammǎd nyé apwɛd. Échē Edəə́dəŋ-ʼɛ ébɛ́lé nyêdé bad ábe bésáá. Abɛlé nɛ̂ âbɛl nyêbɛle mekan ḿme Yesu Krǐstəə áláŋgé nyé aá nyébɛl. Abɛlé nɛ̂, âbɛl ḿmē mekií ḿme mésyɔ́gké á awɔg mébɛl nyékud alagsɛn dé mbéb. Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé abɛ́ ne abɛ́.

Dewóó eʼlyə́g bé nlém

3 Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb áde ádé Sáá awě awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Apuúdté Yesu Krǐstəə. Né-ɔɔ́ dekudé aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē. Abɛl áde ábɛ́lé nɛ̂, ábágé syánē eʼlyə́g bé nlém bé aloŋgé áde déemaáʼ. 4 Desineʼ kə́ə́ŋne nhɔn ḿme Dyǒb ákóŋnédé ábē bad. Akǒŋnédé nyé mɔ́ ádyōb. Áhed-tɛ méebɔɔ́ʼɛ́, méebéb-paá. 5 Dyǒb ábɛnlad echê ngum âkəə nyé adúbe ádě nyédúbpé mɔ́, kə́ə́ŋ né nyêkudé eʼsoósoŋ. Ábɛ̂ eʼsoósoŋ bɛ́nyīnnēd á epun é asóg. 6 Nyédíi nyébɛ̂ menyiŋge ne nɛ̂, kénɛ́ɛ édíí nɛ́n bán nyɛ́ɛ̄kǔd metake nyaa ne nyaa é esóŋ é póndé. 7 Ḿmê metake mápɛ̌ âkəg nyé adúbe, âlúmed nɛ́n bán adúbe áwúú nyé áte ne mbále. Gôl ehɛle ebéb, boŋ ké nɛ̂, bébɛlé béhɛ́ chɔ́ á dǔ âsáad chɔ́. Nzé béhɛle bébɛl nɛ̂ ne gôl, né bétə́ŋgɛ́né ádɛn adúbe dɔ́mpē akəg âbɛl nɛ́n áwúu áte áyə̄le ádɛn adúbe átómé gôl. Nzé ádɛn adúbe átómé mekəgsɛn áte, né Dyǒb dɛ́kɛn nyé, ábɛ nyé ehúmé ne edúbé ádě Yesuɛ álūmēdtē bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l yə̌l. 8 Nyêdəə́ mɔ́ kénɛ́ɛ nyéēnyīnɛ̄ɛ̄ mɔ́. Nyêdúbpé-ʼɛ mɔ́ kénɛ́ɛ nyéēnyīnɛ̄ɛ̄ mɔ́ bɔɔb. Ké bɔɔb-pɛ nyêtómtɛ́né menyiŋge abɛ́ nyaa echě mod éehɛlɛ́ɛ́-sɛ ahɔ́b. 9 Chǒm echě nyɛ́kudté áyə̄le adúbe áde nyédúbpé mɔ́ édíi eʼsoósoŋ ábe ábɛ̄n eʼdəə́dəŋ bɛ́kudté.

10 Bekal béʼdəə́dəŋ bénhɔ̄b mam áʼsō éʼ póndé tə̂ŋgɛne ábê eʼsoósoŋ ábě Dyǒb dɛ́bɛɛ́ nyé nɛ́ɛ nsimé. Béntōŋ ábɛ̂ eʼsoósoŋ ahɛd áte âbɛl bésôŋtɛn bɔ́. 11 Edəə́dəŋ éche Krǐstəə émbɛ̄ bɔ́ áte âláa bɔ́ á eʼsó éʼ póndé ngáne Krǐstəə átagké ne ehúmé échě ákudté ámbīd e póndé, boŋ bémbɛ̄ béhedé áte. Béhɛ́déʼáá áte âbíi póndé echě ḿmê mam mɛ́bɛnlédté ne wɛ́ɛ mod awě mɛ́bɛnlédté. 12 Dyǒb dénlūmēd ábɛ̂ bekal béʼdəə́dəŋ áte aá nsɔ́n ḿmě bébɛlɛɛ́ méesaá nsɔ́n ḿme běn bɛ́kudté nsyə́ŋ áhed, boŋ ńdíi nsɔ́n ḿmenyé. Dyǒb dénlōmē bad Edəə́dəŋ éche Ésáá échě ébídé ádyōb. Échê Edəə́dəŋ chɔ́ɔ émbɛ̌l boŋ baahɔ́g békalé Nkalaŋ ḿ Bwâm ḿmě nyéwógɛɛ́ bɔɔb. Ḿmɛ́n mam mɔ́ɔ bekal béʼdəə́dəŋ béhɔ́béʼáá. Kə́ə́ŋne ángɛl édə́ə́ ḿmɛ́n mekan asôŋtɛn.

Mbɛltéd ḿmɛ̄n ńsâŋ

13 Né-ɔɔ́, nyépûd abad, nyébɛ̂ mboŋsɛ́n âbɛl nsɔ́n ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́. Nyétêd póndé nyésum-mɛ nlém ńsyə̄ə̄l áyə̄l e nsimé ḿme Dyǒb dɛ́bɛɛ́ nyé á póndé echě Yesuɛ ápɛɛ́ ámpē alúméd-tɛ nyé yə̌l. 14 Ngáne édíí bán nyêdíi bad ábe bébɛle mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́, nyéēmwāg-sɛ mam mé mbéb ḿmě nyébɛ́léʼáá bɔɔ́d mébɛ́ mékamlán ádɛ̄n aloŋgé. 15 Dyǒb ádé apwɛdé nyé asáá. Né-ɔɔ́ nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né asáŋ á mbɛltéd ḿmɛ̄n ńsyə̄ə̄l. 16 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán, “Mbɛltéd ḿmɛ̄n ńsâŋ áyə̄le mbɛltéd ḿmêm ńsáá.”

17 Dyǒb ákáadteʼ moosyəə́l nyaa pɔ́g. Eékwognáádté modmod. Nzé nyêkâne-ʼɛ áwē, nyêchəge mɔ́ bán Titɛ́ɛ. Né-ɔɔ́, nyéwôŋ mbwɔ́g ń Dyǒb áte á aloŋgé ádɛ̄n ásyə̄ə̄l á nkǒŋsé-te wɛ́n wɛ́ɛ nyédíí beken. 18 Nyêbíí nɛ́n bán Dyǒb ákɔ́dté nyé á ekúkú é abɛ́-te. Ekúkú é abɛ́ échě ábɛ̄n betaa bénlyə̄gnēdtē nyé saké chǒm nɛ́ɛ gôl kéʼɛ sílva échě ébébeʼ chɔ́ɔ ânkɔdnédté nyé. 19 Ndəle e mekií echě Yesu Krǐstəə chɔ́ɔ ânkɔdnédté nyé. Krǐstəə awě adé nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿmé méēwōo awusé ké ahɔ́g á yə̌l. 20 Nkǒŋsé ńdɛ̂hɔ́b bán ḿbootad, Dyǒb dêmmǎd mɔ́ apwɛd. Boŋ bɔɔb á asóg hɛ́n alúmté yə̌l wɛ́ɛ bad bé nkǒŋsé. Abɛlé nɛ̂ áyə̄le nyé. 21 Krǐstəə akəə́ nyêdúbpé Dyǒb. Nyêhɛle-sɛ nyêdúbé Dyǒb nyésūm-mɛ nlém ńsyə̄ə̄l áwē, áyə̄le apuúdté Krǐstəə abídté-ʼɛ échē ehúmé áwɛd.

22 Abɛl áde nyébɛlɛɛ́ mekan mé mbále ábɛ́lé nyêsáá. Nɛ̂ ábɛ́lé-ʼɛ nyáābe bad bémpēe ábe bédúbpé Yesuɛ nyêdə̌ŋné. Né-ɔɔ́ nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí ne nlém ńsyə̄ə̄l. 23 Nyêbíí nɛ́n bán Dyǒb ábágé nyé aloŋgé dékɔ̄ɔ̄lē mbwiined ne échē eyale. Échē eyale épɛ́ɛ́né aloŋgé éesaá-ʼaá chǒm éche ébébeʼ. Ébɛ̄ abɛ́ ne abɛ́. Dyǒb áde ádé á ngíndé ne á ngíndé dɔ́ɔ ábágé nyé ádê aloŋgé saké moonyoŋ. 24 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Moonyoŋ adíí nɛ́ɛ nkəə́kəə,

ábē eʼboŋ-ʼɛ éʼdé nɛ̂ŋgáne mbonja échě ékwoge á ahín-tê.

Nkəə́kəə ayɛ̂nleʼ, mbonja-ʼɛ ésoodɛ.

25 Boŋ eyale é Dyǒb ébɛ́ abɛ́ ne abɛ́.”

Échê eyale édíi nkalaŋ ḿ bwâm ḿme békánlé nyé.

2

Nyêdíi meláá mé aloŋgé

1 Né-ɔɔ́, nyétɛde ḿmɛ̄n mbɛltéd mé mbéb ńsyə̄ə̄l. Nyéēkālē metóm, nyéelúmtéʼ á dǐd-te ngɛ̂n nɛ́n bán nyêbɛle bwâm áde nyéebɛlɛ́ɛ́, mod eesíídé waáb, eʼyale bé mbéb béēbīdē-ʼɛ nyé á nsəl. 2 Nyêtə́ŋgɛ́né awan áte âkud ndyééd e edəə́dəŋ echě esáá, melemlem ngáne bǎn bé nkə́ə́l béchyɛɛʼɛ́ abíi, âbɛl nɛ́n nzé nyêdyédé ene ndyééd, nyékwog âkud eʼsoósoŋ. 3 Nyêwóglɛ́né ene ndyééd, nyêbíí-ʼɛ bɔɔb ngáne Sáŋgwɛ́ɛ́ ábɛlɛɛ́ mekan mé bwâm. 4 Nyéhyag wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́, mɔ́ adé nɛ́ɛ aláá dé aloŋgé áde belóŋ bé ndáb bênchenɛ́ɛ́, boŋ Dyǒb ányín dɔ́ aá ákwɔ́gnédé, ápwɛ̄d, ákōō-ʼɛ dɔ́. 5 Nyéhyag-kɔɔ́ nyébɛ̂ nɛ́ɛ meláá mé aloŋgé ḿme Dyǒb ábɛnladté âlóŋ eche ndáb e edəə́dəŋ. Áwēd-te-ʼaá nyɛ́bɛnlɛ́ɛ́ mɔ́. Nyɛ́ɛ̄bɛ̄ beprisɛ ábe bésáá, nyébagé mɔ́ mendɛ mé edəə́dəŋ ḿme mékóbnédé áwe eʼsó mbwiined ne Yesu Krǐstəə. 6 Éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Ntédé aláá dé etógnɛ́n

nsumé á Zayɔn.

Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé mɔ́ éekwágké.”

7 Ádɛ́n aláá-ɔɔ́ ádé etógnɛ́n ne nyé awě nyêdúbpé mɔ́ boŋ ne bad ábe béēdúbpe mɔ́ ádíi nɛ̂ŋgáne

“Aláá áde belóŋ bé ndáb bémbāŋgē abɛnled,

dɔ́ɔ átímé aláá dé etógnɛ́n abé.”

8 Éténlédé ámpē nɛ́n bán,

“Mɔ́ adé aláá áde bad bélúmɛɛ́ ámīn

abɛ́-ʼɛ ndim e aláá echě ebɛle bad békwag.

Bad békwag áyə̄le béēwōgnɛ̄ɛ̄ Dyǒb. Nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb átíídé aá ébɛnled ne bɔ́.”

9 Boŋ nyé, nyéēsaá nɛ̂. Nyêdíi bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé, beprisɛ bé Dyǒb ádě ádé kə̂ŋ. Nyêdíi aloŋ áde ásáá, Dyǒb děn-naá áwóó nyé âbɛl nɛ́n nyélúmed bad bémpēe ngáne ápédé bwâm abɛ́. Dyǒb áhúdé nyé á ehíntɛ́n-tê, apɛɛné nyé á eʼnyínɛn bé ekíde. 10 Ngen eʼsó nyénkêmbáá bad boŋ bɔɔb nyɛ́ɛ̄nyêdé bad bé Dyǒb. Ngen eʼsó ngɔl e Dyǒb enkêmpaá áwɛ̄n boŋ bɔɔb Dyǒb áwógé nyé ngɔl.

Nyébɛ̂ betâŋ bé Dyǒb

11 A-bǎnned nhɛde mɛɛ́ nyésôŋtɛn nɛ́n bán nyêdíi beken, nyêtome-ʼɛ á nkǒŋsé wɛ́n tómɛ́n. Né-ɔɔ́ nyéēbanné nlém ne mekan mé ekob é yə̌l áyə̄le nɛ́n nɛ̂ áwanne ábɛ̄n eʼdəə́dəŋ běn nzum. 12 Nyéwále aloŋgé á bwâm átîntê e bad ábe béedúbpe Dyǒb, âbɛl boŋ ké bénhɔ̄b bán nyêdíi bad bé mbéb, bɛ́nyīn ḿmɛ̄n mbɛltéd ḿ bwâm. Nɛ̂ dɛ́kə̌ŋ bɛ́bɛ Dyǒb edúbé mbwɛ ḿme Dyǒb dɛ́pɛɛ́ á epun é asóg.

13 Á dǐn á Sáŋgú, nyéwógne bad bé nkǒŋsé ábe bédé á nkamlɛn, ken nkamlɛnɛ ambáámbáa, 14 kéʼɛ kə̂ŋ échě édé ásē e nkamlɛnɛ ambáámbáa, echě álómé âkɔ́gsɛn bebɛl bé mbéb ne âkémed bad ábe bébɛleʼ bwâm. 15 Dyǒb áhɛde nɛ́n aá mekan mé bwâm ḿmě nyébɛlɛɛ́ mékúdtɛn mehɔ́b ḿme ábê eʼyɔ́kɛ́l éʼ bad béhɔ́bɛɛ́ nyé áyə̄l, ḿme béēbíiʼɛ́. 16 Nyéēsaá betâŋ, nyêdíi kunze. Boŋ pɛn nɛ̂ déebagɛɛ́ nyé nzɔm âbɛl mbéb. Nyébɛ̂ nɛ́ɛ bembəledɛ bé Dyǒb. 17 Nyébage moosyəə́l edúbé. Nyédəŋ-ʼɛ bad bémpēe ábe bɔ́mpē bédúbpé Krǐstəə. Nyébáa Dyǒb. Nyébage kə̂ŋ Embáámbáa edúbé.

Metake ḿme Krǐstəə mébɛ̂ syánē eʼchemléd

18 Nyé bad ábe nyêdé bembəledɛ, nyésuded yə̌l ásē e bad ábe nyébɛnlɛɛ́ ne edúbé ésyə̄ə̄l. Nɛ̂ déēbāg ne ábe bébóó nlém běnpɛn, boŋ nɛ̂ ábɛ̂ ne kə́ə́ŋne ábe bébébé nlém. 19 Dyǒb dɛ́bɛ̄ menyiŋge ne nyé nzé nyêwɛsɛ́né eʼwɛ éʼ metake ḿme nyénkêmbáá nyêkude áyə̄l echê. 20 Nzé ebɛlé mbéb, boŋ ewɛ̌sɛ́né mbɛ́te áyə̄le ḿmê mbéb, ne nsyə́ŋ ńhéé wɛ́kudté? Boŋ nzé ewɛ̌sɛ́né metake ké áyə̄le dyam á bwâm áde ébɛ́lé, né Dyǒb dɛ́bɛ̄ menyiŋge ne wɛ. 21 Ḿmɛ́n metake mébóŋnédé nyé awě Dyǒb ápwɛ́dé, áyə̄le nɛ́n Krǐstəə mwěn antǎg á nló ḿmɛ̄n. Anlyə́gé-ʼɛ nyé elaŋsɛ́n âbɛl nyéhîd ḿmē mekuu. 22 Enkêmbɛnlé mbéb ké nhɔ́g, modmod enkênwóg-kaá mɔ́ eyale é mbéb á nsəl. 23 Áde bad bésyə́ə́ mɔ́, enkêntimtɛ́nné bɔ́. Áde bétágtéʼáá mɔ́, enkênsidté bɔ́. Boŋ ambɛ̌ mésyə̄ə̄l á mekáá mé Dyǒb áde ákáadte bad bésyə̄ə̄l nyaa pɔ́g. 24 Krǐstəə mwěn ampém ḿmɛd mbéb áwe yə̌l á awɔg âbɛl nɛ́n deewóó dyamdyam âbɛl ne mbéb, débɛle-ʼɛ mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́, á aloŋgé ádɛ̄d. Échē sii ébɛ́lé nyêkudé eʼchoóchoŋ. 25 Nyêmbɛ́ nɛ́ɛ ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme ḿbɔ́ɔ́ boŋ bɔɔb Dyǒb ápɛ́ɛ́né nyé ámbīd âhíd mod awě anɔne nyé ngáne nnɔn-a-mbód ánɔnɛɛ́ éche mbód.

3

Bebaád ne ábab bechóm

1 Nyé bebaád bé bechóm-mɛ nyéwógne ábɛn bechóm âbɛl boŋ ké émbɛ̄ nɛ́n bán béēhīdɛ̄ɛ̄ eyale é Dyǒb, ḿmɛ̄n mbɛltéd ḿ bwâm ḿbɛl bɔ́mpē bétimned Dyǒb, bédúbé-ʼɛ mɔ́. Ké nyéētɔgne bɔ́ dyamdyam aláa, 2 bɛ́nyīn ádɛn abɛ́ á bwâm áde ásáá. 3 Nyéēsūmē nlém nɛ́n bán ábɛ̄n eʼboŋ éʼbíde dásɔ̄ áyə̄le ekə̂ŋ é mbíd ebwɔ́g nɛ́ɛ anabe dé esid, ahɛ́ á bwěm nɛ̂ŋgáne eʼbóŋ, nsáŋ, ne eʼbɛ́sɛ kéʼɛ kəse é mbɔ́té. 4 Boŋ bébíi nyé dásɔ̄ ne eʼboŋ ábe éʼbíde nyé áte. Ábê eʼboŋ béehəŋlánné áyə̄le éʼbíde ne edəə́dəŋ échě épwíítédé échě éetagtán-nɛ. Ábê eʼboŋ bɔ́ɔ Dyǒb ányínɛɛ́ aá éʼdé etógnɛ́n. 5 Nɛ̂ dɔ́ɔ bebaád ábe bésáá béʼ bɔɔ́d ábe bénsum nlém ne Dyǒb bébɛ́léʼáá boŋ éʼbāb eʼboŋ éʼbîd áwed. Béwógnéʼáá ábab bechóm. 6 Seraa mwěn ambɛ́ nɛ̂. Awógnéʼáá Abrahamɛ áchəgé-ʼɛ mɔ́ aá asáŋ. Nzé nyêbɛleʼ mam mé bwâm ésebán nyêbáa dyamdyam, né nyêdíi Seraa ábe bǎn. 7 Nyé baachóm-mɛ ábe nyêwóó bebaád, nyêtə́ŋgɛ́né ábɛ̄n bebaád edúbé abɛ. Mod tɛ́ɛ́ ábɛ̂ ne awě mwaád, ánɔne mɔ́ bwâm. Béepedɛɛ́ nyé eʼwúu áte, boŋ nyáābɔ̄ɔ nyɛ́ɛ̄kǔd aloŋgé nyaa pɔ́g. Ádê aloŋgé ádíi nsimé ḿme Dyǒb ábagɛɛ́. Nzé nyéewânle bɔ́ ngáne éhɛdnɛɛ́, né Dyǒb déewógké nyé mekáne.

Nyébɛle bwâm ké nyékudé metake

8 Âsóged, nyé moosyəə́l nyébɛ̂ mod nhɔ́g, nyéwôŋ nlém ḿme ḿpwíítédé, nyésudɛd-tɛ yə̌l. 9 Nyéētimté mbéb áyə̄le mbéb. Nzé mod ahɔ́bé nyé dyam dé mbéb áyə̄l, nyémpē nyéehɔ́bé mɔ́ dyam dé mbéb á yə̌l, nyêkáné kánnɛ́n bán Dyǒb ánamed mɔ́, áyə̄le nnam mɔ́ɔ Dyǒb dénhɔ̄bpē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ nyé áde âmpwɛdté nyé. 10 Éténlédé nɛ́n bán,

“Kénzɛ́ɛ́ awe ahɛde aloŋgé dé menyiŋge,

áhɛdé-ʼɛ aá mɔ́nyîn eʼpun éʼ bǐn éʼ bwâm,

eehɔ́béʼ mekan mé mbéb,

eékālē-ʼɛ metóm.

11 Ásôg mbéb abɛl, ábɛle mekan mé bwâm.

Áwanɛn âbɛ́ nsaŋ ne moosyəə́l.

12 Áyə̄le Dyǒb anɔné bad ábe bébɛle mekan mé bwâm

awoge-ʼɛ bɔ́ mekáne.

Boŋ akunnan bad yə̌l ábɛ̌ bébɛle mbéb.”

13 Nzɛ́ɛ́-ɔ̄ ahɛle ádəŋ nyé mbéb abɛl nzé nyêwóó nlém áte âbɛl mekan mé bwâm? 14 Boŋ ké nyêntǎg-kɛ ké tagɛ́n âbɛl mekan ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́, né Dyǒb dé naméd nyé. Nyéewógé mbwɔ́g, nyéētāgē-ʼɛ áte. 15 Boŋ pɛn nyébɛ Krǐstəə edúbé, nɛ́n mɔ́ɔdé Sáŋgwɛ́ɛ́ á aloŋgé ádɛ̄n. Nyébɛ̂ mboŋsɛ́n póndé ésyə̄ə̄l âtimtɛn kénzɛ́ɛ́ awě asɛ̌dté nyé dyam tə̂ŋgɛne nlém ḿme nyésūmē wɛ́ɛ Krǐstəə. 16 Nyékɛ́led nlém á abum. Nzé nyêbɛle nɛ̂, nyésūdēd yə̌l ne edúbé ésyə̄ə̄l, nyêkɛ́léd-tɛ nlém á abum wɛ́ɛ bad ábe béhɔ́be nyé mekan mɛ mbéb áyə̄l, áyə̄le nyéhídɛɛ́ Krǐstəə. Bɛ́kwāg nzé bényíné ádɛn abɛ́ á bwâm. 17 Nyébíi nɛ́n bán édé bwâm mod âkud metake áyə̄le dyam á bwâm áde ábɛ́lé, nzé nɛ̂ ádé á ntíi ń Dyǒb, tómaa âkud metake áyə̄le dyam dé mbéb. 18 Krǐstəə mɔ́mpē ankǔd metake awɛ́-ʼɛ áyə̄le ḿmɛd mbéb ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. Abédɛ́ɛ mod awě abɛle mekan ḿme Dyǒb áhedɛɛ́, boŋ anwɛ́ á nló ḿme bebɛl bé mbéb. Ambɛl nɛ̂, âbɛl dépɛ wɛ́ɛ Dyǒb. Bad bénwūū mɔ́ boŋ échē ekob é yə̌l chɔ́ɔ énwɛ̄. Dyǒb dêmbɛ̌l échē edəə́dəŋ émbɛ̄ ébɛ̄ á aloŋgé. 19 Échê edəə́dəŋ chɔ́-ʼaá ânkɛɛ́nné á mbwɔg âkɛ dé akale eʼdəə́dəŋ eyale é Dyǒb. 20 Ábɛ́n eʼdəə́dəŋ éʼbédɛ́ɛ eʼdəə́dəŋ ábe bénkênwɔ́gɛ́n Dyǒb seʼ bɔɔ́d áde Dyǒb dênchabtédté bɔ́ eʼkəd áte âbɛl bétɛde ḿmab mbéb á póndé echě Noa álóóʼáá bɔ̌lɛ éʼmbáá. Bad waam běnpɛn bɔ́ɔ bémbɛ̄ á bɔ̌lɛ-tê. Bênkǔd eʼsoósoŋ áyə̄le mendíb. 21 Nɛ́n ádé melemlem nɛ̂ŋgáne edusɛn. Échê edusɛn chɔ́ɔ ébɛle bɔɔb boŋ bad békūd eʼsoósoŋ á ngíne e mpuu ḿme Yesu Krǐstəə. Edusɛn éesaá awobe á yə̌l âhúd mbinde boŋ édíi âkwɛntɛn dé abɛle Dyǒb ne nlém ḿme ńsáá. 22 Krǐstəə akií ádyōb, áwed-taá ádyɛ́ɛ́ Dyǒb á ekáá é mbáá boŋ ákamláán ángɛl ésyə̄ə̄l, benkamlɛnɛ ne ngíne échě édé ámīn.

4

Aloŋgé á bad ábe bédúbpé
ábɛ̂ ngáne Dyǒb áhedɛɛ́

1 Né-ɔɔ́ ngáne édíi bán Krǐstəə ankǔd metake é ekob é yə̌l, nyémpē nyêtə́ŋgɛ́né nyêbɛ́ mboŋsɛ́n âwóŋ melemlem mé mewêmtɛn nɛ̂ŋgáne ánwōŋgē. Áyə̄le, kénzɛ́ɛ́ awě atagé é ekob é yə̌l, asógé mbéb abɛl. 2 Ngáne édíí-ʼaá nɛ̂, aloŋgé ádɛ̄n á nkǒŋsé wɛ́n ábê ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ saké bán mpúlé mé nkǒŋsé múmɔ́ ńkamlan nyé. 3 Mekan ḿmě bad ábe béēbíi Dyǒb bédəəʼɛ́ abɛl mɔ́ɔ nyémpē nyébɛ́léʼáá. Ene póndé emaá atóm, ekwǒgnédé-ʼɛ. Nyêkábéʼáá mesón, nyêwóŋ nlém áte âbɛl mam mé mbéb, nyêmwágéʼáá mǐm mékōbē nyé, nyêchagéʼáá ngande échě bad bémwágéʼáá mǐm mékōbē bɔ́, bébɛlé-ʼɛ eʼtoŋgé éʼ mekan, nyé bɛnlé-ʼɛ myǒb mémpēe, dyam áde déeboo. 4 Bɛ̌n ábe nyáābɔ̄ɔ nyêbɛláá ḿmɛ́n mbɛltéd mé mbéb bɔɔ́d, bédé menyáké bɔɔb ânyín nyéēsaá ne bɔ́ ámpē âbɛl epuutéd ne eʼkúkú éʼ mekan. Né-ʼaá ákə́ə́ boŋ bésyə̄ə̄ nyé. 5 Boŋ bɛ́tyēēm á nkáá áʼsō éʼ Dyǒb áde ábóŋsɛ́né âkáad moosyəə́l. Ǎkāād ábe bédé âloŋgé ne ábe béwédé. 6 Nɛ́n dɔ́ɔ dɛ́kə̌ŋ boŋ nkalaŋ ḿ bwâm ńkanléd kə́ə́ŋ ne wɛ́ɛ bad ábe béwédé, âbɛl boŋ kénɛ́ɛ bénkāādtē bɔ́ áde bédíí á nkǒŋsé-te, béwɛ́-ʼɛ ngáne moosyəə́l áwágkē, béhɛle-sɛ bébɛ́ á aloŋgé ngáne Dyǒb ádíí.

Nyébɛnlad ndɛ éche Dyǒb ábágé nyé bwâm

7 Asóg dé mekan mésyə̄ə̄l ádé bɛnbɛn. Né-ɔɔ́ nyébwɔg yə̌l nyétêd-tɛ póndé âbɛl nɛ́n nyéhɛl akáne. 8 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí ne nlém ńsyə̄ə̄l. Nyédəŋ nhɔ́g ne aníníí, áyə̄le edəŋge ékúdtan mbéb híin. 9 Nyékob nhɔ́g ne aníníí nken ésebán nyényoŋge áte. 10 Dyǒb áwóó ndɛ híin, abagé-ʼɛ mod tɛ́ɛ́ echě ndɛ. Nyébɛ̂ bembəledɛ bé bwâm nyébɛnlad-tɛ échɛ̄n ndɛ âwóŋgɛn nhɔ́g ne aníníí. 11 Ane awě abíɛʼ dyam ahɔ́b, ahɔ́bé dɔ́ nɛ́ɛ nhɔ́g awě akaleʼ eʼyale ábě éʼbídé wɛ́ɛ Dyǒb děn. Ké nzɛ́ɛ́-ʼɛ awě awôŋgan baáb, ábɛleʼ nɛ̂ ne ngíne esyəə́l echě Dyǒb ábágé mɔ́. Nɛ̂ dɛ́bīdēd ehúmé é Dyǒb áwed á yə̌l e mekan mésyə̄ə̄l mbwiined ne Yesu Krǐstəə. Ehúmé ne ngíne esyəə́l bébágnédé mɔ́ á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

Metake ḿmě bad bé Krǐsto békudɛɛ́

12 A-baányaŋ, nyéebág menyáké ne mekəgsɛn mé ngíne ḿme mépiide nyé bɔɔb. Nɛ́n déēbāg nyé nken. 13 Nyébɛ̂ menyiŋge pɛn nɛ́n, nyêkudeʼ metake melemlem ngáne Krǐstəə ákúdéʼáá, âbɛl nɛ́n nyélôn ne menyiŋge á póndé echě Dyǒb dɛ́lūmēdtē ehúmé éche Krǐstəə. 14 Nzé bad bésyə́ə nyé áyə̄le nyédíí bad ábe béhíde Krǐstəə, né yə̌l eboó nyé áte, áyə̄le ehúmé é Edəə́dəŋ é Dyǒb édé ne nyé. 15 Boŋ pɛn nzé nyékude metake éēbāg nɛ́n bán nyêkude ḿmê metake áyə̄le nyéwúú bad, kéʼɛ áyə̄le nyéchíbé, kéʼɛ áyə̄le nyédíí bad bé ebébtéd, kéʼɛ áyə̄le nyésɔ́lɛɛ́ mam mé bad áte ḿme méenɔné nyé. 16 Ké né-ʼɛ, nzé nyêkudé metake áyə̄le nyédíí bad ábe béhíde Krǐstəə, nɛ̂ déēkwāgtē nyé. Nyéságnɛn Dyǒb ságnɛ́n nɛ́n bán béchə́gé nyé bán bad bé Krǐsto. 17 Áyə̄le póndé edé echě Dyǒb dɛ́bootédté bad akáad, ǎbootéd-tɛ ne ábē bad. Nzé Dyǒb áhɛle ábootéd-tɛ ne syánē awě dedé bad bé Krǐsto, chán-nɔ̄ ébɛ̄ɛ̄nnē bad ábe béebɛléʼ mam ngáne nkalaŋ ḿ bwâm ń Dyǒb ńhɛdɛɛ́. 18 Éténlédé-ʼɛ á kálag e Dyǒb nɛ́n bán,

“Nzé éhɛle élɛnléd kə́ə́ŋne mod awě abɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ áte âkud eʼsoósoŋ,

né chán-nɔ̄ ébɛ̄ɛ̄nnē bebɛl bé mbéb ne bad ábe béedúbpe Dyǒb?”

19 Né-ɔɔ́, bad ábe bétageʼ ngáne Dyǒb átíídé, bébɛ̂ bébɛle mekan mé bwâm, bébɛ-ʼɛ yə̌l á mekáá mé Dyǒb áde áhə́gé bɔ́, mɔ́ awě ábɛle kéchéé échě áhɔ́bé.

5

Petro alébe bad ábe bélyə́gte mwembé

1 Mɛ nɛ́ɛ nhɔ́g awě alyə́gteʼ, ndəə́ mɛɛ́ ḿbɛ bad ábe bélyə́gteʼ átîntê echɛ̂n elébé. Ndé nhɔ́g awě ambɛ́ metake ḿme Yesuɛ ásē. Ehúmé échě Dyǒb dɛ́bɛɛ́ Krǐstəə épɛ̌ awêm ámpē. Nlébeʼ nyé nɛ́n mɛɛ́, 2 nyénɔne bad ábe Dyǒb ábánné ásē echɛ̂n melemlem nɛ̂ŋgáne nnɔn-a-mbód ánɔnɛɛ́ éche mbód. Nyénɔne bɔ́ áyə̄le nyédə́ə́ bɔ́ anɔn. Nyéēnɔ̄nē bɔ́ byánán bényágté nyé ânɔn bɔ́. Nyébɛleʼ ḿmê nsɔ́n saké é etútú é nsyə́ə́ŋ, boŋ ébɛ̂ bán nyêwóó nlém âbɛl mɔ́. 3 Nyéēkamlán bad ábe bédé ásē echɛ̂n ne ngíne. Nyébɛ̂ bad ábe bɛ́hīdtē mekuu ḿmāb. 4 Áde kə̂ŋ e benɔn-bé-mbód épɛɛ́, ǎbɛ̌ nyé nsábe ḿme ńchábé ámīn. Ḿmê nsábe mɛ́bɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé.

5 Nyémpē ábe nyêdé ásē e bad ábe bélyə́gteʼ, nyésuded yə̌l, nyésuded-tɛ yə̌l nzé nyêwôŋgan nhɔ́g ne aníníí. Áyə̄le éténlédé á kálag e Dyǒb nɛ́n bán Dyǒb ákunnan bad ábe bédé kúmbe yə̌l, boŋ abage bad ábe bésúdté yə̌l nsimé. 6 Né-ɔɔ́ nyésudɛd yə̌l ásē e ngíne e Dyǒb âbɛl boŋ mwěn áchə́ged nyé á póndé echě ebǒŋnédé mɔ́. 7 Nyéchene mekan mésyə̄ə̄l ḿme métagte nyé áwe mekáá, áyə̄le atédé mam ḿme métagteʼ nyé nɛ́ɛ ḿmē.

8 Nyékôb yə̌l, nyétêd-tɛ póndé. Mod a ekɔyí awɛ̂n, Satanɛ, ahôŋge nɛ́ɛ ngii echě edume áte, ahɛde mod awě ányabɛɛ́ áte. 9 Nyéēmwāg-sɛ atóm nyé áte. Ádɛn adúbe déesudéʼ. Nyêbíí nɛ́n bán bad bémpēe ábe bédúbpé nɛ́ɛ nyé nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l bɔ́mpē békude metake ḿmě nyémpē nyékudɛɛ́. 10 Nyêkudeʼ metake boŋ ḿmê metake méechabpé áte. Ámbīd e nɛ̂, Dyǒb áde ábageʼ nsimé ńsyə̄ə̄l děn dɛ́bɛ̌ nyé kéchéé éche nyébɔ́dé. Ǎbɛ̌l nyésūmɛ̄n, awéd-tɛ nyé áte. Adíi Dyǒb áde nsimé ḿmē ńkwógnédé moosyəə́l, ḿbɛ̂-ʼɛ póndé ésyə̄ə̄l. Mɔ́ apwɛdé nyé âkud éche ehúmé échě ébɛ̄ á ngíndé ne á ngíndé. Nyɛ́ɛ̄kǔd-tɛ chɔ́ áyə̄le nyêdé ne Krǐstəə. 11 Ngíne esyəə́l edíi echê á ngíndé ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ.

Melɛntɛn mé asóg

12 Sailasɛ mɔ́ awóŋgɛ́né mɛ âtel anɛ́n mwǎ kálag. Adíi mɛ nɛ́ɛ mwǎnned mbǎnné-ʼɛ mɔ́ nlém á yə̌l. Ntenle nyé enɛ́n kálag âwéd nyé nlém á abum, âláa-ʼɛ nyé nɛ́n mɛɛ́ ḿmɛ́n mam ḿme ńténlé nyé médíi nsimé ń Dyǒb ḿ mbále. Nyéehúdé mekuu áhed. 13 Baányoŋ bé mwembé ḿ Babilɔn ábe Dyǒb ápwɛ́dé nɛ́ɛ nyé, bélómmé nyé melɛntɛn. Awem mwǎn awě ńkwógté á adúbe-tê, Makɔsɛ mɔ́mpē alómmé nyé melɛntɛn. 14 Nyéhɛ̂ nhɔ́g ne aníníí tə̂l âlúmed edəŋge. Nsaŋ ḿbɛ̂ ne nyé bad bé Krǐsto bésyə̄ə̄l.

2 Petro

1

2

3

Kálag eche elóntɛ́né ébɛ eche

Petro

Ndibned ń kálag

Kálag echě elóntɛ́né ébɛ echě Petro ântenlé, bad bé Krǐsto béʼsó bésyə̄ə̄l bɔ́ɔ ântelɛ́ɛ́ chɔ́. Ene póndé bad bébédé ábe béyə́gtéʼáá bad ayə́ged dé metóm. Ádê ayə́ged dé metóm ábɛ́léʼáá bad bébɛlé eʼtoŋgé éʼ mekan. Né-ɔɔ́, Petro antěl ene kálag âlúmed aá ḿme mekan méebooʼɛ́. Anlúméd bɔ́ áte nɛ́n aá béētə̂ŋgɛnɛɛ́ échê ndín é mekan ahíd. Aá dyam áde bétə́ŋgɛ́né abɛl ádíi, âbíi mbále tə̂ŋgɛne mam mé Dyǒb ne Sáŋgú Yesu Krǐstəə ne âdúbe bɔ́ ne nlém nhɔ́g. Bad ábe bényínné Yesuɛ béwóg-kɛ mekan ḿme áyə́gtéʼáá, bɔ́ɔ bébɛ́lé boŋ ábɛ́n bad bébíí ḿmê mekan. Atɔ́n ahɔ́g áde Petro ânkoŋgé anɔn áte ábédé tə̂ŋgɛne bad behɔ́g ábe bélúmtéʼáá bán Yesu Krǐstəə éepaá ámpē. Anlúméd bɔ́ áte nɛ́n aá atoo áde Krǐstəə átoŋgɛɛ́ âpɛ, ádíi áyə̄le Dyǒb déehɛdɛ́ɛ́ aá modmod ábɔ̂d aloŋgé, boŋ áhɛdeʼ aá bad bésyə̄ə̄l bétɛde abɛl dé mbéb, béhíde Krǐstəə.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1.1-2

Mpwɛdtéd ḿ mod a Krǐsto 1.3-21

Bemeléede bé metóm 2.1-22

Epɛ e asóg éche Krǐstəə 3.1-18

1

1 Mɛ, Simɔn Petro, mbəledɛ ne mbapɛɛ a nlómag awě Yesu Krǐstəə, ntenle nyé bad ábe nyêdúbpé Yesu Krǐstəə melemlem ngáne sémpē sédúbpé mɔ́. Yesu Krǐstəə adíi syánē Dyǒb abɛ́-ʼɛ Nsoodɛ. Abɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. Mwěn-naá akəə́ boŋ syánē moosyəə́l dedúbé mɔ́. 2 Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb ḿbâd mbɛ́ ne nyé abíi áde nyébíí Dyǒb, nyêbíí-ʼɛ Yesuɛ, awesyánē Sáŋgwɛ́ɛ́.

Nyébɛleʼ mekan ḿme mélûmteʼ
nɛ́n bán Dyǒb dɔ́ɔ ápwɛ́dé nyé

3 Ngíne e Dyǒb ebagé syánē mam mésyə̄ə̄l ḿme déhɛdɛɛ́ á aloŋgé, ebɛlé-ʼɛ syánē debɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́. Nɛ́n ábɛ́nlédé áyə̄le debíí mɔ́. Abɛ̌nlédé echě ngum ne ábē eʼboŋ bé nlém âpwɛd syánē âbɛ́ ábē bad. 4 Éche ehúmé ne ábē eʼboŋ bé nlém éʼbɛ́lé ahɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛlé syánē ndəle é mekan é bwâm. Abɛlé ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l âbɛl boŋ nyéesɔ́léʼ mbɛltéd mé mbéb mé nkǒŋsé áte. Esíí é mekan mé ekob é yə̌l chɔ́ɔ ébɛlteʼ bad échê ndín é mekan. Nzé nɛ̂ ábɛ́nlédé né abɛ́ ádɛ̄n dɛ́sāŋ nɛ́ɛ abɛ́ á Dyǒb. 5 Né-ɔɔ́, bɔɔb áde édíí nɛ̂, nyéwan áte âbɛl mekan mé bwâm. Saá-kaá nɛ̂ děmpɛn. Nyêtə́ŋgɛ́né awan áte ámpē âbɛ́ bad ábe bébɛnlad debyɛ́ɛ́ âbɛl mekan. 6 Âbád ámīn e debyɛ́ɛ́, nyébíi ngáne nyékóbɛɛ́ échɛn yə̌l. Saá-kaá akób á yə̌l děmpɛn. Nyébɛ̂ bad ábe békaaʼ nlém. Ámīn e eʼkaŋ bé nlém, abɛ́ ádɛ̄n átə́ŋgɛ́né ábɛ́ ngáne abɛ́ á bad bé Dyǒb átə́ŋgɛ́né abɛ́. 7 Saá-kaá âbɛl mam ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́ děmpɛn. Edəŋge ébɛ̂ átîntê echɛ̂n nyé Bad bé Krǐsto. Saá-kaá edəŋge átîntê e nyé Bad bé Krǐsto běnpɛn, boŋ nyédəŋ moosyəə́l. 8 Nzé ádê abɛ́ ákwoge-ʼɛ nyé áte, né debyɛ́ɛ́ áde nyéwóó tə̂ŋgɛne Sáá awɛ̂d, Yesu Krǐstəə, déebáá ngɛ̂n, boŋ dɛ́bɛ̌l nyêchyááʼ eʼpum. 9 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ádê abɛ́ déesaá áte, adé nɛ̂ŋgáne mod awě eéchābēʼ anyínɛn, kéʼɛ awě akwedé ndím. Achǎtɛ́né-ʼɛ aá Dyǒb áwóbpé mɔ́, álagsɛ́n-nɛ mɔ́ mbéb.

10 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ nyénabe awan áte âlúmed nɛ́n bán Dyǒb dɔ́ɔ áchɛ́nlé nyé, ápwɛ̄d-tɛ nyé âbɛ́ ábē bad. Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le nzé nyêbɛlé nɛ̂, né nyéehúnné á mbéb-te mbêd. 11 Nɛ́n dɛ́bɛ̄l-lɛ Dyǒb dɛ́bɛ̌ nyé kunze esyəə́l âsɔ́l ne âbɛ́ á nkamlɛn ḿmīn wɛ́ɛ Sáá ne Nsoodɛ awɛ̂d, Yesu Krǐstəə ákamlanné nɛ́ɛ kə̂ŋ á ngíndé ne á ngíndé.

12 Né-ɔɔ́, ké nɛ́ɛ nyémáá ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l abíi boŋ nyêdúbé-ʼɛ mbále echě edé áwēd-te, mɛ̌bɛ̄ ńkamtɛ́n nyé mɔ́. 13 Nnyíné-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́, bɔɔb áde ńdíi ndé á aloŋgé, éhɛdnad nɛ́n bán ńkamtan nyé ḿmɛ́n mekan póndé tɛ́ɛ́ âbɛl boŋ nyékwanled. 14 Mbíí mɛɛ́ nkwogé ḿmɛ́n nkǒŋsé atɛde. Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d, Yesu Krǐstəə abɛlé mbíí nɛ̂. 15 Nwane-ʼɛ áte âláa nyé ḿmê mekan âbɛl boŋ ké nwɛ́ ké wɛ́ɛ́n, nyéhɛl mɔ́ akamtɛn póndé tɛ́ɛ́.

Mbóŋ édé éche ényínné
ehúmé éche Yesuɛ dǐd

16 Saké pɔ́le éche bad běn bénábpé sékánléʼáá nyé áde sénhɔ̄bpē bán Yesu Krǐstəə ǎpɛ̌ ámpē ne ngum. Séběn sênyínné éche ehúmé dǐd. 17 Sêbédé áhed áde Dyǒb Titɛ́ɛ ábágé mɔ́ edúbé ne ehúmé. Ehɔ́b émbīd ámīn éche Dyǒb á Ngum álâŋgɛɛ́ mɔ́ aá, “Awem mwǎn a nlém mɔ́ nɛ́n, mɔ́ awógteʼ mɛ menyiŋge.” 18 Séběn sênwóg échê ehɔ́b áde syáābɔ̄ɔ débédé á mbɔɔd echě esáá.

19 Né-ɔɔ́ syánē dekoó adúbe nɛ́n bán eʼyale ábě bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bénhɔ̄bpē éʼdé mbále. Éboŋ nɛ́n bán nyétôŋ bɔ́ awóglɛn. Éʼdíi nɛ́ɛ etrúkáŋ éche échodneʼ á ehíntɛn-tê kə́ə́ŋ né Epun épédé échě bǐn bɛ́sāāʼɛ́ boŋ Krǐstəə, tintinɛ a mbwɛmbwɛ, ápɛn nyé á nlém-tê. 20 Ámīn e ḿmɛ́n mésyə̄ə̄l, nyêtə́ŋgɛ́né asôŋtɛn nɛ́n bán modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ábɛnléd áde debyɛ́ɛ́ âtóge mekan ḿme bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bénhɔ̄bpē ngáne éténlédé á kálag e Dyǒb. 21 Eʼyale ábe bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bénhɔ̄bpē bénkêmbáá á ntíi ḿ moonyoŋ, boŋ Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ élyə́gtéʼáá bad ábe bénhɔ̄b ábê eʼyale. Ábê eʼyale bénhūū ne Dyǒb.

2

Bemeléede bé metóm
ne ebébtéd éche bɛ́kudté

1 Seʼ bɔɔ́d bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bé metóm bémbīd átîntê e bad. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ bemeléede bé metóm bɛ́bīdtē átîntê echɛ̂n. Bɛ́bɛnléd mwane âpɛɛn ayə́ge dé metóm. Ádê ayə́ge dɛ́bēbēd bad ábe bédúbpé dɔ́. Ábê bemeléede bé metóm bɛ́bāŋ Sáŋgwɛ́ɛ́ awě ahúdé bɔ́ á mbéb-te á yə̌l. Nɛ́n dɛ́kə̌ŋ běn bɛ́wāmsɛ̄n yə̌l ebébtéd akude. 2 Bad híin bɛ́hīd échāb mbinde é mekan. Mbɛltéd ḿme ábê bad mɛ́bɛ̌l bad bémpēe bɛ́hɔ̄bēʼ mam mé mbéb tə̂ŋgɛne Nzii e mbále. 3 Adəŋ á chǒm áde ábê bemeléede bé metóm dɛ́bɛ̌l bɛ́kanlé nyé pɔ́le éche běn bénábpé âbɛl békobɛn nyé bwěm. Dyǒb dêmmǎd mbakú abíded seʼ bɔɔ́d aá mɔ́ɔ̄kɔ̄gsɛ̄n bɔ́. Ḿmê nkɔ́gsɛn ńsine-ʼɛ bɔ́. Échê ebébtéd édé-ʼɛ bɔ́ á nzii.

4 Dyǒb dénkênchenɛ́ɛ́ ángɛl éche êmbɛ̌l mbéb, boŋ ambwém bɔ́ á ehyáŋ é muú, áhed-taá bédíí á mehaŋ é ehíntɛ́n-tê, bésineʼ Epun é nkáásé. 5 Dyǒb dénkênlagsɛ́n-naá bad béʼ bɔɔ́d. Ambɛ̌l mbúú enchó kə́ə́ŋ mendíb ménlōne, méhóód bad bésyə̄ə̄l ábe bénkênwóŋ abɛ́ á bad bé Dyǒb. Noa awě aláŋgéʼáá bad aá bébɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né mwěmpɛn-ɛɛ́ Dyǒb dênsoŋgé aloŋgé, nchoo ne bad saámbé bémpēe. 6 Ámbīd e nɛ̂, Dyǒb dénkɔ̄gsɛ̄n myad mé Sodom ne Gomora. Anhyáád mɔ́ métim mbúmbú, âlúmed chǒm éche ébɛnléd ne bad ábe béēwóo abɛ́ á bad bé Dyǒb. 7 Dyǒb dénkɔ̄gsɛ̄n ḿmê myad boŋ ansǒŋ aloŋgé áde Lɔtɛ, áyə̄le Lɔtɛ abédɛ́ɛ mod a bwâm awě enkêndə̌ŋ mbinde é mbɛltéd éche ábê bad bé mbéb bébɛ́léʼáá. 8 Ane mod a bwâm adyɛɛ́ʼáá hǒm ahɔ́g ne ábê bad bé mbéb. Epun ne epun tɛ́ɛ́ anyínéʼáá, áwōgē-ʼɛ eʼbébtéd éʼ mekan ábe ábê bad bébɛ́léʼáá ne ábe béhɔ́béʼáá. Ḿmê mekan mébébtéʼáá mɔ́ nlém á abum áyə̄le abédɛ́ɛ mod a bwâm. 9 Né-ɔɔ́, Sáŋgwɛ́ɛ́ ábíí ngáne áhúdɛɛ́ bad ábe béwóó abɛ́ á bad bé Dyǒb á mekəgsɛn-tê. Boŋ ǎbɛ̄ akɔ́gsɛ́n bad bé mbéb kə́ə́ŋ ne é Epun éche ákāādtē bad bésyə̄ə̄l. 10 Ǎbɛ̄ akɔ́gsɛ́n bad, taŋge bad ábe békódte esíí é mekan mé ekob é yə̌l, ábe béekobéʼ-ʼɛ nkamlɛn.

Ábê bemeléede bé metóm bédé kúmbe, bébɛ́-ʼɛ epamɛ. Béebagé-ʼaá ngumɛ éche édé ámīn edúbé ké ehɔ́g. Bésyə́əʼ échê ngumɛ kə́ə́ŋne syə́ə́n ésebán béwógeʼ mbwɔ́g ké nhɔ́g. 11 Ké ángɛl éche éwóó ngíne ébɛ́-ʼɛ ngum tómaa ábê bemeléede bé metóm, éēhɔ̄bɛ̄ɛ̄ échê ngumɛ éche édé ámīn mekan mé mbéb áyə̄l áʼsō wɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́ mbêd. 12 Boŋ ábê bemeléede bé metóm bébɛleʼ mekan nɛ́ɛ nyam é mehín. Échyáádté-ʼɛ âbɛl békôb chɔ́ béwúu. Bébɛleʼ kéchéé éche épíídé bɔ́ á nlém-tê. Ábê bemeléede bé metóm béhɔ́beʼ dyam tɛ́ɛ́ áde béesôŋtɛnɛɛ́ mam mé mbéb á yə̌l. Né-ɔɔ́, Dyǒb dɛ́bɔ̄dēd bɔ́ melemlem nɛ̂ŋgáne bad béwúɛʼɛ́ échê nyam. 13 Dyǒb dɛ́bɛ̌l bétag bwâmbwam áyə̄le bétágté bad bémpēe. Bédəəʼ échâb esíí é ekob é yə̌l akóded. Béēkwágé-ʼaá abɛl nɛ̂ ké mǔte. Béwógeʼ bwâm âbɛl échê ndín é mekan áde bédyágkē ndyééd hǒm ahɔ́g ne nyé. Né-ɔɔ́, bébébte nyé dǐn, bépiináád-tɛ nyé akwágké. 14 Nsɔ́n ḿmāb ńsyə̄ə̄l ńdíi âkáb mesón ne kénzɛ́ɛ́ awě bényíné. Échab esíí âbɛl mbéb éemaáʼɛ́ mbêd. Bédogeʼ bad ábe adúbe déewúuʼɛ́ áte, béhûnteʼ bɔ́ á mbéb-te. Ngoód edé bɔ́ á mekií-te bwâmbwam. Bédíi bad ábe Dyǒb ábágé ebómán. 15 Bétɛ́dté nzii echě etə́ŋgɛ́né, béhīdēʼ nzii empée. Béhídeʼ mbɛltéd ḿme Balamɛ, * mwǎn awě Bɛo. Balamɛ andə̌ŋ mɔné ḿme bɛ́sābɛ̄ɛ̄ mɔ́ âbɛl mbéb. 16 Boŋ Dyǒb dêmbɛ̌l ésɛl éche Balamɛ énhɔ̄b wɛ́ɛ Balamɛ. Ésɛl, nyam echě eehɔ́béʼ akan, énhɔ̄b wɛ́ɛ Balamɛ ne ehɔ́b é moonyoŋ, ékáné mɔ́ áte. Nɛ́n dêmbɛ̌l ḿmê mbɛltéd mé mpɛmínɛ ḿme ane nkal éʼdəə́dəŋ Balamɛ ménsōg.

17 Ábɛ́n bad bédíi nɛ́ɛ n'yɛ́lɛ́ ḿmé ńléné. Bédíi nɛ́ɛ mbembag éche epub ékɛɛnɛɛ́. Ndib e ehíntɛ́n echě Dyǒb ábánnédé bɔ́ esine bɔ́. 18 Bébóoʼ nsəl áte ngɛ̂n. Bébɛnlad esíí é ekob é yə̌l âtéd bad nlém á abum. Bad ábe bétédɛɛ́ nlém á abum bédíi bad ábe bébóótédé mekuu ahúd á echoŋ é bad bé mbéb. 19 Bélâŋgeʼ bad bán nzé béhídé ádab ayə́ge né béebáá á mehaŋ-tê, né béhɛleʼ bébɛl kéchéé éche bédə́ə́, áde édíí nɛ́n bán mbéb ńháá běn. Mbéb ńháá běn áyə̄le nɛ́n dyam ké áhéé áde ákamlan mod, ane mod abɛlé abɛ́ ntâŋ ásē e ádê dyam. 20 Nzé mod adúbpé Sáŋgú Yesu Krǐstəə, Nsoodɛ, né amaá aloŋgé dé mbéb dé nkǒŋsé ahide áte. Nzé amaá-ʼɛ dɔ́ ahide áte boŋ atímé ámbīd áwēd-te ámpē, ádê aloŋgé átédé-ʼɛ mɔ́ ntâŋ, né nyaa echě ádíí bɔɔb edé mbéb tómaa ngáne ánsēbɛ̄ɛ̄ abɛ́. 21 Né émbɛ̄ mboŋ nzé bénkêntogɛ́n nzii e mbále abíi tómaa âmad chɔ́ abíi boŋ bétiméʼ bébāāʼ mbéndé é Dyǒb éche ésáá á yə̌l. Alyə́gned dɔ́ɔ bénlyə̄gnēdtē bɔ́ échê mbéndé. 22 Nɛ́n ábɛleʼ ngan eche békálé nɛ́n bán, “Mbwɛ́ edyâg ábē eʼchó,” ne eche békálé nɛ́n bán, “Ké chán bénwɔ̄gēdtē nguu mendíb eéchatánné elɔɔb,” édé mbále.

3

Epun échě Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́ ámpē

1 A-baányaŋ, enɛ́n kálag chɔ́ elóntɛ́né kálag ébɛ eche ńtenlɛɛ́ nyé. Átîntê échê kálag, nkǎmtɛ́né nyé mam ḿme nyémáá abíi âbɛl boŋ nzé nyêwémtɛ́né mekan ḿme ńtélé, méwôŋgan nyé âwóŋ mewêmtɛn ḿme métə́ŋgɛ́né. 2 Nhɛde mɛɛ́ nyékamtɛn mekan ḿme bekal béʼdəə́dəŋ bé Dyǒb bénhɔ̄bpē seʼ bɔɔ́d bán mɛ́bɛnléd. Nyékamtɛn-nɛ chǒm-ɛ́ɛ Sáŋgwɛ́ɛ́, Nsoodɛ awɛ̂d ánlāāʼɛ́ bembapɛɛ bé nlómag aá béláa nyé.

3 Dyam déʼsó, nyêtə́ŋgɛ́né asôŋtɛn nɛ́n bán á eʼpun bé asóg, doŋge á bad dɛ́bīd ábe esíí é mekan mé ekob é yə̌l ékamlanné ádāb aloŋgé. Bɛ́wɛlé nyé, 4 béhɔ̄bē bánken, “Anhɔ́b aá mɔ́ɔ̄pɛ̌ ámpē, héé-ɔ̄ ádíí bɔɔb? Ábɛ̄d besáá béwéde bɔɔb échábé áte, boŋ kə́ə́ŋneʼ bɔɔb mam médíi médé melemlem ngáne mémbɛ̄ɛ̄ se á mbooted mé nkǒŋsé.” 5 Běn békooʼ ahúd á mewêmtɛn nɛ́n bán Dyǒb dêmbɛnléd échē eyale é nsəl âhəg nkoŋ ḿ mǐn ne ń sé. Ambɛ̌l nkǒŋsé ḿbíd á mendíb-te, ambɛnléd-tɛ mendíb áde áhə́gé nkǒŋsé. 6 Mendíb mwěn-naá âmbɛnlédté âbébed nkǒŋsé mêʼ bɔɔ́d. Anlóm mbúú. Ene mbúú enchó kə́ə́ŋ mendíb melóné nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, chǒm ésyə̄ə̄l éhó. 7 Melemlem mé eyale ḿme Dyǒb dêmbɛnlédté âhəg nkoŋ ḿ mǐn ne ń sé, mɔ́ɔ ábɛ́nlédé âkəə mɔ́ âbɛl boŋ ábébed mɔ́ ne muú. Asinneʼ nkoŋ ḿ mǐn ne ń sé mêʼ chii epun é nkáásé. Échê epun dɔ́ɔ ábɔ̄dēdtē bad ábe béēwōo abɛ́ á bad bé Dyǒb.

8 Boŋ a-baányaŋ, nyéēchatán dyam ahɔ́g. Nyéēchatán nɛ́n bán ne Sáŋgwɛ́ɛ́, nhəŋlɛ́n méesaá átîntê e epun ehɔ́g ne ekə́lé é mwɛ̌. 9 Sáŋgwɛ́ɛ́ eétoŋgɛ́ɛ́ âlóned áde akag. Doŋge á bad béwêmtan pɛn bán atoŋgeʼ. Boŋ awɛ̌sɛ́né nyé áyə̄le eéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ aá modmod ábɔ̂d aloŋgé. Ahɛdeʼ aá bad bésyə̄ə̄l békuned mbíd bétɛde abɛl dé mbéb. 10 Boŋ epun éche Sáŋgwɛ́ɛ́ ápɛɛ́, ǎpɛ̌ təléd, melemlem nɛ̂ŋgáne nchîb ápagké. Échê epun, abobe dɛ́nyōŋ ne esaád é ngíne, chǒm ésyə̄ə̄l éche édé ádyōb éhyāŋ, ényóŋ-ʼɛ. Nkǒŋsé ne chǒm ésyə̄ə̄l éche édé áwēd-te éhyāŋ, ényóŋ-ʼɛ. 11 Ngáne édíí bán chǒm ésyə̄ə̄l étə́ŋgɛ́né anyóŋ, nyaa é bad éhéé-ɔ̄ nyétə́ŋgɛ́né abɛ́? Abɛ́ ádɛ̄n átə́ŋgɛ́né asáŋ, nyéwôŋ-ʼɛ abɛ́ á bad bé Dyǒb. 12 Nyéwále ádɛ́n abɛ́ ngáne nyésinɛɛ́ epun éche Dyǒb átíídé aá Krǐstəə ǎpɛ̌. Nyéwan-nɛ áte âbɛl éwâmsɛn apɛ. Échê epun muú mɛ́hyāād abobe ámīn, muú mɛ́nyāmēd chǒm ésyə̄ə̄l-lɛ éche édé áwedé-mîn. 13 Boŋ desineʼ akag áde Dyǒb ábágé syánē aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l abobe dékɔ̄ɔ̄lē ne nkǒŋsé mé ékɔ̄ɔ̄lē. Bad bésyə̄ə̄l ábe bɛ́bē á nkǒŋsé mékɔ̄ɔ̄lē bɛ́bɛléʼ mekan ḿme ńtə́ŋgɛ́né.

14 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ bɔɔb áde nyésinɛɛ́ échê Epun, nyébɛl ngáne Dyǒb dɛ́nyīnnē nyé nɛ́ɛ bad ábe bésáá, nyébɛl-lɛ ngáne éehɔ́bpé aá nyêbɛle mekan mé mbéb. Nyébɛ̂-ʼɛ nsaŋ ne mɔ́. 15 Nyébíi nɛ́n bán atoo áde Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d átoŋgɛɛ́ âpɛ, ádíi âbɛl boŋ ábɛ bad póndé âkud eʼsoósoŋ. Nɛ́n dɔ́ɔ Paalɛ ámpē âmbɛnlédté debyɛ́ɛ́ áde Dyǒb ábágé mɔ́, âtele nyé kálag. 16 Atelé ádɛ́n atɔ́n á kálag échē ésyə̄ə̄l. Doŋge a mekan ádé áwe kálag-tê áde álɛ́lé asôŋtɛn. Échê ndín é mekan chɔ́ɔ bad ábe béewóo nsôŋtɛn, ábe adúbe-ʼɛ déetyéemɛɛ́ béhəŋlanné nsôŋtɛn ḿme ńdé áwēd-te nyaa echě eetə̂ŋgɛne. Melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ béhəŋlanné eʼpɛd bémpēe á kálag e Dyǒb-te. Abɛl áde bébɛleʼ-áa nɛ̂ dɛ́kə̌ŋ bébɔ́d ádāb aloŋgé.

17 Boŋ a-baányaŋ, nyé pɛn nyêmaá ḿmɛ́n mekan abíi. Né-ɔɔ́, nyétêd póndé âbɛl boŋ bad ábe béēhīdēʼ mbéndé é Dyǒb, béēhūntē nyé ne mewusé ḿme béyə́gtɛɛ́ nyé. Nzé nyêhíde ḿmāb mewusé, né adúbe ádɛ̄n déetyéémmé. 18 Boŋ pɛn nyébɛ̂ nyéwôŋ abɛ́ áde Sáŋgwɛ́ɛ́, Nsoodɛ awɛ̂d, Yesuɛ Krǐstəə, ǎbādē nyé ḿmē nsimé abɛ. Edúbé ébɛ̂ ne mɔ́ bootya bɔɔb ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

* 2:15 Balamɛ: Balamɛ ambɛ́ nyóŋgé bwâmbwam âkud nsábe ḿme kə̂ŋ Balagɛ ásābɛ̄ɛ̄ mɔ́ nyaa echě ámbɛ̄ɛ̄ mboŋsɛ́n ké âbɛl bad bé Israɛl mbéb. Nɛ́n ádé á kálag e (Nɔm 22.4-35).

1 Jɔnɛ

1

2

3

4

5

Kálag eʼsó eche

Jɔnɛ

Ndibned ń kálag

Metɔte médé mébɛ ḿme mékə́ə́ boŋ Jɔnɛ átēl kálag e eʼsó. Atɔtɛ dé eʼsó ádíi âwéd bad ábe áténlé chɔ́ nlém á abum âbɛl bébɛ̂ mod nhɔ́g ne Dyǒb ne awe Mwǎn, Yesu Krǐstəə.

Metɔte ḿme mélóntɛ́né mébɛ médíi, Jɔnɛ alâŋge bad ábe áténlé chɔ́ aá bétêd póndé ne ayə́ge dé metóm áyə̄le dɛ́bēbēd abɛ́ áde bédíí mod nhɔ́g ne Dyǒb ne Yesu Krǐstəə. Ádê ayə́ge dé metóm áhɔ́be nɛ́n bán ebébtéd épag ne abɛ́ áde moonyoŋ ábágkē á nkǒŋsé tê, bán né-ɔɔ́, Yesuɛ, Mwǎn a Dyǒb eéhɛleʼaá-sɛ ákōŋ moonyoŋ abɛ́. Ábê bemeléede bé metóm béhɔ́be nɛ́n bán nzé mod ǎkǔd eʼsoósoŋ, atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ ábáá mekan mé nkǒŋsé á yə̌l. Béyə́gte ámpē nɛ́n bán eʼsoósoŋ béewóoʼɛ́ dyamdyam âbɛl ne abɛ́ á bwâm ne âwóŋ edəŋge ne nhɔ́g ne aníníí.

Âlúmed aá ádɛ̂ ayə́ge déetə̂ŋgɛnɛɛ́ Jɔnɛ alúmté á kálag tê wɛ́n aá Yesuɛ ankǒŋ moonyoŋ abé akoó-ʼɛ alúmed áte nɛ́n aá bad ábe bédúbpé Yesuɛ boŋ bédə̄ŋ-ʼɛ Dyǒb bétə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ bédə́ə́ nhɔ́g ne aníníí.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1.1-4

Eʼnyínɛn bé ekíde ne ehíntɛ́n 1.5-2.29

Bǎn bé Dyǒb ne bǎn bé Satanɛ 3.1-24

Mbále ne awusé 4.1-6

Chǒm éche edəŋge édíí 4.7-21

Adúbe áde átómé mekan mésyə̄ə̄l áte 5.1-21

1

Eyale é aloŋgé

1 Ntenleʼ nyé tə̂ŋgɛne ane awě adé Eyale é Dyǒb éche épɛɛneʼ aloŋgé. Abédé se á mbooted, sênwóg mam tə̂ŋgɛne mɔ́, sênnyínɛ́n mɔ́ mǐd, sêmbán mɔ́ dǐd áyə̄l, sêmbán-nɛ mɔ́ ekáá á yə̌l. 2 Mɔ́ awě apɛɛneʼ aloŋgé antǐm moonyoŋ awě bényînnɛɛ́ dǐd, dennyín-nɛ mɔ́. Sêbídeʼ mɔ́ mbóŋ, sélāŋgē-ʼɛ nyé mam tə̂ŋgɛne mɔ́ awě abageʼ aloŋgé áde déemaáʼ, mɔ́ awě ambɛ́ ne Titɛ́ɛ, boŋ átīm abyɛ́ɛ́n átîntê echɛ̂d. 3 Chǒm éche sényíné, éche séwógé-ʼɛ, chɔ́ɔ sélâŋgɛɛ́ nyé, âbɛl boŋ nyébɛ̂ nlatɛ́n ne sé. Ḿmɛ̄d nlatɛ́n-nɛ ńdíi nlatɛ́n ḿme déwóó ne Titɛ́ɛ ne awe Mwǎn Yesu Krǐstəə. 4 Sêtelé enɛ́n kálag, âbɛl boŋ ḿmɛ̄d menyiŋge mélôn mbon.

Aloŋgé á bad ábe bédé á eʼnyínɛn bé ekíde

5 Bɔɔb-pɔɔ́, pɔ́le echě séwógé á nsəl wɛ́ɛ Yesu Krǐstəə boŋ sélāŋgē-ʼɛ nyé edíi nɛ́n, Dyǒb ádíi eʼnyínɛn bé ekíde. Atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g déesaá mɔ́ á yə̌l. 6 Nzé dehɔ́bé bán dedé nlatɛ́n ne mɔ́ áde aloŋgé ádɛ̄d ádíi ádíí aloŋgé dé ehíntɛ́n, né dekale metóm né ḿme syánē mbɛltéd-tɛ méēhīdɛ̄ɛ̄ mbále. 7 Boŋ nzé dewóó aloŋgé dé eʼnyínɛn bé ekíde ngáne Mwěn-nɛ ámpē áwóó, né syánē dɛ́ɛ̄bɛ̄ nlatɛ́n ne nhɔ́g ne aníníí, mekií ḿme Yesuɛ awe Mwǎn, mɔ́-ʼɛ mɛ́wobé ḿmesyánē mbéb ńsyə̄ə̄l.

8 Nzé dehɔ́bé bán deewóoʼɛ́ atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g á yə̌l, né dedogeʼ échɛd yə̌l, né mbále-ʼɛ eésaá syánē áte. 9 Nzé depanleʼ ḿmesyánē mbéb áte, né ǎbɛ̌l ngáne áhɔ́bé, ǎbɛ̌l-lɛ chɔ́ nyaa echě etə́ŋgɛ́né. Ǎlagsɛ́n syánē mbéb, áwōbē-ʼɛ ḿmesyánē mbéb ńsyə̄ə̄l. 10 Nzé dehɔ́bé bán deébɛlɛɛ́ mbéb, né dehɔ́beʼ bán Dyǒb ádíi nkal a metóm, né eyale é Dyǒb éesaá-ʼaá syánē áte.

2

Jɔnɛ aá Krǐstəə mɔ́ adé awesyánē Nwôŋgɛne

1 Nyé ábe nyêdé nɛ̂ŋgáne ábêm bǎn, ntenle nyé enɛ́n kálag, âbɛl boŋ nyéēbɛ̄lē mbéb. Boŋ nzé mod abɛlé mbéb, syánē dewóó mod awě abɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, Yesu Krǐstəə. Mɔ́ achâŋgeʼ syánē Titɛ́ɛ. 2 Krǐstəə mwěn-ɛɛ́ ambɛ́ nɛ̂ŋgáne ndɛ echě Dyǒb dêmbɛnlédté âkɔde syánē áyə̄l e mbéb ḿme dêmbɛnlé. Ambɛl nɛ̂ âbɛl dékud alagsɛn. Saá-kaá mbéb ḿmesyánē měmpɛn, boŋ mbéb ḿme bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l.

3 Nzé dehídeʼ mbéndé é Dyǒb né édé mbále bán debíí mɔ́. 4 Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá mɔ́bīī mɔ́, boŋ eehídéʼ éche mbéndé, né ene ndín e mod adíi nkal a metóm, né mbále ké pɔ́g eésaá-ʼáa mɔ́ áte. 5 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě abɛleʼ ngáne eyale é Dyǒb éhɔ́bɛɛ́, edəŋge éche ene ndín e mod ádə́ə́ Dyǒb élóneʼ mbon. Nɛ́n dɔ́ɔ ábɛleʼ boŋ debíí ne mbále bán dedé ne Dyǒb. 6 Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá mɔ́dē ne Dyǒb, ádē aloŋgé átə́ŋgɛ́né abɛ́ nɛ̂ŋgáne aloŋgé áde Yesu Krǐstəə.

Mbéndé e ekɔ́ɔ́lé

7 A-baányaŋ bé edəŋge, enɛ́n mbéndé echě ńtenlɛɛ́ nyé eésaá mbéndé e ekɔ́ɔ́lé, edíi mbéndé e nchun echě nyénwōŋgē se á mbooted. Enɛ́n mbéndé e nchun edíi nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyémáá awóg. 8 Boŋ kénɛ̂, mbéndé e ekɔ́ɔ́lé chɔ́ɔ ńtenlɛɛ́ nyé bɔɔb, mbále echě edé-ʼɛ á mbéndé-te wɛ̂, enyínnédé á aloŋgé áde Krǐstəə, enyínnéd-tɛ á aloŋgé ádɛ̄n, áyə̄le nɛ́n ehíntɛ́n ébóótédé amaa, eʼnyínɛn bé ekíde éʼ mbále éʼmáá abooted dé apɛn.

9 Kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá mɔ́dē á eʼnyínɛn bé ekíde boŋ ákɔ̄ɔ̄ mwǎnyaŋ, ene ndín e mod adíi adé á ehíntɛ́n-tê. 10 Kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ mwǎnyaŋ adé á eʼnyínɛn bé ekíde-tê. Né-ɔɔ́, ene ndín e mod éēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ dyamdyam áde ábɛlteʼ bad bémpēe mbéb. 11 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě akɔɔ́ mwǎnyaŋ, awóó aloŋgé dé ehíntɛ́n. Ene ndín e mod akag á ehíntɛn-tê eebyɛ́ɛ́-ʼaá wɛ́ɛ ákagké áyə̄le ehíntɛ́n ébɛ́lé adé nɛ́ɛ mod awě akwedé ndím.

12 Nyé ábe nyêdé nɛ̂ŋgáne ábêm bǎn, ntenle nyé áyə̄le Dyǒb álágsɛ́né nyé mbéb á dǐn áde Yesu Krǐstəə. 13 A-besáŋ, ntenle nyé áyə̄le nyêbíí ane awě adé se á mbooted. A-kɔ́débad, ntenle nyé, áyə̄le nyêtómé ane awě adé ebébtéd áte.

14 A-bǎnbān, ntenleʼ nyé áyə̄le nyêbíí Titɛ́ɛ. A-besáŋ, ntenle nyé, áyə̄le nyêbíí ane awě adé se á mbooted. A-kɔ́débad ntenle nyé, áyə̄le nyêwúú áte, eyale é Dyǒb édé nyé áte nyêtómé-ʼɛ ane awe adé ebébtéd áte.

15 Nyéēdə̄ə̄ʼ nkǒŋsé kéʼɛ bwěm ábe éʼdé áwēd-te. Nzé mod adəə́ nkǒŋsé, né eédəəʼɛ́ Titɛ́ɛ. 16 Bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé á nkǒŋsé te, nɛ́dē bwěm ábe moonyoŋ a ekob áwóoʼɛ́ esíí áte, bwěm ábe mǐd médəəʼɛ́ anyín ne bwěm ábe bad békumnɛɛ́ ekáá á tə̂l, béēhúuʼɛ́ ne Titɛ́ɛ, éʼdíi bwěm bé nkǒŋsé. 17 Nkǒŋsé ne ábe bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe baányoŋ béwóoʼɛ́ esíí áte áyə̄l echâb, ńtóme tómɛ́n, boŋ mod awě abɛleʼ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, abâg ne Dyǒb á ngíndé ne á ngíndé.

Jɔnɛ aá nyétêd póndé
ne bad ábe bétə̂ŋgan Krǐstəə

18 A-bǎnbān, asóg ákwɔ́gé apɛ. Bénlāā nyé bán Mod a Ekɔyí awě Krǐstəə ǎpɛ̌, bɔɔb-pɛ bad bé ekɔyí híin ábe Krǐstəə bémáá apɛ. Né-ɔɔ́, debíí bán asóg ákwɔ́gé apɛ. 19 Ábê bad bénkênkoŋgé bad abɛ́ ábe bédé ḿmesyánē nlatɛ́n, né-ʼaá dênkə̌ŋ boŋ bétɛ̄dē syánē. Nzé bémbɛ̄ bad ábe bédé áwesyánē nlatɛ́n, né bémbɛ̄ bébɛ́ ne syánē, boŋ bênchené syánē âbɛl boŋ ényînned ne mbále nɛ́n bán bénkênkoŋgé abɛ́ ne syánē. 20 Boŋ ne nyé, Ane-awě-Béwɔ́gté abagé nyé Edəə́dəŋ éche Ésáá. Né-ɔɔ́, nyé moosyəə́l nyêbíí mbále. 21 Meétēnlɛ̄ɛ̄ nyé enɛ́n kálag áyə̄le nyéebíiʼɛ́ mbále, boŋ ntenleʼ nyé chɔ́ áyə̄le nyêbíí mbále, nyêbíí-ʼɛ nɛ́n bán metóm ké mehɔ́g méēbīdɛ̄ɛ̄ á mbále-tê. 22 Nzɛ́ɛ́-ʼɔ̄ adé nkal a metóm? Nkal a metóm adíi kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá, Yesuɛ eésaá Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté. Ene ndín e mod chɔ́ edé Mod a Ekɔyí awe Krǐstəə, abáaʼ Titɛ́ɛ á yə̌l, ábāā-ʼɛ Mwǎn. 23 Mod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ abáŋ Mwǎn a Dyǒb á yə̌l se abɛ́ ne Titɛ́ɛ. Kénzɛ́ɛ́ awe akobé Mwǎn a Dyǒb, akobé kə́ə́ŋne Titɛ́ɛ. 24 Nyényîn nɛ́n bán nkalaŋ ḿme nyéwógé se á mbooted ńdé nyé áte. Nzé nkalaŋ ḿme nyéwógé, ńdíi ńdé nyé áte, né nyémpē nyɛ́ɛ̄bɛ̄ ne Mwǎn a Dyǒb nyêbɛ́-ʼɛ ne Titɛ́ɛ. 25 Chǒm éche Krǐstəə áhɔ́bé aá mɔ́ɔ̄bɛ̌ syánē édíi aloŋgé áde déemaáʼ.

26 Ntenle nyé ḿmɛ́n mam áyə̄le bad bédé ábe béhɛde nyé adog. 27 Boŋ ne nyé, Krǐstəə abagé nyé Edəə́dəŋ éche Ésáá. Abɛ́ áde échē Edəə́dəŋ édíi nyé áte, nyéetógnɛnɛɛ́ modmod âyə́ged nyé. Échē edəə́dəŋ éyə́gte nyé mam mésyə̄ə̄l, mam ḿme éyə́gte-ʼáa nyé médé mbále, méesaá metóm. Né-ɔɔ́, nyébɛ̂ nyébɛ̂ ne Krǐstəə ngáne Edəə́dəŋ éche Ésáá éyə́gté nyé.

28 Bɔɔb-pɔɔ́, a-bǎnbān, nyébɛ̂ mod nhɔ́g ne mɔ́, âbɛl boŋ epun éche ápɛɛ́, nlém ńwúu syánē á abum, deewógé-ʼɛ eʼsôn âtyéem mɔ́ áʼsō. 29 Nyêbíí bán Krǐstəə abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, né-ɔɔ́, nyébíi bán kénzɛ́ɛ́ awě abɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, adíi mwǎn a Dyǒb.

3

Jɔnɛ ahɔ́bé ngáne aloŋgé
áde bǎn bé Dyǒb átə́ŋgɛ́né abɛ́

1 Nyényîn ndín e edəŋge echě Titɛ́ɛ ádə́ə́ syánē. Échê edəŋge échábé ámīn kə́ə́ŋ béchəge syánē bán bǎn bé Dyǒb, běn-naá dékóó abɛ́. Nzɔm echě ekəə́ boŋ bad bé nkǒŋsé béēbíi syánē edíi áyə̄le béēsēbpɛɛ́ Titɛ́ɛ abíi. 2 A-baányaŋ bé edəŋge, syánē dedíi bǎn bé Dyǒb bɔɔb. Éēbyɛ̄ɛ̄nɛ̄ɛ̄ bwâm pɛn chǒm-ɛ́ɛ syánē dɛ́bɛ̄ɛ̄. Boŋ debíí bán póndé echě Krǐstəə ápɛɛ́, syánē dɛ́ɛ̄bɛ̄ nɛ̂ŋgáne mɔ́, áyə̄le nɛ́n dɛɛ́nyīn mɔ́ ngáne ádíí. 3 Kénzɛ́ɛ́ awě asumé nlém wɛ́ɛ Krǐstəə atə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ asáŋté eche yə̌l ngáne Krǐstəə mwěn ámpē ásáá.

4 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛlé mbéb, akwedé nkáá áyə̄le abóó mbéndé e Dyǒb. Mbéb ńdíi abóo á mbéndé e Dyǒb. 5 Nyêbíí bán epɛ éche Krǐstəə âmpɛɛ́ á nkǒŋsé ébédɛ́ɛ âmad mbéb. Krǐstəə mwěn-nɛ eewóoʼɛ́ mbéb ké nhɔ́g á yə̌l. 6 Kénzɛ́ɛ́ awě adé ne Krǐstəə éēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mbéb. Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mbéb, eenyínɛ́ɛ́ Krǐstəə eebíi-ʼáa mɔ́.

7 A-bǎnbǎn, nyéēmwāg se mod ádog nyé. Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né adíi mod awě abɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né áʼsō éʼ Dyǒb, ngáne Krǐstəə ábɛlɛɛ́ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né. 8 Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mbéb, adíi mwǎn awě Devəlɛ áyə̄le Devəlɛ ambootéd mbéb abɛl sé á mbooted. Nzɔm echě enkə̌ŋ boŋ Mwǎn a Dyǒb ápɛ̄ á nkǒŋsé, ebédɛ́ɛ âbébed nsɔ́n ḿme Devəlɛ ábɛ́lé. 9 Kénzɛ́ɛ́ awě adé mwǎn a Dyǒb, éēbɛ̄lɛ̄ɛ̄ mbéb, áyə̄le abɛ́ á Dyǒb ádé mɔ́ áte, éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ-sɛ ábɛlé mbéb áyə̄le Dyǒb dɔ́ɔ ádé mɔ́ Sáá. 10 Chǒm éche ékooʼ syánē alúmed bad ábe bédé bǎn bé Dyǒb ne ábe bédé bǎn bé Satan édíi nɛ́n bán, bad ábe béebɛléʼ mam ḿme métə́ŋgɛ́né ne bad ábe béedəə baányaŋ bé Krǐsto, béesaá bǎn bé Dyǒb.

Jɔnɛ aá bad bédəŋ nhɔ́g ne aníníí

11 Nkalaŋ ḿ bwâm ḿme nyénwōgkē se á mbooted ḿbédɛ́ɛ nɛ́n bán, dédəŋ nhɔ́g ne aníníí. 12 Deebág nɛ́ɛ Keenɛ. Keenɛ abédɛ́ɛ mod awě Satanɛ, anwúú-ʼɛ mwǎnyaŋ. Cheé ênkə̌ŋ boŋ Keenɛ awúú mwǎnyaŋ? Anwúú mɔ́ áyə̄le mekan ḿme mwěn ábɛ́léʼáá mébédé mam mé mbéb boŋ ḿme mwǎnyaŋ méntə̄ŋgɛ̄n áʼsō éʼ Dyǒb. 13 Né-ɔɔ́, a-baányaŋ, nyéebág menyáké ngáne bad bé nkǒŋsé békɔ́ɔ́ nyé. 14 Dedəə́ bǎnned bé Krǐsto bémpēe, nɛ̂ dɔ́ɔ ábɛ́lé boŋ debíí bán dehǐdté ásē e ngíne e kwééd dekudé aloŋgé áde déemaáʼ. Kénzɛ́ɛ́ awě eédəə bǎnned bé Krǐsto bémpēe, alyəgé adé ásē e ngíne e kwééd. 15 Kénzɛ́ɛ́ awě akɔɔ́ mwǎnyaŋ a Krǐsto, adíi mod a ewúɛn, nyêbíí-ʼɛ nɛ́n bán aloŋgé áde déemaáʼ déesaá mod a ewúɛn ké nhɔ́g áte. 16 Krǐstəə ambɛ̌ ádē aloŋgé á nló ḿmɛ̄d. Nɛ́n dɔ́ɔ ábɛ́lé boŋ debíí chǒm éche edəŋge édíí. Né-ɔɔ́, syánē ámpē detə́ŋgɛ́né nɛ́ɛ débágé ádɛ̄d aloŋgé á nló ḿme bǎnned bé Krǐsto bémpēe. 17 Nzé mod adé awě adé nhɔn, boŋ anyíné mwǎnyaŋ awě atógeʼ boŋ eewóo nlém ḿ bwâm âwóŋgɛn mɔ́, chán áhɛlesɛ ahɔ́b aá mɔ́dəə́ Dyǒb? 18 A-bǎnbǎn, edəŋge éche déwánlɛ́né nhɔ́g ne aníníí, éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛ́ dásɔ̄ á nsəl-tê ne á pɔ́le boŋ étə́ŋgɛ́né abɛ́ á mbɛltéd ne á mbále-tê.

Jɔnɛ áhɔ́bé chǒm éche ébɛleʼ
boŋ deewógé mbwɔ́g áʼsō éʼ Dyǒb

19 Nzé delúmté nhɔ́g ne aníníí edəŋge, né debíí bán dedé bad bé mbále ne debíí-ʼɛ bán nlém mɛ́wūū syánē á abum áʼsō eʼ Dyǒb. 20 Póndé ké ehéé echě ḿmɛ̄d mewêmtɛn méláŋgé syánē bán debɛlé mbéb, debíí bán Dyǒb ábíí mam mésyə̄ə̄l tómaa ngáne syánē débíí. 21 A-baányaŋ bé edəŋge, nzé ḿmesyánē mewêmtɛn méēlâŋge syánē bán dedíi bebɛl bé mbéb, deewógɛ́ɛ́ mbwɔ́g ké nhɔ́g nzé dekânneʼ áʼsō éʼ Dyǒb. 22 Dekude kéchéé éche désɛ́dté mɔ́ áyə̄le dehídeʼ éche mbéndé débɛlé-ʼɛ mam ḿme méwógte mɔ́ menyiŋge. 23 Mbéndé echě ábágé, edíi nɛ́n, dédúbe á dǐn áde awe Mwǎn Yesu Krǐstəə, dédəŋ-ʼɛ nhɔ́g ne aníníí. Melemlem mé mbéndé mɔ́ɔ Krǐstəə mɔ́mpē âmbɛɛ́ syánē. 24 Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě ahídeʼ mbéndé é Dyǒb, abâg mod nhɔ́g ne Dyǒb, Dyǒb-pɛ ábē mod nhɔ́g ne mɔ́. Nɛ́n dɔ́-ʼaá débɛlɛɛ́ boŋ debíí bán Dyǒb ádé ne syánē. Debíí áned áyə̄le Edəə́dəŋ éche ábágé syánē.

4

Jɔnɛ ahɔ́bé aá bad bétêd
póndé ne eʼdəə́dəŋ bé metóm

1 A-baányaŋ bé edəŋge, nyéedúbpé bad bésyə̄ə̄l ábe béhɔ́beʼ bán béwóó Edəə́dəŋ é Dyǒb. Boŋ pɛn, nyékəg bɔ́ âbíi nzé edəə́dəŋ éche édé bɔ́ áte éhúú ne Dyǒb. Nyékəg bɔ́ áyə̄le ekud é bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm bépédé á nkǒŋsé-te. 2 Chǒm éche wɛ́bɛnlé boŋ ebíí mod awě Edəə́dəŋ é Dyǒb édíí áte édíī; kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá Yesu Krǐstəə apedé á nkǒŋsé nɛ́ɛ moonyoŋ, né ane mod awóó Edəə́dəŋ é Dyǒb. 3 Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahɔ́bé aá Yesuɛ eépedɛɛ́ á nkǒŋsé nɛ́ɛ moonyoŋ, eewóoʼɛ́ Edəə́dəŋ é Dyǒb áte. Edəə́dəŋ éche ene ndín e mod áwóó áte édíi edəə́dəŋ éche ehúú ne Mod a Ebébtéd. Nyênwóg bán échɛ́n edəə́dəŋ épɛ̌, bɔɔb-pɛ émáá apɛ á nkǒŋsé-te.

4 A-bǎnbān nyêdíi bad bé Dyǒb, nyêtómé-ʼɛ ábɛ̂ bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm áte, áyə̄le Edəə́dəŋ éche édé nyé áte édé ngíne tómaa Satanɛ awě akamlan bad bé nkǒŋsé. 5 Ábê bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm bédíi bad bé nkǒŋsé, né-ɔɔ́, mekan ḿme béhɔ́bɛɛ́ médíi mekan mé nkǒŋsé, bad bé nkǒŋsé-ʼɛ béwóglan bɔ́. 6 Syánē dedíi bad bé Dyǒb. Kénzɛ́ɛ́ awě abíí Dyǒb awóglan syánē, kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě eésɛ̄ mod a Dyǒb, eewóglánné syánē. Né-ɔɔ́, nɛ́n dɔ́ɔ mod áhɛle abíí nhəŋlɛ́n átîntê e Edəə́dəŋ é mbále ne edəə́dəŋ é metóm.

Jɔnɛ aá Dyǒb ádə́ə́ syánē

7 A-baányaŋ bé edəŋge, dédəŋ nhɔ́g ne aníníí áyə̄le nɛ́n edəŋge éhúú ne Dyǒb. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě adəə́ mwǎnyaŋ a Krǐsto adíí mwǎn a Dyǒb, abíí-ʼɛ Dyǒb. 8 Kénzɛ́ɛ́ awě eédəə baányaŋ bé Krǐsto, eebíiʼɛ́ Dyǒb, áyə̄le kéchéé éche Dyǒb ábɛlɛɛ́ élûmteʼ edəŋge éche áwóŋné bad. 9 Dyǒb álúmté syánē edəŋge ne nɛ́n, alómé ḿmé mpɔm ḿ Mwǎn á nkǒŋsé-te âbɛl boŋ dékud aloŋgé áde déemaáʼ mbwiined ne mɔ́. 10 Chǒm éche édé edəŋge édíi nɛ́n, saké bán syánē dedəə́ Dyǒb, boŋ nɛ́n Dyǒb ádə́ə́ syánē, anlóm-mɛ awe Mwǎn âkɔde syánē áyə̄l e mbéb ḿme débɛ́lé.

11 A-baányaŋ bé edəŋge, ngáne édíí bán Dyǒb átómtɛ́né syánē adəŋ, syánē ámpē detə́ŋgɛ́né dédəŋ nhɔ́g ne aníníí. 12 Mod eényīnɛ̄ɛ̄ Dyǒb mbêd. Nzé dedəə́ nhɔ́g ne aníníí, né Dyǒb dɛ́bɛ̄ ne syánē, échē edəŋge-ʼɛ éche ádə́ə́ syánē élōn mbon.

13 Nɛ́n dɔ́-ʼaá dɛ́bɛ̌l boŋ débíí bán syánē dedé ne Dyǒb, Dyǒb-pɛ ádé ne syánē, áyə̄le abagé syánē échē Edəə́dəŋ. 14 Syánē denyíné, delâŋge-ʼɛ bad bémpēe nɛ́n bán Titɛ́ɛ alómé awe Mwǎn âbɛ́ Nsoodɛ a nkǒŋsé. 15 Bad ábe béhɔ́beʼ bán Yesuɛ adíí Mwǎn a Dyǒb, Dyǒb ádé ne bɔ́, bɔ́-ʼɛ bédé ne Dyǒb. 16 Né-ɔɔ́, syánē debíí, dedúbpé-ʼɛ edəŋge éche Dyǒb ádə́ə́ syánē.

Kéchéé éche Dyǒb ábɛlɛɛ́ élûmte edəŋge éche áwóŋné bad, bad-tɛ ábe edəŋge édíí áte, bédé ne Dyǒb. Dyǒb-pɛ ádé ne bɔ́. 17 Edəŋge éche édé syánē áte, élóné mbon ne nɛ́n, nlém mɛ́wūū syánē áte á mbwɛ mé nkáásé, áyə̄le nɛ́n dedé mod nhɔ́g ne Dyǒb á nkǒŋsé-te hɛ́n melemlem ngáne Krǐstəə ámbɛ̄ɛ̄ ne mɔ́. 18 Mod awě Dyǒb ádə́ə́ eewógɛ́ɛ́ mbwɔ́g. Edəŋge éche élóné mbon énane mbwɔ́g ńsyə̄ə̄l. Abáŋ dé nkɔ́gsɛ́n dɔ́ɔ ápɛɛne mbwɔ́g. Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě mbwɔ́g ńdíí áte, edəŋge éelónɛɛ́ mɔ́ mbon áte. 19 Delûmteʼ edəŋge áyə̄le Dyǒb ásébpé syánē edəŋge alúmed. 20 Nzé mod ahɔ́bé aá mɔ́dəə́ Dyǒb boŋ akɔɔ́ mwǎnyaŋ a Krǐsto, ane mod akale metóm, áyə̄le mod awě eédəə mwǎnyaŋ awě ányínɛɛ́, éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄-sɛ ádə̄ŋ Dyǒb áde éēnyīnɛ̄ɛ̄. 21 Né-ɔɔ́, enɛ́n mbéndé chɔ́ɔ bébágé syánē; kénzɛ́ɛ́ awě adəə́ Dyǒb ádəŋ kə́ə́ŋne mwǎnyaŋ.

5

Jɔnɛ aá bad ábe bédúbpé
Krǐstəə bétómé nkǒŋsé áte

1 Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé aá Yesuɛ mɔ́ adé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté, adíi mwǎn a Dyǒb. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě adəə́ sáá-a-mwǎn adəəʼ kə́ə́ŋne mwǎn. 2 Nyaa echě débíɛʼɛ́ bán dedəə́ bǎn bé Dyǒb edíi nɛ́n bán syánē dedəə́ Dyǒb, dekoŋge-ʼɛ échē mbéndé. 3 Âdəŋ Dyǒb ádíi âhíd éche mbéndé, éche mbéndé-ʼɛ éetômtɛnɛɛ́ awúu áte syánē âhíd chɔ́. 4 Kénzɛ́ɛ́ awě adé mwǎn a Dyǒb atómé nkǒŋsé áte. Nzɔm echě atómé nkǒŋsé áte, edíi nɛ́n, dedúbpé bán Yesuɛ mɔ́ adé Ane awě Dyǒb Áwɔ́gté. 5 Modmod ampée eésaá awě atóme nkǒŋsé áte éetómɛɛ́ mod awě adúbpé aá Yesuɛ adíi Mwǎn a Dyǒb.

Jɔnɛ ahɔ́bé bwěm éʼláán ábe éʼbíde Yesuɛ mbóŋ

6 Yesu Krǐstəə ampɛ̌ á nkǒŋsé. Bêndusɛ́n mɔ́ ne mendíb boŋ ámbīd e póndé echě áwédé á awɔg ḿmē mekií mênsyɔgé. Saké edusɛn é mendíb chěmpɛn êmbɛnléd ne mɔ́, boŋ áde áwédé ḿmē mekií mênsyɔgé. Edəə́dəŋ éche Ésáá chɔ́ɔ̄ élûmte syánē aá nɛ́n ádé mbále, áyə̄le Edəə́dəŋ éche Ésáá éekalɛ́ɛ́ metóm. 7 Nyaa édé éláán âbíi mbále tə̂ŋgɛne Yesuɛ. 8 Debíí mbále tə̂ŋgɛne Yesuɛ áyə̄le Edəə́dəŋ éláŋgé syánē, bêndusɛ́n mɔ́ ne mendíb, ansyɔ̌g-kɛ ḿmē mekií áde áwédé. Échɛ́n nyaa éláán ésyə̄ə̄l élûmte syánē bán Yesuɛ adíi Mwǎn a Dyǒb. 9 Ngáne dedúbpé mekan ḿme bad béhɔ́bɛɛ́, kéchéé éche Dyǒb álâŋgɛɛ́ syánē étómtɛ́né etógnɛ́n abɛ́ tómaa mekan ḿme bad bélâŋgɛɛ́ syánē. Nɛ́n ádé áyə̄le Dyǒb děn dɔ́ɔ áláŋgé syánē, tə̂ŋgɛne awe Mwǎn. 10 Kénzɛ́ɛ́ awě adúbpé Mwǎn a Dyǒb, abíí nɛ́n aá ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l médé mbále. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eedúbpe Dyǒb, édíi nɛ̂ŋgáne ahɔ́beʼ aá Dyǒb ádíi nkal a metóm, áyə̄le eedúbpɛɛ́ mekan ḿme Dyǒb áhɔ́bé tə̂ŋgɛne awe Mwǎn. 11 Chǒm éche Dyǒb áláŋgé syánē édíi nɛ́n; abɛlé syánē dekudé aloŋgé áde déemaáʼ. Ádɛ́n aloŋgé ádíi aloŋgé áde awe Mwǎn ábagɛɛ́. 12 Kénzɛ́ɛ́ awě adé nhɔ́g ne Mwǎn a Dyǒb akudé ádê aloŋgé, kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě eésɛ̄ nhɔ́g ne Mwǎn a Dyǒb, eékudɛɛ́ ádê aloŋgé.

Déwôŋgɛn nhɔ́g ne aníníí
âkud aloŋgé áde déemaáʼ

13 Ntenleʼ nyé ábe nyêdúbpé á dǐn á Mwǎn a Dyǒb, âbɛl boŋ nyébíi bán nyêkudé aloŋgé áde déemaáʼ. 14 Desumé nlém nɛ́n bán, kéchéé éche déhɛ́dné Dyǒb ngáne ébóŋnédé mɔ́, abɛlé awóg syánē mekáne. 15 Ngáne débíí-ʼɛ bán awógeʼ syánē áyə̄l e kéchéé éche déhɛ́dné mɔ́, detə́ŋgɛ́né abíi bán abage syánē kéchéé éche déhɛ́dné mɔ́.

16 Nzé mod anyíné mwǎnyaŋ abɛle mbéb ḿme méepiinéd mɔ́ kwééd, atə́ŋgɛ́né akánnéd mɔ́. Dyǒb dɛ́bɛ̌ ane mod aloŋgé. Bad ábe ńhɔ́bɛɛ́ mɛɛ́ nyékânned bédíi bad ábe mbéb ḿmāb méebɛlɛ́ɛ́ boŋ échāb edəə́dəŋ éwɛ́. Mbéb ńdé ḿme ḿbɛle boŋ edəə́dəŋ éwɛ́. Nzé mod abɛlé ene ndín e mbéb meehɔ́bɛ́ɛ́ mɛɛ́ nyékânned ane mod. 17 Mewusé mésyə̄ə̄l médíi mbéb, boŋ doŋge dé mbéb ádé áde déebɛlé boŋ edəə́dəŋ éwɛ́.

18 Debíí nɛ́n bán kénzɛ́ɛ́ awě adé mwǎn a Dyǒb eébɛ̄lɛ̄ɛ̄ mbéb, áyə̄le Mwǎn a Dyǒb akəŋge mɔ́, Ane awě adé Ebébtéd eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ-sɛ ábɛl mɔ́ mbéb. 19 Debíí bán dedíi bǎn bé Dyǒb debíí-ʼɛ nɛ́n bán Ane awě adé Ebébtéd akamlan bad bésyə̄ə̄l ábe béēbíi Dyǒb. 20 Debíí nɛ́n bán Mwǎn a Dyǒb apedé á nkǒŋsé-te abagé-ʼɛ syánē nsôŋtɛn âbíi Dyǒb á mbále. Dedé-ʼɛ mod nhɔ́g ne mɔ́ áyə̄le dedé mod nhɔ́g ne awe Mwǎn, Yesu Krǐstəə. Mwěnpɛn-naá adé Dyǒb, mwěn-naá abage bad aloŋgé áde déemaáʼ. 21 A-bǎnbān, nyéewóóʼ dyamdyam âbɛl ne myǒb mé metóm.

2 Jɔnɛ

Kálag echě elóntɛ́né ébɛ eche

Jɔnɛ

Ndibned ń kálag

Kálag echě Jɔnɛ echě elóntɛ́né ébɛ elûmte bán, “Nlyə́ged a mwembé” mɔ́ɔ atěnlé “Mmwaád nhɔ́g ne ábe bǎn.” Ane nlyə́ged a mwembé awě atelé enɛ́n kálag adíi Jɔnɛ, mmwaád awě áténlé chɔ́ ne ábe bǎn bédíi bad ábe bédé á mwembé-te. Chǒm éche Jɔnɛ átélé á kálag-tê wɛ́n édé nɛ́n bán bad bédəŋ nhɔ́g ne aníníí, bétéd-tɛ póndé ne bemeléede bé metóm, ne ádab ayə́ge.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1-3

Edəŋge étómé chǒm ésyə̄ə̄l 4-6

Elébé tə̂ŋgɛne ayə́ge dé metóm 7-11

Nsógtɛn 12-13

1

Melɛntɛn

1 Mɛ, nɛ̂ŋgáne nlyə́ged a mwembé, mɛ-ɛɛ́ ntelé enɛ́n kálag. Ntenle, wɛ mmwaád awě Dyǒb ápwɛ́dé, ne ábôŋ bǎn. Ndəə́ wɛ ne mbále, saá-kaá mměmpɛn ndəə́ nyé, boŋ kə́ə́ŋne bad ábe bébíí mbále bédə́ə́ nyé. 2 Ndəə́ nyé áyə̄le mbále echě syánē débíí, débíí-ʼɛ chɔ́ á ngíndé ne á ngíndé.

3 Dyǒb Titɛ́ɛ ne Yesu Krǐstəə, Mwǎn awě Titɛ́ɛ bɛ́bɛ̌ syánē nsimé, bélúmed syánē ngɔl, bɛ́bɛ̌-ʼɛ syánē nsaŋ. Ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l bɛ́bē ábɛ syánē ngáne débɛlɛɛ́ mekan mé mbále adəŋ áde dédə́ə́ nhɔ́g ne aníníí.

Jɔnɛ aá dédəŋ nhɔ́g ne aníníí dédəŋ-ʼɛ mbále

4 Mbédé menyiŋge bwâmbwam âwóg bán doŋge á bǎn ábôŋ béhídeʼ mbále melemlem ngáne Titɛ́ɛ ahɔ́bé aá syánē déhîd. 5 Né-ɔɔ́, a mwǎn a mmwaád, ncháa wɛ nɛ́n mɛɛ́ dédəŋ nhɔ́g ne aníníí. Enɛ́n mbéndé echě ńtenlɛɛ́ wɛ, eésaá mbéndé e ekɔ́ɔ́lé. Edíi mbéndé eche ebédé ne syánē se á mbooted. 6 Échɛ́n edəŋge éche ńhɔ́bɛɛ́ édíi nɛ́n bán syánē detə́ŋgɛ́né dehíd mbéndé e Dyǒb. Ene mbéndé ngáne nyémoosyəə́l nyéwógé se á mbooted, edíi nɛ́n, nyêtə́ŋgɛ́né nyédə̄ŋ nhɔ́g ne aníníí.

7 Bad bé medogké híin bédé a nkǒŋsé-te chii. Bédíi bad ábe béekwɛntɛne nɛ́n bán Yesu Krǐstəə achyáádté á nkǒŋsé nɛ́ɛ moonyoŋ. Ábê bad bédíi bad bé medogké ne bad ábe bétə̂ŋgan Krǐstəə. 8 Nyétêd póndé âbɛl boŋ ntǔ ḿmɛ̄n méēbɔ̄ɔ̄ʼ ngɛ̂n, boŋ pɛn, nyékud nsábe ḿme ńlóné mbon.

9 Kénzɛ́ɛ́ awě atɛ̌dté âhíd ayə́ge áde Krǐstəə boŋ atimé ahídeʼ ayə́ge démpēe, eésaá ne Dyǒb. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě ahídeʼ ayə́ge áde Krǐstəə, adé ne Titɛ́ɛ adé-ʼɛ ne Mwǎn. 10 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě apedé áwɛ̄n boŋ ápɛ̄ɛ̄n ayə́ge áde déehúu ne Krǐstəə, nyéēkōbē mɔ́ áwɛn mendáb, nyéēlɛnté-ʼɛ mɔ́ ké lɛntɛ́n nɛ́ɛ mod a Krǐsto. 11 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le kénzɛ́ɛ́ awě alɛ̌nté mɔ́, alǎdtɛ́né mɔ́ âbɛl eʼbébtéd éʼ mekan ábe ábɛlɛɛ́.

Jɔnɛ ahɔ́bé eʼyale bé asóg

12 Nwóó mam híin âláa wɛ boŋ meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ wɛ mɔ́ atele á kálag-tê. Boŋ pɛn nwóó nlém áte âpɛ wɛ̂ âbɛl boŋ dényínɛn eʼsó ne eʼsó, âbɛl ḿmesyánē menyiŋge mélôn mbon. 13 Bǎn ábe mwǎnyoŋ a mmwaád awě Dyǒb ápwɛ́dé, bélômme nyé melɛntɛn.

3 Jɔnɛ

Kálag echě elóntɛ́né éláán eche

Jɔnɛ

Ndibned ń kálag

Kálag eche Jɔnɛ echě elóntɛ́né éláán elûmte bán Jɔnɛ, “Nlyə́ged a mwembé” mɔ́ átelé chɔ́. Gayɔsɛ nlyə́ged a mwembé ampée mɔ́ɔ̄ áténlé chɔ́. Áwēd-te Jɔnɛ akɛneʼ Gayɔsɛ áyə̄le nwôŋgɛn ḿme ábagɛɛ́ bad bé Krǐsto bémpēe, alâŋge-ʼɛ mwembé aá bétêd póndé ne mod awě béchəgɛɛ́ bán Diotrɛfɛsɛ. Jɔnɛ akɛné-ʼɛ Demɛtrusɛ áyə̄le nsɔ́n ḿ bwâm ḿme ábɛ́lé.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1-4

Békɛ́né Gayɔsɛ 5-8

Béchə́gé Diotrɛfɛsɛ dǐn dé mbéb 9-10

Béchə́gé Demɛtrusɛ dǐn á bwâm 11-12

Nsógtɛn 13-15

1

Jɔnɛ alɛnte Gayɔsɛ

1 Mɛ nɛ̂ŋgáne nlyə́ged a mwembé, mɛ-ɛɛ́ ntenleʼ wɛ Gayɔsɛ, enɛ́n kálag. Ndəə́ wɛ ne mbále.

2 A-mwǎnyaŋ a edəŋge, nkânneʼ nɛ́n mɛɛ́ mam mésyə̄ə̄l ḿme ébɛlɛɛ́ mékɛɛn wɛ bwâm, mmǒŋ-ʼɛ ámpē édyɛɛ bwâm, melemlem ngáne edəə́dəŋ échôŋ ámpē édyɛ̄ɛ̄ bwâm. 3 Menwóg menyiŋge bwâmbwam áde doŋge ábesyánē baányaŋ bé Krǐsto bépédé hɛ́n boŋ béhɔ́b ngáne ne mbále ébɛlɛɛ́ mekan ḿme Dyǒb álúmté syánē aá débɛleʼ, mbíí-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́ elyəgé ebɛleʼ ḿmê mekan. 4 Chǒmchǒm éēwōgtɛ̄ɛ̄ mɛ menyiŋge tómaa âwóg bán bad ábe bédé ngáne ábêm bǎn bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́.

Jɔnɛ aá bad béwôŋgan bad bé
Krǐsto ábe bébɛle nsɔ́n ń Dyǒb

5 A-mwǎnyaŋ a edəŋge, ébɛle mekan ne nlém nhɔ́g âwóŋgɛn ábesyánē baányaŋ bé Krǐsto, kénɛ́ɛ wénkêmbííʼɛ́ bɔ́ doŋge á bad. 6 Béláŋgé mwembé ḿme ndé hɛ́n edəŋge éche élúmté bɔ́. Nhɛde mɛɛ́ éwôŋgɛn ábɛ́n bad nzé bétɛ́dté nyé âkɛ hǒm démpēe. Ébɛl áned áyə̄le nɛ̂ dɔ́ɔ Dyǒb áhɛdɛɛ́. 7 Ábɛ́n bad békágéʼáá mebwɔ́g ne mebwɔ́g âbɛle Yesu Krǐstəə, bénkênkwɛntɛn-naá âkob nwôŋgɛn ké nhɔ́g ḿme ḿbídé wɛ́ɛ bad ábe béēdúbpe Krǐstəə. 8 Né-ɔɔ́, syánē ábe dedúbpé Krǐstəə detə́ŋgɛ́né dewóŋgɛ́n ábɛ̂ bad âbɛl boŋ syáā ne bɔ́ débɛle nsɔ́n âláa bad nkalaŋ ḿ mbále.

Jɔnɛ achəgé Diotrɛfɛsɛ dǐn dé
mbéb ákɛ̄n-nɛ Demɛtrusɛ

9 Mentelé mwembé ḿme ńdé áwôŋ dyad kálag, boŋ Diotrɛfɛsɛ eékwɛntɛnɛɛ́ âbɛl chǒm éche ńtélé áyə̄le ahɛdeʼ aá mɔ́bɛ̂ nlyə́ged a mwembé. 10 Né-ɔɔ́, áde mɛ́pɛɛ́ mɛ́lāā bad bé mwembé bésyə̄ə̄l mam ḿme Diotrɛfɛsɛ ábɛlɛɛ́. Akaltad sé metóm áyə̄l. Byánán nɛ̂ déekwognedɛɛ́, abáaʼ bǎnned bé Krǐsto nken akob, ákə̄ə̄-ʼɛ bad bémpēe âkob bɔ́ nken, ánané-ʼɛ bɔ́ á mwembé-te.

11 A-mwǎnyaŋ a edəŋge, weeháŋtán abɛ́ á bad ábe bébɛle mbɛltéd mé mbéb, boŋ éhâŋtan abɛ́ á bad ábe bébɛleʼ mbɛltéd ḿ bwâm. Kénzɛ́ɛ́ awě abɛle mbɛltéd ḿ bwâm adíi mwǎn a Dyǒb. Kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě abɛle mbɛltéd mé mbéb, eebíiʼɛ́ Dyǒb. 12 Baásyə̄ə̄l béhɔ́be Demɛtrusɛ mam mé bwâm á yə̌l. Abɛle mekan mé bwâm ḿme mélûmteʼ bán adíi mod a bwâm. Mɛ-ʼɛ ámpē nhɔ́beʼ mɔ́ mekan mé bwâm á yə̌l, nyêbíí-ʼɛ nɛ́n bán kéchéé éche ńhɔ́bé édé mbále.

Jɔnɛ ahɔ́bé eʼyale bé asóg

13 Nwóó mam híin âláa wɛ, boŋ méēhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ ńtel mɔ́ ásē. 14 Nwóó nlém áte ânyín wɛ mwǎmpīn ḿ póndé, ene póndé-ʼaá dɛ́nyīnɛ̄nnē eʼsó ne eʼsó, boŋ dékal. 15 Nsaŋ ḿbɛ̂ ne wɛ. Bɛ̌n bésyə̄ə̄l bélómmé wɛ melɛntɛn. Lɛntéd mɛ bɛ̌d bésyə̄ə̄l, nhɔ́g ne nhɔ́g tɛ́ɛ́.

Judɛ

Kálag eche

Judɛ

Ndibned ń kálag

Kálag eche Judɛ ântenlé, antel chɔ́ âtə̂ŋgɛn bemeléede bé metóm ábe bélúmtéʼáá bán bédé bad ábe bédúbpé Krǐstəə. Enɛ́n kálag eéchabɛɛ́ áte. Chɔ́mpē ewágné kálag echě elóntɛ́né ébɛ echě Petro átélé (2 Petro). Judɛ awédeʼ Bad bé Krǐsto nlém, aá bésum mekuu ámbīd e mbále e nkalaŋ ḿ bwâm. Aá ḿmê nkalaŋ ḿ bwâm méehəŋlánné. Aá Dyǒb dêmbɛ̌ mɔ́ wɛ́ɛ ábē bad ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned ń kálag 1-2

Abɛ́ ne ayə́ged dé bemeléede bé metóm ne ebómán éche bɛ́kudté 3-16

Bélébe bad âwúu áte á adúbe tê 17-23

Nnamed mé asóg 24-25

1

Judɛ alómé melɛntɛn

1 Mɛ Judɛ, ndíi mbəledɛ awe Yesu Krǐstəə, mbɛ́-ʼɛ Jemsɛ mwǎnyaŋ. Mɛ-ɛɛ́ ntenleʼ nyé bad ábe Dyǒb ápwɛ́dé enɛ́n kálag. Nyébíi nɛ́n bán Dyǒb Titɛ́ɛ adəə́ nyé, Yesu Krǐstəə-ʼɛ anɔneʼ nyé. 2 Ngɔl e Dyǒb, nsaŋ ń Dyǒb ne edəŋge é Dyǒb ébâd abɛ́ ne nyé.

Bad bé metóm

3 A-baányaŋ, nkénwanɛ́n nyé atele bwâmbwam tə̂ŋgɛne eʼsoósoŋ ábe Dyǒb ábágé syánē mbwiined ne Yesu Krǐstəə. Boŋ bɔɔb nnyíné mɛɛ́ ébóó bán ńtele nyé tə̂ŋgɛne mekan mémpēe. Nwéde nyé nlém á abum nɛ́n mɛɛ́, nyésum mekuu ámbīd e mbále e nkalaŋ ḿ bwâm. Ḿmɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm méehəŋlánné. Dyǒb dêmbɛ̌ mɔ́ wɛ́ɛ ábē bad ngen pɔ́g ne ngen ésyə̄ə̄l. 4 Nhɔ́beʼ nɛ́n áyə̄le bad ábe béewóo abɛ́ á bad bé Dyǒb bésɔ́lé átîntê echɛ̂n á mesɔɔm-tê. Ábê bad béhɔ́beʼ nɛ́n bán nsimé ḿme Dyǒb ábágé syánē ne alagsɛn áde álagsanné syánē mbéb, ábágé syánē kunze âbɛl mbinde é mekan. Dyǒb dêmmǎd nkɔ́gsɛn ḿme ábê bad békúdé atíi seʼ bɔɔ́d. Ábê bad béekobɛɛ́ Yesu Krǐstəə áde édíí-ʼaá bán Yesuɛ mwěmpɛn mɔ́ɔ adé syánē Sáá abɛ́-ʼɛ Nkamlɛnɛ.

5 Kénɛ́ɛ nyébíí ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l, ndəə́ mɛɛ́ ńkamtɛn nyé ngáne Sáŋgwɛ́ɛ́ ánhūdtē bad bé Israɛl á mekáá mé bad bé Egipto boŋ ámbīd e póndé abɔ́déd aloŋgé a bad ábe bénkênsum nlém áwē. 6 Nyékamtɛn-nɛ ángɛl ámpē échě énkêndyɛɛ́ hǒm áde Dyǒb dênnabnédté bɔ́, boŋ bênhidé ádê abwɔ́g á hǒm wɛ́ɛ béntə̄ŋgɛ̄nnē abɛ́. Dyǒb ábánné bɔ́ á mehaŋ á mbwɔg mé ehíntɛ́n wɛ́ɛ bɛ́bɛ̄ɛ̄ abɛ́ ne abɛ́ ké ámbīd e Epun émbáá é nkáásé. 7 Ndəə́ mɛɛ́ nyékamtɛn kə́ə́ŋne myad mé Sodom ne Gomora ne myad ḿme mébédé bɔ́ bɛnbɛn. Bad ábe bébédé ḿmê myad, békábéʼáá mesón, béhīdē-ʼɛ mekan mé esíí mé ekob é yə̌l ḿme moonyoŋ éetə̂ŋgɛnɛɛ́ abɛl. Békúdé nkɔ́gsɛn ḿ muú ḿme méēdīmēʼ. Ḿmɛ́n nkɔ́gsɛn ńdé âlúmed bad bémpēe bán nɛ́n áhɛlɛsɛ ábɛnléd ne bɔ́.

8 Boŋ kénɛ̂, ábê bad ábe bésɔ́lé átîntê echɛ̂n bɔ́mpē bédíi bénaŋge nló bán nkamlɛn ńdé áwāb mekáá. Ḿmê nló ḿbɛleʼ bébɛleʼ mbinde é mekan, béēnyīnɛ̄ɛ̄ nkamlɛn ń Dyǒb nɛ́ɛ dyam, bésyə̄ə-ʼɛ ngumɛ éche édé ámīn. 9 Boŋ ké Maikɛlɛ, ángɛl embáá enkêntédté ne mɔ́ mwěn âsyə́ŋ Satanɛ áde búmɔ̄ bépéntánnáá tə̂ŋgɛne mod awe ǎtēd ndim ḿme Mosɛɛ. Anláá mɔ́ dásɔ̄ aá, “Sáŋgwɛ́ɛ́ ákɔ́gsɛn wɛ.” 10 Boŋ ábê bad ábe bésɔ́lé átîntê echɛ̂n pɛn, kéchéé éche béesôŋtɛnɛɛ́ béhɔ́be chɔ́ mam mé mbéb áyə̄l. Kéchéé éche épédé bɔ́ á mewêmtɛn chɔ́ɔ bébɛlɛɛ́. Bébɛlɛɛ́ nɛ́ɛ nyam é mehín. Ḿmê mekan měn mɔ́ɔ mépiinad bɔ́ kwééd. 11 Medim ne bɔ́. Bɔ́mpē bébɛleʼ ngáne Keenɛ awě anwúú mwǎnyaŋ ámbɛnlé. Á etútú é mɔné, béhɛle bébɛ̄l kéchéé, ngáne Balamɛ. Eʼwúu bé nló-áte ábāb bɛ́bɛ̌l bɔ́mpē bɛ́wɛ̄ melemlem nɛ̂ŋgáne Koraa ánwɛ̄ɛ̄ áyə̄le anwúɛ́n Dyǒb nló áte. 12 Ábé bad béēkwāgɛ̄ɛ̄, né-ɔɔ́ nzé nyáābɔ̄ɔ nyêlǎdné âdyɛ́ ndyééd âlúmed edəŋge éche Sáŋgwɛ́ɛ́, bébɛlé bébɛ́ nɛ̂ŋgáne mbinde átîntê echɛ̂n. Échab yə̌l chěn chɔ́ɔ bétôŋtanné. Bédíi nɛ́ɛ mbag échě epub ékɛɛnɛɛ́ échě élûmteʼ bán mbúú ěchō, áde éechóʼɛ́. Bédíi nɛ̂ŋgáne mɛl ḿme méēchyāāʼ eʼpum ké á póndé echě mɛl méchyáaʼɛ́. Bénábpé awɛ́ nɛ̂ŋgáne bwɛl ábe béwúbné nkaŋ ásē. 13 Bédíi nɛ̂ŋgáne edíb é nkwɛ̌ éche éhodeʼ ne ngíne. Ahod áde éhodɛɛ́ ébídteʼ mbinde á nkin. Nɛ̂ dɔ́ɔ ádāb abɛ́ dé mbéb ábídɛɛ́ áwed. Bédíi nɛ́ɛ betintinɛ ábe bétamnad. Ndib e ehíntɛ́n echě Dyǒb ákóŋnédé bɔ́ esine bɔ́, ěbɛ̄-ʼɛ abɛ́ ne abɛ́.

14 Enɔgɛ awě anlóntɛ́n nyoŋgɛl saámbé á mbyaa ḿme Adamɛ, anhɔ́b seʼ bɔɔ́d áʼsō éʼ póndé tə̂ŋgɛne ábɛ́n bad. Anhɔ́b aá, “Nyénɔneʼ, Sáŋgwɛ́ɛ́ ǎpɛɛ́n eʼkə́lé ne eʼkə́lé éʼ ángɛl éche ésáá. 15 Ǎkāād bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l. Ǎkwǐd bad bésyə̄ə̄l ábe ádab abɛ́ déesaá nɛ́ɛ abɛ́ á bad bé Dyǒb nkáá, akɔ́gsɛ́n-nɛ bad bé mbéb ábe béewóo mbwɔ́g ń Dyǒb. Ǎkɔ̄gsɛ̄n bɔ́ áyə̄le mam mé mbéb ḿme béhɔ́bɛɛ́ tə̂ŋgɛne mɔ́.” 16 Ábɛ́n bad béyɔgkeʼ anyoo áte béyɔgké-ʼɛ bad ahɔ́b ngɛ̂n. Bébɛleʼ dyam dé mbéb ké áhéé áde bédə́ə́ abɛl. Békume ekáá á tə̂l, bényinte-ʼɛ nsəl áte âbɛl békud bwâm.

Nyébɛ̂ nyékɛɛneʼ adúbe á mbále áʼsō

17 Boŋ a-baányaŋ, nyé pɛn nyékamtɛn mam ḿme bembapɛɛ bé nlómag ábe Sáá awɛd, Yesu Krǐstəə bénlāāʼɛ́ nyé. 18 Bénlāā nyé bán “Áde eʼpun bé asóg bɛ́pɛɛ́, bad bɛ́pɛ̌, bɛ́wɛlé nyé, béhīdēʼ échab esíí é mekan mé ekob é yə̌l.” 19 Échɛ́n ndín é bad chɔ́ɔ épɛɛneʼ nkabɛ́n átîntê e bad bé Dyǒb. Esíí é mekan mé mbéb mé nkǒŋsé ékamlan bɔ́, béēwóo-ʼáa Edəə́dəŋ é Dyǒb áte. 20 Boŋ a-baányaŋ, adúbe áde ásáá áde nyéwóó ábɛ̂ ákwogeʼ ákag áʼsō. Nyékânneʼ, ngíne e Edəə́dəŋ éche Ésáá élyə́gteʼ nyé. 21 Nyékɛɛneʼ aloŋgé ádɛ̄n áʼsō nyaa eche nyɛ́chemlédté nɛ́n bán Dyǒb ádə́ə́ nyé. Nyésineʼ, nyélyə̂g nlém nɛ́n bán Sáá awɛ̂d Yesu Krǐstəə ǎpɛ̌, ǎbɛnléd ḿme nlém ń ngɔl, nyékud aloŋgé áde déemaáʼ. Ǎbɛl nɛ́n áyə̄le adəə́ nyé.

22 Nyéwôŋ nlém ń ngɔl wɛ́ɛ bad ábe béēdúbpe ne nlém nhɔ́g. 23 Nyésoŋ aloŋgé a bad bémpēe. Nyɛ́hūd bɔ́ á dǔ á muú mehélé. Bémpēe bédé ábe nyétə́ŋgɛ́né nlém ń ngɔl awânlɛn, boŋ pɛn nyétédɛn bɔ́ póndé. Nyêtə́ŋgɛ́né kə́ə́ŋne échab mbɔ́té akɔɔ byánán esíí é mekan mé mbéb mé ekob é yə̌l ékóbté chɔ́ mbinde.

Mekáne mé mekɛnag

24 Ehúmé ébɛ̂ ne Dyǒb áde ábɛleʼ boŋ nyéehúné á mbéb-te. Mwěn-aá apɛɛneʼ nyé abwɔ́g á hǒm wɛ́ɛ mwěn ádíí ne ehúmé. Ǎpɛɛ́n nyé áhed ésebán atɔ́n dé mbéb ké ahɔ́g ádé nyé á yə̌l, nyɛ́ɛ̄bɛ̄-ʼɛ menyiŋge. 25 Edúbé ésyə̄ə̄l ébɛ̂ ne mɔ́. Mwěmpɛn mɔ́ɔ adé Dyǒb áde ásóó aloŋgé ádɛ̄d mbwiined ne chǒm-ɛ́ɛ Yesu Krǐstəə Sáŋgwɛ́ɛ́ awɛ̂d ábɛ́lé. Ehúmé, edúbé, ngum, ne nkamlɛn ńsyə̄ə̄l ńdíi ḿmē, se á mbooted, bɔɔb, ne á ngíndé. Ébɛ̂ nɛ̂.

Mam ḿme mɛ́bɛnléd

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Kálag e

Mam ḿme mɛ́bɛnléd

Ndibned ń kálag

Ndibned ń kálag e mam ḿme mɛ́bɛnléd ḿme Dyǒb álúmté Jɔnɛ. Jɔnɛ mɔ́ atelé chɔ́ á póndé eche bad ábe béndūbē Krǐstəə békúdéʼáá metake áyə̄le adúbe áde béndūbɛ̄ɛ̄ nɛ́n bán Yesu Krǐstəə adíi Sáŋgwɛ́ɛ́. Atɔtɛ áde Jɔnɛ ákóó ahɔ́b á kálag tê wɛ́n ádíi âbɛ bad ábe áténlé chɔ́ eʼlyə́g bé nlém ne âwéd bɔ́ nlém á abum. Mekan ḿme Jɔnɛ ábúdé atel á kálag tê wɛ́n médíi mekan ḿme Dyǒb dénlūmēdtē mɔ́ á ndɔ́g-te aá mɛ́bɛnléd.

Kénɛ́ɛ édíí bán mewêmtɛn mébúú áte tə̂ŋgɛne nsôŋtɛn ḿme ńdé á kálag tê wɛ́n, atɔ́n áde děn ákóó abɛ́ áwēd-te ádíi nɛ́n; kə́ə́ŋ ne á asóg, Dyǒb dɛ́tōm ábē bad bé ekɔyí ne Satanɛ áte. Dyǒb dɛ́bɛ̌l nɛ́n mbwiined ne Sáŋgwɛ́ɛ́, Yesu Krǐstəə. Dyǒb dɛ́sābē ábē bad ábe bédúbpé mɔ́ ne nlém nhɔ́g, anamed áde ánamédté bɔ́ âbɛ́ á nkoŋ ḿ mín mékɔ̄ɔ̄lē ne nkoŋ ń sé mé ekɔ́ɔ́lé.

Nkabtéd ń kálag

Ndibned 1.1-8

Ndɔ́g eʼsó ne kálag eche béténlé mwembé saámbé 1.9-3.22

Nhíbe ń kálag ḿme ńwóó eʼdibɛn saámbé 4.1-8.1

Eʼloŋ saámbé 8.2-11.19

Dragɔnɛ ne nyam ébɛ 12.1-13.18

Ndɔ́g híin 14.1-15.8

Eʼbwɔg bé meliŋgá mé Dyǒb saámbé 16.1-21

Dyǒb ábébté Dyad á Babilɔn, nyam ekwedé nzum, nkal eʼdəə́dəŋ a metóm, ne Devəlɛ 17.1-20.10

Mbakú e asóg 20.11-15

Nkoŋ ḿ mín mékɔ̄ɔ̄lē, nkoŋ ńsé mékɔ̄ɔ̄lē, Jerusalɛm a ekɔ́ɔ́lé 21.1-22.5

Nsógtɛn 22.6-21

1

1 Enɛ́n kálag ehɔ́be mekan ḿme mɛ́bɛnléd ḿme Yesuɛ Krǐstəə ábɛ́lé boŋ mébyɛ́ɛn. Dyǒb dêmbɛ̌ mɔ́ ḿmɛ́n mekan aá mébyɛ́ɛn âbɛl boŋ álūmed ábē bembəledɛ mam ḿme mékwógé abɛnled. Krǐstəə ambɛ̌l awě mbəledɛ, Jɔnɛ abíí ḿmɛ́n mekan alóm áde ánlōmmē ángɛl áwē. 2 Jɔnɛ mɔ́-ʼɛ anhɔ́b mam mésyə̄ə̄l ngáne ánnyīnnē. Ḿmɛ́n mam mɔ́ɔ̄ ánhɔ̄bpē tə̂ŋgɛne nkalaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb, ne mbóŋ echě ámbīdtē Yesu Krǐstəə. 3 Nnam ḿbɛ̂ ne kénzɛ́ɛ́ awě aláaʼ enɛ́n kálag âbɛl boŋ bad bémpēe béwôg ḿmɛn nkalaŋ tə̂ŋgɛne mekan ḿme mɛ́bɛnléd. Nnam ḿbɛ̂-ʼɛ ne kénzɛ́ɛ́ awě awógé ḿmê nkalaŋ boŋ ahíd-tɛ mam ḿme méténlédé á kálag-tê wɛ́n. Póndé emaá abɛ́ bɛnbɛn echě ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l mɛ́bɛnlédté.

Jɔnɛ alómmé mwembé saámbé melɛntɛn

4 Mɛ Jɔnɛ, ntenle mwembé saámbé ḿme ńdé á mbwɔ́g e Esia. Nsimé ne nsaŋ ń Dyǒb ḿbɛ̂ ne nyé. Dyǒb áde ádé, ádɛ démbɛ̄, ne áde dɛ́bɛ̄, ne eʼdəə́dəŋ saámbé bélómmé nyé nsimé ne nsaŋ. Ábê eʼdəə́dəŋ éʼdé áʼsō bé atii dé nkamlɛn ádyōb. 5 Yesu Krǐstəə mɔ́mpē alómmé nyé nsimé ne nsaŋ. Mɔ́ adé ane awě ahɔ́be mbále tə̂ŋgɛne Dyǒb nyaa echě débíí bán edé mbále. Mɔ́ abédé mod aʼsó awě ansébé apuu, abɛ́-ʼɛ nkamlɛnɛ a kə̂ŋ é nkǒŋsé.

Adəə́ syánē, abɛlé-ʼɛ mbéb méekamlánné syánē ámpē, asyɔg áde ásyɔ́gé ḿmē mekií a nló ḿmɛ̄d. 6 Abɛlé syánē nɛ́ɛ beprisɛ ábe bébɛnle Dyǒb eche Sáŋ awě akamlan bɔ́. Éche ehúmé ne ḿmē nkamlɛn ḿbɛ̂ abɛ́ ne abɛ́. Ébɛ̂ nɛ̂.

7 Nyénɔneʼ, ǎhūɛ̄ʼ ne mbag, mod-tɛ́-ʼɛ ǎnyīn mɔ́, kə́ə́ŋne bad ábe bêmbɛ̌l boŋ awɛ́, abome áde bêmbomɛɛ́ mɔ́ á awɔg. Metúmbé mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l-lɛ mɛ́lěb mɔ́. Nɛ̂ děn dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄, ébɛ̂ nɛ̂.

8 Sáŋ Dyǒb á Ngumɛ ahɔ́bé aá, “Mɛ-ɛɛ́ ndé Álfaa mbɛ́-ʼɛ Ómégaa.” Mɔ́ adé Dyǒb áde ádé, áde démbɛ̄ ne áde dɛ́bɛ̄.

Jɔnɛ anyíné Krǐstəə á ndɔ́g-te

9 Ndíi Jɔnɛ, awɛn mwǎnyaŋ. Ndé nhɔ́g awě mɔ́mpē adé melemlem ngáne nyé âkaŋ nlém âwɛsɛn metake ḿme mépiide bad ábe bédé á nkamlɛn ḿme Yesu Krǐstəə. Bêmbané mɛ á mbwɔ́g echě mendíb mélə́ŋnédé eche béchəgɛɛ́ bán Patmɔs áyə̄le menkǎl Eyale é Dyǒb ńláá-ʼɛ bad mekan ḿme ńnyíné tə̂ŋgɛne Yesuɛ. 10 Edəə́dəŋ éche Ésáá êmpií mɛ á Epun é Sáŋgú.* Menwóg ehɔ́b é ngíne ébídé mɛ ámbīd, émbɛ̄ nɛ́ɛ esaád é eloŋ. 11 Énhɔ̄b aá “Mam ḿmé ényíné, tel mɔ́ á kálag-tê, élóme ḿmɛ́n mwembé saámbé ḿme ńdé á Efɛsus, á Semaina, á Pɛgamum, á Tiatira, á Sadis, á Filadɛlfia ne á Laudesia.”

12 Dɔ́ɔ ńkúnné ânyín ehɔ́b eche éhɔ́béʼáá áwêm, boŋ ńnyīnē metii ḿme bébánné etrúkáŋ ámīn saámbé mé gôl. 13 Átîntê e ḿmê metii saámbé dɔ́ɔ ńnyíné mod awě awágné moonyoŋ. Anhɛ́ mengombe ḿme méchábé kə́ə́ŋ mépɛ̄ mɔ́ á mekuu-sɛ́, awáá-ʼɛ etûd é gôl á tə̂l. 14 Esid é nló épúbéʼáá mɔ́ féréd nɛ́ɛ mbɔ́m, mǐd méchodné mɔ́ áte nɛ́ɛ muú. 15 Mekuu mémbɛ̄ mɔ́ nɛ́ɛ ekii éche béchəgɛɛ́ bán brɔ̂ns eche béhédé á dǔ boŋ ébɛ́ byánán épɛneʼ áte, ehɔ́b-pɛ édumé mɔ́ áte nɛ́ɛ mendíb ḿme mésobpeʼ. 16 Betintinɛ saámbé bémbē mɔ́ á ekáá émbáá, páá e nsəl ḿbɛ echě ekóbpe bwâmbwam ebíd mɔ́ á nsəl-tê, eʼsó-ʼɛ éʼpɛné mɔ́ nɛ́ɛ enyɛn éche étômtan apɛn.

17 Áde ńnyíné mɔ́, menkwɛ̌ mɔ́ á mekuu, mbɛ́ nɛ́ɛ mod awě awédé. Dɔ́ɔ ábáné mɛ éche ekáá émbáá á yə̌l boŋ áhɔ̄bē aá “Weebááʼ, mɛ-ɛɛ́ ndé Mod a Mbooted mbɛ́-ʼɛ Mod a Asóg. 18 Mɛ-ɛɛ́ ndé ane awě adé aloŋgé. Menwɛ́ boŋ bɔɔb ndé á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. Nwóó nkamlɛn ámīn e kwééd nwóŋ-gɛ ámīn e mbwɔ́g e kwééd. 19 Bɔɔb-pɔɔ́ těl mekan ásē ḿme ényínɛɛ́, ḿme mébɛnlad bɔɔb ne ḿme mɛ́bɛnléd. 20 Kun e eʼkoŋnéd echě edé tə̂ŋgɛne betintinɛ saámbé ábe bédé mɛ á ekáá émbáá ne metii mé etrúkáŋ saámbé mɛ gôl edíi nɛ́n: Betintinɛ saámbé bédíi ángɛl é mwembé saámbé, metii mé etrúkáŋ saámbé-ʼɛ médíi ḿmê mwembé saámbé.”

2

Jɔnɛ alómmé mwembé mé Efɛsus pɔ́le

1 Ane awě anwágɛ́n moonyoŋ anláá mɛ nɛ́n aá “Telé ángɛl echě edé á mwembé ḿme ńdé á Efɛsus nɛ́n wɛɛ́, Mod awě awánlé betintinɛ saámbé áwe ekáá émbáá awě akag átîntê e metii mé etrúkáŋ saámbé mé gôl mɔ́ alómé enɛ́n pɔ́le. 2 Mbíí mekan ḿme nyébɛ́lé. Mbíí mɛɛ́ nyêtédé ntǔ bwâmbwam, mbíí-ʼɛ mɛɛ́ nyêkaá nlém âwɛsɛn. Mbíí ngáne nyéehɛlɛɛ́ eʼbébtéd éʼ bad akob, mbíí-ʼɛ ngáne nyébɛ́lé boŋ nyéchēm bad ábe béchə́gé yə̌l bán bédé bembapɛɛ bé nlómag áde béesaá, boŋ nyédībēd-tɛ bán bédíi bekal béʼdəə́dəŋ bé metóm. 3 Mbíí mɛɛ́ nyêwɛsan ne eʼkaŋ bé nlém, nyêkude-ʼɛ metake á dǐn ádêm, boŋ kénɛ̂ nlém ńlyə́gé ńwúú nyé ábum ngáne nyéhídɛɛ́ mɛ. 4 Boŋ nhɔ́be áyə̄l echɛ̂n nɛ́n mɛɛ́, nyéēdəəʼɛ́ mɛ bɔɔb ngáne nyénsēbɛ̄ɛ̄ mɛ adəŋ. 5 Bɔɔb-pɔɔ́, nyéběn nyékoŋ anyín nyaa echě nyépédé akwɛ. Nyétɛde ádɛn abɛ́ dé mbéb nyébɛle mekan ḿme nyébɛ́léʼáá áde nyébóótédé Yesuɛ ahíd. Nzé nyéētɛdte ádɛn abɛ́ dé mbéb, né mɛ̌pɛ̌ áwɛ̄n nhúd ádɛ̄n atii dé etrúkáŋ á eʼdii. 6 Boŋ dyam á bwâm áde nyébɛlɛɛ́ ádíi, nyéētimtɛɛ́ mǐd áyə̄l wɛ́ɛ mam ḿmé bad bé epepé ábe Nikolausɛ ábe mɛ́mpē méetimtɛɛ́ mǐd áyə̄l. 7 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu, áwóge chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé. Kénzɛ́ɛ́ awě atómé mekan mé ebébtéd áte, mɛ̌bɛ mɔ́ kunze âdyɛ́ epum é bwɛl éche ébɛle bad bébɛ́ á aloŋgé á ngíndé, éche éʼkwoge á Paradis.”

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé á Semaina pɔ́le

8 Anláá-ʼɛ mɛ ámpē aá, “Telé-ʼɛ ángɛl echě edé á mwembé ḿme ńdé á Semaina nɛ́n wɛɛ́,

“Mod awě adé mod aʼsó abɛ́-ʼɛ mod awě adé mod a ndimtɛn, awě anwɛ́ boŋ abɛ́ á aloŋgé ámpē, mɔ́ alómé enɛ́n pɔ́le. 9 Mbíí ḿmɛ̄n metake mbíí-ʼɛ mɛɛ́ nyêdíi betóótōkɛ̄ bé bad, boŋ kénɛ̂ nyêdíi behɔn bé bad. Mbíí eʼbébtéd éʼ mam ábe bad ábe béhɔ́be bán bédé bad bé Israɛl kénɛ́ɛ béesaá, béhɔ́bɛɛ́ nyé áyə̄l. Bédíi bad ábe bédé bad ábe Satanɛ kéʼɛ bad ábe bédé áwē echoŋ. 10 Nyéebááʼ metake ḿme méhúɛʼ nyé áʼsō. Nlâŋge nyé mɛɛ́, Satanɛ ǎbɛ̌l bɛ́hɛ̄ nyé doŋge á bad á mbwɔg, wɛ́ɛ nyɛ́kudté metuné áyə̄l e epun dyôm. Ǎbɛl nɛ̂ ǎkəg ádɛn adúbe. Ké nyéwāg ké wúɛ̄n, nyébɛ̂ nyédúbe mɛ. Nzé nyêbɛlé nɛ̂, né mɛ-ʼɛ mɛ̌bɛ nyé aloŋgé áde déemaáʼ nɛ̂ŋgáne nsábe ḿ mod awě atǒmbwɛ́né. 11 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé. Bad ábe bétómé mbéb áte béewáá kwééd e edəə́dəŋ.”

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé á Pɛgamum pɔ́le

12 Anláá-ʼɛ mɛ ámpē aá “Telé ángɛl echě edé á mwembé ḿme ńdé á Pɛgamum.

“Anɛ awě awánlé páá e nsəl ḿbɛ echě ekóbpeʼ, mɔ́ alómmé nyé enɛ́n pɔ́le. 13 Mbíí wɛ́ɛ nyédyɛʼɛ́, wɛ́ɛ Satanɛ ḿme nkamlɛn ńdíí. Nyébɛ̂ nyésum nlém áwêm. Nyêmbɛ́ nyêdúbé mɛ ne nlém nhɔ́g ké á póndé echě Antipasɛ. Antipasɛ ambíd mɛ mbóŋ e mbále, bénwūūʼɛ́ mɔ́ átîntê echɛ̂n wɛ́ɛ Satanɛ ádyɛɛʼɛ́. 14 Boŋ nwóó nguse e mam âhɔ́b nyé áyə̄l. Baahɔ́g bédé átîntê echɛ̂n ábe béhíde ayə́ge áde Balamɛ. Balamɛ mɔ́ anlúméd Balagɛ ngáne ásɔ̄lēdtē bad bé Israɛl á mbéb-te adyɛ́ áde bédyágéʼáá medyɛ́ ḿme bébágéʼáá myǒb mémpēe nɛ́ɛ mendɛ, ambɛ̌l-lɛ békābē mesón. 15 Chǒm émpēe éche ńwóŋné nyé édíi nɛ́n bán, baahɔ́g bédé átîntê echɛ̂n ábe béhíde adúbe áde Nikolausɛ áyə́gtɛɛ́. 16 Né-ɔɔ́, nyétɛde ádɛn abɛ́ dé mbéb. Nzé nyéētɛdte, né mɛ̌wāmsɛ̄n apɛ âwanɛn ábê bad, mbɛnléd páá echě ebídé mɛ á nsəl âwanɛn ábê bad. 17 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé. Bad ábe bétómé mbéb áte, mɛ̌bɛ bɔ́ mána ḿme ńkóŋnédé bɔ́, mɛ̌bɛ̌-ʼɛ bɔ́ aláá áde ápúbeʼ. Ámīn e ádê aláá, bétélé dǐn dékɔ̄ɔ̄lē áde modmod éebíiʼɛ́ étōmɛɛ́ mod awě bɛ́bɛɛ́ ádê aláá.”

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé á Tiatira pɔ́le

18 Anláá mɛ ámpē aá, “Telé ángɛl echě edé á mwembé ḿme ńdé á Tiatira nɛ́n wɛɛ́,

“Mɛ Mwǎn a Dyǒb awě mǐd méchodnɛɛ́ áte nɛ́ɛ muú, mekuu-ʼɛ mébɛ́ mɔ́ nɛ́ɛ ekii éche béchəgɛɛ́ bán brɔ̂ns boŋ ébɛ́ byánán echodneʼ. 19 Mbíí nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́. Mbíí edəŋge éche nyéwánlɛ́né mɛ, mbíí-ʼɛ adúbe áde nyédúbpé mɛ. Mbíí abɛle áde nyébɛnlɛɛ́ mɛ, ne nlém ḿme nyékáá awɛsɛn áde nyéwɛ́sɛ́né. Mbíí-ʼɛ nɛ́n mɛɛ́, nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́ bɔɔb, ńtómé ḿme nyénsēbɛ̄ɛ̄ abɛl. 20 Boŋ chǒm éche ńhɔ́bɛɛ́ nyé áyə̄l édíi nɛ́n mɛɛ́, nyéwɛsɛn mmwaád awě béchəgɛɛ́ bán Jesɛbɛlɛ. Achəge yə̌l aá mɔ́díi nkal éʼdəə́dəŋ a Dyǒb. Ayə́gteʼ, ádogné ábêm bembəledɛ ádê adúbe âkáb mesɔ́n ne âdyɛ́ medyɛ́ ḿme bébágé myǒb mémpēe nɛ́ɛ mendɛ. 21 Mbagé mɔ́ póndé mɛɛ́ átɛde ḿmē mbɛltéd mé mbéb boŋ eéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ akáb dé mesón atɛde. 22 Nyénɔneʼ, mɛ́bwēm mɔ́ ne bad ábe ákábnɛɛ́ mesón á anɔŋ dé nkole, bɛ́kǔd-tɛ metuné mé ngíne. Mɛ̌bɛl nɛ́n nzé béēsóge ḿmê mekan mé mbéb abɛl ne ane mmwaád. 23 Mɛ̌wūū bad ábe béhíde chǒm éche áyə́gtɛɛ́, mwembé ńsyə̄ə̄l-lɛ mɛ́bīī nɛ́n bán mɛ-ɛɛ́ ndé ane awě abíí mewêmtɛn ne nlém ḿ moosyəə́l áte. Mod ké ahéé awě abɛlé mbéb né-ʼaá mɛ́kɔ̄gsɛ̄nnē mɔ́.

24 “Boŋ nlâŋge nyé bad ábe nyélyəgé ásē á Tiatira, ábe nyéehídé ádɛn ayə́ge, nyé ábe nyéeyə́gké mekan ḿme béchəgɛɛ́ mekan mé kun mé Satan, meéhɛ̄dɛ̄ɛ̄ mɛɛ́ ńtaged nyé ámpē. 25 Boŋ pɛn, nyébɛ̂ nyésum nlém áwêm kə́ə́ŋne áde mɛ́pɛɛ́. 26 Bad ábe bétómé mekan mé mbéb áte boŋ bébɛlé-ʼɛ mam ḿme ńláŋgé bɔ́ mɛɛ́ bébɛl, kə́ə́ŋ ne á asóg dé ádāb aloŋgé á nkǒŋsé te wɛ̌n, mɛ̌bɛ bɔ́ kunze âkamlɛn meloŋ mésyə̄ə̄l. 27 Bɛ́kamlɛ́n bad bé ḿmê meloŋ ne ekáá éche éhyédé, békɔgtéd-tɛ bɔ́ áte ngáne mod ákɔtadté mbeé é mɔg áte. 28 Melemlem ngáne echem Sáŋ ábágé mɛ ngíne, nɛ́ɛ mɛ́mpē mɛ́bɛɛ́ ngíne wɛ́ɛ bad ábe bétómé mekan mé mbéb áte. Né-ɔɔ́, áyə̄le bétómé mekan mé mbéb áte, mɛ̌bɛ̌ bɔ́ tintinɛ a mbwɛmbwɛ. 29 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu, áwógeʼ chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé.”

3

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé á Sadis pɔ́le

1 Ane mod awě anwágɛ́n moonyoŋ anláá mɛ ámpē aá, “Telé ángɛl eche edé á mwembé ḿme ńdé á Sadis nɛ́n wɛɛ́,

“Mɛ awě nwánlé eʼdəə́dəŋ éʼ Dyǒb saámbé, nwalé-ʼɛ betintinɛ saámbé, mɛ-ɛɛ́ nlómmé nyé enɛ́n pɔ́le. Mbíí nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́. Bad béhɔ́be nɛ́n bán nyêdé á aloŋgé, boŋ nyéēsaá á aloŋgé. 2 Nyékábned. Nyêhɛde ḿmêm nsɔ́n asóg dé abɛl, boŋ bɔɔb nyéwêd yə̌l áte nyébɛl mɔ́ bwâm, áyə̄le nnyíné nɛ́n mɛɛ́ ḿmɛn nsɔ́n méekwǒgnedɛɛ́ áʼsō ábe ádêm Dyǒb. 3 Né-ɔɔ́, nyékamtɛn chǒm éche nyén'yə̄gɛ̄ɛ̄ ne eche nyênwōgkē, nyékoo chɔ́, nyétɛde-ʼɛ ádɛn abɛ́ dé mbéb. Boŋ nzé nyéekábnede, né mɛ̌pɛ̌ nɛ̂ŋgáne nchîb, nyéebíí-ʼɛ́ póndé echě mɛ́pɛɛ́. 4 Nyêwóó nguse é bad á dyad á Sadis ábɛ béēwɔ́gté échab mbɔ́té mbinde. Bɛ́bē ne mɛ, béhɛ́ mbɔ́té éche épúbeʼ áyə̄le békwógnédé. 5 Né-ɔɔ́, kénzɛ́ɛ́ awě atómé mekan mé mbéb áte, mɔ́mpē ǎwāā mbɔ́té échě épúbe, melemlem ngáne bɔ́, méehúd-taá mɔ́ dǐn á kálag e aloŋgé. Mɛ̌hɔ̄b áʼsō ábe echem Sáŋ ne áʼsō ábe éche ángɛl nɛ́n mɛɛ́ bédíi ábêm. 6 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwóge chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé.”

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé á Filadɛlfia pɔ́le

7 Anláá mɛ ámpē aá, “Telé ángɛl e mwembé ḿme ńdé á Filadɛlfia nɛ́n wɛɛ́,

“Mod awě asáá abɛ́-ʼɛ mod a mbále, mɔ́ alómé enɛ́n pɔ́le. Awóó ngíne âkamlɛn nɛ̂ŋgáne Dabidɛ ákámlánnáá. Nzé adǐbpé modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ adib, nzé adibé-ʼɛ modmod éēhɛ̄lɛ̄ɛ̄ adibe. 8 Mbíí nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́. Nɔnéʼ, ndǐbnédé wɛ ekob éche édé wɛ áʼsō-te, modmod eéhɛ̄lɛ̄ɛ̄-ʼɛ chɔ́ adib. Mbíí mɛɛ́ ngíne echě nyéwóó edé mwǎmpīn boŋ kénɛ̂ nyêhíde échêm eyale, nyéehɔ́bɛɛ́ bán nyéebíiʼɛ́ mɛ. 9 Nyénɔneʼ, bad ábe bédé echoŋ éche Satanɛ, ábe béhɔ́be bán bédé bad bé Israɛl kénɛ́ɛ béesaá, bédíi bad ábe békale metóm. Mɛ̌bɛ̌l bépɛ̄ áwôŋ, békwɛ̄ wɛ á mekuu. Mɛ̌bɛ̌l-lɛ bɔ́ moosyəə́l bébíí bán ndəə́ wɛ. 10 Ngáne édíí bán nyêhíde échêm eyale éche ńláŋgé nyé mɛɛ́ nyékaŋ nlém âwɛsɛn metake, mɛ́mpē mɛɛ́kəə́ nyé á póndé e metake ḿme mɛ́pɛ̌ á nkǒŋsé, âkəg bad bésyə̄ə̄l ábe bédé á nkǒŋsé-te. 11 Nkwogé apɛ, nyédíi nyésum nlém áwêm âbɛl boŋ modmod eékobné nyé ḿmɛn nsábe. 12 Bad ábe bétómé mekan mé mbéb áte, mɛ̌bɛl bɔ́ akon á ndáb echě ádêm Dyǒb, béebíd-taá áwēd-te ámpē mbêd. Mɛ̌tel bɔ́ dǐn áde ádêm Dyǒb áyə̄l, mɛ̌těl dǐn á dyad áde ádêm Dyǒb, Jerusalɛm a ekɔ́ɔ́lé awě ahúú ne ádêm Dyǒb, ámīn. Mɛ̌těl-lɛ bɔ́ ádêm dǐn dékɔ̄ɔ̄lē á yə̌l. 13 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé.”

Jɔnɛ alómmé mwembé
ḿme ńdé a Laudesia pɔ́le

14 Anláá-ʼɛ mɛ ámpē aá, “Telé ángɛl echě edé á mwembé ḿme ńdé á Laudesia, nɛ́n wɛɛ́,

“Ane awě adé Ébɛ̂ nɛ̂, awě abɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, abɛ́ mbóŋ e mbále, mbwiined ne mɔ́-ʼaá se á mbooted Dyǒb dênhəgké chǒm ésyə̄ə̄l, mɔ́ alómé enɛ́n pɔ́le. 15 Mbíí nsɔ́n ḿme nyébɛlɛɛ́. Mbíí mɛɛ́ nyéehɔ́ɔʼɛ́ nyéēhūnnē-ʼáa. Nyêmbɛ́ nyêhɔ́ɔʼ kéʼɛ nyéhunneʼ. 16 Né-ɔɔ́, ngáne nyédíí etɔné, nyéehɔ́ɔʼɛ́ nyéēchodté-ʼaá, mɛ́bīdēd nyé áwêm nsəl tê. 17 Nyêhɔ́be nɛ́n bán nyêdé nhɔn, nyêwóó bwěm éʼsyə̄ə̄l, nyé bán nyéetógɛ́ɛ́-ʼɛ chǒmchǒm. Boŋ nyéebíiʼɛ́ bán nyêdíi bad ábe bétômtan atag ábe békóbtɛ́né etyəg, ábe bédé atóg, ábe békwédé ndím, bébɛ́-ʼɛ nsôb. 18 Né-ɔɔ́, nlébe nyé nɛ́n mɛɛ́ nyéchan gôl áwêm echě bétómté á muú-te, âbɛl nɛ́n nyébɛ̂ nhɔn. Nyéchan-nɛ mbɔ́té áwem éche épúbe nyéwáa chɔ́, âbɛl boŋ eʼsôn ábɛ ḿmɛn nsôb ḿpɛɛnɛɛ́, béēnyīnnād. Nyéchan-nɛ dyɔ̌g áwêm áde nyɛ́wɔ̄gēdtē á mǐd âbɛl boŋ nyényînneʼ. 19 Bad ábe ńdə́ə́ nkânne bɔ́ áte ńkɔ̄gsān-nɛ bɔ́. Né-ɔɔ́, nyéwôŋ kə́n nyétɛde-ʼɛ ádɛn abɛ́ dé mbéb. 20 Nyénɔneʼ, ntyéémé á ekob nkume-ʼɛ chɔ́. Kénzɛ́ɛ́ awě awógé mɛ ehɔ́b boŋ ádībē ekob, mɛ̌sɔ̄l, ndyɛ́ ndyééd ne mɔ́, mɔ́-ʼɛ adyɛ́ ndyééd ne mɛ. 21 Bad ábe bétómé mekan mé mbéb áte, mɛ̌bɛ bɔ́ kunze âdyɛɛ ne mɛ á atii dé nkamlɛn, melemlem ngáne mměn ámpē méntōmmē bad bé ekɔyí áte boŋ ńdyɛ̄ɛ̄ ne echem Sáŋ áwē atii dé nkamlɛn. 22 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ chǒm éche Edəə́dəŋ élâŋgɛɛ́ mwembé.”

4

Jɔnɛ anyíné atii dé nkamlɛn áde ádé ámīn

1 Ámbīd enɛ́n dɔ́ɔ ńnyíné ndɔ́g empée. Mennyín ekob ádyōb éche édíbnédé. Dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b éche ésébpé ahɔ́b áwêm, ébédé nɛ́ɛ eloŋ, élâŋgɛɛ́ mɛ nɛ́n aá, “Hyǎg ámīn hɛ́n, mɛ̌lūmēd wɛ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né abɛnled ámbīd e enɛ́n póndé.” 2 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g dɔ́ɔ Edəə́dəŋ é Dyǒb épíídé mɛ. Hɛ̂ dɔ́-ʼaá ńnyíné atii dé nkamlɛn, ńnyīnē-ʼɛ ngáne mod ádíídé dɔ́. 3 Ane mod awě andií ádɛ̂ atii dé nkamlɛn, yə̌l epɛnéʼáá mɔ́ áte nɛ́ɛ meláá ḿme béchəgɛɛ́ bán jáspa ne kanɛ́lian. Ngubélɛn-nɛ ámpē enləŋnéd atii dé nkamlɛn. Ene ngubélɛn epɛnéʼáá áte nɛ́ɛ aláá áde béchəgɛɛ́ bán ɛmeran. 4 Metii mé nkamlɛn mémpēe móom mébɛ ne méniin mênləŋnéd ádê atii dé nkamlɛn, bad bémbáá-ʼɛ móom mébɛ ne béniin bêndií ḿmê metii mé nkamlɛn. Bénwāā mbɔ́té éche épúbe béhɛ́-ʼɛ eʼkóté bé nkamlɛn éʼ gôl á nló. 5 Á atii dé nkamlɛn hɛ̂, emwɛdmwɛd ébídéʼáá, eʼsaád ébīdeʼ, dyǒb-pɛ ákumé áte. Eʼkag saámbé ábe éʼchodneʼ éʼbédé áʼsō ábe ádê atii dé nkamlɛn. Ábê eʼkag saámbé éʼdíi eʼdəə́dəŋ éʼ Dyǒb saámbé. 6 Chǒm émpēe ébédé áʼsō ábe ádê atii dé nkamlɛn éche émbɛ̄ nɛ́ɛ edíb é nkwɛ̌ éche ewágne dyɛné boŋ ényínnéʼáá áte.

Nyam éniin ênləŋnéd ádê atii dé nkamlɛn pɛd ésyə̄ə̄l éniin. Mǐd mébédé bɔ́ yə̌l esyəə́l, áʼsō ne ámbīd. 7 Nyam eʼsó ebédɛ́ɛ nɛ́ɛ ngii, nyam echě elóntɛ́né ébɛ ebédé nɛ́ɛ nyag, echě elóntɛ́né éláán enwóŋ eʼsó éʼ moonyoŋ, echě chɔ́-ʼɛ elóntɛ́né éniin embɛ́ nɛ́ɛ mbyɛ awě apummeʼ. 8 Échê nyam éniin tɛ́ɛ́, enwóŋ mepab ntóób, mǐd-tɛ ménlōn bɔ́ yə̌l esyəə́l, kə́ə́ŋne á mepab-tê. Békɔ́néʼáá bwěm nkuu ne mǔte ésebán békɔ̂mme áte. Békɔ́néʼáá bán,

“Sáŋ Dyǒb á Ngumɛ, asáá, asáá, asáá.

Mɔ́ ambɛ́, mɔ́ adé, mɔ́-ʼaá ǎpɛ̌.”

9 Échê nyam éniin ékɔ̂nne ane awě adiídé atii dé nkamlɛn mɔ́ awě adé á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. Békɔ̄nnē mɔ́ nkə́ŋgé ḿme ḿbage mɔ́ ehúmé, edúbé ne meságnɛn. 10 Póndé echě békɔ́nɛɛ́ nɛ̂, ábê bad bémbáá móom mébɛ ne béniin bênkwɛ̌ ásē áʼsō wɛ́ɛ ane awě adiídé atii dé nkamlɛn, awě adé á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́, bébagé mɔ́ edúbé, bébwēm ábab eʼkóté bé nkamlɛn áʼsō ábe ádê atii dé nkamlɛn békɔ̄nē bán,

11 “Awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́ ne ádɛd Dyǒb, ekwǒgnédé

ǎkud ehúmé, edúbé ne ngíne,

áyə̄le nɛ́n wɛ-ɛɛ́ ehəgé bwěm éʼsyə̄ə̄l,

mmǒŋ-ɛɛ́ etíídé âhəg bɔ́ ne âbɛl éʼbɛ̂.”

5

Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód mɔ́
akwɔ̌gnédé âdibe nhíbe ń kálag

1 Hɛ́ɛ ńnyíné nhíbe ń kálag á ekáá émbáá éche ane awě adiídé atii dé nkamlɛn. Ḿmê nhíbe ń kálag, bêntel mɔ́ bwěm áyə̄l pɛd ésyə̄ə̄l ébɛ, bényə̄g bédīb-pɛ mɔ́ ne eʼdibɛn saámbé.* 2 Dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl e ngíne ehɔ́be ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Nzɛ́-módɛ́ akwǒgnédé âbóo eʼdibɛn boŋ ádībē-ʼɛ nhíbe ń kálag áte?” 3 Boŋ ké ádyōb, ké á nkǒŋsé kéʼɛ á mbwɔ́g e baásɛ̄, modmod eebédɛɛ́ awě ahɛléʼáá ḿmê nhíbe ń kálag adibe áte kéʼɛ ânɔn mɔ́ áte. 4 Menchií bwâmbwam áyə̄le nɛ́n bénkênyínné modmod awě akwǒgnédé âdibe ḿmê nhíbe ń kálag áte kéʼɛ ânɔn mɔ́ áte. 5 Dɔ́ɔ mod ambáá nhɔ́g álâŋgɛɛ́ mɛ aá, “Weéchyɛ̄ɛ̄ʼ. Nɔnéʼ, Ngii-e-nyamɛ awě abídé á túmbé e Juda, á mbyaa ḿme kə̂ŋ Dabidɛ atómé nzum áte. Ahɛle ahúd-tɛ ábɛ̂ eʼdibɛn saámbé, ádībē-ʼɛ ḿmê nhíbe ń kálag áte.”

6 Dɔ́ɔ ńnyíné Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód atyéémé átîntê e atii dé nkamlɛn ne échê nyam éniin, bad bémbáá bélə́ŋnédé mɔ́. Ḿmê ńdyɔŋ ḿ mbód mémbɛ̄ nɛ́ɛ ḿme béwúú. Ménwōŋ meséb saámbé, ne mǐd saámbé. Ḿmê mǐd saámbé mɔ́ɔ médé eʼdəə́dəŋ éʼ Dyǒb saámbé ábe Dyǒb álómé nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l. 7 Ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ankɛ̌ nhíbe ń kálag atéd á ekáá émbáá éche ane awě andií atii dé nkamlɛn. 8 Áde átédé nɛ̂ échê nyam éniin ne ábê bad bémbáá móom mébɛ ne béniin, bênkwɛ̌ ásē aʼsó wɛ́ɛ ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód. Ábê bad bémbáá bɔ́ mod tɛ́ anwálé ńlendɛ ne kúmbe é gôl, elón eʼtwɛ́ áte. Ábê eʼtwɛ́ éʼdíi mekáne mé bad bé Dyǒb. 9 Bénkɔ̄n nkə́ŋgé mékɔ̄ɔ̄lē nɛ́n bán,

“Ekwǒgnédé âtéd nhíbe ń kálag,

ne âdibe eʼdibɛn ábe bêndibpé.

Ekwǒgnédé áyə̄le nɛ́n bénwūū wɛ,

ékɔdnéd-tɛ bad bé Dyǒb ḿmôŋ mekií.

Ebɛlé bétímé bad bé Dyǒb.

Bémbīd metúmbé ne metúmbé,

béhɔ́bé mehɔ́b nyaa ne nyaa,

bébíd meloŋ ne meloŋ,

bébɛ́-ʼɛ ndín é bad ésyə̄ə̄l.

10 Abɛlé syánē beprisɛ ábe bébɛnle ádɛd Dyǒb,

bɛ́kamlán-nɛ á nkǒŋsé.”

11 Dɔ́ɔ ńnɔ́né ámpē boŋ ńwōgē ehɔ́b éʼ ángɛl biíb, élə́ŋnédé ádê abwɔ́g dé atii dé nkamlɛn wɛ́ɛ échê nyam ne bad bémbáá bébédé. Échê ángɛl ébédé eʼkə́lé ne eʼkə́lé, eʼdun ne eʼdun. 12 Bénkɔ̄n ne ehɔ́b éche échə́gké bán,

“Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ḿme bénwūūʼɛ́

akwǒgnédé âkud ngíne, nhɔn, debyɛ́ɛ́, ngum,

edúbé, ehúmé ne mekɛnag.”

13 Dɔ́-ʼaá ńwógé nhəgtéd ńsyə̄ə̄l ḿme ńdé ádyōb ne á nkǒŋsé, á mbwɔ́g e baásɛ̄, á edíb é nkwɛ̌-te, bwěm ésyə̄ə̄l ábe éʼdé áwēd-te békɔ́ne bán,

“Mekɛnag, edúbé, ehúmé ne ngum

bébɛ̂ ne ane awě adiídé atii dé nkamlɛn,

bébɛ̂-ʼɛ ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód, abɛ́ ne abɛ́.”

14 Échê nyam éniin éhɔ́béʼáá bán, “Ébɛ̂ nɛ̂.” Bad bémbáá-ʼɛ bênkwɛ̌ ásē bébagé-ʼɛ mɔ́ edúbé.

6

Jɔnɛ anyíné Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ
mbód adǐbpé eʼdibɛn ntóób

1 Dɔ́ɔ ńnyíné ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód adǐbpé edibɛn ehɔ́g átîntê e eʼdibɛn saámbé. Hɛ́ɛ ńwógé nyam pɔ́g átîntê e échê nyam éniin éhɔ̄bē aá “Hyǎg!” Ehɔ́b ébédé chɔ́ nɛ́ɛ dyǒb ákume áte. 2 Hɛ́ɛ ńnɔ́né boŋ ńnyīnē hɔ́sɛ echě épúbeʼ. Mod awě andií chɔ́ anwálé épwɛsɛ bébɛ̄-ʼɛ mɔ́ ekóté e nkamlɛn. Abédé mod awě ayɔ̌gké nzum atóm áte akagéʼáá-ʼɛ âkɛ dɛ́tóm nzum émpēe áte éche áwanné ne bad bé ekɔyí.

3 Dɔ́ɔ ńnyíné ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód adibpe edibɛn éche élóntɛ́né éʼbɛ. Dɔ́ɔ ńwógé nyam echě élóntɛ́né ébɛ, átîntê échě nyam éniin ehɔ́be aá, “Hyǎg!” 4 Hɛ́ɛ hɔ́sɛ empée, echě eyəge bwâmbwam, ébídé áwed. Bêmbɛ̌ mod awě andií chɔ́ kunze bán áhûd nsaŋ á nkǒŋsé-te âbɛl boŋ baányoŋ béwúɛʼ nhɔ́g ne aníníí. Bêmbɛ̌-ʼɛ mɔ́ sáŋkalaa a nkwáté.

5 Áde ńnyíné ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód adibpe eʼdibɛn ábe éʼlóntɛ́né éʼláán, dɔ́ɔ ńwógé nyam echě élóntɛ́né éláán, átîntê e échê nyam éniin ehɔ́beʼ aá, “Hyǎg!” Hɛ́ɛ ńnyíné hɔ́sɛ echě ehíneʼ. Mod awě andií chɔ́ anwálé kílo á ekáá. 6 Dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b nɛ̂ŋgáne ehɔ́b éche ébídé átîntê e échê nyam éniin, éhɔ́be nɛ́n aá, “Asii á ngun ahɔ́g ngɛ̂n áyə̄l e nsábe mé nsɔ́n mé epun é bǐn ne mesii mé báli méláán ḿme méelɛle nkun áyə̄l e nsábe mé epun é bǐn. Boŋ pɛn mod eebébté mǒl ne mǐm.”

7 Dɔ́ɔ ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ádíbpé edibɛn éche élóntɛ́né éʼniin. Hɛ́ɛ ńwógé nyam echě elóntɛ́né éniin ehɔ́beʼ aá “Hyǎg!” 8 Hɛ́ɛ ńnyíné hɔ́sɛ echě edé mbále. Mod awě andií chɔ́ béchə́géʼáá mɔ́ bán Kwééd, Mbwɔ́g e kwéédɛ-ʼɛ áhīdē mɔ́ ámbīd. Bêmbɛ̌ bɔ́ ngíne âkamlɛn epɛd é nkǒŋsé ehɔ́g átîntê eʼpɛd éniin. Bénhɔ̄b bán ábɛnlad nkwáté, nzaa, nkole ne eʼloo nyam áwúɛne bad, á nkǒŋsé te.

9 Dɔ́ɔ ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ádíbpé edibɛn éche élóntɛ́né éʼtáan. Hɛ́ɛ ńnɔ́né á menyán mé eʼtwɛ́ sé, boŋ ńnyīnēʼ eʼdəə́dəŋ ábɛ̄ bad ábe bénwūūʼɛ́ áyə̄le békáléʼáá eyale é Dyǒb béhɔ̄bē-ʼɛ mam mé mbále tə̂ŋgɛne Dyǒb nyaa eche sébíí bán mbále chɔ́ edé. 10 Ábê eʼdəə́dəŋ éʼhɔ́béʼáá ne ehɔ́b éche échə́gké bán, “A-Sáŋ Dyǒb a Ngum, wɛ awě esáá ebɛ́-ʼɛ mbále, kə́ə́ŋse póndé ehéé wɛ́kāādtē bad bé nkǒŋsé boŋ ékūn mekií ḿmɛ̄d ḿme bésyɔ́gé?” 11 Hɛ́ɛ bébágé bɔ́ mod tɛ́ɛ́ mengombe ḿme mépúbeʼ, béláá-ʼɛ bɔ́ bán bésine mwǎmpīn ḿ póndé, kə́ə́ŋ ne á póndé eche mesoŋgé mé baányaŋ bé bembəledɛ ne baányaŋ bé Krǐsto mɛ́lōnnē, ábe bɛ́wūūʼɛ́ bɔ́mpē melemlem ngáne bénwūūʼɛ́ bɔ́.

12 Dɔ́ɔ ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ádíbpé edibɛn éche élóntɛ́né ntóób. Hɛ́ɛ ńnyíné ngáne ndɔɔb énə́ŋnédé ne ngíne, enyɛn-nɛ énhīn bwâmbwam, ngɔn esyəə́l-lɛ éyəgeʼ nɛ́ɛ mekií. 13 Betintinɛ bénhūn á nkǒŋsé ngáne eʼpum éʼ mɛl éʼsoodɛɛ́ nchɔle áde epub éságté alín á bwɛl. 14 Abobe dénnyōŋ nɛ̂ŋgáne bédə́ə́ nhíbe ń kálag áte ḿme bénnyīīʼɛ́ áte. Mbɔɔd ésyə̄ə̄l ne mbwɔ́g ésyə̄ə̄l éche mendíb mélə́ŋnédé bênhidé á eʼdii. 15 Hɛ́ɛ kə̂ŋ é nkǒŋsé, ndəle é bad, bad bémbáá bé sə́nze, behɔn bé bad, ngíne é bad, betâŋ ne kunze békóŋgé yə̌l á pwɔ́g é meláá tê ne á meláá ḿme mébédé á mbɔɔd mǐn. 16 Béchə́géʼáá mbɔɔd ne meláá béhɔ̄bē bán “Nyéhûnted sé ámīn nyékútɛn sé âbɛl boŋ ane awě adé á atii dé nkamlɛn eenyíné sé, meliŋgá mé Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód-tɛ méepiidé sé. 17 Epun é ebébtéd éche ḿmāb meliŋgá mébídɛɛ́ áwed émáá apɛ, modmod éehɛnlé-ʼaá chɔ́ atə̂ŋgɛn.”

7

Bembəledɛ bé Dyǒb
békúdé eʼchem aʼsó éʼ mbɔm

1 Áde nɛ̂ atómé, mennyín ángɛl éniin étyéémé á metóŋgé mé nkǒŋsé méniin. Échê ángɛl énkə̄ŋ metóŋgé mé nkǒŋsé méniin ḿme epub étómɛɛ́ âbɛl boŋ epub étōmēʼ á nkǒŋsé, kéʼɛ á edíb é nkwɛ̌ kéʼɛ tə̂ŋgɛne bwɛl ké eʼhɔ́g. 2 Dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl empée ebíde á pɛd echě enyɛn ébídɛɛ́, awánlé eʼchem éʼ Dyǒb dé aloŋgé. Hɛ́ɛ ene ángɛl ne ehɔ́b éche échə́gké, échəgɛɛ́ échíníí ángɛl éniin eche bébágé ngíne âbébed nkǒŋsé ne edíb é nkwɛ̌ 3 boŋ álāŋgē bɔ́ aá, “Nyéebébté nkǒŋsé, kéʼɛ edíb é nkwɛ̌ kéʼɛ mɛl, kə́ə́ŋne á póndé echě dɛ́bādɛ̄ɛ̄ bembəledɛ bé Dyǒb eʼchem á mbɔm.” 4 Dɔ́ɔ ńwógé mesoŋgé mé bad ḿme bébádté eʼchem á mbɔm. Bébédé Mbwɔ́kɛl ekəlé pɔ́g, móom mé eʼkə́lé méniin ne eʼkə́lé éʼniin. Ḿmê mesoŋgé mémbīd átîntê e metúmbé mé aloŋ á Israɛl mésyə̄ə̄l dyôm ne mébɛ. 5 Mesoŋgé mé bad ḿme bémbādɛ̄ɛ̄ ábɛ̂ eʼchem á mbɔm á túmbé e Juda mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ. Á túmbé e Rubɛn mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Gad mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ. 6 Á túmbé e Ashɛɛ mesoŋgé mé bad mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Naftali mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Manasɛ mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ. 7 Á túmbé e Simionɛ mesoŋgé mé bad mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Levi mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Isaka mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ. 8 Á túmbé e Zɛbulɔn mesoŋgé mé bad ḿme bémbādɛ̄ɛ̄ eʼchem á mbɔm mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, á túmbé e Josɛb, mébédé dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ, mébɛ́-ʼɛ á túmbé e Bɛnjamin dyôm dé eʼkə́lé ne éʼbɛ.

Nsábe ḿme bad bé Dyǒb bɛ́kudté

9 Áde nɛ́n átómé dɔ́ɔ ńnyíné nkúú ḿ bad. Bêmbuú áte nyaa echě modmod éehɛleʼaá bɔ́ atóŋ. Bémbīd meloŋ ne meloŋ, bémbīd metúmbé ne metúmbé, bébɛ́ nyaa é bad ésyə̄ə̄l béhɔ̄bē-ʼɛ mehɔ́b nyaa ne nyaa. Béntyēēm áʼsō bé atii dé nkamlɛn ne éʼ Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód. Bénhɛ̄ mengombe ḿme mépúbeʼ béwálé-ʼɛ eʼkikag éʼ mií á mekáá. 10 Béhɔ́béʼáá ne ehɔ́b éche échə́gké bán, “Eʼsoósoŋ éʼ baányoŋ éʼhúɛ ne ádɛd Dyǒb, Dyǒb áde ádíídé atii dé nkamlɛn, éʼhúɛ̄-ʼɛ ne awe Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód.” 11 Bad ábe bênləŋnéd ádê atii dé nkamlɛn bébédɛ́ɛ ángɛl ésyə̄ə̄l, bad bémbáá, ne échê nyam éniin. Bênkwɛ̌ ásē áʼsō bé atii dé nkamlɛn bébagé-ʼɛ Dyǒb edúbé. 12 Béhɔ́béʼáá bán, “Ébɛ̂ nɛ̂! Nnam, ehúmé, debyɛ́ɛ́, meságnɛn, edúbé, ngíne, ne ngum bébɛ̂ ne ádɛd Dyǒb abɛ́ ne abɛ́! Ébɛ̂ nɛ̂.”

13 Dɔ́ɔ mod ambáá nhɔ́g ásɛdtɛɛ́ mɛ aá ken, “Benzɛ́ɛ́ bɛ́n ábe béwáá mengombe ḿme mépúbeʼ? Héé bébídéʼ?” 14 Mentimtɛ́n mɔ́ mɛɛ́, “A-sáŋ, wɛ-ɛɛ́ ebíí.” Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɛ aá, “Ábɛ́n bad bɔ́ɔ bétómé metake mɛ ngíne áte; béwóbpé ḿmāb mengombe ne mekií mé Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód, bépúbté mɔ́. 15 Né-ʼaá ábɛ́lé boŋ bébɛ́ áʼsō bé atii dé nkamlɛn á Dyǒb, bébagé-ʼɛ Dyǒb edúbé nkuu ne mǔte áwe ndáb e mekáne. Ane awě adé á atii dé nkamlɛn, adé áhed póndé ésyə̄ə̄l ânɔn bɔ́. 16 Nzaa éewaá bɔ́ ámpē mbêd, píd-tɛ ámpē éekóbpé bɔ́ mbêd. Enyɛn éebábédté bɔ́, béewóg-kaá eʼchode bé ekíde éʼ ngíne. 17 Áyə̄le nɛ́n ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód awě adé átîntê e atii dé nkamlɛn, mwěn ǎnɔn bɔ́. Ǎlyə̄gēd-tɛ bɔ́ wɛ́ɛ mendíb ḿme ḿbídé á n'yɛ́lɛ́ ḿme ḿbageʼ aloŋgé médíí. Dyǒb-pɛ ámpē dɛ́pīnē bɔ́ mésɔd mésyə̄ə̄l á mǐd.”

8

Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód adǐbpé
edibɛn éche élóntɛ́né saámbé

1 Dɔ́ɔ ane Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ádíbpé edibɛn eche élóntɛ́né saámbé. Áde ádíbpé chɔ́, ekíde énhɔ̄ɔ̄ áte ádyōb, dyam-ɛ́ɛ áde epɛd é háwa. 2 Hɛ́ɛ ńnyíné ángɛl saámbé éche étyéémé áʼsō eʼ Dyǒb, bébágé bɔ́ eʼloŋ saámbé.

3 Dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl empée epedé, etyéémé áʼsō éʼ menyán mé eʼtwɛ́, awánlé dǐsɛ á gôl áde béhyâŋtɛɛ́ eʼtwɛ́ áte. Bêmbud mɔ́ eʼtwɛ́ abɛ bán áladtɛn mekan mé bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l ábe mendɛ á menyán mé gôl. Ḿmê menyán mébédé áʼsō bé atii dé nkamlɛn. 4 Mwɛ̌ntud ḿbídéʼáá áyə̄l e eʼtwɛ́ ábe ángɛl énwālɛ̄ɛ̄, ńkǎg ámīn ne mekáne ḿme ene ángɛl ékánnádtáá bad bé Dyǒb. Ene ángɛl entyéém áʼsō éʼ Dyǒb. 5 Hɛ́ɛ ene ángɛl étédé kúmbe eche eʼtwɛ́ éʼbédé áte, atéd muú ḿme mémbīd á menyán mé eʼtwɛ́, alónéd áwēd-te, boŋ ásyɔ̄g á nkǒŋsé. Nɛ́n dêmbɛl dyǒb ákumé áte eʼsaád ébíde, emwɛdmwɛd étóme, ndɔb-pɛ énəŋnad.

Ángɛl etóó eʼloŋ béʼsó éʼniin

6 Dɔ́ɔ échê ángɛl saámbé éche énwālē eʼloŋ saámbé ébóŋsɛ́né âtóŋ ábê eʼloŋ.

7 Ángɛl eʼsó entóŋ échē eloŋ. Hɛ́ɛ meláá mé mbúú ne muú ḿme méládtɛ́né ne mekií bébóótédé asoo á nkǒŋsé. Epɛd ehɔ́g átîntê eʼpɛd bé nkǒŋsé éʼláán êmmad ahyáŋ. Epɛd é ahín é mɛl ehɔ́g átîntê e eʼpɛd éʼláán ne byaá éʼsyə̄ə̄l bêmmad ahyáŋ.

8 Ángɛl eche elóntɛ́né ébɛ entóŋ échē eloŋ. Hɛ́ɛ chǒm éche éwágné nɛ́ɛ sáŋkalaa a mbɔɔd echě ehyáaʼ éhúné á edíb é nkwɛ̌ te. 9 Epɛd e edíb é nkwɛ̌ ehɔ́g átîntê eʼpɛd éʼláán, êntǐm mekií. Doŋge ahɔ́g-kɛ átîntê e moŋge méláán mé bwěm ábe éʼdé á aloŋgé bénwɛ̄ á edíb é nkwɛ̌-te wɛ̂. Doŋge á stíma ahɔ́g-kɛ átîntê moŋge méláán éche ébédé á edíb é nkwɛ̌ te wɛ̂ chɔ́mpē êmmǎd abéb.

10 Ángɛl echě elóntɛ́né éláán entóŋ échē eloŋ. Hɛ́ɛ sáŋkalaa a tintinɛ awě achǒdnéʼáá nɛ́ɛ ekag ábídé ádyōb, ahún ámīn e epɛd ehɔ́g átîntê eʼpɛd bé eʼdíb éʼláán ne ámīn e mendíb ḿme mébídéʼ á n'yɛ́lɛ́. 11 Dǐn áde ane tintinɛ ádíi “Eʼchəə.” Epɛd é mendíb ehɔ́g átîntê e eʼpɛd éʼláán, éʼchə́ə́ʼáá. Bad híin ábe bémmwɛ̄ ḿmê mendíb bénwɛ̄ áyə̄le nɛ́n méchə́ə́ʼáá.

12 Ángɛl echě elóntɛ́né éniin entóŋ échē eloŋ. Dɔ́ɔ chǒm ébɔ́mé epɛd é etondɛɛ ehɔ́g átîntê eʼpɛd éʼláán, ébɔ̄m epɛd é ngɔn ehɔ́g átîntê eʼpɛd éʼláán, ébɔm epɛd é betintinɛ ehɔ́g átîntê e eʼpɛd éʼláán. Nɛ̂ dêmbɛ̌l epɛd ehɔ́g-tɛ́ɛ́ átîntê eʼpɛd éʼláán ábe ábɛ́n bwěm bênkwɛ̌ ehíntɛ́n. Eʼnyínɛn bé ekíde bénkêmbáá á epɛd é mǔte ehɔ́g átîntê eʼpɛd éʼláán, bénkêmbáá-ʼaá á epɛd é nkuu ehɔ́g átîntê eʼpɛd bé nkuu éʼláán.

13 Dɔ́ɔ ńnɔ́né boŋ ńnyīnēʼ mbyɛ apumme se ádyōb te álēbpē-ʼɛ ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Medim, medim, medim mɛ́bɛ̄ ne bad ábe bɛ́dyɛɛ́ʼ á nkǒŋsé á póndé eche échíníí ángɛl éláán étōŋgē ábāb eʼloŋ, ábe békwógé atóŋ.”

9

Eloŋ éche élóntɛ́né éʼtáan

1 Ángɛl echě elóntɛ́né étáan entóŋ échē eloŋ. Dɔ́ɔ ńnyíné tintinɛ abídé ádyōb ahún á nkǒŋsé. Bêmbɛ mɔ́ eʼkii bé echóg échě éewóo asóg. 2 Andibé nsəl mé echóg échě éewóo asóg. Mwɛ̌ntud mémbīd áwēd-te ḿme ńdé nɛ̂ŋgáne mwɛ̌ntud ḿme ḿbídé á muú ń ngíne. Ḿmê mwɛ̌ntud, mêmbɛ̌l enyɛn éche épɛ́néʼáá éehɛléʼaá ekíde anyíned. 3 Dɔ́ɔ bengómɛ́ɛ́ bébídé á mwɛ̌ntud tê wɛ̂, bésūd á nkǒŋsé. Bêmbɛ̌-ʼɛ bɔ́ ngíne nɛ̂ŋgáne bengaabobɛ bé mpwɛn ábe bédé á nkǒŋsé. 4 Bénlāā ábê bengómɛ́ɛ́ bán béebɛlé nkəə́kəə kéʼɛ byaá kéʼɛ mɛl ebébtéd ké ehɔ́g. Boŋ bán bébɛl ebébtéd dásɔ̄ wɛ́ɛ bad ábe béēwōo eʼchem éʼ Dyǒb áʼsō éʼ mbɔm. 5 Békêmbaá ábê bengómɛ́ɛ́ kunze âwúu ábê bad. Boŋ bêmbɛ̌ bɔ́ kunze âtaged bɔ́ á etûn é ngɔn étáan děmpɛn. Metake ḿme ábê bad bɛ́wōgkē nzé ábê bengómɛ́ɛ́ bélédé bɔ́, mɛ́bɛ̄ nɛ́ɛ metake ḿme mod ákudɛɛ́ nzé ngabobɛ a mpwɛn alédé mɔ́. 6 Á etûn e échê ngɔn étáan, ábê bad bɛ́hɛ̌d kwééd boŋ béenyínné. Bɛ́dəŋ bán béwɛ̂, boŋ kwééd ěnyəgéd, ebáŋ bɔ́ áyə̄l.

7 Ábê bengómɛ́ɛ́ bémbɛ̄ɛ̄ nɛ́ɛ hɔ́sɛ éche bébóŋsɛ́né âkɛɛn á bel. Bwěm ábe éʼbédé bɔ́ á nló éʼbédé nɛ́ɛ eʼkóté bé nkamlɛn éʼ gôl, eʼsó-ʼɛ éʼbɛ́ bɔ́ nɛ́ɛ eʼsó éʼ baányoŋ. 8 Nyoŋ ébédé bɔ́ nɛ́ɛ nyoŋ é bebaád, mesoŋ-ʼɛ mébɛ́ bɔ́ nɛ́ɛ mesoŋ mé ngii. 9 Eʼkíd éʼbédé bɔ́ á tə̂l ábe éʼbédé nɛ́ɛ eʼkii ábe bad béwáaʼɛ́ âkúdtɛn tə̂l á póndé e bel. Ntɔgag ḿme ḿmāb mepab mébɛ́léʼáá mbédé nɛ́ɛ ntɔgag mé eʼbambam ábě hɔ́sɛ híin édolɛɛ́ âkɛ á bel. 10 Bénwōŋ nkon béwóŋ-ʼɛ nsyəg nɛ́ɛ nkon ń ngabobɛ a mpwɛn. Ḿmê nkon mɔ́-ʼaá ńwóó ngíne âbɛl baányoŋ ebébtéd á etûn é ngɔn étáan. 11 Béwóó kə̂ŋ echě ekamlan bɔ́. Ene kə̂ŋ edíi ángɛl echě enɔneʼ echóg échě éewóo asóg. Áde dǐn ádíi á ehɔ́b é Hibru bán Abadɔnɛ, ábɛ́-ʼɛ á ehɔ́b é Grikia bán Apolyɔnɛ (nɛ̂ ádé nɛ́n bán mod awě abébte).

12 Nɛ́ɛ medim méʼsō métómé ámbīd enɛ́n, medim mémpēe mébɛ médíi méhúɛʼ.

Ángɛl etóó eloŋ éche élóntɛ́né ntóób

13 Ángɛl echě elóntɛ́né ntóób entóŋ échē eloŋ. Dɔ́ɔ ńwógé nɛ́ɛ ehɔ́b ébídé á metóŋgé méniin mé menyán mé eʼtwɛ́ mé gôl ḿme mébédé áʼsō éʼ Dyǒb. 14 Échê ehɔ́b élāŋgē ángɛl echě elóntɛ́né ntóób, echě ewánlé eloŋ nɛ́n aá, “Huné ángɛl éniin éche Dyǒb ábánné á mehaŋ á edíb embáá é Yufretɛs.” 15 Ene ángɛl enhuné échê ángɛl éniin. Bêmmǎd bɔ́ aboŋsɛn âwúu doŋge ahɔ́g átîntê e moŋge mé bad méláán ene póndé chěn, échê epun chěn, ene ngɔn chěn ḿmê mwɛ̌ měn. 16 Bénlāā mɛ mesoŋgé mé sə́nze éche édíídé hɔ́sɛ. Ébédé mbwɔ́kɛl é eʼdun éʼbɛ. 17 Nɛ́n dɔ́ɔ ményīnnē échê hɔ́sɛ ne bad ábe bédíídé chɔ́ á ndɔ́g-te. Bad ábe bêndií chɔ́ bénwāā eʼkii ábě béwáaʼɛ́ âkútɛn tə̂l á póndé e bel. Ábê eʼkii éʼyə́géʼáá nɛ́ɛ muú, éʼbɛ́-ʼɛ ebəŋ nɛ́ɛ blúu, éʼbɛ́-ʼɛ ebəŋ nɛ́ɛ nsulɛ. Nló ḿbédé échê hɔ́sɛ nɛ́ɛ nló ń ngii, muú, mwěntud ne muú ḿme ńdé ebəŋ nɛ́ɛ nsulɛ bébīdē-ʼɛ chɔ́ á nsəl. 18 Ḿmê medim méláán, nɛ́dē muú, mwěntud ne ebəŋ éche édé nɛ́ɛ nsulɛ, ábe éʼbídéʼáá échê hɔ́sɛ á nsəl bénwūū doŋge ahɔ́g átîntê e moŋge mé baányoŋ mé méláán. 19 Ngíne edé échê hɔ́sɛ dásɔ̄ á nsəl ebɛ́-ʼɛ á nkon. Ḿmāb nkon ńdé nɛ́ɛ nyə̌, ne nló áyə̄l, bébɛnlad-tɛ mɔ́ âbɛl bad ebébtéd.

20 Moonyoŋ aníníí asyəə́l awě alyəgé ásē awě ḿmê medim ménkênwúúʼɛ́ bénkêntɛdɛ́ɛ́ abɛle á myǒb ḿme běn bébɛ́lé. Bénkênsógké eʼdəə́dəŋ bé mbéb abɛle, bénkênsóg-kaá myǒb mémpēe abɛle, myǒb ḿme bébɛ́nlé gôl, sílva, brɔ̂ns, ké meláá, kéʼɛ hyǒn, myǒb ḿme méēnyīnnēʼ, méēwōgnēʼ, méēhɛlé-ʼɛ akɛ. 21 Béetɛdte-ʼáa ádāb abɛl dé mbéb âtimɛn Dyǒb. Béētɛ̄dtɛ̄ɛ̄ awúu á bad, béētɛ̄dtɛ̄ɛ̄ akum á ngaŋ, béētɛ̄dtɛ̄ɛ̄ akáb dé mesón, béētɛ̄dtē-ʼáa echîb.

10

Jɔnɛ ányíne ángɛl
echě ewánlé mwǎ nhíbe ń kálag

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl e ngíne empée ebídé ádyōb, esudeʼ ásē, mbag éləŋnéd mɔ́, ngubélɛn-nɛ ebɛ́ mɔ́ á nló. Eʼsó bémbɛ̄ mɔ́ nɛ́ɛ enyɛn, mekuu-ʼɛ mébɛ́ mɔ́ nɛ́ɛ mekon mé muú. 2 Anwálé mwǎ nhíbe ń kálag awě bédíbpé áte, ásūm ekuu é ekáá é mbáá á edíb é nkwɛ̌-te, ásūm-mɛ ekuu é ekáá é emwɛd á nkin. 3 Hɛ́ɛ áhɔ́bé ne ehɔ́b éche échə́gké éche éwágné ehɔ́b é ngii echě edume áte. Áde álébpé esaád, ngin saámbé ênkwɛntɛ́n ne ndumag. 4 Áde ékúmé áte kumɛ́n, nhɛdéʼáá chǒm éche béhɔ́bé abooted dé atel, boŋ ńwōgē nɛ́ɛ ehɔ́b ébídé ádyōb nɛ́n bán “Koó mekan ḿme ngin saámbé éhɔ́bé, mébɛ̂ kun, weétēlēʼ mɔ́ ásē.”

5 Dɔ́ɔ ángɛl echě ményīnnē nɛ́ɛ ásúmé ekuu ehɔ́g á edíb é nkwɛ̌-te boŋ ásūm-mɛ échíníí á nkin átíídé ekáá é mbáá ámīn 6 boŋ ámwāg melɛ̌ á dǐn á Dyǒb áde ádé á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. Mɔ́ áhə́gé nkoŋ ḿ mín ne ńsé ne edíb é nkwɛ̌ ne bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe éʼdé áwēd-te. Ene ángɛl enhɔ́b aá “Abébed á póndé ké ahɔ́g déebáá ámpē. 7 Boŋ áde ángɛl echě elóntɛ́né saámbé étōŋgē échē eloŋ, Dyǒb dɛ́bɛ̌l dyam áde ántīīʼɛ́ aá mɔ́ɔ̄bɛ̌l áde ádé á eʼkoŋnéd-te. Ǎbɛ̌l ngáne ánlāāʼɛ́ ábē bembəledɛ, bekal béʼdəə́dəŋ.”

8 Hɛ́ɛ ehɔ́b éche ménwōgkē nɛ́ɛ ébídé ádyōb élâŋgɛɛ́ mɛ ámpē nɛ́n aá, “Kǎg étêd nhíbe ń kálag ḿme ńdíbnédé áte ḿme ńdé á ekáá é ángɛl echě etyéémé ne ekuu ehɔ́g á edíb é nkwɛ̌ échíníí-ʼɛ ébɛ́ á nkin.” 9 Dɔ́ɔ ńkíí wɛ́ɛ ene ángɛl boŋ ńlāŋgē mɔ́ mɛɛ́ ábɛ mɛ ane mwǎ nhíbe ń kálag. Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɛ aá“Kǒb nɛ́n, édyɛ̂. Ǎchəə́d wɛ abum áte boŋ ǎnyǐn wɛ á nsəl nɛ́ɛ eʼchuu.” 10 Dɔ́ɔ ńkóbé mwǎ nhíbe ń kálag áwe ekáá, ndyɛ́-ʼɛ mɔ́. Annyǐn mɛ á nsəl nɛ́ɛ eʼchuu. Boŋ áde ḿmáá mɔ́ amii, anchəə́d mɛ abum áte. 11 Dɔ́ɔ bélâŋgɛɛ́ mɛ bán, “Etə́ŋgɛ́né mekan ahɔ́b ḿme mɛ́bɛnléd ne meloŋ híin, bad nyaa ne nyaa, mehɔ́b nyaa ne nyaa ne kə̂ŋ é bad híin.”

11

Jɔnɛ anyíné mbóŋ ébɛ

1 Dɔ́ɔ bébágé mɛ ntóŋ ḿme ńdé nɛ́ɛ chǒm éche béhəgnɛɛ́ bwěm, boŋ bélāŋgē mɛ bán, “Kǎg éhəg ndáb e Dyǒb, éhəg-kɛ menyán mé eʼtwɛ́, étôŋ-ʼɛ bad ábe bébage Dyǒb edúbé áhed. 2 Boŋ weéhə̄gēʼ eyáde pɛn áyə̄le nɛ́n bébágé chɔ́ wɛ́ɛ bad ábe béēbíi Dyǒb. Bɛ́dyaŋtéd Dyad áde Ásáá ámīn á etûn é móom mé ngɔn méniin ne ébɛ. 3 Mɛ̌bɛ̌ échêm mbóŋ ébɛ kunze âhɔ́b mekan ḿme mɛ́bɛnléd á póndé echě ehúɛʼ á etûn é eʼpun ekə́lé ehɔ́g mbwɔ́kɛl ébɛ ne móom ntóób. Bɛ́wāā-ʼɛ mbɔ́té é melebe.” 4 Échɛ́n mbóŋ ébɛ édíi mɛl mé menzab mébɛ ne metii mé etrúkáŋ mébɛ ḿme métyéémé áʼsō ábe Sáŋgwɛ́ɛ́ awě akamlan nkǒŋsé. 5 Nzé mod awémtɛ́né-ʼɛ bɔ́ ebébtéd abɛl, muú ḿbíd bɔ́ á nsəl ḿme ńhyâŋte ábāb bad bé ekɔyí ḿmād-tɛ bɔ́ ásē. Nɛ́n dɔ́ɔ kénzɛ́ɛ́ awě awémtɛ́né bɔ́ ebébtéd abɛl bɛ́wūūʼɛ́ mɔ́. 6 Ábɛ́n bad béwóó ngíne âkə́ŋ abobe ámīn ábɛl nɛ́n mbúú eechɔ́g á póndé echě bélâŋgɛɛ́ bad mam ḿme Dyǒb áhɔ́bé aá mɛ́bɛnléd. Béwóó-ʼɛ ngíne âbɛl eʼdíb éʼtim mekií, béwóŋ-ʼɛ âpɛɛn medim á nkǒŋsé póndé ké ehéé echě bédə́ə́.

7 Áde bɛ́mǎd-taá mam ahɔ́b ḿme bélómé bɔ́ ahɔ́b, ene nyam echě ebídé á echóg échě éewóo asóg ětyēēmɛ̄n bɔ́ nzum, etóm bɔ́ áte ewúú-ʼɛ bɔ́. 8 Ḿmāb ndim-mɛ mɛ́naá á nzii echě epooʼ á dyad ámbáá tê wɛ́ɛ bêmbomɛ́ɛ́ awab Sáŋgwɛ́ɛ́ á awɔg. Béchəge ádê dyad á ngan-tê bán Sodom káa Egipto. 9 Á etûn é eʼpun éʼláán ne epɛd, bad bɛ́bīd meloŋ ne meloŋ, metúmbé ne metúmbé, mehɔ́b nyaa ne nyaa, ne bad nyaa ne nyaa bénɔ̄n ḿmāb ndim ésebán békwɛntan bán bélíme mɔ́. 10 Bad ábe bédé á nkǒŋsé bɛ́wōgɛ̄n ábɛ́n bad bébɛ echab kwééd menyiŋge. Bɛ́chǎg ngande, bébāg-kɛ nhɔ́g ne aníníí ndɛ âlúmed menyiŋge. Bɛ́bɛ̌l nɛ̂ áyə̄le ábê bekal-bé-eʼdəə́dəŋ bébɛ bépíínádtáá bɔ́ metake bwâmbwam áde bébédé á nkǒŋsé te. 11 Boŋ ámbīd e ábê eʼpun éʼláán ne epɛd, pemɛ e aloŋgé embíd wɛ́ɛ Dyǒb esɔ́l bɔ́ áte bépuu bétyéém-mɛ ámīn. Mbwɔ́g ń ngíne ménkōb bad ábe bényīn bɔ́. 12 Dɔ́ɔ ábê bekal-bé-eʼdəə́dəŋ béwógɛɛ́ ehɔ́b échě échə́gké ébídé ádyōb nɛ́ɛ élâŋgɛɛ́ bɔ́ nɛ́n aá, “Nyéhyag ámīn hɛ́n.” Dɔ́ɔ bésɔ́lé á mbag-tê békɛ-ʼɛ ádyōb. Ábāb bad bé ekɔyí bényīn nɛ́ɛ békagké. 13 Ábwɔ̄g-ábwɔ̄g ndɔɔb énəŋnéd ne ngíne. Epɛd é dyad ehɔ́g átîntê e eʼpɛd dyôm ábe ádê dyad ámbáá émpāŋtēd áte. Eʼkə́lé eʼ bad saámbé bénwɛ̄ áde ndɔɔb énə́ŋnédé nɛ̂. Mbwɔ́g ménkōb bad ábe bélyə́gé ásē, bébagé Dyǒb á ngumɛ, mɔ́ awě adé ámīn, edúbé.

14 Medim ḿme mélóntɛ́né mébɛ méntōm. Boŋ nɔnéʼ! Medim ḿme mélóntɛ́né meláán mékwógé apɛ.

Ángɛl etóó eloŋ échě élóntɛ́né saámbé

15 Ángɛl echě elóntɛ́né saámbé entóŋ éché eloŋ. Dɔ́ɔ ehɔ́b éche échə́gké ébídé ádyōb éhɔ̄bē nɛ́n bán, “Nkamlɛn mé nkǒŋsé ńtímé nkamlɛn ḿme awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Dyǒb ne awě Krǐstəə, ǎkamlɛ́n-nɛ á ngíndé ne á ngíndé.” 16 Hɛ̂ dɔ́ɔ ábê bad bémbáá móom mébɛ ne béniin ábe bédíídé metii mé nkamlɛn áʼsō éʼ Dyǒb békwédé ásē áʼsō éʼ Dyǒb bébagé mɔ́ edúbé. 17 Béhɔ́bé nɛ́n bán,

“Sêságnɛ́né wɛ a-Sáŋ Dyǒb á Ngum, we awě edé ane ne awě ambɛ́.

Sêságnɛ́né wɛ áyə̄le ebɛ̌nlédé echôŋ ngum eboótédé akamlɛn.

18 Bad ábe béebɛnlé wɛ bênlǐŋ áyə̄le meliŋgá ḿmōŋ mé ngíne mêmpɛ̌.

Póndé epedé echě békáadtɛɛ́ bad ábē béwédé.

Póndé epedé echě ábōŋ bembəledɛ, bekal béʼdəə́dəŋ,

ne bad ábe bébɛnle wɛ ábe bébage wɛ edúbé, bad bésyə̄ə̄l,

ken bad ábe bédé etógnɛ́n-ɛ kéʼɛ ábe béesɛ̌ etógnɛ́n, wɛ́sābɛ̄ɛ̄ bɔ́.

Ene póndé dɔ́ɔ wɛ́bēbēdtē bad ábe bébébte bad á nkǒŋsé te!”

19 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné ndáb e Dyǒb echě edé ádyōb nɛ́ɛ édíbnédé. Á ndáb-te wɛ̂-ʼɛ, nnyín Ntyə́g mé Melɛ̌. Emwɛdmwɛd étómáá, eʼsaád éʼbídeʼ, ádyōb ákuméʼ áte, ndɔɔb énəŋnád ásē, meláá mé mbúú mé ngíne-ʼɛ méhúne.

12

Jɔnɛ ányíné mmwaád ne dragɔnɛ

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ eʼchemléd éʼ ngíne éʼbídé ámīn. Mmwaád ambɛ́ awě eche mbɔ́té émbɛ̄ɛ̄ enyɛn, ngɔn chɔ́-ʼɛ ebɛ́ mɔ́ á mekuu sé. Ekóté é nkamlɛn éche betintinɛ dyôm ne bébɛ bédíí áyə̄l ébédé mɔ́ á nló. 2 Ambɛ́ dyěm, ákwōg-kɛ achyáa. Eʼwɛ ne metake mé achád ḿme áwógéʼáá mêmbɛ̌l akánéd awɛ́ ámīn.

3 Eʼchemléd bé menyáké bémpēe bémbīd ámīn. Dɔ́ɔ dragɔn ébídé təléd. Enkə̌l bwâmbwam, éyəgé-ʼɛ. Enwóŋ nló saámbé ne meséb dyôm. Nló tɛ́ɛ́ ménwāā ekóté é nkamlɛn. 4 Andolɛ́n ḿmē nkon doŋge ahɔ́g átîntê e moŋge mé betintinɛ méláán ábe bébédé ádyōb, abwém-mɛ bɔ́ á nkǒŋsé-te. Ene dragɔn entyéém mmwaád awě ahɛdéʼáá achyáa áʼsō-te âbɛl nɛ́n nzé achyáá ádyɛ̂ mɔ́ mwǎn. 5 Dɔ́ɔ ane mmwaád áchyáá mwǎn a mwɛnchóm awě atə́ŋgɛ́né meloŋ mésyə̄ə̄l akamlɛn ne ekáá éche éhyédé. Boŋ bênsog mwǎn, békɛ̄ɛ̄n mɔ́ wɛ́ɛ Dyǒb ádíí ne ádē atii dé nkamlɛn. 6 Ane mmwaád antóm mehélé á ehyáŋge wɛ́ɛ Dyǒb dêmboŋsɛ́nné aá bétɔgɛn mɔ́ á etûn é eʼpun ekə́lé ehɔ́g mbwɔ́kɛl ébɛ ne móom ntóób.

7 Hɛ̂ dɔ́ɔ nzum ékúmmé ádyōb. Maikɛlɛ bɔ́ éche ángɛl béntyēēmɛ̄n ene dragɔn nzum. Ene dragɔn chɔ́-ʼɛ ámpē ne éche ángɛl bétyéémɛ́n bɔ́ nzum. 8 Boŋ Maikɛlɛ ne éche ángɛl béntōm ene dragɔn ne éche ángɛl áte. Dragɔnɛ ne éche ángɛl bénkênwóŋgé etə́l ádyōb ámpē. 9 Dɔ́ɔ béhúnté ene sáŋkalaa á dragɔn á nkǒŋsé-te. Ene dragɔn chɔ́ ebédé ene nyə̌ eʼbɔɔ́d echě béchəgɛɛ́ bán Devəlɛ ne Satanɛ, awě adogeʼ nkǒŋsé ńsyə̄ə̄l. Bémbwēm-mɛ éche ángɛl ésyə̄ə̄l ásē á nkǒŋsé nchoo ne mɔ́.

10 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b éche echə́gké ébídé ádyōb éhɔ̄bē nɛ́n bán, “Bɔɔb-pɔɔ́, eʼsoósoŋ éʼ Dyǒb éʼpédé. Dyǒb álúmté eche ngíne e nkamlɛn nɛ́ɛ kə̂ŋ. Awě Krǐstəə alúmté echě ngíne bɔɔb. Áyə̄le ane awě ahɔ́béʼáá áʼsō éʼ Dyǒb nkuu ne mǔte aá ábesyánē baányaŋ bébɛ́lé mbéb, béhúnté mɔ́ á nkǒŋsé. Abánáá bɔ́ mam áyə̄l áʼsō éʼ Dyǒb nkuu ne mǔte. 11 Mekíí mé Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ne mbóŋ e mbále echě bébídéʼáá bêmbɛ̌l bétóm Satanɛ áte. Bênkwɛntɛ́n ké kwééd âkal eyale é Dyǒb áyə̄le nkalaŋ ḿme békáléʼáá ḿbédé mbále. 12 Né-ɔɔ́, mǐnɛ ne ábɛ bésyə̄ə̄l ábe bédé áwed, bénwōg menyiŋge. Boŋ ndutul ěbɛ̄ ne bad ábe bédé á nkǒŋsé ne ábe bédé á edíb é nkwɛ̌ áyə̄le nɛ́n Devəlɛ asudé ásē áwɛ̄n ne meliŋgá mé ngíne ngáne ábíí aá eche póndé edé esóŋ.”

13 Póndé echě ene dragɔn ényíné aá béhúnté mɔ́ á nkǒŋsé, embootéd ane mmwaád awě anchyáá mwǎn a mwɛnchóm anan. 14 Boŋ bêmbɛ̌ ane mmwaád mepab mébɛ̄ ḿme sáŋkalaa a mbyɛ, âbɛl nɛ́n ápume ápɛ hǒm áde bébóŋsɛ́né mɔ́ á ehyáŋge, hǒm áde ákudté ntɔgɛ́n á etûn é mwɛ̌ ńláán né epɛd, wɛ́ɛ bɛ́kəə́ʼɛ́ mɔ́ wɛ́ɛ ene nyə̌. 15 Dɔ́ɔ ene nyə̌ ésádé ane mmwaád aléed á yə̌l. Ádê aléed dênsyɔgé nɛ́ɛ edíb émbáá, âbɛl nɛ́n éhóod ane mmwaád. 16 Boŋ ndɔɔb enwóŋgɛ́n ane mmwaád émīī edíb éche émbīd ene dragɔn á nsəl. 17 Dɔ́ɔ dragɔn élíŋné ane mmwaád, boŋ ákǎg ákuméʼ bel ne nchyáátɛ́n ḿme ane mmwaád ńsyə̄ə̄l ḿme ńlyə́gé ásē, bad bésyə̄ə̄l ábe bébɛle ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́ boŋ bébīdē-ʼɛ Yesuɛ mbóŋ. 18 Dɔ́ɔ ene dragɔn étyéémé á nkin mé edíb é nkwɛ̌.

13

Jɔnɛ anyíné nyam ébɛ

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné nyam ebídeʼ á edíb é nkwɛ̌-te. Ene nyam enwóŋ meséb dyôm ne nló saámbé, ewóŋ-ʼɛ eʼkóté bé nkamlɛn dyôm áwe meséb mǐn. Nló tɛ́ɛ́ ménwōŋ dǐn áde ásyə́əʼ Dyǒb. 2 Ene nyam echě ményīnnē embɛ́ nɛ́ɛ ebwɛ́ é ngə, ḿmē mekuu-ʼɛ mékəl mébɛ́-ʼɛ nyoŋ áyə̄l nɛ́ɛ mekuu mé nyam e ahín echě ekaaʼ ewóŋ-ʼɛ nyǎn éche échábé eche béchəgɛɛ́ bán Bɛ́ɛ. Ḿmē nsəl mémbɛ̄ nɛ́ɛ nsəl ń ngii. Drǎgɔnɛ ambɛ̌ ene nyam eche ngíne, ábɛ-ʼɛ chɔ́ ádē atii dé nkamlɛn ne ngíne e nkamlɛn. 3 Ene nyam enwóŋ nló nhɔ́g ḿme mémbɛ̄ byánán ńkúdé sii echě empon chɔ́ awúu, boŋ sii eched étīm amaa. Yə̌l enkɔ́m bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l áte áyə̄le enɛ́n nyam, bébootéd-tɛ chɔ́ ahíd. 4 Bad bébágéʼáá dragɔnɛ edúbé áyə̄le ambɛ̌ ene nyam ḿmē nkamlɛn. Bébágéʼáá ene nyam chɔ́mpē edúbé béhɔ́bé nɛ́n bán, “Nzɛ́-módɛ́ adé nɛ̂ŋgáne enɛ́n nyam? Nzɛ́-módɛ́ ahɛle atyéémɛ́n chɔ́ nzum?”

5 Bêmbɛ̌ ene nyam kunze âhɔ́b eʼyale éʼ kúmbe ne eʼyale ábe eʼsyə́əʼ Dyǒb. Bêmbǎg-kɛ chɔ́ kunze âbɛnled ḿmē nkamlɛn á etûn é móom mé ngɔn éniin ne ébɛ. 6 Dɔ́ɔ ene nyam énédté ḿmē nsəl áte boŋ ébootéd Dyǒb asyə́ŋ. Ansyə́ŋ dǐn á Dyǒb, asyə́ŋ abwɔ́g á hǒm wɛ́ɛ Dyǒb ádyɛɛʼɛ́, asyéŋ-ʼɛ bad bésyə̄ə̄l ábe bédé ádyōb. 7 Dyǒb dêmbɛ̌-ʼɛ ene nyam kunze âwan nzum ne ábē bad, âtóm-mɛ bɔ́ áte. Ambɛ̌-ʼɛ mɔ́ kunze âkamlɛn metúmbé ne metúmbé, meloŋ ne meloŋ, mehɔ́b tɛ́ ne bad nyaa ne nyaa. 8 Moosyəə́l awě adyɛɛ á nkǒŋsé ǎbɛ chɔ́ edúbé. Bad ábe bɛ́bɛɛ́ chɔ́ edúbé bédíi bad ábe bétélé dǐn á kálag e aloŋgé e Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód awě bénwūūʼɛ́. Bêntel bɔ́ mǐn se á póndé echě Dyǒb dênhəgké nkǒŋsé. Moosyəə́l awě adyɛɛʼ á nkǒŋsé ǎbɛ chɔ́ edúbé. Moosyəə́l awě béetelɛɛ́ mɔ́ dǐn á kálag e aloŋgé se á póndé eche Dyǒb dênhəgké nkǒŋsé. Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód awě bénwūūʼɛ́ mɔ́ awóó enɛ́n kálag.

9 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ. 10 Kénzɛ́ɛ́ awe édíí nɛ́n bán atə́ŋgɛ́né akɛ á mbwɔg ǎkɛ̌ á mbwɔg, kénzɛ́ɛ́-ʼɛ awě atə́ŋgɛ́né awé ne nkwáté, nkwáté-ʼaá bɛ́wūɛ̄nnē mɔ́. Nɛ́n áhɛdnad bán bad bé Dyǒb béwôŋ eʼkaŋ bé nlém, béchə̂ŋned-tɛ ngíne-ngíne ne eyale é Dyǒb.

11 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné nyam empée ébídé á ndɔɔb-tê, enwóŋ meséb mébɛ nɛ̂ŋgáne mwǎn-a-ńdyɔŋ ḿ mbód, éhɔ̄bē-ʼɛ dyam nɛ́ɛ dragɔnɛ. 12 Ebɛ̌nládtáá ngíne echě nyam eʼsó, ébɛlé-ʼɛ áned áwe eʼsó-te děn. Abɛlɛ́-ʼɛ nkǒŋsé ne bad ábe bédé áwēd-te aá bébageʼ ene nyam eʼsó edúbé. Ene nyam ebédɛ́ɛ nyam echě enwóŋ sii echě empon chɔ́ awúu boŋ ene sii émaa. 13 Ene nyam echě elóntɛ́né ébɛ embɛ̌l mekan mé menyáké mé ngíne. Embɛ̌l muú ḿbíd ádyōb ńhún á nkǒŋsé bad bésyə̄ə̄l bényín-nɛ. 14 Andǒg-kɛ bad ábe bédé á nkǒŋsé bésyə̄ə̄l ne ḿmē mekan mé ményáké ḿme ákúdé kunze âbɛl. Abɛléʼáá-ʼɛ nɛ̂ áʼsō wɛ́ɛ ene nyam echě enkǔd sii boŋ ene sii épon chɔ́ awúu. Anláá bad aá bébɛl ediídiŋgɛ éche bɛ́bagɛ́ɛ́ edúbé éche éwágné nyam echě enkǔd sii e nkwáté boŋ ebé ebɛ́ á aloŋgé.

15 Bêmbɛ̌ nyam echě elóntɛ́né ébɛ kunze âhébe pemɛ e aloŋgé á ediídiŋgɛ é nyam eʼsó âbɛl nɛ́n échê ediídiŋgɛ éhɛl dyam ahɔ́b éwúu-ʼɛ bad bésyə̄ə̄l ábe béekwɛntɛne mɔ́ edúbé abɛ. 16 Ene nyam ennyágéd bad bésyə̄ə̄l, ken bad ábe bédé etógnɛ́n kéʼɛ ábe béesɛ̌ etógnɛ́n, nhɔn ne ntógétōke, ntâŋ ne kunze, aá béhɛ̂ bɔ́ eʼchem áwab ekáá émbáá kéʼɛ áwab eʼsó éʼmbɔm. 17 Modmod eéhɛleʼaá chǒmchǒm achan kéʼɛ asóm ésebán awóó ábɛ̂ eʼchem. Ábê eʼchem éʼbédɛ́ɛ dǐn áde enɛ́n nyam kéʼɛ eche nɔ́mbɛ.

18 Nɛ́n áhɛdne debyɛ́ɛ́. Mod ké ahéé awě awóó nsôŋtɛn áhɛd áte chǒm éche nɔ́mbɛ echě ene nyam édíí. Ene nɔ́mbɛ edíi nɔ́mbɛ e dǐn á mod. Ane mod eche nɔ́mbɛ edíi mbwɔ́kɛl ntóób ne móom ntóób ne ntóób.

14

Jɔnɛ anyíné Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ne ábē bad

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnɔ́né boŋ ńnyīnēʼ Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód atyéémé á mbɔɔd eche béchəgɛɛ́ bán Zayɔn. Bad bébédé ne mɔ́ mbwɔ́kɛl ekə́lé, móom mé eʼkə́lé méniin ne éʼniin ábe bénwōŋ áde dǐn ne dǐn áde Sáá áwab mesó mé mbɔm. 2 Ene póndé dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b ébídé ádyōb. Échê ehɔ́b ébédɛ́ɛ nɛ́ɛ ntɔgag mé eláá éche ésobpɛ, ébɛ́-ʼɛ nɛ́ɛ ntɔgag ḿmě ḿbâg nzé ngin etómé. Ehɔ́b éche ménwōgkē ébédɛ́ɛ nɛ̂ŋgáne ntɔgag ḿ bad ábe békume ńlendɛ. 3 Ábê bad mbwɔ́kɛl ekə́lé ne móom mé eʼkə́lé éʼniin ne éʼniin béntyēēm békɔ̄nēʼ nkə́ŋgé mékɔ̄ɔ̄lē áʼsō bé atii dé nkamlɛn ne áʼsō éʼ nyam chê éniin éche édé á aloŋgé, ne áʼsō éʼ bad bémbáá. Modmod enkênhɛnlé ḿmê nkə́ŋgé ayə́ge nzése bɔ́ bad mbwɔ́kɛl ekə́lé móom mé eʼkə́lé méniin ne éʼniin ábe Dyǒb ákɔ́dté á nkǒŋsé-te. 4 Ábɛ́n bad bébédɛ́ɛ bad ábe béēwɔ̄gē mbinde e mmwaád áyə̄le nɛ́n béēbíiʼɛ́ nsób mé mmwaád. Ábê bad bɔ́ɔ béhíde, Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód kéhéé wɛ́ɛ ákagké. Ábɛ́n bad bɔ́ɔ békɔ́dté átîntê e baányoŋ. Bɔ́-ʼaá bédé nɛ́ɛ eʼpum béʼsó ábe bébágé Dyǒb ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód nɛ́ɛ mendɛ. 5 Metóm ké mehɔ́g méesaá bɔ́ á nsəl, béēwóo-ʼáa awusé ké ahɔ́g á yə̌l.

Ángɛl éláán épɛ́ɛ́né nkalaŋ
ḿ mbakú e Dyǒb

6 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl empée epummeʼ se ádyōb. Ene ángɛl empɛɛ́n nkalaŋ ḿ bwâm ḿme ńdé abɛ́ ne abɛ́. Ḿmê nkalaŋ mɔ́-ʼaá áláŋgéʼáá bad ábe bédé á nkǒŋsé, bad nyaa ne nyaa, metúmbé ne metúmbé, mehɔ́b nyaa ne nyaa, ne meloŋ ne meloŋ. 7 Ene ángɛl enhɔ́b ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Nyébage Dyǒb edúbé, nyébage-ʼɛ mɔ́ mekɛnag áyə̄le nɛ́n eche póndé e nkáásé emaá apɛ. Nyébageʼ edúbé ne ane awě ahəgé ámīn ne ásē, edíb é nkwɛ̌ ne n'yɛ́lɛ́.”

8 Ángɛl empée echě elóntɛ́né ébɛ enhíd mɔ́, éhɔ̄bē nɛ́n aá, “Ndəle e Dyad, Babilɔn amaá ne amaa ásyə̄ə̄l! Ambɛ̌l bad bé meloŋ bésyə̄ə̄l bémmwɛ̄ ḿme mǐm mé ngíne. Ḿmê mǐm mébédɛ́ɛ esíí é nkábtéd mé akwalɛɛ.”

9 Ángɛl empée eche elóntɛ́né éláán enhíd bɔ́, éhɔ̄bē ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě abageʼ ene nyam eche ebídé á edíb é nkwɛ̌-te ne échē ediídiŋgɛ edúbé boŋ ákūd-tɛ ábɛ̄ eʼchem áwe eʼsó éʼ mbɔm kéʼɛ á ekáá, 10 mɔ́mpē ǎmwɛ̄ mǐm ḿmě ńdé meliŋgá mé Dyǒb. Bésyɔ́gé mɔ́ á kɔ̂b e meliŋgá mé Dyǒb ne ngíne esyəə́l. Kénzɛ́ɛ́ awě abage ene nyam edúbé ane mod ǎkǔd metuné mé muú ḿme ńhunneʼ bwâmbwam áʼsō éʼ ángɛl éche ésáá ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód. 11 Mwɛ̌ntud ḿme ḿbíde á muú ḿme ńhyâŋteʼ bɔ́, ńchə́gkeʼ ámīn á ngíndé ne á ngíndé. Nkuu ne mǔte, nkɔ́me áte méesaá ne bad ábe bébage ene nyam ne échē ediídiŋgɛ edúbé. Né-ʼaá édíí ne kénzɛ́ɛ́ awě awóó eʼchem éʼ dǐn ábe ene nyam.” 12 Nɛ́n áhɛdnad bán bad bé Dyǒb békaŋ nlém. Bad ábe bébɛle ngáne mbéndé é Dyǒb éhɛdɛɛ́ boŋ bédúbe-ʼɛ Yesuɛ.

13 Dɔ́-ʼaá ńwógé nɛ́ɛ ehɔ́b ébídé ádyōb éhɔ̄bē aá, “Těl ásē nɛ́n wɛɛ́, bootya bɔɔb, nnam ne bad ábe béwédé, áyə̄le bédúbpé Sáŋgwɛ́ɛ́.” Edəə́dəŋ éhɔ́be nɛ́n aá “Ɛɛ, bɛ́kǔd nkɔ́me áte áyə̄le nsɔ́n ḿme bébɛ́lé, békǔd nsábe áyə̄le nsɔ́n ḿ bwâm ḿme bébɛ́lé.”

Jɔnɛ anyíné bépádeʼ mbote á nkǒŋsé

14 Dɔ́ɔ ńnɔ́né boŋ ńnyīnē mbag eche épúbeʼ. Á mbag mîn wɛ̂, mod andyɛɛ́ awě awágné Mwǎn-a-Moonyoŋ. Ekóté é nkamlɛn é gôl ébɛ̄ mɔ́ á nló, páá echě ekóbpe eche bépádnɛɛ́ bwěm nɛ̂ŋgáne ngun, chɔ́-ʼɛ ebɛ́ mɔ́ ekáá. 15 Ángɛl empée embíd á ndáb e Dyǒb-te élēbpē ane awě andyɛɛ́ á mbag mîn ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Bɛnléd echoŋ páá âpád mbote, áyə̄le póndé epedé echě bépadɛɛ́. Mbote é nkǒŋsé émáá ayəg.” 16 Dɔ́ɔ ane awě adyɛɛ́ á mbag mǐn átômtɛɛ́ páá á nkǒŋsé, apád-tɛ mbote é nkǒŋsé ésyə̄ə̄l.

17 Dɔ́ɔ ángɛl empée echě chɔ́-ʼɛ ámpē enwálé páá echě bépádnɛɛ́ bwěm nɛ̂ŋgáne ngun ébídé á ndáb e Dyǒb echě edé ámīn.

18 Ángɛl empée empɛ̌ echě ewóó ngíne ámīn e muú, embíd á menyán mé eʼtwɛ́ boŋ álēbpē ángɛl echě ewánlé páá echě ekóbpe ne ehɔ́b echě échə́gké aá, “Bɛnléd echoŋ páá, éladɛn mechəŋ mé eʼpum éʼ mɛl á nzag éche édé á nkǒŋsé, áyə̄le eʼpum éʼyə́gé.” 19 Dɔ́ɔ ene ángɛl étómté eche páá á nkǒŋsé boŋ áladé ábê bad ábwēmē bɔ́ wɛ́ɛ Dyǒb álûmtɛɛ́ ḿmē meliŋgá mé ngíne, ngáne béladɛɛ́ eʼpum éʼ mɛl boŋ bébwém á bwǎl bé eʼpum é mɛl. 20 Bêndyǎŋ ábê eʼpum éʼ mɛl á bwǎl ábe béesɛ̌ á dyad tê. Mekií mémbūl, mébɛ́ eʼchɛ ásē dyam mɛ́ta mehɔ́g ne epɛd, méchāb-pɛ áte dyam mbwɔ́kɛl é máyl ébɛ.

15

Jɔnɛ anyíné ángɛl saámbé
ne medim saámbé

1 Hɛ̂ dɔ́ɔ ńnyíné eʼchemléd bémpēe ádyōb ábe bémbē ngíne, bénkɔ̄mēd mɛ yə̌l áte. Menyín ángɛl saámbé éche éwánlé medim saámbé. Ḿmê medim mɔ́ɔ médé medim mé asóg áyə̄le mɔ́ɔ Dyǒb dɛ́bɛnlédté âlúmed ḿmē meliŋgá ámād-tɛ áte.

2 Dɔ́ɔ ńnyíné chǒm nɛ́ɛ edíb é nkwɛ̌ éche édé nɛ́ɛ dyɛné, éche békúmtɛ́né ne muú. Menyín-nɛ nɛ́ɛ bad bétyéémé á nkəg mé échê chǒm éche ébédé nɛ́ɛ edíb é nkwɛ̌, béwálé ńlendɛ ń Dyǒb. Ábê bad bébédɛ́ɛ bad ábe béntōm ene nyam áte, ne échē ediídiŋgɛ ne nɔ́mbɛ e dǐn áde ene nyam eʼsó. 3 Békɔ́néʼáá nkə́ŋgé ḿme mbəledɛ a Dyǒb, Mosɛɛ, ne ḿme Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód, bán,

“A-Sáŋ Dyǒb á Ngum,

ḿmôŋ mbɛltéd ńdé ngíne ńkómté-ʼɛ mod yə̌l áte.

Á kə̂ŋ e meloŋ,* echôŋ nyaa etə́ŋgɛ́né, edé-ʼɛ mbále.

4 A-Sáŋ, nzɛ́-módɛ́ éebáŋ wɛ?

Nzɛ́-módɛ́ eébāgē wɛ edúbé?

Mmǒŋpɛn-naá esáá.

Bad bé meloŋ bésyə̄ə̄l bɛ́hyɛ̌ wɛ edúbé abɛ.

Ḿmôŋ mbɛltéd ḿme ńtə́ŋgɛ́né ḿbídé áwed.”

5 Áde nɛ́n átómé dɔ́ɔ ńnyíné nɛ́ɛ bédíbpé ebem é Dyǒb á ndáb e Dyǒb. 6 Dɔ́ɔ ángɛl chê saámbé éche énwālē medim saámbé ébídé á ndáb e Dyǒb-te wɛ̂. Bénhɛ̄ mbɔ́té échě ésáá éche ekineʼ áte, béwáá-ʼɛ bengə́ə́ bé gôl á tə̂l tê. 7 Dɔ́ɔ nyam pɔ́g átîntê nyam éniin, ébágé échê ángɛl kúmbe é gôl saámbé, échě élóné ne meliŋgá mé ngíne mé Dyǒb, mɔ́ awě adé abɛ́ ne abɛ́. 8 Dɔ́ɔ mwɛ̌ntud mé ehúmé é Dyǒb ne ngíne e Dyǒb bélóné á ndáb é Dyǒb-te. Modmod-tɛ ekênhɛnlé asɔ́l á ebem tê wɛ̂ kə́ə́ŋ né medim saámbé ḿme échê ángɛl saámbé mépédé á asóg.

16

Kúmbe saámbé é meliŋgá mé ngíne mé Dyǒb

1 Dɔ́ɔ ńwógé nɛ́ɛ ehɔ́b éche échə́gké ébídé á ndáb e Dyǒb te wɛ̂, élāŋgē échê ángɛl saámbé aá, “Nyékag, nyésyɔg meliŋgá mé ngíne mé Dyǒb ḿme médé á kúmbe saámbé te á nkǒŋsé te.”

2 Hɛ̂ dɔ́ɔ ángɛl eʼsó ékíí enɛ kúmbe e meliŋgá mé ngíne mé Dyǒb asyɔg á nkǒŋsé-te. Melɔ́g ḿme médé ebébtéd, ḿme méwag bwâmbwam mémbīd bad á yə̌l. Ábê bad bébédɛ́ɛ bad ábe bénwōŋ eʼchem ábe ene nyam bébɛ́-ʼɛ bad ábe bébágéʼáá échē ediídiŋgɛ edúbé.

3 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né ébɛ ésyɔ́gé ene kúmbe e meliŋgá mé ngíne á edíb é nkwɛ̌ te. Mêntǐm nɛ̂ŋgáne mekií mé ndim ḿ mod. Chǒm-tɛ́ éche ébédé á aloŋgé á edíb é nkwɛ̌-te wɛ̂ énwɛ̄.

4 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né éláán ésyɔ́gé meliŋgá mé ngíne ḿme mébédé áwē kúmbeʼ, á eʼdíb ne á n'yɛ́lɛ́ tê. Ábê eʼdíb bêntǐm mekií. 5 Dɔ́ɔ ńwógé ángɛl echě ekamlan mendíb ehɔ́beʼ aá, “Mbakú e nkáásé echôŋ etə́ŋgɛ́né. Wɛ awě edé, awě ambɛ́-ʼɛ. Wɛ awě Esáá.” 6 Mbakú échôŋ etə́ŋgɛ́né áyə̄le bênsyɔ̌g mekií ḿme ábôŋ bad ne ábôŋ bekal-bé-eʼdəə́dəŋ, né-ɔɔ́ ebagé bɔ́ mekií âmwɛ́. Ḿmê nkɔ́gsɛn mɔ́-ʼaá bétə́ŋgɛ́né akud. 7 Dɔ́ɔ ńwógé nɛ́ɛ ehɔ́b ébídé á menyán mé eʼtwɛ́ éhɔ̄bē nɛ́n aá, “A-Sáŋ Dyǒb á Ngum, mbakú echôŋ etə́ŋgɛ́né edé-ʼɛ mbále.”

8 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né éniin ésyɔ́gé meliŋgá mé ngíne ḿme mébédé áwē kúmbe-tê á etondɛɛ. Dyǒb dêmbɛ̌ Etondɛɛ ngíne âhyáad bad nɛ́ɛ muú. 9 Bad bénhyāŋ ne eʼchode bé ekíde éʼ ngíne. Hɛ́ɛ bésyə́ə́ dǐn á Dyǒb mɔ́ awě ákamlan ḿmê medim. Boŋ bénkênhəŋlɛ́nné mbɛltéd mé mbéb âtimɛn Dyǒb âbɛ mɔ́ ehúmé.

10 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né étáan ésyɔ́gé meliŋgá mé ngíne ḿme mébédé áwē kúmbe á atii dé nkamlɛn áde ene nyam echě ebídé á edíb é nkwɛ̌-te. Hɛ̂ dɔ́ɔ nkamlɛn ḿme ene nyam ńkwédé ehíntɛ́n áte. Bad ábe béhídéʼáá ene nyam béláádéʼáá ábab eʼchém áyə̄le eʼwɛ ábe béwógɛɛ́. 11 Bénsyə̄ŋ Dyǒb ámīn áyə̄le mewɛ mé melɔ́g ḿme béwógéʼáá. Boŋ bénkêntɛdɛ́ɛ́ ḿmāb mbɛltéd mé mbéb âtimɛn Dyǒb.

12 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né ntóób ésyɔ́gé meliŋgá mé ngíne ḿme mébédé áwe kúmbe-tê á edíb é mbáámbáa é Yufretɛs. Echê edíb énlēn, âboŋsɛn nzii âbɛl boŋ kə̂ŋ échě ébídé wɛ́ɛ etondɛɛ ábídɛɛ́ éhɛl atóm. 13 Dɔ́ɔ ńnyíné nɛ́ɛ eʼdəə́dəŋ bé mbéb éʼláán ábe éʼdé nɛ́ɛ eʼbûd éʼbídɛɛ́. Ábê eʼdəə́dəŋ, ehɔ́g émbīd á nsəl ḿme dragɔnɛ, ehɔ́g ébíd á nsəl ḿme nyam echě embíd á edíb é nkwɛ̌-te, échíníí-ʼɛ ébíd á nsəl ḿme nkal eʼdəə́dəŋ a metóm. 14 Ábê eʼdəə́dəŋ éʼdíi eʼdəə́dəŋ bé mbéb ábe éʼbɛle menyáké, éʼhyɔ́meʼ nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, bétānē kə̂ŋ é bad, béladé bɔ́ áte, âbɛl béboŋsɛn nzum e epun éche Dyǒb á Ngum ákáádté bad. 15 Yesuɛ ahɔ́bé aá, “Nyénɔné, mɛ̌pɛ̌ á epun éche modmod éebííʼɛ́, ngáne nchîb ápagké. Nnam ne ane awě adyɛɛ́ epin, awálé-ʼɛ eche mbɔ́té áyə̄l âbɛl boŋ eékāg nsôb boŋ awóg akwágké áʼsō éʼ bad.” 16 Ábê eʼdəə́dəŋ bênlǎd échê kə̂ŋ áte á hǒm áde béchəgɛɛ́ á ehɔ́b é Hibru bán Amagadɔn.

17 Dɔ́ɔ ángɛl echě elóntɛ́né saámbé chɔ́-ʼɛ ésyɔ́gé meliŋgá mɛ ngíne ḿme mébédé áwē kúmbe-tê á pemɛ-tê. Ehɔ́b éche échə́gké émbīd á atii dé nkamlɛn á ndáb é Dyǒb te, éhɔ̄bē nɛ́n aá, “Ébɛ́nlédé.” 18 Emwɛdmwɛd étóméʼáá, dyǒb ákuméʼ áte, ngin-nɛ étómeʼ. Ndɔɔb ennəŋnéd ne ngíne nyaa echě éébɛ́nlédɛ́ɛ́ ámpē taa moonyoŋ abâg á nkǒŋsé. Ndɔɔb ennəŋnéd ne ngíne nyaa echě ebédé ebébtéd. 19 Hɛ̂ dɔ́ɔ dyad á ngíne ámbáá ákábné áte moŋge méláán, myad mémbáá ḿme mébédé á meloŋ mésyə̄ə̄l mémpāā. Dyǒb dênkamtɛ́n ngíne-e-dyad, Babilɔnɛ, ábɛ̄l-lɛ aá bad ábe bédé ádê dyad békud nkɔ́gsɛn adɛ̂hɔ́b aá mɔ́bɛl bémwɛ̂ mǐm ḿme ḿmē meliŋgá mé ngíne. 20 Dyad ké ahéé áde mendíb mênləŋnédté démbōo, mbɔɔd ésyə̄ə̄l-lɛ ényóŋ. 21 Meláá mé mbúú ḿme médé eʼdel dyam móom mé kílo méniin ne étáan, mébídéʼáá ámīn méhūntād baányoŋ ámīn. Ábê bad bénsyə́ŋ Dyǒb áyə̄le ábê eʼdim éʼ meláá-mé-mbúú béntōmtɛ̄n ebébtéd abɛ́.

17

Jɔnɛ anyíné mmwaád awě adiídé nyam

1 Dɔ́ɔ ángɛl pɔ́g átîntê échê ángɛl saámbé éche énwālē kúmbe saámbé épédé boŋ élāŋgē mɛ aá, “Hyǎg, ńkɛ ńlúmed wɛ nkɔ́gsɛn ḿme akwalɛɛ ambáámbáa ákudté. Ane akwalɛɛ adyɛɛʼ dyad ámbáá áde ádé bɛnbɛn ne eʼdíb éʼmbáá híin. 2 Mmwaád awě kə̂ŋ é meloŋ mé nkǒŋsé ésyə̄ə̄l énáŋnáádtáá. Bad bé nkǒŋsé bémwágéʼáá mǐm ḿme ane mmwaád mékōbē bɔ́ békābē-ʼɛ mesón ne mɔ́.”

3 Dɔ́ɔ Edəə́dəŋ é Dyǒb épíídé mɛ, boŋ ángɛl ékɛɛné mɛ á ehyáŋge. Áhed dɔ́-ʼaá ńnyíné mmwaád nhɔ́g. Ane mmwaád andií nyam echě eyəge. Ene nyam enwóŋ mǐn ḿme mésyə́ə Dyǒb yə̌l esyəə́l. Ene nyam enwóŋ nló saámbé ne meséb dyôm. 4 Ane mmwaád anwáá mbɔ́té echě eyəgeʼ, ndín eche kə̂ŋ éhāgkē ne echě etómtánnáá ayəg. Ankútɛ́n yə̌l esyəə́l ne bwěm éʼ gôl ne bǎn bé meláá mé etógnɛ́n ábê bépɛnɛ áte ne bwěm bé etógnɛ́n bémpēe. Anwálé kɔ̂b e gôl á ekáá éche elóné ne mekan mé nkóloŋgó ne mekan mé mbinde mé akáb dé mesón. 5 Dǐn ábédé mɔ́ áʼsō éʼ mbɔm nɛ́ɛ kun e eʼkoŋnéd áde mod énkêmbííʼɛ́, ábédé bán, “Babilɔn, Dyad á ngíne. Nyaá a bɛkwalɛɛ ne mekan mé mbéb á nkǒŋsé te.” 6 Dɔ́ɔ ńnyíné ane mmwaád, mekií mé bad bé Dyǒb ne mekií ḿme bad ábe bébɛleʼ ngáne Yesuɛ áhɛdɛɛ́, mékóbé mɔ́ nɛ́ɛ mǐm.

Áde ńnyíné mɔ́, menyáké mé ngíne ménkōb mɛ. 7 Dɔ́ɔ ene Ángɛl ésɛdtɛɛ́ mɛ aáken, “Cheé ékə́ə́ boŋ menyáké mékōbē wɛ? Mělāā wɛ kun e mmwaád ne e nyam echě ádíídé, echě ewóó nló saámbé ne meséb dyôm. 8 Ene nyam echě wényīnnē, ekébɛ̄ á aloŋgé boŋ eésaá á aloŋgé bɔɔb. Embíd á echóg échě éewóo asóg, âkɛ wɛ́ɛ bɛ́wūūʼɛ́ chɔ́. Bad ábe bédé á nkǒŋsé, ábe Dyǒb déetelɛɛ́ ḿmāb mǐn á kálag eche ewóó mǐn ḿmé bad ábe békúdé aloŋgé ádé déemaáʼ byánán ǎhə̌g nkǒŋsé, menyáké mɛ́kōb bɔ́. Yə̌l ěkɔ̄m bɔ́ áte ânyín nyam echě embɛ́ á aloŋgé boŋ eésɛ̄ á aloŋgé boŋ étim abɛ́ aloŋgé ámpē. 9 Né dɔ́ɔ debyɛ́ɛ́ ne nsôŋtɛn béhɛdnadté. Ḿmê nló saámbé ḿme ene nyam éwóó ńdíi eʼkone saámbé ábe ane mmwaád ândiíʼɛ́ ámīn, ḿbɛ́-ʼɛ kə̂ŋ saámbé. 10 Átîntê échê kə̂ŋ saámbé, étáan émáá awɛ́, pɔ́g edíi edé á nkamlɛn, eníníí pɔ́g-kɛ eépédɛ́ɛ́ á nkamlɛn. Boŋ áde épɛɛ́, ědyɛɛ́ á esóŋ é póndé. 11 Ene nyam echě embɛ́ boŋ eésɛ̄ bɔɔb, chɔ̂ elóntɛ́né kə̂ŋ waam. Échê kə̂ŋ saámbé chɔ́ɔ éwóó chɔ́, ekag-kɛ wɛ́ɛ éwɛ̄ɛ̄. 12 Meséb dyôm ḿme ene nyam médíi kə̂ŋ dyôm éche éēkūdē nkamlɛn. Boŋ bɛ́kǔd ngíne âkamlɛn nɛ́ɛ kə̂ŋ nchoo ne ene nyam áyə̄le háwa pɔ́g. 13 Ntíi nhɔ́g mɔ́ɔ échê kə̂ŋ dyôm éwóó, bébage-ʼɛ ene nyam echab ngíne ne ḿmāb nkamlɛn. 14 Bɛ́wǎn nzum ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód. Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód ǎtōm bɔ́ áte á nzum. Nɛ́n dɛ́bɛnléd áyə̄le mɔ́ adé Sáŋgwɛ́ɛ́ a baásyə̄ə̄l, abé-ʼɛ kə̂ŋ e kə̂ŋ ésyə̄ə̄l. Adé ne bad ábe Dyǒb áchɛ́nlé boŋ ápwɛ̄d-tɛ, ábe bébɛnle mɔ́ ne nlém nhɔ́g.”

15 Dɔ́ɔ ene ángɛl élâŋgɛɛ́ mɛ aá, “Eʼdíb ábe ényíné wɛ́ɛ ane mmwaád-a-akwalɛɛ ádyɛ̄ɛ̄, éʼdíi bad, amute, meloŋ ne mehɔ́b. 16 Meséb dyôm ḿme ényíné bɔ́ɔbɛ ene nyam bɛ́kɔɔ́ ane akwalɛɛ. Bɛ́kobɛ́n mɔ́ chǒm ésyə̄ə̄l echě áwóó, bɛ́bɛ̌l abɛ́ nsôb. Bɛ́dyɛ̄ mɔ́ nyam, bɛ́hyāād-tɛ mɔ́ á muú. 17 Bɛ́bɛ̌l nɛ̂ áyə̄le Dyǒb áhédé bɔ́ ḿmē ntíi á nlém-tê, ḿme áhɛdɛɛ́ aá bébɛl. Dyǒb átíídé nɛ́n aá échê nyam éwôŋ ntíi nhɔ́g, âbɛle mɔ́ nɛ́ɛ mod nhɔ́g. Bɛ́bɛ̌ ene nyam echab ngíne e nkamlɛn kə́ə́ŋne póndé echě eʼyale ábe Dyǒb áhɔ́bé bɛ́lōnnē. 18 Mmwaád awě ényíné adíi dyad ámbáá áde ákamlan kə̂ŋ é nkǒŋsé.”

18

Jɔnɛ anyíné ngáne Dyǒb ákɔ́gsɛ́né Babilɔnɛ

1 Áde ḿmɛ́n mekan métómé dɔ́ɔ ńnyíné nɛ́ɛ ángɛl empée ébídé ámīn, echě ewóó nkamlɛn ń ngíne, éche ehúmé épɛnéʼ nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l. 2 Dɔ́ɔ ákáné áte ne ehɔ́b éche échə́gké aá, “Akwedé, Babilɔnɛ, ndəle e dyad akwedé! Atimé dyad dé eʼdəə́dəŋ bé mbéb, abón dé eʼdəə́dəŋ ábe béesáa éʼsyə̄ə̄l, ne abón dé menɔn ḿme méesáa* ne ḿmé bad békɔ́ɔ́. 3 Áyə̄le bad bé meloŋ mé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l bénwōŋ esíí âbɛl mekan mé mbéb ḿme ábɛlɛɛ́ byánán abagé bɔ́ mǐm ḿme mékóbé bɔ́. Kə̂ŋ é nkǒŋsé ékábné mɔ́ asón. Esíí é ngíne âbɛl mekan mé mbéb échē-ʼɛ, ébɛ́lé bekáb bényoŋgé bé nkǒŋsé bésúdé nhɔn.”

4 Dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b émpēe ébídé ámīn nɛ́n bán,

“Ábêm bad, nyébîd ádê dyad áte,

âbɛl nɛ́n nyéēlatán bɔ́ âbɛl mbéb boŋ nyéēkūdē akab dé nkɔ́gsɛn ḿme bɛ́kudté.

5 Mbéb ḿme ńkúmné mɔ́ á yə̌l ńdé eʼchɛ sɛ ádyōb,

Dyǒb-pɛ ákámtɛ́né ḿmē mekan mé mbéb ḿme ábɛ́lé.

6 Bɛ̌l mɔ́ melemlem mé dyam ḿme mɔ́-ʼɛ ábɛ́lé wɛ.

Sábé mɔ́ ngen ébɛ áyə̄le mekan mé mbéb ḿme ábɛ́lé.

Həgé mɔ́ mǐm ngen ébɛ á kɔ̂b echě áhə́gké wɛ ébɛ mɔ́.

7 Éwōgēd mɔ́ ndutul ne metake ḿme médé ngen ébɛ ne nhəgtéd mé ehúmé ne esíí é ngíne âbɛl mekan mé mbéb éche ábágé yə̌l.

Ahɔ́beʼ áwe nlém-tê aá,

‘Ndyɛɛ́ nɛ́ɛ ndəle e mmwaád, meésaá nkúd, méelěb-paá mbêd.’

8 Né-ɔɔ́, medim mésyə̄ə̄l mɛ́pií mɔ́ epun ehɔ́g.

Ḿmê medim médíi: Nkole, achii dé awɛ́ ne nzaa.

Bɛ́hyāād mɔ́ ne muú, áyə̄le Sáŋ Dyǒbɛ, mɔ́ awě ǎkāād mɔ́, awóó ngíne.”

9 Kə̂ŋ é nkǒŋsé éche ékábnáá mɔ́ mesón, bélatán-nɛ mɔ́ ne esíí é ngíne âbɛl mekan mé mbéb, bɛ́chií bélēb-pɛ póndé echě bɛ́nyīnnē mwɛ̌ntud ḿmbídeʼ áde áhyáaʼɛ́. 10 Bɛ́tyēēm nchabnede áyə̄le béwóge mbwɔ́g bán bɔ́mpē bɛ́kǔd metake ḿme ákúdé. Bɛ́bōnē bán, “Etyəg, etyəg ne ndəle e dyad, a ngíne e dyad á Babilɔn, á etûn é háwa pɔ́g ngɛ̂n dɔ́ɔ ékúdé nkɔ́gsɛn nɛ́n-ɛ?”

11 Bekáb bé nyoŋgé bé nkǒŋsé-ʼɛ bɛ́chyɛɛ́ʼ, bélebe-ʼɛ mɔ́ áyə̄le modmod éechanɛ́ɛ́ ábab bwěm ámpē. 12 Bwěm éʼ nyoŋgé bɛ̂ éʼbédɛ́ɛ bwěm éʼ gôl, sílva, bǎn bé meláá ábe békine áte ne bǎn bé meláá bé etógnɛ́n. Ábê bwěm éʼbédé kə́ə́ŋne mebad ḿme mélɛ́lé nkun, ahɔ́g áde béchəgɛɛ́ línɛn, démpēe bán Sílíkɛ, ne mémpēe ḿme méyəgeʼ, ndín éche kə̂ŋ éhágkē ne ḿme métômtan ayəg. Ábê bwěm éʼbédé mebámbé ḿme mébídé áyə̄l e mɛl mé eʼlod éʼ bwâm ne bwěm ábe bépɔ́dé ábe éʼlɛ́lé nkun bwâmbwam. Ábê bwěm éʼbédé kə́ə́ŋne bwěm ábe bébɛ́nlé mesoŋ mé nzyɔg ne eʼkii, brɔ̂ns ne meláá ḿme mékine áte ḿme béchəgɛɛ́ mábɛl. 13 Bénwōŋ kə́ə́ŋne bwěm nɛ̂ŋgáne sinamɔn, bwěm bé elod é bwâm, eʼtwɛ́, mía, frankinsɛn, mǐm, dyɔ̌g dé menzab, kəse é mbumé ń ngun ne ngun éche béchəgɛɛ́ bán wît. Bésóméʼáá kə́ə́ŋne nyag ne mbód, hɔ́sɛ ne eʼbambam, ne betâŋ ne bad ábe békóbé. 14 Bekáb bé nyoŋgé béhɔ́béʼáá áwē nɛ́n bán, “Bwěm éʼ bwâm éʼsyə̄ə̄l ábe nyénwōŋgē esíí áyə̄l, béesaá ne nyé ámpē. Ebɔ́ɔ́ bwěm éʼ bwâm éʼsyə̄ə̄l ne bwěm bé elóon, wéekǔd-taá bɔ́ ámpē.” 15 Bekáb bé nyoŋgé ábe béwóó ábɛ́n bwěm bésúdé nhɔn ne ábe bwěm. Bɛ́tyēēm nchabnede áyə̄le béwóge mbwɔ́g bán bɔ́mpē bɛ́kǔd metake ḿme ákúdé, béchyɛɛ́ʼ bélebé-ʼɛ. 16 Bɛ́bōnē bán, “Etyəg, etyəg, á ndəle e dyad, wɛ awě ewááʼáá mbɔ́té é bwâm éche bébáŋnédé kəse e abad eche béchəgɛɛ́ bán línɛn, éwāā-ʼɛ áde áyəge ne áde átômtan ayəg. We awě ehágáá bwěm éʼ gôl, ábe bébɛ́nlé bǎn bé meláá mé etógnɛ́n ábe békine áte ne bǎn bé meláá bémpēe ábe bélɛ́lé nkun ábe béchəgɛɛ́ bán pɛ́ɛl, 17 á etûn é háwa pɔ́g ngɛ̂n ḿmê nhɔn ńsyə̄ə̄l ḿbɔ́ɔ́.”

Bad bémbáá bé stíma ne bad ábe békag ne stíma, bad ábe bébɛle nsɔ́n á stíma tê, bad ábe békábe nyoŋgé á edíb é nkwɛ̌ te, béntyēēm nchabnede, 18 anyín áde bényínné mwɛ̌ntud ḿbídeʼ áde béhyâŋtɛɛ́ mɔ́. Bénlēbē eʼsaád bán, “Ndəle e dyad ké pɔ́g eébédɛ́ɛ́ nɛ̂ŋgáne enɛ́n!” 19 Dɔ́ɔ bésyɔgɛɛ́ eʼbumbú áwab nló áyə̄le béchyɛ́ɛ́ʼááʼ, bélebé-ʼɛ, béhɔ̄bē bán, “Etyəg, etyəg, ne ndəle e dyad, echě bewóŋ bé stíma bésúdé nhɔn ne ábe bwěm. Á etûn é háwa pɔ́g ngɛ̂n abɔ́dé chǒm ésyə̄ə̄l.

20 “Bwɛl-amǐnɛ asyəə́l áwôg menyiŋge áyə̄le nkɔ́gsɛn ḿme ane mmwaád ákúdé. Á-bad bé Dyǒb, bembapɛɛ bé nlómag ne bekal-bé-eʼdəə́dəŋ, nyéwôg menyiŋge áyə̄le Dyǒb ábídtédé nyé mbakú tə̂ŋgɛne mɔ́.”

21 Dɔ́ɔ ángɛl e ngíne ényéné nyɛ̌ ndim e aláá abwém-mɛ dɔ́ á edíb é nkwɛ̌ te, áhɔ̄bē aá, “Nɛ́n dɔ́ɔ bɛ́bwēmmē ndəle e dyad embáá, Babilɔnɛ, ásē ne ewaŋge ésyə̄ə̄l, bad béenyín-naá dɔ́ ámpē mbêb. 22 Ene póndé ntɔgag ḿme bechɔg bé ńlendɛ, ne bekɔ́n bé nkə́ŋgé, ntɔgag ḿme betóŋ bé ngɔmbɛ́ ne betóŋ bé eʼloŋ méewógnédté áwôŋ dyad-tê ámpē. Bad bé nsɔ́n mé mekáá ábē béebáá ámpē, ntɔgag ḿ mesîn ḿme mékɔgeʼ bwěm méewógnédté ámpē. 23 Áwôŋ dyad tê, etrúkáŋ éepɛnné ámpē mbêd, ehɔ́b é sɔ́mbé bɔ́ nchóm éewógnédté ámpē mbêd. Ádê dyad bɛ́bēbēd dɔ́ áyə̄le ábê bekáb bé nyoŋgé bɔ́ɔ bébédé ndəle é bad á nkǒŋsé, bad bé meloŋ mé nkǒŋsé mésyə̄ə̄l-lɛ bêndognéd áyə̄l e echôŋ ngaŋ.”

24 Dyǒb ákɔ́gsɛ́né Babilɔnɛ áyə̄le bad bé Babilɔn béwúú bekal-bé-eʼdəə́dəŋ, ne bad bémpēe ábe béwédé á nkǒŋsé.

19

1 Áde ene Ángɛl émáá ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ahɔ́b, dɔ́ɔ ńwógé chǒm nɛ̂ŋgáne ehɔ́b éche échə́gké é ndun e mod ébídé ámīn, bébōnē bán “Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb. Eʼsoósoŋ, ehúmé ne ngíne béhúú ne ádɛd Dyǒb. 2 Echě mbakú edé mbále etə́ŋgɛ́né-ʼɛ áyə̄le akáádté akwalɛɛ ambáá awě abɛ̌lté bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l mbéb ne áde akáb dé mesón, akuné-ʼɛ mekií ḿme ábē bembəledɛ ḿme ane mmwaád ânsyɔgké.” 3 Dɔ́ɔ bébóné ámpē bán, “Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb. Mwɛ̌ntud ḿme ḿbídeʼ ngáne ene ndəle e dyad éhyáaʼɛ́ ńkag ámīn á ngíndé ne á ngíndé.” 4 Ábê bad bémbáá móom mébɛ ne béniin ne échê nyam éniin bênkwɛ̌ ásē áʼsō éʼ Dyǒb bébagé-ʼɛ mɔ́ edúbé, mɔ́ awě adiídé atii dé nkamlɛn, béhɔ̄bē nɛ́n bán, “Ébɛ̂ nɛ̂! Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb.”

Jɔnɛ anyíné ngande e eʼwóŋgé
e Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód

5 Dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b ébídé á atii dé nkamlɛn, éhɔ̄bēʼ nɛ́n aá, “Nyékɛneʼ ádɛd Dyǒb. Nyé ábe nyêdé ábē bembəledɛ, nyé ábe nyêbage mɔ́ edúbé, ken bad ábe bédé etógnɛ́n-ɛ kéʼɛ ábe béesɛ̌ etógnɛ́n.” 6 Dɔ́ɔ ńwógé chǒm nɛ̂ŋgáne esaád é ngíne é ndun e mod, ébédé byánán mendíb ḿme mésobpeʼ, ébédé ámpē nɛ́ɛ dyǒb ákuméʼ áte ne ngíne. Échê esaád éhɔ̄bē nɛ́n, “Mekɛnag mébɛ̂ ne Dyǒb. Áyə̄le awɛd Sáŋgwɛ́ɛ́, Dyǒb á Ngum adé á nkamlɛn. 7 Syánē déwógeʼ menyiŋge bwâmbwam, déhɔ́be bán dedé menyiŋge dékɛné-ʼɛ mɔ́, áyə̄le póndé e eʼwóŋgé eche Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód epedé, sɔ́mbé-ʼɛ emaá aboŋsɛn. 8 Áyə̄le akwǒgnédé, Dyǒb ábágé mɔ́ kunze âhɛ́ mbɔ́té eche bébáŋnédé kəse e abad áde béchəgɛɛ́ bán línɛn. Ápɛneʼ áte ásáá-ʼɛ.” Ene kəse e mbɔ́té édé nɛ̂ŋgáne mekan ḿme bad bé Dyǒb bébɛlɛɛ́ ḿme Dyǒb áhɛdɛɛ́.

9 Dɔ́ɔ ene ángɛl élâŋgɛɛ́ mɛ aá, “Těl nɛ́n wɛ, Nnam ne ábɛ̂ ábe bélébpé á ngande e eʼwóŋgé eche Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód.” Anhɔ́b áwêm ámpē aláá-ʼɛ mɛ ámpē aá, “Ábɛ́n eʼyale éʼ mbále éʼhúú ne Dyǒb.”

10 Dɔ́ɔ ńkwédé ásē áwe eʼsó âbɛ mɔ́ edúbé. Anláá mɛ aá, “Weébɛ̄lē nɛ̂, mɛ́mpē ndíi mbəledɛ a Dyǒb nɛ́ɛ wɛ, mbɛ́ nɛ́ɛ bad bémpēe ábe bédúbpé Krǐstəə, mbɛ́-ʼɛ nɛ́ɛ nhɔ́g awě atyéémé áyə̄l e mbále eche Yesuɛ áyə́gté. Dyǒb dɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né edúbé abɛ. Ene mbále eche Yesuɛ ábídté áwed, chɔ́ɔ ebage bad ngíne âkal nkalaŋ ń Dyǒb.”

Mod awě adiídé hɔ́sɛ eche épúbeʼ
atómé nyam echě ebídé
á edíb é nkwɛ̌-te áte á nzum

11 Menyín mɛɛ́ ádyōb ánédnédé. Hɛ́ɛ ńnɔ́né boŋ ńnyīnēʼ hɔ́sɛ echě épúbeʼ, mod awě mɔ́-ʼɛ andií chɔ́ béchə́géʼáá mɔ́ bán Ane Awě Adé mbále ábɛlé-ʼɛ bad âbíi mbále tə̂ŋgɛne Dyǒb. Akɔ́gsan bad nyaa echě etə́ŋgɛ́né áwanné-ʼɛ́ ábē bad bé ekɔyí. 12 Mǐd mébédé mɔ́ áte nɛ́ɛ muú ḿme ńchodneʼ, anhɛ́-ʼɛ eʼkóté bé nkamlɛn híin á nló. Anwóŋ dǐn á yə̌l áde modmod éebíiʼɛ́ éetómɛɛ́ mwěn. 13 Anwáá-ʼɛ megombe ḿme béchúbé á mekií-te, dǐn áde béchəgɛɛ́-ʼɛ mɔ́ ádíí Eyale é Dyǒb. 14 Sə́nze éche édé ádyōb énhɛ̄ kəse é mbɔ́té éche bébáŋnédé abad áde béchəgɛɛ́ bán línɛn, épūbēʼ ésáŋ-ʼɛ. Bêndií hɔ́sɛ éche épúbeʼ béhīdē mɔ́. 15 Páá echě ekóbpeʼ bwâmbwam embíd mɔ́ á nsəl-tê. Chɔ́ɔ ábɛnlɛɛ́ âkɔ́gsɛn bad bé meloŋ. Ǎkamlɛ́n-nɛ bɔ́ ne ekáá éche éhyédé. Ǎkɔgtéd bwǎl bé eʼpum áte âbɛl ámīn besabé ábe bébɛnlɛɛ́ mǐm, âlúmed ḿmē meliŋgá mé ngíne mé ébébtéd ḿme Dyǒb á ngumɛ. 16 Dǐn ádé áwē mengombe ne áwē epəŋ mîn nɛ́n bán, “Kə̂ŋ e kə̂ŋ ésyə̄ə̄l ne Sáŋgwɛ́ɛ́ a besáŋgwɛ́ɛ́ bésyə̄ə̄l.”

17 Dɔ́ɔ ńnyíné ángɛl etyéémé á enyɛn-tê boŋ ábōnnē menɔn ḿme mépúmméʼáá ádyōb ne ehɔ́b éche échə́gké aá “Nyéhyag nyéladɛn áyə̄le sáŋkalaa a ngande echě Dyǒb dɛ́boŋsɛ́nné. 18 Nyéhyag nyédyɛ̂ nyam é kə̂ŋ, nyam é sə́nze émbáá, nyam é ndəle é bad, nyam é hɔ́sɛ ne nyam é bad ábe bédíídé chɔ́. Nyéhyag nyédyɛ̂ nyam é baányoŋ bésyə̄ə̄l, é kunze ne é betâŋ, bad ábe bédé etógnɛ́n kéʼɛ ábe béesɛ̌ etógnɛ́n.” 19 Dɔ́ɔ ńnyíné nyam ne kə̂ŋ é bad é nkǒŋsé ne échab sə́nze éládné âwan nzum ne ane awě ansébé apɛ ádīī hɔ́sɛ echě épúbeʼ ne éche sə́nze. 20 Dɔ́ɔ békóbé ene nyam ne nkal éʼdəə́dəŋ a metóm. Ane nkal éʼdəə́dəŋ a metóm ambɛ́ chɔ́ áʼsō-te, álūmtē eʼchemléd âdog bad ábe békúdé eʼchem ábe ene nyam, bébagé-ʼɛ échē ediídiŋgɛ edúbé. Áde bédíí á aloŋgé, bémbwēm bɔ́ bad bébɛ á edib é nzab é muú, bénhyāŋ ne muú ḿme ńhunneʼ bwâmbwam. 21 Ane awě adiídé hɔ́sɛ ambɛnléd páá e echě embíd mɔ́ á nsəl tê awúú bad ábe bélyə́gé ásē, échê kə̂ŋ ne échab sə́nze. Menɔn mésyə̄ə̄l ménkōd áde bédyédé échāb nyam.

20

Devəlɛ ǎbɛ̄ á mehaŋ á etûn é ekə́lé é mwɛ̌

1 Áde ane mod átómé ábē bad bé ekɔyí áte, dɔ́ɔ ńnyíné nɛ́ɛ ángɛl ébídɛɛ́ ádyōb ésudé ásē ewálé eʼkii bé echóg échě éewóo asóg, ewálé-ʼɛ sáŋkalaa a ngɔbéngɔ̄bɛ̄ awě adelé. 2 Dɔ́ɔ ákóbé dragɔnɛ, ene nyə̌ eʼbɔɔ́d echě edé Devəlɛ, ebɛ́-ʼɛ Satanɛ, áhaŋ mɔ́ á etûn é ekə́lé é mwɛ̌. 3 Ambwém mɔ́ á echóg échě éewóo asóg ádīb, ápēn-nɛ chɔ́ âbɛl boŋ eéhɛ̄lē bad bé nkǒŋsé adog ámpē kə́ə́ŋne á póndé echě ekə́lé é mwɛ̌ émaáʼɛ́ áte. Ámbīd enɛ̂ bénhūd mɔ́ á mehaŋ á esóŋ é póndé.

4 Dɔ́ɔ ńnyíné metii mé nkamlɛn, bad ábe Dyǒb dêmbɛɛ́ kunze âkamlɛn, bɔ́ɔ bêndyɛɛ́ áhed. Mennyín-nɛ eʼdəə́dəŋ éʼ bad ábe bénwɛ̄. Bénwūū bɔ́ áyə̄le mbóŋ echě bébídéʼáá Yesuɛ ne áyə̄le akal áde békáléʼáá nkalaŋ ḿme ńhúú ne Dyǒb. Bénwūū bɔ́ áyə̄le béebage-ʼaá ene nyam edúbé kéʼɛ échē ediídiŋgɛ ne áyə̄le akob áde bénkênkobpé eʼchem á mbɔm kéʼɛ á ekáá. Bɛ́tǐm ámbīd á aloŋgé, bɔ́ɔbɛ Yesu Krǐstəə bébɛ́ á nkamlɛn á etûn é ekə́lé é mwɛ̌. 5 Nɛ́n dɔ́ɔ dɛ́bɛ̄ mpuu mé eʼsó. Bad ábe bênlyə̌g ásē ábe bénwɛ̄ bénkêntimmé ámbīd á aloŋgé kə́ə́ŋne ámbīd e ekə́lé é mwɛ̌. 6 Nnam ḿbɛ̂ ne ábɛ̂ ábe bɛ́bē mpuu méʼsō áte. Bédíi bad ábe bésáá. Kwééd echě edé kwééd e edəə́dəŋ éewóŋgé ngíne ámīn e bad ábe bédé mpuu méʼsō áte. Boŋ bɛ́bē prisɛ é Dyǒb ne échě Krǐstəə bébɛ̄-ʼɛ á nkamlɛn ne mɔ́ á etûn é ekə́lé é mwɛ̌.

Jɔnɛ anyíné Satanɛ akwedé nzum

7 Áde échê ekə́lé é mwɛ̌ épɛɛ́ á asóg, bɛ́hūd Satanɛ á mbwɔg. 8 Abíd áde ábīdtē á mbwɔg, ǎkɛ metóŋgé mé nkǒŋsé méniin, ǎdǒg bad bé nkǒŋsé. Ḿmɛ́n metóŋgé mé nkǒŋsé médíi Gɔ̂g, ne Mágɔg. Satanɛ ǎlǎd bɔ́ âwan nzum, bɛ́buú-ʼɛ áte nɛ̂ŋgáne nsíí ḿme ńdé á edíb é nkwɛ̌. 9 Dɔ́ɔ békíí nkǒŋsé áte ńsyə̄ə̄l, béləŋnéd abwɔ́g á hǒm áde Dyǒb ádə́ə́, wɛ́ɛ ábē bad bédíí, boŋ muú mémbīd ámīn ńhyāād bɔ́ baásyə̄ə̄l bam. 10 Devəlɛ awě andog bɔ́, bémbwēm mɔ́ á edib é nzab é muú ḿme ńhunneʼ bwâmbwam, wɛ́ɛ ene nyam ne nkal éʼdəə́dəŋ a metóm bédíí. Áhed dɔ́ɔ bɛ́kudté metake mé ngíne nkuu ne mǔte á ngíndé ne á ngíndé.

Dyǒb ákáádté bad á asóg dé nkǒŋsé

11 Dɔ́ɔ ńnyíné mod adiídé atii dé nkamlɛn ámbáá áde ápúbeʼ. Áhed-taá nkǒŋsé ne abobe ámīn bénnyōŋʼɛ́ áwe eʼsó-te béetime abɛ́ ámpē. 12 Hɛ́ɛ ńnyíné bad ábe bémáá awɛ́, bad ábe bédé etógnɛ́n ne ábe béesɛ̌ etógnɛ́n, bétyéémé áʼsō bé ádê atii dé nkamlɛn. Kálag éche Dyǒb dêntenlé ḿmāb mbɛltéd áte, bêndibé chɔ́ áte, bêndibé-ʼɛ empée áte. Ene chɔ́ enwóŋ mǐn mé bad ábe bɛ́bē abɛ́ ne abɛ́ ne Dyǒb. Dyǒb dɛ́kāād bad ábe béwédé, nchoo ne mbɛltéd ḿmāb ngáne éténlédé á kálag-tê wɛ̂. 13 Bad ábe béwédé á edíb é nkwɛ̌-te bênkɛ̌ wɛ́ɛ Dyǒb âbɛl békáad bɔ́. Ábíníí bad-tɛ ábe béwédé ábe bédé á mbwɔ́g e kwééd, bɔ́mpē bɛ́tyēēm áʼsō éʼ Dyǒb âbɛl békáad bɔ́ nchoo ne ḿmāb mbɛltéd. 14 Bémbwēm Kwééd ne Mbwɔ́g e kwééd á edib é nzab é muú. Enɛ́n kwééd e edíb é nzab chɔ́ edé kwééd e edəə́dəŋ. 15 Kénzɛ́ɛ́ awě bénkêntenlé dǐn á kálag e aloŋgé, bémbwēm mɔ́ á edib é nzab é muú.

21

Jɔnɛ anyíné nkǒŋsé ne nkoŋ ḿ mín mé ekɔ́ɔ́lé

1 Áde nkáásé ńtómé, dɔ́ɔ ńnyíné nkoŋ ḿ mín mékɔ̄ɔ̄lē ne nkǒŋsé mé ekɔ́ɔ́lé. Nkoŋ ḿ mín ne ńsé méʼsó bénnyōŋ, edíb é nkwɛ̌-ʼɛ énkêmbáá ámpē. 2 Hɛ́ɛ ńnyíné Dyad áde Ásáá, Jerusalɛm e ekɔ́ɔ́lé, ahúɛʼ, ábídɛɛ́ ámīn wɛ́ɛ Dyǒb. Dyǒb dêmboŋsɛ́n mɔ́ ngáne bebaád béboŋsanné sɔ́mbé echě ekag á eʼwóŋgé. 3 Dɔ́ɔ ńwógé ehɔ́b éche échə́gké ébídé á atii dé nkamlɛn éhɔ̄bē nɛ́n aá, “Nyénɔneʼ, eʼdii éʼ Dyǒb éʼdé ne baányoŋ bɔɔb! Dyǒb dɛ́dyɛɛ́ hǒm ahɔ́g ne bɔ́, bɔ́-ʼɛ bébɛ́ ábē bad. Dyǒb dɛ́dyɛɛ́ hǒm ahɔ́g ne bɔ́. 4 Ǎpīnē bɔ́ mésɔd mésyə̄ə̄l á mǐd. Kwééd éebáá ámpē, bad béelebpé ámpē, béechií-ʼaá ámpē, béewóg-kaá eʼwɛ ámpē. Ébɛ̄ nɛ́n áyə̄le mam mé nchun métómé.”

5 Dɔ́ɔ ane awě adiídé atii dé nkamlɛn áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyénɔneʼ, mbɛleʼ bwěm éʼsyə̄ə̄l ekɔ́ɔ́lé!” Anhɔ́b ámpē aláá-ʼɛ mɛ aá, “Těl nɛ́n, áyə̄le eʼyale ábe ńhɔ́bɛɛ́ éʼdé mbále éʼdé-ʼɛ ábe moosyəə́l ádūbɛ̄ɛ̄.” 6 Anhɔ́b ámpē aláá-ʼɛ mɛ aá, “Émáá. Mɛ-ɛɛ́ ndé Álfaa mbɛ́-ʼɛ Ómégaa, mɛ-ɛɛ́ ndé mbooted mbɛ́-ʼɛ asóg. Kénzɛ́ɛ́ awě píd ékóbé, mɛ̌bɛ mɔ́ mendíb mé nhyɛ́lé ḿme mod ámwākē boŋ abɛ́ á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. Mɛ̌bɛ̌-ʼɛ nyé mɔ́ ngɛ̂n. 7 Mod awě ǎtōm metake áte, adúbe áde ádúbpé mɛ, mɛ̌bɛ mɔ́ ábɛ́n bwěm éʼsyə̄ə̄l. Mɛ̌bɛ̄ áde Dyǒb mɔ́-ʼɛ abɛ́ awem mwǎn. 8 Boŋ ne bad ábe béwóó mbwɔ́g áte, ábe béewóo adúbe, ábe bébɛleʼ mbinde é mekan, bad bé ewúɛn, bekáb bé mesón, bekum bé ngaŋ, bad ábe bébɛnleʼ myǒb mé metóm ne bekal bé metóm bésyə̄ə̄l, ádab abwɔ́g á hǒm ádíi edib é nzab é muú ḿmé ńhunneʼ bwâmbwam. Enɛ́n kwééd chɔ́ edé kwééd e edəə́dəŋ.”

Jɔnɛ anyíné Jerusalɛm a ekɔ́ɔ́lé

9 Dɔ́ɔ ángɛl pɔ́g átîntê e ángɛl saámbé éche énwālē kúmbe saámbé éche élóné ne medim saámbé épédé boŋ élāŋgē mɛ aá, “Hyǎg, mɛ́lūmēd wɛ sɔ́mbé, mmwaád awě Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód.” 10 Dɔ́ɔ Edəə́dəŋ éche Ésáá épíídé mɛ boŋ ene ángɛl ékɛɛné mɛ á mbɔɔd mîn echě echabé ámīn bwâmbwam. Ambané mɛ áwedé-mîn alúméd mɛ Jerusalɛm, dyad áde ásáá, ngáne ábídɛɛ́ ámīn wɛ́ɛ Dyǒb, 11 ápɛné-ʼɛ ne ehúmé é Dyǒb. Ádɛ̂ dyad ákínáá áte nɛ́ɛ aláá dé etógnɛ́n áde álɛ́lé akud, ákiné áte nɛ́ɛ jáspa ánnyīnnē-ʼɛ áte. 12 Ádê dyad dénwōŋ sáŋkalaa a eʼkɛ́ ábe éʼchábé ámīn. Bénwōŋ nsəl mé eʼkɛ́ dyôm ne mébɛ, ne ángɛl dyôm ne ébɛ éche énɔne ḿmê nsəl mé eʼkɛ́ ńsyə̄ə̄l. Áyə̄l e ḿmê nsəl mé eʼkɛ́, bêntěl mǐn mé metúmbé dyôm ne mébɛ mé bad bé Israɛl. 13 Ábê eʼkɛ́ bénwōŋ pɛd éniin. Pɛd e á akuu enwóŋ mmwɛ mé eʼkɛ́ ńláán, á mekunekune mmwɛ ńláán, á mehúléhúlé mmwɛ ńláán á pɛd e mbəŋ ńláán. 14 Eʼkɛ́ ábe bênləŋnéd ádê dyad bênsumɛ́n ámīn e meláá dyôm ne mébɛ. Ámīn e ḿmê meláá, bêntěl mǐn ḿme bembapɛɛ bé nlómag dyôm ne bébɛ ábe Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód.

15 Ángɛl echě eláŋgéʼáá mɛ ḿmɛ́n mekan, enwálé ntóŋ ń gôl ḿme áhə́gnéʼáá ádê dyad, ḿmê nsəl mé eʼkɛ́ ne ábê eʼkɛ́ éʼ dyad. 16 Ádê dyad dénwōŋ metóŋgé méniin, eʼchab áte ne eʼkəl áte éʼbédé nyaa pɔ́g. Ene ángɛl embɛnléd ḿmê ntóŋ áhə̄g ádê dyad. Ábédé ekə́lé é máyl ehɔ́g ne mbwɔ́kɛl étáan. Á eʼchab áte, eʼkəl áte ne eʼchab ámīn bébédɛ́ɛ nyaa pɔ́g. 17 Ene ángɛl anhə̌g kə́ə́ŋne eʼchɛ bé eʼkɛ́, éʼbédé móom mé méta ntóób ne ntóób. Ambɛnléd nhəgtéd ḿmé bad bésyə̄ə̄l bébɛnladté. 18 Bêmbɛnléd jáspa âlóŋ ábɛ̂ eʼkɛ́. Bêmbɛnléd gôl echě eésɛ̄ mbinde áte, éche epɛne áte nɛ́ɛ dyɛné âlóŋ ádê dyad. 19 Meláá ḿme bênsumɛɛ́ ábê eʼkɛ́ ámīn, mébédé bǎn bé meláá ábe bélɛ́lé nkun nyaa ne nyaa. Aláá dé nsumɛ dé eʼsó, ábédɛ́ɛ jáspa, áde alóntɛ́né mébɛ, ábédɛ́ɛ safía, áde álóntɛ́né méláán áget, áde álóntɛ́né méniin émɛral, 20 áde álóntɛ́né métáan, ónis, áde álóntɛ́né ntóób kanɛ́lia, áde álóntɛ́né saámbé krisolit, áde álóntɛ́né waam bɛ́ril, áde álóntɛ́né abog topas, áde álóntɛ́né dyôm kaladóni, áde álóntɛ́né dyôm ne ahɔ́g hyasîn, áde álóntɛ́né dyôm ne mébɛ amɛtîs. 21 Ḿmɛ́n mmwɛ dyôm ne ḿbɛ ḿbédɛ́ɛ meláá mé etógnɛ́n, mmwɛ nhɔ́g tɛ́ɛ́ ḿbédɛ́ɛ aláá dé etógnɛ́n ahɔ́g. Nzii eche empǒŋ á dyad tê ebédɛɛ́ gôl echě eésɛ̄ mbinde áte echě epɛneʼ áte.

22 Á dyad-tê wɛ̂, menkênnyínné ndáb e Dyǒb áyə̄le Sáŋ Dyǒb é Ngumɛ ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód, bédíi nɛ́ɛ ndáb e Dyǒb. 23 Ádê dyad déehɛdnɛ́ɛ́ bán áwôŋ enyɛn kéʼɛ ngɔn áwēd-te áyə̄le ehúmé é Dyǒb édíi ábe eʼnyínɛn bé ekíde, Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód-tɛ ápɛneʼ nɛ́ɛ éche etrúkáŋ. 24 Bad bé nkǒŋsé bésyə̄ə̄l bɛ́bɛnléd ábe eʼnyínɛn bé ekíde âbɛl ḿmab mam ḿme bétə́ŋgɛ́né abɛl epun ké éhéé. Kə̂ŋ é nkǒŋsé épɛɛ́n ḿmāb nhɔn á dyad-tê wɛ̂. 25 Ḿmê mmwɛ mé eʼkɛ́ dyôm ne ḿbɛ béepenné mɔ́ mbêd, áyə̄le nkuu méebáá áwēd-te mbêd. 26 Bɛ́pɛɛ́n bwěm éʼ bwâm ne nhɔn ḿ bwěm éʼ bad bé nkǒŋsé áwēd-te. 27 Dyam á mbinde ké ahɔ́g, kéʼɛ mod awě abɛleʼ eʼbébtéd éʼ mekan, kéʼɛ mod awě akale metóm ké nhɔ́g éesɔ́nlé á dyad-tê wɛ̂. Bad ábe mǐn médíí á kálag e aloŋgé eche Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód běnpɛn bɔ́ɔ bɛ́sɔ̄l áwēd-te.

22

Jɔnɛ anyíné edíb éche ébage
aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé

1 Dɔ́ɔ ene ángɛl élûmtɛɛ́ mɛ edíb é mendíb ḿme mébɛle boŋ mod abɛ́ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé, ényīnnē áte nɛ̂ŋgáne dyɛné. Échê edíb ébídéʼáá á atii dé nkamlɛn áde Dyǒb ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód, 2 époóʼ átîntê e nzii á dyad-tê. Á nkin mé échê edíb, pɛd ébɛ, nyaa e bwɛl pɔ́g eche echyáaʼ eʼpum ábe éʼbɛle boŋ mod abɛ́ á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́ ebédé áhed. Ḿmê mɛl méchyááʼáá eʼpum nyaa dyôm ne ébɛ, méchyááʼáá ngɔn tɛ́. Bad bé nkǒŋsé bébɛ́nládtáá ábab byaá âkud eʼchoóchoŋ. 3 Chǒmchǒm éche Dyǒb ábágé ebómán éebáá á dyad-tê wɛ̂. Atii dé nkamlɛn áde Dyǒb ne Mwǎn-a-Ńdyɔŋ ḿ mbód mébédé áwēd-te, bembəledɛ bé Dyǒb-pɛ bɛ́bagé mɔ́ edúbé. 4 Bɛ́nyīn Dyǒb eʼsó ne eʼsó, áde dǐn-nɛ démbɛ̄ bɔ́ á mesó mé mbɔm. 5 Nkuu méebáá ámpē, béehɛ̌d-taá etrúkáŋ káa enyɛn ânyínɛn ekíde áyə̄le Sáŋ Dyǒbɛ ǎbɛ̄ ábab eʼnyínɛn bé ekíde, bɛ́bē-ʼɛ á nkamlɛn á ngíndé né á ngíndé.

Jɔnɛ anyíne epɛ éche Yesuɛ

6 Dɔ́ɔ ene ángɛl élâŋgɛɛ́ mɛ aá, “Ábɛ́n eʼyale ábe ńláŋgé nyé éʼdé mbále, né-ɔɔ́ nyédúbe bɔ́. Sáŋ Dyǒbɛ awě abage bekal béʼdəə́dəŋ échē edəə́dəŋ âbɛl boŋ békale ḿmē nkalaŋ, alómé eche ángɛl âlúmed ábē bembəledɛ mam ḿme mékwógé abɛnled.” 7 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyénɔneʼ, nkwogé apɛ. Nnam ne bad ábe béhídeʼ mekan ḿme bétélé á kálag-tê wɛ́n ḿme mɛ́bɛnléd bɔɔb ne á póndé echě ehúɛʼ áʼsō.”

8 Mɛ, Jɔnɛ nwógé nnyín-nɛ ḿmɛ́n mekan. Áde ńwógé ḿmɛ́n mekan nnyín-nɛ mɔ́, menkwɛ̌ ásē áʼsō é ángɛl echě enlúméd mɛ ḿmɛ́n mekan, âbɛ mɔ́ edúbé. 9 Boŋ anláá mɛ aá, “Weébɛ̄lē nɛ̂! Měmpē ndíi mbəledɛ a Dyǒb nɛ́ɛ wɛ, ne nɛ́ɛ ábíníí baányoŋ bé Krǐsto ábe bédé bekal béʼdəə́dəŋ ne bad ábe béhídeʼ chǒm éche éténlédé á kálag-tê wɛ́n. Dyǒb dɔ́ɔ nyétə́ŋgɛ́né edúbé abɛ.” 10 Dɔ́ɔ álâŋgɛɛ́ mɛ ámpē aá, “Nyéēkōŋnād bad mekan ḿme mɛ́bɛnléd ḿme méténlédé á kálag-tê wɛ̂ áyə̄le mékwógé abɛnled. 11 Bad ábe bébɛle mbéb bébɛ̂ bébɛleʼ mbéb. Ábe bébɛle mekan mé mbinde bébɛ̂ bébɛleʼ mekan mé mbinde. Ábe bébɛle mekan ḿme métə́ŋgɛ́né bébɛ̂ bébɛleʼ mekan ḿme métə́ŋgɛ́né, ábe bɔ́-ʼɛ bésáá bébɛ̂ bésâŋ.”

12 Dɔ́ɔ Yesuɛ áhɔ́bɛɛ́ aá, “Nyénɔneʼ, nkwogé apɛ, âsábe mod-tɛ́ nchoo ne nsɔ́n ḿme ábɛ́lé. 13 Mɛ-ɛɛ́ ndé Álfaa mbɛ́-ʼɛ Ómégaa, awě Asébpé ne awě Adǐmtɛ́né, mbɛ́-ʼɛ Mbooted ne Asóg.”

14 Nnam ḿbɛ̂ ne ábê ábe béwóbpé ḿmāb megombe, bɛ́wōŋ kunze âpoŋ á mmwɛ mé eʼkɛ́ âsɔ́l á dyad-tê âbɛl bédyɛ̂ eʼpum éʼ bwɛl ábɛ éʼbɛle mod abɛ́ á aloŋgé abɛ́ ne abɛ́. 15 Bad ábe béesɔ́l á dyad-tê wɛ̂, bédíi bad ábe bébɛ́lé mekan mé mbinde, bad ábe békume ngaŋ, bad ábe békábeʼ mesón, bad ábe béwúɛ bad, bad ábe bébɛnle myǒb mé metóm ne bad ábe bédə́ə́ akal dé metóm ne ábe békale metóm.

16 Mɛ Yesuɛ, mɛ-ɛɛ́ nlómé echem ángɛl âláa nyé ábe nyêdé á mwembé-te ḿmɛ́n mekan. Ndíi ane awě abídé á mbyaa ḿme kə̂ŋ Dabidɛ, tintinɛ a mbwɛmbwɛ awě apɛneʼ.

17 Edəə́dəŋ é Dyǒb ne Sɔ́mbé béhɔ́be nɛ́n bán, “Hyǎg.” Kénzɛ́ɛ́ awě awógé nɛ́n, mɔ́mpē áhɔ̂b aá, “Hyǎg.” Ane awě píd ékóbé áhyɛ ámwɛ̂ mendíb ḿmé mébɛle boŋ bad bébɛ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé. Mod ké ahéé awě ahɛdeʼ ḿmɛ́n mendíb ǎtēd mɔ́ ngɛn.

Jɔnɛ ahɔ́bé ehɔ́b é asóg

18 Nsíme mod ké ahéé etúu áte awě awógé eʼyale ábe éʼténlédé á kálag tê wɛ́n tə̂ŋgɛne mekan ḿme mɛ́bɛnléd. Nzé mod abádé kéchéé á kálag tê wɛ́n, né Dyǒb dɛ́bādē mɔ́ medim ḿme bétélé á kálag tê wɛ́n. 19 Mod ké ahéé-ʼɛ awě ǎhūd ké eyale ámīn e mekan ḿme méténlédé á kálag tê wɛ́n tə̂ŋgɛne mekan ḿme mɛ́bɛnléd, Dyǒb dɛ́hūd ádē asii dé eʼpum éʼ mɛl éʼ bwɛl ábe éʼbɛle boŋ mod abɛ́ á aloŋgé á ngíndé ne á ngíndé. Dyǒb dɛ́hūd-tɛ éche etə́l á Dyad áde Ásáá. Ḿmɛ́n mekan méténlédé á kálag tê wɛ́n.

20 Ane awě abíde mbóŋ tə̂ŋgɛne ḿmɛ́n mekan mésyə̄ə̄l ahɔ́be nɛ́n aá, “Ne mbále, nkwogé apɛ.” Ébɛ̂ nɛ̂, hyǎg a-Sáŋgú Yesu.

21 Nsimé ḿme Sáŋgú Yesuɛ ḿbɛ̂ ne bad bésyə̄ə̄l.*

* 1:10 Epun é Sáŋgú ébédɛ́ɛ melemlem nɛ̂ŋgáne mbwɛ ń Sɔ̂ndɛ́.

* 5:1 Eʼdibɛn saámbé éʼbédɛ́ɛ eʼtwɛ́ ábe bépénnáá nhíbe ń kálag, mod awě adǐbpéʼáá-ʼɛ bɔ́ abédɛ́ɛ mod awe ene kunze êmbagnédté.

* 15:3 Doŋge á kálag déʼsó áwóó: kə̂ŋ e meloŋ; doŋge-ʼɛ áwóó: kə̂ŋ e bad bé Dyǒb.

* 18:2 Mbéndé é bad bé Israɛl elúmtéʼáá nɛ́n bán doŋge dé menɔn ne doŋge á nyam déesáaʼɛ́, né-ɔɔ́ béēdyágeʼaá ábɛ́n bwěm.

* 22:21 Bad bésyə̄ə̄l; doŋge á kálag déʼsó áwóó Bad bé Dyǒb káa Bad bé Dyǒb bésyə̄ə̄l.