^

Kameethari Ñaantsi: ikenkitha-takoitziri awinkatharite Jesucristo; Owakerari aapatziya-wakagaantsi

New Testament in Ashéninka, Ucayali-yurúa (PE:cpb:Ashéninka, Ucayali-yurúa)

copyright © 2000 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Ashéninka, Ucayali-yurúa
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Ashéninka, Ucayali-yurúa [cpb], Peru

Copyright Information

© 2000, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Ashéninka, Ucayali-yurúa

© 2000, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-21

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

03413587-4161-5845-9f63-68583816dfcd

MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

KAMEETHARI ÑAANTSI ROSANKENATAKERI MATEO

1

Icharineyetari Jesucristo

(Lc. 3.23-38)

1 Jiroka iwairopaini icharineyetari Jesucristo. Tema iriitake icharine David-ni, eejatzi Abraham-ni. 2 Ikanta pairani Abraham-ni, itzimake itomi iitakeri Isaac. Ikanta Isaac tzimanake itomi irirori, iitakeri Jacob. Ikanta Jacob tzimanake itomi irirori, iitakeri Judá. Te apaani ikanta itomi Jacob, osheki itomipaini. 3 Ikanta Judá rowaiyakaakawo Tamar, iitakeri Fares, iriima itsipa iitakeri Zara. Ikanta Fares tzimanake itomi irirori, iitakeri Esrom. Ikanta Esrom tzimanake itomi irirori, iitakeri Aram. 4 Ikanta Aram tzimanake itomi irirori, iitakeri Aminadab. Ikanta Aminadab tzimanake itomi irirori, iitakeri Naasón. Ikanta Naasón tzimanake itomi irirori, iitakeri Salmón. 5 Ikanta Salmón rowaiyakaawo Rahab, iitakeri Booz. Ikanta Booz rowaiyakaawo Rut, iitakeri Obed. Ikanta Obed tzimanake itomi irirori, iitakeri Isaí. 6 Ikanta Isaí tzimanake itomi irirori, iitakeri David. Iri pinkatharitaintsiri. Ikanta pinkathari David rowaiyakaakawo iina Urías, iitakeri Salomón. 7 Ikanta Salomón tzimanake itomi irirori, iitakeri Roboam. Ikanta Roboam tzimanake itomi irirori, iitakeri Abías. Ikanta Abías tzimanake itomi irirori, iitakeri Asa. 8 Ikanta Asa tzimanake itomi irirori, iitakeri Josafat. Ikanta Josafat tzimanake itomi irirori, iitakeri Joram. Ikanta Joram tzimanake itomi irirori, iitakeri Uzías. 9 Ikanta Uzías tzimanake itomi irirori, iitakeri Jotam. Ikanta Jotam tzimanake itomi irirori, iitakeri Acaz. Ikanta Acaz tzimanake itomi irirori, iitakeri Ezequías. 10 Ikanta Ezequías tzimanake itomi irirori, iitakeri Manasés. Ikanta Manasés tzimanake itomi irirori, iitakeri Amón. Ikanta Amón tzimanake itomi irirori, iitakeri Josías. 11 Ikanta Josías tzimanake itomi irirori, iitakeri Jeconías. Irojatzi itzimantanakari irirentzipaini eejatzi. Aripaite ripokaiyakeni owayeripaini poñagainchari Babilonia-ki, inoshikanakeri maawoini inampiki.

12 Ikanta ripiyaiyaani inoshikaweetakari Babilonia-ki. Tzimapai itomi Jeconías irirori, iitakeri Salatiel. Ikanta Salatiel tzimanake itomi irirori, iitakeri Zorobabel. 13 Ikanta Zorobabel tzimanake itomi irirori, iitakeri Abiud. Ikanta Abiud tzimanake itomi irirori, iitakeri Eliaquim. Ikanta Eliaquim tzimanake itomi irirori, iitakeri Azor. 14 Ikanta Azor tzimanake itomi irirori, iitakeri Sadoc. Ikanta Sadoc tzimanake itomi irirori, iitakeri Aquim. Ikanta Aquim tzimanake itomi irirori, iitakeri Eliud. 15 Ikanta Eliud tzimanake itomi irirori, iitakeri Eleazar. Ikanta Eleazar tzimanake itomi irirori, iitakeri Matán. Ikanta Matán tzimanake itomi irirori, iitakeri Jacob. 16 Ikanta Jacob tzimanake itomi irirori, iitakeri José. Iriitake oimenthoritakari María. Jiroka María irootake tomintakariri Jesús, irijatzi iitaitakeri Cristo.

17 Iriira icharineyetakari. Retanakawo Abraham-ni irijatzi David-ni, ikaataiyini 14. Ipoñaanaka David-ni irojatzi inoshikaweetantakariri Babilonia-ki, ikaataiyini 14. Ripiyaiyaini inoshikaweetakarira Babilonia-ki, irojatzi itzimantakari Cristo, ikaataiyini 14 eejatzi.

Itzimantakari Jesucristo

(Lc. 2.1-7)

18 Jiroka okanta itzimantakari pairani Jesucristo. Eenitatsi José iinathori oita María, ikashaakawo iinantyaawo. Temaita iñiiro intsipawaityaawo. Iro kantacha María motzitake, ikantakaakawo Tasorenkantsi. 19 Tema tampatzikashireri rinake José irirori, ikowawetaka rookerome rimananekiini, te ikowi rowaariperowaitero inkemakoitero itzimashiwaitaka eentsite. 20 Ikanta ikenkithashiryaawaita José tsireniriki, romishimpyaakeri imaninkarite Pawa ikantakeri: “José, icharine David-ni. ¿Oitaka pikenkithashiryaantari pookero María? Payero, tema Tasorenkantsi kantakaawori omotzitantakari. 21 Arika intzimake eentsi, piiteri JESÚS. Iriira owawisaakotairine isheninkapaini ikaariperoshirewetakaga.” 22 Ari imonkaatakari maawoini rosankenatakeri pairani Kamantantaneri, ikantake:

23 Ari owaiyakya tsinane kaari ñeerine shirampari, intzime otomi,

Iitaiteri Emanuel, akantziri apaanteki aaka: “Itsipatai Pawa.”

24 Ikanta ikakitanake José, rimatakero okaatzi inintakaakeriri Pawa, raakero iinantyaawo. 25 Te raawimaitawo irojatzi itzimantakari eewarite otomi. Iitakeri JESÚS.

2

Ripokake yowairentzi iñeeri Jesús

1 Itzimake Jesús nampitsiki Belén saikatsiri janta Judea-ki. Tema itzimantakari Jesús, ipinkathariwentantzira Herodes. Ari rareetakari nampitsiki Jerusalén yowairentzipaini ikenapaakero rishitowapiintzira ooryaa. 2 Rosampitapaakeri: “¿Tsika risaikika iwinkatharite Judá-ite owakera tzimaintsiri? Janta nonampiki nopoñaakaga, noñaake impokiro niyotantakari tzimake. Iroowa nipokantaiyarini noñaapinkathateri.” 3 Ikanta ikemawake pinkathari Herodes, antawo okantzimoshiretanakari, ari ikantakari maawoini Jerusalén-satzi. 4 Ikaimakaantakeri Herodes maawoini reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi maawoini yowairentziite, rosampitakeri: “¿Tsikajaantaka intzimeka Cristo?” 5 Ikantaiyanakeni iriroripaini: “Intzime janta nampitsiki Belén saikatsiri Judea-ki, ari okantzi rosankenare Kamantantaneri, ikantake:

6 Isaiki nampitsi Belén janta Judea-ki, tekaatsi thainkerone.

Ari impoñeeyaari pinkathariperori janta. Iri jewatairine isheninkapaini Israel-iite nashitari naaka.”

7 Ikanta Herodes, ikaimakaantakeri pokaintsiri iñeeri owakerari tzimaintsiri, rosampitakeri: “¿Tsikapaiteka piñaakeri impokiro piyotantakari tzimake pinkathari?” 8 Ikamantakeri maawoini. Irojatzi ikantantanakariri irirori: “Ariwé, pimatero piyaate Belén-ki, pamine tsika risaiki eentsi. Arika piñaakeri, eejatzi pinkenapai jaka, pinkamantanaina. Niyaateeta naaka, noñaapinkathateri.” 9 Irojatzi riyaatantanakari. Eejatzi iñaanairi impokiro iñaakeri chapinki inampiki. Iñaatziiri rowaatzinkapaaka, iro riyotantapaakawori pankotsi risaikakera eentsi. 10 Ikanta iñaakerira rowaatzinkapaaka impokiro, kimoshire ikantaiyakani. 11 Areetaiyapaakani pankotsiki, iñaapaakeri eentsi eejatzi inaanate María. Rotziwerowashitapaakari, iñaapinkathatapaakeri. Roosoryaakotapaakero ramakeniriri, ipapaakeri ooro, ipakeri kasankayetatsiri, ipakeri eejatzi kasankaari kepishaatatsiri. Osheki owinawo jirokapaini. * 12 Ikanta rimagaiyapaakeni, romishimpyaakeri Pawa, ikantziri: “Eero pipiyashitari Herodes. Pinkenanai otsipaki awotsi piyaatantaiyaari pinampiki.”

Raperaataitziri eentsipaini

13 Ari ripiyaawo yowairentzipaini. Rapiitairo imaninkarite Pawa riñaanatairi José rimishireki, ikantziri: “José, pishiyakayeri eentsi eejatzi inaanate nampitsiki Egipto. Ari pisaikeri janta irojatzi nonkantantaimiri: ‘Pipiyai.’ Awotsikitake Herodes ritsitokeri eentsi.” 14 Kakitanake José, ikamantanakero María, tsireniriki rishiyaka Egipto-ki, raanakeri eentsi. 15 Ari risaikakeri janta, irojatzi ikamantakari Herodes. Ari imonkaataka rosankenatakeri pairani Kamantantaneri, ikantake:

Risaikawetaka notomi nampitsiki Egipto, nokaimairi ripiyai eejatzi.

16 Ikanta Herodes, yotake ramatawitakeri yowairentzipaini, te ripiyashitaari. Ityaanakari imashirenka. Rotyaantake rowayeritepaini, ikantakeri: “Piyaate Belén-ki, paperaateri eentsipaini. Pithonkeri maawoini, petanakyaari owakera tzimaintsiri irijatzi tzimaintsiri apite rosarentsite.” Tema ikamantakeri chapinki yowairentzi tsikapaite iñaakeri impokiro. 17 Iro ikantantakari pairani Kamantantaneri jitachari Jeremías, ikantake:

18 Icheraaperotatzi Ramá-sato iragaiyani.

Osheninkathori Raquel-ni iraakotakariri eentsitepaini.

Iro owashiretantakari rowamayitaitakerowa maawoini eenchaanite. †

19 Okanta osamanitake, kamai Herodes, irojatzi risaikake José nampitsiki Egipto. Ari riñaanatairi imaninkarite Pawa rimishirekiini, 20 ikantairi: “José, piyaatai pinampiki, paanairi peentsite pintsipataanairi inaanate. Tema kamai kowawetachari ritsitokerime.” 21 Rimatakero José, piyaawo inampiki Israel. 22 Iro rareewetaa José inampiki, ikantaitawairi: “Pinkatharitai Arquelao janta Judea-ki. Ripoyaataari ipaapateni Herodes.” Ari ikenkithashiretanaa José, eero ikenanai janta. Ari rapiitaitairi riñaanaitairi rimishireki, ikantairi: “Paamayaari Arquelao.” Irojatzi ikenantanaari José Galilea-ki. 23 Ikanta riyaatai, risaikapai nampitsiki Nazaret. Irojatzi imonkaatantakari rosankenatakeri pairani Kamantantaneri, ikantake:

Nazaret-satzi iitaiteri.

3

Ikamantantakeri Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mr. 1.1-8; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)

1 Okanta pairani ochempiki saikatsiri Judea-ki, ripokake Juan omitsitsiyaatantaneri, ikamantantzi. 2 Ikantantapaake: “Pipakairo pikaariperoshirewaitake, irootaintsi impinkathariwentantai jaka Inkitesatzi.” 3 Iro riñaanetakari pairani Kamantantaneri jitachari Isaías, ikantake:

Richeraapiintaitake ochempiki, ikantaitzi:

Powameethatainiri Pinkathari tsika inkenapaake.

Poshiyakayero rotampatzikaitziro awotsi.

4 Iithaaretakari pairani Juan, rontyagaitziro iwitzi camello, romathakitakari mashitsimashi. Rañaantari rowayetari maapataki, ririri iyaa pitsi. 5 Osheki pokashitakeriri pairani Juan, Jerusalén-satzi, Judea-satzi, ripokashitakeri eejatzi nampiyetawori antawaaki ñaa Jordán. 6 Thawetakoyetapaaka ikaariperoshirewaitakera, romitsitsiyaayetawakeri ñaaki Jordán.

7 Ripokawetaiyakani Fariseo-paini, eejatzi Sadoc-iite, ikowi romitsitsiyaatyaame. Iro kantzimaitacha ikisathatawakeri Juan, ikantakeri: “Te pikameethashiretaiyini eeroka, poshiyashitakari maanke. ¿Poshiyakaatzi eero rowasanketaitzimi? 8 Kyaaryooperorika pipakagairo tsika pikantaweta pairani, pinkameethashiretaiyeni, poshiyaawo pankirentsi kithokitatsiri. 9 Eero pikantashirewaitashita: ‘Naaka icharine Abraham-ni, te okowaperota nipakagairo nokaariperoshirewaitzi.’ Pinkeme nonkante: ‘Eero pishamewaitashita piitakaatzi eeroka ikowaperotanewo Pawa, tema kantacha ratziritakairo jiroka mapi, iroowa poyaataiyaarine incharineyetaiyaari Abraham-ni.’ 10 Eerorika poshiyawo pankirentsi kithokitatsiri, richekakagaitakawo shacha owaatoki kaari kithokitatsine, ragaitziro ritagaitero.

11 Arika ripakaanairo atziri ikaariperoshirewetaka, ari nomitsitsiyaatantakyaari ñaa. Iro kantzimaitacha, awotsikitake matzirori ipinkatharentsitzi, nopinkathatzitari naaka, te onkantya roshiyakaina rimperatanewo nonowikyaantyaanariri i-zapato-te. Iriira oshiyakairone romitsitsiyaatantatyeeyaarime Tasorenkantsi, romitsitsiyaatantatyeeyaarime eejatzi paampari. * 12 Tema arika ankowiitero awankire, otekakitziro, irojatzi ataantakyaawori otaaki. Iroowa aye okithoki, otekitakero, owakotakero. Ari inkantaiyaari Awinkatharite eejatzi, rinashiyetaiyaari atziri. Ineshironkayetairi inkaate kemisantanairine, iriima kaari pakairone ikaariperoshirewaitzi, ritagairi paampariki kaari tsiwakanetatsine.”

Romitsitsiyaata Jesús

(Mr. 1.9-11; Lc. 3.21-22)

13 Ripokake Jesús antawaaki ñaa Jordán, ipoñaakawo Galilea-ki. Ripokashitakeri Juan romitsitsiyaateri. 14 Te ikowaweta Juan romitsitsiyaateri Jesús, ikantawakeri: “¿Oitaka pipokashitantanari naaka nomitsitsiyaatemi? Eeroka omitsitsiyaatenane naaka.” 15 Rakanakeri Jesús: “Nokowaperotatzi pomitsitsiyaatena. Iro inintakaakenari Pawa.” Kowanake Juan, ikantziri: “Aritake nomitsitsiyaatakemi.” 16 Raanakeri, romitsitsiyaatakeri. Iro ritonkaawetanaka Jesús, oshiyanakawo ashitaryaanakityeeyaame inkite, iñagaitawakeri ripokashitakeri Tasorenkantsi ikenapaake inkiteki roshiyapaakari shiro. 17 Ikemaitatzi inkiteki ikantaitanake: “Notomi rinatzi jirika netakokitari, osheki nokimoshirewentakeri.”

4

Inkaariperoshiretakagaiterime Jesús

(Mr. 1.12-13; Lc. 4.1-13)

1 Ikantakaanakari Jesús Tasorenkantsi, jatanake ochempiki, ari ikowawetakari Kamaari inkaariperotakairime. 2 Osheki kiteesheri risaikawaitake, ritziwentaka, ayimatakeri ritashe. Okaatzi 40 kiteesheri risaikawaitake. 3 Ikanta Kamaari, ripokashitakeri Jesús inkaariperotakairime. Ikantapaakeri: “Imaperotatyaarika Itomintzimi Pawa, pimpeyero pan jiroka mapi, poyaawo.” 4 Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Eenitatsi osankenarentsi kantatsiri:

Te apatziro onkowimotai pan oyaawo, iroowa kowaperotacha ankemisantairo maawoini ikantayetairi Pawa.”

5 Ikanta Kamaari raanakeri nampitsiki tasorentsitatsiri, risaikakaakeri jenoki omitzikaaki tasorentsipanko. * 6 Ikantawetapaakari: “Imaperotatyaarika Itomintzimi Pawa, pimitaye isaawikinta. Pinkenkithashiretero rosankenaitakeri pairani okantzi:

Rotyaantemiri Pawa imaninkarite kempoyeemine.

Iriira thomaawakemine eero pomposantawaitapaaka mapiki.”

7 Rakanakeri Jesús: “Okantzi eejatzi rosankenaitakeri pairani:

Te okameethatzi piñaantashiwaityaari Piwinkatharite Pawa.”

8 Rapiiwetakari Kamaari raanairi Jesús ochempiki. Raminakaakeri maawoini nampitsi ipinkathariyetzira atziripaini, tema kameetha okantaka owaneenkayetaka. 9 Ikantziri: “Piñaakero okaatzi tzimatsiri. Arika potziwerowashitakena piñaapinkathatena, arira nompakemiro maawoini.” 10 Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Piyaate intaina. Satanás pini eeroka. Tema rosankenaitake pairani, kantatsiri:

Ampinkathateri Awinkatharite, apatziro ankemisanteri irirori.”

11 Ari rintainaryaanake Kamaari. Pokaiyapaakeni imaninkarite Pawa, ramitakotapaakeri Jesús.

Retanakari rantayetziri Jesús

(Mr. 1.14-20; Lc. 4.14-15; 5.1-11; 6.17-19)

12 Ikanta Jesús ikemakowentakeri Juan romonkyaakaantaitakeri. Irojatzi ripiyantanaari irirori Galilea-ki. 13 Te risaikapai Nazaret-ki, ikenanai Capernaum-ki, ari risaikapairi. Inkaarecheraaki isaikira Capernaum, inampiwetawowa icharineyetari Zabulón eejatzi Neftalí. 14 Ari imonkaatakari ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Isaías, ikantake:

15 Isaike inampitsite Zabulón-iite eejatzi Neftalí-ite janta inkaarecheraaki,

Intatsikero antawaaki ñaa Jordán,

Saikatsiri Galilea-ki, ipiyotapaawowa atziri kaari asheninkata.

16 Iriira oshiyakawori risaikatyeeme otsirenikitzira, iñaayetairi ootamentotsi.

Itsimankakowetakari raampare kathatayeri inkenayetaime sarinkaweniki.

Iro kantzimaitacha, oshiyaawo iroñaaka risaikaatyeeme okiteeshetzira.

17 Ari retanakawo Jesús ikamantapaakeri atziripaini, ikantapaakeri: “Pookairo pikaariperoshirewaitake, irootaintsi impinkathariwentantai jaka Inkitesatzi.” 18 Irojatzi ipampithacheraatantanakawori inkaare saikatsiri Galilea-ki, iñaapaakeri Simón, iitaitziri eejatzi Pedro, itsipatari irirentzi iita Andrés, itarajaataiyini. Tema tarajaawairentzi rinaiyini. 19 Ikantapaakeri: “Poyaatena, oshiyaiyaawo iroñaaka iriime atziri nontarajaatakaimi.” 20 Royaatanakeri, rookanakero itarajaamento. 21 Iro rowaaganeentanaka eepichokiini, iñaapaatziiri Jacobo, itsipatakari irirentzi Juan, risaikaiyini ipitoki rowamatankawaitzi itarajaamento itsipatakari ipaapate Zebedeo. Romiñaanakeri eejatzi irirori, 22 rookanakeri ipaapate ipitoki, royaatanakeri Jesús.

23 Rithonkakero ranashitawo Jesús Galilea-ki, riyotaantake maawoini nampitsiki eejatzi rapatotapiintaitaga, ikamantantakero Kameethari Ñaantsi kenkithatakotzirori ipinkathariwentantai Pawa. Retsiyatakotakaayetake mantsiyayetatsiri nampitsiki. 24 Ikemakotaitakeri Jesús intaina. Ikemaiyakeni eejatzi Siria-satzi, ramayetapaakeniri maawoini mantsiyayetatsiri isheninka, retsiyatakotakaayetainiri. Ramakeri maawoini imatziri inashiyetachari mantsiyarentsi, katsiwaitatsiri, kamanawaitatsiri, kisopookiwaitatsiri. Ramake eejatzi raagayetziri peyari. Ari rithonkiri retsiyatakotakaayetairi Jesús. 25 Royaataiyakerini osheki Galilea-satzi, Decápolis-satzi, Jerusalén-satzi, Judea-satzi, poñaayetanainchari eejatzi intatsikero antawaaki ñaa Jordán.

5

Ikenkithatzi Jesús tonkaariki tsika ikantakota kimoshiretaatsine

(Lc. 6.20-23)

1 Ikanta iñaakeri Jesús osheki piyowentakariri, tonkaanake ochempiki, ari risaikapaake. Pokaiyapaakeni riyotaanewopaini, ipiyowentapaakari. 2 Ari riyotaayetakeri, ikantziri:

3 “Kimoshire inkantaiya jentashiretatsiri, iri ñagairone impinkathariwentantai Inkitesatzi.

4 Kimoshire inkantaiya iraaneentawaitachari, iri roimoshirenkaitairi.

5 Kimoshire inkantaiya tsinampashireri, iri saikaatsine kameetha kipatsiki inintakagaitakeriri.

6 Kimoshire inkantaiya aminaminatzirori inkameethashirete, ari iñagairo raminaminatziri.

7 Kimoshire inkantaiya neshironkashiretantaneri, ari ineshironkaitairi irirori.

8 Kimoshire inkantaiya kiteshireri, iri ñagairine Pawa.

9 Kimoshire inkantaiya oitsimariirori mashirenkaantsi, iri intomintaiyaari Pawa.

10 Kimoshire inkantaiya inkaate inkemaatsitakagaityaari ikameethashiretzira, iri ñagairone impinkathariwentantai Inkitesatzi.

11 Kimoshire pinkantaiya imanintawaitaitemi, inkemaatsitakaitemi, inthaiyawentaitemi okantakaantzirowa pikemisantaana. 12 Thaamenta pinkantayetanakya, tema Pawa pinayetaimine inkiteki. Pinkenkithashiretakotero jiroka, ari ikantaitakeri pairani etayetakawori Kamantantaneri.”

Oshiyawori tziwi

13 “Poshiyakawo eerokapaini tziwi. Arika rowaitaitero tziwi oitarika, eero opantanaawo inkatyokantaityaawo. Ontzimatye imanintaitero, rookaitakero raatzikawaitaitero.”

Oshiyariri ootamentotsi

14 “Arika isaike nampitsi tonkaariki, okoñaatzi maawoini arika ootya tsireniriki, te imana nampitsi. Kiteesheetyaakotantaneri pinaiyini eeroka eejatzi, eerokatake yotaayetanairine maawoini atziri, eero pimanimotziri okaatzi piyoyetanairi. 15 Ari okantari eejatzi, arika oosheri ootamentotsi, te ashitakotziri kantzirinaki. Owakotziri jenoki inkiteesheenkatakotantyaari maawoini saikatsiri pankotsiki. 16 Ari pinkantaiyaari eejatzi eeroka, pisaikayetai kameetha iñaantaimiri pisheninka okameethatzi maawoini pantayetanairi. Iro riyotantaiyaari irirori impinkathateri Ashitairi Inkitesatzi.”

Ikenkithatakotakero Jesús Inintakaantaitanewo

17 “Eero pikenkithashiretashita iro nipokantari nipakaakaimiro pikemisantziro Inintakaantaitanewo, te nokowi eejatzi nipakaakaimiro ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri. Iro nipokantakari nimonkaatero okaatzi ikenkithatakoitakeri pairani. 18 Imapero nokantzi: Aritake ithonkaiya paata kipatsi eejatzi inkite, iro kantzimaitacha eero ithonkimaita Inintakaantaitanewo, irojatzi imonkaatantakyaari maawoini. 19 Eerorika pikemisantziro Inintakaantaitanewo, eerorika piyotaayetairi pisheninka inkemisantayetairo, eerowa pinintagaawo ipinkathariwentantaira Inkitesatzi. Iriima matakerone inkemisantairo, riyotaantairo eejatzi, iriira iriiperotaatsine inkiteki. 20 ¿Poshiyakaatziima kameethashire ikantayetaka Yotzinkariite eejatzi Fariseo? Tera. Te rimonkaatziro kameethaini inintakaawetariri Pawa. Eerorika pawisayetairi eeroka pinkameethashireyetai, eerowa piñagairo impinkathariwentantai Inkitesatzi.”

Ikenkithatakotziro Jesús kisaantsi

(Lc. 12.57-59)

21 “Piyotaiyironi eeroka ikantaitakeriri pairani etakaantanakawori, ikantaitziri:

Eero pitsitokantzi. Arika pitsitokantake, ari rowasanketaitakemi eeroka.

22 Iro kantzimaitacha nokantzi naaka: Eero pikishiri pisheninka, rowasanketaitzimikari. Eero pikantawaitziri eejatzi: ‘Te piyowainetzi eeroka.’ Rowasanketaitzimikari pinkatharentsiki. Te okameethatzi eejatzi pinkisaneentawaiteri pisheninka piitamasontziwaiteri, patsipetaawokari pitagaiya sarinkaweniki. 23 Tema paapiintzi pipira pitayiniri Pawa, iro kantzimaitacha arika pinkenkithashiretapaakero tzimatsi ikisawentzimiri pisheninka, 24 ari pookanakeri pipira, piyaatashiteri kisakemiri. Pinkantairi: ‘Asheninká, jame aakameethatawakagaiya.’ Arika paakameethatawakagaiya, pipiyai taapokimentotsiki, pitaapainiri Pawa pipira. 25 Arika intzime kishemine, irojatzi raantanakemi pinkatharentsiki, pinthaawakote eeroka awotsiki, pinkantairi: ‘Eero pikisawaita, jame aakameethatawakagaiya.’ Arika rareetakaakemi pinkatharentsiki, inkantaitakeri rimperatanewo: ‘Paanakeri jirika.’ Ari romonkyagaitemiri. 26 Eerorika pipinatashitari okaatzi pireewetakeri, eero piñagairo romishitowakaantaimi. Imaperotatya.”

Ikenkithatakotziro Jesús mayempitaantsi

27 Piyotziro eerokapaini ikantaitakeri pairani, ikantaitzi:

Eero pimayempitzi.

28 Iro kantacha nokantzi naaka: Piñaamashiretaworika piñiiro tsinane, matakemi, pimayempishiretakero. 29 Jiroka noshiyakaawentemiro: Iroorika pokipero pantanta kaariperori, pipakagairo, poshiyakaantero pinkithoryaatyeerome, pookero. Tema te pikowiro poki atsipetakagaimiro sarinkaweni, iro kameethatatsi pisaikapityaakitai. 30 Iroorika pakopero pantanta kaariperori, pipakagairo poshiyakagairo pithatzinkatyeerome, pookero. Tera pikowiro pako atsipetakagaimiro sarinkaweni, iroowa kameethatatsiri pisaikaponchokitai.

Ikenkithatakotziro Jesús jokawakagaantsi

31 “Ikantaitake eejatzi pairani:

Arika rookawakaitya, ontzimatye impaiteri tsika osankenatakota jokawakagaantsi.

32 Iro kantzimaitacha nonkante naaka: Kaariperoshireri rini jokashitawori iina. Arika aawetaiya itsipa oime, omayempitzimotakeri etawetari oimentari. Ari ikantari eejatzi agairone, mayempitake irirori. Te okaariperoweta rookerome atziri iina, arika iñeero omayempitzimowaiteri.”

Ikenkithatakotziri Jesús aakowaitashitaantsi

33 “Piyotaiyironi eejatzi ikantaitakeriri pairani etakaantawori:

Eero pamatawithatantzi.

Pinkante: ‘Rowasanketaina Nowinkatharite eerorika nantayetziro nokantayetziri.’

Iroorika pikantakeri ontzimatye pimonkaatero.

34 Iro kantacha nokantzi naaka: Te onkameethate paakowaitashityaari Pawa, pimonkaatantyaawori pikantayetziri. Eero paakowaitashitawo inkite, arira risaikiri Pawa janta. 35 Eero paakowaitashitawo kipatsi, tema irojatzi rashitari Pawa, ari rimakoryaayitzitapiintzi. Eero paakowaitashitawo Jerusalén, ari ipinkathariwentantzi Pinkathariperori. 36 Eero paakowaitashitawo piito, pinkante: ‘Eerorika nimonkaatziro nokantziri, rithatzinkitaitenawoota noito.’ Te eeroka materone pishookakairo pipai, picheenkaishitakagairo eejatzi. 37 Eero pamatawithatantzi. Imaperotatyaarika pantero pikantayetziri, ari pinkante: ‘Jee, nimatero.’ Eerorika pantziro, apatziro pinkante: ‘Eero nimatziro.’ Tema te okameethatzi poshekyeero piñaane.”

Ikenkithatakotziro Jesús ineshironkataitziri kisaneentantatsiri

(Lc. 6.27-36)

38 “Piyotaiyironi eeroka ikantaitakeri pairani:

Arika pinkithoriiteri roki itsipa atziri, okameethatzi ripiyakowentaityaari, rikithoriitaitemiro poki eeroka.

Arika pintzinkeryaakoteri itsipa atziri, okameethatzi ripiyakowentaityaari intzinkeryaakotzitaitemi eejatzi eeroka.

39 Iro kantacha nokantzi naaka: Te okameethatzi pipiyatyaari kisaneentzimiri. Arika ripasaitemi kashetawooni, pishinetainiri rimontewootemi ripasatemi. 40 Arika raapithaitemiro piithaare, pishineteniri raanakero eejatzi piwewiryaakowo. 41 Arika rimperaitemi paanakero owaagawontsi pookero niyanki awotsi, paanakero owaagawontsi pawisakairo tsika ikantaweetakemi pookero. 42 Arika inkantaitemi: ‘Pimpenawo’, okameethatzi pimperi. Arika inkantaitemi eejatzi: ‘Pimpawakenawo, ari noipiyaimiro’, okameethatzi pimperi eero pithañaapithatari.

43 Piyotaiyironi eeroka ikantaitakeri pairani:

Pineshironkateri powawiiroki. Iriima ikaatzira kishimiri, pinkisheri irirori.

44 Jiroka nokantzi naaka: ‘Petakotyaari kisayetzimiri. Pamanakoyetyaari maawoini ineshironkatantyaariri Pawa irirori. Eero pipiyatari kisaneentzimiri, paakameethatairi.’ 45 Iroowa ikowakagaitakeriri itomintayetaari Ashitairi Inkitesatzi. Iriitake wetsikakeriri ooryaatsiri, oorentakotziriri maawoini atziri: kameethashireri, eejatzi kaariperoshireri. Iri wetsikakerori eejatzi inkani, rowariiniri maawoini atziri: kameethashireri, eejatzi kaariperoshireri. 46 Apatzirorika petakotyaari ikaatzi etakoyetzimiri eeroka, ¿poshiyakaatzi ari ripinataimi Pawa? Eerowa, iroowa rantapiintakeri kaariperoshireri apatotziriri koriki. 47 Apatzirorika petakotari powawiiroki, ¿kaarima aminaashiwaitaantsi? Tema iro rimatapiintakeri itsipasatzi atziri. 48 Kameethashireri pinkantanaiya eeroka, poshiyakotaiyaari Ashitairi Pawa, tema imapero ikameethashireperotake irirori.”

6

Ikenkithatakotziri Jesús pashitantatsiri

1 “Pipakagairo powapeyimotari atziripaini pantayetziro pinkameethashiretantaiyaarime. Eekerorika pantatyeero, tekaatsi ripinataimiri Ashitairi Inkitesatzi.

2 Arika pimpashitantya, te okameethatzi pinkantante: ‘Nopashitantaka naaka.’ Iroowa rametari owapeyimotantaneri, ikowi irirori impinkathaiterime. Eenitatsirika pinkathatakerine jirika, iro iñaamatsitantyaawori irirori iñaapinkathataiterime. 3 Arika pamitakoteri ashironkainkari, eero pikamantziri itsipapaini, * 4 managa onkantya okaatzi pipashitantakari. Riyotake Pawa irirori, iri pinataimine.”

Ikenkithatakotziro Jesús amanamanaataantsi

(Lc. 11.2-4)

5 “Arika pamanamanaatyaari Pawa, te opantawo poshiyakotyaari shamewaitatsiri. Ikatziyapiinta irirori rapatotapiintaitaga, ikatziya eejatzi niyankineki nampitsi, iñaantyaariri isheninka. Ari iñaamatsiwetakawo irirori iñaapinkathaiterime. Imaperotatya. 6 Irooma eeroka, arika pamaña, pashitakotya apaniroini pipankoki pinkowakoteri Ashitairi tsipatakemiri apaniroini. Iri ñiimiri apaniroini, ari ineshironkatakemi, irijatzi pinataimine.

7 Arika pamaña, te ompantyaawo papiipiintero piñaane okaatzi pikantakeri. Iroowa rametari kaari asheninkata aakapaini. Roshiyakaatzi rapiipiintawetawowa riñaane ari inkemakeri Pawa. 8 Paamaiya poshiyakotarikari eeroka. Tekera pinkowakotanakeriita Ashitzimiri koityiimotzimiri, riyotzitakawo irirori maawoini. 9 Jiroka pinkante pamaña eeroka:

Ashitanarí, nampitawori inkiteki,

Tasorentsi pini eeroka.

10 Pimpinkathariwentaina naaka.

Pantakainawo jaka kipatsiki okaatzi pinintakaanari eeroka,

Poshiyakagainari inkiteweri, pantakairi irirori maawoini pinintakairiri.

11 Pimpapiintena koityiimotanari noyaari.

12 Pimpeyakotakagainawo nokaariperoshirewaitake,

Tema nimatakero naaka, nopeyakotairi owaariperoshiretakenari.

13 Eero pishinetana iñaantaitena, inkowaite rantakaitenawo kaariperori.

Ari pinkantaitaatyeero pimpinkathariwentantai. Ari pinkantaitaatyeero oshekitzimotemi pishintsinka, eejatzi powaneenkawo. Ari onkantaitaatyeeyaani.

14 Arika pimpeyakotairi atziri kishimiri, ari impeyakotaimi eejatzi eeroka Ashitairi Inkitesatzi. 15 Irooma eerorika pipeyakotairi eeroka atziri kishimiri, eerowa ipeyakotzitaimi Ashitairi irirori.”

Ikenkithatakotziro Jesús tziwentaantsi

16 “Arika pitziwentya pinkenkithashiretakoteri Pawa, eero pikamantantayetzi, pinkante: ‘Nitziwentatyaari Pawa.’ Paamaiya poshiyarikari owapeyimotantaneri. Ritziwentapiintaweta irirori, mantsiya ikantayeta ipooki riyotantaityaariri ritziwentatya. Iro iñaamatsitantyaawori irirori impinkathawentaiteri. Imaperotatya. 17 Irooma eeroka arika pitziwentyaari Pawa pinkenkithashiretantyaariri, pinkiwawootya, pinkishitya kameetha, 18 eero riyotantaitzimi pitziwentatya. Apatziro riyotemi Ashitairi Inkitesatzi, iri pinataimine.”

Ikenkithatakotziro Jesús inkitesato ashaagawontsi

(Lc. 12.32-34)

19 “Te opantawo pashaagantashiwaitya jaka kipatsiki, owana ipathayi, ari ipiyotari koshintzi. 20 Iro kameethatatsi pantayetanairo piñaantaiyaawori pisaikai kameetha inkiteki. Oshiyawaityaawo pashaagantaatyeeyaame inkiteki tsika te ipathaanetapai, te itzimapai eejatzi koshintzi. 21 Tsikarika pashaagantaka, ari pinkenkithashiretapiintero.”

Ikenkithatakotziri Jesús ootamentotsi

(Lc. 11.33-36)

22 “Kameetharika onkantya poki, piñaantawo kameethaini, oshiyawo pinkoñeetyaakotaatyeeme. † 23 Terika opantawo poki, eero piñaantawo kameethaini, oshiyakawo pintsirenikitakotatyeeme.” ‡

Ikenkithatakotziro Jesús ashaagantaantsi

(Lc. 16.13)

24 “Tekaatsi materone rantawaiteniri apite imperatantaneri. Tema apaani inkowaperote rimonkaateniri rimperatariri, iriima itsipa, inkisaneentanakeri. Ari ikantari eejatzi: Tekaatsi materone ranteniri Pawa ikowakaantziri irirori, arika inkenkithashiretakotero eejatzi ashaagawontsi roshiyakaantanakero iroorikame imperatyaarine.”

Ikenkithatakotziro Jesús kantzimoshiretaantsi

(Lc. 12.22-31)

25 “Pinkeme nonkante: Te opantawo onkantzimoshirewaitemi pinkante: ‘¿Oitaka noyaari, oitaka nireri, oitaka nonkithaatyaari?’ Eenitatsi otsipa ankenkithashiretapiintairi añaamentoki, iro kowaperotachari, anairo okaatzi owayetapiintari, okaatzi akithaayetapiintari eejatzi. 26 Thame ankenkithashiretakoteri tsimeryaanipaini. Te riyotziro impankite royaari, te riwetsiki ipanko rowaantyaawori iwankire. Iri kantzimaitacha Pawa, ipayetapiintakeri rowanawo. Aaka rimaperotzi retakotai Pawa. 27 Arika onkantzimoshirewaitemi ¿arima pinkantakero powawineentawairo posarentsite? 28 Thame ankenkithashiretakotero inchateyakipaini, te añiiro antawainete, te ontyagaanta onkithaatyaari. Temaita okantzimoshirewaitawo, onkante: ‘¿Oitaka nonkithaatyaari?’ § 29 Owaneenkata kameetha, anairo rowaneenkawo Salomón, pinkathariwetachari pairani. 30 Iri Pawa owaneenkayetzirori. Okantaweta eepichokiini añaawetawo owaneenkatapainta, iro osamani, tekaatsi pantyaawone arika onkamateyatanake, tema richekaitakero, ritagaitakero. ¿Eeroma ikempoyaawentzimi eeroka Pawa? Aritake, eero pikisoshiretzi. 31 Ataama okantzimoshirewaitakemi, pikantzi: ‘¿Oitaka noyaari, oitaka nireri, oitaka nonkithaatyaari?’ 32 Apatziro okantzimoshirewaitari kaari kemisantatsine. Irooma eerokapaini, riyotakoyetzimiro Ashitairi Inkitesatzi oitarika koityiimotzimiri. 33 Iro kowaperotacha pithotyaakotairi impinkathariwentaimi, pithotyaakotairi eejatzi rowameethashiretaimi, irojatzi piñaantaiyaawori impayetaimiro okaatzi koityiimoyetzimiri.

34 Arira okanta, eero okantzimoshirewaitzimi oitarika awishimotemine inkaamani. Tema okaatzi awishimoyetzimiri jiroka kiteesheri iroñaaka, irootake pawentaantaariri.”

7

Ikenkithatakotziro Jesús kishimataantsi

(Lc. 6.37-38, 41-42)

1 “Te opantawo ankantante: ‘Kaariperoshireri rini nosheninka.’ Arika ankantantake, ari rimataitakai aaka, inkantaitai: ‘Kaariperoshireri pini eeroka.’ 2 Arika ankantakoteri asheninka, ari inkantakotanakai eejatzi aaka. Ontzimatye aamaiya, arika ontzime antzimotantanewo, rimaperoitaikari paata ripiyaitai. 3 Oshiyawaitakawo arika ityaakitaime antawo inchapetoki okiki, ¿kantachama amineri itsipa tyaakitachari eepichokiini? 4 ¿Eero okanta ankanteri: ‘Pipoke, nagaimiro tyaakitakemiri?’ Tema ityaakitzitakemi eeroka antawo inchapetoki. 5 Poshiyakari owapeyimotantaneri. Petawakyaawo eeroka paawairo inchato otzikaakemiri, paminantanaiyaari kameetha paantaiyaanariri tyaakitzitachari itsipa.

6 Te ipaitapiintziri otsitzi wathatsi tasorentsitatsiri. Te ipaitziri eejatzi chancho poreryaayetatsiri, ari roipatsitakero raatzikawaitero. Tera ipaitziri ikowawetari, osheki inkatsimate, ari ratsikantake.” *

Ikenkithatakotziri Jesús amanaperotariri Pawa

(Lc. 11.9-13; 6.31)

7 “Pamanakotaiyani, pithotyaakotante eejatzi, ari piñaakero impaitemiro pikowakotantziri. Poshiyakayero arika pareetya pankotsiki, pinkantapaakeri ashitawori: ‘Pashitareenawo.’ Aritake rashitaryaakemiro ipanko. 8 Ari impaitairi kowakotantatsiri. Inkaate thotyaakotairone, ari roñaagaitairi. Arika inkantaiteri: ‘Pashitareero.’ Aritake rimatakero. 9 Arika inkowakotemi pitomi, inkantemi: ‘Papá, pimpena pan.’ ¿Arima pimpakeri mapi? 10 Arika inkantemi: ‘Pimpena shima noya.’ ¿Arima pimpakeri maanke royaari? 11 Petakotari eeroka pitomipaini, kaariperoshireri pinaweta. Iri maperotzirori Ashitairi Inkitesatzi, retakotari irirori maawoini amanayetariri. 12 Arika pinkowe retakoitemi, petawakyaawo eeroka petakotantya. Iro okantakotziri Inintakaantaitanewo, irojatzi ikantakeri pairani Kamantantaneri.”

Ikenkithatakotaitziro awotsimanchaki

(Lc. 13.24)

13 “Arika pinkowe pinkyaapankotairi Pawa, poshiyakairo pimpampithatairome awotsimanchaki. Eenitatsi otsipa saawokitatsiri, kaari pomeentsitachane inkenantaityaawo. Osheki pampithatakerori, rashironkaayetaiya sarinkaweniki. 14 Irooma awotsimanchaki, te ishenitzi kenantyaawone, iriira areetaachane Pawaki, inkantaitaatyeero rañagai janta.”

Ikenkithatakotziri Jesús thairi

(Lc. 6.43-44)

15 “Pinkyaaryootaiyeni, ramatawitzimikari oshiyawetariri Kamantantaneri, roshiyakotapaakyaari oweja te ikatsimatanetzi. Iro kantzimaitacha kaariperoshireri rinatzi, roshiyakari owantaneri. 16 Ontzimatye aamagaiyaawo rantayetziri ayotantyaariri ikameethashiretzirika. ¿Añiiroma uva onkithokitantyaawo owaato kitochee? Te. ¿Imatziroma higo onkithokitantyaawo iroori? Te imata eejatzi. 17 Inchato saankanatatsiri ishooki, okithokitzi kameetha. Irooma inchato sampishitaintsiri, te onkithokinete. 18 Inchato saankanatatsiri ishooki, te iñagaitziro onkaariperote okithoki. Ari okantari eejatzi inchato sampishitaintsiri, eero iñagaitziro onkameethate okithoki. 19 Ritowaitziro inchato kaari kithokitatsine, ragaitziro ritagaitero. 20 Paamagaiyaari yotaayetaimiri. Roshiyakaworika okithokitzi inchato saankanatatsiri ishooki, panterowa riyotaayetzimiri.”

Ikenkithatakotziri Jesús yotakoperotanairiri

(Lc. 13.25-27)

21 “Tzimawetacha osheki kantawetanari: ‘Nowinkatharite pini eeroka, nopinkathakitakemi.’ Eeromaita iñagairo impinkathariwentairi Pawa. Apatziro ikaatzi antanairori ikowakaantziri Ashitanari Inkitesatzi. 22 Arika nompinkatharitai paata nompiyotairi maawoini atziri. Eenitatsi kantayetainane: ‘Nowinkatharité, naakotakemi piwairo naaka nokenkithatakoyetzimi. Naakotakemi piwairo nowawisaakotziri raagayetziri peyari. Ari nokantayetziri eejatzi nosheninka: Iro nitasonkawentantariri naakotzirira iwairo Jesús.’ 23 Nonkantzimaitanakyaari naaka: ‘Te niyotemi. Piyaate jantyaatsikaini, imapero pikaariperoshiretake.’ ”

Ikenkithatakotziri apite owatzikirori ipanko

(Lc. 6.46-49)

24 “Pinkeme, arika pinkenkithashiretero maawoini nokantakemiri, arika pinkemisantakero maawoini, ari okameethatzi. Iro piyotanetyaari. Poshiyaari owatzikirori ipanko shirantaaki. 25 Oparyaaweta antawoite inkani, amaaniwetaka. Otampyaawetaka shintsiini, ookantawetapaakawo pankotsi, te aawiiro. Tema owatzikakitya kameethaini shirantaaki. 26 Ari okantari eejatzi, eerorika pikenkithashiretziro nokantakemiri, eerorika pikemisantanairo, eero piñiiro piyotanetyaawo. Poshiyakotyaari owatzikirori ipanko impanekiiteki. 27 Oparyaapaake inkani, amaanitapaake. Okanta otampyaatapaake, ookantapaakawo pankotsi, tyaanake. Te iñagaitairo.”

28 Iroowa riyotaayetakeriri Jesús ikaatzi piyowentakariri. Riyokitziiwentanakeri. 29 Te imana ishintsinka riyotaantzira, ranairi riyotaantzi Yotzinkariite.

8

Retsiyatakotakagairi Jesús imatane pathaawontsi

(Mr. 1.40-45; Lc. 5.12-16)

1 Ikanta roirinkaawo Jesús ikenkithatakera tonkaariki, royaatairi osheki atziri. 2 Ari ripokashitakeri imatane pathaawontsi, rotziwerowashitapaakari, ikantapaakeri: “Pinkatharí, pikowirika petsiyatakotakagaina, niyotzi tzimatsi pishintsinka petsiyatakotakaantantenari.” 3 Irojatzi rakotashitantanakariri, riterotakeri, ikantziri: “Nokowi, petsiyatakotai.” Etsiyatanake ripathaawaiwetaga. 4 Ikantawetawaari Jesús jirika pathaawetachari: “Eerowa pithawetakotana. Apatziro piyaatashiteri Imperatasorentsitaarewo, pimonkaatantyaawori Inintakaantaitakeri rosankenatakeri Moisés, pimperi pashitakaariri Pawa, riyotantaityaari etsiyatakotaimi.”

Retsiyatakotakagairi Jesús rimperatanewo reeware owayeripaini

(Lc. 7.1-10)

5 Ikanta rowaaganaa Jesús, areetaiyakani nampitsiki Capernaum. Ari ripokakeri reeware rowayerite Roma-satzi, iñeeri Jesús, 6 ikantapaakeri: “Nowinkatharité, tzimatsi nimperatanewo nopankoki, maperokitaka imantsiyatzi, kisopookitake.” 7 Rakanakeri, ikantziri: “Aritake niyaatake netsiyatakotakagairi.” 8 Ikantanake irirori: “Osheki nopinkathatakemi, kaariperori nini naaka, niyotzi te ishinetaantsita pinkyaapankotena. Apatziro nokowi pinkantakaanteri retsiyatakotai. Ari imatakya pinkanteri. * 9 Tzimatsi imperatanari naaka, tzimatsi eejatzi owayeripaini nimperatari naaka. Arika nonkanteri: ‘Piyaate’, ari riyaatake. Arika nonkanteri itsipa: ‘Pipoke’, ari ripokake. Arika nonkanteri nimperatanewo: ‘Pantero jiroka’, rimatziro rantziro.” 10 Riyokitziiwentanakeri Jesús ikemakerira ikantake reeware owayeripaini. Ikantanakeri oyaataiyirini: “Rimatakero ikemisantzi jirika, jaka Israel-ki tekaatsi asheninka oshiyaarine. Imaperotatya. 11 Pinkeme, arika impinkathariwentantai Inkitesatzi, ari intzimake osheki kaari asheninkata poñaayetachari otsipaki nampitsi, inintaayetaiya intsipataiyaari Abraham-ni, Isaac-ni eejatzi Jacob-ni. 12 Iro kantzimaitacha eero itzimaperotai asheninka saikaatsine janta. Iri ikowawetakari impinkathariwentairime maawoini janta, iro kantzimaitacha osheki ripiyathataka, rookairi otsirenikitakera. Ari riraawaitaiyaari, ratsikaikiwaitya inkemaatsitaiya.” 13 Ripithokashitanakari reeware owayeripaini, ikantziri: “Pipiye pipankoki. Pimatakero pikemisantzi eeroka, iro retsiyatakotantaiyaari pimperatanewo.” Ari rawisakotanai rimperatanewo janta ipankoki.

Retsiyatakotakagairo Jesús riyote Pedro

(Mr. 1.29-34; Lc. 4.38-41)

14 Ikanta Jesús jatake ipankoki Pedro. Iñaapaatziiro riyote, omaryaaka, imatakero katsiirentsi. 15 Riterotapaakero eepichokiini, etsiyatakotanake. Piriintanaka, aminayetawakeniri oita ompawakeriri. 16 Okanta otsireniityaanake, ramaitapaakeniri osheki raayiri peyari. Retsiyatakotakaayetairi, ikisathatawakeri iweyarite. Retsiyatakotakaayetairi eejatzi maawoini mantsiyayetatsiri. 17 Irojatzi imonkaatantakari ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Isaías, ikantake:

Iri aanakerori amantsiyare,

Irijatzi aanakerori okaatzi akemaatsiyetari.

Oyaaterine Jesús

(Lc. 9.57-62)

18 Ikanta iñaakeri Jesús isheniperotapaake atziri piyowentariri, ikantanakeri riyotaanewo: “Jame amontyagai intatsikero.” 19 Ikantawetawaari Yotzinkari: “Yotaantanerí, nokowi noyaatanakemi tsikarika pinkenayete eeroka.” 20 Rakanake Jesús, ikantziri: “Apaani otsitziniro, eenitatsi imoo rimaantari, eejatzi tsimeryaanipaini eenitatsi romayero. Iriima jirika Itomi Atziri te otzimi ipanko rimaantapiintyaari irirori.” 21 Ari ikantanake apaani riyotaanewo: “Yotaanarí, nokowawetaka naaka noyaatanakemi, iro kantzimaitacha nokowi noñaanairi nopaapate nonkitatanairi, ari noyaatemiri.” 22 Ikantanake Jesús: “Poyaatena. Ikaatzi kamashireyetatsiri, ari inkitatairi irirori kaminkaripaini.”

Romairiiro Jesús tampyaa

(Mr. 4.35-41; Lc. 8.22-25)

23 Ikanta rotetanaa Jesús pitotsiki, itsipatanaari riyotaanewo. 24 Ikanta rimontyaakotanaka, maanake Jesús pitotsiki. Iro riweyaakowetaka niyankyeeronkaini, omapokakeri riyotaanewo otampyaatapaake antawoite, otetaagapaaka ñaa pitotsiki, otamakaatanake inkaare. 25 Riyaatashitanakeri, rowakiryaakiteri Jesús, ikantapaakeri: “¡Yotaanarí, apiinkatye! ¡Powawisaakotaina!” 26 Ikantanakeri irirori: “¿Iitaka pithaawantari? ¿Tekerama pikemisantaperotziita?” Piriintanaka, romairyaakero tampyaa eejatzi otamakaare inkaare, awisanake, mairyaatanai kameetha. 27 Riyokitziiwentaitanakeri Jesús, ipinkathatanakeri antawoite, ikantawakaiyani: “¿Tsika iitaka atziritatsiri jirika? Romairiiro tampyaa eejatzi inkaare.”

Gadara-satzi raayiri peyari

(Mr. 5.1-20; Lc. 8.26-39)

28 Areetaiyakani intatsikero, aatakotaiyapaakeni nampitsiki jitachari Gadara. Ari rishiyashitawakari apite atziri raayiri peyari, ipoñaakawo kitataarewoki. Katsimaki ikantakaakari peyari, osheki ithaawantaitakari, te onkameethate inkenaite janta. 29 Ikantawakeri: “¡Jesús, Itomi Pawa! ¿Irootaintsima powasanketena? ¿Tsikama nokantakemika eeroka?” 30 Ari risaiki janta osheki chancho, roshimotokawaitaiyini. 31 Riñaawaitanake iweyarite, ikantanake: “Arika powawisaakotairi jirika naaganewo, potyaantena naaka ipiyotakaga chancho.” 32 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “Piyaate peyari.” Jatanake peyaripaini chanchoki, raagapaakeri, irojatzi rishiyantaiyanakarini impeetaki, mitagaiyapaakeni maawoini inkaareki, thonkaiyakani ripiinkake. 33 Ikanta iñaakeri saikawentziriri, shiyaiyanakani. Jatake nampitsiki, ikamantapaakeri maawoini atziri okaatzi iñaakeri. 34 Irojatzi riyaatashitaitantanakariri Jesús, ikantaitapaakeri: “Te nokowaiyini pisaike nonampiki, pamine tsika pinkene.”

9

Retsiyatakotakagairi Jesús kisopookiri

(Mr. 2.1-12; Lc. 5.17-26)

1 Ikanta rotetanaawo Jesús pitotsiki, montyaakotaawo inampiki. 2 Ari ramaitakeniri kisopookiri, inatakoitakeri shitashintsiki romaryaantapiintari. Riyoshiretawakeri Jesús atziripaini natakotakeriri, riñaanatawakeri mantsiyari, ikantziri: “Thaamentashire pinkantya notomi, ari netsiyatakotakagaimi, ipeyakoitaimiro pikaariperoshirewetakaga.” 3 Ikanta ikemawake yowairentziite, ikantashiretanake: “Rithainkatziiri Pawa jirika.” 4 Riyotake Jesús tsika ikantashiretzi, rosampitanakeri: “¿Oitaka okaariperotantari pikantashiretziri? 5 ¿Tema okameethatzi nonkante: ‘Ipeyakoitaimiro pikaariperoshireweta?’ ¿Irooma pikowi nonkanteri: ‘Pinkatziye, panashitaiya?’ 6 Iroñaaka piyoteri jirika Itomi Atziri oshekitzimotziri ishintsinka, ipeyakotairi kaariperoshirewetachari.” Ripithokashitanakari mantsiyari, ikantziri: “Pinkatziye, paanairo pomaryaantawetari, piyaatai pipankoki.” 7 Katziyanaka mantsiyawetachari, jatai ipankoki. 8 Iñaakeri maawoini atziri piyotainchari, riyokitziiwentanakeri iñaawairira riyaatai. Ikantaiyanakeni: “Imaperotatziiri Pawa, iri matakerori oshekitzimotantakariri ishintsinka Jesús.”

Ragaitanakeri Mateo

(Mr. 2.13-17; Lc. 5.27-32)

9 Ikanta rowaaganaka Jesús, irojatzi iñaantapaakariri jitachari Mateo, apatotziriri koriki. Ikantapaakeri: “Poyaatena.” Katziyanaka, royaatanakeri. 10 Raanakeri ipankoki rowakayaari, itsipataanakeri riyotaanewo. Osheki jatanaintsiri apatotziriri koriki, riyaatake eejatzi osheki kaariperoshiretatsiri. Ari itsipatakari Jesús rowaiyakani. 11 Ikanta iñaakeri Fariseo-paini, ikaimakeri riyotaanewo Jesús, rosampitakeri: “¿Iitaka itsipatantariri Jesús apatotziriri koriki, itsipatakari eejatzi kaariperoshireyetatsiri? Te okameethatzi.” 12 Ikemawake Jesús, ikantanake irirori: “Arika imantsiyate atziri ripokashitziri aawintantzinkari, iriima atziri kaari mantsiyatatsi tekaatsi inkowe irirori. 13 Ontzimatye pinkenkithashiretero Inintakaantanewo Pawa, kantatsiri:

Te apa nonkoweri pamayetainari pipira pitagainari.

Iro nokowaperotairi pineshironkayetairi pisheninka.

Te apa nipokashiteri kameethashireri nonkaimashiretairi, tema nipokashitatziiri kaariperoshireri nonkaimashiretairi rookairo kaariperori.”

Ikenkithatakotziro Jesús Tziwentaantsi

(Mr. 2.18-22; Lc. 5.33-39)

14 Ikanta ripokaiyakeni riyotaanewo Juan, rosampitapaakeri Jesús, ikantziri: “¿Iitaka kaari ritziwentanta piyotaanewo? Nitziwentapiinta naaka, ari ikantzita riyotaanewo Fariseo-paini.” 15 Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Arika aate awakagaantsiki, ¿arima owashiretapaakya? Arika paata, ragaitakeri iimentaitari, aripaite ritziwentaitya. 16 Apaani antyashipawo ikithaataitari, arikame rowamatankaitantyaawo osape owakerari, ari isagaaperotanake aminthatanakyaarika owakerari. 17 Ari okanta eejatzi, te ikameethatzi antyashipari mashitsinaki rowantaityaawo eeryaatatsiri riraitziri. Arika rowantaitakyaawo, ari risanaryaanake, apaatashiwaitakya riraitziri eejatzi mashitsinaki. Iri kameethatatsi owakerari mashitsinaki rowantaityaari, eero apaawaita apitekeroini.”

Rishinto Jairo eejatzi tsinane terotakerori iithaare Jesús

(Mr. 5.21-43; Lc. 8.40-56)

18 Ikenkithawaiminthaitzi Jesús, areetapaaka apaani jewari, rotziwerowapaaka, ikantapaakeri: “Kamake nishinto, iroowa nipokantari piyaate nopankoki piterotero eepichokiini, añagaita.” 19 Jatanake Jesús eejatzi riyotaanewo, royaatanakeri. 20 Okanta apaani mantsiyatatsiri tsinane, osheki osarentsi osokaawaitaka, tzimakotake 12 osarentsi, okenashitapaakeri itaapiiki Jesús, iterotakero opatzikaakiki iithaare. 21 Okantashiretzi: “Arika niterotakero iithaare, ari netsiyatakotai.” 22 Ripithokashitanakawo Jesús, ikantziro: “Thaamenta pinkantaiya nishintó, etsiyatakotakagaimi pikemisantake.” Apathakero etsiyatanake omantsiyarentsite tsinane. 23 Ikanta rareetapaaka Jesús ipankoki jewari, iñaapaatziiri showiwentzirori kamaintsiri, osheki atziri akisheenkataintsiri. 24 Ikantapaakeri Jesús: “Pisheke, te okami piraakotaiyakarini imakoryaatzi.” Thainka rowaitakeri Jesús. 25 Romishitowapaakeri maawoini, kyaapaake Jesús, rotaiyawakotapaakero, piriintanaawo ewankawo. 26 Te imanakotanaka rantakeri Jesús, ikemakoitanakeri maawoini.

Rokiryaakagairi Jesús apite mawityaakiri

27 Ikanta rowaaganaawo Jesús, royaatanakeri apite mawityaakiri, ikaimi, ikantzi: “¡Icharine David-ni, pineshironkataina!” 28 Areetapaaka pankotsiki, eejatzi mawityaakiri. Ripokashitapaakeri okaakiini, rosampitakeri Jesús, ikantziri: “¿Pawentaanama eeroka ari imatakya nowawisaakotaimi?” Ikantaiyini irirori: “Ari pimatakero nowinkatharite.” 29 Rakotanake Jesús, riterokitakeri, ikantziri: “Okiryaakagaimi pawentagaanaga.” 30 Apathakero raminanai kameetha. Ishintsineentawakari, ikantziri: “Te nokowi pinthawetakotena nokiryaakagaimira.” 31 Ikanta riyaatai, ikamantantayetanake, ithonka ikemakoitanakeri Jesús.

Riñaawaitakagaitairi kisowaanteri

32 Ikanta ramaitapaakeniri Jesús apaani atziri raayiri peyari, kisowaante ikantaka. 33 Retsiyatakotakaawakeri Jesús jirika atziri, kenkithawaitanai roisowaantewetakari peyari, tema rookapithatakeri iweyarite. Riyokitziiwentaitanakeri Jesús, ikantashiretaitanake: “Te añaapiintzi oshiyaarine jirika anampiki Israel-ki.” 34 Ikantaiyini Fariseo-paini irirori: “Ripasawyaatziiri reeware iweyarite retsiyatakotakaantariri raaganewo.”

Sampainkatake pankirentsi

35 Rithonkakero ranashitawo Jesús maawoini nampitsi, riyotaantayetake rapatotapiintaitaga. Ikenkithatakotapiintakero Kameethari Ñaantsi tsika onkantya impinkathariwentantai. Retsiyatakotakaayetairi maawoini, tekaatsi apaani mantsiyarentsi pomeentsitzimotyaarine. 36 Iñaayetzirira osheki piyowentariri, antawo retakoshiretakari Jesús, ikantake: “Imapero rashironkaayetaka jirika atziripaini.

Roshiyakari oweja eerorika itzimi kempoyeerine.”

37 Eekero ikantanakitziiri riyotaanewo: “Jirikapaini atziri roshiyakawo isampainkatzi pankirentsi, temaita itzimaperotzi atziri owiiterone. 38 Pamanaiyaari Awinkatharite rotyaanteeta osheki jatatsine atziriki, tema yotacha osheki inkaate kemisantaatsine.”

10

Riyoyaake Jesús 12 Rotyaantaperore

(Mr. 3.13-19; Lc. 6.12-16)

1 Ikanta riyoyaake Jesús ikaatzi 12 riyotaanewo, ripasawyaakari ritasonkawentantzi. Rimatanakero irirori retsiyatakotakaayetai osheki atziri kantawaitachari imantsiyarentsite, eejatzi ikaatzi raagayetziri peyari. 2 Jirika ikaatzi 12 riyoyaakeri Jesús: Etanakawori Simón, iitakeri Pedro. Eejatzi Andrés, irirentzi Pedro. Eejatzi Jacobo itomi Zebedeo itsipatakari rowawiiroki Juan. 3 Eejatzi Felipe, Bartolomé, Tomás, Mateo apatowetariri koriki, Eejatzi Jacobo itomi Alfeo, Tadeo, 4 eejatzi Simón, iitzitakari Jokaakotantaneri. Eejatzi weyaantaapaakawori Judas Iscariote, iriira pithokashityaarine paata.

Rotyaantaitakeri kaatatsiri 12

(Mr. 6.7-13; Lc. 9.1-6)

5 Ikanta rotyaantakeri Jesús kaatatsiri 12, ikantawakeri: “Eero pikenanake risaikira atziri kaari asheninkata, eero pikeni eejatzi inampiki Samaria-satzi. 6 Iri petapaintya piyaatashiteri icharineyetari Israel-ni, oshiyakariri oweja itzipinawaitzi. 7 Tsikarika pinkenayetake pinkamantantayete, pinkante: ‘Irootaintsi impinkathariwentantai Inkitesatzi.’ 8 Petsiyatakotakaayetairi maawoini mantsiyari, powañaayetairi kamayewetachari, petsiyatakotakagairi pathaawaitatsiri, eejatzi raagayetziri peyari. Tema neshironkataarewo pinayetake, te piñiiro inkowakoitemi. Pimatairo eeroka pineshironkatantai eejatzi. 9 Eero paanake piyorikite pithaateki, 10 eero paanake eejatzi pithaate, eero paanake apite piithaare, pizapato-te, pikotziki, tekaatsi apaani paanake. Tema ikantaitzi:

Ripinaiteri antawaitatsiri.

11 Arika pareetakya nampitsiki, pamine aakameethatemine, iri pintsipatapaakyaari, irojatzi pawisantanakyaari otsipaki nampitsi. 12 Arika pareetakya pankotsiki, piwethatapaakyaari ikaatzi saikatsiri. 13 Arika raakameethatawakemi piwethatapaakari, ari iñeero risaikai kameetha. Irooma eerorika raakameethatawakemi, aminaashitaka piwethawetapaakari. 14 Eerorika raakameethaitzimi, eerorika ikemisantaitzimi eejatzi, pawisapithateri, potekanairo piipatsiyitzite. 15 Tema iri rimaperoite paata rowasankeeteri jirika, ari anaanakero ikantaitakerira Sodoma-satzi eejatzi Gomorra-satzi. Imaperotatya.”

Rowashironkagaitaatyeemi paata

16 “Notyaantzimika iroñaaka. Poshiyawaitakari rotyaantaitziri oweja tsika ipiyotapaa owantaneri. Iro kantacha ontzimatye poshiyakotyaari kokiyantzi maanke. Ontzimatye eejatzi poshiyaari shiro te ikatsimawaitzi. 17 Paamaawentya. Tema raakaantaitatyeemi jewariki ripasawaitaitemi pankotsiki rapatotapiintaitaga. 18 Irojatzi ragaitantanakemi risaikira pinkathariperori okantakaantziro pawentaanaga. Ari pinkenkithatakoyetainari, irojatzi inkemantayetaiyaari itsipasatzi atziri kaari asheninkata. 19 Arika piñaakero raayeetanakemi, eero pikantashirewaitzi: ‘¿Oitaka nonkantapaakeri?’ Tzimatsi yotakaimirone oita pinkanteri. 20 Eero piyotashitawo apaniroini oita pinkanteri, Tasorenkantsi poñaachari Ashitzimiriki, iriira yotakaimirone onkaate pinkantayetapaakeri. 21 Ari iñagaitake aakaanterine irirentzi rowamaakaanteri. Piñe aakaanterine itomi. Piñe tsitokakaanterine ipaapate inkisaneentanakeri. 22 Osheki piñeero inkisaneentaitemi okantakaantziro pikemisantaanaga, iro kantzimaitacha arika pinkamaitanakyaawo pawentaina, aritake nowawisaakoshiretaimi. 23 Arika inkisaneentaitanakemi nampitsiki, pawishe otsipaki nampitsi. Tema tekera pithonkiroota pinkenayete maawoiniki nampitsi tsika risaikayetzi Israel-iite, irojatzi ripiyantaiyaari jirika Itomi Atziri. Imaperotatya.

24 Te iñagaitzi apaani riyotagaitziri ranayeri yotairiri. Te iñagaitzi apaani imperataarewo ranayeri imperatariri impinkathaiteri. 25 Apatziro añiiri riyotagaitziri roshiyakotari yotairiri pairani. Ari ikantari eejatzi imperataarewo. Tema ikisaneentaitakena naaka iroñaaka, roshiyakagaitakena naakame Beelzebú iwinkatharite peyari. Eeroka rimaperoite inkisaneentaitemi pikemisantaanaga.”

¿Tsika iitaka ampinkathateri?

(Lc. 12.2-9)

26 “Iro kantzimaitacha eero pipinkashiwaitari jirikapaini. Ontzimatye onkoñaatakoyetai okaatzi manakowetainchari, ooñaawontairo kaari ikemathaweeta pairani. 27 Apaniroini niyotakaayetaimiro eeroka jirokapaini, te riyotakotziro thainkantaneri irirori, eeroka kenkithatakaayetairine. 28 Eero pipinkashiwaitari kowatsine ritsitokemi, eerowa rimatziro irirori rotyaantemi sarinkaweniki. Iri pimpinkathateri Pawa, tema iri matzirori rotyaantemi sarinkaweniki. 29 Pamine, te ripinaperoweta tsimeryaanipaini, iri kantacha Pawa riyotzi arika inkamagaante apaani. * 30 Riyotzitawo Pawa okaatzi tzimayetatsiri aishi. 31 Piñaakero, raminawentziri Pawa tsimeryaanipaini, eeroka rimaperotzi raminawentzimi. Eerowa pipinkashiwaitari kisaneentzimiri. 32 Arika pinkanteri pisheninka: ‘Nopinkathatairi Jesús’, aritake nonkantairi Ashitanari Inkitesatzi: ‘Papá, ipinkathataana jirika, asheninkataari.’ 33 Irooma pinkanteririka pisheninka: ‘Te nompinkathateri Jesús’, ari nonkantzityaari naaka, nonkantairi Ashitanari: ‘Papá, te ipinkathatana jirika, te asheninkatari.’ ”

Ikenkithatakota Jesús

(Lc. 12.49-53; 14.26-27)

34 “Te nokowi ikompitzimotemi oita nipokantakari. Te inta niyotaayetairi atziri raakameethatawakagaiya. Tema nipokakera, oshiyawaitakawo namatyeemirome owathaamentotsi pantaminthatawakaantyaari.

35 Tema iro nipokantakari:

Inkisaneentantyaariri atziripaini ipaapatetari,

Onkisaneentantyaawori tsinane onaanatetari,

Onkisaneentantyaawori tsinane ayiro.

36 Iri pithokashitawakaachane atziripaini inkisaneentawakaiya risaikaiyinira ipankoki. 37 Tema iro kameethawetachari petakoyetyaari pipaapate, pinaanate, peentsitepaini eejatzi. Iro kantzimaitacha arika anaanakero okaatzi pinintana pawentaana naaka, tekeraga pithotyiiro pawentaana. 38 Ontzimatye pinkyaaryoowentero nokenkithatakoyetakemiri, onkantawetya inkentakoitemi. Arika pipakaakero, tera pikyaaryoowentziro pawentaawetaana. 39 Tema ikaatzi etakowaitachari apaniroini rantayetziro iñaamatashiyetari, ari impeyashitaiya. Iriima kamawentenane rantanairo nokowakairiri naaka, ari rawisakoshiretai.”

Ripinaitairiri

(Mr. 9.41)

40 “Tzimatsirika iita aapatziyemine, naakaga raapatziyaka. Ari okantari eejatzi, inkaate aapatziyainane naaka, iri raapatziyaka Ashitanari otyaantakenari jaka. 41 Tzimatsirika yotemine Kamantantaneri pini, irojatzi raapatziyantanakemi, arira ripinatairi Pawa paata, tsipatakariri Kamantantaneriite. Ari okantari eejatzi, tzimatsirika yotakemine kameethashireri pikantanaawo pikemisantanai, irojatzi raakameethatantanakemi, arira ripinatairi Pawa paata, tsipatakariri kameethashireri. 42 Arika riyoitemi eerokatake niyotaanewo, iro ompoñaantyaari impemi pimere, riyotakerowa Pawa, iri pinatairine jirika etakotakemiri.”

11

Rotyaantziri Juan riyotaanewo

(Lc. 7.18-35)

1 Ikaatakero Jesús riyotaayetakeri 12 riyotaanewo. Owaaganaka inkamantante maawoiniki nampitsi saikatsiri janta.

2 Ikanta Juan omitsitsiyaatantaneri, romonkyagaitakeri chapinki, ikemakotakeri rantayetakeri Cristo, rotyaantake apite riyotaanewo irirori, 3 rosampiteri Jesús, inkanteri: “¿Eerokatakema iitaitziri, ‘Pokatsine?’ Kaaririka eeroka, ¿Eenitatsima itsipa naamayaari?” 4 Ikanta rareetaiyakani, rosampitapaakeri Jesús. Iro ikantantanakariri irirori: “Arika piyaatai, pinkamantapairi Juan maawoini pikemakeri eeroka, okaatzi piñaayetakeri nantakeri eejatzi. 5 Tema nokiryaakagairi mawityaakiri, nanashitakaayetaari kisopookiri, netsiyatakotakaayetairi pathaawaiwetachari, nokemakaayetairi witakempitari, nowañaayetairi kaminkari, nokenkithatakoyetainiri Kameethari Ñaantsi ashironkainkaripaini. 6 Irootake inkimoshiretantaiyaari kaari kisoshirewentainane.”

7 Ikanta ripiyayetanaa riyotaanewo Juan, rosampitanakeri Jesús ikaatzi piyowentakariri, ikenkithatakotziri Juan, ikantzi: “¿Tsika iitaka poshiyakairi piñaakeri chapinki ochempiki? ¿Iriima piñaake apaani oshiyakawori sawoo ompironkatonkitakaari tampyaa okantakaari te ithaamentashireta? 8 ¿Piñaapaakerima rowaneenkataka ikithaataka? Te. Tema ikaatzi owaneenkatachari ikithaata, risaikawankotziri irirori pinkathari. 9 Iro piyaatashitantariri piyotaiyakeni Kamantantaneri rini. Tema rimaperotatziiro irirori rawisanakeri Kamantantaneriite. 10 Tema iriitake rosankenatakoitakeri pairani, riñaanatziri Pawa Itomi, ikantziri:

Notomí, ari notyaantake etyaawone inkamantakotemi,

Iri wetsikaantemine tsika pinkenapaake eeroka.

11 Pinkeme nonkante naaka: Atziripaini ikaatzi tzimayewetainchari pairani, tekaatsi anairone riyotanetakari Juan. Iro kantzimaitacha inkaate impinkathariwentairi Pawa inkiteki, tsinampashiretaatsine janta, ranagairi irirori Juan. Imaperotatyaaga. 12 Tema retanakawo pairani Juan ikenkithatakaayetakemi, eenitatsi osheki atziri ñaamatanakawori kameethaini iñeero tsika ipinkatharitai Inkitesatzi. Antawoite ikowanake iñeero oshiyawaitakawo ishintsitaitzi arika romanataitya. Irojatzi ikantaita iroñaaka. 13 Pairani tekera itzimiita Juan, tzimawetacha Kamantantaneri eejatzi Inintakaantaitanewo. 14 Iriira Juan ikenkithatakoitakeriri pairani, iriitake Elías-tatsiri piyaatsine. 15 Kowirori inkemathatero, inkemisante. 16 Noshiyakaakemiri koshekawairentzi eentsi arika roshiyakaawaitya, 17 ikantawaka: ‘Jame ashowite omampaantyaari.’ Temaita ikowi. Ikantawaka eejatzi: ‘Jame omampaiya owashiretantyaari.’ Te ikowiro eejatzi. 18 Ari pikantaiyakani eeroka. Piñaawetawakari Juan, ritzitapaakawo rowanawo, te ririro kachori, pikantaiyakerini: ‘Raagatziiri peyari, iro ritziwentantari.’ 19 Ripokawetaka Itomi Atziri, te ritzitawo owanawontsi, ririro kachori eejatzi. Pikantaiyakerini: ‘Kaariperori rini jirika, osomiyawairentzi, shinkiyantzi rini eejatzi. Raapatziyari apatotziriri koriki, raapatziyari eejatzi kaariperoshireri.’ Tekaatsi oitya, tema arika iñagaitakero onkaate awisayetaatsine paata, arira riyoitairi imapero riyotanetzi.”

Ikantamatsitaitziri kisoshireri nampitsikipaini

(Lc. 10.13-16)

20 Ikenkithatakotanakeri Jesús ikaatzi ñaawetakawori ritasonkawentantayetake nampitsikipaini, temaita ripakairo ikaariperoshiretaiyini. Ikantanake: 21 “Ikantamatsitaitziri Corazín-satzi, eejatzi Betsaida-satzi. Osheki iñaayewetakena nitasonkawentantayetake, temaita ikemisantaiyini. Iriime ñaakenane Tiro-satzi, Sidón-satzi nitasonkawentantzi, ari rowashiretakotanakyaame ikaariperoshiretake, ripakaanakerome. Inkemisantayetaime maawoini iriroripaini. * 22 Paata arika raayeetairi kameethashiretaintsiri, eero rimaperoitziri rowasanketaiteri Tiro-satzi, eejatzi Sidón-satzi. Rimaperoitairi rowasanketaiteri Corazín-satzi, eejatzi Betsaida-satzi, tema iñaawetakena nitasonkawentantayetzi, temaita ikemisantzi. 23 Eejatzi inkantayetaiya Capernaum-satzi, ikenkithashiretaiyani irirori riyaayetai inkiteki, iro kantzimaitacha osheki ikisoshiretake, riyaayetai ikenayetzira kaminkari. Iriime ñaakeroneme Sodoma-satzi pairani okaatzi iñaayetakeri Capernaum-satzi, inkemisantayetaime irirori, eero raperaatairime pairani Pawa saikaiyatsinime iroñaaka. 24 Arika raayeetairi paata kameethashireyetaintsiri, iriira rimaperoitai rowasanketaitairi Capernaum-satzi, anaanakero rowasanketakeri pairani Sodoma-satzi.”

Pipokashitaina naaka, ari piñeero nimakoryaakaayetaimi

(Lc. 10.21-22)

25 Ikanta ramanamanaatanakari Jesús Ashitariri, ikantanakeri: “Papá, eeroka pinkathariwentziriri maawoini inkitesatzi, eejatzi maawoini kipatsisatzi, osheki niwetharyaakemi. Tema eeroka yotakaayetairiri oshiyakariri eentsi tsinampashiretaatsiri, kaari riyoyetzi yowairentziite. 26 Tema iro inimotakemiri.” 27 Ikantanakeri piyowentakariri: “Iri Ashitanari yotakaakenawori maawoini. Apaniroini riyoperotana naaka tema Itomi rowana. Ari nokantari eejatzi naaka apaniroini niyoperotziri. Irojatzi riyoyetairi inkaate niyotakaayetairi naaka. 28 Arika piñeero pimakoshirewaite, arika piñeero oita ñaantsipookitzimotemine, pipokashitaina naaka, pinkamantainawo, aritake piñagairo nimakoryaakaayetaimi. 29 Eero pimanintziro ñaantsipookitzimotemine, naakatake imperatzimiri pantero. Eenitatsi nokowiri niyotaimiri, te niyote naaka nowatsimaashirewaitya, tsinampashireri nini. Ari piñagairo nimakoryaashiretakagaimi. 30 Tema okaatzi nimperatantari naaka, te opomeentsiperota.”

12

Ikenkithatakotziro Jesús kiteesheri rimakoryaantaitari

(Mr. 2.23-28; Lc. 6.1-5)

1 Okanta apaani kiteesheri rimakoryaantaitari, ikenanake Jesús pankirentsimashiki. Tema ritasheyaiyatziini riyotaanewo, ikowiitanake okithokiki pankirentsi royaari. 2 Iñaakeri Fariseo-paini, iro ikantantakariri Jesús: “Pamineri piyotaanewo. Jiroka kiteesheri rimakoryaantaitari ini, te ishinetaantsita inkowiitaite.” 3 Rakanakeri Jesús ikantziri: “Tema piñaanatakotziri ikantakota David-ni, aantawetariri ritashe itsipayetakari ikaataiyini. 4 Ikyaake pairani tasorentsipankoki, rowakawo tasorentsitatsiri, ipayetakeri eejatzi itsipatakari. Te ishinetaantsiweta, apatziro rowapiintawo Imperatasorentsitaarewo. 5 Rosankenaitake eejatzi pairani Inintakaantaitanewo, okantzi: ‘Eero pantawaitantawo kiteesheri rimakoryaantaitari.’ Iro kantzimaitacha riyaatapiintzi Imperatasorentsitaarewo kiteesheriki rimakoryaantaitari tasorentsipankoki, rantawaitapiintzi. Tekaatsi kisakotyaawone. 6 Nokantzi naaka, eenitatsi jaka impinkathaperoiteri, iri anairori tasorentsipanko. 7 Iro rosankenatantaitakawori pairani, kantatsiri:

Te apa nonkoweri pamayetaina pipira pitagainari.

Iro nokowaperotairi pineshironkayetairi pisheninka.

Arikame pinkemathatero jiroka, eero pikantzirime jirikapaini, te ikaariperoshiretzi. 8 Jirika Itomi Atziri ipinkathariperotzi irirori, ranairo kiteesheri rimakoryaantaitari.”

Atziri kisoimpekiri

(Mr. 3.1-6; Lc. 6.6-11)

9 Ikanta rowaaganaawo Jesús, ikyaapai eejatzi rapatotapiintaitaga. 10 Ari risaikakeri janta atziri kisoimpekitatsiri. Ikanta Fariseo-paini, rosampitakeri Jesús, ikantziri: “¿Kameethatatsima petsiyatakotakagairi kisoimpekiri kiteesheriki rimakoryaantaitari?” Iroowa rosampitantariri ontzimantyaari inkantakoteriri. 11 Rakanakeri irirori, ikantziri: “Te paminaminthatashitari pipira arika rotetya omoonaki kiteesheriki rimakoryaantaitari, petakotari, pagairi. 12 Iriira retakoperoitari atziri, ranairi piratsi. Te owaariperoshiretantzi aneshironkatante kiteesheriki rimakoryaantaitari.” 13 Riñaanatanakeri atziri kisoimpekiri, ikantziri: “Pampiryaawakotai.” Matanaka atziri, akotsitanai, oshiyanaawo otsipa rako. 14 Kisaiyanakani Fariseo-paini. Jataiyakeni, ikenkithawaitaiyini, ikantzi: “¿Jimpe ankanterika Jesús, ampeyakaantyaariri?”

Rosankenatakoitzitakari pairani Jesús

15 Yotake Jesús ikowaitatzi ritsitokaiteri, iro rowaagantanaari. Royaatanakeri osheki atziri, retsiyatakotakagairi maawoini mantsiyari. 16 Ikantayewetakari: “Eerowa pithawetakotana.” 17 Ari imonkaatari rosankenatakagaitakeriri pairani Kamantantaneri Isaías-ni, ikantzi:

18 Jirika nimperatanewo, iri niyoyaakeri.

Netakotanewo rini, iri oimoshirenkanari.

Kisokero roweri Tasorenkantsi,

Inkenkithatakagairi kaari asheninkata, inkamantairi irooperotatsiri.

19 Eero richeraawentawaita irirori,

Eero ikemaitziri ishintsite inkenkithatakotya,

20 Eero rowatsiperotziro risatairo sonkare sataawetainchari,

Eero roitsiwakiro paampari paampamenkiwetainchari,

Irojatzi rimatantyaawori iñeero irooperotatsiri. *

21 Iri royaakoneentairi kaari asheninkata raakotairi iwairo.

Kishimatziriri Tasorenkantsi

(Mr. 3.20-30; Lc. 11.14-23)

22 Ikanta ramaitakeniri Jesús raayiri peyari, ramashookitakaakari, ikisowaantetakaakeri eejatzi. Retsiyatakotakaawakeri, aminanai kameetha, ñaawaitanai eejatzi. 23 Riyokitziitanake maawoini atziri, ikantaiyini: “¿Iriima jirika icharine David-ni oyaakoneentziri?” 24 Kemaiyakeni Fariseo, ikantaiyanakeni irirori: “Jirika atziri ishintsitakaatziiri ashitariri peyari Beelzebú, iro rowawisaakotantariri raagayetziri peyari.” 25 Iri kantzimaitacha Jesús riyotakotakeri ikenkithashireyetari, ikantanakeri: “Atziri ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini, arika rantaminthatawakaiya, ari iñaakero rookanawentawakaiya. Eejatzi arika rantaminthatawakaiya inampiki atziri, ari iñaakero rookanawentawakaiya inampiki. Arika rantaminthatawakaiya atziri ikaatzi risaikawankotawakaa, ari iñaakero rookanawentawakaiya ipankoki. 26 Ari ikantari eejatzi peyari arika rantaminthatawaiyaame. Arika rookanawentawakaanakya, ¿eeroma iñiiro rithonkya? 27 Iriirikame Kamaari Beelzebú shintsitakainane naaka, ¿irijatzima Kamaari shintsitakayiriri piyotaanewo eeroka rowawisaakotantariri raagaitziri? Arika okanta pithawetakotatziiri piyotaanewo, ari inkisaneentawentakemiro okaatzi pikantakeri. 28 Iri Tasorenkantsi poñaachari Pawaki shintsitakaanari naaka nowawisaakotantariri raayiri peyari. Irijatzi Pawa omapokakemiri eeroka ipinkathariwentantzi. 29 Arika inkowaite inkoshiiteri shintsitatsiri kameetha atziri, ontzimatye retaitawakyaari roosoiteri, eero ikisakowentantawo rashiwetari arika rayitaiteri. 30 Ikaatzi kaari aapatziyanari naaka, iriitake kisaneentanari. Inkaate kaari amitakotenane rowiitakotena, reewanatakotatyaana. 31 Iro kantzimaitacha nokantzi naaka: Kantacha impeyakotairi Pawa inkaate kaariperoshirewetachari, eejatzi inkantairi maawoini ñaawaiwetawori kaariperori ñaantsi. Iriima kishimatakerine Tasorenkantsi, eero ipeyakoitairi. 32 Ari okantari eejatzi: Kantacha impeyakotairi Pawa inkaate kishimawetyaarine Itomi Atziri, iriima kishimatakerine Tasorenkantsi, eero iñagairo impeyakoitairi. 33 Oshiyawaityaawo arika iñagaitero kameethari chochoki, riyotaitzi kameetha ini owaato tsika opoñaakawo chochoki. Ari okantari eejatzi arika iñagaitero chochoki piyantatsiri, riyotaitzi kaariperori ini owaato tsika opoñaaka iroori. 34 Poshiyakari maanke, kaariperoshireri pikantaiyakani. Tekaatsi pinkenakairo piñaawaitero kameethari, te ompantyaawo pikenkithashireyetari, iro okaariperotantakari piñaawaiyetziri. 35 Tema apaani kameethashireri ikenkithashiretawo kameethatatsiri, iro okameethatantari rantayetziri. Iriima kaariperoshiretatsiri te ikenkithashiretapiintawo kameethatatsiri, iro okaariperotantari rantayetziri. 36 Iro nokantantari naaka, ari raminakoitairo paata kaariperori riñaawaitaitziri. 37 Kameetharika okaatzi piñaaneyetari, ari raakameethaitaimi. Irooma terika okameethatzi, inkantayeetaimi: ‘Kaariperoshireri pinake, osheki pinkemaatsitaiyaawo.’ ”

Ikowaweta kaariperoshireri ritasonkawentantaite

(Lc. 11.29-32)

38 Ikanta rakaiyanakeni Fariseo itsipatakari Yotzinkariite ikantanakeri: “Yotaantanerí, nokowi noñeemi pitasonkawentante.” 39 Rakanake Jesús ikantzi: “Kaariperoshireri pinaiyini eeroka, pithainkanewo powakeri Pawa, pikowaiyini piñeena nitasonkawentante. Eeromaita noñaayimiro, apatziro piñeero oshiyaawone awishimotakeriri pairani Jonás, 40 iniyantakariri oshiyariri antari ñaaweri, tema mawa kiteesheri risaikake imotziki. Ari inkantyaari eejatzi jirika Itomi Atziri inkitawetapaintya mawa kiteesheri. 41 Paata arika raminakoitairo okaatzi rantaitziri, ari riyakowentaimi Nínive-satzi, tema ikemisantairi pairani irirori Jonás ripakaanairo ikaariperoshirewetaiyani. Tema jirika saikimotakemiri iroñaaka ranairi Jonás. 42 Paata arika raminakoitairo okaatzi rantaitziri, ari iyakowentaimi tsinane pinkathawotatsiri pairani nampitsiki Sabá, tema ipokashitakeri iroori pinkathari Salomón, okemisantairi. Jirika saikimotakemiri iroñaaka ranairi Salomón.”

Ripiyashitanta peyari

(Lc. 11.24-26)

43 “Oshiyawaitakawo risaikashiretantari peyari apaani atziri, ipankotetakawo rañaamento. Arika rookaweetakyaari, awisakowetaa atziri risaikantakari peyari. Jatawetaawo ikenawaitzi ochempiki, te iñi jimpe risaike. 44 Ikantashiretai peyari: ‘Nipiyaita nopankoki tsika nopoñaanaka ketziroini.’ Piyaawo peyari, iñaapairi atziri kameetha opishitaka rañaamento, owaneenka okantaka. 45 Riyaatashitakeri maperotzirori ipeyaritzi, inkantakeri: ‘Jame aate nopankoki, pintsipatena ampinkatharite.’ Ramake ikaatzi 7. Ari rashironkaaperotyaari jirika atziri, eero roshiyaa rashironkaaweta pairani eepichokiini. Ari pinkantayetaiyaari iroñaaka eerokapaini.”

Ikenkithatakotziro Jesús inaanate eejatzi irirentzi

(Mr. 3.31-35; Lc. 8.19-21)

46 Eekero ikenkithatakaatziiri Jesús atziri piyowentakariri, ari areetapaaka inaanate otsipatakari irirentzipaini, okatziyapaaka jakakeroki, okaimakaantapaakeri. 47 Ikantaweetakari: “Ari ipoki pinaanate otsipatakari pirentzipaini, okowi oñeemi.” 48 Ari rakanake ikantzi: “¿Iitaka pikenkithashiryaari iroowa nonaanate, iriira nirentzitari?” 49 Rookotanakeri ikaatzi riyotaayetapiintakeri, ikantzi: “Jirikapaini iriitake noshiyakagairi nirentzi, iro noshiyakagairi eejatzi nonaanate. 50 Tema maawoini antanairori ikowayetziri Ashitairi Inkitesatzi, iriitake nirentzitaari, irootake nitsirotaari, irootake ninirotaari.”

13

Roshiyakaawentziri Jesús pankiwairentzi

(Mr. 4.1-9; Lc. 8.4-8)

1 Ikanta rishitowanai Jesús pankotsiki, jatanai inkaarecheraaki. Ari risaikapaake. 2 Ipiyowentapaari osheki atziri. Iñaake othataka pitotsi, otetapaaka, saikapaake. Katziyaiyakani atziri inkaarecheraaki. 3 Roshiyakaawentatziiniri okaatzi ikenkithatakairiri, ikantziri: “Tzimatsi pankiwairentzi jatatsiri impankiwaite. 4 Ikanta rookakitakero iwankire, tzimatsi jokakitapainchari awotsiki, ripokapaake tsimeryaani, rowapaakawo. 5 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari omapipookitzira tekaatsipero kipatsi, ari ishookawetanakari intsipaite. Te otontapathatzi kipatsi, 6 sampishitanake pankirentsi ishintsikitapaakera ooryaa, tema te okyaaperotzi oparitha inthomoiki. 7 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari kitocheemashiki, anaanakero kitochee ishookanake, kamanake pankirentsi. 8 Irooma otsipa jokakitapainchari okameethapathatzi kipatsi, saankana ishookanake, kithokitanake maawoini. Tzimanai okithoki apawopaini okaatzi shookapaintsiri. Apaani shekichonchoitanaintsiri okithoki, otsipa shekipiyokineentaintsiri, otsipa eepiyokiini okithokitanake. * 9 Kowatsiri inkemathatero, rowayempitatya inkemisante.”

¿Oitaka roshiyakaawentantawori Jesús?

(Mr. 4.10-12; Lc. 8.9-10)

10 Irojatzi rosampitantanakariri riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka poshiyakaawentziniriri atziripaini?” 11 Rakanake Jesús, ikantzi: “Rishinetaitakemiro eerokapaini piyotairo tsika ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, iriima jirikapaini te rishinetaitziniri irirori. 12 Ikaatzi oshekitzimotakeri, ari oshekichonchoitzimotairi. Iriima kaari oshekitzimotzi, eero oshekichonchoitzimotairi. † 13 Iroowa noshiyakaawentantawori jiroka, onkantya raminawetya jirikapaini, eero iñiimaitawo. Arika inkemawetyaawo, eero riyotawakero nokantawetariri. 14 Iri ikenkithatakotake pairani Isaías-ni, ikantake:

Pinkemaiyawetyaani, eeromaita piyotaiyironi.

Paminaiyawetyaani, eeromaita piñagaiyironi.

15 Tema kisoshire ikantaiyakani jirikapaini.

Witakempitari ikantaiyakani.

Amashookiri ikantaiyakani eejatzi.

Irootake kaari iñaantaiyawoni,

Kaari ikemantaiyani,

Kaari ikenkithashiretantaiyani.

Te ikemisantaiyini, eero nowawisaakotairi.

16 Irooma eerokapaini kimoshire pikantaiyaani, tema piñagairo, pikemayetairo eejatzi. 17 Iro ikowaiyawetakarini pairani Kamantantaneriite eejatzi kameethashireriite, iñeerome irirori okaatzi piñaayetairi eerokapaini. Ikowawetaiyakani inkemerome pikemaiyakerini eeroka. Te iñeena, te ikemana eejatzi. Imaperotatya.”

Ikenkithatakotziro Jesús roshiyakaawentziri pankiwairentzi

(Mr. 4.13-20; Lc. 8.11-15)

18 “Pinkeme nonkamantemiro okaatzi noshiyakaawentakeriri pankiwairentzi. 19 Tzimatsi kemirori nokenkithatakotziro ipinkathariwentantaira Pawa, temaita riyotakotziro. Ikanta ripokapaake owaariperoshiretantatsiri ripakaakaapaakeri ikemisantawetana. Iri oshiyakawori pankirentsi jokakitapainchari awotsiki. 20 Eenitatsi thaamentawori niñaane, ikemisantaweta intsipaite. Iri oshiyakawori pankirentsi jokakitapainchari omapipookitzira. 21 Te riyoperotero ñaantsi, te ikisashitawo rowasankewentaitanakeri ikemisantzi, ripakaanakero. Roshiyakawo pankirentzi sampishitanaintsiri te okyaaperotzi oparitha inthomoiki kipatsiki. 22 Eenitatsi kemawetawori niñaane, iro kantzimaitacha iñaamawaitawo inthaamentawaitya, osheki eejatzi ikenkithashiretakotziro rowaagawo, irootake ipeyakotantakawori niñaane, te ikemisantzi. Roshiyakawo pankirentsi jokakitapainchari kitocheemashiki, kaari kithokitatsine. 23 Tzimatsi itsipa kemirori niñaane, ikemisantanakero. Ikyaaryoowentanakero. Iri oshiyakawori pankirentsi shookapaintsiri okameethapathatzira kipatsi, shekichonchoitanake okithoki, otsipa shekipiyokineentaintsiri, otsipa eepiyokiini okithokitanake.” ‡

Ikenkithatakotziri Jesús pankitzirori trigo

24 Roshiyakaawentakeniri eejatzi Jesús, ikantzi: “Jirokaga ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, oshiyatyaari apaani atziri pankitakaantzirori kameethakiri trigo. § 25 Okanta tsireniriki rimagaiyinira ratziritepaini eejatzi irirori, pokake kisaneentziriri ramake okithoki trigo-niro, ipankitapaakeniri rowaneki, rowaitakero trigo-pero, piyanaka. 26 Okanta ishookanake trigo-pero, kithokitanake. Eejatzi okantzitaka trigo-niro rowaitaitakerori. 27 Ikanta iñaakero ratzirite, riyaatashitakeri ashitawori, ikantakeri: ‘Te opantawo okithoki trigo apankitakeri powaneki, ¿iitaka owaitantakari ishooki trigo-niro?’ 28 Ikantanake ashitawori rowane: ‘Kisaneentanari pankitakerori.’ Ikantzi ratzirite: ‘¿Pikowima niyaate nonthokayetairo trigo-niro?’ 29 Rakanake, ikantzi: ‘Eero, aamaashitya pithokakotzirokari trigo-pero. 30 Atake okantawakaata owaityaawoota ishooke, irojatzi isampatantakyaari trigo-pero. Aripaite nonkantemi: Pithatzinkero trigo-niro, pitayero. Powiitero trigo-pero, powayetairo.’ ”

Roshiyakaawentaitziro okithoki oryaanikitatsiri

(Mr. 4.30-32; Lc. 13.18-19)

31 Ikanta rapiitakero Jesús roshiyakaawentziniri, ikantziri: “Jirokaga ikanta eejatzi ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakari pankitzirori oryaanikitatsiri okithoki pankirentsi. * 32 Oryaani okantaweta okithoki, iro kantzimaitacha arika ishookanake, anairo otsipa pankirentsi, antawo otewayetanake ari imenkoshiyetari tsimeryaaniki itsimankatapishitakera.”

Roshiyakaawentaitziro kachopathari

(Lc. 13.20-21)

33 Jiroka otsipa roshiyakaawentakeri Jesús, ikantzi: “Jirokaga ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakawo apaani tsinane naashewaitatsiri. Aake eepichokiini kachopathari, owaitantakawo maawoini oshe. Ari oñaakero onkachopathate.” †

Oita roshiyakaawentantawori Jesús ikenkithatakoyetakeri

(Mr. 4.33-34)

34 Ari ikantapiinta Jesús roshiyakaawentziro okaatzi riyotaantayetziri. Tekaatsi apaani kaari roshiyakaawente. 35 Ari imonkaatari ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri ikenkithatakotziro ikantakeri Pawa:

Noshiyakaawentatyeeniri atziri maawoini nonkamanteriri.

Nooñaawontainiri kaari riyotaitzi pairani owakera iwetsikantakari kipatsi irojatzi iroñaaka.

Rooñaawontziro Jesús oshiyakaawentachari trigo-niro

36 Ikanta riyaatanai Jesús, rookanairi piyowentakariri, jatanake pankotsiki. Ari rosampitakeri riyotaanewo, ikantziri: “Piyotainawo okaatzi poshiyakaawentakeri. ¿Oitaka oshiyakaawentachari trigo-niro rowaitaitakerori ipankiitziro trigo-pero?” 37 Ikantzi Jesús: “Jirika Itomi Atziri iriitake oshiyakariri ashitawori rowane ipankiitakerowa trigo-pero. 38 Jiroka owaantsi iro oshiyakaawentzirori kipatsi risaikantaitari. Jiroka trigo-pero iri oshiyakaawentacha ikaatzi ipinkathariwentairi Pawa. Irooma trigo-niro oshiyakaawentziri ikaatzi rashiyetari Kaariperori. 39 Jirika kisaneentantatsiri pankitakerori trigo-niro iri oshiyakaawentachari Kamaari. Oshiyawori rowiitaitziro okithoki trigo, oshiyakaawenta arika ithonkaiya paata kipatsi. Jirikapaini owiiyetairori okithoki iri oshiyakaawentachari maninkariite. 40 Piñaakero, ipiyoitakero trigo-niro, ritagaitakero. Iro oshiyakaawentachari arika ithonkaiya paata kipatsi. 41 Jirika Itomi Atziri rotyaantairi maninkariite, impiyotairi kaariperoshiretatsiri, tema te ikowi rowaitaiyaari ikaatzi kemisantayetakeriri. 42 Ritaayeetairi kaariperoshireri, riraawaitaiya ratsikaikiwaitya inkemaatsiwaitaiya. 43 Iriima kameethashiretaintsiri, shipakirya inkantaiya roshiyaiyaari ooryaatsiri. Risaikimotairi Ashitairi tsika ipinkathariwentantzi irirori. Powayempitatya.”

Ikenkithatakotziri Jesús manachari koriki

44 Rapiitanakero eejatzi Jesús, ikantzi: “Jiroka otsipa noshiyakaawentemiri. Tzimatsi osheki koriki rimanaitziri owaantsiki. Ikanta apaani atziri iñaakeri, te onkantya raanakeri, eejatzi rimananairi, tekaatsi inkamante, ikantashiretanake irirori: ‘Ontzimatye namanantero jiroka kipatsi, ompoñaantyaari nashityaari tzimatsiri janta.’ Ipimantakero okaatzi tzimimowetariri, ramanantakero kipatsi. Kimoshire ikantaka, tema ramanantakotake osheki koriki. Ari okantari eejatzi ipinkathariwentantai Inkitesatzi.”

Ikenkithatakotziro Jesús poreryaari pinaperotachari

45 Ikantzi eejatzi Jesús: “Jirokaga ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyari apaani atziri kowaintsiri ramanante poreryaari. ‡ 46 Iñaake poreryaari, osheki ikowake rayeri. Irojatzi ripiyantanaari inampiki, ipimantapaakero okaatzi tzimimotziriri, ramanantakero poreryaari.”

Ikenkithatakotziro Jesús tarajaamentotsi

47 Ikantake eejatzi Jesús: “Jirokaga ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakari apaani tarajaatatsiri. Raake osheki kantawaitachari shima. 48 Inoshikakotakeri othapyaaki, riyoyaakeri kameethatatsiri. Rookayetakeri ikaatzi kaari kameethatatsi. 49 Ari onkantaiyaari paata arika ithonkaiya kipatsi. Ripokake maninkariite, rinashiyetaiyaari kameethashireri, ari inkanteri eejatzi kaariperoshireri. 50 Irojatzi ritaantayetyaariri kaariperoshireri, ari riraawaitaiyaari, ratsikaikiwaitaiya inkemaatsitaiya.”

Ikenkithatakotziro Jesús owakerari owaagawontsi eejatzi antyashipawo

51 Ikantzi Jesús: “¿Pikemathatakero okaatzi nokantayetakeri?” Ikantaiyini riyotaanewo: “Nokemathatakero.” 52 Ikantanake eejatzi Jesús: “Noshiyakaawenteri apaani ashitaanitachari, tzimatsiri rowaagawo pinatachari. Raapiintziro antyashipawo rowaagawo, eejatzi owakerari. Ari ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakari yowairentziite riyotaantairo okaatzi riyotaantaitziri pairani, riyotaantairo eejatzi owakerari.”

Piyaawo Jesús Nazaret-ki

(Mr. 6.1-6; Lc. 4.16-30)

53 Ikaatakero Jesús roshiyakaawentakero okaatzi ikenkithatakotakeri, ari rowaaganaawo. 54 Ikenanai inampiki. Riyotaantayetapai rapatotapiintaitaga. Riyokitziiwentawairi ikaatzi kemayetakeriri, ikantaiyini: “¿Iitakama matakaakeriri jirika riyotanetantari, ritasonkawentantake eejatzi? 55 ¿Kaarima itomi pimantzirori inchakotapaini? ¿Kaarima otomi María? ¿Kaarima irirentzipaini: Jacobo, José, Simón, eejatzi Judas? § 56 ¿Kaarima atsipatari iritsiropaini jaka? ¿Tsika iitaka roshiyakaawaimatsitantari ipinkathariwentantzi?” 57 Osheki rithainkaitakeri, ikisaneentaitanakeri. Iro ikantantanakari Jesús: “Rashi rowiro te ipinkathaitziri Kamantantaneri inampiki irirori.” 58 Tema osheki rithainkimawaitaitakeri Jesús inampiki, iro kaari ritasonkawentanta.

14

Ikamantakari Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mr. 6.14-29; Lc. 3.19-20; 9.7-9)

1 Ikanta Herodes jitachari Tetrarca, ikemakotakeri Jesús. 2 Ikantziri rimperatanewo: “Jirika Jesús iriitake Juan omitsitsiyaatantaneri. Iri añagaatsi, piñeeri otzimi ishintsinka.” 3 Tema iri Herodes aakaantakeriri ketziroini Juan, roosotakaantakeri, romonkyaakaantakeri. Iro kantakaantzirori Herodías iinantawetari irirentzi Felipe. 4 Tema ikaminaawetatyaari Juan jirika Herodes, ikantawetari: “Te okameethatzi paapithatantziro.” 5 Ari ikowawetaka ritsitokakaanterime, iro kantzimaitacha osheki pinkathatakeriri Juan, riyotaiyini Kamantantaneri rini. Ithaawantanakari Herodes atziripaini, ikantashiretzi: “Arika nitsitokakaantakeri, ari inkisaneentaitakena.” 6 Okanta imonkaataka kiteesheri roimoshirenkawentawo itzimantari Herodes. Ipiyotaiyakani osheki isheninka, roimoshirenkaiyani. Ari ipokapaake ishinto Herodías, omampaapaaka. Okameethatzimotanakeri Herodes. 7 Ikantakero: “Oitarika pinkowakotenari, ari nompakemiro. Imaperotatya, riyotzi Pawa eero namatawitzimi.” 8 Okantakero onaanate: “Pinkanteri rithatzinkakaanteri Juan.” Irojatzi okantantanakariri: “Nokowi pamakotakenawo iito Juan pasoshetaki.” 9 Ari rowashiretanaka Herodes, te ikowaweta. Iro kantzimaitacha ikemaiyakerini isheninka ikantakerori ketziroini. 10 Irootake rithatzinkakaantantakariri Juan. 11 Ramakoitakero iito, ipakoitakero aanakeniro onaanate. 12 Irojatzi ripokaiyantapaarini riyotaanewo Juan, ikitatairi. Jataiyanakeni risaikira Jesús, ikamantapaakeri.

Rowakaari Jesús 5000 shiramparipaini

(Mr. 6.30-44; Lc. 9.10-17; Jn. 6.1-14)

13 Ikanta ikemake Jesús kamake Juan, otetanaka pitotsiki riyaatero tonkaariiteki. Iro kantzimaitacha ikemakoitakeri tsika riyaate, shiyaiyanakani ikenaiyanakeni awotsiki, royaataitanakeri. 14 Iro raatakotapaakitziini Jesús, iñaapaatziiri osheki ipiyotaka atziri. Retakoshiretapaakari, retsiyatakotakaake osheki mantsiyayetatsiri. 15 Okanta otsireniityaanake, ikantzi riyotaanewo Jesús: “Pamine, asaikatzi tonkaariki, tsireniityaanake. Pinkaatero pikenkithatzi, riyaataita atziri nampitsiki rowapaiya.” 16 Rakanakeri, ikantziri: “¿Iitaka ratsipetantyaawori riyaayetai? Pimperi eeroka rowanawo.” 17 Ikantanake riyotaanewo: “Tekaatsi nomperiri naaka. Apatziro otzimi 5 pan eejatzi apite shima.” 18 Ikantzi Jesús: “Pamakenari jaka.” 19 Ikantakeri maawoini atziri: “Pisaikaiyeni.” Saikaiyanakeni atziripaini. Raakero pan, eejatzi shima, aminanake jenoki inkiteki, ramananaka, ikantzi: “Niwethareemi Ashitanarí, eerokatake pakenawori jiroka nowanawo.” Itzipetowakero, ipayetakeri riyotaanewo, rowawisaakeniri atziripaini piyotainchari. 20 Maawoini rowaiyakani, kemakitaiyakani. Ipiyotairo tzimagaantapaintsiri, roteyetairo kantziriki, okaatzi 12 yeekitatsiri. 21 Aamaaka ikaatzi 5000 shirampari owainchari. Eenitatsi tsinane eejatzi eentsipaini owainchari.

Ranashaatantawo Jesús inkaare

(Mr. 6.45-52; Jn. 6.15-21)

22 Ikantairi Jesús riyotaanewo: “Jame petaiyaawo intatsikero.” Ikantakeri eejatzi piyotainchari atziripaini: “Kantacha piyaataiyaini.” 23 Irojatzi ikenantanakari irirori tonkaariki, ramanamanaatari Ashitariri. Okanta otsirenitanake, saikake apaniroini Jesús janta. 24 Weyaakotaiyaani riyotaanewo niyankyaaneki, antawo otamakaare inkaare, oipiyapiyatakotakeri tampyaa. 25 Okanta okiteeshetzimatake, pokai Jesús ranashaatantaawo inkaare. * 26 Te riyotawairi, thaawaiyanakeni riyotaanewo, ikaimaiyanakeni: “¡Kaakitake shiretsiwé!” 27 Riñaanatapairi irirori, ikantziri: “Naaka pokaatsi, tontashire pinkantya eero pithaawawaitzi.” 28 Ari ikantanake Pedro: “Eerokama Nowinkatharité, pimatakainawo nanashaatantyaawo naaka inkaare.” 29 Ikantzi Jesús: “Pipokanakeeta.” Anashitanaka Pedro inkaareki riyaatashitanakeri ikatziyakaga. 30 Ari ikenkithashiretanaka Pedro antawo otamakaare inkaare, thaawanake, irootake ritsitsiyantanakari, ikaimanake: “Pinkatharí paawaina.” 31 Rakothatashitanakeri Jesús, raawairi. Irojatzi ikantantanakariri: “Eepichokiini pikemisantakena. ¿Oitaka pikisoshiretantari?” 32 Ikanta rotetapaa pitotsiki, awisainkatanake tampyaa. 33 Antawoite ipinkathatanakeri riyotaanewo, ikantaiyanakerini: “Imaperotatya eerokatake Itomi Pawa.”

Retsiyatakotakaantake Jesús Genesaret-ki

(Mr. 6.53-56)

34 Ikanta rareetaiyaani intatsikero nampitsiki Genesaret. 35 Iro raatakotapaakitziini Jesús, riyotaitawakeri. Ikamantaitakeri maawoini nampitawori janta, ramayetapaakeri mantsiyayetatsiri. 36 Ikantaitakeri Jesús: “Pishineteri mantsiyari riterotawakero piithaare, retsiyatakotantaiyaari.” Ari okantzimaitaka, ikaatzi terotzitakeriri iithaare, etsiyatakoyetai.

15

Owaariperoshiretziriri atziri

(Mr. 7.1-23)

1 Ikanta ripokaiyakeni Fariseo itsipatakari Yotzinkariite. Ipoñaakawo nampitsiki Jerusalén. Ikantapaakeri Jesús: 2 “Judá-ite anaiyini. Iro ametaiyarini akiwaakota tekera oyaata, ari okanta riyotaayetairi pairani acharineete. ¿Oitaka kaari rimatantawo piyotaanewo? Rowapiintaiyani te ikiwiro rako.” 3 Rakanake Jesús, ikantzi: “Irojatzi poshiretawo eerokapaini riyotaayetairi pairani acharineete, te pimatzimaitawo riyotaayetairi Pawa. 4 Jiroka ikantzi Pawa:

Pimpinkathateri ashitzimiri.

Ikantake eejatzi:

Ontzimatye romposaiteri kishimatziriri ipaapate.

5 Iro kantzimaitacha pikantashitapiintaiyani eeroka: ‘Kameethatatsi ankanteri apaapate: “Nokashaakaakeri Pawa maawoini noorikite, eero okanta noneshironkatemi eeroka.” ’ 6 Piyotaantashitakawo rametaitari pairani, te piyotaantziro inintaperotziri Pawa. Iro kaari retakotantaari asheninkapaini ipaapate. 7 Owapeyimotantaneri pinaiyini. Eeroka ikenkithatakotake pairani Isaías, ikantake:

8 Ipinkathawaantewaitashitakena atziripaini.

Temaita ikenkithashiretakotana kameetha.

9 Aminaashita rotziwerowawaita ipinkathawetana,

Riyotaantashiwaitawo rameyetari irirori.”

10 Ikaimakeri Jesús maawoini piyowentakariri, ikantziri: “Pinkemisantaiyeni, pinkemathatantyaawori nonkenkithatakoteri: 11 Ikaatzi owari te rowaariperoshiretantzi, irooma okaatzi añaawaitziri, iroowa owaariperoshiretantatsiri.” 12 Irojatzi ripokashitantapaakariri riyotaanewo okaakiini, ikantapaakeri: “Te inimoteri Fariseo-paini ikemakemi pikantake.” 13 Ikantanake Jesús: “Ashitanari Inkitesatzi, ari inthokairo okaatzi kaari ipankitzi irirori. 14 Piñaaminthatashityaari, te riyotaiyini irirori, roshiyakari amashookiri. Roshiyakotakari rakathatawakaa mawityaakiri, te riyotzi jimpe inkene, apitekeroini impare omooki.” 15 Ari ikantzi Pedro: “Pooñaawontenawo okaatzi poshiyakaawentakeniriri jirikapaini.” 16 Ikantzi Jesús: “¿Tekerama otzimimotzimiita eeroka piyorenka? 17 ¿Tema piyotzi okaatzi owapiintari okeni asheetoki, irojatzi omishitowantaiyaawori? 18 Irooma añaawaitero kaariperori akenkithashireyetari, iroowa owaariperoshiretantatsiri. 19 Tema ashireki akenkithashiretawo kaariperori, omposawakaantsi, mayempitaantsi, ñaathatakotaantsi, koshitaantsi, thaiyakotaantsi, kishimataantsi. 20 Irootake jiroka owaariperoshiretantatsiri. Irooma eerorika akiwaakota ankowerika oya, te owaariperoshiretantzi iroori.”

Okemisantzi tsinane Canaán-sato

(Mr. 7.24-30)

21 Ikanta ikenanake Jesús nampitsiki jitachari Tiro irojatzi Sidón-ki. 22 Ari ipokashitakeri apaani tsinane Canaán-sato, kaari Judá-ite iroori. Okantapaakeri: “Nowinkatharité, eeroka icharine pinkathari David-ni. Nokowi pineshironkataina, osheki okemaatsitakawo nishinto raayiro peyari.” 23 Ari imairetake Jesús, te rakiro. Ikantaiyirini riyotaanewo: “Potyaantairo iyaataita, osheki oomerenchaakai.” 24 Ikantanakero Jesús: “Apatziro rotyaantakena Ashitanari noneshironkayetairi nosheninkaite Israel-iite, oshiyakariri oweja ipeyawaitaka.” 25 Ari otziwerowashitanakari Jesús jiroka tsinane, okantanakeri: “Pinkatharí, pineshironkataina naaka.” 26 Ikantanakero irirori: “Paata tsinane. Tema ikantaitake pairani: ‘Te aapithatziri rowanawo eentsite amperi otsitzi royaawo.’ ” * 27 Akanakeri iroori, okantziri: “Imapero pikantakeri Pinkatharí. Iro kantzimaitacha, rowapiintamatsitawo otsitzi rowaryagaitziro owanawontsi otapinaki.” 28 Rakanairo Jesús, ikantziro: “Tsinané, imapero pikemisantai eeroka. Irootake nimatantyaawori pikowakotakenari.” Apathakero awisakotanai ishinto.

Retsiyatakotakaake Jesús osheki atziri

29 Ikanta rowaaganaawo Jesús ikenanairo ocheraaki inkaare Galilea. Irojatzi ritonkaantanakari otzishiki, ari risaikapaake janta. 30 Ari ripokashitakeri osheki atziri, ramayetake kantawaiyetachari imantsiyare: ethoriwaitatsiri, amashookiri, kisowaanteri, pesaponchokiri, maawoini. Rithonkiri retsiyatakotakaayetziri. 31 Riyokitziiwentaitanakeri Jesús iñagaitakeri riñaawaitakagairi kisowaanteri, ranashitakaayetaari kisopookiri, ethoriwaitatsiri eejatzi, raminakaayetairi mawityaakiri. Ikantaiyini atziripaini: “Imapero ikameethatake Pawa, iriitake pinkathariwentairiri isheninkapaini Israel.”

Rowakaari Jesús 4000 shiramparipaini

(Mr. 8.1-10)

32 Ikanta Jesús ipiyotakeri riyotaanewo, ikantakeri: “Osheki netakotakari atziripaini, tema mawa kiteesheri risaikaiyakeni ikemisantana, tekaatsi rowaiya. Arika riyaatashitaiya eero rowanaa, ari aakeri ritashe awotsiki.” 33 Ikantaiyini riyotaanewo: “Pamine, asaikatzi ochempiki. ¿Tsika ayeka owakayaariri? Osheki ikaataiyini.” 34 Ari rosampitziri Jesús riyotaanewo: “¿Tsika okaatzika pan tzimatsiri?” Ikantzi riyotaanewo: “Tzimatsi okaatzi 7, tzimitacha eejatzi shiwaireki.” 35 Ari ikantaitanakeri ikaatzi piyotainchari: “Pisaikaiyeni.” 36 Raakero pan eejatzi shiwaireki, riwetharyaawentakawo. Irojatzi itzipetowantakawori pan, ipayetakeri riyotaanewo, rowawisaakeniri piyotainchari atziri. 37 Owaiyakani maawoini, kemaneentaiyakani. Ipiyotairo tzimagaantapaintsiri, yeekitai okaatzi 7 kantziri. 38 Amaaka ikaatzi 4000 shirampari owainchari. Tzimitacha tsinanepaini eejatzi eentsipaini owainchari. 39 Irojatzi ikantantanaari Jesús: “Ari owaiyakani, kantacha piyaayetai.” Ari rotetanaawo Jesús pitotsiki, montyaanaka iipatsiteki Magdala-satzi.

16

Ikowakoitziri Jesús ritasonkawentante

(Mr. 8.11-13; Lc. 12.54-56)

1 Ikanta ripokaiyakeni Fariseo itsipatakari Sadoc-iite, ikowawetaiyatyaani rikompitakayaarime Jesús inantyaari riyakowenterime. Ikantawetapaakari: “Janjaatya pitasonkawentante niyotantyaari imaperotatyaarika opoñaawo pitasorenka inkiteki.” 2 Rakanake Jesús ikantzi: “Arika onkityonkaitye tsireniiteeni, pikantaiyini eeroka: ‘Osaryaamanaatye onkiteeshetamanai.’ 3 Irooma piñaamanairorika menkori onkityonkaitye inkiteki, pikantzi: ‘Omparyaatye inkani.’ Piñaakero, piyotakowetawo inkite, piyotakotziro ompare inkani. Iro kantzimaitacha te piyotzimaitawo piñaayewetari jaka kipatsiki. 4 Te pikameethashiretaiyini eeroka, thainka powakeri Pawa, iro pikowantaiyarini piñeena nitasonkawentante, eeromaita noñaayimiro. Apatziro piñeero awishimotakeriri pairani Jonás.” Ari ripiyanaawo Jesús.

Kachotakairori iwaane Fariseo

(Mr. 8.14-21)

5 Ikanta rareetaiyakani riyotaanewo Jesús intatsikero, te raanake iwaane, imaisantanakero. 6 Ikantzi Jesús: “Paamaiyaawo kachotakairori iwaane Fariseo eejatzi rashi Sadoc-iite.” 7 Ari rosampitawakaanaka riyotaanewo, ikantawakagaiyani: “¿Oitaka ikantantairori jiroka? ¿Irooma ikantantairi te amanake awaane?” 8 Yotake Jesús ikantawakaari riyotaanewo, ikantziri: “Te pikemisantaiyini eeroka, iro pikenkithashirewaitantari, pikantaiyini: ‘Te amake awaane.’ 9 ¿Tema piyotaiyironi? Chapinki otzimaweta pan okaatzi 5, iro kantzimaitacha nowakaaka 5000 shirampari. Powiitairo tzimagaantapaintsiri. ¿Tsika okaatzika kantziri piyeekitairi? 10 Ari nokantzitakawo kaatatsiri 7 pan, nowakaakari 4000 shirampari. ¿Tsikama okaatzika kantziri piyeekitairi? 11 ¿Oitaka kaari piyotakotantawo eeroka? Te iro niñaawente rowaitari pan. Nokantatziimi: ‘Paamaiyaawo kachotakairori iwaane Fariseo eejatzi rashi Sadoc-iite.’ ” 12 Ari riyotaiyanakeni riyotaanewo, te iro riñaawente Jesús kachotakairori pan, roshiyakaawentatziiro okaatzi riyotaantayetziri Fariseo eejatzi Sadoc-iite.

Riyotake Pedro: Cristo rini jirika Jesús

(Mr. 8.27-30; Lc. 9.18-21)

13 Ikanta ikenanake Jesús janta Cesarea-ki, inampitsiteki Filipos. Ari rosampitakeri riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka ikenkithashiretakoitariri Itomi Atziri?” 14 Rakaiyanakeni, ikantzi: “Eenitatsi atziri kantatsiri, ‘Juan omitsitsiyaatantaneri piriintaachari.’ Ikantzi itsipa, ‘Iri koñaataatsiri Elías.’ Ikantzi itsipa ‘Iri Jeremías-ni.’ Tzimatsi kantayetatsiri eejatzi, itsipa Kamantantaneri rini.” 15 Ikantziri riyotaanewo: “Eeroka. ¿Tsika pikantaiyinika?” 16 Rakanake Simón Pedro, ikantzi: “Eerokatake Cristo, Itomi Pawa Kañaaneri.” 17 Ikantzi Jesús: “Imaperotatya okaatzi pikantakeri Simón itomi Jonás, kaari atziri yotakaakemirone jiroka, iri Ashitanari Inkitesatzi yotakaakemirori. 18 Noitaimi Pedro, mapi oshiyakaawentacha piwairo. Tema mapi poshiya, ari niwetsikairo nopanko. Inkaate kemisantaatsine paata, iri oshiyaawone pankotsi. Eero rimatziro sarinkaweniweri impeyakaashitaiyaari. 19 Iri poshiyaiyaari aminirori ashitakowo pankotsi, kantacha rashitareero, kantzitacha eejatzi rashitero, rintsiriitero shintsiini. Iro pankotsi oshiyakaawentacha tsika ipinkathariwentantai Inkitesatzi. Ikaatzi pishinetairi eeroka jaka, iri rishinetaitzi inkiteki. Iriima kaari pishinetai jaka, iri kaari rishineetzi inkiteki.” 20 Ikantanakeri Jesús maawoini riyotaanewo: “Paataga pikamantantzi, pinkante: ‘Iri Cristo jirika Jesús.’ ”

Ikenkithatakotziro Jesús inkame

(Mr. 8.31–9.1; Lc. 9.22-27)

21 Ikanta Jesús ikamantakeri riyotaanewo, ikantziri: “Irootaintsi aate nampitsiki Jerusalén, antawoite inkemaatsitakaina Itzinkamipaini, reewaperore Imperatasorentsitaarewo, reeware Yotzinkariite, ari ritsitokaantaitena. Iro awisawetakya mawa kiteesheri nañagai eejatzi.” 22 Ikanta Pedro, raanakeri Jesús jantyaatsikaini, ikantakeri: “Pinkatharí, te inimotena naaka pikantziri, te nokowi awishimotemi jiroka.” 23 Ari ripithokanaka Jesús, rakanake: “Piyaate Satanás. Te poshiretawo eeroka ikowakaanari Pawa, apatziro poshiretawo ikowapiintakeri atziripaini.”

24 Ikantanakeri Jesús maawoini riyotaanewo: “Tzimatsirika kowatsiri intsipatena, ripakairo ikowashiyetari rantero, onkantawetya inkentakoiterime, intsipatena. 25 Tema ikaatzi etakowaitashitachari apaniroini rantayetziro iñaamatashiyetari, ari impeyashitaiya. Iriima kamawentenane rantayetanairo nokowakayiriri, ari rawisakoshiretai. 26 Aminaashiwaita otzimimotziri maawoini rowaagawopaini tzimatsiri jaka kipatsiki, ari ompeyakaashitaiyaari rañaamento. ¿Kantachama ripinakowentaitya eero iñaantaitawo impeyashitaitya? 27 Ari ripiyai paata jirika Itomi Atziri ramairo rowaneenkawo Ashitariri, intsipataiyaari maninkariite, iri pinatantapairone okaatzi rantaitakeri. 28 Imaperotatya, eenitatsi pikaatzira jaka, tekera pikamiita ari piñaakeri Itomi Atziri jimpe ikanta ipinkathariwentantzi.”

17

Rishipakiriimotziri Jesús riyotaanewo

(Mr. 9.2-13; Lc. 9.28-36)

1 Okanta awisake 6 kiteesheri, eejatzi raanairi Jesús: Pedro, Jacobo, eejatzi Juan, irirentzi Jacobo. Ritonkaiyanakeni otzishiki. 2 Ari ipashinitzimotakeri riyotaanewo, rishipakiryaanake ipooki, roshiyanakari ooryaatsiri, matanaka iithaare kitamaaki okantanaka. 3 Iñaatziiri Moisés-ni, eejatzi Elías ikenkithawaitakairi Jesús. 4 Ikanta Pedro, ikaimakotanakeri Jesús, ikantzi: “Pinkatharí, imapero okameethatzi pamakenaga jaka. Kameetha niwetsikemi mawa pankoshetantsi: apaani pashitya eeroka, apaani rashitya Moisés, rashitya apaani Elías.” 5 Ikenkithawaiminthaitzi, ipamankapaakeri menkori, shipakirya okantapaaka. Ikematzi ñaawaitanaintsiri menkoriki, ikantaitzi: “Notomi rinatzi jirika netakokitakari, osheki nokimoshirewentakeri. Pinkemisantairi.” 6 Ikanta ikemaitakero jiroka ñaantsi, oiyotaiyanakani isaawiki, antawoite ithaawaiyanakeni. 7 Iri kantzimaitacha Jesús ripokashitapairi riyotaanewo, riterotapaakeri, ikantziri: “Pinkatziye, eero pithaawaiyini.” 8 Raminawetaiyanaani, tekaatsi iñaanai, apatziro ikatziyaka Jesús.

9 Ikanta roirinkaiyaani otzishiki, ikowakotakeri eero ikamantantziro iñaakeri irojatzi paata arika rañagai. Tema jirika Itomi Atziri ari rañagai inkamawetakyaarika. 10 Rosampitanakeri riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka ikantakotziri Yotzinkariite ikantaiyini: ‘Arika ripokimatake Cristo, iri jewataatsine Elías ripoke?’ ” 11 Rakanake Jesús, ikantzi: “Imaperotatya ikantziri, iri jewatapaintsine Elías ripokake, rowameethashiretantapaake. 12 Pinkeme nonkante naaka: Areewetaka Elías, iro kantzimaitacha te riyotawakeri atziri, osheki rowasankewaitakeri. Ari inkantaiteri eejatzi Itomi Atziri, osheki rowasankeeteri.” 13 Ari riyotaiyanakeni riyotaanewo iri ikenkithatakotzi Juan omitsitsiyaatantaneri.

Rowawisaakotziri Jesús ewankari raayiri peyari

(Mr. 9.14-29; Lc. 9.37-43)

14 Ikanta rareetaiyaani ipiyotaiyanira atziri. Ari ripokashitakeri Jesús apaani atziri. Rotziwerowashitapaakari, ikantziri: 15 “Pinkatharí, pineshironkatainari notomi osheki ikamanawaitake, antawoite ikemaatsiwaitaka, osheki ritaawaitapiintaka, ripiinkawaitzi ñaaki. 16 Namawetakanari piyotaanewo, rowawisaakotainari. Iro kantzimaitacha te rimatziri.” 17 Ari rakanake Jesús, ikantanake: “Te pikemisantaiyini eeroka, pikenashiwaitaka. ¿Tsikapaitema piyotaiyeni? Pamakenari eentsi.” 18 Ikisathatanakeri peyari, jatanake. Ari retsiyatakotairi ewankari. 19 Ikanta riyotaanewo Jesús, rosampitairi apaniroini, ikantairi: “¿Iitaka kaari nimatantari naaka netsiyatakotakairi?” 20 Ikantzi Jesús: “Iro kaari pimatantari te pikemisantaperotzi. Pinkeme nonkante: Onkantawetya pinkemisantaironkate, kantacha pinkantero otzishi: ‘Pishirinke.’ Ari ishirinkake. Tema tekaatsi kompitzimotemine arika pinkemisantaperote. Imaperotatya. 21 Iro kantacha pinkowerika petsiyatakotakagairi oshiyakariri jirika ewankari, ontzimatye pamanaperotyaari Pawa, pitziwentyaari.”

Rapiitairo Jesús ikenkithatakotziro inkame

(Mr. 9.30-32; Lc. 9.43-45)

22 Ikanta risaikaiyini Jesús nampitsiki Galilea, ari ikantakeri riyotaanewo: “Irootaintsi ripithokashitaityaari Itomi Atziri. 23 Ari ritsitokaiteri. Iro awisawetakya mawa kiteesheri, ari rañagai eejatzi.” Antawoite rowashiretaiyanakani riyotaanewo ikemakerira ikantake.

Ripinaitzirori tasorentsipanko

24 Ikanta rareetaiyaani Jesús nampitsiki Capernaum, ari ripokakeri apatotakaantziriri koriki ashi tasorentsipanko, rosampitapaakeri Pedro: “¿Ripinatapiintziro yotaimiri tasorentsipanko?” 25 Ikantanake Pedro: “Ripinatapiintziro.” Ikanta ripiyapaawo pankotsiki, iri thaawakotawaincha Jesús rosampitawairi: “¿Iitaka pikenkithashiretari eeroka Simón? ¿Iitaka inintakaantapiintziri itsipasatzi pinkatharipaini? ¿Iriima inintakaayetzi isheninkaperotari? ¿Iriima inintakaayetzi areetzinkari kaari isheninkaita?” 26 Ari rakanake Pedro, ikantzi: “Iri inintakaitziri areetzinkaripaini.” Ikantzi Jesús: “Ari okanta. Tema te okowa ripinayetairo ikaatzi isheninkayetari. 27 Iro kantzimaitacha te nokowi inkisaneentawaitya apatoyetziriri koriki. Piyaate pakachaate inkaareki. Arika pinoshikake apaani, paminawaanteteri, ari piñeeri koriki. Paanakeniri apatotziriri, pimperi. Iri pipinawentyaari eeroka eejatzi naaka.”

18

Tsika itzimi iriiperotatsiri

(Mr. 9.33-37; Lc. 9.46-48)

1 Ikanta ipiyotaiyakani riyotaanewo Jesús, rosampitakeri, ikantziri: “Arika impinkathariwentantai Inkitesatzi. ¿Tsika itzimika iriiperotatsine intsipatyaari impinkatharite?” 2 Ikanta Jesús ikaimake apaani eentsi, ikatziyakeri niyankineki risaikaiyakenira irirori, 3 ikantzi: “Eerorika pawentanaari Pawa, eerorika poshiyakotanaari jirika eentsi, eerowa piñagairo ipinkathariwentantai Inkitesatzi. Imaperotatya. 4 Tema jirika eentsi te riyotziro ishamewaite. Maawoini inkaate oshiyakotaiyaarine eentsi, iriitake iriiperotaatsine ipinkathariwentantaira Inkitesatzi. 5 Ikaatzi aakotanari nowairo ikemisantaana, raakameethatanairi oshiyakariri jirika eentsi, naakatake raakameethatake.”

Arika rantakaantaitero kaariperori

(Mr. 9.42-48; Lc. 17.1-2)

6 “Tzimatsirika antakaakerine kaariperori oshiyakotariri jirika eentsi rawentaana, onkamintha inthataitenirime mapi ikentsiki, rowiinkaiteri inthomoyaaki inkaare.

7 Imapero onkoweenkate jaka kipatsiki. Iñagaite osheki antayeterone kaariperori. Iro kantacha ari rowasankeyetaitakeri antakaantakerone. 8 Iroorika pako, iroorika piitzi pantantari kaariperori, pipakagairo, poshiyakagairo pithatzinkatyeerome, ompoñaantaiyaari. Tema te okameethatzi otzimawetaga apite pako, apite piitzi, iro ompoñaantaiyaari paata piñagairo pashi powaatyeero pitagaiya. 9 Iroorika poki pantantari kaariperori, pipakagairo, poshiyakagairo pisoryaakitatyeeme, ompoñaantyaari pawisakopityaakitai. Tema te okameethatzi otzimawetaga apite poki, iro ompoñaantaiyaari paata rookaitaimi opaampatzira sarinkaweni.”

Ikenkithatakotaitziri oweja peyachari

(Lc. 15.3-7)

10 “Paamaawentya pimanintawaitzirika oshiyakotanaariri jirika eentsi. Tema ikempoyaawentakeri maninkariite nampiyetawori Ashitanariki Inkitesatzi. 11 Tema iro ripokantakari Itomi Atziri rowawisaakoshireyetairi ikaatzi peyawetainchari.

12 Pinkeme noshiyakaawentemiro. Tzimatsi atziri piratariri ikaatzi 100 oweja. Ikanta ipeyagaantaka apaani, ikaatanai 99 oweja. Rookanakeri itsipa, jatake otenkanaamashiki otzishi rithotyaakotairi peyainchari. 13 Ikanta iñagairi antawo ikimoshiretanai ragairira peyawetainchari. Antawoite ikimoshiretanai, anaanakero ikimoshirewentziri kaari peyachari kaatatsiri 99. 14 Ari ikantari eejatzi Ashitairi Inkitesatzi, te ikowi impeyagaantawaitya apaani ikaatzi oshiyanaariri jirika eentsi.”

Tsika okanta ipeyakotantaitzi

15 “Arika piñeeri pisheninka rantakero kaariperori, piyaatashiteri, pinkenkithawaitakairi apaniroini, poñaayeri okaatzi ikenakaashitakari. Arika inkemisantanakemi, pimatakeri poshiyakagairi iriirikame pirentzipero. 16 Eerorika ikemisantzimi, paanake itsipa kemisantzinkari, eerorika apite kemisantzinkari, iri pintsipatanakyaari pinkaminairi. Irootake pimonkaatantyaawori Inintakaantaitziri pairani, ikantaitzi:

Inkaaterika apaani ñaakotakemirone pantakero kaariperori, tera okameethatzi rowasanketaitemi. Irooma inkaaterika apite, eerorika inkaate mawa ñaakotakemirone pantakero kaariperori, iroowa ompoñaantyaari rowasanketaitemi.

17 Eerorika ikemisantzi jirika, pinthawetakoteri rapatotapiintaitaga. Eerorika ikemisantashita, eerowa pishinetairi intsipataimi papatotapiintaga, poshiyakagairi kaari pisheninkata, tema roshiyakotakari apatotziriri koriki. 18 Tema ikaatzi pishineyetairi eeroka jaka, irijatzi rishinetaitzi inkiteki. Iriima ikaatzi kaari pishineyetai eeroka jaka, irijatzi kaari rishinetaitzi inkiteki. Imaperotatya. 19 Pinkeme nonkante eejatzi: Arika pinkaate apite, arika oshiyawakaiya pikenkithashiretanewo, iroowa ompoñaantyaari pithotyaakotairi Ashitairi Inkitesatzi, ari rimatakemiro. 20 Tsikarika ipiyota apite, terika mawa atziri, raakotana nowairo ikemisantaana, ari nisaikitari naaka notsipatari.”

21 Ari ripokapaake Pedro, rosampitapaakeri Jesús, ikantziri: “Pinkatharí, arika ontzime rantzimotenari nosheninka, ¿onkaateka rapiitero nompeyakoteri? ¿onkaatema 7?” 22 Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Te okameethatzi pipiyatantya. Te apatziro pimpeyakoteri onkaate 7, osheki onkaate papiipiinteri.” *

Ikenkithatakota apite ireewetatsiri

23 “Jiroka ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakotari rantziri pinkathari ikowakotziri rimperatanewo ripinatairi rireewetzirira. 24 Ikanta ikowakoyetziri ireewetziriri, ari ripokapaake apaani ireewetatsiri osheki koriki. † 25 Tekaatsi raye ripinakowentaiyaari. Ikantzi pinkathari: ‘Paanakeri jirika atziri, iina, itomipaini, eejatzi okaatzi tzimimotziriri, pimpimanteri. Naantaiyaariri koriki rireewetanari.’ 26 Ikanta ikemawake rimperatanewo, rotziwerowashitanakari pinkathari, ikantanakeri: ‘Eero pipimantana, poyaawentawakya eepichokiini, aritake nipinataimi.’ 27 Ikanta jirika pinkathari ineshironkatanakeri rimperatanewo, ikantzi: ‘Ariwé, te pireewetaana.’ Ipeyakotairi okaatzi rireewetziri. 28 Ikanta riyaatai rimperatanewo, ritonkyotaka irirori ireewetziriri eepichokiini. Rotaiyakentsitawakeri, ikantziri: ‘Pipinatena iroñaaka pireewetanari.’ ‡ 29 Ari rotziwerowashiwetanakari, ikantziri: ‘Poyaawentawakya eepichokiini aritake nipinataimi.’ 30 Te ikowi royaawentya, raanakeri, romonkyaakaantakeri, ikantziri: ‘Arika pipinataina pireewetanaga, ari nomishitowakaantaimi.’ 31 Iñaakeri ikaataiyini te inimotanakeri, jatake ikamantakeri pinkathari. 32 Ikanta pinkathari ikaimakaantakeri, ikantziri: ‘Kaariperoshireri pini eeroka. Nopeyakotaimi eeroka pireewetanari pikantakenaga poyaawentawakya. 33 Ari pinkantanteme eeroka, pineshironkatanteme.’ 34 Antawo ikisanaka pinkathari, romonkyaakaantakeri, ikantziri: ‘Arika pipinataina eeroka, ari nomishitowakaantaimi.’ 35 Arira inkantaiya paata Ashitanari Inkitesatzi, eerorika pineshironkayetairi pisheninka.”

19

Riyotaantzi Jesús ikantzi: te okameethatzi pookero piina

(Mr. 10.1-12; Lc. 16.18)

1 Ikanta rithonkanakero Jesús riyotaantzi Galilea-ki, jatake intatsikero Jordán-ki irojatzi rareetantakari Judea-ki. 2 Ipiyowentaitawaari. Retsiyatakotakaapai osheki mantsiyari.

3 Ari ripokashitakeri Fariseo-paini, ikowi rikompitakayaarime Jesús, rosampitapaakeri ikantziri: “¿Shinetaantsitatsima inkowe atziri rookashiwaityaawo iina?” 4 Rakanakeri irirori, ikantanakeri: “¿Tema piñaanatakotziri owakera riwetsikantaitakariri atziri. Tema riwetsikaitake shirampari eejatzi tsinane? 5 Ikantaitake pairani:

Rontsiparyaari ipaapate mainari raakerika iina,

Apaani ikantanaawo iwathaki raawakaana.

6 Iro eero okantanta rookawakaiya atziri itsipatakaakariri Pawa, tema apaani ikantanaawo, eero okanta rookawakagaiya.” 7 Rapiitanakeri Fariseo rosampitziri, ikantziri: “¿Iitaka rosankenatantari pairani Moisés, ikantake:

Arika rookawakagaitya, ontzimatye impaiteri osankenarentsi rookawakaantyaari?”

8 Ikantzi Jesús: “Okantakaantziro pipiyathataga, iro rishinetantakemirori Moisés. Iro kantzimaitacha te ari onkantya pairani owakera etantanakari maawoini. 9 Pinkeme nonkante naaka: Ikaatzi jokashiwaitawori iina ragairika otsipa, mayempitakera. Irooma omayempitakerika tsinane, kantacha rookaitero. Tzimatsirika agairone tsinane jokaarewo, mayempitake irirori.”

10 Ikantaiyanakeni riyotaanewo: “Arika okanta, eerotya ragaitzi iinantaitari.” 11 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “Iriirika Pawa kowakayemirone, aritake pinkemathatakero. 12 Tzimatsi kantakaantzirori eero raanta iina atziri. Tema tzimatsi atziri amashithakitachari ishiramparitantari owakera itzimapaake, eero okanta raye iina. Eenitatsi itsipa inowikyaanikiitziri eero okanta raye iina. Tzimatsi eejatzi kowatsiri risaikashiwaitya, tema ikantakotatziiri pinkathariwentantatsiri inkiteki. Kowatsiri rimatero nokantakeri, rimatero.”

Ritasonkawentziri Jesús eentsipaini

(Mr. 10.13-16; Lc. 18.15-17)

13 Ikanta ramaitapaakeniri Jesús eentsipaini, ikantaitapaakeri: “Nokowi pamanakotenari neentsite, potzimikapatziitoteri pitasonkawenteri.” Ikantzi riyotaanewo Jesús: “Eero poñaashirenkiri Awinkatharite.” 14 Ikantanake Jesús: “Eero pikoshekari, nokowi ramaitenari eentsipaini. Tema ikaatzi oshiyakotanaariri jirikapaini eentsi, iri ñagairone jimpe ipinkathariwentantai Inkitesatzi.” 15 Ikanta Jesús rotzimikapatziitoyetakeri eentsipaini, jatanai irirori.

Ashaagantachari mainari

(Mr. 10.17-31; Lc. 18.15-17)

16 Ikanta apaani mainari ripokashitakeri Jesús, rosampitapaakeri, ikantziri: “Kameethari yotaantanerí. ¿Oitaka nantairi noñaantaiyaawori kantaitaachane añaamentotsi?” 17 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka pikantantanari ‘kameethari’? Tekaatsi apaani kameethatatsine, apatziro ikantakaawo Pawa ikameethatzi. Pinkowerika piñagairo añaamentotsi, pantairo Inintakaantaitanewo.” 18 Ikantzi irirori: “¿Otzimika?” Ikantzi Jesús:

Eero pitsitokantzi.

Eero pimayempitzi.

Eero pikoshitzi.

Eero pithaiyakotanta.

19 Pimpinkathateri ashitzimiri.

Petakotaiyaari pisheninka poshiyakagairo petakota eeroka.

20 Rakanake mainari: “Nimatakero maawoini jirokapaini, irojatzi netanakawo pairani eeniro neentsitzi. ¿Oitaka kowachari iroñaaka?” 21 Ikantanakeri Jesús: “Pikowirika pinkameethashirete, piyaate pipankoki, pimpimantero maawoini tzimimotzimiri, pimpayeteri ashironkainkari, tema inkiteki piñagairo pinintagaiya. Arika pimatakero, pipoke poyaatena.” 22 Ikanta ikemawake mainari, owashire ikanta ripiyanaka, tema ashaagantzinkari rini.

23 Ikantanakeri Jesús riyotaanewo: “Antawoite ompomeentsitzimotyaari ashaagantzinkari impinkathariwentairi Inkitesatzi. Imaperotatya.” 24 Eekero ikantatzi: “Tema te okanta inkye piratsi camello imooki akoshi. Iriira maperotacha ikompitzimotyaari inkye ashaagantachari tsika ipinkathariwentantai Pawa.” 25 Ikanta ikemaiyakeni riyotaanewo, riyokitziitaiyanakeni, ikantawakaiyani: “¿Iitakama awisakoshiretaatsine?” 26 Ari raminanakeri Jesús, ikantziri: “Eero rimatziro apaniroini atziri, iriima Pawa tekaatsi kompitzimotyaarine.” 27 Rakanake Pedro, ikantanake: “Jirikapaini nokaataiyakeni nokowi noyaatemi, nookanawentanakawo maawoini tzimimotanari. ¿Oitaka ripinaitainari paata?” 28 Rakanake Jesús, ikantzi: “Arika owakeratai paata kipatsi, ari impinkathariwentantairi Itomi Atziri, roshiyakotyaari ikanta apaani pinkathari risaikantawo owaneenkatachari risaikamento. Ari pinkantaiyaari eejatzi eerokapaini pimpinkathariwentairi maawoini charineyetyaarine Israel-ni, ikaatzi 12 rinashiyeta. Imaperotatya. 29 Tema ikaatzi oyaatakenari, rookanawentanakawo ipanko, irirentzi, iritsiro, ipaapate, iina, reentsite, iipatsite. Aritake iñaayetairo ontzimimotairi osheki, tema iriitake aakoyetaanari nowairo rawentagaana. Irijatzi ñaayetairone kantaitaachane añaamentotsi. 30 Tema tzimayetatsi etawori iroñaaka, iri ñagairone rimpoiyetai. Tzimayetatsi impoiyetatsiri iroñaaka, iri ñagairone retaiyaawo.”

20

Antawaitatsiri chochokimashiki

1 “Jiroka ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakowaitakari ikanta apaani atziri tzimatsiri ichochokimashite. Riyaatake okiteeshetamanai ramine antawaitatsine iwankiremashiki. 2 Ikanta iñaake kowatsiri rantawaite, ikantakeri: ‘Arika petanakyaawo pantawaite iroñaaka irojatzi ishaawiiteeni, nipinatemi apapentyaki koriki.’ Ikantaiyini antawairentzi: ‘Kameethatake.’ Rotyaantaitakeri pankirentsimashiki. * 3 Ikanta reenokiityaapaake ooryaa eejatzi ripiyanaawo ashitawori iwankiremashi nampitsiki. Iñaapai itsipa ikatziyaiyani tekaatsi rantawaire. † 4 Ikantapaakeri: ‘Arika piyaate pantawaite nowankiremashiki, ari nipinaperotakemi.’ Riyaataiyakeni rantawaite. 5 Ari ikantakero itampatzikatapaake ooryaa, eejatzi ritainkanakera ooryaa. ‡ 6 Ari ikantakero eejatzi otsireniityaanake, iñaapai atziri risaikaiyini, tekaatsi rantawaire, rosampitapaakeri: ‘¿Tekaatsima pantawaire pisaikashiwaitantari kiteesheriki?’ § 7 Rakaiyanakeni, ikantzi: ‘Tekaatsi antawaitakainane.’ Ikantzi irirori: ‘Piyaate eejatzi eeroka pantawaite nowankiremashiki, ari nipinaperotakemi.’ 8 Okanta otsirenitanake, ashitawori iwankiremashi, ikantakeri oisaikiniriri iyorikite: ‘Pinkaimeri maawoini antawairentzi pipinateri. Iri petawakya pipinateri impoitaintsiri rantawaitake irojatzi pimatantakyaariri ananinkaintsiri rantawaitake.’ 9 Ikanta ripokake impoitaintsiri rantawaitzi, eepichoki rantawaitake, iro kantacha ripinaitakeri apapentyaki koriki. 10 Irojatzi ripokaiyantakani ananinkaintsiri rantawaitake, roshiyakaatzi iri ripinaperoiteri. Te, apapentyaki koriki ripinaitakeri eejatzi. 11 Ikanta raawetawakari ripinaitakeriri, ikisanakeri ashitawori rantawaire, 12 ikantanakeri: ‘Jirikapaini impoitapaintsiri rantawaitzi, te rantawaiperotzi, iro kantacha rimonkaatakena pipinatakenari, naaka atsipetaperotakariri ooryaa.’ 13 Ikantzi ashitawori iwankiremashi: ‘Asheninká, nipinatakemi kameethaini, ¿tema nokantzitakemi amaityaake nipinatemi apapentyaki koriki? 14 Jirika piyorikite nipinatzimiri, piyaatai pipankoki. Naaka kowashitaincha nipinatziri apapentyaki koriki impoitapaintsiri rantawaitzi, 15 ¿Eeroma okanta nipinatante nonintziri naaka? ¿Pisamaneentakotashitanawo noneshironkatantzi?’ 16 Tema eenitatsi etawori iroñaaka, iri ñagairone rimpoiyetai. Tzimatsi impoiyetatsi iroñaaka, iri ñagairone retaiyaawo.”

Rapiitairo Jesús ikenkithatakotziro rowamagaiteri

(Mr. 10.32-34; Lc. 18.31-34)

17 Ikanta ritonkaanake Jesús riyaatero Jerusalén-ki, raanakeri 12 riyotaanewo ikenakaanairi awotsiki, ari ikantakeri: 18 “Aatatziira Jerusalén-ki. Ari raakaantaiteri Itomi Atziri, rayeri reeware Imperatasorentsitaarewo, intsipatakyaari Yotzinkariite, iri yakowenterine ritsitokaiteri. 19 Iro raantanakyaariri atziri kaari asheninkata. Ari ripasawaitaiteri. Irojatzi inkentakotaitantakyaari. Iro awisawetakya mawa kiteesheri, ari rañagai eejatzi.”

Ikowiri Jacobo eejatzi Juan

(Mr. 10.35-45)

20 Okanta iina Zebedeo ipokashitakeri Jesús, otsipatakari otomipaini: Jacobo eejatzi Juan. Otziwerowashitapaakari, okantapaakeri: “Nokowi pineshironkatena.” 21 Rosampitanakero Jesús, ikantziro: “¿Oitaka pikowakotanari?” Okantanake iroori: “Tema irootaintsi pimpinkatharentsite, nokowi intsipatemi notomi impinkathariwentante, risaikimotemi apaani pakoperoki, itsipa risaike pampateki.” 22 Rakanakero Jesús ikantanakero: “Te piyotziro oita pikowakotanari. Osheki nonkemaatsityaari naaka. ¿Arima pinkisashitakyaawo eeroka pinkemaatsitya osheki? ¿Arima poshiyakena nonkame naaka?” Ikantaiyanakeni: “Aritake nimatakero.” * 23 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Imapero, irootaintsi awishimotemi onkaate nonkemaatsityaari naaka. Irooma pintsipatenarika ampinkathariwentante pisaike nakoperoki, itsipa nampateki, tera naaka nintakayaawone iita nontsipatyaari, apatziro riyotzi Ashitanari jimpe iita ikashaakaakeri.” † 24 Ikanta ikemaiyakeni itsipa riyotaanewo, ikisaitanakeri Juan eejatzi Jacobo. 25 Irojatzi ipiyotantakari Jesús maawoini riyotaanewo, ikantziri: “Piyotaiyini eeroka jimpe ikanta ipinkatharitzi kaari asheninkata, osheki rimperatanta. Ari roshiyari eejatzi iriiperoyetatsiri ipinkathaitziri irirori. 26 Irooma eerokapaini, arika pinkowe piriiperote, iri poshiyakotya ikanta onampitaarewo. 27 Iroorika pinkowe peewatakaante, iriira poshiyakotyaari ikanta noshikaarewo. 28 Te iro ripokantyaari Itomi Atziri rimperatantya iro ripokantari roshiyakotyaari onampitaarewo, inkamawentante, iriira pinakowentairine maawoini.”

Raminakagaitairi apite mawityaakiri

(Mr. 10.46-52; Lc. 18.35-43)

29 Ikanta rawisaiyanakeni Jericó-ki, osheki atziri oyaatanakeriri. 30 Ari risaikake awotsinampiki apite mawityaakiri. Kemake irirori, ikantaitzi: “Ari inkenapaake Jesús jaka awotsiki.” Irootake ikaimantanakari, ikantzi: “¡Pinkatharí, icharinetari David-ni, pineshironkataina naaka!” 31 Osheki ikisathawetaitanakari. Te imairetzi, eekero ikaimanakitzi shintsiini: “¡Pinkathari, icharinetari David-ni, pineshironkataina naaka!” 32 Katziyapaaka Jesús, ikaimakeri, ikantziri: “¿Iita pikowiri nantzimotemiri?” 33 Ikantaiyini irirori: “Pinkatharí, nokowi naaka naminawaitai kameethaini.” 34 Antawoite ineshironkashiretanakeri Jesús jirika mawityaakitatsiri, riterotzitakeri roki. Aminanai kameetha, royaatanakeri Jesús.

21

Areetaa Jesús Jerusalén-ki

(Mr. 11.1-11; Lc. 19.28-40; Jn. 12.12-19)

1 Jekaatzimatapaake rareetantyaari Jerusalén-ki. Riweyaiyakani Betfagé-ki nampitsi imontetari otzishi Olivo. Ari rotyaantake Jesús apite riyotaanewo, 2 ikantakeri: “Piyaate nampitsiki amontetakari, ari piñaapaake inthatakotya burro ontsipatakyaari iryaani. Pinthataryaakotero, pamakenawo. 3 Tzimatsirika osampitawakemine, pinkanteri eeroka: ‘Ikowatziiro pinkathari. Aritake roipiyaimiri.’ ” 4 Ari imonkaatari rosankenatakeri pairani Kamantantaneri, ikantake:

5 Pinkamantayetairi maawoini Jerusalén-satzi:

Kaakitataike Piwinkatharite ripokashitakemi

Tsinampashire ikantaka, ikyaakaakawo apaani burro

Ewonkeri ini burro, owaiyanewo piratsi ikyaakaitziri tenari.

6 Ikanta rotyaantakeri apite riyotaanewo, rimatakero okaatzi ikantawakeriri Jesús. 7 Ramakero burro otsipatakari iryaani. Rowanketaitakeniri manthakintsi imitzikaaki inkene inkyaakagaityaari. Ikanta Jesús ikyaakaanakari. 8 Ikanta atziripaini piyotainchari janta, romaankashitanakeri imanthaki awotsiki tsika inkenanake. Eenitatsi itsipa chekayetaintsiri inchashi romaankashiteriri eejatzi. 9 Ikaatzi atziri jewayetaintsiri, ikaatzi oyaatakeriri itaapiiki, ikaimaiyini, ikantzi:

¡Thame ampinkathatairi icharinetari David-ni!

¡Tasonkawentaarewo rini, tema Pinkathari aitziri otyaantakeriri!

¡Kaakitataike Awinkatharitepero!

10 Irojatzi rareetantapaakari Jesús nampitsiki Jerusalén. Ari rosampitawakaanaka nampitawori, ikantaiyini: “¿Iitaka jirika?” 11 Eenitatsi atziri kantanaintsiri: “Iriitake Jesús kamantantaneri, iriira poñaachari Nazaret-ki saikatsiri Galilea-ki.”

Romishitowiri Jesús yompariyetachari tasorentsipankoki

(Mr. 11.15-19; Lc. 19.45-48; Jn. 2.13-22)

12 Ikanta Jesús, kyaapaake isaikira tasorentsipanko. Rookapaakeri pimantayetatsiri eejatzi ikaatzi yompariyetachari. Rotatsinkayetapaakero rowantaitariri koriki, eejatzi ikantakero jimpe rowaitziri shiro. 13 Ikantapaake: “Okantzi osankenarentsi, riñaawaitziri Pawa, ikantzi:

Nopanko ini jiroka, ari ramanapiintaitenari.

Iro kantacha eeroka pamatawitantake jaka pipimantayetzi, poshiyakaakero koshintzipanko.”

14 Ikanta Jesús, ripokashitapaakeri tasorentsipankoki osheki mawityaakiri, kisopookiri, retsiyatakotakagairi maawoini. 15 Tema osheki okameethatake rantakeri Jesús. Ikanta iñaakeri ewankaripaini rantakeri, ikaimaiyanakeni, ikantzi:

¡Thame ampinkathatairi icharinetari David-ni!

Iri kantzimaitacha reewarepaini Imperatasorentsitaarewo, itsipatakari Yotzinkariite, kisaiyanakani, tema te inimotziri. 16 Ari rosampiitanakeri Jesús, ikantaitziri: “¿Pikemakeri ikantaiyirini ewankaripaini?” Ari rakanake Jesús, ikantzi: “Nokemakeri. ¿Tema piñaanatero eeroka osankenarentsi kantatsiri pairani?

Iri ewankaripaini eejatzi eentsipaini thoyetzirori iteni,

Pikantakaakari impinkathayetaimi.”

17 Ikanta Jesús, piyanaka ikenanairo Betania-ki. Ari rimaapai.

Riyakatziro kaari kithokitatsi pankirentsi

(Mr. 11.12-14, 20-26)

18 Okanta okiteeshetamanai eejatzi ripiyaawo Jesús nampitsiki. Ari ritasheyapaake niyankineki awotsi. 19 Iñaapaake awotsinampiki okatziya pankirentsi, riyaatashitanakero, iñaapaakitziiro te otzimi okithoki, iyoshiita oshi. Ikantanakero: “Pashi powaatyeero eero pikithokitai.” Okanta pankirentsi, kamashitanake. * 20 Ikanta iñaakero riyotaanewopaini, riyokitziiwentanakero, rosampitaiyakerini: “¿Iitaka okamashitantanakari pankirentsi?” 21 Ari rakanake Jesús, ikantziri: “Imapero nonkantemi, imaperotatyaarika pawentaana, eerorika pikisoshirewaitzi, ari pimatakero eeroka, anaanakero jimpe okanta piñaakero pankirentsi. Kantacha pinkante: ‘Ishirinke otzishi, ipiinke inkaareki.’ Kantacha imatya. 22 Onkaate pinkowakotairiri Pawa, arika pawentaaperotanaiyaari, aritake impakemiro.”

Ishintsinka Jesús

(Mr. 11.27-33; Lc. 20.1-8)

23 Ikanta ripiyaawo Jesús tasorentsipankoki, riyotaantapai eejatzi. Ari ripokashitapaakeri reeware Imperatasorentsitaarewo, itsipatakari Itzinkamipaini, rosampitapaakeri: “¿Jimpe itzimajaantzika pinkathari otyaantzimiri pantantawori jiroka?” 24 Ari rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Eejatzi naaka eenitatsi nosampitemiri. Arika pakakenawo, ari nonkamantakemi iita otyaantakenari. 25 Romitsitsiyaatantake Juan-ni, ¿Iitaka otyaantakeriri? ¿Pawama? ¿Atzirima?” Ikantawakagaiyanakani: “Arika ankantakeri Pawa otyaantakeri, ari inkantanakai: ‘¿Oitaka kaari pikemisantantari?’ 26 Arika ankante: ‘Atziri otyaantakeri’, ari inkisanakai atziripaini.” Tema ikantaiyini atziri Kamantantaneri rini Juan-ní. 27 Ikantaiyini: “Te niyotero.” Ari ikantanake eejatzi Jesús: “Ari nokantzita naaka, eero nokamantzimiro iita otyaantakenari.”

Ikenkithatakotaitziri apite itomintaitari

28 Rosampitantake Jesús, ikantzi: “¿Tsika okantzimotzimika eerokapaini jiroka? Eenitatsi apaani atziri tzimatsiri apite itomi. Okanta apaani kiteesheri ikantakeri itomi: ‘Notomi, piyaate pantawaite pankirentsimashiki.’ 29 Rakanakeri itomi, ikantanakeri: ‘Te nokowi.’ Iro kantacha osamaniityaake, ipiyimoshiryagaari itomi, jatake rantawaite. 30 Riyaatashitakeri itsipa itomi, ikantakeri eejatzi. Ikantanake irirori: ‘Ari nimatakero, Papá.’ Iro kantacha te riyaatzi. 31 ¿Itzimika apite itomi antakerori ikowakeri ipaapate?” Ari rakaiyanakeni, ikantzi: “Iri antakerori retawetakari ketziroini rimperawetakari.” Ikantzi Jesús: “Iriira awisaimine ikaatzi apatotziriri koriki, eejatzi mayempiroyetatsiri, ipinkathariwentairi Pawa. Imaperotatya. 32 Tema ripokake pairani Juan omitsitsiyaatantaneri, ikamantawetakemi jimpe pinkantya pinkameethashiretantaiyaarime, iro kantacha te pikemisantawakeri. Iriima ikaatzi apatotziriri koriki, eejatzi mayempiroyetatsiri, okemisantawakeri. Piñaawetawakari eerokapaini, iro kantacha te pipakayiro jimpe pikantaiyani, ompoñaantyaari pinkemisantawakeri.”

Kaariperoshireri antawairentzi

(Mr. 12.1-12; Lc. 20.9-19)

33 “Pinkemero otsipa noshiyakaawentemiri. Tzimatsi pankitzirori chochokimashi, rotantakotakero maawoini othapiki, riwetsikashitakero rowerowa owaa paata, riwetsikake eejatzi pankoshetantsi onkene raminakoitero. Rithotyaakotake atziri aminerone iwankiremashi. Jatake irirori intaina. 34 Okanta okithokitanake chochoki, rotyaantake rimperatanewo ragaate okithoki. 35 Ikanta antawairentzi aminirori pankirentsimashi, iñaawakeri ripokaiyakeni imperataarewo, raawakeri romposawetawakari apaani, ritsitokawakeri itsipa, rishemyaantakari mapi itsipa. 36 Rotyaantawetaka itsipa rimperatanewo, osheki ikaataiyakeni. Ari ikantzitaitawakari eejatzi irirori. 37 Ikanta weyaantapaakawori, rotyaantakeri itomi irirori, ikantzi: ‘Ari impinkathaitawakeri notomi naaka.’ 38 Ikanta jirikapaini antawairentzi, iñaawakeri itomi, ikantawakaanaka: ‘Iri ashitaiyaawone paata jiroka pankirentsimashi. Jame atsitokeri, ayeroota aaka.’ 39 Rotaiyawakeri, raanakeri othapiki pankirentsimashi, ritsitokakeri. 40 Arika ripokanake ashitawori iwankiremashi, ¿tsika inkanterika jirikapaini antawairentzi?” 41 Ari rakaiyanakeni, ikantzi: “Ontzimatye ritsitokaiteri jirikapaini kaariperori, raminai itsipa iriiperori aminairone pankirentsimashi, amapiintainirine okithoki iwankire.”

42 Ikantanake Jesús: “Tema piñaanatero okantziri Osankenarentsipero:

Imanintawetakawo mapi wetsikirori pankotsi,

Iro kantzimaitacha ipiriintaitakero mapi pankotsinampiki, roshiyakaitairo iroorikame tzinkamitsi.

Iri Awinkatharite Pawa owairori onampinaki,

Iroowa ayokitziiwentantariri.”

43 “Iro nokantantari: Eero piñagairo eeroka impinkathariwentaimi Pawa, iri impinkathariwentairi itsipasatzi atziri ikaatzi oshiyaawone pankirentsi ikithokitzi ikemisantanai. 44 Jiroka okantakota mapi: Inkaate ontziwatyaawone, ari ritankawaitake. Iriima inkaate anawyagairi, ari ishemyaakeri.”

45 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Fariseo-paini riyotawakero iriira roshiyakaawentake Jesús. 46 Ikowaiyawetanakani raakaantanakerime, osheki ithaawakayimaitakari atziripaini. Tema riyoshiretaiyini atziripaini Kamantantaneri rini Jesús.

22

Roshiyakaawentaitziri aawakaachari

1 Ikanta rapiitakero Jesús roshiyakaawentziro riyotaantziri. Ikantzi: 2 “Jiroka ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakotari pinkathari oimoshirenkiriri itomi raawakaaga. 3 Rotyaantakeri rimperatanewo, inkamanteri inkaate pokatsine roimoshirenkya. Iri kantacha jirikapaini, te ripokaiyini. 4 Rotyaantake itsipa rimperatanewo, ikantawakeri: ‘Pinkanteri noyaimanewo ripoke roya, nowamaake wathayetatsiri nopira, nokimoshirewentziri notomi raawakaiya.’ 5 Eekero ripiyathataiyatyaani. Jatake rowaneki, itsipa ikenanake ipimantawaitzi. 6 Eenitatsi itsipa owasanketawakeriri imperataarewo, ritsitokakeri. 7 Ikanta ikemake pinkathari, rotyaantake rowayerite, rithonkakeri ritsitokapaakeri tsitokantaintsiri, ritaakero ipanko. 8 Ikantairi itsipa rimperatanewo: ‘Aritake wetsikayetaka owanawontsi oimoshirenkyaari, te opantari noyaimanewo, eero ripoki. 9 Piyaate awotsiki ikenapiintaitzira, pinkanteri inkaate piñeeri ripokeeta oimoshirenkya.’ 10 Ikanta riyaatake imperataarewo, ipiyotakeri ikaatzi iñaakeri: kameethatatsiri eejatzi kaariperotatsiri. Piyotaiyakani oimoshirenkayetachari.

11 Ikanta pinkathari raminakeri ikaatzi pokaintsiri. Iñaatzi osatekainchari apaani te ikithaatapaakawo rowaneenkatashitantyaariri aawakaachane. 12 Ikantapaakeri: ‘Asheninká, ¿tsika okantaka pikyaantakari te pikithaawentari notomi?’ Ari imairetake, te raki. 13 Ikantakeri rimperatanewo: ‘Poosowakoteri, poosoyitziteri, pookeri otsirenikitakera, ari riraawaityaari ratsikaikiwaitya inkemaatsitaiya.’ 14 Osheki inkaimawetaitya, iro kantzimaitacha apawopaini riyoyaayeetai.”

Ikenkithatakotaitziri koriki ripinaiteriri pinkathari

(Mr. 12.13-17; Lc. 20.20-26)

15 Ikanta ripiyaiyanaani Fariseo-paini. Ikenkithawaitaiyakeni, ikantawakagaiyani: “¿Jimpe ankanterika Jesús akompitakaantyaariri?” 16 Rotyaantanakeri riyotaanewo irirori itsipataanakeri raapatziyanepaini Herodes, ikantapaakeri Jesús: “Yotaantanerí, okaatzi piyotaantziri iroopero ini. Iro ompoñaantyaari riyotakoperoitairi Pawa. Tekaatsi pinthaawakaiya. 17 Pinkantena eeroka oita pikenkithashiretari: ¿Kameethatatsima apinateri Pinkathari César ikowakaantziri?” 18 Iri kantacha Jesús, riyotawakeri ikenkithashiretari, ikantziri: “Owapeyimotantanerí. ¿Iitaka pikowantari pikompitakaina? 19 Poñaayenari koriki pipapiintziriri Pinkathari.” Ramaitapaakeniri apaani koriki iitaitziri “denario”. 20 Rosampitanakeri: “¿Iitaka ashitawori iwairo jaka? ¿Iitaka ashitawori roshiyakaawo?” 21 Ikantaiyini: “Rashi César.” Ikantzi Jesús: “Tema iri César ashitariri, pantantyaanari okaatzi ikowakaimiri, pipinateri. Iriima ikaatzi rashitari Pawa, pantantyaanari okaatzi ikowakaimiri Pawa.” 22 Ikanta ikemaiyakeni ikantakeriri Jesús, riyokitziiwentanakeri, ripakaanakeri. Jataiyaini.

Rosampikowentaitziro arika rañagai kamayetatsiri

(Mr. 12.18-27; Lc. 20.27-40)

23 Ikanta ripokaiyakeni Sadoc-iite iñeeri Jesús. Iriitake Sadoc-iite kantapiintatsiri: “Eero rañagai kamayetatsiri.” Rosampitapaakeri Jesús, 24 ikantapaakeri: “Yotaantanerí, rosankenatake pairani Moisés, okantzi: ‘Arika inkame apaani atziri, eerorika rowaiyakaanakawo iina, shinetaantsitatsi ragairo irirentzi, rowaiyakagaiyaawo. Roshiyakagairi iriime ashityaarine irirentzi kamaintsiri.’ 25 Jame ankantawake: Tzimatsi kaatatsiri 7 irirentzi. Etawori itzimi raake iina, te rowaiyakaawo iina kamake, ragairo itsipa irirentzi. 26 Ari ikantakari eejatzi apitetapaintsiri irirentzi. Poñaapaaka itsipa mawatapaintsiri. Ari ikantakari maawoini ikaatzira 7. 27 Okanta osamanitake kamai eejatzi tsinane. 28 Arikame rañaayetai paata kamayetatsiri, ¿tsika itzimika oimentaperotaiyaari tsinane? Tema maawoini ikaatzira 7 iinantawetakawo.”

29 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “Pikenakaashitakawo eeroka, te piyotakotziro Osankenarentsipero, te piyotakotairo eejatzi ishintsinka Pawa. 30 Arika rañaayetai paata kamayetatsiri, eero itzimayetai aawakagaachane. Roshiyapaiyaari imaninkarite Pawa Inkitesatzi. 31 ¿Tema piñaanatakotziro tsika onkantya arika rañaayetai kamayetatsiri? Tema ikantake Pawa, riñaawaitake:

32 Naakatake Pawa ipinkathatziri Abraham, Isaac, eejatzi Jacob.

Ari ayotaiyini añaayetatsi irirori, te okanta kaminkari impinkathateri Pawa, apa rimatziro añaayetatsiri.” 33 Ikanta ikemaiyakerini Jesús ikantakeriri, riyokitziiwentanakeri, ikantaiyini: “Imapero okameethatzi riyotaantziri.”

Ikenkithatakotaitziro ikowakaaperotantziri Pawa

(Mr. 12.28-34; Lc. 10.25-28)

34 Ikanta ipiyotaiyakani Fariseo, tema ikemake kameetha rakakeri Sadoc-iite rosampitakeriri. 35 Ikanta apaani, irijatzi yotakoperowetawori Inintakaantaitanewo, ripokashitakeri Jesús rosampiteri, tema ikowatzi rikompitakayaarime, ikantapaakeri: 36 “Yotaantanerí, ¿otzimika Inintakaantaitanewo anairori otsipa?” 37 Ari rakanake Jesús, ikantziri: “Piwinkatharite rini Pawa, ontzimatye pinintaperotairi, pinintashirenkatairi, pinintashiretairi eejatzi. 38 Iroowa etawori Inintakaantaitanewo ikowaperotaitziri. 39 Ari oshiyawo apitetanaintsiri: Ontzimatye petakotaiyaari pisheninka, poshiyakagairi pineshironkatziro eeroka piwatha. 40 Pimonkaatakerorika jiroka kaataintsiri apite, pimatakerowa maawoini rosankenayetakeri Moisés-ni, maawoini eejatzi rosankenayetakeri Kamantantaneri.”

¿Tsika iitaka charinetariri Cristo?

(Mr. 12.35-37; Lc. 20.41-44)

41 Rimatanakero irirori Jesús, rosampitakeri Fariseo-paini itsipatakari ipiyotaiyanira. 42 Ikantziri: “¿Iitaka pikenkithashiretakotariri eeroka Cristo? ¿Tsika iitaka charinetariri?” Ikantaiyini Fariseo: “Icharine David-ni rini.” 43 Ikantzi Jesús: “¿Tsika oitaka riñaawaitakaantariri pairani David-ni Tasorenkantsi, roshiyakaakeri Iwinkatharite? Ikantake pairani:

44 Ikenkithawaitake Pinkathari, ikantawairi nowinkatharite:

Pisaikapai nakoperoki ampinkathariwentante,

Irojatzi paata nowasanketantakyaariri kisaneentakemiri,

Ari pimakoryaayitzitantaiyaari.

45 Rimatzitakawo David-ni ikantake: ‘Nowinkatharite rini.’ ¿Tsika inkene incharinetyaari?” 46 Mairetaiyanakeni te raki. Thaawashire ikantaiyakani, tekaatsi kowanaatsine rosampitanairi.

23

Ikenkithatakotaitziri Yotzinkariite eejatzi Fariseo-paini

(Mr. 12.38-40; Lc. 11.37-54; 20.45-47)

1 Ari ikenkithatakaakeri Jesús atziripaini itsipataakeri riyotaanewopaini, ikantziri: 2 “Pamineri Yotzinkariite eejatzi Fariseo-paini, iro ikamaita rowaagakoyetziro okaatzi rosankenayetakeri pairani Moisés-ni. 3 Pinkemisanteri onkaate inkantayetemiri, te okameethatzi poshiyakotyaari okaatzi rantayetziri, tema te rimonkaayetziro irirori. 4 Imapero opomeentsita okaatzi ikowakayimiri pimayetairime. Te iñiimaitawo impomeentsiwentyaawo irirori rimatantyaawori. 5 Rantashiyetawo ikowiri irirori iñaantaityaariri. Osheki rashiminthatari mashitsimonki roteyetzirowa Osankenarentsipero rontarekakotziro ishempaki, eejatzi itamakoki. Osheki rowaneenkakaakiyetziro iithaare rishirikiro manthakintsi. 6 Rashiminthatawo rosatekaiteri niyankineki arika rowaiyani isheninka. Ari ikantari eejatzi arika riyaate pankotsiki rapatotapiintaitaga. 7 Ikowi impinkathaiteri arika iñagaiteri, riwethaityaari. Ikowi eejatzi inkantaiteri: ‘¡Yotaantanerí!’ 8 Te okameethatzi pimatero eeroka, eero pikowashita inkantaitemi: ‘¡Yotaantanerí!’ Tema maawoini eerokapaini oshiyawaitakawo pirentzitawakagaatya. Apaani ikanta yotaantatsiri, iriitake Cristo, tekaatsi itsipa. 9 Jaka kipatsiki, te okameethatzi pinkantashiwaityaari pisheninka: ‘¡Ashitanarí!’ Tema apaani ikanta Ashitzimiri Inkitesatzi. 10 Te okameethatzi eejatzi inkantaitemi: ‘¡Nowinkatharité!’ Tema apaani ikanta piwinkatharite, iriitakera Cristo. 11 Inkaate kowatsine ririiperote, roshiyakotyaari ikantaga ronampitaitari. 12 Inkaate kowashiwaitachane impinkathaiterime, ari iñaakero intsinampashiretakagaitairi. Iriima tsinampashirewaitatsiri, iri ñagairone impinkathaitairi.

13 ¡Ikantamatsitaitzimi eeroka Yotzinkari eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Osheki potzikakeri ipinkathariwentairi Pawa. Eero piñagairo eeroka impinkathariwentaimi, ¿tsika piiteroka piyotaantyaariri itsipa impinkathariwentai irirori? 14 ¡Ikantamatsitaitzimi eerokapaini Yotzinkari eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Pawentaashitawo kamatsiri oime pashitzitawo opanko, iro posamaninkantawori pamanapiintawetaga eero riyotantaitzimi. Iro kantzimaitacha antawo rowasankeetaimi. 15 ¡Ikantamatsitaitzimi eerokapaini Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Osheki poomerenchaakeri atziripaini kaari asheninkata roshiyakotai aaka a-judá-itetzira, piyotaakeri rowapeyimotante irirori. Roshiyakotantaimiri eeroka ratsipetaiyaawo sarinkaweni.

16 ¡Ikantamatsitaitzimi eerokapaini, oshiyakotariri mawityaakiri rakathatawakagaiyani! Tema raakoitziro owairo tasorentsipanko, ikantaitzi: ‘Rowasanketainaata Tasorentsipankotsiweri eerorika nimonkaatziro nokantziri.’ Pikantapiintaiyakeni eerokapaini: ‘Eerorika rimonkaataitziro, tekaatsi oitya.’ Irooma arika raakoiteri iwairo ooro saikatsiri tasorentsipankoki, pikantapiintake: ‘Ontzimatye rantaitero ikantaitakeri.’ 17 ¡Masontzishirerí, mawityaakishirerí! ¿Iitaka kowaperotachari, iriima ooro? Kaari, tema iro irooperotatsi tasorentsipanko otasorentsitakairi ooro. 18 Ari okantari eejatzi arika raakoitero owairo taapokimentotsi, ikantaitzi: ‘Rowasanketainaata Ataapiintziniri eerorika nimonkaatziro nokantziri.’ Iro kantacha pikantapiintaiyakeni eerokapaini: ‘Eerorika rimonkaataitziro, tekaatsi oitya.’ Irooma arika raakoitero iwairo piratsi ritagaitziri taapokimentotsiki, pikantapiintake: ‘Ontzimatye rantaitero ikantaitakeri.’ 19 ¡Masontzishirerí, mawityaakishirerí!, ¿Iitaka kowaperotachari, iriima piratsi? Kaari, tema iro irooperotatsi taapokimentotsi otasorentsitakairi ritagaitziri. 20 Ikaatzi aakotzirori owairo taapokimentotsi, raakotakero owairo maawoini ikaatzi ritagaitziri janta. 21 Ari ikanta eejatzi ikaatzi aakotzirori owairo tasorentsipanko, raakotakero owairo maawoini okaatzi tzimantawori. 22 Ikaatzi aakotzirori owairo inkite, raakotakero owairo maawoini janta risaikinta Pawa, roshiyakaakero iriime Pawa raakotake iwairo.

23 ¡Ikantamatsitaitzimi Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Pinashitapiintanari pashitakaariri Pawa, pipayetapiintziri inchashaaniki. Temaita pantayetziro irooperotatsiri ikowakaitzimiri: Pinkameethashireyete, pineshironkashiretante, pawentaashiretaiyaari. Irootake irooperotatsiri pantayetairo, eero pipakayimaitawo panteniri otsipa. * 24 ¡Mawityaakiri, akathatawakaachari! Poshiyakari pankenatariri shikiryaaniki eero rirakotantari, iro kantzimaitacha rirakotakeri antari piratsi. †

25 ¡Ikantamatsitaitzimi eeroka Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Poshiyakotakawo iramentotsi eejatzi owamentotsi, okiteweta kameetha jakakeroki, irooma inthomoiki kipatsi okantaka. Ari pikantayetaka eeroka kantacha iñagaitemi kameethashireri pini, koshintzimaita pini, pikowapiintakero pinintaawaitya. 26 ¡Mawityaakiri Fariseo! Poshiyakairo poshetatyeerome inthomoiki piraamento eejatzi powamento, ompoñaantyaari onkitetai eejatzi jakakeroki.

27 ¡Ikantamatsitaitzimi eeroka Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Poshiyakawo okitamaaweta rowantaitariri kaminkari, owaneenka okantaka jakakeroki. Iro kantacha inthomoiki, ari risaikake itonkipooki kaminkari, shityeenkatake. 28 Ari pikantayetakari eeroka, iñaayewetakemi atziri pantakero kameethari, iro kantzimaitacha inthomoikinta owapeyimotantaneri pinatzi, kaariperoshiretakemi.

29 ¡Ikantamatsitaitzimi eeroka Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Oitaka piwetsikapookitantawori ikitayeetakerira Kamantantaneri, powaneenkayetakero eejatzi inkene inkenkithashiretakoitapiintemi, inkantaite: ‘Kameethashireri rinake jirika.’ 30 Pikantaiyini eejatzi: ‘Arime nontzimakeme ketziroini naaka eero nowamairime, eero noshiyakotari nocharineni ikaatzi owamaakeriri Kamantantaneri.’ 31 Eerokatake thawetakotacha apaniroini, iri poshiyakoyeta eeroka picharineni ikaatzi owamaayetakeriri pairani Kamantantaneri. 32 ¡Janjaatya pithotyeero eeroka kaariperori okaatzi retanakari pairani picharinepaini! 33 ¡Poshiyakawo pisheninkatatyeeyaarime maanke! Kaariperoshire pikantaka. ¿Tsika pinkantaiyaaka pishiyapithatantaiyaawori powashironkagaiya sarinkaweniki? 34 Iro notyaantantakemiriri pairani Kamantantaneri, yotaneri, eejatzi etawori Yotzinkari. Eenitatsi apawopaini powamaakaantayetakeri, pikentakotakaantayetakeri itsipa. Eenitatsi itsipa, pipasatakaantawaitakeri rapatotapiintaitaga, osheki powasankeyetakeri maawoiniki nampitsi. 35 Iro piñaantyaawori rowasankewentaitemiri eeroka ikaatzi kamayetaintsiri pairani, retanakawo kameethashireri Abel irojatzi Zacarías itomini Berequías. Iriira rowamagaitake pairani riyaaterome taapokimentotsiki ipoñaanakawo tasorentsipankoki. 36 Imapero nokantzimi ari rowasankewentaitakemiri jirikapaini nosheninka.”

Riraashiretawo Jesús Jerusalén

(Lc. 13.34-35)

37 “¡Jerusalén-satzí! Osheki pitsitokake Kamantantaneri. Pishemyaayetakeri ikaatzi rotyaantawetakemiri. Tema nokowawetapiintaka noshiyakotyaarime tyaapa rosatetziri iryaani, ari nokowawetaka nonkantairime naaka maawoini ikaatzi notomintaari. Iro kantzimaitacha te pikowaiyini. 38 Jaka pisaikawetaga eero iñagaitai paata iita nampitaiyaawone, kaankiityagai. 39 Tema eero piñaapiintaana jaka, irojatzi paata pinkantantaiyaari:

Tasonkawentaari rini, tema Pinkatharentsi aitziri otyaantakeriri.”

24

Ikenkithatakotziro Jesús intzimpookaitero tasorentsipanko

(Mr. 13.1-2; Lc. 21.5-6)

1 Ikanta rishitowanairo Jesús ipoñaanaawo tasorentsipankoki, iro riyaatai. Ari ikantziri riyotaanewo: “Paminero jimpe okanta riwetsikaitziro tasorentsipanko.” 2 Rakanakeri irirori, ikantanakeri: “Maawoini piñaakeri, eero piñagairo paata jimpe okanta mapi opewiryaayetaka iroñaaka, iroowa rithonkaitero intzimpookaitero. Imaperotatya nokantzimiri.”

Iñagaiteri paata arika ithonkimataiya

(Mr. 13.3-23; Lc. 21.7-24)

3 Ikanta ritonkaanake otzishiki Olivo, ari risaikapaake. Rosampitakeri riyotaanewo, ikantziri: “Janjaatya pinkantena, ¿tsikapaiteka imonkaatya pikantakeri? ¿Aripaitema ithonkaiya arika pipiyimatai? ¿tsika onkantyaaka niyotantyaawori?” 4 Rakanake Jesús, ikantanakeri: “Ontzimatye paamaya ramatawitaitzimikari. 5 Tema osheki kowatsine ramatawitemi paata, raakotapaakena nowairo, inkante: ‘Cristo nini naaka.’ 6 Ari pinkemakoyetakero omanataantsi, paamaiya ominthaawashiretzimikari. Ontzimatye awisayete jirokapaini, tekeraata imonkaatyaata ithonkantaiyaari maawoini. 7 Rantaminthatawakaiya maawoini nampitsiki inkaate rotyaantayeteri pinkathariyetatsiri. Iñagaite mantsiyarentsi, tashetsi, omoyekya kipatsi tsikarikapaini. 8 Iroowa etanakyaawone inkemaatsitaityaawo jirokapaini.

9 Raakaantaitanakemi eeroka, inkoshekawaitaitemi irojatzi rowamaantaitakemiri. Osheki inkisaneentanakemi atziri okantakaantziro paakotairi nowairo pikemisantaana. 10 Ari iñagaitake atsipetashitawori ikemisantaweta, iñagaite kisaneentawakaachane, iñagaite aakaantawakaachane. 11 Osheki pokapaintsine roshiyawetapaakyaarime Kamantantaneri, ramatawitapaakeri inkaate kemisantawakerine. 12 Rantaperoitero kaariperori, eero ineshironkatawakaanaa atziri. 13 Iriima kyaaryootaintsine, iriitake awisakoshiretaatsine. 14 Arika ithonkakya inkemakoitairo maawoini kipatsiki Kameethari Ñaantsi kenkithatakotzirori ipinkathariwentantai Pawa, aripaite imonkaataiya ithonkantaiyaari maawoini.

15 Ari piñaakeri iitaitziri ‘Pinkaari Thonkaatantaneri’, ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Daniel. Risaikapaake otasorentsitzira. (Maawoini ñaanaterone jiroka, okowaperotatya inkemathatairo.) 16 Inkaate nampitaiyaawone paata jaka Judea-ki, ontzimatye rishiyayetai tonkaariki. 17 Pisaikerika jekokeroini pipankoki, irojatzi pishiyantanakyaari, eero pikyaapanaantzi paapanaante oitarika. 18 Powanekirika pisaiki, pishiyanake tsika pikanta, eero paapanaantziro piithaare. 19 ¡Inkantamatsitaitero paata onkaate motziyetatsine, onkaate eejatzi tzimayetatsine eentsite eeni ithotsi! 20 Pamañaari Pawa, onkantyaama arika pishiyayetake, eero pitonkyotantawo kyaawontsi, eero pishiyanta eejatzi kiteesheriki rimakoryaantaitari. 21 Tema antawo iñagaitero rashironkaitya paata. Pairani owakera riwetsikaitakero kipatsi, irojatzi iroñaaka, te iñagaitziro oshiyaawone jiroka ashironkagaantsi. Eero apiita iñagaitairo oshiyaawone. 22 Eerome ishintsitaitzi romairyagaitero jiroka ashironkagaantsi, tekaatsime awisakotaatsine. Ikamintha itzimayetzi riyoyaitakeri, awentaayetaariri Pawa, iro romairyaantaitakawori intsipaiteeni jiroka ashironkagaantsi. 23 Arika pinkeme inkantaitemi: ‘Jirika Cristo’, itsipa kantatsine: ‘Jirinta Cristo’, eero pikemisantziri. 24 Ripokayetapaake oshiyakotyaarine Cristo, oshiyakotyaarine Kamantantaneri. Ari ritasonkawentantapaake, inkowawetya ramatawiteri riyoyaayetakeri Pawa. 25 Nokamantzitakemirowa. 26 Ari inkantaitakemi: ‘Areetaka janta ochempiki.’ Eero piyaatashitziri. Inkantaite eejatzi: ‘Ari risaiki inthomoiki pankotsiki.’ Eero pikemisantziri. 27 Tema arika ripiyai Itomi Atziri, roshiyapaiyaawo okanta ookathawontsi. Etanakyaawo imorekanake rishitowapiintzira ooryaatsiri, irojatzi tsika ikyaapiintzi. 28 Tsikarika risaiki shitziwari, ari ipiyowentari amempori.” *

Ripiyantaiyaari Itomi Atziri

(Mr. 13.24-37; Lc. 21.25-36; 17.25-36; 12.41-48)

29 “Arika onkaatapaake paata rashironkaita antawo, ari ritsiwakake ooryaa, eero roorenta kashiri eejatzi. Rithopiryaayete impokiro, maawoini ikaatzi oorentachari inkiteki rithonkya ripookayete. 30 Aripaite inkoñaatapai Itomi Atziri inkiteki. Antawo inthaawayetanake atziri jaka kipatsiki. Tema iñagaitawairo rowaneenkawo eejatzi ishintsinka, inkenantapaiyaawo menkori. 31 Rityootapaake shintsiini maninkariite, impiyotapairi ikaatzi riyoyaakeri nampitawori maawoini tsikarika jaka kipatsiki, irojatzi jimpe owatzitapaawo.

32 Oshiyawo piñaapiintziro eereshiyetai pankirentsi, piyotzi irootaatsi osarentsitzimatai. † 33 Iro piyoteri eerokapaini, arika piñaayetakero nokantayetakemiri, jekaatzimataana. 34 Imaperotatya nonkante, eero ipeyayetzitaawo jirika asheninkapaini, irojatzi iñaantayetakyaawori nokamantayetakemiri. 35 Ari ithonkaiya inkite eejatzi kipatsi, irooma okaatzi niñaaneyetakari imaperotatya iroori.

36 Iro kantacha tekaatsi yotatsine tsikapaite, iri owatsipero inkiteweri te riyotzi. Tema apatziro ikantakaawo Ashitanari riyotziro irirori. 37 Ari oshiyawo okanta pairani eeniro rañaaweta Noé, ari onkantaiyaari eejatzi arika ripiyai Itomi Atziri. 38 Tema pairani tekera areetaata oonkawo, inimowaitziri atziri, rowawaitaiyani, rirawaitaiyini, itsipatari aayetatsiri iina. Irojatzi rotetantanakari Noé pitotsiki. 39 Tekaatsi inkenkithashirete, irojatzi omapokantakari oonkawo, ari raperaataiyakani maawoini. Ari onkantaiyaari eejatzi arika ripiyai Itomi Atziri. 40 Risaike apite antawaitatsiri rowaneki, ragaitanai apaani inkiteki. Iriima itsipa rookaitanairi. 41 Isaike apite tsinane itoonkawaite, ragaitanai apaani inkiteki. Irooma otsipa tsinane rookaitanairo. 42 Paamaawentaiya eeroka, tema te piyotzi tsikapaite ripiyai Piwinkatharite. 43 Pinkenkithashiretakoteri apaani atziri, arikame riyote ripokatye koshintzi tsireniriki, ari raamaakyaame, eero ikoshaagantaitzirime ipankoki. 44 Ari onkantyaari, ontzimatye paamaawentaiya eejatzi eeroka. Tema tekaatsi yotatsine tsikapaite ripiyai Itomi Atziri.

45 Poshiyakotyaari kameethashireri noshikaarewo, kenkithashiretachari kameetha. Rookanakeri ipankoki imperatariri, ikantanakeri: ‘Paminenari ikaatzi saikatsiri pankotsiki.’ 46 Kimoshire inkantaiya jirika noshikaarewo, arika ripiyai imperatariri, tema iñaapairi rimonkaatakero ikantanakeriri. 47 Ari rishinetaakeniri inkempoyagainiri maawoini okaatzi rashitari. 48 Iriima kaariperoshireri noshikaarewo, ikantzi: ‘Eero ripiyita imperatanari.’ 49 Arira rowasankewaitakeri itsipa noshikaarewo. Jatake intsipayetyaari shinkiyantzi. 50 Inimowaitziri jirika noshikaarewo, romapokashitaiyaari rareetaiya imperatariri. 51 Rimaperoiteri rowasanketapairi, rookapaakeri tsika ikashaakagaitakeri owapeyimotantaneri. Ari riraawaitya, ratsikaikiwaitya inkemaatsitaiya.”

25

Ikenkithatakotaitziro 10 mainawo

1 “Jiroka ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyatyaawo 10 mainawo jatatsiri tsireniriki itonkyotyaari aawakaachane. Aayetanake ootapiintaiyarini. 2 Eenitatsi okaatzi 5 mainawo kyoshiretatsiri, eenitatsi eejatzi okaatzi 5 mainawo kaari kyoshiretatsiri. 3 Jirokapaini 5 mainawo kaari kyoshiretatsiri aawetanakari ootapiintari, iro kantacha eepichoki aanake iyaa. 4 Irooma otsipa kyoshiretaintsiri, aayetanake iroori ootapiintari, aanake eejatzi osheki iyaa. 5 Te ripokita aawakaachane, ayimatapaakero owochokine, magaiyanakeni. 6 Okanta niyankiite tsireniri, okematzi ikaimaitzi, ikantaitzi: ‘¡Kaakitake aawakaachane, pitonkyotawakyaari!’ 7 Kakitaiyanakeni mainawo, iyeekiyetanairi iyaa ootapiintari. 8 Mainawopaini kaari kyoshiretatsiri, okantawetanakawo kyoshiretaintsiri: ‘Pimpena iyaa pootapiintari, irootaintsi ritsiwake nashi naaka.’ 9 Ari okantanake: ‘Te ikimaatzi nashi naaka, piyaate pamanantapainte eeroka.’ 10 Iyaaminthaitapaintzi amanantzi, areetapaaka aawakaachane. Jirokapaini okaatzi aamaawentainchari, itonkyotawakari, raanakero tsika roimoshirenkaiteri. Rashitaitanakero otantotsi. 11 Okanta ipiyawetapaaka jatatsiri amanantzi, okaimakaimawetapaaka, okantapaake: ‘¡Pashitareenawo naaka!’ 12 Okematzi rakaitanakero, ikantaitziro: ‘Te niyotzimi. Imaperotatya.’ 13 Ontzimatye paamaawentayetaiya eeroka. Tema te piyotzi tsikapaite ripiyai Itomi Atziri.”

Ikenkithatakotaitziri koriki

(Lc. 19.11-27)

14 “Jiroka ikanta ipinkathariwentantai Inkitesatzi, roshiyakotatyaari apaani atziri kowatsiri riyaate intaina, ipiyotakeri rimperatanewo, ipanakeri inkempoyeeniri okaatzi rashitari. 15 Ipanakeri apawopaini rimperatanewo iyorikite. Jirika kenkithashiretachari kameetha, impanakeri ikaatzi 5 koriki, itsipa yoneentatsiri impanakeri ikaatzi apite, iriima itsipa weyaantapaakawori impanakeri apaani. Jatake intaina. 16 Ikanta jirika ipaitakeri 5 koriki, rantawaitakaakeri, roshekyaakeri ragai ikaatzi 5. 17 Ari ikantakari ipaitakeri apite, roshekyaakeri irirori, ragai ikaatzi apite. 18 Iriima itsipa ipaitakeri apaani, raanakeri iyorikite, ikitatakeri kipatsiki. 19 Okanta osamanitake piyaawo ashitariri koriki, ikaimakaantapairi rimperatanewo riyote oita rantantakari iyorikite. 20 Ari ripokapaake ipaitakeri 5 koriki, roñaagapairi itsipa 5 koriki roshekyaakeri, ikantapaakeri: ‘Pinkatharí, 5 koriki pipakena pairani, jirika itsipa 5 noshekyagairi.’ 21 Ikantzi Pinkathari: ‘Ariwé nimperatanewo, kameethashireri pini. Eepichokiini koriki pikempoyaakena, ari pinkempoyagai itsipa osheki. Pipoke, pintsipataina pinintagaiya.’ 22 Areetapaaka ipaitakeri apite koriki, ikantapaakeri: ‘Pinkatharí, apite koriki pipakena, jirika itsipa apite noshekyagairi.’ 23 Ikantzi pinkathari: ‘Ariwé nimperatanewo, kameethashireri pini. Eepichokiini koriki pikempoyaakena, ari pinkempoyagai osheki itsipa. Pipoke, pintsipatena pinintagaiya.’ 24 Areetapaaka ipaitakeri apaani koriki, ikantapaakeri: ‘Pinkatharí, niyotzi naaka mashireyantzi pini, pashi powiro pantawaitakaantziri piyorikite, piñaantyaawori poshekyeeri. 25 Iroowa nothaawantakari, naakeri piyorikite, nokitatakeri kipatsiki. Jirika iroñaaka namaimiri.’ 26 Rakanakeri ikantziri: ‘Kaariperoshireri pini, perantzi pini. Piyowetaka ari nonkisakemi eerorika poshekyaanari noorikite, 27 piñaawetaka eero pimatziro eeroka, pamineme iita antawaitakaimirine, ari ishenitaime iroñaaka, iri pimpawainarime nipiyaawowa.’ 28 Ikantanakeri ikaatzi saikaintsiri: ‘Paapithateri koriki, pimpairi itsipa oshekyaakeriri 10 koriki.’ 29 Ikaatzi otzimimotziri, ari ontzimimotairi osheki. Iriima kaari otzimimotzi, eekero riyaatatye iñagairo eero otzimimotairi. 30 Paanakeri jirika kaariperoshireri, pookeri otsirenikitzira. Ari riraawaityaari, ratsikaikiwaitya inkemaatsiwaitaiya.”

Ikenkithatakotaitziro yakowentaantsi

31 “Arika ripiyai Itomi Atziri pinkatha rowaitairi. Intsipataiyaari maninkariite, roshiyakotaiyaari ikanta pinkathari risaikantawo owaneenkatachari risaikamento. 32 Impiyotairi maawoini atziri tsikarika risaikai irirori. Rinashiyetaiyaari roisaikayetairi. Roshiyakotaiyaari atziri yoshiitziriri ipira te ikowakayiri intentaiya. 33 Roisaikairi ikowaperotziri rakoperoki, iriima imanintayetziri rampateki roisaikairi. * 34 Kenkithawaitake Pinkathari, riñaanateri rinashitakari rakoperoki, inkanteri: ‘Pipoke maawoini, osheki inkimoshiretakagaimi Ashitanari, pinampitaiyaawo tsika ipinkathariwentantzi irirori, arira riwetsikaantakemi pairani owakera riwetsikantakawori kipatsi. 35 Tema piñaana pairani aawetana nitashe, iro kantacha pipakena nowanawo. Piñaana ayimatana nomere, pipakena nirakeri. Piñaakena nareeta pinampiki, pineshironkatakena pipankoki. 36 Piñaana nisagaakowaitzi, pipakena nokithaatari. Piñaana nomantsiyatake, pamitakotakena netsiyatakotantaari. Romonkyaakaantaitakena, pipokashitakena piñaana.’ 37 Ikantaiyini kameethashireri: ‘Pinkatharí. ¿Tsikapaite noñiimika pitasheneentzi, nopantzimiri powanawo? ¿Tsika noñiimika pimereneentzi, nopantzimiri pimere? 38 ¿Tsikapaite noñiimika, naakameethatantzimiri nopankoki? ¿Tsikapaite noñiimika pisagaakowaitzi, nopantzimiri piithaare? 39 ¿Tsikapaite noñiimika pimantsiyatzi, romonkyagaitzimi, niyaatashitantzimiri noñiimi.’ 40 Ari rakanake Pinkathari, ikantzi: ‘Tema pineshironkatakeri ikaatzi awentaayetanari noshiyakagairi iyeki, naakatajaantake pineshironkatake. Imaperotatya.’ 41 Ripithokashitanakari saikaintsiri rampateki, ikantziri: ‘Kaariperorí, piyaate eeroka pinkemaatsiwaitaiya paampariki kaari tsiwakanetatsine, ikashaakaitakeriri Kamaari intsipataiyaari maawoini imaninkarite irirori. 42 Piñaawetakana nitasheneentzi, te pipana nowanawo. Owamaimatakena nomere, te pipana nire. 43 Piñaawetana nareeta pinampiki, te pineshironkatena pipankoki. Piñaawetana nisagaakowaitzi, te pipana nonkithaatyaari. Piñaawetana nomantsiyatzi, romonkyaakaantaitana, te pareetana.’ 44 Rakanake kaariperoshireri, ikantzi: ‘Nowinkatharite, ¿tsikapaiteka noñaawetzimi pitasheneentzi, pimereneentzi, pareetanta, pisagaakowaitzi, pimantsiyatzi, romonkyagaitzimi, temaita noneshironkayetzimi.’ 45 Ikantanake Pinkathari: ‘Te pineshironkayetantai, inkantawetakya iryaani rine, naakatake pantzimotake. Imaperotatya.’ 46 Iroowa ratsipetantaityaawori kantaitaachane ashironkagaantsi. Iriima inkaate kameethashiretaintsiri, inkantaitaatyeero rañaayetai.”

26

Ikamantawakaita raakaanteri Jesús

(Mr. 14.1-2; Lc. 22.1-2; Jn. 11.45-53)

1 Ikanta rithonkanakero Jesús okaatzi ikenkithawaitakotakeri, ikantanakeri riyotaanewo: 2 “Piyotaiyini eeroka yotapaaka apite kiteesheri roimoshirenkaityaawo Anonkoryagaantsi. Ari raakaantaiteri Itomi Atziri inkentakoiteri.”

3 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotzinkariite, eejatzi Itzinkamipaini, ipiyotaiyakani ipankoki Caifás reewaperore Imperatasorentsitaarewo. 4 Ari ikamantawakaiyakani, ikantaiyini: “Jame amatawiteri Jesús ayeri atsitokakaanteri. 5 Iro kantacha eero akoshekari kiteesheriki roimoshirenkantaitari, ikisawentzirikari atziripaini.”

Risaitantaitari Jesús kasankari

(Mr. 14.3-9; Jn. 12.1-8)

6 Ikanta ikenanai Jesús Betania-ki, ipankoki Simón pathaawaiwetachari. 7 Ari areetapaaka tsinane amakotake kasankari, kameetha okantaka onaki riwetsikaitziro mapi jitachari “alabastro”, osheki owinawo. Isaitantapaakari iitoki Jesús risaikakera rowaiyani. 8 Ikisaiyanakani riyotaanewo iñaakerowa, ikantaiyini: “¿Oitaka apaawaitantawori? 9 Arikame ompimantya, ragaiteme osheki koriki impaiterime ashironkainkari.” 10 Riyotakotakeri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka pikisantawori jiroka tsinane? Kameetha okanta noñaakero naaka antakeri. 11 Rashi rowaatyeero ashironkainkari pintsipatyaari, irooma naaka eero pintsipataana. 12 Tema jewatake isaitantanawo kasankari imotaawentatyaanawo paata arika inkitaitakena. 13 Arika inkamantantaitero paata Kameethari Ñaantsi, inkenkithatakoitero jiroka tsinane, roshiretakoitantyaawori antakeri. Imaperotatya.”

Ikenkithashiryaa Judas raakaanteri Jesús

(Mr. 14.10-11; Lc. 22.3-6)

14 Ikanta Judas Iscariote kaawetachari 12 riyotaanewo Jesús, riyaatashitakeri reeware Imperatasorentsitaarewo. 15 Ikantapaakeri: “¿Iitaka pimpenari arika namakemiri?” Roñaagaitanakeri ikaatzi 30 ipewiryaaka koriki. 16 Aripaite raminaminatanakero Judas tsikapaite raakaanteri.

Weyaantawori rowakaanaari riyotaanewo

(Mr. 14.12-25; Lc. 22.7-23; Jn. 13.21-30; 1 Co. 11.23-26)

17 Areetapaaka etawori kiteesheri rowantapiintaitawori tashirentsiponka, pokaiyapaakeni riyotaanewo Jesús, rosampitziri: “¿Tsika onkotsitakaanteka oyaari kiteesheriki Anonkoryagaantsiki?” 18 Ari rakanakeri: “Piyaate nampitsiki. Ari pitonkyotyaari apaani atziri, pinkanteri: ‘Ikantzi yotaanari: “Monkaatapaaka, nokowi niyaate pipankoki noimoshirenkero kiteesheri Anonkoryagaantsi, nontsipatyaari niyotaanewopaini.” ’ ” 19 Rimatakero riyotaanewo okaatzi ikantakeriri Jesús. Ronkotsitakaantake royaari kiteesheriki Anonkoryagaantsiki.

20 Ari otsireniityaanake areetapaaka Jesús, saikapaake rowaiyaanira itsipatapaakari riyotaanewo ikaataiyini 12. 21 Ikanta rowaiyani, ikantanake Jesús: “Pinkeme nonkante, pikaataiyinira eeroka jaka, eenitatsi apaani pithokashitenane. Imaperotatya.” 22 Owashire ikantaiyanakani. Apaanipaini rosampitanakeri: “¿Naakama, Pinkatharí?” 23 Rakanakeri, ikantziri: “Akaatakera owaiyani, iri pithokashitenane. 24 Imaperotatya impeya jirika Itomi Atziri, iroowa rosankenatakoitakeriri pairani. ¡Ikantamatsitaitziri pithokashitenane! ¡Iitaka itzimaatsikaitantakari jirika!” 25 Ari riñaawaitanake Judas pithokashitantachane, ikantzi: “¿Naaka yotaanarí?” Ikantzi Jesús: “Irootake pikantakeri.”

26 Eeniro rowaiyani raakero Jesús pan, riwetharyaawentakawo, itzipetowakero, ipayetakeri riyotaanewo, ikantziri: “Jiroka, poyaawo, nowatha ini.” 27 Raakotakero riraitziri, riwetharyaawentakawo, ipakotakeri riyotaanewo, ikantziri: “Piraiyeroni maawoini, 28 niraa inatzi jiroka, iro ooñaawontaperotairone aapatziyawakaantaiyaari, iro shitowaatsine rariperotantaitaiyaariri kaariperoshireri. 29 Pinkeme nonkante, eero niritaawo jiroka irojatzi paata impinkathariwentantaira Ashitanari, ari apiitairo eejatzi.”

Ikenkithatakotakero Jesús rookanawentante Pedro

(Mr. 14.26-31; Lc. 22.31-34; Jn. 13.36-38)

30 Ikanta rithonkanakero romampaakotari Pawa, jataiyanakeni tonkaariki otzishiki Olivo. 31 Ikantanakeri Jesús riyotaanewo: “Irootaintsi pookanawentaiyenani tsirenirikika. Rosankenaitake pairani kantatsiri:

Nitsitokeri kempoyiiriri oweja, ari rithonkya ripookanake ipira.

32 Iro kantacha arika nañagai, Galilea-ki piñaapaina.” 33 Ari rakanake Pedro, ikantzi: “Aritaikema rookanawentakemi itsipapaini, eero nimatziro naaka.” 34 Ikantzi Jesús: “Pinkeme nonkantemi, iroñaaka tsirenirikika tekera riñaakeeta tyaapa, mawa papiitero pinkante: ‘Te niyotziri Jesús.’ Imaperotatya.” 35 Ikantanake Pedro: “Eero nookanawentzimi, aritake ankaate ankame.” Ari ikantaiyanakeni eejatzi maawoini riyotaanewo.

Ramana Jesús Getsemaní-ki

(Mr. 14.32-42; Lc. 22.39-46)

36 Ikanta Jesús itsipatakari riyotaanewo, areetaiyakani Getsemaní-ki, ikantapaakeri: “Ari pisaikawake jaka, niyaatawakeeta naaka jantyaatsikaini namaña.” 37 Raanakeri Pedro itsipataanakeri apite itomi Zebedeo. Ari riraakoshiretapaaka Jesús. 38 Ikantzi: “Owamaimatatyaana nowashirenka. Ari pisaikawakeeta eeroka jaka, jame ankakite.” 39 Jataneentanake jantyaatsikaini irirori. Otziwerowapaaka, amanapaaka. Ikantzi: “Ashitanarí, pikowirika eeroka, pontsiparyaakowentena onkaate nonkemaatsityaari. Iro kantacha eero pimatanawo nokowawetari naaka, iro pimate okaatzi pikowakaanari eeroka.” 40 Irojatzi ripiyashitantapaari riyotaanewo, iñaapaatziiri rimagaiyini. Ikantapaakeri Pedro: “¿Tema pikisashitawo piwochokine, pintsipatena ankakite? 41 Pinkakite, pamaña, otzimikari piyenakaashitanewo. Osheki naaweta pikowawetari panterome kameethatatsiri, iro kantacha te pikisashiwaineta.” 42 Eejatzi ripiyanaa Jesús, amanapaa, ikantzi: “Ashitanarí, tekaatsirika nonkenakairo naaka eero nokemaatsiwaitanta, panterowa okaatzi pikowakeri eeroka.” 43 Ikanta ripiyapaa, eejatzi iñaapairi rimagaiyini, tema antawo okantaka iwochokine. 44 Ripiyapithatanaari, mawa ripiyaka ramana. Irojatzi rapiitapai ikantakeri inkaaganki. 45 Irojatzi ripiyashitantapaari riyotaanewo, ikantapaakeri: “¿Irojatzima pimagaiyini? Monkaatapaakaga raantaityaariri Itomi Atziri, ragaiteri kaariperoshireriki atziri. 46 Pimpiriinte, jame aatai. Okaakitzimatapaake pithokashitenane.”

Ragaitanakeri Jesús

(Mr. 14.43-50; Lc. 22.47-53; Jn. 18.2-11)

47 Ikenkithawaiminthaitzi Jesús, areetapaaka Judas itsipawetapiintari. Osheki atziri itsipatapaakari, ramayetake rowathaamento, ripasamento. Rotyaantanewo rini reewaperore Imperatasorentsitaarewo, eejatzi rashi Itzinkami. 48 Ikantzitakari ketziroini ramanewo Judas pithokashitantaneri: “Tsikarika itzimi nonthowootapaakeri, iriitake, potaiyeri.” 49 Ikanta rareetapaaka Judas, ripokashitapaakeri okaakiini Jesús, ikantapaakeri: “Yotaanarí.” Ithowootapaakeri riwethatapaakari. 50 Rosampitanakeri Jesús, ikantziri: “Asheninká, ¿Iitaka pipokashitziri?” Rotaiyaitapaakeri Jesús. 51 Ikanta apaani tsipatakariri okaakiini Jesús, inowikyaanakero rosataamento, rithatzinkitakeri ikempita inoshikanewo reeware Imperatasorentsitaarewo. 52 Ari ikantanake Jesús: “Powero posataamento, ripiyaitzimikari. Tema ikaatzi thatzinkantatsiri, rithatzinkaitziri irirori. 53 Piyotzi eeroka, kantacha namañaari Ashitanari, ari rotyaantakeme osheki maninkariite kisawentenane. * 54 Iroowa imonkaatantaiyaari okaatzi rosankenatakoitakenari pairani.” 55 Ripithokashitanakari Jesús ikaatzi pokashitakeriri, ikantziri: “¿Naakama koshintzi pamashitantanari powathaamento, pipasamento? ¿Tema piñaapiintawetana niyotaantzi tasorentsipankoki, kaari paantana? 56 Arira imonkaatari okaatzi rosankenayetakeri pairani Kamantantaneri.” Ari rishiyayetanaka riyotaanewo, rookanawentaitanakeri Jesús apaniroini.

Ipiyowentaitari Jesús

(Mr. 14.53-65; Lc. 22.54, 63-71; Jn. 18.12-14, 19-24)

57 Ikanta ragaitanakeri Jesús ipankoki Caifás, reewaperore Imperatasorentsitaarewo, ari ipiyotaiyakani maawoini Yotzinkariite itsipatakari Itzinkamipaini. 58 Noshikacha neetsikeroini Pedro royaatakowentakeri Jesús, irojatzi rareetantapaakari ipankoki reewaperore Imperatasorentsitaarewo. Kyaapaake pankotsiki itsipayetapaakari kempoyaantaneri, ikowi Pedro inkemakowenteri tsika inkantaiteri Jesús. 59 Ikanta reewarepaini Imperatasorentsitaarewo itsipatakari ikaatzi piyotainchari, raminawetaiyakani iita thaiyakotyaarine Jesús ompoñaantyaari ritsitokakaanteri. 60 Te iñiimaita, ripokayewetaka osheki kowatsiri inthaiyakotyaarime. Irojatzi ikatziyantanakanari apite thaiyakotanakariri, 61 ikantanake: “Nokemiri naaka chapinki ikenkithawaitzi ikantzi: ‘Ari nontzimpookakero tasorentsipanko, iro awisawetakya mawa kiteesheri, nithonkairo niwetsikairo.’ ” 62 Ari ikatziyanaka reewaperore Imperatasorentsitaarewo, ikantanakeri Jesús: “¿Iitaka kaari pakanta? ¿Tema pikemiri okaatzi ikantakotakemiri?” 63 Irojatzi imairetake, te raki. Ari ishintsineentanakeri, ikantziri: “Paakoteri iwairo Kañaaneri Pawa, niyotantyaari imaperorika onkaate pinkantenari. ¿Eerokama Cristo, Itomi Pawa?” 64 Rakanake Jesús, ikantzi: “Irootake pikantakeri. Iroñaaka piñeeri Itomi Atziri risaikimotairi rakoperoki Pawa impinkatharitai. Piñeeri ripiyai inkenapai menkoriki.” 65 Ikanta ikemawake jewaperori, itzisagaanakero iithaare ikisanaka, ikantanake: “Piñaakero, raakowaitashitakari Pawa. Te ankowe itsipa kantakoterine. Pikemaiyakeni eeroka rithainkakeri Pawa. 66 ¿Tsika pikantaiyinika eeroka?” Rakaiyanakeni, ikantaiyini: “¡Tzimataike iyenakaashitanewo! ¡Ontzimatye inkame!” 67 Irojatzi reewawootaitantanakariri. Itsipa kaposawootakeri. Itsipa pasawootakeriri. 68 Rosampitzimaitari ikantziri: “Cristo, ¿tema Kamantantaneri pini, janjaatya pinkantena iita pasawaitzimiri?”

Ikantzi Pedro: Te niyotziri naaka Jesús

(Mr. 14.66-72; Lc. 22.55-62; Jn. 18.15-18, 25-27)

69 Ari risaikake Pedro jakakeroki, irojatzi oñaantapaakari rimperaitari, okantapaakeri: “¿Tema eeroka itsipata pairani Jesús Galilea-satzi?” 70 Osheki ñaakeriri Pedro roipiyanakero, ikantanake: “Te, te niyotziri iita pikantanari.” 71 Shitowaneentanake Pedro jakakeroki. Oñaapairi otsipa rimperataitari, okantapaakeri itsipayetakari: “Irijatzira jirika itsipatari pairani Jesús Nazaret-satzi.” 72 Rapiitanakero Pedro roipiyiro, ikantanake: “Apatziro riyotzi Pawa, te niyotziri naaka jirika atziri pikantanari.” 73 Tekera osamaniteeta, rapiitakeri ikaatzi itsipatakari ikantziri: “Eerokaga itsipatapiintari Jesús, Galilea-satzi pini, ariwaitakemi ikantziro riñaawaitzi.” 74 Ikantanakeri: “Té, te niyotziri jirika atziri pikantanari. Riyotzi Pawa nothaiyarika, rowasanketainaata.” Ari riñaanake tyaapa. 75 Ikenkithashiretanairo Pedro ikantakeriri Jesús: “Tekera riñeeta tyaapa, mawa poipiyero, pinkante: ‘Te niyotziri Jesús.’ ” Shitowanake Pedro, antawoite riraawaitanaka.

27

Ragaitanakeri Jesús Pilato-ki

(Mr. 15.1; Lc. 23.1-2; Jn. 18.28-32)

1 Okanta okiteeshetamanai, piyotaiyakani reewarepaini Imperatasorentsitaarewo itsipayetakari Itzinkamipaini, ikamantawakaiyakani ritsitokeri Jesús. 2 Irojatzi roosoitantanakari Jesús, ragaitanakeri risaikira Poncio Pilato, jewaripero rini jirika.

Ikamantakari Judas

3 Ikanta Judas pithokashitantaneri, riyotanake rowamaakaantashitakari Jesús. Antawoite ikenkithashiretanaka, jatake roipiyainiri iyorikite reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi Itzinkamipaini, 4 ikantapairi: “Jirika piyorikite. Te okameethatzi okaatzi nantakeri. Tekaatsi rante Jesús naakaantashitakari.” Ikantaiyanakeni irirori: “Iitaanitya eeroka.” 5 Romanatanakeri koriki janta tasorentsipankoki, rishiyaperotanakitya ripiyanaka, irojatzi rishirikantapaaka. 6 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo, ragairi koriki, ikantaiyini: “Te ishinetaantsite ankempoyagairi koriki, tema iriitake apinatakeriri ritsitokantaityaariri.” 7 Ari rosampitawakaiyani: “¿Tsika ankanterika jirika koriki?” Ikantaiyini: “Jame amanantantyaari tsirepathari kipatsi, tsika inkitaiteri arika inkamayete kaari asheninkata.” 8 Irojatzi iroñaaka iitaitziro jiroka kipatsi: “Iraantsipatha”. 9 Irojatzi imonkaatantakari rosankenatakeri pairani Kamantantaneri Jeremías, ikantake:

Ragaitakeri 30 ipewirya koriki,

Ikowaiyakerini icharinepaini Israel ripinaiteri,

10 Iri ramanantaitantakawori tsirepathari kipatsi,

Iro ikowakaakenari Pinkathari namanantero.

Pilato rosampitziri Jesús

(Mr. 15.2-5; Lc. 23.3-5; Jn. 18.33-38)

11 Areetaka Jesús risaikira reewaperori, rosampitawakeri, ikantziri: “¿Eeroka iwinkatharite Judá-ite?” Rakanake Jesús, ikantzi: “Irootake pikantakeri.” 12 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo itsipayetakari Itzinkamipaini, osheki ithaiyakowetapaakari Jesús. Te rakimaita irirori. 13 Irojatzi ikantantari Pilato: “¿Tema pikemi okaatzi ikantakoitzimiri?” 14 Irojatzi imairetake, te raki. Riyokitziiwentanakeri Pilato jirika Jesús.

Riyakowentaitziri Jesús

(Mr. 15.6-20; Lc. 23.13-25; Jn. 18.38–19.16)

15 Tzimatsi rametapiintari reewaperori: Maawoini osarentsi arika roimoshirenkya Judá-ite, romishitowakaantzi apaani isheninka raakaantaitziri intzimerika inkoweri. 16 Eenitatsi itsipa Judá-ite raakaantaitziri iita Barrabás, ikemakoitanewo rini jirika rantakero koweenkatatsiri. 17 Ikanta ipiyotaiyakani atziripaini, rosampitantake Pilato, ikantziri: “¿Iitaka pikowiri nomishitowakaanteri? ¿Iri Barrabás? ¿Iriima pikowiri Jesús iitaitziri Cristo?” 18 Riyotake Pilato ikisaneentashitaitari Jesús, iroowa raakaantaitantariri. 19 Tema inkaaganki, okantakaantakeri iina, okantake: “Eero pikoshekawaitari eeroka kameethashireri. Osheki romishimpyaakena tsireniriki ominthaawashiryaakena.” 20 Iri kantacha reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Itzinkamipaini, rowatsimaakeri atziripaini, ikantaiyini: “Iri kameethatatsi romishitowaiteri Barrabás, iriima Jesús ritsitokaiteri.” 21 Irojatzi rapiitantanakawori reewaperore rosampitantzi: “¿Iitaka pikowiri nomishitowakaantairi?” Ikantaiyini maawoini: “¡Barrabás!” 22 Ikantzi Pilato: “¿Tsika nonkanterika Jesús iitaitziri Cristo?” Rakaiyini atziri: “¡Pinkentakotakaanteri!” 23 Ikantzi reewaperore: “¿Eenitatsima kaariperori rantakeri?” Eeke ishintsitatzi ikaimaiyini atziripaini, ikantzi: “¡Pinkentakotakaanteri!”

24 Ari riyotanake Pilato raminaashiwaita rosampitantzi, tema osheki iyatsimashirenka atziripaini. Ikaimakaantake ñaa, iñagaitakeri maawoini ikiwaakotanaka, ikantanake: “Te naaka kowatsine nitsitokakaanteri jirika kameethashireri. Pikowirika eerokapaini, piyotaiyeroni.” 25 Ikantaiyanakeni atziripaini: “Nokowaiyini, naaka rookoite oitarika awisaintsine eejatzi inkaate nocharinepaini.” 26 Irojatzi romishitowakaantantaitaariri Barrabás. Iriima Jesús ripasatakaantaitanakeri, riyakowentaitakeri inkentakoiteri.

27 Ikanta owayeripaini, ikyaakaanakeri Jesús ipankoki Pilato iitaitziro “Pretorio”. Ari ipiyowentakari maawoini owayeri. 28 Raatonkoryagaitakeri Jesús, ikithaataitakeri kithaarentsi anashirikimawotatsiri oshiyawori ikithaatapiintari pinkathari. 29 Ramanthaitantaitakari kitocheetapo iitoki, rotaiyakagaitakeri rakoperoki sawookaaki. Irojatzi rotziwerowashitaitantanakari Jesús rithainkimawaitaitziri, ikantaiyini: “¡Paakameethatawakeri iwinkatharite Judá-ite!” * 30 Osheki reewawoowaitakeri, romposayinawaitantari sawookaaki. 31 Ikanta reshitakero ishirontawentawaitari. Raatonkoryagairi ikithaatakeriri inkaaganki, ikithaatairi iithaare, raanakeri inkentakoteri.

Ikentakoitziri Jesús irojatzi ikamantakari

(Mr. 15.21-41; Lc. 23.26-49; Jn. 19.17-30)

32 Ikanta riyaataiyanakeni, ritonkyotakari Simón poñaachari Cirene, ishintsineentaitanakeri inatanakero inkentakotantaityaariri Jesús. 33 Irojatzi rareetantakari tonkaariki oita Gólgota (akantziro aaka: Atziriitoni.) 34 Ari ipakowetaitakari Jesús imere rowaitaitakero yepitentsi, ikanta ithowetawakawo eepichoki, te ririro. † 35 Irojatzi ikentakotantaitakari. Ikanta owayeripaini raakero ikithaayetari Jesús, rowawisaawakaakawo, roshiyakaakero iñaaryaataita riyotantyaari iita ayerone. Ari imonkaatakari ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri, ikantake:

Iñaaryaawentaitakawo noithaare,

Rowawisaawakaayetakawo.

36 Ari risaikawentaiyirini, ikempoyiiri. 37 Irojatzi rosankenaitantakari kantakaantakerori ikentakoitantakariri, okantzi: JIRIKA JESÚS, IRIITAKE IWINKATHARITE JUDÁ-ITE. Rontarekakoitakeniri jeñokiini ipatziitoki. 38 Ari itsipatagaitakeri ikentakoitziri apite koshintzi, ikatziyakotaka apaani rakoperoki, itsipa rampateki. 39 Rithainkimayetakeri ikaatzi awisayetatsiri janta, rotekayinata, ‡ 40 ikantaitziri: “Eeroka tzimpookirori tasorentsipanko, iro awisake mawa kiteesheri piwetsikairo eejatzi. Eerokame Itomi Pawa ¿Oitaka kaari payiitanta ikentakoitakemira? Powawisaakotya.” 41 Irojatzi ikantakeri eejatzi reeware Imperatasorentsitaarewo itsipayetakari Yotzinkariite, Fariseo-paini, eejatzi Itzinkamipaini, ikantaiyini: 42 “Rowawisaakotziri itsipa, ¿kaari rimatantawo rowawisaakotya irirori iriime iwinkatharite Israel-iite? Ari rowawisaakotakyaame ikentakoitakerira, aritake ankemisantakerime. 43 Rawentaawetakari Pawa, janjaatya añeeri imaperorika retakotari ari rowawisaakotairi. Tema ikantapiintzi: ‘Naaka Itomi Pawa.’ ” 44 Rimatzitakawo koshintzipaini itsipatakari ikentakota, rithainkawaitakeri.

45 Ikanta itampatzikatapaake ooryaatsiri, omapokashitapaaka otsirenikitanake, irojatzi ishaawiiteeni ithaperotanakaga ooryaa. § 46 Ari ikaimanake Jesús shintsiini, ikantanake: “¡Elí! ¡Elí! ¿Lama sabactani?” (Iro ikantaitziri apaanteki aaka: “¡Pawá! ¡Pawá! ¿Iitaka pookanawentantanari?”) 47 Ikanta saikawentakeriri, ikemawetawakari ikaimanake, ikantaiyini: “Pinkemeri, ikaimatziiri Elías.” 48 Irojatzi rishiyantapaintari apaani, romitsitsiyaatapaintzi manthakintsi kepishaariki, rankowitakeniri sawoopankeki, rowaankakotakeniri ratsimiyaatawakeme. 49 Ikantaiyini itsipa: “Añaawakeriita ari ripokake Elías rowayiitairi.” 50 Irojatzi rapiitantanakawo ikaimanai shintsiini, peyanaka.

51 Okanta tasorentsipankoki, sagaanake niyanki tontamawotatsiri ithatashiitzirori, apimankite okantanaka, opoñaanaka jenoki areetaka isaawiki. Antawoite omoyekanaka tankayetanake mapi. 52 Rithonka ripookakotanake kaminkari, osheki añaanaatsiri kameethashireri kamawetainchari. 53 Tema rañagaira Jesús, osheki añaayetaatsiri rishitowanairo omooki riyaayetai nampitsiki tasorentsitatsiri, roñaagayetantaawo. 54 Ikanta reeware owayeripaini itsipayetakari itsipa ikaatzi ikatziyawentakari Jesús, iñaakero omoyekanaka, iñaakero okaatzi awisayetaintsiri, antawoite ithaawanake, ikantanake: “¿Imaperowetyaama Itomintari Pawa jirika?”

55 Eenitatsi janta tsinanepaini aminakotakeriri, irootake poñagainchari Galilea-ki oyaatziri Jesús, osheki amitakoyetakeri. 56 Jiroka okaataiyini: María Magdala-sato, María inaanate Jacobo eejatzi José, ari isaikake eejatzi inaanate itomipaini Zebedeo.

Ikitaitakeri Jesús

(Mr. 15.42-47; Lc. 23.50-56; Jn. 19.38-42)

57 Okanta otsireniityaanake, ari ripokakeri apaani ashaagantzinkari poñagainchari Arimatea, iita José. Irijatzi riyotaapiintakeri Jesús. 58 Riyaatashitakeri Pilato, ikantapaakeri: “Pishinetenari nonkitatairi Jesús.” Ikanta Pilato ikantakaantake raanairi inkitatairi. 59 Ikanta José iponatantakari Jesús kiteri manthakintsi. 60 Romonkyaakotakeri owakeranatzira imoontashiitziri kaminkaripaini shirantaaki, roipinaakaantake antawoite mapi, rashitakotantakari. Piyanaka José. 61 Okanta María Magdala-sato, eejatzi otsipa María, isaikawentakeri tsika ikitaitakeri.

Kempoyiiriri tsika ikitaitakeri

62 Okanta awisanake riwetsikawentaitawo kiteesheri rimakoryaantaitari, ari riyaatake reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Fariseo-paini janta ipankoki Pilato, 63 ikantapaakeri: “Pinkatharí, chapinki eeni rañaaweta amatawitantzinkari, nokemiri ikantzi: ‘Arika nonkamawetakya, iro mawatapaintsi kiteesheri, aritake nañagai.’ 64 Nokowi potyaante kempoyeerine irojatzi imonkaatantakyaari mawa kiteesheri. Aamaashitya ari riyaatake tsireniriki riyotaanewopaini, ragaateri. Inkantzimaitya: ‘¡Añagai Jesús!’ Arika rimatakero, ari owatsiperotya ramatawitante.” 65 Ikantanake Pilato: “Jirika owayeripaini, paanakeri, pinkanteri inkempoyeeri tsikarika okanta pikowiri eeroka.” 66 Ari riyaataiyanakeni, rontsirekakoyetakeri omooki. Ari risaikawentaiyakerini.

28

Rañaantaari Jesús

(Mr. 16.1-8; Lc. 24.1-12; Jn. 20.1-10)

1 Okanta awisanake kiteesheri rimakoryaantaitari, ari okiteeshetamanai etapiintawori kiteesheri. Ari iyaatamanai María Magdala-sato otsipatanakawo otsipa María aminairo jimpe ikitaitakeri Jesús. 2 Ari omoyekanakari shintsiini kipatsi, tema rayiitapaakitzi inkiteweri maninkariite rotainkapaakero mapi rashitantaweetakawori omoo, risaikantapaakawo. 3 Shipakirya ikantapaaka roshiyapaakawo ookathawontsi. Kitamaaniki okantaka iithaare oshiyawaitakawo okitamaatzi jiriniki. 4 Ikanta owayeripaini aminiriri, iñaawakeri, antawo ithaawaiyanakeni, oshiyawaitanakawo inkamanakityeeme. 5 Ikanta maninkariite, ikantanakero tsinanepaini: “Eero pithaawaiyini eeroka. Niyotake iri pipokashitzi Jesús ikentakoweetakari. 6 Te añiiri jaka, añagai. Tema ari ikantzitaka pairani. Pipoke, paminero tsika rowaweetakari Awinkatharite. 7 Pipiyanake, pinkamantayetairi riyotaanewopaini, pinkanteri: ‘Añagai Jesús, piyaatai Galilea-ki, ari piñaayetairiri.’ Tema nokamantakemi.” 8 Okanta ipiyaiyanakani iyokitzii okantaiyanakani. Iro kantacha antawoite okimoshiretanake, ishiyashitanakari riyotaanewo onkamantayetairi. Ishiyaminthaita iyaate onkamantante, 9 ari roñaagaawo Jesús, riwethatawakawo. Iyaatashitanakeri okaakiini, otziwerowashitapaakari, awithakiyitzitapaakeri. 10 Irojatzi ikantantanakawo Jesús: “Eero pithaawi, piyaate pinkamantayetairi nirentziyetaari, riyaataita Galilea-ki, ari iñaapaina.”

Ikantayetziri owayeri

11 Okanta ipiyaiyanakani tsinane onkamantante, jatanake eejatzi owayeripaini nampitsiki, ikamantapaakeri reeware Imperatasorentsitaarewo okaatzi awisaintsiri. 12 Ari ipiyotaiyanakani Itzinkamipaini, ikenkithawaitaiyanakeni. Ikaimakeri owayeri, ikantziri: “Jirika osheki nipinatemiri, 13 pinkantayeteri atziripaini: ‘Niyankiiteki tsireniri, nimaanake. Aamaaka ari ripokaiyakeni riyotaanewo, raanairi.’ 14 Arika inkemake reeware, naakaga kantakowentemine eero rowasanketantzimi.” 15 Rimatakero owayeripaini, raakeri ripinaitakeriri, rantakero okaatzi ikantaitakeriri. Iroowa rantetakari maawoini Judá-ite jiroka, irojatzi iroñaaka.

Rotyaantziri Jesús riyotaanewo

(Mr. 16.14-18; Lc. 24.36-49; Jn. 20.19-23)

16 Ikanta 11 riyotaanewo Jesús, jataiyakeni Galilea-ki isaikira otzishi ikantakeri pairani Jesús ari iñagairi. 17 Ikanta iñaawairi, rotziwerowashitawaari. Iro kantacha tzimayetatsi kisoshirewentawairiri. 18 Ikanta ikempiyapaari Jesús, ikantapairi: “Impinkathaperoitaina inkiteki eejatzi kipatsiki. 19 Iro nonkantantemiri: Piyaate maawoiniki nampitsi, pinkemisantakaayetairi atziripaini, pithotyagairo maawoini. Arika inkemisantayetai, pomitsitsiyaayetairi, paakotairi iwairo Ashitairi, Itomi, eejatzi Tasorenkantsi. 20 Piyotaayetairi atziripaini rimayetairo okaatzi nokamantayetakemiri. Ari nontsipatapiintaimi naaka, kisokero nowemi irojatzi paata ithonkantaiyaari kipatsi.” Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 2:11 Ikantakoitziri jaka “kasankaari kepishaatatsiri” irojatzi iitaitziri “Mirra”.

† 2:18 Jiroka Raquel iro iinani Jacob, inintaperotanewo inatzi. Irooma Ramá nampitsi ini, saikatsiri iipatsiteki isheninkapaini Israel. Ikenkithatakotatziiro Mateo okaatzi rosankenatakeri pairani Kamantantaneri jitachari Jeremías ikenkithatakotziro Raquel eejatzi Ramá-satoite okemaatsitaiyani, tema athataatyaawo Jerusalén-satoite onkemaatsitaiya arika rowamayitaitero eentsitepaini.

* 3:11 3.11 Ikantakotziri Juan jaka: “Nopinkathatzitari naaka.” Ikantatzi: “Te onkantya roshiyakaina rimperatanewo nonowikyaantyaanariri i-zapato-te.” Tema pairani iro rantapiintziri apaani imperataarewo rayiniri i-zapato-te imperatariri. Iro roshiyakaawentziri jaka Juan. Tema imaperotatya rimatziro Jesús rawisantzi irirori, tekaatsi oshiyaarine, te onkantaatsikaitya roshiyakaina naaka rimperatanewo.

* 4:5 Iitaitziri jaka “nampitsi tasorentsitatsiri”, irojatzi iitaitzi nampitsi Jerusalén.

* 6:3 Poshiyakairo te iyote pampate oita antakeri pakopero.

† 6:22 Oshiyakaawentachari okitsi kameethatatsiri, apaani pakoriinkari (kaari shampitsitatsi), kemathatairori okaatzi rantakairiri Pawa. Tema risaikanaatzi okiteesheenkatzira.

‡ 6:23 Oshiyakaawentachari eerorika opantawo oki, apaani shampitsi kaari kemathatairone okaatzi rantakairiri Pawa. Tema risaikatzi otsirenikitzira.

§ 6:28 Iro ikantakoitzi jaka “inchateyakipaini” jitachari “lirio”.

* 7:6 7.6 Ikantaitziri jaka: “wathatsi tasorentsitatsiri” eejatzi “poreryaayetatsiri”, iro oshiyakaawentacha Kameethari Ñaantsi tasorentsitatsiri. Tema riñaane Pawa oshiyari ikaatzi poreryaayetatsiri. Iriima otsitzi eejatzi chancho, iri oshiyakaawentacha ikaatzi kaari kowerone inkemisantero Kameethari Ñaantsi, osheki ikisaneentakeri kamantantzirori. Terika ikowiro inkemisante, te onkameethate impankenaminthawaitaityaari.

* 8:8 Jirika reeware owayeripaini Roma-satzi, kaari Judá-ite, itsipasatzi atziri rini. Tema pairani apaani Judá-ite, te ikyaawankotziri itsipasatzi kaari isheninkata.

* 10:29 Kantakotachari jaka “te ripinaperoweta tsimeryaanipaini”, tema kantacha ramanantaitantyaari apaani koriki inkaaterika apite tsimeryaani.

* 11:21 Tema jirikapaini Corazín-satzi eejatzi Betsaida-satzi Judá-ite rinayetzi. Iriima Tiro-satzi, Sidón-satzi itsipasatzi atziri rinayetzi, te isheninkatari Judá-ite.

* 12:20 Oshiyakaawentachari sonkare eejatzi paampamenkiwetainchari, iriitake atziripaini ikaatzi kemisantawetachari eepichokiini, ashironkaashireyetachari, mantsiyashireyetatsiri, jentashireyetatsiri, ari ineshironkayetairi Jesús jirikapaini, eero rishinetziri rashironkaayetaiya aawyaashireri inkantakaayetaiyaari, roshireperotakaayetaiyaari.

* 13:8 Kantakotachari jaka “okaatzi shookapaintsiri”, aamaaka okaatzi 100 okithoki, otsipa okaatzi 60 okithoki, otsipa okaatzi 30 okithoki.

† 13:12 Okaatzi kenkithatakotachari jaka, jiroka okantakota: Eepichokiinirika pikemisantawakero nokantakemiri, eepichokiini piyotairo. Irooma pinkemisantaperotawakerika, osheki piyotawakeri, eekero niyotakaaperotatyeemiro.

‡ 13:23 Paminero kantakotachari versículo 13.8.

§ 13:24 Ikantaitziri jaka “trigo”, pankirentsi ini, ritoonkaitziro okithoki, iroowa riwetsikantaitawori pan.

* 13:31 Iro “ikantakoitziri jaka” okithoki oryaanikitatsiri pankirentsi, jitachari mostaza, shookatsiri inampiki itsipa atziri.

† 13:33 Kantakotachari jaka “maawoini oshe” irojatzi iitaitziri mawa inkitapathaitero oshe pasoki.

‡ 13:45 Iro ikantakoitzi jaka poreryaari, ikaatzi poreryaayetatsiri oshiyawetawori mapi iitaitziri “perla”, osheki inintaitziro. Osheki okanta owinawo.

§ 13:55 Jacobo, irijatzi iitaitziri Santiago.

* 14:25 Kantakotachari jaka: “Okanta okiteeshetzimatake”, irootake oshiyawori rametari rantayetapiintziro owayeripaini raamaawenta tsireniriki, eero ikakiwaitanta apaani owayeri maawoini tsireniriki, ontzimatye intzime 4 owayeri aamaawentachane. Apaani etanakyaawone owakera ontsirenitanake, itsipa arika oniyankiityaanake tsireniri, itsipa arika oniyankitake tsireniri, weyaantapaakyaawone iri kiteeshetakotatsine.

* 15:26 Iriira roshiyakaawentaitzi Judá-ite roshiyakari eentsi. Iriima kaari Judá-ite roshiyakari otsitzi.

* 18:22 Ikantakoitziri jaka “osheki onkaate papiipiinteri”, arika apiipiintakero ampeyakotante onkaate 7, 7 apiipiintero 70.

† 18:24 Kantakotachari jaka “ireewetatsiri osheki koriki” iriitake iitaitziri 10 mil talento. Onkantawetya rantawaite osheki osarentsi, eero ripinakowentaawo.

‡ 18:28 Kantakotachari jaka “ireewetziriri eepichokiini” irijatzi ikantaitziri ikaatzi 100 denario.

* 20:2 Ikantakoitziri jaka “apapentyaki koriki” irijatzi iitaitziri apaani denario.

† 20:3 Kantakotachari jaka “reenokiityaapaake ooryaa” irijatzi ikantaitziri pairani ooryaa 3.

‡ 20:5 Kantakotachari jaka “itampatzikatapaake ooryaa, eejatzi ritainkanakera ooryaa” irijatzi ikantaitziri pairani ooryaa 6, ooryaa 9.

§ 20:6 Kantakotachari jaka “otsireniityaanake” irojatzi ikantaitziri pairani ooryaa 11.

* 20:22 Jiroka jaka ikantajaantziri Jesús: “¿Arima pimatakero eeroka pirero kepishaari onkaate nireri naaka? ¿Arima poshiyakena nipiinkaate naaka?”

† 20:23 Jiroka jaka ikantajaantziri Jesús: “Imapero, aritake pimatakero pirero nireri naaka, aritake pimatakero eejatzi inkitaitena oshiyakawori romitsitsiyaitakenaga.”

* 21:19 Kantakotachari jaka “pankirentsi”, iro iitaitziri higuera.

* 23:23 Iro ikantaitziri jaka inchashaaniki: menta, eneldo, comino.

† 23:24 Kantakotachari jaka “antari piratsi”, iri iitaitzitari “camello”.

* 24:28 Ikanta añaapiintziri amempori rewotaiyani, ayotzi eenitatsi kamatsiri. Ari okantari eejatzi arika añaayetakero okaatzi ikenkithatakoyetakeri Jesús, ayotzi irootaintsi ripiyimatai.

† 24:32 Ikantakoitziri jaka “pankirentsi” higuera ini.

* 25:33 Iri ikantakoitzi jaka oweja, iri piratsi ikowaperoitakeri roisaikaiteri akoperotsiki. Iriima cabra, iri piratsi imanintaitakeri roisaikaitakeri ampatentsiki.

* 26:53 Ikantaitziri jaka “osheki maninkariite”, 12 legión ikaatzi. Ikantakoitziri eejatzi jaka “legión” iriira Roma-satzi shekiperotatsiri rowayerite, arika inkaate 3000 aamaaka 6000 owayeri. Iriitake iitaitziri legión.

* 27:29 Iro rametapiintari pinkathari ramanthaitawo poreryaayetatsiri, rotaiyapiintziro eejatzi rakoperoki kotsirotonki.

† 27:34 Iro roitaitziriri atziri eero ikemaatsiwaitanta arika rowasanketaiteri.

‡ 27:39 Iro rametaiyarini Judá-ite rotekayinata arika rithainkashiretante. Iro oshiyawori ametaiyarini aakapaini, arika ookoteri atziri athainkashiretziri: “¡Piñaakero! ¡Pikemakero!”

§ 27:45 Iro ikantaitziri pairani: riweyaanaka ooryaa 6, ari omapokapaakari otsirenikitanake irojatzi riweyaanaka ooryaa 9.

MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

KAMEETHARI ÑAANTSI ROSANKENATAKERI MARCOS

1

Ikamantantakeri Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mt. 3.1-12; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)

1 Jiroka okanta opoñaantari Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Itomi Pawa, jitachari Jesucristo. 2 Pairani eenitatsi Kamantantaneri iita Isaías. Rosankenatakotakeri Pawa ikamantziri Itomi, ikantziri:

Notomí, ari notyaantake etyaawone kenkithatakotemine,

Iri wetsikaantemine.

3 Richeraapaake ochempiki, inkantapaake:

Powameethatainiri Awinkatharite tsika inkenapaake,

Poshiyakaantero rotampatzikaitziro awotsi.

4 Ari okantaka, monkaataka ikenkithaitakeri. Ikenkithatake pairani Juan ochempiki, ikenkithatakotakero omitsitsiyaataantsi, ikantapaake: “Pomitsitsiyaawentaiyaari Awinkatharite, pookairo kaariperori, ari rariperotaimi pikaariperowetakaga.” 5 Osheki pokashitakeriri Juan, Judea-satzi eejatzi Jerusalén-satzi. Ithawetakotapaakero iyaariperoshirenka, irojatzi romitsitsiyaatantawakariri ñaaki Jordán. 6 Ikithaatari Juan rontyagaitziro iwitzi camello. Romathakitari mashitsimashi. Rowayetari maapataki, ririri iyaa pitsi. 7 Jiroka ikantake Juan ikenkithatzi: “Kaakitake maperotzirori ipinkatharentsitzi, nopinkathatzitari naaka. Te onkantaatsikaitya roshiyakaina rimperatanewo noiyotashitantyaariri no-zapato-reeri. 8 Iri omitsitsiyaatantairine Tasorenkantsi. Irooma naaka nomitsitsiyaatantashimatsitawo ñaa.”

Romitsitsiyaata Jesús

(Mt. 3.13-17; Lc. 3.21-22)

9 Ikanta ripokake Jesús ipoñaakawo nampitsiki Nazaret saikatsiri Galilea. Romitsitsiyaatawakeri Juan antawaaki ñaa Jordán. 10 Iro ritonkaantanaiyaarime Jesús, oshiyanakawo ashitaryaanakityeeyaame inkite, iñaawakeri rishaawiinkashitapaakeri Tasorenkantsi ikenapaake jenoki roshiyapaakari shiro. 11 Ikemaitatzi jenoki ikantaitanake: “Osheki nokimoshirewentakemi Notomí, eerokaga netakokitane.”

Inkaariperotakagaiterime Jesús

(Mt. 4.1-11; Lc. 4.1-13)

12 Ikantakaanakari Jesús Tasorenkantsi, jatanake ochempiki. 13 Ari ikowawetaka Satanás inkaariperotakairime. Tema osheki kiteesheri risaikake itzimira atsikantaneri, okaatzi 40 kiteesheri. Irojatzi ripokantapaakari maninkariite ramitakotapaakeri.

Retanakari Jesús rantayetziri

(Mt. 4.12-17; Lc. 4.14-15)

14 Ikanta ikenanake Jesús Galilea-ki inkamantantero Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Pawa tsika ikanta ipinkathariwentantzi. Arira romonkyagaitakeri Juan irirori. 15 Ikantapaake Jesús, ikamantantzi: “Monkaatapaakaga iñagaitantyaariri Pawa impinkathariwentante, pinkemisantairo Kameethari Ñaantsi. Pookairo pikaariperowaitzi.”

Raantaitanakariri tarajaatzinkari ikaatzi 4

(Mt. 4.18-22; Lc. 5.1-11)

16 Okanta otsipa kiteesheri ikenanake Jesús inkaarecheraaki Galilea, iñaapaatziiri jitachari Simón itsipatakari irirentzi Andrés itarajaataiyini. Tema tarajaawairentzi rini. 17 Ikantapaakeri: “Poyaatena, oshiyaiyaawo iriime atziripaini nontarajaatakagaimiri.” 18 Royaatanakeri, rookanakero itarajaamento. 19 Iro ranashineentanaka, iñaapaatziiri itomipaini Zebedeo jitachari Jacobo itsipatakari irirentzi Juan, risaiki ipitoki rowamatankawaitzi itarajaamento. 20 Raanakeri eejatzi. Eeniro risaikanake ipaapate itsipatanaari ratzirite.

Atziri raayiri peyari

(Lc. 4.31-37)

21 Ari rareetaiyakani Jesús nampitsiki Capernaum. Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, riyotaantapaake ipiyotaitapiintaga. 22 Te imana ishintsinka riyotaantzira, ranaanakeri Yotzinkaripaini, antawoite riyokitziiwentaitanakeri. 23 Ari risaikake atziri raayiri peyari, kaimanake irirori, 24 ikantzi: “Jesús, Nazaret-satzi, niyotzimi naaka, eerokatake itasorentsite Pawa. Iro pipokantari jaka pithonkaiyenani.” 25 Ikantanakeri Jesús: “¡Pisantzikote peyari! ¡Piyaatai!” 26 Ikaimanake antawoite atziri, rompetatakaawaitanakari iweyarite, rookanakeri. 27 Ikantawakaanaka atziripaini: “Pamineri jirika, rowawisaakotziri raayiri peyari.” Riyokitziiwentaperoitanakeri. 28 Intsipaite ikemakoitanakeri Jesús Galilea-ki.

Retsiyatakotakagairo Jesús riyote Pedro

(Mt. 8.14-15; Lc. 4.38-39)

29 Ikanta rishitowanai Jesús ipiyotaitapiintaga, itsipatanakari Juan eejatzi Jacobo, ikenaiyanakeni ipankoki Simón, risaikira eejatzi Andrés irirentzi Simón. 30 Iro rareetapaakityaani, ikantaitawakeri: “Okatsiiwaitatzi riyote Simón.” 31 Ripithokashitanakawo, rotaiyawakotakero, roisaikakero. Etsiyatanake oyatsiirentsite. Piriintanaka aminanake oita ompawakeriri.

Retsiyatakotakagairi Jesús mantsiyari

(Mt. 8.16-17; Lc. 4.40-41)

32 Okanta otsireniityaanake, ramaitapaakeniri Jesús osheki mantsiyari, ramaitapaakeniri eejatzi raaganewo peyari. 33 Ipiyotaiwentapaakari pankotsiki. 34 Retsiyatakotakaayetairi maawoini. Te rishinetanairi riñaawaitanai peyari, retsiyatakotakagairira ikaatzi raagayetziri. Tema riyotzi peyari tsika iita Jesús.

Riyotaantzi Jesús maawoini Galilea-ki

(Lc. 4.42-44)

35 Okanta okiteeshetzimatake, ananinkanake Jesús ramana ochempiki. 36 Ikanta Simón itsipatakari ikaatzi royaataiyirini, rithotyaakotairi. 37 Ikanta iñaapairi, ikantapairi: “Yotaanarí, rithotyaakoitatziimira.” 38 Rakanake irirori ikantzi: “Jame aate, te iro nipokantyaari nisaike jaka, ontzimatye niyotaante otsipaki nampitsi.” 39 Ari okantaka, rithonkakero Jesús ranashitawo Galilea, riyotaantake maawoiniki nampitsi ipiyotaitapiintaga, retsiyatakotakaake osheki raaganewo peyari.

Retsiyatakotakagairi imatane pathaawontsi

(Mt. 8.1-4; Lc. 5.12-16)

40 Ikanta ripokake imatane pathaawontsi, rotziwerowashitapaakari Jesús, ikantapaakeri: “Pikowirika petsiyatakotakagaina, niyotzi tzimatsi pishintsinka petsiyatakotakaantantenari.” 41 Raminanakeri Jesús, retakoshiryaanakari. Riterotantakari rako, ikantanakeri: “¡Nokowi, petsiyatakotai!” 42 Etsiyatakotanake ripathaawaiweta. 43 Ikantawetawaari riyaataira inampiki, 44 ikantziri: “Eero pithawetakotana. Tampatzika powanairo piyaatashiteri Imperatasorentsitaari, pimonkaatairo Inintakaantakeri pairani Moisés-ni, paanake pinkitewathatantaiyaari, iro riyotantaityaari etsiyatakotaimi.” 45 Ikanta pathaawaiwetachari, ithawetanake nampitsiki tsika ikanta retsiyatakotantaari. Iroowa kaari risaikantanaa Jesús nampitsiki. Jatake ochempiki, ari risaiki. Ari riyaatashitziri osheki atziri.

2

Retsiyatakotakagairi Jesús kisopookiri

(Mt. 9.1-8; Lc. 5.17-26)

1 Awisake otsipa kiteesheri, eejatzi ripiyaawo Jesús nampitsiki Capernaum. Ikemaiyawaini atziri, ikantaitzi: “Areetaawo Jesús.” 2 Ipiyowentaitawaari, te rimonkaatapaakawo pankotsi. Riyotaayetapairi maawoini. 3 Eenitatsi atziri ikaatzi 4 pokashitakeriri Jesús inatakotakeri kisopookiri. 4 Te onkantya iñeeri, rotzikaakeri osheki atziri piyotainchari. Rateetashitakeri jenoki pankotsiki, imoontashitakeri ikatziyakaga Jesús, rowayiitakotakeri mantsiyari. 5 Ikanta Jesús, riyotakotawakeri rawentaatyaari, riñaanatawakeri mantsiyari, ikantziri: “Notomí, rariperoitaimi pikaariperowetakaga.” 6 Kemaiyawakeni Yotzinkaripaini, ikantashiretanake irirori: 7 “Rithainkakeri Pawa jirika. Tema tekaatsi peyakotanterone kaariperori, apatziro ikantakaawo Pawa ipeyakotantziro.” 8 Riyotake Jesús ikenkithashiryaari, irojatzi rosampitantanakari, ikantziri: “¿Iitaka pikenkithashiryaantawori jiroka? 9 ¿Tema inimotemi nonkanteri kisopookiri: ‘Rariperoitaimi pikaariperowetakaga?’ ¿Iro pikowi nonkanteri: ‘Pinkatziye, paanairo pomaryaamento, piyaatai?’ 10 Iroñaaka piñeeri Itomi Atziri osheki ishintsinka, rariperotairi kaariperoshireri.” Ripithokashitanakari kisopookiri, ikantanakeri: 11 “¡Pinkatziye! Paanairo pomaryaamento. Piyaatai.” 12 Katziyanaka mantsiyari, raanairo romaryaantari, shitowanake. Maawoini atziri iñaawairi. Riyokitziiwentanakeri iñaakerira. Ikimoshirewentanakeri Pawa, ikantzi: “Imapero okameethatzi jiroka. Te añaapiintziro oshiyaawone.”

Raantanakariri Jesús jitachari Leví

(Mt. 9.9-13; Lc. 5.27-32)

13 Ikanta rapiitapairo Jesús riyotaapairi atziri inkaarecheraaki. Ari ipiyowentaitawaari eejatzi. 14 Ikanta rithonkanakero riyotaantzi, awisanake. Irojatzi iñaantapaakariri itomi Alfeo jitachari Leví, risaiki rapatotziri koriki. Ikantapaakeri: “¡Poyaatena!” Katziyanaka, royaatanakeri. * 15 Ikanta Leví raanakeri Jesús rowakayaari ipankoki. Ari riyaatzitanakari riyotaanewo, itsipatapaakari apatotziriri koriki, itsipatapaakari eejatzi kaariperoshireri. Osheki piyotainchari rowaiyani. 16 Ikanta Fariseo-paini itsipatakari Yotzinkaripaini, rosampitakeri riyotaanewo Jesús, ikantziri: “¿Iitaka itsipatantariri iyotaimiri kaariperoshireri, itsipatakari eejatzi apatotziriri koriki?” 17 Ari rakanake Jesús, ikantanake: “Arika imantsiyate atziri ripokashitziri aawintantzinkari, iriima kaari mantsiyatatsine tekaatsi inkowe irirori. Tera iri nipokashite kameethashireri, tema nipokashitatziiri kaariperoshireri nonkaimashireyetairi.”

Ikenkithatakotziro Jesús tziwentaantsi

(Mt. 9.14-17; Lc. 5.33-39)

18 Tzimatsi pokashitakeriri Jesús, rosampitapaakeri ikantziri: “Ritziwentapiinta riyotaanewo Juan, ari ikantaiyani riyotaanewo Fariseo-paini. ¿Iitaka kaari ritziwentanta piyotaanewo eeroka?” 19 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “Arika intsipataityaari aawakainkari, ¿Arima rowashiretaitakya? Eero rowashiretaita, kimoshire inkantya rowawaitya. 20 Irooma paata, arika ragaitakeri iimentaitari, aripaite ritziwentaitya. 21 Arikame rowamatankaitantyaawo owakerasaperi antyashipawo kithaarentsi, ari isagaaperotanake amithatanakyaarika owakerasaperi. 22 Iro kameethatatsi apiyaatantyaawo eeryaari riraitziri owakerari mashitsinaki. Irooma apiyaatantashitakyaaworika antyashipari mashitsinaki, ari itankakotanake, apitepaini eewanawaitashitakya.”

Ikenkithatakotziro Jesús kiteesheri rimakoryaantaitari

(Mt. 12.1-8; Lc. 6.1-5)

23 Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, ikenanake Jesús pankirentsimashiki. Ari rowiikitanake riyotaanewo okithoki pankirentsi. 24 Te inimoteri Fariseo-paini, rosampitakeri Jesús, ikantziri: “¿Iitaka rowiikitantawori pankirentsi piyotaanewo? ¿Tema riyotzi te ishinetaantsite kiteesheriki rimakoryaantaitari?” 25 Rakanake Jesús ikantzi: “¿Tema piñaanatakotziri ikantakota David itsipatari ikaataiyinira aantawetakariri ritashe? 26 Ikyaake tasorentsipankoki reewaritzira Abiatar, rowakawo owanawontsi tasorentsitatsiri, ipakeri itsipayetakari. Te ishinetaantsiweta, inta rowapiintawo Imperatasorentsitanewo.” 27 Eekero ikantatzi Jesús: “Iriira atziri kantakaawori riwetsikantaitakawori kiteesheri rimakoryaantaitari. Kaarira kiteesheri rimakoryaantaitari kantakayaawone riwetsikantaitariri atziri. 28 Jirika Itomi Atziri ipinkathariperotzi irirori, ranairo jiroka kiteesheri.”

3

Atziri kisoimpekiri

(Mt. 12.9-14; Lc. 6.6-11)

1 Ikanta ikyaapai Jesús ipiyotaitapiintaga. Ari risaikake atziri kisoimpekiri. 2 Ikowaitatzi iñagaiteri retsiyatakotakagaiteri mantsiyari kiteesheriki rimakoryaantaitari. Aamaako rowaitakeri inkantakoitantyaariri. 3 Ikanta Jesús ikaimakeri mantsiyari, ikantziri: “Pipokeeta, posatekya niyanki.” 4 Rosampitakeri piyotainchari, ikantziri: “¿Oitaka shinetaantsitatsiri anteri kiteesheriki rimakoryaantaitari? ¿Tema onkantya aneshironkatante, irooma kameethatatsi owamaante? ¿Tema onkantya antero kameethari, irooma kameethatatsi ankaariperowaite?” Tekaatsi akatsine. 5 Raminanakeri Jesús piyowentakariri, owatsimaashiretanakeri iñaakerira te ineshironkatante, ikantanakeri mantsiyari: “¡Pampiryaawakotai!” Matanaka, akotsitanai kameetha atziri. 6 Ikanta Fariseo-paini, jatanake ikenkithawaitakairi akiriri Herodes raminakero tsika inkantero ritsitokakaantantyaariri Jesús.

Ipiyotaita inkaarecheraaki

7 Ikanta rishitowanake Jesús, ikenanai inkaarecheraaki itsipatanaari riyotaanewo. Kisokero rowanakeri Galilea-satzi, Judea-satzi, 8 Jerusalén-satzi, Idumea-satzi, maawoini nampitawori intatsikeronta antawaaki ñaa Jordán. Ikemakotakeri eejatzi Tiro-satzi, Sidón-satzi, ikantaitzi: “Osheki ritasonkawentantake Jesús, roñaagantake osheki kaari iñagaitapiintzi.” Pokaiyanakeni ramineri. 9 Iro ikantantanakariri Jesús riyotaanewo rithotyaakoteniri pitotsi, eero ranawyaantaitari. 10 Rimatakero Jesús, retsiyatakotakaantake. Otatsinkawirinikyaatanaka mantsiyari ikowi riterotantyaari rako. 11 Ripokayetzi raaganewo peyari, rotziwerowashitari Jesús, antawoite ikaimi, ikantzi: “¡Eeroka Itomi Pawa, niyotzimi naaka!” 12 Eero riyotzitantaitari Jesús, ishintsineentanakeri.

Rotyaantaperore Jesús ikaatzi 12

(Mt. 10.1-4; Lc. 6.12-16)

13 Ikanta ritonkaanake Jesús ochempiki. Ari ikaimakaantakeri wetsikimotariri. Jataiyakeni ikaatzi ikaimakaantakeri. 14 Ari riyoyaake intsipatapiintyaari ikaatzi 12, iriira rotyaantakeri inkenkithatakaante. 15 Ripasawyaakeri retsiyatakotakaayetairi mantsiyari, eejatzi raagayetziri peyari. 16 Jirika ikaatzi riyoyaakeri: Simón, iitakeri Pedro. 17 Eejatzi Jacobo itomi Zebedeo itsipataakeri Juan, irijatzi rowawiiroki Jacobo. Iitakeri “Boanerges”, (akantziri apaanteki aaka: “Otomi ookathawontsi”). 18 Eejatzi Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo itomi Alfeo, Tadeo, eejatzi Simón jitachari “Jokaakotantaneri”, 19 eejatzi Judas Iscariote, iri pithokashityaarine paata.

Kishimatziriri Tasorenkantsi

(Mt. 12.22-32; Lc. 11.14-23)

20 Ikanta rareetawo Jesús pankotsiki. Ari ipiyowentawaari osheki atziri, te inkantaiya riyaatapainte rowaiya Jesús. 21 Tzimatsi kantatsiri: “Shinkiwentaka Jesús.” Iro ripokantawetakari isheninkathori, raanairime. 22 Areetapaaka Yotzinkaripaini ipoñaakawo Jerusalén-ki, ikantapaake irirori: “Jirika atziri ripasawyaatziiri ashitariri peyari jitachari ‘Beelzebú’, iro retsiyatakotakaantariri raaganewo peyari.” 23 Ikanta ikemake Jesús, rapatotakeri, roshiyakaawentatziiniri, ikantziri: “¿Tzimatsima peyari kaminaawakaachari eero raagantanta? 24 Arika romanatawakaiya inampiki atziri, ari rookanawentawakaakya. 25 Arika romanatawakaiya ipankoki atziri, ari iñaakero rookanawentawakaiya. 26 Ari ikantari eejatzi peyari arikame romanatawakaiya, ari rookanawentawakaakya, eero iñaaperota, ari rithonkyaari. 27 Atziri ñaaperotachari kameetha, tekaatsi kanterine inkyaashiteri rayiteri oitarika tzimatsiri ipankoki. Irooma arika roosotaitakeri, atake rimataitakeri.

28 Pinkeme nonkante: Ari rariperotairi Pawa kaariperotatsiri, onkantawetakya inkishimawaiteri. 29 Iriima kishimatziriri Tasorenkantsi, rashi rowatyeero, eero rariperoitairi.” 30 Iro ikantantakari Jesús, tema ikantaitatziiri: “Kamaari rini.”

Iriniro Jesús otsipatakari irirentzipaini

(Mt. 12.46-50; Lc. 8.19-21)

31 Areetapaaka iriniro Jesús otsipatakari irirentzipaini, okaimakaantapaakeri, okatziyapaaka jakakeroki. 32 Ikantawetakari ikaatzi piyowentakariri: “Ari ipoki piniro otsipatakari pirentzipaini, okowi oñeemi.” 33 Ikantanake Jesús: “¿Iitaka pikenkithashiryaari iroowa nonaanate, iriira nirentzitari?” 34 Raminanakeri piyotainchari, ikantzi: “Jirikapaini, iri noshiyakagairi yeeyepaini, irojatzi noshiyakagairi naana. 35 Ikaatzi antanairori ikowiri Pawa, iriira nirentzitari, iro nitsirotari, irojatzi ninirotari eejatzi.”

4

Ikenkithatakotziri Jesús pankiwairentzi

(Mt. 13.1-23; Lc. 8.4-15)

1 Ikanta ripiyanaa Jesús inkaarecheraaki, riyotaantapai. Ipiyowentaitawaari. Otetanaka pitotsiki, risaikakotake niyankyeeronkaini, katziyaiyakani atziri ocheraaki ikemisantziri. 2 Okaatzi riyotaayetziriri, roshiyakaawentatziiniri, ikantzi: 3 “Jatake pankiwairentzi, impankiwaite. 4 Ikanta rookakitakero iwankire, tzimatsi jokakitapainchari awotsiki. Ari rayiitaiyapaakeni owawori. 5 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari omapipookitzi. Intsipaite ishookawetanaka. Tekaatsiperowa kipatsi, 6 sampishitanake pankirentsi ooryaanakera. Tema te onkyaaperote oparitha inthomoiki. 7 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari kitocheemashiki, anaanakero iroori ishookanake. Te okithokitzi. 8 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari okameethapathatzira kipatsi, saankana ishookanake, kithokitanake maawoini. Tzimayetai okithoki apaanipaini okaatzi shookayetanaintsiri. Apaani shookapaintsiri, eepiyokiini okithokitanake, otsipa shekipiyokitanaintsiri, otsipa shekichonchoitanaintsiri okithoki.” * 9 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Kowatsiri inkemathatero, rowayempitatya inkemisante.”

10 Ari riyaataiyanaini maawoini atziri, apa risaikanai Jesús itsipatanaari oyaatapiintziriri, eejatzi riyotaanewo ikaatzi 12. Ari rosampitakeri Jesús, ikantziri: “¿Tsika okantakotaka okaatzi poshiyakaawentakeri inkaaganki?” 11 Rakanakeri Jesús, ikantzi: “Iroñaaka nonkamantemiro kaari piyotakoweta, ari piyotairo jimpe ikanta Pawa ipinkathariwentantzi. Iriima itsipapaini, eero nokamantzitari, apa noshiyakaawenteniri, 12 eero riyotakotantawo ikemawetari. Onkantawetya inkemisante, eero ikemathatziro, eero rowakerashiretai irirori, tema eero rariperoitairi.” 13 Ikanta Jesús rosampitakeri, ikantziri: “¿Tema piyotawakero noshiyakaawentakeri? Arika napiitakemiro noshiyakaawentemiro, ¿tsika onkantyaaka piyotantyaawori? 14 Jirika atziri jokakitakerori iwankire, iri roshiyakaawentaitzi kenkithatakotzirori riñaane Pawa. 15 Eenitatsi kemawetawori ñaantsi, ripokapaake Satanás, imaisantakaapaakeri. Iri oshiyakaawentakeri jokakitapainchari awotsiki. 16 Eenitatsi kemawetawori ñaantsi, intsipaite ikemisantaweta. Roshiyakotakawo jokakitapainchari omapipookitzira, intsipaite ishookawetanaka. 17 Tera riyoperotatyeero ñaantsi, te inkisashityaawo rowasanketaitziri ikemisantawetawowa ñaantsi, rowashaantanakero. Roshiyakawo pankirentsi sampishitanaintsiri, te onkyaaperote oparitha inthomoiki kipatsiki. 18 Eenitatsi itsipa kemawetawori ñaantsi, oshiyakaawentakeri jokakitapainchari kitocheemashiki. 19 Okantakaantziro ramatawiwaita apaniroini, ikenkithashiryaakotawo rashaagantya, iro ikowaperotake ontzimimotairi maawoini. Awisanakero ñaantsi ikemawetakari, roshiyakawo pankirentsi kaari kithokitatsine. 20 Eenitatsi kemawakerori ñaantsi, oshiyakaawentakeri jokakitapainchari okameethapathatzira kipatsi. Ikemisantanai, roshiyakawo apaani shookapaintsiri, tzimanaintsiri eepiyokiini okithoki, otsipa shekipiyokineentanaintsiri, otsipa shekichonchoitanaintsiri okithoki.” †

Onkoñaatakoyetai manakowetainchari

(Lc. 8.16-18)

21 Ari ikantanake eejatzi: “Ankowerika oorentakotya, ¿arima ashitakotakeri oorentamento? ¿Owakotzirima otapinaki? Tera. Akowatzi onkoñaate maawoini onkene aminawaite. 22 Ari onkantaiya eejatzi, onkoñaatakoyetai manakowetainchari, ooñaawontairo kaari ikemathaitzi pairani. 23 Kowirori ikemathatairo, inkemisante.” 24 Ikantanakeri eejatzi: “Paamagaiyaawo okaatzi pikemakeri. Otzimikari pantzimotantane, rimaperoitaimikari paata eeroka. ‡ 25 Ikaatzi oshekitzimotziri oitarika, eekerowa oshekitzimotatyeeri. Iriima kaari oshekitzimotzi oitarika, eekerowa riyaatatye eero oshekitzimotziri.” §

Roshiyakaawentziri Jesús rishooki pankirentsi

26 Ikantanake eejatzi Jesús: “Arika impinkathariwentantai Pawa, roshiyari pankiwairentzi, 27 rimayi tsireniriki, inkakitamanai. Te riyote tsika okanta rishookantari iwankire. 28 Apaniroini rishooki, riyothowatanake oryaani oshi, ripowainkaryaanake, patanake. 29 Arika risampatake, monkaataka rowiitaiteri.”

Roshiyakaawentaitziro okithokyaaniki inchato

(Mt. 13.31-32; Lc. 13.18-19)

30 Ikantanake eejatzi Jesús: “¿Iitaka oshiyari ipinkathariwentantai Pawa? ¿Iitaka noshiyakaawentemiri? 31 Oshiyatyaawo arika ampankitero okithokyaaniki pankirentsi. Onkantawetya oryaaniinitzi, * 32 arika ampankitakero, ishookanake, anaanakero otsipa pankirentsi, antawotewatanake, ari imenkoshityaari tsimeryaani itsimankatapishitzira.”

¿Iitaka roshiyakaawentantawori Jesús ikenkithatziri?

(Mt. 13.34-35)

33 Rashi rowapiintziro Jesús roshiyakaawentziniri atziri okaatzi riyotairiri. Eepichokiinirika inkemathatawakero atziri, eepichokiini riyotairi. Inkemathaterorika, osheki riyotairi. 34 Ikaatzi ikenkithatakairi Jesús roshiyakaawentatziiniri, te rooñaawontziniri. Iriima riyotaanewo, ikemathatakairi irirori.

Romairiiro Jesús tampyaa

(Mt. 8.23-27; Lc. 8.22-25)

35 Okanta otsireniityaanake, ikantanairi riyotaanewo: “Jame amontyagai intatsikeronta.” 36 Irojatzi riyaatantanaari maawoini piyowentariri. Risaikitaka ketziroini irirori pitotsiki, montyaakotaiyanaani. Tzimatsi oyaatanakeriri ikenakotanake otsipaki pitotsi. 37 Ari omapokakeri antawo tampyaa, otamakaatanake antawoite, okitaaganakero pitotsi, irootaintsi ritsitsiyakoteme. 38 Ikaakaitanakeri rimayira opataki pitotsi, rotziitotaka, ikantaitziri: “Yotaanarí ¡Atsitsiyakotatyé!” 39 Piriintanaka Jesús, riñaanatanakero tampyaa, ikantziro: “¡Ataama pitampyaatake!” Ikantzitanakawo inkaare: “¡Pimairyaate!” Awisanake otampyaatzi, mairyaatanai inkaare. 40 Ikantziri riyotaanewo: “¿Iitaka pithaawantari? ¿Tema pawentaari Pawa?” 41 Osheki ipinkathatanakeri, ikantawakagaiyani ithaawankakiini: “¿Tsikama iitaka jirika romairyaatantawori tampyaa, romairyaatzitawo eejatzi inkaare?”

5

Gadara-satzi raayiri peyari

(Mt. 8.28-34; Lc. 8.26-39)

1 Rareetaka Jesús intatsikero inkaare, inampiki Gadara-satzi. 2 Iro raatakotapaakitziini, rishiyashitawakari raayiri peyari ipoñaakawo kitataarewoki, 3 ari risaikawaitzi irirori. Te raawyaitziri roosotantaitari kotsirotha. 4 Itzimpeshiro roosotantaitari iitziki eejatzi rakoki. Tekaatsi otsinampairine. 5 Rashi rowiro kiteesheriki eejatzi tsireniriki, ikenayetzi ochempiki, kitataarewoki, ikaimawaitzi, itowaitakeri mapisheta. 6 Ikanta iñaawakeri ripokake Jesús, rishiyashitawakari, rotziwerowashitawakari. 7 Antawoite ikaimapaake, ikantzi: “¡Jesús, Itomi Pawapero, te nokowi powashironkaina! ¿Tsikama pinkantenaka?” 8 Tema rotyaantapaakitziiri Jesús, ikantapaakeri: “¡Peyarí, piyaate!” 9 Ari rosampitanakeri: “¿Tsika piitaka?” Ari rakanake peyari, ikantzi: “Noita ‘Shekiyantzi’, osheki nokantaiyani.” * 10 Eekero ikantanakitzi peyari: “Te nokowi potyaantena otsipaki nampitsi.” 11 Ari ipiyotaka tyonkaarikiini osheki chancho roshimotokawaitaiyini. 12 Ikantaiyini peyari: “Potyaantena chanchoki.” 13 Ikantanakeri Jesús: “Pimatero piyaate.” Shiyanaka chancho impeetaki, mitaapaake inkaareki, thonkaka ripiinkake. Ikaatzi 2000 chancho.

14 Thaawaiyanakeni kempoyiiriri chancho, shiyanaka, thawetapaake nampitsiki, ikamantanakeri maawoini saikatsiri rowaneki. Pokanake maawoini raminero awisaintsiri. 15 Riyaatashitaitanakeri Jesús, iñagaitapaatziiri raaganewo peyari. Risaikake, ikithaataawo, kameetha ikantanaa. Ithaawantapaakari iñagaitapaakerira. 16 Ikaatzi ñaakeriri inkaaganki ikamantawakeri pokayetaintsiri, ikantziri: “Pamineri jirika, iriira Jesús etsiyatakotakagairiri. Rowiinkake osheki chancho.” 17 Ikantaitanakeri Jesús: “Piyaatai, te nokowi pisaikimotena.” 18 Irojatzi rotetantanaari Jesús pitotsiki. Ikantawetawaari retsiyatakotakaanewo: “Nokowi paanaina naaka.” 19 Rakanake Jesús, ikantziri: “Eero nayimi, piyaatai pisheninkaki. Pinkamantapairi pinkanteri: ‘Ineshironkataana Pinkathari, retsiyatakotakagaana.’ ” 20 Ikanta raagawetari peyari, jatai inampiki jitachari Decápolis, ikamantapairi maawoini atziri, ikantapairi: “Retsiyatakotakagaana Jesús.” Riyokitziiwentaitakeri ikemaitzirira ikamantantzi.

Rishinto Jairo eejatzi tsinane terotzitakeriri iithaare Jesús

(Mt. 9.18-26; Lc. 8.40-56)

21 Ikanta ripiyaawo Jesús ipoñagaawo intatsikero. Ipiyowentawaari osheki atziri inkaarecheraaki. 22 Ari rareetapaaka jitachari Jairo jewatatsiri ipiyotaitapiintaga. Iñaapaakerira Jesús, rotziwerowashitapaakari, 23 ikantapaakeri: “Onkamatye nishintyo. Nokowi piyaate piterotantaiyaawo pako, etsiyatakotaita.” 24 Irojatzi riyaatantanaka Jesús, ari royaatanakeri osheki atziri, ranawiimatanakeri.

25 Okanta tsinane osokaawaitachari, tzimakotake 12 osarentsi omantsiyawaitake, 26 osheki raawintaweetakawo, ithonkakero owaagawo ipinawentawo. Aminaashiwaitaka, eekero iyaatatzi omantsiyatzi. 27 Okemake iroori ikenkithatakoitziri Jesús, ikantaitzi: “Etsiyatakotakaantaneri rinatzi Jesús.” Osatekantanakari atziri okenashitanakeri itaapiiki, iterotzitakeri iithaare. 28 Okantashiretanake iroori: “Arika niterotzitakeri iithaare, ari netsiyatakotai.” 29 Apathakerotanaka etsiyatakotanake osokaawaitaga. 30 Riyotzitanaka Jesús eenitatsi etsiyatakotakaantakeri ishintsinka, rosampitanakeri oyaayetakeriri, ikantziri: “¿Iitaka terotzitakenawori noithaare?” 31 Rakanakeri riyotaanewo, ikantzi: “¿Tema piñiiri ranawiimatakemira atziri? Eekero pikantatzi: ‘¿Iitaka terotzitakenawori noithaare?’ ” 32 Eekero raminanakitzi Jesús, iñaantyaariri terotzitakeriri iithaare. 33 Okanta tsinaneka othaawantanakari Jesús, ompetawaitanaka. Tema iro retsiyatakotakaake. Iyaatashitanakeri, otziwerowashitapaakari, othawetakotapaaka. 34 Ikantanakero irirori: “Nishintó, etsiyatakotakagaimi pawentaane, kimoshire pinkantanaiya piyaatai, tema etsiyatakotaimi.”

35 Tekera inkaateroota Jesús riñaanatziro, ritonkyotawakari poñagainchari ipankoki Jairo. Ikantapaakeri: “Kamakera pishinto. Eero poñaashirenkiri iyotaantaneri” 36 Ikanta ikemawakera Jesús ikantaitapaakeri, ikantanakeri Jairo: “Eero powashireta, pinkimoshirewentena naaka.” 37 Tekaatsi inkowe oyaaterine. Apatziro raanakeri Pedro, Jacobo, Juan irirentzi Jacobo. 38 Ikanta riyaatake, areetaka ipankoki Jairo. Iñaapaakitziiri rakisheenkatake atziri riraakoiyawoni kaminkawo. 39 Kyaapaake Jesús, ikantapaakeri: “¿Iitaka piraantaiyarini? Te okami, imakoryaatzi.” 40 Thainkashire rowaitakeri Jesús. Romishitowapaakeri maawoini. Apatziro risaikanake ashitawori, eejatzi riyotaanewo. Ikyaashitanakero romaryagaitakerowa eentsi. 41 Rotaiyawakotapaakero, riñaanatapaakero, ikantziro: “¡Talita cumi!” (akantziri apaanteki aaka: “Eentsi, pimpiriinte.”) † 42 Piriintanaawo eentsi, anashitanaawo. Tema tzimake 12 osarentsite, irootake anashiwaitantanaari. Riyokitziiwentanakero ikaatzi ñaakerori. 43 Ikantzi Jesús: “Pimpero owanawo.” Ikantanake eejatzi: “Te nokowi pinkamanteri atziripaini.”

6

Ripiyaawo Jesús Nazaret-ki

(Mt. 13.53-58; Lc. 4.16-30)

1 Ikanta ripiyaawo Jesús inampiki, royaatairi maawoini riyotaanewo. 2 Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, riyotaantake Jesús ipiyotaitapiintaga. Riyokitziiwentaitakeri. Ikantaitzi ikemaitzirira: “¿Tsika ipookamatsitawoka riyomatsitantari? ¿Iitaka yotaakeriri rantantawori kaari iñaapiintaitzi? 3 ¿Kaarima jirika kisaatapiintzirori inchakota? ¿Kaarima otomi María? ¿Kaari irirentzipaini Jacobo, José, Judas eejatzi Simón? ¿Kaarima iritsiro tsipatakairi anampiki?” Ari opoñaawo kaari ikemisantantaitari Jesús. * 4 Ikantanake Jesús: “Rashi rowiro Kamantantaneri ikemisantaitziri otsipaki nampitsi, te ikemisantaitziri inampiki irirori risaikira isheninkapaini.” 5 Iro kaari okantanta rooñaawontero Jesús ishintsinka inampiki. Te ishenitzi mantsiyari retsiyatakotakairi riterotantyaari rako. 6 Antawo rowashiretakotakari kisoshirewaitatsiri, kaari kowatsine inkemisante. Iroowa riyaatantanakari riyotaantzi otsipaki nampitsi tzimayetatsiri janta.

Rotyaantziri riyotaanewo

(Mt. 10.5-15; Lc. 9.1-6)

7 Ikanta Jesús ipiyotakeri riyotaanewo ikaatzi 12. Ripasawyaakeri ishintsinka, raawyaantyaariri irirori peyari. Rotyaantakeri, intsipatawakaanakya apitepaini. 8 Ikantakeri: “Eerowa paanake pithaate, powanawo, piyorikite, apatziro paanake pikotzi. 9 Eero paanake otsipa piithaare. Apatziro pizapato-tetanakya.” 10 Ikantawakeri eejatzi: “Pareetakyaarika pankotsiki arira pimaapiinte, irojatzi pawisantanakyaari otsipaki nampitsi. 11 Eerorika raapatziyaitawakemi, eerorika ikemisantaitzimi, pawisapithateri. Potekanairo piipatsite piitziki, iro riyotantaityaari te ikemisantaitziri Pawa. Iri rimaperoite rowasanketaiteri paata, anaanakero rowasanketaitakeri pairani Sodoma-satzi eejatzi Gomorra-satzi. Imaperotatya.” 12 Ikanta riyaatanake riyotaanewo Jesús ikantakeri atziripaini rookairo ikaariperowaitzi. 13 Retsiyatakotakaake raayiri peyari, retsiyatakotakaake osheki mantsiyari ritziritantari oyeenka pankirentsi.

Ikamantakari Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mt. 14.1-12; Lc. 9.7-9)

14 Areetakotakari pinkathari Herodes okaatzi rantakeri Jesús. Ikantaitzi: “Añagai Juan omitsitsiyaatantaneri. Piñeeri otzimi ishintsinka.” 15 Tzimatsi itsipa kantaintsiri: “Elías rini.” Ikantaitzi eejatzi: “Aamaaka iri itsipa Kamantantaneri.” 16 Ikemake Herodes ikantaitakeri, ikantanake irirori: “Iri añagaatsiri Juan nithatzinkakaantakeri.” 17 Ipoñaantari ketziroini Herodes romonkyaakaantziri Juan, okantakaantziri Herodías, iinantawetari Felipe irirentzi Herodes. Iroowa iinantaari irirori Herodes. 18 Tema ikaminaawetatyaari Juan, ikantziri Herodes: “Te onkameethate payiteri iina pirentzi.” 19 Iro opoñaantari okisaneentziri Herodías, okowake owamaakaanteri. 20 Iro romonkyaantakariri ketziroini Herodes. Iri kantacha Herodes antawoite ipinkathatakeri Juan, riyotzi kameethashire rinatzi, kiteshire ikanta. Te rishinewetari rowamagaiteri. Okaatzi ikaminaawetariri, ikompitzimotakari Herodes. Ari reshiwentawetawo ikemisantziri. 21 Okanta otsipa kiteesheri, roimoshirenkawentawo Herodes itzimantakari pairani. Ripokaiyakeni iwinkatharentsite, ripokake reeware owayeripaini Roma-satzi, ripokake Itzinkamipaini Galilea-satzi. Rowaiyakani. 22 Ari okyaapaake ishinto Herodías rowaiyanira, omampayimotapaakari, okameethatzimotanakeri Herodes omampaane, okameethatzimotanakeri eejatzi itsipatakari rowaiyani. Ikantanakero Herodes: “Ari nompakemi oitarika pinkowakotenari. 23 Eero namatawitzimi, riyotzi Pawa imaperotatya nokantzi. Iroorika pinkoweri nopinkathariwentziri, ari nompakemi niyanki.” 24 Iyaatashitanakero iniro, okantapaakero: “¿Oitaka nonkowakoteriri?” Okantanakero onaanate: “Pinkowakoteri iito Juan omitsitsiyaatantaneri.” 25 Ipiyapaaka mainawo, okantapaakeri: “Nokowi pimpenawo iito Juan, powakenawo pachakashetaki.” 26 Antawoite rowashiretanaka pinkathari. Tema maawoini ikemaitakeri inkaaganki ikantakerowa mainawo, tekaatsi inkenakaanairo, ontzimatye impero okowakeri. 27 Rotyaantake owayeri ramakeniri iito Juan. 28 Jatanake owayeri romonkyagaitakerira Juan, rithatzinkapaakeri, ramakotakero iito pachakashetakiki. Ipakoitapaakero mainawo, aanakeniro iniro. 29 Ikanta ikemaiyakeni riyotaanewo Juan-ni, pokaiyakeni, ikitatairi.

Rowakaari Jesús 5000 shirampari

(Mt. 14.13-21; Lc. 9.10-17; Jn. 6.1-14)

30 Piyaawo rotyaantanewo Jesús, piyotaiyapaani maawoini risaikira, ikamantapairi okaatzi rantayetakeri. 31 Eekero ripokatzi atziri, piyayetacha itsipa. Te onkantaiya rowaiya Jesús. Iro ikantantariri riyotaanewo: “Jame aate ochempiki, amakoryaawakeeta eepichokiini.” 32 Otetanaka pitotsiki, jatanake. 33 Iri kantacha, osheki aminakotawakeriri riyaatanakera, riyotawakeri. Shiyaiyanakani ikenanake awotsiki, ipoñaanakawo nampitsiki. Iri etakawo rareetaka, piyotaiyapaakani. 34 Ikanta rareetapaaka Jesús, iñaapaatziiri ipiyotaiyani. Retakotapaakari. Roshiyakari oweja eerorika itzimi kempoyiiriri. Riyotaapairi eejatzi. 35 Ari otsireniityaanake, ripokashitapaakeri riyotaanewo, ikantapaakeri: “Yotaanarí, asaikatziira ochempiki. 36 Pipakairo piyotaantzi, riyaataita atziripaini nampitsiki ramanante royaari.” 37 Ikantanakeri Jesús: “Pimperi eeroka royaari.” Ikantzi riyotaanewo: “¿Pikowatziima niyaate namanantakite nowakayaariri? Osheki owanawontsi, eero rimonkaata koriki nowakaantyaariri maawoini, osheki ipinatyaari.” † 38 Ikantanake Jesús: “¿Tsika okaatzika pan ramakeri atziripaini? Piyaate paminakitero.” Jatanake raminakitziro, ikantzi: “Eenitatsi okaatzi 5 pan, apite shima.” 39 Ikantzi Jesús: “Poisaikeri maawoini atziri onatsiryaapankaatakera kishipeenkashi, pinashiyetyaari poisaikeri.” 40 Rimatakero. Eenitatsi inashitainchari risaikayetake ikaatzi 100 atziri, eejatzi ikaatzitaka itsipa 50 atziri. Ari ikantakeri roisaikakeri maawoini. 41 Ikanta raakotakero Jesús 5 pan itsipataakero apite shima, aminanake jenoki inkiteki, riwetharyaanakari Ashitariri. Itzipetowakero pan, ipakeri riyotaanewo, rowawisaakeniri itsipa atziripaini. Eejatzi ikantakeri shima, rantetakari maawoini. 42 Rowaiyakani maawoini, kemaneentaiyakani. 43 Yeekiyetai kantziriki okaatzi 12 rowagaantakari. 44 Ikaatzi ishekitzi 5000 shiramparipaini owainchari.

Ranashaatantawo Jesús inkaare

(Mt. 14.22-27; Jn. 6.15-21)

45 Ikantanairi Jesús riyotaanewo: “Petaiyaawo pimontyagai nampitsikinta Betsaida.” Ikantanakeri piyowentakariri: “Piyaataira pipankoki.” 46 Ikanta riyaayetai maawoini atziri, tonkaanake Jesús ochempiki ramana. 47 Tsirenitanake, riweyaakotaka riyotaanewo niyankyaaki inkaare rimontyaakotaiyaani. Apaniroini risaikanake Jesús ochempiki, 48 raminakotakeri riyotaanewo, shintsiini rikomataiyini oipiyakotakeri tampyaa. Okanta okiteeshetzimatake, riyaatashitairi, ranashaatantanaawo inkaare, ikenashitapairi itaapiiki, oshiyakawo rawisanakityeerime. 49 Irojatzi iñaantaitawaari, roshiyakaatziiri iri shiretsi, kaimaiyanakeni, 50 maawoini rominthaawakeri iñaawairira. Ikantapaakeri Jesús: “Naaka pokaatsi, eero pithaawashita, tontashire pinkantya.” 51 Otetapaawo pitotsiki, awisainkatanake tampyaa. Riyokitziiwentanakeri. 52 Tema tekera riyotakotziroota roshekyaantakawori Jesús pan, okantakaakari ikisoshirewaitzi.

Retsiyatakotakaantzi Jesús Genesaret-ki

(Mt. 14.34-36)

53 Irojatzi rareetantakari inampiki Genesaret-satzi. 54 Iro raatakotapaakitziini, riyoitawakeri Jesús. 55 Ikamantawakaiyanakani nampitawori janta, ramakotakeri mantsiyari romaryaamentoki. Tsikarika risaiki Jesús, ari ramakoitziniri mantsiyari. 56 Ari ikantzitaitari ikenayetzira oryaaniki nampitsi, nampitsi antawo, eejatzi owaantsiki, rowakoitziniri mantsiyari awotsiki, ikantaitziri: “Pishinetya riterotawakero piithaare.” Maawoini terotzitakeriri iithaare etsiyatakoyetai.

7

Owaariperoshiretziriri atziri

(Mt. 15.1-20)

1 Ikanta ripokaiyakeni Fariseo itsipatakari Yotzinkaripaini, ipoñaakawo Jerusalén-ki. Ipiyowentapaakari Jesús. 2 Ari iñaapaakeri riyotaanewo Jesús te rantero rametapiintari ikiwaakota arika roya. Ikishimatapaakeri. 3 Okaatzi rantapiintziri Fariseo-paini, eerorika ikiwaakota, eero rowaa. Iro rametari pairani icharine: Arika roya ontzimatye inkiwaakotawakya, inkitewathatantyaari. 4 Arika rareetaiya ramanantawaitzira, tekera rowapaiyaata, inkiwaakoperotapaiya. Te apatziro rametawo jiroka, ikiwayetziro eejatzi riramento, rowamento, ronkotsimento, rimaamento, maawoini. 5 Iroowa rosampitantakariri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka ipeyakotantakawori piyotaanewo riyotagairi pairani acharine? Noñaapaakeri rowaiyani, te ikiwaakota.” 6 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “Owapeyimotantaneri pinaiyini. Eeroka ikenkithatakotake pairani Isaías, rosankenatake, ikantzi:

Ipaanteki ipinkathawaitakena atziripaini.

Temaita inkenkithashiryaakotaina ishireki.

7 Raminaashiwaita rotziwerowa ipinkathawetana,

Riyotaantashitawo rameyetari irirori.

8 Pipeyakotakero eeroka Inintakaantanewo Pawa, pantashitakawo rametari acharineni. Pikiwayetziro powamento, piramento. Osheki okaatzi pantashitakari.”

9 Ikantanakeri eejatzi: “Iroowa pantaperotakeri pameyetari, pithainkanakero Inintakaantanewo Pawa. 10 Jiroka rosankenare Moisés-ni, ikantzi:

Pimpinkathateri ashitzimiri.

Ikantzi eejatzi:

Ontzimatye rowamagaiteri kishimawaitziriri ipaapate.

11 Iro kantacha pikantapiintzi eeroka: ‘Ankashaakairirika ayorikite Pawa, ontzimatye amperi. Onkantawetakya añeeri rashironkaawaitya apaapate.’ 12 Ari pikantakari eeroka, piyotaashitakari atziripaini rithainkantzi, te retakotari ipaapate. 13 Pantashitakawo rameyetari pairani picharine, iroowa pithainkantakawori riñaane Pawa. Ari pikantapiintatya pantziro oshiyawori jiroka.”

14 Ikaimakeri Jesús maawoini piyotainchari, ikantziri: “Pinkemisantaiyeni maawoini, pinkemathatantyaawori nonkantemiri. 15 Okaatzi rowaitari, te owaariperotziro ashire. Irooma okaatzi omishitowiri inthomoiki, iroowa owaariperotzirori ashire. 16 Powayempitatyaawo jiroka.” 17 Ikanta riyaataiyaini atziri, kyaapai Jesús pankotsiki. Ari rosampitakeri riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka poshiyakaawentakeri?” 18 Rakanake Jesús, ikantzi: “¿Tema pikemathatawakero eeroka? ¿Te piyote eeroka te owaariperotero ashire okaatzi rowaitari? 19 Tekaatsi onkantero ashire, apatziro okeniro asheetoki, irojatzi ishitowantaiyaari.” Iroowa riyotaantakeri Jesús, tema te owaariperotantzi okaatzi rowaitari. 20 Ikantanake eejatzi: “Arika antakayeri asheninka kaariperori, iroowa owaariperotzirori ashire. 21 Tema ashireki opoñaawo jiroka: kaariperori kenkithashiryagaantsi, kaari kinataantsi, mayempitaantsi, tsitokaantsi, 22 koshitaantsi, shampitsitaantsi, kaariperoshiretaantsi, amatawitaantsi, mayempikyaataantsi, samakoneentaantsi, kishimataantsi, asagaawentaantsi, tzimaityaashiwaitaantsi. 23 Okaatzi ikenkithashiretapiintari atziri kaariperori inatzi, iroowa rowaariperotantawori ishire. Tema ishireki opoñaawo jirokapaini.”

Awentaari Pawa Sirofenicia-sato

(Mt. 15.21-28)

24 Ikanta ikenanake Jesús nampitsiki jitachari Tiro, irojatzi Sidón-ki. Ari risaikapaake pankotsiki, te ikowaweta inkemakoiteri. Temaita rimanakota. 25 Eenitatsi janta tsinane raayiri peyari ishinto. Okemakotawakeri iroori Jesús, ipokashitakeri, otziwerowashitapaakari. 26 Jiroka tsinane kaari Judá-ite, opoñaawo iroori otsipaki nampitsi oita Sirofenicia. Okantapaakeri: “Jesús, petsiyatakotakagainawo nishintyo, raagatziiro peyari.” 27 Rakanakero irirori: “Paata tsinané. Ikantaitzi pairani: Te raapithaitziri eentsi rowanawo impaiteri otsitzi royaawo, apatziro rowawo eentsi irojatzi inkemantakya.” * 28 Akanakeri tsinane, okantziri: “Imaperotatya pinkatharí pikantakeri. Iro kantzimaitacha ikatziyapiinta irirori otsitzi jantyaatsikaini, rowayetawo rookagaantayetziri eenchaaniki.” 29 Ikantzi Jesús: “Imaperotatya pikantakeri. Piyaatai, ari piñaapairo pishinto etsiyatakotai iroori.” 30 Okanta iyaatai tsinane opankoki, oñaapairo ishinto omaryaa imaamentoki, etsiyatakotai.

Retsiyatakotakagairi Jesús witakempitari

31 Ari rawisanake Jesús risaikawetapaakaga nampitsiki Tiro, ikenanairo Sidón-ki, Decápolis-ki irojatzi rareetantaawo Galilea-ki. 32 Ramaitakeniri witakempitari, masontziwaanteri rini eejatzi. Ikantaitapaakeri: “Jesús, piterotantawakyaari pako.” 33 Raanakeri Jesús jantyaatsikaini, rosagaantantakari rako ikempitaki, ritziritantakari ishimore ineneki. 34 Aminanake jenoki inkiteki, rowiñeenkatanaka rañaanake Jesús, ikantzi: “¡Efata!” (Akantziri apaanteki aaka: “Piwitaryagaiya.”) 35 Irojatzi iwitaryaantanakari ikempita, te imasontziwaantetanai eejatzi, wetsikanaawo riñaawaitanai kameetha. 36 Ikantawetakari Jesús: “Eerowa pithawetakotana.” Te ikemisantzimaitari, thawetanake atziripainiki. 37 Riyokitziiwentaitanakeri Jesús, ikantaiyini: “¿Oitaka okameethatantari rantziri jirika? Ikemakagairi witakempitari, riñaawaitakagairi eejatzi.”

8

Rowakaari Jesús atziripaini ikaatzi 4000

(Mt. 15.32-39)

1 Ikanta ipiyotaiyani osheki atziri, thonkapaaka rowanawo. Ikaimakeri Jesús riyotaanewo ikantziri: 2 “Antawoite netakoshiretakari atziripaini. Itsipatakena okaatzi mawa kiteesheri, thonkapaaka rowanawo. 3 Arika notyaantairi, ari aakeri ritashe awotsiki, tema tzimayetatsi poñagainchari intaina.” 4 Rakanake riyotaanewo, ikantanakeri: “Ochempikira asaiki ¿tsika ayeka owakayaariri?” 5 Rosampitanakeri Jesús, ikantziri: “¿Eenitatsi pan?” Ikantaiyini irirori: “Eenitatsi okaatzi 7.” 6 Ari roisaikakaantanakeri Jesús maawoini atziri kipatsiki. Raakero pan okaatzi 7, riwetharyaawentanakawo, itzipetowakero, ipakeri riyotaanewo rowawisaakeniri atziripaini irirori. 7 Tzimitacha eejatzi shiwaireki. Riwetharyaawentakari, ipitakari eejatzi atziripaini. 8 Rowaiyakani maawoini, kemaneentaiyakani. Yeekitai tzimagaantapaintsiri kantziriki okaatzi 7. 9 Maawoini shiramparipaini owainchari ikaataiyini 4000. Rotyaantayetairi inampiki. 10 Ari rotetanaawo Jesús pitotsiki itsipatanaari riyotaanewo, montyaakotanaawo intatsikero nampitsiki oita Dalmanuta.

Ikowakotaitziri Jesús ritasonkawentante

(Mt. 16.1-4; Lc. 12.54-56)

11 Ari ripokaiyapaakeni Fariseo, riñaanaminthatapaakeri Jesús, ikowi iñeeri ritasonkawentante, iro riyotantyaari imaperotatya opoñaawo itasorenka jenoki inkiteki, tema iñaantashiretatyaari. 12 Rañaashiryaanake Jesús, ikantziri: “¿Oitaka ikowantari iñeena nitasonkawentante jirikapaini? Eeromaita noñaayiri. Imaperotatyaaga.” 13 Piyanaawo Jesús, montyaakotanaawo.

Kachotakairori iwaane Fariseo

(Mt. 16.5-12)

14 Ari imaisantanakero riyotaanewo ragaantanakyaame pan, apaani ragaantamatsitanaka. 15 Ikantzi Jesús: “Paamaawentyaawowa kachotakairori iwaane Fariseo eejatzi rashi Herodes.” 16 Ari ikantawakaanaka riyotaanewo: “Kaari amantanaka pan.” 17 Riyotake Jesús okaatzi ikantawakaakari riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka piñaanatawakaawentari: ‘¿Kaari amantaka pan, kaari amantaka pan?’ ¿Tema pikemi? Kisoshire pikantaka. 18 Tzimawetacha poki te piñaante, tzimitawetacha pikempita te pinkeme. ¿Tema poshiretawo noshekyaantakawori pan? 19 Tema tzimawetacha pan okaatzi 5, nowakaaka isheki atziri ikaatzi 5000. Powiitairo okaatzi tzimagaantapaintsiri. ¿Tsika okaatzika kantziri yeekitaatsiri?” Ikantaiyini: “Okaatzi 12 kantziri.” 20 “Eejatzi nokantakero, kaawetachari 7 pan, rowaiyakani isheki atziri ikaatzi 4000. Powiitairo tzimagaantapaintsiri. ¿Tsika okaatzika kantziri piyeekitairi?” Ikantaiyini: “Okaatzi 7 kantziri.” 21 Ikantanakeri: “¿Tekerama piyotakotziroota?”

Rokiryaakagaitairi mawityaakiri

22 Areetaka Jesús nampitsiki Betsaida. Ramaitakeniri mawityaakiri, ikantaitapaakeri: “Piterotantawakyaari pako.” 23 Ikanta Jesús, rotaiyawakotanakeri. Raanakeri othapiki nampitsi. Reewaakitakeri, rosheyookitantakari rako. Rosampitzimaitari, ikantziri: “¿Koñaatanai pamine?” 24 Aminanake, ikantzi: “Aminawetaana, noñaawetaari atziri, te ikoñaaperotzimaita, roshiyashitakawo inchato.” 25 Rapiitanairi riterookitziri, ikantairi: “Pamine iroñaaka.” Okiryaanake, koñaatanai ramini intaina, iñaanairo maawoini. 26 Rotyaantairi, ikantawairi: “Eero pikenanai nampitsiki, tera nokowi pinthawetakotena.”

Yotake Pedro: Jirika Jesús, Cristo rinatzi

(Mt. 16.13-20; Lc. 9.18-21)

27 Ikanta rawisanake Jesús itsipatanaari riyotaanewo ikenake Cesarea-ki inampipainiki Filipos. Okanta niyanki awotsi rosampitakeri riyotaanewo, ikantziri: “¿Oitaka ikenkithashiretakotanari atziripaini?” 28 Ari rakaiyanakeni riyotaanewo, ikantzi: “Ikantaitatziimi Juan-ni omitsitsiyaatantaneri pinatzi, ikantaitzimi eejatzi Elías pinatzi. Eenitatsi itsipa kantayetzimiri Kamantantanerira piriintaachari.” 29 Ari rosampitanakeri irirori, ikantanakeri: “¿Oitaka pikenkithashiryaakotanari eeroka?” Ari rakanake Pedro: “¡Eeroka, Cristo pinatzi!” 30 Ikantzi Jesús: “Paataga pithawetakotzitana.”

Ikenkithatakotziro Jesús inkame

(Mt. 16.21-28; Lc. 9.22-27)

31 Ari retanakawo Jesús ikamantziri riyotaanewo onkaate awishimoterine, tema iri jitainchari Itomi Atziri. Ikantziri: “Osheki rowasanketaitena. Osheki inkisaneentena Itzinkamipaini, eejatzi reewarepaini Imperatasorentsitaarewo, eejatzi Yotzinkaripaini. Rowamaakaantena. Iro onkaatakeme kiteesheri mawa, añagaana.” 32 Ari ikantakeri, te rimaniro. Ikanta Pedro, raanakeri Jesús jantyaatsikaini, ikowaweta inkaminairime. 33 Ripithokapithatanakari, raminanakeri riyotaanewo, ikisathatanakeri Pedro, ikantanakeri: “¡Piyaate Satanás! Te poshiretawo eeroka inintakaantziri Pawa, apatziro poshiretawo ikowayetziri atziripaini.” 34 Ikaimanakeri Jesús piyowentakariri, ikaimitanakari eejatzi riyotaanewo, ikantakeri: “Tzimatsirika kowatsine intsipatena, rookero ikowashiwaitari irirori. Onkantawetya inkentakoiteri, intsipataina naaka. 35 Ikaatzi antashiwaitawori iñaamatashitari, ari impeyashitaiya. Irooma ikaatzi kamawentenane, okantakaantziro ikemisantziro Kameethari Ñaantsi, aritake rawisakoshiretai. 36 Aminaashiwaitaga iñiiro oshekitzimotziri rashaagawo tzimawetachari kipatsiki, arira impeyashitaiyaawo rañaamento. 37 ¿Arima ripinawentaiya eero iñaantaawo impeyashitaiya? 38 Ikaatzi kaaniwentanari inkenkithatakotena kaariperoriki atziri, atake nimatairi naaka paata nonkaaniwentairi arika nipiyai namairo rowaneenkawo Ashitanari nontsipataiyaari maninkaripaini, tema naaka Itomi Atziri.”

9

1 Irojatzi ikantantanakari eejatzi Jesús: “Pikaataiyakenira jaka, tzimatsira apawopaini eero ikamita irojatzi iñaantakyaawori ishintsinka Pawa tsika ikanta ipinkathariwentantzi. Imaperotatya.”

Rishipakiriimotziri Jesús riyotaanewo

(Mt. 17.1-13; Lc. 9.28-36)

2 Okanta awisanake kiteesheri okaatzi 6. Tonkaanake Jesús ochempiki, raanakeri Pedro, Juan, eejatzi Jacobo. Ari rishipakiriimotakeri. 3 Kitamaaniki okantanaka iithaare, tekaatsi oshiyakairi okitamaatanake. 4 Iñaatziiri Elías itsipatapaakari Moisés, ikenkithawaitakaapaakeri Jesús. 5 Riñaawaitashitanaka Pedro, ikantanakeri Jesús: “Yotaanarí, imaperotatya okameethatzi pamaiyakenani jaka. Kameetha niwetsikaiyemini mawa pankoshetantsi: apaani pashi eeroka, apaani rashi Moisés, apaani rashi Elías.” 6 Tema ithaawaiyanakitziini, irootake riñaawaitashitantanakari. 7 Irojatzi ipokantapaaka menkori itsimankakotapaakeri. Ikematzi ikantaitzi: “Notomi rinatzi jirika netakokiperotari, pinkemisanteri.” 8 Raminaperowetanaari, te iñaanairi, apatziro Jesús.

9 Ikanta roirinkaiyaani ochempiki, ikowakotakeri eero ikamantantziro okaatzi iñaakerira irojatzi paata arika rañagai. Tema jirika Itomi Atziri ari rañagai inkamawetakyaarika. 10 Iro kaari ithawetakotantari, iro kantacha osheki rosampitawakagaiyakani irirori tsika oita ikantakotziri Jesús, arika rañagai inkamawetakyaarika. 11 Irojatzi rosampitantakariri, ikantziri: “¿Oitaka ikantakotziri Yotzinkaripaini iri jewatapaintsine Elías ripoke?” 12 Ari rakanake Jesús, ikantziri: “Imaperotatya, iri jewatapaintsine Elías ripoke, rowameethatantapaake. ¿Tsika okantzika rosankenatakoitakenari pairani? Tema okantatzi: ‘Jirika Itomi Atziri, osheki rithainkawaitaiteri.’ 13 Pinkeme, ari pokake Elías. Osheki ikoshekaitakari, rimonkaatakero okaatzi rosankenatakoitakeriri.”

Rowawisaakotziri Jesús eentsi raayiri peyari

(Mt. 17.14-21; Lc. 9.37-43)

14 Ikanta rareetaawo Jesús rookanakeri riyotaanewo, iñaapaatziiri ipiyowentari osheki atziri itsipatakari Yotzinkariite riñaanaminthatziri. 15 Ikanta iñaawairi ripokai Jesús, riyokitziiwentawairi, rishiyanaka riwethatawaiyaari. 16 Rosampitapaakeri Jesús, ikantziri: “¿Iitaka piñaanatakotziriri?” 17 Akanake apaani, ikantanake: “Yotaanarí, namatziimiri notomi raayiri peyari, te inkantaiya riñaawaitai. 18 Ripokashitapairirika, osheki romposakaawaitari kipatsiki. Ishimorewaantewaitakairi, ratsikaikiwaita, ikisotakairi. Nokantawetakari piyotaanewo rowawisaakotainari, te rimatziri.” 19 Rakanake Jesús, ikantanake: “Te pinkemisantaiyeni eeroka. ¿Tsika onkaateka piyote? Pamakenari jaka eentsi.” 20 Ramaitapaakeniri. Ikanta peyari iñaawakeri Jesús, antawoite rompetatakaanakari eentsi, tyaanake isaawiki, ripinaawaitanaka kipatsiki, ishimorewaantewaitanake. 21 Rosampitanakeri Jesús ipaapate eentsi, ikantziri: “¿Tsikapaiteka retaka peentsite?” Ikantzi: “Rashi rowiro eeniro ikaatziinitzi. 22 Ritaakaawaitari paampariki, ripiinkawaitzi eejatzi ñaaki, ikowi rowamairime. Kantacharika pineshironkatena, pimatero.” 23 Ikantziri Jesús: “¿Oitaka pikantantari ‘Kantacharika...?’ Arika pinkemisantanai, aritake imatakya maawoini.” 24 Irojatzi ikaimantanakari antawoite ipaapate eentsi, ikantanake: “Kemisantawetachana, terika nokemisantaperotzi, pinkemisantakaaperotaina eeroka.” 25 Eekero iñaatzi Jesús ripokaiyapaakeni atziri, ikisathatanakeri peyari, ikantanakeri: “Pitainkapithateri eentsi, te nokowi pipiyashiteri eejatzi.” 26 Antawoite ikaimanake peyari. Ikamimatakaanakeri eentsi. Osheki kantanaintsiri: “Kamake eentsi.” 27 Rakathawakotanakeri Jesús, ipiriintakeri. Añaanai. 28 Ikanta ikyaapaake Jesús pankotsiki, ari rosampitakeri riyotaanewo apaniroini, ikantziri: “¿Iitaka kaari nimatantari naaka nowawisaakoteri?” 29 Ikantzi Jesús: “Imaperotatya ishintsitzi jirika peyari, okowatyaaga ankamaityaawo amaña, atziwentya eejatzi.”

Rapiitairo Jesús ithawetakota inkamimotante

(Mt. 17.22-23; Lc. 9.43-45)

30 Ikanta rowaaganaawo Jesús, ikenanai Galilea-ki. Te ikowi inkemakoteri atziripaini. 31 Riyotaayetziri riyotaanewo, ikantziri: “Irootaintsi raakaantaiteri Itomi Atziri, ritsitokaiteri. Awisawetakyaarika mawa kiteesheri, aritake rañagai eejatzi.” 32 Iro kantzimaitacha tera riyotawakero okaatzi ikantawetariri. Tekaatsi kowatsine rosampiteri.

Tsika itzimi iriiperotatsiri

(Mt. 18.1-5; Lc. 9.46-48)

33 Areetaiyaani Capernaum-ki. Ikanta risaikaiyapaini pankotsiki, rosampitakeri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka pikantawakaari inkaaganki awotsiki?” 34 Ari imairetaiyakeni irirori. Tema ikantawakaawentatyaawo awotsiki tsika itzimi iriiperotatsiri. 35 Saikanake Jesús, ipiyotakeri riyotaanewo ikaatzi 12, ikantziri: “Arika pinkowe piriiperote, poshiyakotyaari imperataarewo, te ipinkathariwentantzi irirori.” 36 Ramake eentsi risaikaiyakeni, ithomaakeri, ikantzi: 37 “Inkaate aakoterone nowairo ikemisantaana, arika raakameethatairi oshiyariri jirika eentsi, naakaga raakameethatake. Ari okantari eejatzi, arika raakameethatakena naaka, oshiyakawo iri raakameethatzi otyaantakenari jaka.”

Aritake akaatziri kaari kisaneentairi

(Lc. 9.49-50)

38 Ari ikantanake Juan: “Yotaanarí, noñaake chapinki atziri aakotzirori piwairo, rowawisaakotziri raayiri peyari. Te añiiri ankaateri jaka, nipakaakaakeri.” 39 Ikantzi Jesús: “Eero pipakaakairime. Tema ikaatzi tasonkawentantatsiri raakotziro nowairo, eero ikishimataana paata. 40 Tema aritake akaatziri kaari kisaneentairi. 41 Arika ineshironkaitemi raakoitero nowairo, inkantaite: ‘Nompakoteri ñaa rashitaari Cristo.’ Iri ripinaitairi paata. Imaperotatya.”

Eero pantakaantziro kaariperori

(Mt. 18.6-9; Lc. 17.1-2)

42 “Tzimatsirika antakaakerine kaariperori oshiyakariri jirika eentsi rawentaana, ari rowasanketaitakeri. Iro kameethatatsi inthataiteniri mapi ikentsiki, rowiinkaiteri inkaareki. 43 Iroorika pako pantantapiintawori kaariperori, pipakairo pawisakotantaiyaari, oshiyaawo pithatzinkatyeerome pako, piyaaponchokitantaiyaari inkiteki. Te okameethatzi otzimawetaga apite pako iro piñaantaiyaawori paata rookaitaimi sarinkaweniki pashi powaatyeero pitagaiya, 44 janta te ikaamanetapai chowitsi, te itsiwakanetapai paampari eejatzi. 45 Iroorika piitzi pantantapiintawori kaariperori, pipakairo pawisakotantaiyaari, oshiyaawo pithatzinkatyeerome piitzi, piyaaponchokitantaiyaari inkiteki. Te okameethatzi otzimawetaga apite piitzi iro piñaantaiyaawori paata rookaitaimi sarinkaweniki pashi powaatyeero pitagaiya, 46 janta te ikaamanetapai chowitsi, te itsiwakanetapai paampari eejatzi. 47 Iroorika poki pantantapiintawori kaariperori, pipakairo pawisakotantaiyaari, oshiyaawo pinkithoryaatyeerome poki, piyaapityaakitantaiyaari inkiteki. Te okameethatzi otzimawetaga apite poki iro piñaantaiyaawori paata rookaitaimi sarinkaweniki pashi powaatyeero pitagaiya, 48 janta te ikaamanetapai chowitsi, te itsiwakanetapai paampari eejatzi. 49 Tema paampariki iñaantaitantemi maawoini, roshiyakagaitemi katyori. 50 Kameetha iwetsika tziwi okatyotzi, arika rowaitaitero tsikarika oita, eero okameethatai inkatyokantaityaawo. Ontzimatye poshiyaawo eeroka tziwipero, paapatziyawakagaiya, te opantawo pintzimawentawakaya.”

10

Te okameethatzi pookero piina

(Mt. 19.1-12; Lc. 16.18)

1 Ikanta rowaaganaawo Jesús riyaatero Judea-ki, ikenanakero intatsikero Jordán. Ipiyowentawaari osheki atziri. Retapaawo riyotaayetapairi ikantapiintzirowa.

2 Ari ripokake Fariseo, rosampitapaakeri Jesús ikowi rikompitakayaarime, ikantapaakeri: “¿Shinetaantsitatsima atziri rookero iina?” 3 Rakanake Jesús, ikantanakeri: “¿Oitaka inintakaantziri Moisés-ni?” 4 Ikantaiyini irirori: “Rishinetakaantziro Moisés-ni ookero aina arika impaitairo osankenatakotaga jokawakagaantsi.” 5 Ari rakanake Jesús, ikantanakeri: “Okantakaantziro te pikemisantanetzi, iro rishinetantakemirori jiroka. 6 Tema pairani etantanakari riwetsikantzi Pawa,

Riwetsikake shirampari eejatzi tsinane.

7 Iro rontsiparyaantariri atziri ashitariri, ompoñaantyaari raye iina,

8 Apaani ikantanaa raawakaana.

Te apite atziri rine, apaani ikantanaawo. 9 Iroowa eero okantanta rontsiparyagaiyaawo atziri itsipatakaariri Pawa.”

10 Ikanta risaikaiyini pankotsiki, rosampitairi riyotaanewo okaatzi ikantakeri, 11 ikantanake Jesús: “Inkaate jokerone iina, arika ragai otsipa tsinane, imayempiwentakero retawetari ketziroini. 12 Ari okanta tsinane arika ookeri oime, agairika itsipa shirampari, mayempitake eejatzi.”

Ritasonkawentziri Jesús eentsipaini

(Mt. 19.13-15; Lc. 18.15-17)

13 Ari ramaitakeniri Jesús eentsipaini, ikowaitzi riterotantyaari rako. Ikanta riyotaanewo Jesús ikisathatakeri amayetziriri eentsi. 14 Te inimotanakeri Jesús iñaakeri, ikantziri: “Pishineteri eentsipaini ripokashitenaata. Eero pithañaana. Maawoini oshiyaiyaarine eentsi, iri ñagairone ipinkathariwentantzi Pawa. 15 Imaperotatya, eerorika ipinkathatziri Pawa roshiyakotyaari eentsipaini, eerowa iñiiro ipinkathariwentantzi.” 16 Ithomaawakeri eentsipaini, rotzimikapatziitoyetakeri, ritasonkawentayetakeri.

Mainari ashaagantachari

(Mt. 19.16-30; Lc. 18.18-30)

17 Iro rawisantanaiyaarime Jesús, rishiyashitakari mainari, rotziwerowashitapaakari, rosampitapaakeri: “Kameethari Yotaantanerí, ¿oitaka nantairi noñaantaiyaawori añagaantsi kantaitaachane?” 18 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka pikantantanari: ‘Kameethari pinatzi?’ Apatziro ikantakaawo Pawa ikameethatzi, tekaatsi itsipa. 19 Piyotakotakeroma Inintakaantaitziri:

Eero pitsitokantzi.

Eero pimayempitzi.

Eero pikoshitzi.

Eero pithaiyakotanta.

Eero pamatawitantzi.

Pimpinkathateri ashitzimiri.”

20 Rakanake irirori, ikantzi: “Yotaantanerí, nithotyaakero maawoini irojatzi netanakawo pairani eeniro nokaatziinitzi.” 21 Raminanakeri Jesús, retakotanakari, ikantziri: “Eenitatsi kowapainchari kaari pantzi. Piyaataate pipankoki, pimpimantero maawoini pashitari, pimpashityaari ashironkainkari. Ari piñagairo pinintagaiya jenoki inkiteki. Pipoke, poyaatena.” 22 Ikanta ikemawake, okantzimoneentanakari. Owashire ikanta ripiyanaka, tema ashaagantzinkari rini.

23 Ikanta raminanake Jesús omerekiki, ikantziri riyotaanewo: “¡Osheki opomeentsita riyaatai ashaagantzinkari ipinkathariwentantzira Pawa!” 24 Riyokitziitanake riyotaanewo ikemakerira ikantakeri. Irojatzi rapiitantanakawo ikantzi: “Notomyaayí ¡Osheki ompomeentsitzimotyaari awentaawori rashaagawo riyaatai tsika ipinkathariwentantzi Pawa! 25 Tema eero imata inkye piratsi camello imooki akoshi, iro owatsiperotachane ompomeentsitya inkye ashaagantzinkari tsika ipinkatharitzi Pawa.” 26 Eekero riyokitziitanakitzi riyotaanewo, ikantashiretanake: “¿Tsikama iityaaka awisakoshiretaatsine?” 27 Raminanakeri Jesús, ikantziri: “Eero rimatziro apaniroini atziri, iri Pawa matakairine. Tema tekaatsi kompitzimotyaarine irirori.” 28 Ikantanake Pedro: “Naakaga maawoini nokaataiyakeni, nookanakero okaatzi oshekitzimoyetanari, noyaataiyakemini.” 29 Rakanake Jesús, ikantanakeri: “Imaperotatya, tzimatsirika kemisantanairori Kameethari Ñaantsi, kenkithatakotairone eejatzi, iro rookantanakawori inampi, irirentzi, iritsiro, ashitariri, iina, reentsite, rowane, 30 iri ñagairone impairi Pawa osheki. Osheki onkaate pankotsi, irirentzi, iritsiro, ashitariri, reentsite, rowane. Onkantawetakya osheki inkisaneentawaitaiteri, iñagairo paata añagaantsi kantaitaachane. 31 Tema tzimayetatsi etawori, iri ñagairone rimpoiyetai. Tzimayetatsi impoiyetatsiri, iri ñagairone retaiyaawo.”

Rapiitairo ithawetakota Jesús rowamagaiteri

(Mt. 20.17-19; Lc. 18.31-34)

32 Ikanta ritonkagaiyini ipampithatziro awotsi riyaatero Jerusalén-ki. Iri jewatatsi Jesús ranashitaiyani. Iyokitzii ikantayetaka riyotaanewo, thaawashire ikantaiyani royaatziri. Irojatzi rapiitantakawo Jesús ipiyotziri riyotaanewo ikaatzi 12, inkamanteri onkaate awishimoterine, ikantakeri: 33 “Aatatzi Jerusalén-ki. Ari ragaiteri Itomi Atziri raakaanteri reeware Imperatasorentsitaarewo intsipatakyaari Yotzinkariite, riyakowenteri ritsitokaiteri, ragaitanakeri atziriki kaari asheninkata, 34 ishirontawentaityaari, ripasawaitaiteri, reewawaitaiteri, ritsitokaiteri. Iro awisawetakya mawa kiteesheri, ari rañagai eejatzi.”

Ikowawetari Jacobo eejatzi Juan

(Mt. 20.20-28)

35 Ikanta Jacobo itsipatakari Juan, itomipaini Zebedeo, rontsitokapaakari okaakiini Jesús, ikantakeri: “Yotaantaneri, nokowi pantainawo namanemiri.” 36 Rosampitanakeri irirori: “¿Oitaka pikowiri nantemiri?” 37 Ikantaiyini: “Tema irootaintsi pimpinkathariwentante, pishinetena nisaikanampitemi pakoperoki nontsipatemi ampinkathariwentante.” 38 Ikantanakeri Jesús: “Te piyotziro oita pamananari. Osheki nonkemaatsityaari naaka. ¿Arima pinkisashitakyaawo eeroka pinkemaatsitya osheki? ¿Arima poshiyakena nonkame naaka?” * 39 Ikantaiyini irirori: “Aritake nimatakero.” Ikantzi Jesús: “Imapero, irootaintsi pimatero onkaate nonkemaatsityaari, † 40 irooma pisaikanampitena nakoperoki pintsipatena ampinkathariwentante, eero okanta naaka nishinetaimiro, rashi iita ikashaakaitzitakari ketziroini.” 41 Ikanta ikemaiyakeni itsipa riyotaanewo, ikisaitanakeri Jacobo eejatzi Juan. 42 Ipiyotanairi eejatzi, ikantziri: “Piyotaiyini eeroka jimpe ikanta pinkathariyetatsiri jaka, rimperatanta. Ari roshiyari eejatzi iriiperotatsiri ipinkathataitziri irirori. 43 Irooma eerokapaini arika pinkowe piriiperote, poshiyakotyaari ronampiitari. 44 Iroorika pinkoweri peewatakaante, poshiyakotyaari noshikaarewo. 45 Te iro ripokantyaari Itomi Atziri rimperatantya, iro ripokantari roshiyaari onampirentsi inkamawentante, ripinakowentante.”

Raminakagaitairi Bartimeo

(Mt. 20.29-34; Lc. 18.35-43)

46 Ikanta rareetaka Jesús nampitsiki Jericó. Irojatzi rowaagantanaawo itsipatanaari riyotaanewo eejatzi ikaatzi piyowentakariri. Ikanta awotsinampiki, iñaapaakeri atziri jitachari Bartimeo, itomi Timeo, ikowakotantzi impashitaityaari. 47 Kemake irirori, iri Jesús poñaachari Nazaret, ikaimotawakeri, ikantziri: “¡Jesús, icharinetari David-ni, pineshironkataina!” 48 Ikisathawetanakari ikaataiyinira imairetantyaarime, eekero ikaimanakitzi antawoite: “¡Icharinentari David-ni, pineshironkataina!” 49 Katziyapaaka Jesús, ikantzi: “Pinkaimenari.” Ari ikaimaitakeri ikantaitziri: “Pinkatziye, ikaimatziimi, thaamenta pinkantanakya.” 50 Rookanakero iwewiryaakowo, katziyanaka, rishiyashitanakari Jesús. 51 Rosampitawakeri, ikantziri: “¿Oitaka pikowakotanari? ¿Tsika nonkantemika?” Rakanake irirori, ikantzi: “Yotaantanerí, nokowi naminawaitai kameetha.” 52 Ikantanake Jesús: “Kameetha piyaatai, etsiyatakotakagaimi pawentagaanaga.” Apathakerotanaka raminanai kameetha, royaatanakeri Jesús.

11

Areetaawo Jesús Jerusalén-ki

(Mt. 21.1-11; Lc. 19.28-40; Jn. 12.12-19)

1 Irootaintsi rareetya Jesús Jerusalén-ki, riweyaaka otsipaki nampitsi jitachari Betfagé eejatzi Betania, otsipakerotawo otzishi Olivo. Rotyaantakeri apite riyotaanewo, 2 ikantakeri: “Piyaate nampitsiki atsipakerotakari. Ari piñaapaake ewonkeri piratsi burro inthatakotya, tekera ikyaakagaitariita. Pishiryaakoteri, pamakenari. 3 Arika inkantaitawakemi: ‘¿Piiterika pishiryaakotantariri burro?’ Pinkantanakeri eeroka: ‘Ikowatziiri Pinkathari. Aritake roipiyaimiri paata.’ ” 4 Jataiyakeni, iñaapaakeri ithatakotaka ewonkeri burro pankotsikeroki. Rishiryaakotapaakeri. 5 Eenitatsi itsipa atziri ñaawakeriri, ikaimotakeri: “¿Piiterika burro pishiryaakotantariri?” 6 Ikantanakeri irirori okaatzi ikantawakeriri Jesús ketziroini. Rishinetaakeniri. Raanakeri burro. 7 Ramakeniri Jesús. Rowaitakeniri manthakintsi imitzikaaki burro, ikyaakaanakari Jesús. 8 Eenitatsi omaankanaintsiri manthakintsi, itsipa chekanaintsi inchashi romaankashitanakeri owaneenkatantyaari tsika inkenanake. 9 Atziripaini jewatanaintsiri, ikaatzi oyaatakeriri itaapiiki, ikaimaiyini, ikantzi:

¡Kaakitake awinkatharitewé!

Tasonkawentaarewo rini, tema Pinkathari aitziri otyaantakeriri.

10 Aakameethatairi poyaatyaarine acharine David-ní.

¡Kaakitake Awinkathariteperotyaari!

11 Areetapaaka Jesús Jerusalén-ki, kyaapaake tasorentsipankoki, raminayetapaakero maawoini. Tema tsireniityaanake, piyanaka Betania-ki itsipatanaari riyotaanewo ikaatzi 12.

Riyakatziro Jesús pankirentsi kaari kithokitatsiri

(Mt. 21.18-19)

12 Okanta okiteeshetamanai, piyaawo Jesús ipoñagaawo Betania-ki, tasheyapaake niyanki awotsi. 13 Raminake jantó iñaatziiro pankirentsi, owaneenka okantaka oshi. Riyaatashitanakero raminero tzimatsirika okithoki. Tekaatsimaita, iyoshiita oshi, tema tekeraata okithokipaitetziita. * 14 Riyakatanakero pankirentsi, ikantziro: “Pashi powairo eero pikithokitai.” Ikemaiyakerini maawoini riyotaanewo.

Roimishitowiri Jesús yompariyetachari tasorentsipankoki

(Mt. 21.12-17; Lc. 19.45-48; Jn. 2.13-22)

15 Ikanta rareetaiyapaani Jerusalén-ki. Kyaapaake Jesús tasorentsipankoki, rookapaakeri ikaatzi yompariyetachari. Rotatsinkapaakero rowaitzirira koriki, ari ikantakero tsika rowaitziri shiro. 16 Tekaatsi rishinetanai awisakairone rowaagawo tasorentsipankoki. 17 Riyotaantanake, ikantzi: “Pairani rosankenaitakero, kantatsiri: ‘Nopanko ini jiroka, ari ramanapiintenari poñaayetachari maawoiniki nampitsi.’ Iro kantzimaitacha eerokapaini pamatawitantapiintake jaka pipimantayetzi, poshiyakaakero koshintzipanko.” 18 Ikanta ikemaiyakeni Yotzinkaripaini, itsipatakari reeware Imperatasorentsitaarewo, raminaiyakeroni jimpe inkenakairo ritsitokakaanteri. Iro kantzimaitacha osheki ithaawantakari Jesús, tema tzimatsi osheki atziri iyokitziiwentakeriri iñiirira kameetha okanta riyotaantziri. 19 Tema ari tsireniityaanai, piyanaawo Jesús.

Kamashitanake pankirentsi riyakaitakeri

(Mt. 21.19-22)

20 Ikanta ikenamanai isaikinta pankirentsi, iñaatziiro kamashitanake, kamanake maawoini oparitha. 21 Ikenkithashiryaanairo Pedro riyakatakerowa chapinki Jesús. Ikantziri: “Yotaantanerí, paminero pankirentsi piyakatakeri, kamashitanake.” 22 Rakanake Jesús, ikantzi: “Pawentaiyaari eeroka Pawa. 23 Arika pinkowakoteri Pawa roshirinkerome otzishi rookero inkaareki, eerorika pikisoshirewaitzi, iri pawentaanakya, ari rimatakemiro. Imaperotatya. 24 Iro nokantantzimirori jiroka, tema arika pamañaari Pawa pinkowakoteri tsika oita, pawentaanakyaaririka, ari rimatakemiro pikowakotziriri. 25 Arika pamañaari Pawa, pimpeyakotairo kaari inimotzimiri rantzimotaitzimiri eeroka, inantyaari Ashitairi Jenokisatzi impeyakotakagaimiro eeroka okaatzi pikenakaawaitashitakari. 26 Eerorika pipeyakotziro rantzimotaitzimiri eeroka kaari inimotzimi, ari inkantaimi eejatzi Ashitairi Jenokisatzi, eero ipeyakotzitaimi eeroka pantakero kaariperori.”

Ishintsinka Jesús

(Mt. 21.23-27; Lc. 20.1-8)

27 Ikanta rareetaiyapaani Jerusalén-ki, anashiwaitapaa Jesús tasorentsipankoki. Ripokashitapaakeri reeware Imperatasorentsitaarewo, itsipatakari Yotzinkaripaini, ripokake eejatzi Itzinkamipaini. 28 Rosampitapaakeri, ikantziri: “¿Jimpe itzimajaantzika pinkathari otyaantzimiri pantantawori jiroka?” 29 Ari rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Tzimatsi naaka nosampitemiri, arika pakakena ari nonkamantakemiro iitarika otyaantakenari. 30 Tema romitsitsiyaatantake Juan-ní, ¿Iitaka otyaantakeriri? ¿Pawama? ¿Atzirima? Pakaiyeni.” 31 Ikantawakaanaka: “Arika ankantakeri Pawa otyaantziri, ari inkantanakai: ‘¿Oitaka kaari pikemisantantari?’ 32 Arika ankante: ‘Atziri otyaantakeri’, ari inkisanakai atziripaini. Tema ikantaiyini atziripaini, Kamantaperotantaneri rini Juan-ni.” 33 Ari rakaiyanakeni, ikantaiyini: “Te niyotero.” Ikantzitanaka eejatzi Jesús: “Ari nokantzitari naaka, eero nokamantzimi iita otyaantakenari.”

12

Kaariperoshireri antawairentzi

(Mt. 21.33-46; Lc. 20.9-19)

1 Ari retanaawo Jesús roshiyakaawentziro okaatzi riyotaantayetziri, ikantzi: “Ipankitake atziri chochokimashi, rotantotakotakero, riwetsikake inchatona inkatzikaaterowa paata, riwetsikake iwamakare onkene risaikawentaitero pankirentsimashi. Raminake saikawenterone iwankiremashi, jatake irirori intaina. 2 Okanta irakapaitetake iwankire, rotyaantawetaa rimperatanewo ragaateme okithoki. 3 Ikanta iñaawakeri antawairentzi, raawakeri ripasatawakeri, roipiyairi tekaatsi raanai. 4 Rotyaantawetaa eejatzi itsipa rimperatanewo. Romposayinawaitawakeri, ikaweyawaitawakeri, roipiyairi. 5 Rotyaantake eejatzi itsipa, ritsitokaitakeri. Osheki ikaatzi rotyaantawetakari, eenitatsi ripasawaitakeri, ritsitokayetakeri itsipapaini. 6 Apaani ikantapaaka itomi irirori, retakoperotane, rotyaantakeri, ikantashiretzi: ‘Jirikarika notomi naaka ari impinkathaitakeri.’ 7 Ikanta saikawentzirori pankirentsimashi, ikantawakaiyani: ‘Jirikaga ashitaiyaawone paata pankirentsimashi. Jame owamayeri, ayeroota aaka.’ 8 Raawakeri, ritsitokawakeri. Rookakeri othapiki pankirentsimashi. 9 ¿Iitaka ranteri ashitawori pankirentsimashi? ¿Tema ari ripokanake irirori, ritsitokeri saikawentzirori iwankiremashi, raminai itsipa? 10 ¿Tema piñaanatero osankenarentsi? Kantatsiri:

Imanintawetakawo mapi wetsikirori pankotsi.

Iro kantzimaitacha ipiriintaitairo mapi, roshiyakagaitairo iroorikame tzinkamitsi.

11 Iri Awinkatharite Pawa piriintairori.

Iro ayokitziiwentantariri.”

12 Ari ikowawetaiyakani raakaantanakerime Jesús, riyotanake iri ikenkithatakotake. Te okanta, tema ithaawantakari atziripaini piyowentakariri. Ripakaanakeri, ripiyapithataari.

Kameethatatsima ripinaiteri pinkathari

(Mt. 22.15-22; Lc. 20.20-26)

13 Rotyaantaitake Fariseo itsipatakari aapatziyariri Herodes, ikowaweta rikompitakayaarime Jesús. 14 Ikanta rareetaiyakani, ikantapaakeri: “Yotaantanerí, okaatzi piñaanetari eeroka irooperori inatzi, te oshiyawo ikowashiwaitari atziri. Apa piyotaantziro kameethaperoini ikowakaantziri Pawa. ¿Kameethatatsima amperi koriki rapatotakaantziri Pinkathari César?” 15 Riyotakotakeri Jesús, ikowatzi rikompitakayaarime osampitakeriri, ikantanakeri: “¿Oitaka piñaantantanari? Pamakenari koriki, naminawakeriita.” 16 Ramaitapaakeniri. Ikantzi Jesús: “¿Iitaka ashitawori roshiyakaawo jaka? ¿Iitaka ashitawori iwairo?” Ikantaiyini irirori: “Rashi César.” 17 Ikantanake Jesús: “Tema iri César ashitawori, panteniri okaatzi ikowakaimiri pipinateri. Irooma okaatzi rashitari Pawa, panteniri okaatzi ikowakaimiri irirori.” Osheki riyokitziiwentaitanakeri Jesús.

Rosampikowentaitziro arika rañagai kamayetatsiri

(Mt. 22.23-33; Lc. 20.27-40)

18 Ikanta ripokaiyakeni Sadoc-iite iñeeri Jesús. Iri Sadoc-iite kantayetatsiri eero rañagai kamayetatsiri. Rosampitapaakeri: 19 “Yotaantanerí, rosankenatake pairani Moisés-ni, kantatsiri:

Arika inkame atziri, rookanawentawo iina. Eerorika rowaiyakaawo, okameethatzi iinantaiyaawo irirentzi. Arika owaiyaiya tsinane, roshiyakaawo iriime ashityaarine oime kamaintsiri.

20 Jame ankantawake: Tzimatsi ikaatzi 7 atziri, irirentzi rinaiyini. Etawori itzimi raawetaka iina, tekera osamaniteeta, kamake, te rowaiyakaanakawo iina. 21 Irojatzi raantaawo itsipa irirentzi oyaatapaakeriri itzimi. Eejatzi ikantzitaka irirori, kamake, te rowaiyakaawo. Ipoñaapaaka itsipa, eejatzi ikantzitaawo irirori. 22 Ari ikantaka maawoini irirentzi ikaatzira 7. Tekaatsi apaani owaiyakayaawone. Okantaawo paata tsinane kamai iroori. 23 Arika rañaayetaime paata ikamayewetaka, ¿tsika itzimika oimentaperotaiyaari tsinane? Tema maawoini iinantawetakawo ikaatzira 7.”

24 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “¿Iitaka kaari pikemathatantawo osankenarentsi? ¿Iitaka kaari piyotakotantawo ishintsinka Pawa? 25 Tema arika rañaayetai paata kamayetatsiri, eero itzimapai aawakainkari. Roshiyapaiyaari maninkariite saikayetatsiri inkiteki. 26 Irooma ikantakota rañaayetai kamayetatsiri, ¿tema piñaanatero rosankenare Moisés-ni tsika ikanta Pawa riñaanatantakariri itagaganki kitocheemaishi? Ikantakeri:

Moisés, Naaka Pawa, ipinkathatziri Abraham, Isaac, eejatzi Jacob.

27 Ari ayotziri, añaayetatsi irirori, tema te rimatziro kaminkari impinkathateri Pawa, apatziro añaayetatsiri. ¿Piñaakero? Pikenakaashitakawo eeroka.”

Ikenkithatakoitziro ikowakaaperotairi Pawa

(Mt. 22.34-40)

28 Ari ripokapaake Yotzinkari, ikemapaakeri riñaanatawakaa. Yotapaake kameetha Jesús riyotaakeri Sadoc-iite, rosampitapaakeri irirori: “¿Otzimika kowaperotachari Inintakaantaitanewo?” 29 Rakanake Jesús, ikantzi: “Jiroka kowaperotachari, okantzi:

¡Israel-iite! Jirika Awinkatharite Pawa, apaniro ikanta Ipinkatharitzi irirori.

30 Pinintaperotairi, pinintashirenkatairi, pinintashiretairi, pinintashintsitairi eejatzi.

Iroowa kowaperotachari Inintakaantaitanewo. 31 Ari oshiyawo oyaatapaakerori, okantzi:

Petakotaiyaari pisheninka, poshiyakagairi pinethairo piwatha eeroka.

Tekaatsira otsipa Inintakaantaitanewo anayirori jirokapaini.” 32 Ikantanake Yotzinkari: “Kameethatake Yotaantanerí, imaperotatya pikantakeri: Apaani ikanta Pawa tekaatsi itsipa. 33 Osheki okameethatake anintaperotairi, anintashirenkatairi, anintashiretairi, anintashintsitairi. Ari ankantawakagaiyaari eejatzi aaka, etakotawakagaiya. Iro ikowakaaperotairi Pawa, anairo ritagaitziniriri, maawoini rashitakagaitariri jaka.” 34 Ikanta Jesús, iñaakeri kameetha okanta ikantakeri, ikantanakeri: “Iroowetaincha pimpinkathaterime Pawa, inantyaari impinkathariwentaimi irirori.” Tekaatsira kowanaatsine rosampitanairi Jesús.

¿Iitaka charinetariri Cristo?

(Mt. 22.41-46; Lc. 20.41-44)

35 Riyotaantanake Jesús tasorentsipankoki, ikantzi: “¿Oitaka pikenkithashiryaari eeroka, arika pinkemeri Yotzinkaripaini, ikantzi irirori: ‘Jirika Cristo-tatsiri icharine rinatzi David-ni?’ 36 Tema Tasorenkantsi ñaawaitakaakeriri pairani David-ni, ikantake:

Riñaawaitake Pinkathari, ikantawairi Nowinkatharite:

Pisaikapai nakoperoki, ampinkathariwentante,

Irojatzi paata nowasanketantaiyaariri kisaneentakemiri, ari pimakoryaayitzitantaiyaari.

37 Ikantzitaka David-ni irirori: ‘Nowinkatharite rinatzi Cristo.’ ¿Tsika inkene incharinetyaari?” Inimoyetakeri maawoini atziri piyotainchari, ikemirira okaatzi ikantayetziri Jesús.

Ikenkithatakoitziri Yotzinkaripaini

(Mt. 23.1-36; Lc. 11.37-54; 20.45-47)

38 Ari ikantanake eejatzi Jesús: “Paamaiyaari Yotzinkaripaini. Osheki iñaamatawo rowaneenkatya kameetha, ishametakayero iithaarekoryampyaa. Ikowi impinkathatapiintaiteri riwethaityaari arika iñagaiteri. 39 Arika riyaate pankotsiki ipiyotaitapiinta, ikowapiintziro rosatekakya niyankineki. Ari ikantari arika rowaiyani isheninka, ikowapiintzi rosatekya. 40 Rawentaakawo eejatzi kamayetatsiri oime rashitzitawo opanko. Iro rosamaninkantawori ramanayetapiinta eero riyotantaitari. Iro kantzimaitacha antawowa rowasanketaiteri.”

Ashironkainkawo tsinane

(Lc. 21.1-4)

41 Ikanta Jesús risaikimotapaakero rowaitapiintzirira koriki, raminaminthatziri oteyetziriri iyorikite. Ripokaiyapaakeni ashaagantzinkari roteperotzi irirori iyorikite. 42 Pokapaake tsinane kamatsiri oime, ashironkainkawo inatzi, otetapaake iroori apipentyakiteeni koriki, tekaatsi yomaatyaarine ramanantantaityaari. 43 Ikantanakeri Jesús riyotaanewo: “Anaantake jiroka tsinane, anaakeri ikaatzi oteyewetachari osheki. Imaperotatyaaga. 44 Tema ikaatzi otewetachari osheki, rotetashitakari tzimagaantatsiri iyorikite. Irooma jiroka ashironkainkawo, apintziryaakeri oorikite amanantantyaarime okowayetziri.”

13

Ikenkithatakotziro Jesús ontzimpookya tasorentsipanko

(Mt. 24.1-2; Lc. 21.5-6)

1 Ikanta rishitowanai Jesús tasorentsipankoki, ikantziri riyotaanewo: “Yotaantanerí, paminero mapi riwetsikantaitawori, antawo inayetzi, owaneenkawaitaka pankotsi.” 2 Ikantzi Jesús: “Maawoini pankotsi okaatzi piñaakerika, irootaintsi intzimpookaitero, eero iñagaitairo pewiryaayetachari mapi.”

Iñagaitairi paata

(Mt. 24.3-28; Lc. 21.7-24; 17.22-24)

3 Ikanta ritonkaanake otzishiki Olivo, otsipakerotari tasorentsipanko. Ari risaikapaake Jesús. Ikanta Pedro, Juan, Jacobo eejatzi Andrés, rosampitakeri jantyaatsikaini, ikantziri: 4 “Pinkamantena: ¿Tsikapaiteka imonkaatya pikantakeri? Arika imonkaatzimatakya, ¿tsika onkantyaaka niyotantyaari?” 5 Ari rakanake Jesús ikantzi: “Paamaya ramatawitaitzimikari. 6 Tema osheki kowatsine ramatawitemi paata, raakotapaakena nowairo, inkante: ‘Cristo ninatzi naaka.’ 7 Ari pinkemakoyetakero omanarentsi, paamaya ominthaawashiretzimikari, tema ontzimatye imonkaayetaiya jirokapaini, ithonkimatantaiyaari maawoini paata. 8 Romanatawakaiya rotyaantane pinkatharipaini otsipaki nampitsiki. Iñagaitairo eejatzi osheki omoyekayetya, iñagaitairo ritasheneentaite. Iroowa retaityaari iñagaitero inkemaatsitaityaawo jirokapaini.

9 Paamaya. Tema atake raakaantaitakemi jewaripainiki ripasawaitaitemi pankotsiki rapatotapiintaitaga. Ari ragaitakemi risaikira pinkatharentsiperori okantakaantziro pawentaanaga, arira pinkenkithatakotenari janta. 10 Iroowa kowaperotachari inkemakotairo atziripaini Kameethari Ñaantsi maawoiniki nampitsi. 11 Arika ragaitanakemi, eero pikantashiretzi: ‘¿Oitaka nonkanteriri?’ Tema Tasorenkantsi yotakaimirone oitarika pinkanteri, tera eeroka ñaawaitashitachane. 12 Ari iñagaitake aakaanterine irirentzi rowamaakaanteri. Piñeeri aakaanterine itomi. Piñeeri owamaakaanterine ipaapate inkisaneentanakeri. 13 Osheki piñeero inkisaneentaitemi okantakaantziro paakotaanaga nowairo pikemisantaana naaka, iro kantzimaitacha arika pinkamaitanakyaawo pawentaina, ari nowawisaakotaimi.

14 Arika piñaakeri iitaitziri ‘Pinkaari Thonkaatantaneri’ risaikapaake tsika te ishinetaantsita, inkaatera nampitaiyaawone Judea-ki, ontzimatye rishiye tonkaariki. Iroowa ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Daniel-ni.” (Maawoini ñaanayetairone jiroka, ontzimatye inkemathatairo.) 15 “Pisaikirika jakakeroki pipanko, ari pimpoñaanakya pishiyanake, eero pikyaapanaantzi paapainte tsikarika oita. 16 Powanekirika pisaiki, eero paapanaantziro piithaare. 17 ¡Inkantamatsitaitero paata motziyetatsiri, tzimayetatsiri eentsite thotatsiri iteni! 18 Pamañaari Pawa, arika pishiyayetanake, onkantya eero itonkyotantzimi kyaawontsi. 19 Tema antawoite rashironkagaitya paata. Pairani owakera riwetsikaitakero kipatsi, irojatzi iroñaaka, te iñagaitziro oshiyaawone jiroka ashironkagaantsi. Eerowa apiitaawo iñagaitairo oshiyaawone. 20 Eerome ishintsitakeme Awinkatharite romairyaantakawori ashironkagaantsi, tekaatsira awisakotaatsineme. Ikamintha intzimayetai riyoyaayetairi Pawa, awentagaiyaarine, iroowa romairyaantaiyaawori ashironkagaantsi. 21 Arika pinkeme inkantaitemi: ‘Jirika Cristo’, itsipa kantemine: ‘Jirinta Cristo’, eero pikemisantziri. 22 Tema ripokayete oshiyakotyaarine Cristo, oshiyakotyaarine Kamantantaneri. Ari ritasonkawentantake, inkowe ramatawiteri riyoyaayetairi Pawa. 23 Paamaya eeroka, tema nokamantzitakemiro iroñaaka.”

Ripiyantaiyaari Itomi Atziri

(Mt. 24.29-35, 42-44; Lc. 21.25-36)

24 “Paata, arika onkaatapaake rashironkagaita antawo, eero ritamorekaawo ooryaa, eero ritamorekitaawo kashiri, 25 rithopiryaayete impokiro, maawoini oorentayetachari jenoki ripookayetairo. 26 Aripaite ripokai Itomi Atziri inkenantapaiyaawo menkori, iñagaitawairo ishintsinka eejatzi rowaneenkawo. 27 Rotyaanteri maninkaripaini, impiyotairi riyoyaitakeri nampiyetawori kipatsiki, maawoini.

28 Ari oshiyawo piñaapiintzirowa eereshiyetzi pankirentsi, piyotaantziro irootaintsi osarentsitzimatai. * 29 Iro piyoteri eerokapaini, arika piñaayetero nokamantakemiri, pokimataanaga. 30 Eero ipeyayetzita jirika asheninkapaini, irojatzi iñaantakyaawori nokamantakemiri. Imaperotatya. 31 Eero piñaaneentairo inkite eejatzi kipatsi, irooma niñaaneyetakari imaperotaatyeeya iroori.

32 Apatziro riyotziro Ashitairi imonkaatantaiyaari. Tera riyotziro Itomi eejatzi maninkaripaini saikatsiri inkiteki. 33 Paamaya, aamaawenta pinkantya, pamaña. Tera piyote tsikapaite imonkaatantaiyaari. 34 Oshiyaawo arika riyaate atziri intaina. Rookanakero ipanko, ikantayetanakeri inoshikanewo oitarika ranteniriri. Eejatzi inkantakeri kempoyiirori pankotsi, ikantanakeri: ‘Paamaya.’ 35 Paamaya eeroka, tera piyote tsikapaite ripiyai ashitawori ipanko, tsireniiteeni, niyankiiteki, riñaakerika tyaapa, onkiteeshetamanairika, 36 tema arika romapokairo ripiyai, onkantya eero iñaantapaimi pimaye. 37 Okaatzi nokantayetakemiri eeroka, irojatzira nokantzitariri maawoini: Paamaya.”

14

Ikamantawakaita raakaanteri Jesús

(Mt. 26.1-5; Lc. 22.1-2; Jn. 11.45-53)

1 Yotapaaka apite kiteesheri roimoshirenkantaitawori Anonkoryagaantsi, rowantaitawori eejatzi tashirentsiponkaki. Ari ikamantawakaari reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotzinkaripaini, ikantawakagaiyani: “Jame amatawiteri Jesús ayeri, owamaakaanteri. 2 Iro kantacha eero akoshekari kiteesheriki roimoshirenkaitaga, ikisakowentzirikari atziripaini.”

Risaitantaitari Jesús kasankari

(Mt. 26.6-13; Jn. 12.1-8)

3 Ikanta ikenanai Jesús Betania-ki, ipankoki Simón pathaawaiwetachari. Ari risaikake rowaiyani. Areetapaaka tsinane amakotake kasankari. Iyoshiita owaa inchateyaki jitachari “nardo”, osheki owinawo, kameetha okantaka onaki riwetsikaitziro mapi oita “alabastro”. Isataakotakero othowaki, isaitantakari ipatziitoki Jesús. 4 Kisanaka ikaatzi ñaakerori, ikantawakaanaka: “¿Oitaka apaatantawori kasankari? 5 Arikame ompimantyaame, ragaiteme osheki koriki inkaate 300 denario, iri ampashityaarime ashironkainkari.” Ikisanakero tsinane. 6 Ari ikantanake Jesús: “Piñaaminthatashityaawo, ¿Oitaka pikisantawori? Kameetha okanta noñaakero antakeri. 7 Pitsipatapiintari ashironkainkari, pinkowerika petakotyaari, ari pimpashitakyaari. Irooma naaka, eero piñaapiintana pintsipatena. 8 Jiroka tsinane antatziiro aawiiri iroori, jewatake isaitantanawo kasankari oshiyakaawentatyaana arika inkitaitakena. 9 Arika inkenkithatakoitero paata Kameethari Ñaantsi, inkemakotaitero tsinane, iroowa roshiretantaityaawori antakeri iroori. Imaperotatyaaga.”

Ikenkithashirya Judas raakaanteri Jesús

(Mt. 26.14-16; Lc. 22.3-6)

10 Ikanta Judas Iscariote, riyaatashitakeri reeware Imperatasorentsitaarewo impimanteri Jesús. Iriiwetakaga riyotaanewo kaawetachari 12. 11 Antawo ikimoshiretaiyanakeni jewari, ikashaakaakari imperi koriki paata. Raminake Judas tsikapaite raakaanteri Jesús.

Riweyaantawo rowakaanaari riyotaanewo

(Mt. 26.17-29; Lc. 22.7-23; Jn. 13.21-30; 1 Co. 11.23-26)

12 Areetapaaka etawori kiteesheri rowantaitawori tashirentsiponkaki, rowamaitzi eejatzi rowaitari kiteesheriki Anonkoryagaantsiki. Rosampitakeri riyotaanewo Jesús, ikantziri: “Yotaantanerí, ¿Tsika onkotsitakaanteka aaka?” 13 Ari ikantanakeri apite riyotaanewo: “Piyaate nampitsiki. Ari pitonkyotyaari atziri raakotziro iñaate chomoki. Poyaatanakeri, 14 tsikarika inkyaapai, pinkanteri ashitawori ipanko: ‘Ikowatzi riyote yotaanari tsikarika rowakayaari riyotaanewo.’ 15 Ari roñaaganakemiro jenoki ipanko, antawo okantaka riwetsikaitakero maawoini onkene rowaitya. Ari ponkotsitakaanteri oyaari.” 16 Jatake riyotaanewo areetaka nampitsiki. Iñaakero okaatzi ikantakeriri, ari ronkotsitakaantakeri royaari.

17 Okanta otsireniityaanake areetapaaka Jesús, itsipatapaakari riyotaanewo ikaatzi 12. 18 Ikanta rowaiyani, ikantzi Jesús: “Pikaatakera pakiyootana, eenitatsi apaani pithokashitenane. Imaperotatya.” 19 Owashire ikantaiyanakani. Rosampiyetanakeri, ikantziri: “¿Naakama pithokashitemine?” Itsipa rosampitziri: “¿Naakama?” 20 Ikantzi Jesús: “Jirira pikaatakera pakiyootakena. 21 Imaperotatyaaga impeya Itomi Atziri, rosankenatakoitakeri pairani. Ikantaitake: ‘¡Ikantamatsitziri aakaanterine! Eerome itzimime irirori.’ ”

22 Eeniro rowaiyani, raakero Jesús pan. Riwetharyaawentakawo, itzipetowakero, ipayetakeri riyotaanewo, ikantziri: “Poyaawo, nowatha inatzi.” 23 Raakotanakero riraitziri, riwetharyaawentakawo, ipakotakeri riyotaanewo, rirayetakero maawoini. 24 Ikantziri: “Niraa inatzi, iro shitowaatsine rawisakotantaiyaari osheki. Iroowa oñaagantaperoterone aapatziyawakaantaiyaari. 25 Eero niritaawo, irojatzi paata tsika impinkathariwentantai Pawa, ari napiitairo. Imaperotatya.”

Ikenkithatakotziro Jesús rookanawentante Pedro

(Mt. 26.30-35; Lc. 22.31-34; Jn. 13.36-38)

26 Ikanta romampaakotanakari Pawa, jatanai tonkaariki otzishiki Olivo. 27 Ikantzi Jesús: “Irootaintsi pookanawentaiyenani tsirenirikika. Tema rosankenaitake pairani kantatsiri:

Rowamaiteri kempoyairiri oweja, rithonkya ripookayetanake ipira.

28 Iro kantacha, arika nañagai, Galilea-ki añaawakagaiya.” 29 Ikantanake Pedro: “Aritaikema rookanawentakemi itsipapaini, eero nimatziro naaka.” 30 Ikantzi Jesús: “Iroñaaka tsirenirika, tekera rapiiteroota riñe tyaapa, mawa poipiyero, pinkante: ‘Te niyotziri Jesús.’ Imaperotatya.” 31 Eekero ishintsitatzi Pedro, ikantzi: “Eero nookanawentzimi, kemetaka ari ankaate ankame.” Ari ikantaiyakeni eejatzi maawoini.

Ramana Jesús Getsemaní-ki

(Mt. 26.36-46; Lc. 22.39-46)

32 Ikanta rareetaiyakani Getsemaní-ki, ikantapaakeri riyotaanewo: “Ari pisaikawake jaka, namanamanaatawakyaata.” 33 Itsipatanakari Pedro, Jacobo eejatzi Juan. Antawo riraakoshiretapaaka. 34 Ikantziri: “Owamaimatatyaana nowashirenka. Ari pisaikawake eeroka, pinkakempite.” 35 Rowaaganeentanaka irirori. Otziwerowapaaka kipatsiki, ramanapaaka, onkantyaama eero ikemaatsitantawo awishimoterine. 36 Ikantzi: “Ashitanarí, tekaatsi kompitzimotemine eeroka. Nokowaweta pontsiparyaakowentename onkaate nonkemaatsityaari. Iro kantacha eero pimatanawo okaatzi nokowawetakari, iroowa pimate pikowakaanari eeroka.” 37 Piyapaawo, iñaapaatziiri rimagaiyini. Ikantapaakeri Pedro: “Simón, ¿Iitaka pimaantari? ¿Tema pikisashitawo piwochokinka? 38 Pinkakempite, pamaña, otzimikari piyenakaashitanewo. Te pikisashiwaineta, osheki pikowawetari panterime.” 39 Eejatzi ripiyanaa, amanapaa. Irojatzi rapiitapai ikantakeri inkaaganki. 40 Ikanta ripiyapaa, eejatzi iñaapairi rimagaiyini, tema antawo okantaka iwochokinka. Ikaaniwaitzi riyotaanewo, te riyotzi tsika inkante. 41 Okanta mawatapaintsiri ripiyaka, ikantapaakeri: “¿Irojatzima pimagaiyini? Monkaatapaakaga ragaitantyaariri Itomi Atziri, ragaiteri janta kaariperoshireriki atziri. 42 Pimpiriinte, thame aatai. Jekaatapaakera pithokashitenane.”

Ragaitanakeri Jesús

(Mt. 26.47-56; Lc. 22.47-53; Jn. 18.2-11)

43 Ikenkithawaiminthaitzi Jesús, areetapaaka Judas itsipawetapiintari. Osheki itsipatapaakari, ramayetake rosataamento, ripasamento. Rotyaantanewo pinkatharipaini piyowentakariri Jesús: Reeware Imperatasorentsitaarewo, Yotzinkaripaini, eejatzi Itzinkamipaini. 44 Tema Judas pithokashitantachari, ikantzitakari ketziroini ramanewo: “Tsikarika intzime nonthowootapaakeri, iriitakera, poosoteri, paanakeri.” 45 Ikanta rareetapaaka, rontsitokapaakari okaakiini Jesús, ikantapaakeri: “Yotaantanerí.” Ithowootapaakeri riwethatapaakari. 46 Rotaiyaitapaakeri Jesús, roosotaitapaakeri. 47 Ikanta tsipatakariri okaakiini Jesús, inowikyaanakero rosataamento, rithatzinkitakeri ikempita inoshikane reeware Imperatasorentsitaarewo. 48 Ikantanake Jesús: “¿Naakama koshintzi, pamashitantanari posataamento, pipasamento? 49 Nashi nowapiintziro piñaapiintana niyotaantzi tasorentsipankoki ¿Kaarima paantana janta? Arira imonkaatakari rosankenatakoitakenari pairani.” 50 Shiyaiyanakani riyotaanewo, rookanawentanakeri apaniroini.

Mainari shiyanainchari

51 Tzimatsi itsipa mainari oyaatakowentanakeriri Jesús. Ikithaawetaka. Iro kantzimaitacha rotaiyaweetakari irirori, 52 rookanakero iithaare rithañaanakaga, raamerekitashitanaka.

Ipiyowentaitari Jesús

(Mt. 26.57-68; Lc. 22.54-55, 63-71; Jn. 18.12-14, 19-24)

53 Ikanta ragaitanakeri Jesús reewaperoreki Imperatasorentsitaarewo. Ari ipiyotaiyakani maawoini reeware Imperatasorentsitaarewo, itsipatakari Itzinkamipaini, eejatzi Yotzinkaripaini. 54 Ikanta Pedro noshikaka irirori ripoki neetsikeroini, royaatakowentakeri Jesús, irojatzi rareetantapaaka isaikira ipanko reewaperore Imperatasorentsitaarewo. Ari ikatziyapaaka itsipatapaakari rimperatanepaini, rakitsitaiyani paampariki. 55 Ikanta reewarepaini Imperatasorentsitaarewo itsipatakari piyotainchari, raminawetaka iita thaiyakotyaarine Jesús onkene rowamaakaanteri. 56 Osheki thaiyakowetapaakari, te oshiyawakaa ikantayewetakari itsipapaini. 57 Katziyanaka apaanipaini, ithaiyakotanakari Jesús, ikantzi: 58 “Nokemiri chapinki jirika, ikantzi: ‘Ari nontzimpookakero tasorentsipanko riwetsikanewo atziri, iro awisawetakya mawa kiteesheri niwetsikai otsipa, kaari ratsipeta atziri riwetsikairo.’ ” 59 Inashiyetaka okaatzi ikantayetakeri itsipa. 60 Katziyanaka reewaperote Imperatasorentsitaarewo, rosampitanakeri Jesús, ikantziri: “¿Oitaka kaari pakanta? ¿Tema pikemi okaatzi ikantakoitzimiri?” 61 Irojatzi imairetake, te raki. Rapiitakeri rosampitziri, ikantziri: “¿Eeroka Cristo, Itomi Tasorentsi?” 62 Rakanake Jesús, ikantzi: “Naakatake. Irootaintsi piñeeri Itomi Atziri risaikai rakoperoki Pawa impinkatharitai. Piñeeri eejatzi ripiyai inkenapai menkoriki.” 63 Ikanta ikemake jewaperori, itzisagaanakero iithaare ikisanaka, ikantzi: “¿Eenitatsima otsipa ankoweri inthawetakoiteri? 64 Pikemake maawoini rithainkakeri Pawa. ¿Tsika pikantaiyinika eeroka?” Ikantzi maawoini: “¡Tzimataike iyenakaashitanewo! ¡Ontzimatye inkame!” 65 Eenitatsi jewawootanakeriri. Tzimatsi itsipa otzimikawootakeriri, ikaposawaitziri, ikantzimaitari: “¿Piyote Kamantantanerí?” Rimatzitakawo rimperatanewo jewaperori, ripasawoowaitakeri.

Ikantzi Pedro: Te niyotziri Jesús

(Mt. 26.69-75; Lc. 22.55-62; Jn. 18.15-18, 25-27)

66 Risaikake Pedro irirori jakakeroki, shitowapaake tsinane rimperanawo reewaperore Imperatasorentsitaarewo. 67 Oñaapaakeri Pedro rakitsita paampariki, okantziri: “¿Tema eeroka itsipataganki Jesús Nazaret-satzi?” 68 Roipiyanakero Pedro, ikantanake: “Te, tera niyotziri iita pikantanari.” Shitowanake eepichokiini. Ñaanake tyaapa. 69 Okanta osamaniityaake, oñaapairi eejatzi, okamantakeri ikaatzi akitsitachari, okantziri: “Irijatzira jirika.” 70 Rapiitanakero Pedro roipiyiro. Tekera osamaniteeta, rapiitanakero ikaatzi saikaintsiri rosampitziri, ikantziri: “Eerokaga itsipata Jesús, tema Galilea-satzi pinatzi, ariwaitakemi riñaawaitzi.” 71 Ikantzi: “Te niyoteri pikantanari. Riyotzi Pawa imapero nokantzi, nothaiyarika, rowasanketainaata.” 72 Ari rapiitanakero riñaanake tyaapa, apitera rapiitakero. Ikenkithashiryaana Pedro ikantakeriri Jesús: “Arika apitetanake riñe tyaapa, mawa poipiyero, pinkante: ‘Te niyotziri Jesús.’ ” Iraanaka ikenkithashiryaanakerowa.

15

Ragaitanakeri Jesús Pilato-ki

(Mt. 27.1-2, 11-14; Lc. 23.1-5; Jn. 18.28-38)

1 Okanta okiteeshetamanai, ipiyotaiyamanaani maawoini pinkatharentsi: reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Itzinkamipaini, eejatzi Yotzinkaripaini, osheki ikantzimataitakeri Jesús. Roosoitanakeri, ragaitanakeri risaikinta Pilato. 2 Rosampitawakeri Pilato, ikantziri: “¿Eerokama iwinkatharite Judá-ite?” Rakanake Jesús, ikantzi: “Irootake pikantakeri.” 3 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo, iñaakatsimatanakari, ithaiyakotanakari. 4 Rapiitanakeri Pilato rosampitziri: “¿Tekaatsima pinkanteri eeroka? ¿Tema pikemi okaatzi ikantakoitzimiri?” 5 Te raki Jesús. Riyokitziiwentanakeri Pilato jirika Jesús.

Riyakowentaitziri Jesús

(Mt. 27.15-31; Lc. 23.13-25; Jn. 18.38–19.16)

6 Eenitatsi rantapiintziri Pilato: Maawoini osarentsiki arika roimoshirenkya Judá-ite, romishitowakaantzi isheninka raakaantaitziri, tsikarika itzimi inkoweri atziripaini. 7 Tzimatsi jitachari Barrabás, raakaantaitziri itsipayetakari ikaataiyinira ritsitokantzi, rantaminthatziri iwinkatharite. 8 Ikanta ripokaiyapaakeni atziri, ikowakotapaakeri Pilato rantero rametapiintari. 9 Rakanake Pilato, ikantzi: “¿Iriima pikowi nomishitowakaanteri iitaitziri ‘Iwinkatharite Judá-ite?’ ” 10 Riyotake irirori Pilato, ikisawaitashita reeware Imperatasorentsitaarewo raakaantantakariri Jesús. 11 Iri kantzimaitacha reeware Imperatasorentsitaarewo, rakakaakeri atziripaini inkante: “Iri kameethatatsi romishitowaiteri Barrabás.” 12 Rapiitanakeri Pilato rosampitziri: “Jirika iitaitziri ‘Iwinkatharite Judá-ite’, ¿Tsikama nonkanterika?” 13 Ikantzi ikaimaiyini atziri: “¡Pinkentakotakaanteri!” 14 Ikantzi Pilato: “¿Eenitatsima kaariperori rantakeri?” Eekero ishintsitatzi ikaimaiyini ikantzi: “¡Pinkentakotakaanteri!” 15 Ikowanake Pilato ranteniri ikowakeri atziripaini, romishitowakaantakeri Barrabás. Ripasatakaantanakeri Jesús, ragaitanakeri inkentakoiteri.

16 Ikanta owayeripaini ikyaakaanakeri Jesús ipankoki Pilato, iitaitziro “Pretorio”. Ari ipiyotari maawoini owayeri. 17 Ikithaatapaakeri kithaarentsi anashirikimawotatsiri oshiyawori ikithaatapiintari pinkathariyetatsiri. Irojatzi ramanthaitantanakariri kitocheetapo. 18 Iroowa rantantawori jiroka, tema rithainkimawaitatziiri. Ikaimakowaitziri, ikantzi: “¡Jirikatá iwinkatharite Judá-ite!” 19 Romposayinatantanakari sawoopanke. Reewawootanakeri. Rotziwerowashitzimaitari impinkathaterime. 20 Reshitakeri ishirontaminthatari. Raatonkoryagairi ikithaatakeriri inkaaganki, ikithaatairi iithaare. Raanakeri inkentakoteri.

Ikentakoitziri Cristo irojatzi ikamantakari

(Mt. 27.32-56; Lc. 23.26-49; Jn. 19.17-30)

21 Ikanta Simón, poñaachari Cirene, ipaapate Alejandro eejatzi Rufo, ritonkyotakari rareeta irirori nampitsiki, ishintsineentaitanakeri inatanakero inkentakotaitantyaariri Jesús. 22 Ragaitanakeri tonkaariki oita “Gólgota”, (akantziri apaanteki aaka: “Atziriitoni”). 23 Ipakoitapaakeri imere rowaitaitakero kepishaari, te ririmaitawo. * 24 Ikentakoitakeri. Ikanta owayeripaini rookaitawakaakawo iithaare Jesús, roshiyakaakero iñaaryaataita riyotantyaari iitarika ayerone. 25 Jenokiityaapaake ooryaatsiri, ikentakoitakeri Jesús. † 26 Rosankenaitake opoñaantari ikentakoitantariri, okantzi: IWINKATHARITE JUDÁ-ITE. 27 Ari itsipatagaitakeri ikentakoitziri apite koshintzi, ikatziyakotaka apaani rakoperoki, itsipa rampateki. 28 Ari imonkaatakari osankenatainchari pairani, okantzi:

Itsipatagaitakeri kaariperoshiretatsiri.

29 Rithainkawaitakeri ikaatzi awisayetatsiri janta, rotekayinata, ikantziri: “Tema eeroka tzimpookirori tasorentsipanko, iro awisake mawa kiteesheri piwetsikairo eejatzi. ‡ 30 ¿Iitaka kaari payiitanta ikentakoitakemira powawisaakotaiya?” 31 Ari ikantakeri eejatzi reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotzinkaripaini, rowashiyawentari, ikantawakaiyani: “Rowawisaakotzi itsipa, ¿Kaarima rimatantawo rowawisaakotya irirori? 32 ¡Janjaatya, rayiite Cristo-wetachari iitaitziri ‘Iwinkatharite Israel-iite’, ankemisantantyaariri!” Rimatzitakari eejatzi ikaataiyinira ikentakota, rithainkitakari.

33 Ikanta itampatzikatapaake ooryaatsiri, omapokashitapaaka otsirenikitanake, irojatzi ishaawiiteeni ooryaa. § 34 Ari ikaimanake Jesús shintsiini, ikantanake: “¡Eloi! ¡Eloi! ¿Lama sabactani?” (Iro ikantaitziri apaanteki aaka: “Pawa, Pawa, ¿iitaka pookanawentantakenari?”) 35 Ikanta saikawentakeriri Jesús, ikemawetawakari ikaimanake. Ikantanake: “Pinkemeri, ikaimatziiri Elías.” 36 Rishiyapainta apaani, romitsitsiyaatapaintzi manthakintsi kepishaariki, rankowitakeniri sawoopankeki, rowaankakotakeniri ratsimiyaatero, ikantzi: “Añaawakeriita ari ripokake Elías rowayiitairi.” 37 Rapiitanakero ikaimanake antawoite, te rañeenkatanai. 38 Okanta tasorentsipankoki, sagaanake niyanki tontamawotatsiri ithatashiitzirori, etanakawo jenoki irojatzi isaawiki, apimawote okantanaka. 39 Ikanta reeware owayeripaini katziyawentakariri Jesús, iñaakeri ikaimanake antawoite ikamantanakari, ikantanake irirori: “Imaperowetatyaama Itomintari Pawa jirika.”

40 Eenitatsi eejatzi tsinane aminaintsiri jantyaatsikaini. Jiroka okaatzi: María Magdala-sato, Salomé, María inaanate iyaapitsi Jacobo eejatzi José. 41 Jirokapaini tsinane iro tsipatakariri pairani Jesús Galilea-ki, osheki amitakoyetakeri. Otsipatakawo eejatzi otsipa tsinanepaini oyaatapaakeriri Jesús ripokake Jerusalén-ki.

Ikitaitakeri Jesús

(Mt. 27.57-61; Lc. 23.50-56; Jn. 19.38-42)

42 Tsireniityaanake. Iroowa kiteesheri riwetsikantapiintaitari rowaityaari oñaatamanai kiteesheriki rimakoryaantaitari. 43 Ikanta José poñaachari nampitsiki Arimatea, itsipatapiintari ipiyota Itzinkamipaini, irijatzi oyaawentziriri Pawa impinkathariwentantai. Te ithaawi irirori riyaatashitanakeri Pilato, ikantapaakeri: “Pishinetagainari nonkitatairi Jesús.” 44 Tema romapokapaakeri Pilato, te riyotzi kamake Jesús. Ikaimakaantakeri reeware owayeriite, rosampitakeri imaperorika ikamake Jesús. 45 Ikamantaitakeri Pilato, rishinetainiri José raanairi. 46 Ramanantashitakeri kithaarentsi jentamankitatsiri. Ikentakoryaakotairi, iponatairi. Rowakotakeri imoontashiitzirira kaminkaripaini shirantaaki, roipinakaantake mapi, rashitakotantakari. 47 Okanta María Magdala-sato otsipatakawo María inaanate José, aminaiyakeni iroori tsika rowaitakeri.

16

Rañaantaari Jesús

(Mt. 28.1-10; Lc. 24.1-12; Jn. 20.1-10)

1 Awisanake kiteesheri rimakoryaantaitari. María Magdala-sato, otsipatakawo otsipa María iriniro Jacobo, eejatzi Salomé, amanantake kasankari, iyaate itziritantaatyaari Jesús. 2 Okanta okiteeshetamanai tominko, ananinkanake iyaate omooki roowaitakerira Jesús. Shitowimatapaake ooryaatsiri iroowa areetzimatya janta. 3 Okantawakagaiyani: “¿Iitaka otatsinkerone mapi rashitakotantaitakariri?” 4 Iro aminawetapaaka, oñaatziiro otatsinkaka mapi, tema antawo mapi inatzi. 5 Kyaapaake omooki rowaweetakarira. Oñaashitapaakari mainari risaikake akoperoki, kitamaaniki okanta iithaare. Antawoite areetanakawo. 6 Ikantanakero irirori: “Eero pithaawashita. Iriima pipokashiwetari Jesús Nazaret-satzi, ikentakotaitakeri chapinki. Añagai, tekaatsi jaka. Paminero rowaweetakarira. 7 Pipiyanake, pinkamantayetairi riyotaanewo, pinkamantairi eejatzi Pedro ari riyaatai Jesús Galilea-ki, arira piñaayetairi. Ikamantzitakemi ketziroini.” 8 Ipiyapithatanakawo omoo, ompetawaitanaka. Tekaatsi itsipa atziri onkamantanake, tema antawo othaawanake.

Roñaagaawo María Magdala-sato

(Jn. 20.11-18)

9 Ari rañagai Jesús owakera okiteeshetamanai tominko, iro retanaa roñaagaawo María Magdala-sato retsiyatakotakagairi pairani raagawetawo peyari kaatatsiri 7. 10 Irojatzi iyaatashitantanakariri iroori tsipatakariri pairani Jesús, oñaapaatziiri riragaiyani, okamantapaakeri oñagairi iroori. 11 Ikanta ikemawetaiyawakawoni oñagairi Jesús rañagai, te ikemisantaiyironi.

Roñaagaari Jesús apite riyotaanewo

(Lc. 24.13-35)

12 Ikanta Jesús, roñaagaari apite riyotaanewo ranashitaiyani awotsiki, pashiniwootapai eepichokiini. 13 Ari ripiyaiyanakani irirori, ikamantawetapaakari ikaataiyinira. Eejatzi ikantzitaitakari irirori, te ikemisantaitziri.

Rotyaantziri Jesús riyotaanewo

(Mt. 28.16-20; Lc. 24.36-49; Jn. 20.19-23)

14 Rowawaiminthaita riyotaanewo ikaatzi 11, ari roñaagaari Jesús, ikisathatapairi, iñaakeri kisoshire ikantaiyani, te ikemisantziri ikaatzi ñaayetairiri rañagaira. 15 Ikantapairi: “Piyaate pithotyeero maawoini kipatsi. Pinkenkithatakagairi atziripaini Kameethari Ñaantsi. 16 Inkaate kemisantanairone, omitsitsiyaataachane, iriira awisakotaatsine. Iriima kaari kemisantanairone, rowasanketaiteri. 17 Jiroka inkantaiya inkaate kemisantanaatsine: retsiyatakotakaayetairi raagayetziri peyari raakotaina nowairo naaka. Riñaawaiyetairo inashiwaiyetachari ñaantsi. 18 Arika rotaiyawetyaari maanke, arika rirawetyaawo piyantatsiri, tekaatsi onkanteri, eero ikami. Ari onkantakya retsiyatakotakagairi mantsiyaripaini.”

Owenonkaawo Jesús inkiteki

(Lc. 24.50-53)

19 Ikaatakero Awinkatharite ikamantayetakeri riyotaanewo, irojatzi rowenonkantaari inkiteki, itsipatapaari Pawa ipinkathariwentantapai. Risaikimotapairi rakoperoki. 20 Riyaataiyanaini riyotaanewo, ikamantantake maawoiniki nampitsi. Awinkatharite matakaayetakeriri, rantakaayetakeri kaari iñaapiintaitzi, iroowa riyotantaityaari imaperotatya okaatzi ikamantantayetziri. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 2:14 Jirika Leví iriitake jitachari eejatzi Mateo.

* 4:8 Kantakotachari jaka “eepiyokiini okithokitanake, otsipa shekipiyokitanaintsiri, otsipa shekichonchoitanaintsiri okithoki”, aamaakawo okaatzi 30 okithoki, otsipa okaatzi 60 okithoki, otsipa okaatzi 100 okithoki.

† 4:20 Paminero kantakotachari versículo 4.8.

‡ 4:24 Okaatzi kenkithatakotachari jaka, jiroka okantakota: Eepichokiinirika pinkemisantawakena, eepichokiini piyotairo. Irooma pinkemisantawakerika osheki, oshekira piyotawake, eekero niyotakaaperotatyeemiro.

§ 4:25 Jiroka okantakotziri okaatzi ikenkithatakoitziri jaka: Ikaatzi yotawakerone niyotaakeriri, eekero niyotaaperotatyeeri. Iriima kaari kemisantawakerone niyotaawetariri, rimaperotaiya eero riyotairo.

* 4:31 Iro ikantakoitzi jaka “okithokyaaniki pankirentsi”, jitachari mostaza, shookatsiri inampiki itsipa atziri.

* 5:9 Kantakotachari jaka “Shekiyantzi”, irijatzira iitaitziri “Legión”. Piñaanatero isaawiki tsika rooñaawontaitziro osankenata janta: Mt. 26.53.

† 5:41 Iro riñaawaitakeri Jesús, tema Aram-thato riñaanetari.

* 6:3 Jacobo, iriira iitaitziri eejatzi Santiago.

† 6:37 Kantakotachari jaka “osheki ipinatyaari” irojatzi ikantaitziri inkaaterika 200 denario.

* 7:27 Iriira roshiyakaawentaitzi Judá-ite, oshiyariri eenchaaniki. Iriima kaari Judá-itetatsine iriira oshiyariri otsitzi.

* 10:38 Jiroka jaka ikantajaantziri Jesús: “¿Arima pimatakero eeroka pirero kepishaari onkaate nireri naaka? ¿Arima poshiyakena naaka romitsitsiyaitena?”

† 10:39 Jiroka jaka ikantajaantziri Jesús: “Ari poshiyakena eeroka pirero nireri naaka, aritake poshiyakena naaka romitsitsiyaitena. Imapero.”

* 11:13 Kantakotachari jaka “pankirentsi”, iro iitaitziri eejatzi “higuera”.

* 13:28 Kantakotachari jaka “pankirentsi”, irojatzi ikantaitziri “higuera”, iroowa shookatsiri otsipaki nampitsi.

* 15:23 Jiroka “kepishaari” oita mirra. Iroowa roitaitziriri atziri, riyampawathatantyaari, eero ikemaatsiwaitantawo arika rowasanketaiteri.

† 15:25 Kantakotachari jaka “jenokiityaapaake ooryaatsiri” irojatzi ikantaitzitari pairani ooryaa 3.

‡ 15:29 Iroowa rametaiyarini Judá-ite rotekayinata, arika rithainkashiryaante. Iro oshiyawori ametaiyarini aakapaini, arika ookoteri atziri athainkashireteri, ankante: “¡Piñaakero! ¡Pikemakero!”

§ 15:33 Iroowa ikantaitziri pairani: riweyaanaka ooryaa 6, ari omapokapaakari otsirenikitanake irojatzi ishaawiiteeni ooryaa 9.

LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

KAMEETHARI ÑAANTSI ROSANKENATAKERI LUCAS

1

Riwethaitari Teófilo

1 Osheki kowawetaincha rosankenaterome okaatzi awishimoyetakairi. 2 Ikowi rithotyeerome okaatzi riyotaayetakairi ñaayetawakerori ketziroini, iriitajaantakera ñaawakerori, ikamantakairo ñaantsi. 3 ¡Teófilo! Ari nokantakari eejatzi naaka. Tema neetsikeroini nonoshikawentakawo tsika okanta opoñaantanakari ñaantsi, irootake nosankenatantzimirori eeroka okaatzi awisayetaintsiri. 4 Iro ompoñaantyaari piyotakoperotairo maperotachari okaatzi riyotagaitakemiri.

Ikenkithatakoitziro itzimantakari Juan

5 Pairani, ipinkatharitantari Herodes janta Judea-ki, ari risaikiri Imperatasorentsitaarewo iita Zacarías, icharine Abías-ní rini. Irooma iina oita Elisabet, isawo Aarón-ni ini eejatzi iroori. 6 Kameethashireri ikantaiyani apitekeroini ipinkathatziri Pawa. Rimonkaatziniri okaatzi ikowakairiri, tekaatsi apaani inkenakaashiwaityaari. 7 Iro kantacha te itzimi rowaiyane, tema maaniro ini Elisabet. Rantarikitashiiyakani. 8 Okanta kiteesheri, ari imonkaatari rantantapiintantawori Zacarías rimperatasorentsitantari. 9 Tema iro rametaiyapiintarini Imperatasorentsitaarewo, roshiyakaakero iñaaryaataita, ari iñagaitakeri iri Zacarías kyaatsine tasorentsipankoki ritayeniri Pawa kasankainkari. 10 Piyotaiyachani atziri jakakeroki ramanaiyani, ritagaitziro kasankainkari. 11 Ari roñaagakari Zacarías imaninkarite Awinkatharite, ikatziyimotapaakari rakoperoki ritayirowa kasankainkari. 12 Antawo ithaawanake, iyokitziitanake iñaawakerira. 13 Irojatzi riñaanatantanakari, ikantziri: “Zacarías, eero pithaawi. Tema ikemaitakero pamananewo. Ari piñaakero piina Elisabet intzimai eentsite, iri piiteri Juan. 14 Arika intzimake pitomi, osheki pinkimoshirewenteri, ari inkantyaari eejatzi atziripaini. 15 Tema iriiperori inkantakayaari Pawa. Eero pirakairi shinchaari ishinkitaitari. Tema risaikashiretantatyaari Tasorenkantsi tekera itzimiita. 16 Ikenkithashiretakairi Israel-iite inkemisantairi Awinkatharite Pawa. 17 Iriitake jewatapaakerine Awinkatharite. Inkantakayaari ishintsinka Elías, ari raapatziyakaayetaiyaari ipaapateetari maawoini rowaiyane. Ari rotsimaryaashiretairi katsimashireri, ari onkantya riwetsikashiretantaiyaari inkemisantairi Awinkatharite.” 18 Rakanakeri Zacarías maninkari, ikantziri: “¡Ari! ¿Tsikama onkantya niyotantyaawori jiroka? Antarikitakena naaka, eejatzi okantzitaka noina.” 19 Ikantzi maninkari: “Naakatake Gabriel, poñaachari Pawaki. Rotyaantakena nonkamantemiro Kameethari Ñaantsi. 20 Iro kantzimaitacha, okantakaantziro pithainkawaantetakena, kisowaante pinkantya iroñaaka irojatzi imonkaatantakya okaatzi nokantakemiri.” 21 Saikaiyatsini itsipa jakakeroki royaawentaiyirini Zacarías, ari rosampitawakaanaka: “¿Iitaka rosamanitantari Zacarías tasorentsipankoki?” 22 Ikanta rishitowawetapaa Zacarías, te okanta inkenkithawaitapai, rookowaitashitapaaka. Ari riyotaiyanakeni eenitatsi iñaakeri tasorentsipankoki. Rashi rowanakero ikisowaantetanake. 23 Irojatzi imonkaatantaawo kiteesheri rantawaitzi tasorentsipankoki, piyaawo ipankoki.

24 Okanta Elisabet iina Zacarías, motzitake. Antawoite okenkithashiretaka, te ishitowai opankoki ikaatzi 5 kashiri omairentaka, okantashirewaitzi: 25 “Irootake inintakaakenari Pinkathari naaka, ompoñaantyaari eero imanintaitantana.”

Ikenkithatakoitziro intzimantyaari Jesús

26 Ikanta rawisake 6 kashiri, rotyaantairi Pawa maninkari Gabriel nampitsiki jitachari Nazaret saikatsiri Galilea-ki, 27 iñeero mainawo kaari yoterine shirampari, jitachari María, tema irootake iinantyaari mainari jitachari José, icharine David-ni. 28 Ikanta ikyaapaake maninkari isaikira María, ikantapaakero: “¡Pinkeme María, itsipashiretakemi eeroka Awinkatharite. Pawisayetakero otsipa tsinanepaini ineshironkaperotaimi Pawa!” 29 Okanta oñaawakeri maninkari, iyokitziitanake, okenkithashiryaakotziro ikantapaakerori riwethatapaakawo. 30 Irojatzi ikantantanakawori maninkari: “María, eero pithaawi, tema ineshironkatanewo Pawa pinatzi. 31 Ari piñaakero pimotzite, intzime peentsite. Iri piiteri JESÚS. 32 Iriitake materone ririiperote, iitaiteri Itomi Jenokisatzi. Tema Pawa Awinkatharite, iriitake pinkatharitakairine roshiyakagairi pairani icharineni David-ni ipinkatharitakaakeri. 33 Irijatzi pinkathariwentairine ikaatzi icharinetari Jacob-ni, rashi rowaatyeero impinkathariwentantai irirori.” 34 Akanakeri María, okantziri: “¿Tsikama onkene nomotzite, te noñiiri shirampari?” 35 Rakanakero maninkari, ikantziro: “Iriira kantakayaawone Tasorenkantsi. Tema ritsimankantakemiro ishintsinka Jenokisatzi, oshiyaawome itsimankantzi aamparentsi. Irootake iitantyaari peentsite Tasorentsi Itomi Pawa. 36 Ari okantaka eejatzi pisheninkathori Elisabet, ikantaweetari maaniro, okantawetaka antawokiwetaka iroori, motzitai. Ikaatake oyashirite 6. 37 Tekaatsi kompitzimotyaarine Pawa.” 38 Irojatzi okantantanakari María: “Naakatake rimperatanewo Pinkathari, rantenawo okaatzi pikantakenari.” Irojatzi ripiyantanaari maninkari.

Iyaatake María areetawo Elisabet

39 Okanta otsipa kiteesheri, shintsiini iyaatanake María, jatake tonkaariki Judea-ki isaikira nampitsi, 40 irojatzi areetantakari ipankoki Zacarías, iwethatapaakawo Elisabet. 41 Okanta okemawakero Elisabet iwethatapaakawo María, shewatanaka omotzitakeri. Tema ikantakaanakityaawo Elisabet Tasorenkantsi, 42 okenkithawaitanake shintsiini iroori, okantanake: “Eerokatake anairori otsipa tsinanepaini ritasonkawentaitakemi. Ari inkantzityaari eejatzi powaiyane. 43 ¿Iitaka pipokashitantanari irinirotyaari Nowinkatharite? 44 Tema nokemawakemi piwethatapaakena, shewatanaka nomotzitakeri naaka, kimoshiretanake. 45 Kimoshire pinkantaiya eejatzi eeroka pikemisantake, tema ari imonkaataiya okaatzi ikowakaakemiri Awinkatharite.”

46 Irojatzi okantantanakari María:

Antawoite niweshiryaawentaiyaari Nowinkatharite,

47 Kimoshire nonkantawentyaari Pawa owawisaakoshiretainane.

48 Tema iñaakero rimperatanewo ashironkaawaitaka,

Aripaite inkantayeetai: Antawoite ritasonkawentaitakero.

49 Tema antawoite rantzimotakenari matzirori otzimi ishintsinka.

¡Tasorentsi ini iwairo!

50 Rashi rowaatyeero ineshironkayetairi inkaate incharineyeetyaari paata,

Inkaatera pinkathayetairine.

51 Iroowa ishintsinka rantantayetakari.

Raperotzitairi ikenkithashirewetari shamewaitatsiri.

52 Pawa kantakaakawori eero riyaatakaantawo impinkatharite ikaatzi pinkathariwetachari.

Iri iñaaperotakaayeta ikaatzi tsinampashirewetachari.

53 Rashaagantakaayetari ikaatzi tasheneentawetachari,

Iriima ikaatzi ashaagantawetachari raapithatairi oshekitzimowetariri romishitowakeri.

54 Ramitakotairi Israel-iite, tema rimperatanewo rinayetake.

Irojatzi ineshironkayetziri,

55 Tema iro ikantaitakeriri pairani acharineyetakari,

Retanakari Abraham-ni irijatzi maawoini incharinetaiyaari.

56 Ari isaikimowaitapaintziro María jiroka Elisabet ikaatzi mawa kashiri, irojatzi ipiyantaawo opankoki iroori.

Itzimantakari Juan omitsitsiyaatantaneri

57 Okanta imonkaataka ontzimaanitantyaari Elisabet, tzimake otomi. 58 Ari ripokaiyakeni osheninkapaini ikimoshirewentaiyironi, tema riyotaiyakeni antawoite ineshironkatakero Pawa. 59 Maakotake 8 kiteesheri eentsi, ragaitanakeri ritomeshaanitaiteri, ari ikowaweetaka iitaiterime Zacarías, tema iwairo inatzi ipaapate. 60 Irojatzi okantantanakari inaanate: “Eero iita Zacarías, iitya Juan.” 61 Ari ikantaitanakero: “¿Oitaka? Tema tekaatsi pisheninka jitachane Juan.” 62 Rookowakoitashitanari rosampiitziri ashitariri, tsikarika inintziri iiteri itomi. 63 Rookotanakero Zacarías inchakota ramaiteniri, ari rosankenatakero, okantzi: “Iitya Juan.” Iyokitziitanake ikaatzi osampitakeriri. 64 Romapokashitanaawo riñaawaitanai Zacarías. Antawoite ikimoshirewentanakeri Pawa, riwetharyaanakari. 65 Pagaanka ikantaiyanakani isheninkapaini Zacarías. Tema ithonka ikemakoitanakero tonkaariki Judea-ki okaatzi awisaintsiri. 66 Kenkithashireri ikantaiyani ikaatzi kemakotakeriri, ikantaiyini: “¿Tsikama iityaaka paata jirika? Tema kempoyaawenta rowakeri Awinkatharite jirika eentsi.”

Ikamantantakeri Zacarías

67 Ikanta Zacarías, ashitakariri eentsi, ikantakaanakari Tasorenkantsi, ikenkithawaitanake, ikantzi:

68 Kameethari rinatzi Awinkatharite Pawa, Iwawanetari Israel-iite,

Ripokake retsinaryaakoyetai.

69 Rotyaantakairi matzirori rowawisaakoshiretantzi,

Iriitake incharinetyaari David-ni, tema iriitake rimperatane Pawa.

70 Iro ikenkithawaitakaakeriri pairani tasorentsitatsiri Kamantantaneri.

71 Iri owawisaakotaine itzimawetaga kisaneentayetairi.

72 Tema ineshironkatairi ikaatzi acharineyetakari,

Eero ipeyakotziro tasorentsitatsiri raapatziyawakaantyaari.

73 Irootake jiroka ikashaakagaitakeriri pairani acharineni Abraham,

Onkaate rantzimotairi.

74 Rontsiparyaakowentai itzimawetaga kisaneentairi,

Tekaatsi anthaawantya ankemisantairi.

75 Kiteshire ankantaiya.

Kameethashire ankantawentaiyaari maawoini kiteesheriki.

76 Irooma eeroka notomi, iitaitemi iyamantanewo Jenokisatzi.

Tema eerokatake jewatakeriri Pinkathari, piwetsikaanteri tsika inkenayetanake.

77 Eeroka kamantairine asheninkapaini, iro riyotantyaari iriitake owawisaakotantaneri.

Iri peyakotakagairine ikaariperoshirewaiwetaka.

78 Tema antawoite ineshironkatakai Pawa,

Rotyaantakairi poñaachari inkiteki roshiyapaakawo okantaganki owakera onkiteeshetamanai.

79 Inkiteesheetyaakotairi saikayetatsiri otsirenikitzi.

Inkiteesheetyaakotairi eejatzi itsimankakowetakari raampare yotaantzirori riyaatantaitari sarinkaweniki.

Iri oñaagantairone risaikaitzi kameetha.

80 Kameetha ikimotatzi eentsi, ñaaperoshireri ikanta. Ari risaikawaitzi ochempiki, irojatzi imonkaatantakari roñaayaari Israel-iite.

2

Itzimantakari Jesús

(Mt. 1.18-25)

1 Ikanta Pinkathari César Augusto, ikantakaantake rosankenatakotya maawoini atziri. 2 Aripaite omapokaka rosankenatakoyeetya reewatakaantantari Cirenio janta Siria-ki. 3 Maawoini atziri riyaatake rosankenatakotya inampiki tsika ipoñaayeta pairani icharine. 4 Irojatzi ritonkaantanakari José irirori, ipoñaanakawo Nazaret saikatsiri janta Galilea, riyaatero nampitsiki tsika itzimake pairani Pinkathari David, oita Belén saikatsiri janta Judea-ki. Tema jirika José icharine rinatzi David-ni. 5 Ari rosankenatakotyaari irirori intsipatyaawo iinathori María, tsika otzimi ikashaakari rayero. Iro kantzimaitacha motzitake iroori. 6 Ikanta rareetaiyakani Belén-ki, tzimaanitzimatake María. 7 Ari itzimakeri etanakawori otomi. Oponatakeri, omaryaakeri rowamentoki piratsi, tema te oñaapaake tsika imaapaake.

Maninkariite eejatzi kempoyiiriri piratsi oweja

8 Okanta jantyaatsikaini nampitsi, eenitatsi kakiwentziriri tsireniriki ipira oweja ikempoyiiri. 9 Ari roñaagakari imaninkarite Awinkatharite. Roorentantapaakari rowaneenkawo, antawoite ithaawaiyanakeni. 10 Riñaanatapaakeri, ikantziri: “Eero pithaawashita. Namatziimiro Kameethari Ñaantsi, iro oimoshirenkairine maawoini atziri. 11 Tzimataike owawisaakotantaneri inampiki pairani pinkathari David-ni, iriitake Cristo Awinkatharite. 12 Jiroka piyotantyaariri: Ari piñaakeri imponaiteri eenchaaniki romaryagaitakeri rowamentoki piratsi.” 13 Iñagaitatzi ikoñaatapaake osheki inkiteweri itsipatapaakari maninkari, romampaawentapaakari Pawa, ikantaiyini:

14 ¡Iro kameethaperotatsi oshekitzimotziri rowaneenkawo Pawa nampitawori ojenokiperotzinta inkite!

¡Risaikayetai kameetha ineshironkatanewopaini jaka kipatsiki!

15 Ikanta riyaataiyanaini maninkariite inkiteki, ikantawakaanaka kempoyiiriri oweja: “Jame aate Belén-ki, aminakitero oita awisaintsiri. Ari añeero ikamantakaantakairi Awinkatharite.” 16 Shiyaiyanakani, irojatzi iñaantapaakawori María otsipatakari José, omaryaakeri eenchaanikite rowamentoki piratsi. 17 Ikanta iñaapaakeri, ikamantantapaake okaatzi ikantakeriri inkaaganki maninkari. 18 Iyokitziiwenta rowaitawakeri kempoyiiriri oweja ikemaitzirira ikamantantapaake. 19 Irooma María, antawo okenkithashiretakotawo iroori okaatzi ikantaitapaakerori. 20 Irojatzi ripiyaiyantanaarini kempoyiiriri oweja, thaamenta ikanta romampaawentanaari Pawa, tema iñaakero okaatzi ikamantaitakeriri inkaaganki.

Ragaitanakeri Jesús tasorentsipankoki

21 Maakotapaake 8 kiteesheri eenchaaniki, ragaitanakeri ritomeshaanitaiteri. Irojatzi iitantaitakariri JESÚS, tema ari iitzitakariri ketziroini maninkari tekera omotzitziriita María.

22 Okanta imonkaatapaaka omairentaiyanira onkitewathatantaiyaari, tema iro Inintakaantakeri Moisés-ni. Ari ragaitanakeri Jesús Jerusalén-ki rashitakaityaari Awinkatharite. 23 Iro imonkaatantyaawori Osankenarentsipero Inintakaantziri Awinkatharite, kantatsiri:

Iriirika shirampari omapokanewo tsinane,

Rashitakaityaari Pinkathari, intasorentsite rinatye.

24 Rimatantyaawori rimonkaatairo Inintakaantanewo Pinkathari, ontzimatye ritagainiri Pawa:

Apite konthawo, eerorika apite iryaani shiro.

25 Eenitatsi itsipa atziri janta Jerusalén-ki iita Simeón. Tampatzikashireri rinatzi, pinkathatasorentsitantaneri ikanta, tema iri risaikashiretantakari Tasorenkantsi. Iriitake oyaakoneentawori roimoshirenkaitairi Israel-iite. 26 Riyoshiretakaakeri Simeón Tasorenkantsi, eero ikamita irirori irojatzi iñaantakyaariri Risaipatziitotane Awinkatharite. 27 Ikantakaakari Tasorenkantsi, pokake tasorentsipankoki. Ikanta ashitariri Jesús, raanakeri tasorentsipankoki rimonkaatantyaawori Inintakaantaitanewo, 28 ithomaawakeri Simeón jirika eenchaaniki, riwetharyaanakari Pawa, ikantzi:

29 Monkaataka Pinkathari okaatzi pinintakaakenari,

Pishinetena iroñaaka nonkame, tema pimperatanewo powana.

30 Tema noñagairi owawisaakotantaneri,

31 Iriitake potyaantakeri owawisaakotairine atziripaini,

32 Iri kiteesheetyaakotairine atziri kaari asheninkata,

Iri kantakayaawone impinkathayeetantyaariri Israel-iite.

33 Iyokitziiwenta rowaitanakeri ashitariri, ikemakowentzirira ikenkithatakoitziri Jesús. 34 Ikanta Simeón riwetharyaawentakari eenchaaniki, ikantanakero inaanate: “Jirika, iri kantakayaawone impeyawaitashitantaiyaari osheki asheninka Israel-iite, oshiyawaityaawo rontziwatatyeeyaame, iri kantakayaawone eejatzi rawisakoshiretantaiyaari osheki, oshiyawaityaawome impiriintaatyeeme rontziwataka. Tema osheki inkantaite: ‘Kaari irooperori ñaantsi riñaaneyeetakari.’ 35 Tema jirika eenchaaniki iri oñaaganterone onkaate inkenkithashiretaityaari. (Iro kantzimaitacha antawoite powashiretanakya eeroka kemewaitaka rowathagaitatyeemime.)”

36 Ari isaiki eejatzi tsinane jitachari Ana, kamantantanewo inatzi iroori, rishinto Fanuel icharinetanakari Aser. Antawokitake iroori. Aawetaka oime eeniro omainawoweta, 7 osarentsi otsipawetakari oime. 37 Kinankawo inatzi, tzimake 84 osarentsite. Ari ashi owatziiro isaiki tasorentsipankoki, okamaitawo kiteesheriki eejatzi tsireniriki amana, itziwentakawo eejatzi. 38 Ari ipokapaakeri jiroka tsinane, iwetharyaapaakari Pawa. Okenkithatakotanakeri eenchaaniki, ikemaiyakeni ikaatzi oyaakoneentzirori rookaakowentaiteri Jerusalén-satzi.

Ripiyantaari Nazaret-ki

39 Rimonkaatakerowa okaatzi Inintakaantayetziri Pinkathari, piyaawo Galilea-ki isaikira inampi Nazaret. 40 Thaamenta ikanta ikimotatzi eenchaaniki, eekero riyaatatzi ishintsitzi, yowaiyantzi rinatzi. Kempoyaawenta rowakeri Pawa.

Risaiki Jesús tasorentsipankoki

41 Ari ikantapiintatya osarentsiki ashitariri Jesús riyaatzi Jerusalén-ki roimoshirenkiro Anonkoryagaantsi. 42 Tzimake Jesús 12 rosarentsite, jataiyakeni Jerusalén-ki tema iro rametaiyapiintarini roimoshirenkawaita. 43 Ari ithonkapaaka roimoshirenkaiyani, piyaiyaani ashitariri, irojatzi risaikanake Jesús Jerusalén-ki, te riyotzimaita ashitariri. 44 Iñaataawetakari jewatanake Jesús itsipayetanaari ikaataiyini. Tzimakotake apaani kiteesheri ranashitaka, ari ikowawetaari, rosampiwetakari isheninkapaini ikaatzi riyaataiyini. 45 Te iñiiri. Piyanaawo Jerusalén-ki raminapanaantziri. 46 Mawa kiteesheri iñaantaariri risaiki tasorentsipankoki, ikenkithawaitakaayetziri yotakotzirori Inintakaantaitanewo, rosatekaitakeri niyanki, rosampiminthaitziri. 47 Iyokitzii ikantaita iñagaitzirira imapero riyowaitzi, rakayetakero kameetha okaatzi rosampitaitziriri. 48 Ikanta iñaapairi ashitariri, iyokitzii ikantapaaka irirori. Okantapaakeri inaanate: “Notomí, ¿tsika pinkantenaka? Osheki naminaminatakemi notsipatari pipaapate, antawoite pominthaawashiryaakena.” 49 Irojatzi rakantanakari irirori, ikantanake: “¿Iitaka pithotyaakotantanari? ¿Tema piyote okowaperotatya nanteniri ikowakaanari Ashitanari?” 50 Iri kantacha ashitariri te ikemathatziro okaatzi ikantakeri. 51 Raanairi, jataiyaini Nazaret-ki. Rantziro maawoini okaatzi rimperatariri ipaapate. Iro kantacha kenkithashire owakotakeri inaanate.

52 Eekero ithaamentatya Jesús ikimotatzi, osheki riyorenka. Kempoyaawenta rowiri Pawa. Ari ikantzitariri eejatzi atziripaini neshironka rowiri.

3

Ikamantantziri Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mt. 3.1-12; Mr. 1.1-8; Jn. 1.19-28)

1 Ari imonkaataka 15 osarentsi ipinkathariwentantzi Tiberio César. Ari reewatzi irirori Poncio-ki Pilato janta Judea-ki. Iriima Herodes reewatzi irirori Galilea-ki. Iriima Felipe irirentzi Herodes, reewatzi irirori Iturea-ki eejatzi Traconite-ki. Ikanta Lisanias, reewatzi irirori Abilinia-ki. 2 Iriima Anás itsipatakari Caifás reewatziri irirori Imperatasorentsitaarewo. Aripaite riñaanashiretakeri Pawa itomi Zacarías jitachari Juan janta ochempiki. 3 Irojatzi ikenayetantanakari Juan intatsikero Jordán-ki, ikenkithatakotziro omitsitsiyataantsi, ikantzi: “Pomitsitsiyawentaiyaari Awinkatharite, pipakagairo pantayetziro kaariperori, ari impeyakotakagaimiro pikaariperoshirewetakaga.” 4 Tema iro rosankenatakeri pairani Isaías Kamantantaneri, ikantake:

Inkamantantaite paata janta ochempiki, inkantaite:

Powameethatainiri Pinkathari tsika inkenapaake,

Poshiyakairo rotampatzikaitziro awotsi.

5 Onkameeropathayetai otenkanaayetzira,

Onkarenipathayetai otzishi.

Tampatzika inaatye awotsi tzipiwokiwetachari,

Mameripatha onkantayetaiya.

6 Ari iñeero maawoini atziri tsika ikanta Pawa rowawisaakotantzi.

7 Ikantayetawakeri atziri pokayetaintsiri romitsitsiyaatya: “Te pikameethashiretaiyini eeroka, poshiyashitakari maanke. ¿Piñaawetaka eero rowasanketaitzimi? 8 Kyaaryooperorika pipakagairo jimpe pikantaweta pairani, pinkameethashireyetai, poshiyaiyaawo pankirentsi kithokitatsiri. Eero pikantashirewaitashita: ‘Tema naaka icharineni Abraham, te okowaperota nipakagairo nokaariperoshirewaitzi.’ Pinkeme nonkante: Arika inkowerikame Pawa, kantacha ratziritakairome jiroka mapi, iro poyaataiyaarine icharineyetakari Abraham-ni. 9 Pankirentsi kaari kithokitatsi, ritowaitziro ritagaitero. Ari inkantayeetaimi eeroka eerorika pikameethashireyetai.”

10 Ikanta atziripaini rosampitanakeri, ikantziri: “¿Oitaka nantairi?” 11 Ari rakanakeri, ikantzi: “Eenitatsirika apite piithaare, pimperi apaani kaari otzimimotzi. Tzimatsirika powanawo, ari pinkantero eejatzi.” 12 Irojatzi ripokantapaakari apatoyetziriri koriki ikowi romitsitsiyaatya, ikantapaakeri: “Pinkathari, ¿oitaka nantairi naaka?” 13 Ikantakeri: “Eero panaakairo onkaate pinkowakotanteri.” 14 Ikanta owayeripaini Roma-satzi, rosampitakeri eejatzi, ikantziri: “Naaka, ¿iitaka nantairi?” Rakanakeri, ikantzi: “Eero pasariimatanta, eero pithaiyakotanta ompoñaantyaari paapithateri atziri tsikarika oitya. Pinkinatyaari ikaatzi ripinaitzimiri eeroka.”

15 Osheki atziri aamaakariri Juan, ikantashiretaiyini: “¿Kaarima jirika Cristo?” 16 Ari ikantanakeri Juan maawoini atziri: “Naaka apatziro nomitsitsiyaatantawo ñaa. Iro kantzimaitacha, awotsikitake maperotzirori ipinkatharentsitzi, nopinkathatzitari naaka. Te onkantaatsikaitya roshiyakaina naaka rimperatanewo no-zapato-ryaantyaariri. Iriitake kemetakaantyaawone romitsitsiyaatantatyeeyaarime Tasorenkantsi, romitsitsiyaatantatyeeyaarime eejatzi paampari. 17 Tema arika ankowiitero awankire, otekakitziro, irojatzi ataantakyaawori otaaki. Iro aye okithoki, otekitakero, owakotakero. Ari inkantaiyaari Awinkatharite eejatzi, rinashiyetaiyaari atziri. Ineshironkayetairi inkaate kemisantanairine, iriima kaari pakairone ikaariperoshirewaitzi, ritagairi paampariki kaari tsiwakanetatsine.”

18 Osheki ikaminaantakeri Juan ikenkithatakairi atziripaini Kameethari Ñaantsi. 19 Rimatakeri eejatzi Herodes pinkatharitatsiri, ikaminaawetakari, raakero Herodías iinantawetari Felipe irirentzi. Tema tzimatsi otsipa kaariperori rantayetakeri. 20 Iroowa owatsiperotakerori rantakeri Herodes romonkyagaitziri Juan.

Romitsitsiyaata Jesús

(Mt. 3.13-17; Mr. 1.9-11)

21 Ikanta Juan romitsitsiyaayetziri osheki atziri, ari romitsitsiyaatakari Jesús irirori. Ramanaminthaita Jesús, kemewaitaka ashitaryaanakityeeyaame inkite, 22 iñagaitatzi ripokashitakeri Tasorenkantsi ikenapaake jenoki roshiyapaakari shiro. Ikemaitatzi inkiteki ikantaitanake: “Eerokatake Notomi netakoperotanewo. Osheki nokimoshirewentakemi.”

Icharineyetari Jesús

(Mt. 1.1-17)

23 Ikanta Jesús retantanakawori rantayetakeri, ari tzimake 30 rosarentsite. Ikantaitzi iri tomintakariri José. Tomintanakariri José iita Elí, 24 tomintanakariri Elí iita Matat, tomintanakariri Matat iita Leví, tomintanakariri Leví iita Melqui, tomintanakariri Melqui iita Jana, tomintanakariri Jana iita José, 25 tomintanakariri José iita Matatías, tomintanakariri Matatías iita Amós, tomintanakariri Amós iita Nahum, tomintanakariri Nahum iita Esli, tomintanakariri Esli iita Nagai, 26 tomintanakariri Nagai iita Maat, tomintanakariri Maat iita Matatías, tomintanakariri Matatías iita Semei, tomintanakariri Semei iita José, tomintanakariri José iita Judá, 27 tomintanakariri Judá iita Joana, tomintanakariri Joana iita Resa, tomintanakariri Resa iita Zorobabel, tomintanakariri Zorobabel iita Salatiel, tomintanakariri Salatiel iita Neri, 28 tomintanakariri Nateri iita Melqui, tomintanakariri Melqui iita Adi, tomintanakariri Adi iita Cosam, tomintanakariri Cosam iita Elmodam, tomintanakariri Elmodam iita Er, 29 tomintanakariri Er iita Josué, tomintanakariri Josué iita Eliezer, tomintanakariri Eliezer iita Jorim, tomintanakariri Jorim iita Matat, 30 tomintanakariri Matat iita Leví, tomintanakariri Leví iita Simeón, tomintanakariri Simeón iita Judá, tomintanakariri Judá iita José, tomintanakariri José iita Jonán, tomintanakariri Jonán iita Eliaquim, 31 tomintanakariri Eliaquim iita Melea, tomintanakariri Melea iita Mainán, tomintanakariri Mainán iita Matata, tomintanakariri Matata iita Natán, 32 tomintanakariri Natán iita David, tomintanakariri David iita Isaí, tomintanakariri Isaí iita Obed, tomintanakariri Obed iita Booz, tomintanakariri Booz iita Salmón, tomintanakariri Salmón iita Naasón, 33 tomintanakariri Naasón iita Aminadab, tomintanakariri Aminadab iita Aram, tomintanakariri Aram iita Esrom, tomintanakariri Esrom iita Fares, tomintanakariri Fares iita Judá, 34 tomintanakariri Judá iita Jacob, tomintanakariri Jacob iita Isaac, tomintanakariri Isaac iita Abraham, tomintanakariri Abraham iita Taré, tomintanakariri Taré iita Nacor, 35 tomintanakariri Nacor iita Serug, tomintanakariri Serug iita Ragau, tomintanakariri Ragau iita Peleg, tomintanakariri Peleg iita Heber, tomintanakariri Heber iita Sala, 36 tomintanakariri Sala iita Cainán, tomintanakariri Cainán iita Arfaxad, tomintanakariri Arfaxad iita Sem, tomintanakariri Sem iita Noé, tomintanakariri Noé iita Lamec, 37 tomintanakariri Lamec iita Matusalén, tomintanakariri Matusalén iita Enoc, tomintanakariri Enoc iita Jared, tomintanakariri Jared iita Mahalaleel, tomintanakariri Mahalaleel iita Cainán, 38 tomintanakariri Cainán iita Enós, tomintanakariri Enós iita Set, tomintanakariri Set iita Adán, tomintanakariri Adán iriitake Pawa.

4

Inkaariperotakaiterime Jesús

(Mt. 4.1-11; Mr. 1.12-13)

1 Ikanta ripiyaawo Jesús ipoñagaawo Jordán, risaikashiretantakari Tasorenkantsi. Ikantakaanakari Tasorenkantsi, jatake ochempiki. 2 Ari risaikakeri okaatzi 40 kiteesheri, irojatzi ikowantawetakari Kamaari inkaariperotakairime. Tema tekaatsi rowaiyaa janta, ayimatakeri ritashe. 3 Pokake Kamaari, ikantawetapaakari: “Imaperotatyaarika Itomintzimi Pawa, pimpeyero pan jiroka mapi, poyaawo.” 4 Ari rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Eenitatsi osankenarentsi kantatsiri:

Te apatziro okowimotari atziri royaawo pan, iroowa kowaperotachari ankemisantairo maawoini ikantairi Pawa.”

5 Ikanta Kamaari raanakeri Jesús ochempiki, rampaaretakaapaintari maawoini nampitsi ipinkathariyetzira atziripaini. 6 Ikantziri: “Ari nonkantakaakyaawo impinkathayetaimi maawoini piñaayetakeri, ari nompakemiro eejatzi rowaneenkawo. Tema irootake rashitakaayeetakenari naaka maawoini, ari nimatakero nomperi itzimirika nokowiri. 7 Arika potziwerowashitakena piñaapinkathatena, maawoini ikaatzira piñaakeri, eeroka ashitanaiyaawone.” 8 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “Eenitatsi osankenarentsi, kantatsiri:

Apatziro ampinkathatairi Awinkatharite Pawa, iri ankemisante apaani.”

9 Ikanta Kamaari raanakeri nampitsiki Jerusalén, risaikaakeri jenoki omitzikaaki tasorentsipanko, ikantapairi: “Kyaaryooperorika Itomintzimi Pawa, pimitaye isaawikinta kipatsiki. 10 Tema eenitatsi osankenarentsi, kantatsiri:

Rotyaantemiri Pawa imaninkarite aamaakowentemine,

11 Iri thomaawakemine,

Eero pomposantapaaka mapiki.”

12 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “Aritake ikantaitake pairani:

Te okameethatzi piñaantashiwaityaari Piwinkatharite Pawa.”

13 Ikanta Kamaari te rotsinampaashitari Jesús inkaariperotakairi, rintainaryaapithatapaintziri.

Retanakari rantayetziri Jesús

(Mt. 4.12-17; Mr. 1.14-15)

14 Ikanta ripiyaawo Jesús Galilea-ki, ityaakari ishintsinka Tasorenkantsi. Rithonka ikemakoitanakeri maawoini. 15 Riyotaantayetake maawoini tsika rapatotapiintaita. Thaamenta ikantawentakari maawoini.

Ripiyaawo Jesús Nazaret

(Mt. 13.53-58; Mr. 6.1-6)

16 Ikanta Jesús piyaawo inampiki Nazaret tsika rantaritake. Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, jatake Jesús rapatotapiintaitaga, tema iro rametapiintari irirori. Ari ikatziyanakari riñaanatero osankenarentsi. 17 Ipaitakeri rosankenare Kamantantaneri Isaías-ni. Ikanta rampinairyaakero osankenarentsi, iñaatziiro rosankenaitakero, kantatsiri:

18 Risaikantana naaka Itasorenka Awinkatharite,

Tema iri saipatziitotakenari ompoñaantyaari nonkenkithatakoteniri ashironkainkari Kameethari Ñaantsi.

Irijatzi otyaantakenari nowawisaakoyetairi okantzimoneentayetari.

Nonkamantairi romonkyaakaantaitziri tsika inkantaiya rontsiparyaakowentayeetairi.

Ari naminakaayetairi kaari kowichaatatsine,

Nisaikakaashiwaitaiyaari ikaatzi rimperaitari.

19 Nonkenkithatakoyetairo tsikapaite raakameethatantai Awinkatharite.

20 Irojatzi rampinaitantanaawori Jesús osankenarentsi, ipanairi kenkithatakaantapiintatsiri, saikanake. Iyokitzii ikantanaka maawoini atziri ikaatzi saikaintsiri rapatotapiintaitaga. 21 Ari retanakawo ikantanakeri piyotainchari: “Imonkaatzimoyetakemi iroñaaka jiroka osankenarentsi okaatzi pikemakeri.” 22 Iyokitziiwenta ikantaitanakeri Jesús, tema kameetha okanta ikenkithatakoyetziri. Osheki kenkithatakoyetanakeriri kameethaini. Ikantaitzi eejatzi: “¿Kaarima jirika itomi José?” 23 Irojatzi ikantantanakariri: “Aamaaka ari pinkantakena: ‘Janjaatya paawintya eeroka aawintantzinkari. Tema osheki nokemakowentakemi pantayetakeri Capernaum-ki, janjaatya pantapairo eejatzi jaka pinampiki.’ ” 24 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Imaperotatya nonkantemiri, ashi rowatziiro Kamantantaneri te ipinkathaitziri inampiki tsika risaikayetzi isheninka. 25 Tema imaperotya jiroka, pairani eeniro risaikawetani Elías, te oparyagai inkani janta Israel-ki okaatzi mawa osarentsi eejatzi 6 kashiri. Antawoite ritasheneentaitake. Osheki kamatsiri oime saikawetachari janta, 26 iro kantzimaitacha, te rotyaantaitziri Elías-ni riyaatashitero kamatsiri oime, apatziro rotyaantaitakeri nampitsiki Sarepta saikatsiri Sidón-ki, isaikira tsinane kamatsiri oime kaari isheninkata. 27 Ari oshiyakawo eejatzi eeniro risaikaweta Kamantantaneri Eliseo, tzimawetachaganki Israel-ki osheki mantsiyari pathaawaitatsiri. Iro kantzimaitachari te rotyaantaitziri Eliseo retsiyatakotakagai apaani, apatziro rotyaantaitakeri Naamán kaari isheninkata poñaachari nampitsiki Siria, retsiyatakotakagairi.” 28 Ikanta ikemaiyakeni ikaatzi saikaintsiri rapatotapiintaitaga, antawoite ikisaiyanakani. 29 Ikatziyaiyanakani, ragaitanakeri Jesús iweyaathapitaga nampitsi, ikenakaitanakeri tsika isaiki impeeta rotziryagaiterime. 30 Iri kantamaitacha Jesús, rishiyapithatanakari rosatekantanakari niyankineki, jatai.

Atziri raayiri peyari

(Mr. 1.21-28)

31 Ikanta Jesús oirinkanaa nampitsiki Capernaum saikatsiri Galilea-ki. Riyotaantayetapai kiteesheriki rimakoryaantaitari. 32 Tema te omaanta ishintsinka riyotaantzira, iyokitziiwenta ikantaitziri. 33 Okanta janta tsika rapatotapiintaita, ari risaikakeri atziri raayiri peyari, kaimanake shintsiini irirori, 34 ikantzi: “Piñaaminthatashitena Jesús Nazaret-satzi, niyotzimi naaka eerokatake itasorentsite Pawa. Iro pipokantari jaka pithonkaiyenani.” 35 Ikisathatanakeri Jesús, ikantanakeri: “¡Pimairete peyari, piyaatai! Tyaanake atziri rintainaryaapithatanakeri iweyarite, temaita rowaariperowaitanakeri.” 36 Iyokitziiwenta ikantawentanakari maawoini, ikantawakaiyanakani: “¿Iitatyaakama jirika? Rotsinampairi romishiyiri peyari richeraimotzirira.” 37 Ari ithonka ikemakoitanakeri Jesús maawoiniki nampitsi okaatzi saikatsiri janta.

Jesús retsiyatakotakagairo riyote Pedro

(Mt. 8.14-15; Mr. 1.29-31)

38 Ikanta rishitowanake Jesús rapatotapiintaitaga, kyaapaake ipankoki Simón. Okanta riyote Simón, imatakero antawoite katsiirentsi. Ikantaitawakeri Jesús retsiyatakotakaapairo. 39 Roiyotashitanakawo omaryaakaga, kemewaitaka richeraimotakityeerome katsiirentsi. Etsiyatakotanake osaawakiweta, piriintanaka aminawakeniri oita ompawakeriri.

Retsiyatakotakagairi Jesús mantsiyaripaini

(Mt. 8.16-17; Mr. 1.31-34)

40 Okanta otsireniityaanake, ramaitapaakeniri Jesús osheki atziri kantawaiyetachari imantsiyare. Ikanta iñaawakeri Jesús, apatziro riterotantawakari rako, etsiyatakoyetanai. 41 Osheki romishitowitakeri eejatzi iweyarite, antawoite ikaimayetzi peyari, ikantzi: “¡Itomi Pawa pinatzi!” Iri kantzimaitacha Jesús, ikisathayetakeri peyari, te rishineteri inkenkithawaite, tema riyotake peyari iriitake Cristo.

Riyotaantzi Jesús maawoini Galilea-ki

(Mr. 1.35-39)

42 Okanta okiteeshetamanai, ananinkanake Jesús apaniroini ikenanake ochempiki. Osheki aminaminatairiri tsikarika ikenake. Ikanta iñagaitairi, te rishineetairi riyaatai. 43 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Ontzimatye inkemaitero eejatzi otsipaki nampitsi Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri ipinkathariwentantaira Pawa. Tema irootake nipokantakari naaka jaka.” 44 Eekero riyaatakaanakitziiro Jesús ikenkithatanake pankotsikipaini rapatotapiintaitaga saikatsiri Galilea-ki.

5

Kaari iñagaitapiintzi tarajaawaitaantsi

(Mt. 4.18-22; Mr. 1.16-20)

1 Okanta kiteesheri, risaiki Jesús inkaarecheraaki Genesaret. Ranawiimatakeri atziri ikaatzi piyowentakariri ikemisantziro riñaane Pawa. 2 Ari iñaake Jesús apite pitotsi aataka othapyaaki. Tekaatsi otetantyaawone, tema ikiwaiyatziironi itarajaamento. 3 Otetapaaka Jesús pitotsiki. Tema iri ashitawo Simón jiroka pitotsi, ikantakeri rotyaantero eepichokiini niyankyeeronkaini. Ari risaikantanakawo Jesús pitotsi, retanaawo riyotaayetanairi atziri. 4 Ikanta rithonkanakero riyotaantzi, ikantzi: “Simón, paanakero pipito niyankyeeronkaini, ari pintarajaateri.” 5 Ari rakanake Simón, ikantzi: “Ari notarajaaweta tsireniriki, tekaatsi naye. Eerokarika kantanari, aritake nimatakero.” 6 Rimatakero itarajaatzi, raake osheki shima, iro isagaimateme itarajaamento. 7 Ikaimawakotanakeri ikaataiyapiintzinira itarajaatzi ramitakoteri. Ikanta riyaatashitanakeri, ikenakotanake otsipaki pitotsi, riyeekitantakawo apitekeroini, iroowetainchame ritsitsiyakotaiyenime. 8 Ikanta iñaakero Simón Pedro awisaintsiri, rotziwerowashitanakari Jesús, ikantanakeri: “Pintainaryaapithatena Pinkatharí, kaariperoshireri ninatzi naaka.” 9 Tema antawoite ithaawanake Simón iñaakerira osheki raake shima. Ari ikantaiyanakani eejatzi maawoini itsipapaini. 10 Rimatzitanakawo Jacobo eejatzi Juan, itomipaini Zebedeo, tema iri itsipatakari Simón. Iri kantzimaitacha Jesús ikantanakeri Simón: “Eero pithaawashiwaita, oshiyaiyaawo iroñaaka nontarajaatakagaimiri atziripaini.” 11 Ikanta raatakotaiyapaini, rookanawentanakero maawoini, royaataiyanakerini Jesús.

Retsiyatakotakagairi Jesús imatziri pathaawontsi

(Mt. 8.1-4; Mr. 1.40-45)

12 Okanta otsipa kiteesheri rareetaka Jesús nampitsiki, ari ripokakeri imatziri pathaawontsi. Ikanta iñaapaakeri Jesús, rotziwerowashitapaakari, ikantapaakeri: “Pinkatharí, pikowirika petsiyatakotakagaina, niyotzi tzimatsi pishintsinka petsiyatakotakaantantenari.” 13 Irojatzi retakotantanakariri Jesús, riterotantakari rako, ikantziri: “Nokowi, petsiyatakotai.” Etsiyatanake ripathaawaiwetaga. 14 Ari ikantziri: “Te nokowi pinthawetakotena. Apatziro powanakero piyaatashiteri Imperatasorentsitaarewo, pimonkaatero rosankenatakeri Moisés-ni, paanake pinkitewathatantaiyaari, riyotantaityaari etsiyatakotaimi.” 15 Iro kantzimaitacha ikemakoitanakeri intaina Jesús. Osheki atziri piyowentakariri ikemisantziri. Ikowaiyini retsiyatakotakaayetairi eejatzi mantsiyaripaini. 16 Iri kantacha Jesús risaikawaitapiintzi irirori ochempiki, ari ramanari.

Retsiyatakotakagairi Jesús kisopookiri

(Mt. 9.1-8; Mr. 2.1-12)

17 Okanta otsipa kiteesheri riyotaantzi Jesús, ari risaikaiyakeni Fariseo itsipayetakari Yotzinkariite, poñaayetachari nampitsiki Galilea, Judea, eejatzi Jerusalén-ki. Tema ityaakari Jesús ishintsinka Awinkatharite, kantacha retsiyatakotakaayeteri mantsiyari. 18 Irojatzi rareetantaiyapaakarini atziri inatakotakeri shitashintsiki kisopookiri. Ikowawetaiyakani inkyaakaapaakerime pankotsiki, romaryaakoterime risaikakera Jesús. 19 Te okanta inkyaakairi, tema piyochonchoitaka atziri. Rataitakaanakeri jenoki pankotsiki, imoontakero pankotsi, rowayiitakotakeri mantsiyari ikatziyajaantakaga Jesús. 20 Ikanta Jesús riyotakotawakeri osheki rawentaakari, riñaanatawakeri mantsiyari, ikantziri: “Asheninká, ipeyakotaitaimiro pikaariperoshirewetaka.” 21 Ikanta ikemawake Yotzinkariite itsipayetakari Fariseo, ikantashiretaiyanakeni: “Rithainkatziiri Pawa jirikawé. Tema tekaatsi materone impeyakotakaantero kaariperori, apatziro ikantakaawo Pawa.” 22 Iri kantzimaitacha Jesús riyoshiretakotakeri, ari rosampitziri: “¿Oitaka pikenkithashiryaawaitantari? 23 ¿Tema okameethatzi nonkante: ‘Ipeyakotaitaimiro pikaariperoshirewetaka?’ Irooma pikowi nonkanteri: ‘Pinkatziye, piyaatai.’ 24 Iroñaaka piyoteri Itomi Atziri oshekitzimotziri ishintsinka, ari impeyakotairi kaariperoshirewetachari.” Ripithokashitanakari mantsiyari, ikantziri: “Pinkatziye, paanairo pishitashi, piyaatai.” 25 Piriintanaka kisopookiri, raanairo ishitashi romaryaantawetari. Iñagaitawairi riyaatai ipankoki, kimoshire ikantawentanakari Pawa. 26 Iyokitziiwenta ikantanaka maawoini atziripaini, ikimoshirewentanakeri iriroripaini Pawa. Ithaawankakiini ikantaiyini: “Te añaapiintero oshiyaawone jiroka.”

Raantaitanakariri Leví

(Mt. 9.9-13; Mr. 2.13-17)

27 Ikanta rishitowanai Jesús, iñaapaakeri jitachari Leví risaiki rapatotziriri koriki, ikantapaakeri: “Poyaatena.” 28 Katziyanaka Leví, rookanawentanakero maawoini, royaatanakeri.

29 Ikanta Leví, raanakeri Jesús roimoshirenkya ipankoki itsipataanakeri riyotaanewo. Ari riyaatakeri eejatzi osheki apatotziriri koriki, osheki jatayetaintsiri itsipa. Ari ikaataiyini rowaiyani. 30 Ikanta Fariseo itsipatakari Yotzinkariite, riñaanaminthatakeri riyotaanewo Jesús, ikantziri: “¿Iitaka pitsipatantariri powaiyani kaariperoshireri pitsipatakari eejatzi apatotziriri koriki?” 31 Irojatzi rakantanakari Jesús irirori, ikantanakeri: “Arika imantsiyate atziri, ripokashitziri aawintantzinkari, iriima atziri kaari mantsiyatatsi tekaatsi inkowe irirori. 32 Te inta nipokashiteri naaka nonkaimashiretairi kameethashireri, tema nipokashitatziiri kaariperoshireri nonkaimashiretairi rookairo kaariperori.”

Ikenkithatakotziro Jesús ritziwentaita

(Mt. 9.14-17; Mr. 2.18-22)

33 Ikanta rosampiitakeri Jesús, ikantaitziri: “¿Iitaka kaari ritziwentanta piyotaanewo? Iriima rashini Juan, rashi eejatzi Fariseo-paini, osheki ritziwentapiintaiyani irirori, ramanaiyani eejatzi. Noñiiri piyotaanewo eeroka, te ritziwentawaita, owawaitacha, irawaitatsi imere.” 34 Rakanake Jesús, ikantzi: “Arika intsipataityaari aawakaachari, ¿arima rowashireneentaitakya? 35 Arika paata ragaitakeri iimentaitari, aripaite ritziwentaitya.” * 36 Ari roshiyakaawentanakeniri Jesús, ikantziri: “Antyashipawo ikithaataitari, arikame rowamatankaitantyaawo osapeki owakerari, ari imaperotanakya isagaaperotanake arika aminthatanakya owakerari. Te irooperotakairo antyashipawo ikithaataitari rowamatankaitantyaawome owakerari. 37 Te ikameethatzi eejatzi antyashipari mashitsinaki rowantaityaari eeryaatatsiri riraitziri. Arika rowantaitakyaari, ari risanaryaanake, apaawaitashitakya riraitziri, eejatzi inkemetakya mashitsinaki irirori. 38 Iri kameethatatsi owakerari mashitsinaki rowantaityaari eeryaari riraitziri. Eero rapaawaitanta apitekeroini. 39 Ikaatzi ametawori ririro poitatsiri, eero rametaawo rirairo eeryaari. Inkantapiinte: ‘Iro kameethatatsi arero poiri.’ ”

6

Ikenkithatakotziro Jesús kiteesheri rimakoryaantaitari

(Mt. 12.1-8; Mr. 2.23-28)

1 Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, ikenanake Jesús pankirentsimashiki. Ikanta riyotaanewopaini ikowiitanake okithoki pankirentsi, ramirokakitzimaitawo inkene royaawo. 2 Te inimoteri Fariseo-paini, rosampitakeri ikantziri: “¿Iitaka pikowiitantawori? ¿Tema piyote te ishinetaantsita kiteesheriki rimakoryaantaitari?” 3 Rakanake Jesús, ikantanake: “¿Tema piñaanatakoteri eeroka ikantaganki David-ni itsipayetakari ikaataiyini aantawetakari ritashe? 4 Ikyaake tasorentsipankoki, raakero pan tasorentsitatsiri, rowakawo irirori, ipakeri ikaatzi itsipayetakari. Tema te ishinetaantsiweta rowaityaawo, apatziro rowapiintawo Imperatasorentsitaarewo.” 5 Irojatzi ikantantakari eejatzi: “Jirika Itomi Atziri ipinkathariperotzi irirori, ranayiro jiroka kiteesheri.”

Atziri kisoimpekiri

(Mt. 12.9-14; Mr. 3.1-6)

6 Okanta otsipa kiteesheri rimakoryaantaitari, ikyaake Jesús rapatotapiintaitaga, riyotaantapai eejatzi. Ari risaikakeri atziri kisoimpekitatsiri rakoperoki. 7 Ikanta Yotzinkariite itsipayetakari Fariseo, aamaane rowakeri Jesús iñeeri arika retsiyatakotakagairi mantsiyari kiteesheriki rimakoryaantaitari, ontzimantyaari inkantakoteriri. 8 Iri kantacha Jesús, riyotake irirori oita ikenkithashiretari. Ikaimakeri kisoimpekiri, ikantziri: “Pipoke, posatekya niyanki.” Pokapaake kisoimpekiri, katziyapaaka. 9 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Tzimatsi nosampitemiri: ¿Iitakama shinetaantsitatsiri anteri kiteesheriki rimakoryaantaitari? ¿Tema okameethatzi aneshironkatante, irooma kameethatatsi owamaante? ¿Tema okameethatzi etsiyatakotakaante, irooma kameethatatsi ankaariperowaite?” 10 Ikempoyaanakeri piyowentakariri, irojatzi riñaanatantanakariri mantsiyari, ikantziri: “Pampiryaawakotai.” Matanaka, akotsitanai kameetha. 11 Iri kantzimaitacha jirikapaini, antawoite ikisaiyanakani. Ikenkithawaitaiyakeni tsika inkanteri Jesús.

Riyoyaake Jesús 12 Rotyaantaperore

(Mt. 10.1-4; Mr. 3.13-19)

12 Ikanta ritonkaanake ramañaari Pawa. Ari ikamaitawo maawoini tsireniriki ramana. 13 Okanta okiteeshetamanai, ipiyotakeri maawoini riyotaanewo. Ari riyoyaake ikaatzi 12, iriitake jitakeri Otyaantaperoriite. 14 Jirika ikaatzi riyoyaakeri: Simón, irijatzi iitakeri Pedro. Ipoñaapaaka Andrés irirentzi Simón. Ipoñaapaaka Jacobo itsipataakeri Juan, Felipe, Bartolomé, 15 Mateo, Tomás, Jacobo itomi Alfeo. Ipoñaapaaka Simón iitaitziri Jokaakowentantaneri, 16 ipoñaapaaka Judas irirentzi Jacobo. Ipoñaapaaka eejatzi Judas Iscariote, iri pithokashityaarine paata.

Ikenkithatakairi Jesús osheki atziri

(Mt. 4.23-25)

17 Ikanta roirinkaiyaani Jesús itsipataari riyotaanewo. Ari risaikaiyapaakeni owintenipathatzira. Osheki atziri piyowentapaakariri, Judea-satzi, Jerusalén-satzi, Tiro-satzi eejatzi Sidón-satzi. Ripokaiyakeni jirikapaini inkemero ikenkithatakotziri Jesús, ikowaiyatziini eejatzi retsiyatakotakagairi mantsiyaripaini. 18 Tema ikaatzi raagayetziri peyari, retsiyatakotakaayetairi. 19 Ikowaiyanakeni atziri riterotantawakyaari rako, tema oshekitzimotziri Jesús ishintsinka, retsiyatakotakaayetziri maawoini.

Ikenkithatakotaitziri kimoshiretaatsine eejatzi ashironkaachane

(Mt. 5.1-12)

20 Ikanta raminanakeri Jesús riyotaanewo, ikantziri: “Kimoshire pinkantaiya ashironkainkari, tema eerokatake ñagairone impinkathariwentantai Pawa.

21 Kimoshire pinkantaiya piñaawetawowa pitasheyaneentawaitzi, tema irootaintsi piñagairo pinkemaneentaiya. Kimoshire pinkantaiya piñaawetawowa piraaneentawaita, tema irootaintsi piñeero pishirontawaitaiya.

22 Kimoshire pinkantaiya onkantawetakya piñaawetyaawo inkisaneentaitemi, rookimawaitaitemi, inkaweyawaitaitemi, imanintawaitaitemi, okantakaantziro poshiretaarira Itomi Atziri. 23 Thaamenta pinkantayetaiya, pinkimoshireyetai, tema Pawa pinayetaimine inkiteki. Pinkenkithashiryaakotero tsika ikantaitakeri pairani etanakawori Kamantantaneriite, irojatzi awishimotemine eejatzi eeroka iroñaaka.

24 ¡Inkantamatsitaitairi ashaagantzinkari! Tema iñaawetakawo ketziroini inintaawaitaka.

25 ¡Inkantamatsitaitairi kemaneentachari! Tema ari iñagairo paata ritasheyaneentai irirori. ¡Inkantamatsitaitairi ñaayetzirori ishirontawaita! Ari iñagairo paata rashironkaawaitaiya, ari riraawaitaiyaari eejatzi.

26 ¡Inkantamatsitaitairi rasagaawentaitari! Tema ari ikantaweetakari pairani oshiyakowetakariri Kamantantaneri.”

Petakotyaari kisaneentayetzimiri

(Mt. 5.38-48; 7.12)

27 “Iro kantzimaitacha pinkeme nokantzi naaka: Petakotaiyaari ikaatzi kisaneentayetzimiri, paakameethayetairi. 28 Eero pipiyatari kishimawaitzimiri. Pamanakoyetaiyaari thaiyakoyetzimiri. 29 Arika ripasaitemi kashetawooni, pishinetaiyaari rimontewootemi ripasatemi. Arika inkowaite ragaitero piithaare posaawantapiintari, pishinetainiri raanakero pikithaatakari eejatzi. 30 Arika inkantaitemi: ‘Pimpena’, ontzimatye pimperi. Arika rayitaitemiro pashitari, eero piñaawaitakotziro. 31 Pikowirika retakoitemi, petawakyaawo eeroka petakotantya.

32 Iriirika petakotya etakoyetzimiri eeroka. ¿Kameetharinima jiroka? Tema te, iroowa rantapiintakeri kaariperoshireri. 33 Iriirika paakameethatake aakameethatzimiri eeroka ¿Kameethatakema jiroka? Tema te, iroowa rantapiintakeri kaariperoshireri. 34 Arika inkantaitemi: ‘Pimpawakenawo, ari noipiyaimi paata’, irojatzi pimpantanakyaariri tema piyotzi ari rimataimi eeroka paata, ¿Kameethatakema jiroka? Tema te, iroowa rantapiintakeri kaariperoshireri. 35 Petakoyetaiyaari kisaneentayetzimiri, eero pipiyatari. Pimpantayete arika inkowakoitemi, eero poyaawenta rimataitaimi eeroka. Antawoite ripinataimi, itomintaimira Jenokisatzi. Imaperotatya retakoyetari irirori maawoini kaariperoshireripaini. 36 Ikemetai Ashitairi retakotai, ari pinkantyaari eeroka.”

Ikenkithatakotziro Jesús kishimataantsi

(Mt. 7.1-5)

37 “Eero pikishimatantzi, rimataitaimikari eeroka paata. Eero piyakowentantzi, rimataitzimikari eeroka paata. Arika pimpeyakotakaante, ari rimataitaimi eeroka paata. 38 Pantaneri pinatye, tema ari rimataitaimi eeroka paata, ranaakaitaimiro okaatzi pipantakeri. Eenitatsirika pantakeri, arira inkantaitaimi paata eeroka.”

39 Irojatzi roshiyakaawentantanakanariri Jesús, ikantzi: “¿Kantachama rakathatawakaiya kaari kowichaatatsine? ¿Tema ari imparyaake apitekeroini omoonakiki? 40 Te iñagaitzi apaani riyotagaitziri rawisheri yotairiri. Irooma paata arika riyotaaperoitakeri ari roshiyaiyaari yotairiri pairani. 41 ¿Iitaka pikowantari pamineniri itsipa tyaakitzinkari rokiki? Petawaiyaawo eeroka paawairo antawo inchapetoki tyaakitakemiri. 42 Eero okanta pinkanteri pisheninka: ‘Pipoke, nayemiro tyaakitakemiri pokiki.’ Tema tzimatsi pokiki antawo inchapetopi tyaakitakemiri. ¡Owapeyimotantanerí! Petawaiyaawo paawairo eeroka tyaakitakemiri pokiki, onkene pamineniri pisheninka tyaakitainchari eepichokiini rokiki.”

Ari riyoitziro pankirentsi onkithokitanakerika

(Mt. 7.15-20)

43 “Inchato saankanatatsiri ishooki, te iñagaitziro onkaariperote okithokiki. Irooma inchato sampiyashitatsiri, te kameetha iñagaitero onkithokite. 44 Tema okaatzi kameethayetatsiri chochoki, tera okameethawaitashita apaniroini, iroowa kantakaawori owaato okameethatzi iroori. ¿Añiiroma higo onkithokitantyaawo owaato kitochee? ¿Kantachama uva onkithokitantyaawo kitochee eejatzi? 45 Ari ikantaari kameethashireri ikenkithashiryaapiintawo kameethari, irootake okameethatantari rantayetziri. Iriima kaariperoshireri te ikenkithashiryaapiintawo kameethari, irootake okaariperotantari rantayetziri. Tema okaatzi ikenkithashireyetari, irootake riñaaneyetakari eejatzi.”

Ikenkithatakoitziri apite owatzikirori ipanko

(Mt. 7.24-29)

46 “¿Iitaka ikantantaitanari: ‘Pinkatharí, pinkatharí?’ Temaita rantaitanawo okaatzi nokantayetziri. 47 Eenitatsi antanairori okaatzi nokantayetziri. Jirika roshiyakari: 48 Roshiyakari atziri wetsikatsiri ipanko, ikiyashitakero itzinkami okisopathatzira, rowatzikakero. Irojatzi ipokantakari antawoite amaani, ookantapaakawo shintsiini pankotsi, te eewokiro. Tema rowatzikaitakitziiro kameethaini okisopathatzira. 49 Iriima ikaatzi peyakotzirori nokantayetziriri, kaari antanairone, roshiyakari atziri wetsikawetachari ipanko, temaita ikiyashitziro inthomoiki itzinkami. Okanta ipokake antawoite amaani, ookantapaakawo shintsiini, tyaanake. Te iñagaitairo.”

7

Retsiyatakotakagairi Jesús ronampire reeware owayeripaini

(Mt. 8.5-13)

1 Ari rithonkanakero Jesús ikenkithatakairi atziripaini, jatai nampitsiki Capernaum. 2 Ikanta mantsiyatake retakoperotanewo ronampire reeware owayeripaini Roma-satzi, irootaintsi inkameme. 3 Ari ikemakowentakeri Jesús, rotyaantake Itzinkamipaini Judá-ite, inkaimeri Jesús, retsiyatakotakagainiri ronampire. 4 Ikanta riyaatashitakeri Jesús, ikantapaakeri: “Okowaperota pamitakoteri reeware owayeripaini, 5 tema raakameethatapiintakena, riwetsikaiyakenani pankotsi napatotapiintaga.” 6 Ikanta Jesús, royaatanakeri. Iro rareetantyaarime ipankoki, ritonkyotakari isheninkathori reeware owayeri, iri itsipa rotyaantakeri, ikantapaakeri irirori: “Jesús, ikantakaantzimi jewari, ikantzi: ‘Kaariperori nini naaka, eero pikyaawankotana. * 7 Irootake kaari niyaatashitantzimi noñeemi naaka. Apatziro nokowiro piñaane pinkantakaantawakeri nonampire, aritake retsiyatakotai. 8 Tema eenitatsi imperatanari naaka, eenitatsi eejatzi owayeri nimperatari naaka. Arika nonkanteri: “Piyaate”, aritake riyaatake. Arika nonkante otsipa: “Pipoke”, aritake ripokake. Arika nonkanteri nonampire: “Pantero jiroka”, rimatziro rantziro.’ ” 9 Riyokitziitanake Jesús ikemawakerira, ikantanakeri itsipatakari: “Iriitake matakerori jirika ikemisantzi, te itzimi jaka Israel-ki asheninka oshiyaarine jirika. Imaperotatya.” 10 Ikanta ripiyaa pankotsiki rotyaantaitakeri, iñaapaatziiri onampirentsi, etsiyatakotai imantsiyawaiwetaga.

Rowañagairi Jesús eentsite kinankawo

11 Ikanta ikenanake Jesús nampitsiki jitachari Naín, iri itsipayetanaari riyotaanewo. Osheki eejatzi atziripaini. 12 Iro rareetzimatya nampitsiki, ritonkyotakotantakari ragaitziri kaminkari inkitaiteri, apintzi rinatzi otomintari tsinane kinankawo. Osheki atziri oyaatakerori tsinane. 13 Ikanta Jesús iñaawakero tsinane, antawoite retakoshiretanakawo. Ikantziro: “Ataama piraawaitaka.” 14 Ripokapaake okaakiini, ipampitapaakero rowantaitakariri. Katziyaiyapaakani natakotziriri. Ikantzi Jesús: “Ewankarí, eeroka niñaanatzi, pimpiriintai.” 15 Piriintanaa kamawetainchari kenkithawaitanai. Rakathatanairi Jesús irojatzi iriniroki. 16 Antawoite ithaawaiyanakeni ikaatzi ñaakeriri. Ikimoshirewentanakeri Pawa, ikantaiyanakeni: “Pokataike iriiperori Kamantantaneri.” Ikantaiyanakeni eejatzi: “Pokataike Pawa iri neshironkayetaine aaka.” 17 Ithonka ikemakoitanakero rantakeri Jesús maawoini Judea-ki, eejatzi otsipaki nampitsi okaatzi saikanampiyetzirori.

Rotyaantakeri Juan riyotaanewo

(Mt. 11.2-19)

18 Ikanta Juan ikemake irirori okaatzi awisaintsiri, ikamantapaakeriri riyotaanewopaini. Ari riyoyaake apite riyotaanewo, 19 rotyaantakeri rosampiteri Jesús, inkanteri: “¿Eerokama iitaitziri ‘Pokatsine?’ Kaaririka eeroka, ¿Tzimatsima itsipa naamaiyaari pokatsine?” 20 Ikanta ripokaiyakeni, iñaapaakeri Jesús, ikantapaakeri: “Rotyaantakena Juan omitsitsiyaatantaneri nosampitemi: ¿Eerokama iitaitziri ‘Pokatsine?’ Kaaririka eeroka, ¿Eenitatsima itsipa naamaiyaari pokatsine?” 21 Eekero retsiyatakotakaayetatziiri Jesús kantawaiyetachari mantsiyari, raagayetziri peyari, rokiryaakaayetairi mawityaakiri. 22 Irojatzi rakantanakariri pokaintsiri, ikantanakeri: “Arika pipiyanai, pinkamantapairi Juan okaatzi piñaakeri eeroka nantakeri, okaatzi pikemakeri nokantakeri. Tema nokiryaakagairi mawityaakiri, nanashitakaayetaari kisopookiri, nokemakaayetairi matyokempitari, netsiyatakotakaayetairi imatane pathaawontsi, nowañaayetairi kaminkari, nokamantayetairi ashironkainkari Kameethari Ñaantsi. 23 Irootake inkimoshiretantaiyaari kaari kisoshirewentainane.”

24 Ikanta ripiyaiyanaani rotyaantanewo Juan, rosampitanakeri Jesús ikaatzi piyowentakariri, ikenkithatakotziri Juan, ikantziri: “¿Iitaka pikenkithashiretakotariri piñaakeri chapinki ochempiki? ¿Iriima piñaake oshiyawori sawoo ompironkatonkitakaawo tampyaa okantakaantziro te ithaamentashireta? 25 ¿Piñaakerima rowaneenkataka ikithaataka? Tema maawoini nintaawaitachari, owaneenkatachari ikithaata, risaikawankotziri pinkathari. 26 Iro piyaatashitantakariri piyotaiyakeni Kamantantaneri rinatzi. Rimaperotatziiro irirori ranaakeri Kamantantaneripaini. 27 Iriitake rosankenatakoitakeri pairani, riñaanatziri Pawa itomi, ikantzi:

Notomí, ari notyaantake paata etyaawone inkamantakotemi,

Iriitake wetsikaantemine tsika pinkenapaake eeroka.

28 Nokantzi naaka: Atziripaini ikaatzi tzimayewetainchari, tekaatsi Kamantantaneri anairone riyotanetakari Juan. Iri kantacha inkaate impinkathariwentairi Pawa inkiteki, tsinampashiretaatsine janta, ranagairi irirori paata Juan.” 29 Iriima atziripaini itsipatakari apatotziriri koriki, riyotanai tampatzikashireri rinatzi Pawa, romitsitsiyaayetairi Juan. 30 Irima Fariseo-paini itsipatakari Yotzinkariite te rishineta romitsitsiyaateri Juan, ari rapaatzirori rantzimotanteri Pawa.

31 Irojatzi ikantantanakariri Pinkathari Jesús: “¿Iitaka noshiyakayeri jirikapaini? 32 Noshiyakagairi owashaantawairentzi eentsi arika roshiyakaawaitya ikaatzira reentsitaiyini, ikantawakaiyani: ‘Jame ashowiwaite omampaantyaari.’ Temaita ikowi. Ikantaweta eejatzi: ‘Jametya omampaawaitya owashiretantyaari.’ Temaita ikowi eejatzi. 33 Irootake rantayetakeri jirikapaini. Ñaayewetakariri Juan, ritzitapaakawo irirori owanawontsi, te ririro poiri, iro kantzimaitacha ikantaitakeri: ‘Peyarishireri rini.’ 34 Irojatzi ripokantakari Itomi Atziri, te ritzitawo irirori owanawontsi, ririro poiri. Ikantaitakeri: ‘Kaariperori rinatzi, owawairentzi rinatzi, shinkiyantzi, raapatziyari apatotziriri koriki, raapatziyari eejatzi kaariperoshireri.’ 35 Tekaatsi oitzimaitya, tema yotzinkari ari riyoitairi paata imapero riyotanetzi, arika iñaaperoitairo onkaate awisayetatsine.”

Rareetari Jesús Fariseo jitachari Simón

36 Ikanta Fariseo raanakeri Jesús rowakayaari. Areetaiyakani ipankoki, saikapaake Jesús rowapiintaitaga. 37 Okanta kaariperoshirero tsinane nampitawori janta, okemakowentakeri Jesús ripokake ipankoki Fariseo rowaiyaani, pokanake iroori amakotanake kasankaari owantawo onaki riwetsikaitziro mapinaki. † 38 Okatziyimotapaakari iitzikeroki Jesús, irayimotapaakari. Ithaatanaka oyaaki okiki ashetzitakeri iitzi, oshetantzimaitari oishi. Othoyitzitanakeri, isaitantanakari kasankaari. 39 Ikanta jirika Fariseo amakeriri Jesús, iñaakeri, ikantashiretanake: “Rimaperotatyeeyaame jirika inkamantantaneriite, ari riyotakerome tsika okantawaita jiroka tsinane thotayitzitakeriri, kaariperoshirero inatzi.” 40 Ikanta Jesús ikantanakeri Fariseo: “Simón, tzimatsi nokowiri nonkantemiri.” Ari ikantanake: “Janjaatya pinkantenawo yotaantanerí.” 41 Irojatzi ikantantanakariri: “Tzimatsi Atziri, ipakeri iyorikite apite atziri. Apaani ipake 500 denario, iriima itsipa ipakeri 50 denario. 42 Okanta osamanitake, te rimatairi roipiyairi koriki jirika apite atziri, ipeyakoitairi rireewetanewo apitekeroini. Janjaatya pinkantena, ¿Itzimikama etakoperotantatsine?” 43 Rakanake Simón: “Nokantzi naaka iri etakoperotantatsiri atziri ipeyakoperoitakeri rireewetanewo.” Ari ikantzi Jesús: “Irootake pikantakeri.” 44 Raminanakero Jesús isaikakera tsinane, ikantziri Simón: “¿Piñaakero antakeri jiroka tsinane? Nokyaawankotakemi eeroka, temaita pipana ñaa nonkiwayitzitapaakyaari. Irooma jiroka tsinane, okiwayitzitantakenawo oyaaki shitowanaintsiri okiki, irojatzi oshetantantakenawo oishi. 45 Te pinintawootawakena piwethatawakena eeroka, irooma jiroka tsinane osheki onintayitzitakena. 46 Te pisaipatziitotantenawori eeroka oyeenka pankirentsi pimpinkathatena, irooma jiroka tsinane, isaitantakenawo kasankaari noitziki. 47 Osheki okaariperoshirewetaka jiroka tsinane, impeyakoitainiro tema osheki onintakena. Iriima ikaatzi ipeyakoitziri eepichokiini, eepichokiini inintantzi.” 48 Irojatzi ikantantanakawori tsinane: “Ipeyakoitaimiro pikaariperoshirewetaka.” 49 Ikantaiyanakeni ikaatzi itsipataiyakarini: “¿Iitatyaakama jirika rimatantyaawori impeyakotakaantero kaariperori?” 50 Eekero ikantanakitziiro Jesús jiroka tsinane: “Piyaatai kameetha, iro pawisakoshiretantaari pikemisantanai.”

8

Tsinane amitakoyetakeriri Jesús

1 Ikanta Jesús itsipayetakari 12 riyotaanewo, rithotyaakero nampitsi ikenkithatake, ikenkithatakotakeri Pawa tsika ikanta ipinkathariwentantai. 2 Ari itsipatakawo eejatzi tsinanepaini okaatzi retsiyatakotakagairi raagawetawo peyari, eejatzi okaatzi mantsiyayewetachari. Jiroka okaatzi oyaatakeriri: María Magdala-sato raagawetari peyari ikaatzi 7, 3 opoñaapaaka Juana iina Chuza rimperatanewo Herodes, opoñaapaaka Susana. Ari otsipatakawo eejatzi otsipapaini tsinane okaatzi papiintziriri koriki Jesús.

Roshiyakaawentziri Jesús pankiwairentzi

(Mt. 13.1-15, 18-23; Mr. 4.1-20)

4 Ikanta ipiyowentapaakari Jesús osheki atziri poñaayetachari otsipaki nampitsi. Roshiyakaawentatziiniri okaatzi riyotaayetziriri, ikantziri: 5 “Eenitatsi apaani pankiwairentzi jatatsiri impankiwaite. Ikanta rookakitakero iwankire, tzimatsi jokakitapainchari awotsiki, ithonka raatzikakitaitakero, ikanta ripokaiyakeni tsimeryaani, rowapaakawo. 6 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari omapipookitzira kipatsi. Okanta ishookawetanaka pankirentsi, sampiyashitanake, tema te irenkapathata kameethaini kipatsi. 7 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari kitocheemashiki. Okanta ishookawetanaka, kamanake anaanakero kitocheemashi. 8 Tzimatsi otsipa jokakitapainchari okameethapathatzira kipatsi, saankana okanta ishookapaake, kithokitanake. Apaanipaini shookapaintsiri kameethaini tzimayetai 100 okithoki.” Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Kowirori inkemathatero, rowayempitatya inkemisante.”

9 Ikanta riyotaanewo Jesús rosampitanakeri oita oshiyakaawentachari okaatzi riyotaantakeri. 10 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “Eerokapaini nonkamante kaari piyowetaiyani, ontzimatye piyotairo tsika ikanta Pawa ipinkathariwentantai. Iriima itsipapaini, eero nokamantziri irirori, apatziro noshiyakaawenteniri. Ari raminawetya, eeromaita ikowichaatzi. Ari inkemawetyaawo, eero ikemiro ikantaweetari. 11 Jiroka oshiyakaawentachari: Jiroka okithoki ipankiitakeri, riñaane Pawa oshiyakaawentachari. 12 Okaatzi jokakitapainchari awotsiki, oshiyakaawentziri kemawetawori ñaantsi, ikanta ripokapaake Kamaari imaisantakaapaakeri, te ikemisantanai, eero rawisakoshiretai. 13 Eejatzi oshiyawo jokakitapainchari omapipookitzira, oshiyakaawentziri kemawetawori ñaantsi intsipaite ikemisantaweta. Temaita riyotakoperotzimaitawo ñaantsi, ripakaanakero ikemisantzi. Te ikisashitawo rantakagaitziri kaariperori, roshiyakawo pankirentsi kaari kyaaperotatsine oparitha inthomoiki kipatsiki. 14 Eejatzi oshiyawo jokakitapainchari okitocheemashitzira, oshiyakaawentziri kemawetawori ñaantsi. Okantakaantziro okantzimoshirewaitari, ikenkithashiryaakotawo rashaagantya, iñaamawaitawo inthaamentawaitya. Iro anaanakero ñaantsi ikemawetakari, roshiyakotakawo pankirentsi kaari kithokitatsine. 15 Irooma okithoki jokakitapainchari irenkapathataga kipatsi, oshiyakaawentziri kemanairori ñaantsi, kameethashire ikantanaa, roshiyakotanaawo pankirentsi saankana rishookanake, osheki ikithokitanake.”

Onkoñaatakoyetai manakoyewetainchari

(Mr. 4.21-25)

16 Ari ikantake eejatzi: “Ankowerika ootyaari ootamento, ¿arima ashitakotakeri chomooki? ¿Amanakotzirima otapinaki? Tera. Owakotziri jenoki onkene ankoñaatakote maawoini. 17 Ari oshiyawo eejatzi, ontzimatye onkoñaatakoyetai manakoyewetainchari, ooñaawontairo kaari riyotakoweeta pairani. 18 Paamayaawo okaatzi pikemakeri. Tzimatsirika oshekitzimotziri oitarika, ari iñaakero oshekitzimoperotairi. Iriima kaari oshekitzimotzi, eekero iñaatyeero eero oshekitzimoperotziri.” *

Inaanate Jesús eejatzi irirentzipaini

(Mt. 12.46-50; Mr. 3.31-35)

19 Okanta ipokashitakeri inaanate Jesús otsipatakari irirentzipaini oñeeri. Temaita okanta oñeeri rotzikaakeri atziri piyochonchoitainchari. 20 Irojatzi ikantaitantakariri: “Ari ipoki pinaanate otsipatakari pirentzipaini, okowi oñeemi.” 21 Ikantanake irirori: “Ikaatzi kemanairori riñaane Pawa, rantanairo ikowakairiri, iriitake nirentzitari, irootake ninirontari eejatzi.”

Romairiiro Jesús tampyaa

(Mt. 8.23-27; Mr. 4.35-41)

22 Ikanta rotetanaka Jesús pitotsiki itsipatanaari riyotaanewo, ikantanairi: “Jame amontye intatsikeronta.” Jataiyanakeni. 23 Ikanta rimontyaakoiyanakani, maanake Jesús. Ari omapokapaakari antawoite tampyaa, antawo otamakaatanake inkaare, otetaagapaaka ñaa pitotsiki, iroowetaincha ritsitsiyakoteme. 24 Ari rowakiryagaitanakeri Jesús, ikantaitziri: “¡Yotaanarí! ¡Atsitsiyakotatye!” Piriintanaka, riñaanatanakero tampyaa, ikantziro: “¡Ataama pitampyaatake!” Riñaanatanakero eejatzi inkaare, ikantziro: “¡Pimairyaate!” Awisanake tampyaa, mairyaatanai. 25 Irojatzi ripithokashitantanakariri riyotaanewo, ikantziri: “¿Tsikama okenanakeka pawentaanewo?” Antawoite ipinkathatanakeri, ikantawakaiyani riyotaanewo ithaawankakiini: “¿Iitatyaakama jirika romairyaantawori tampyaa, romairiiro eejatzi inkaare?”

Gadara-satzi raayiri peyari

(Mt. 8.28-34; Mr. 5.1-20)

26 Ikanta rimontyaanakawo Jesús intatsikeroki inkaare Galilea, areetaka inampiki Gadara-satzi. 27 Iro raatakotapaakitziini, rishiyashitawakari raayiri peyari. Pairanitake raayiri peyari aatonkoryaamereki ikantaka, te rametaiyaawo risaikai pankotsiki, ari risaikawaitzi kitataarewomashiki. 28 Ikanta iñaawakeri rareetapaaka Jesús, rishiyashitawakari, rotziwerowashitawakari. Shintsiini ikaimanake, ikantzi: “¡Jesús, Itomi Pawaperotatsiri! ¿Tsikama pinkantenaka? Te nokowi powashironkaina.” 29 (Ikisathatapaakitziiri peyari ripakagairiita atziri. Tema pairanitake risaikashiretantakari. Osheki roosoweetantari kotsirotha, rithatyiiro. Rishiyashiyawaita ochempiki ikantakaakari peyari.) 30 Ikanta Jesús rosampitakeri peyari, ikantziri: “¿Tsikama piitaka?” Rakanake peyari, ikantzi: “Noita ‘Shekiyantzi.’ ” Tema osheki nokantaiyani. † 31 Eekero ikantanakitzi peyari: “Te nokowi pithonkaiyenani.” 32 Ari ipiyotaiyani chancho roshimotokawaitaiyini. Ikantaiyini peyari: “Potyaantena janta chanchoki.” Irojatzi ikantantanakariri Jesús: “Piyaate.” 33 Ikanta Shekiyantzi, ikyaantapaakari chancho-paini. Irojatzi rishiyantanakari impeetaki, mitagaiyanakeni inkaareki, rithonka ripiinkake.

34 Ithaawaiyanakeni kempoyiiriri chancho-paini, shiyaiyanakani ikamantantapaake nampitsiki, ikamantzitanakari eejatzi saikayetatsiri rowaneki. 35 Pokaiyapaakeni atziri raminero okaatzi awisaintsiri. Irojatzi riyaatashiitantanakariri Jesús. Iñagaitapaatziiri raagawetari peyari risaikake itsipatakari, ikithaataka, kameetha ikantaawo. Antawoite ithaawaiyanakeni. 36 Ikaatzi ñaakerori awisaintsiri ketziroini, ikamantawakeri pokayetaintsiri, ikantzi: “Piñaakeri raagawetari peyari, iriitake Jesús owawisaakotairiri.” 37 Ikanta Gadara-satzipaini roipiyawakeri Jesús, ikantziri: “Piyaatai, te nokowi pisaikimotena.” Iro roipiyantakariri ithaawakaanakityaari antawoite. Ari rotetanaawo Jesús pitotsiki, piyanaawo. 38 Ari ikantawetawaari rowawisaakotairi: “Nokowi noyaatanakemi.” Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: 39 “Eero poyaatana, piyaatai pisheninkaki pinkamantapairi, pinkanteri: ‘Rowawisaakotaana Pawa.’ ” Ari ikantakari atziri, jatai inampiki ikamantantapairo okaatzira rowawisaakotantaariri Jesús.

Rishinto Jairo eejatzi tsinane terotzitakeriri iithaare Jesús

(Mt. 9.18-26; Mr. 5.21-43)

40 Ikanta ripiyaawo Jesús, thaamenta ipiyowentawaari atziri, iriitakera royaaneentakeri. 41 Tzimatsi atziri jitachari Jairo, iriitake jewatakaantatsiri rapatotapiintaitaga. Ari iñaapaakeri Jesús, rotziwerowashitapaakari, ikantapaakeri: “Nokowi piyaate nopankoki.” 42 Tema okamimatatzi rapintote rishinto. Tzimake 12 osarentsite. Ikanta royaatziri atziripaini Jesús, ranawiimatanakeri.

43 Okanta tsinane osokaawaitachari, tzimakotake 12 osarentsi okemaatsiwaitaka, ithonkakero tzimimowetawori opimantziro ipinawetariri aawintantzinkari, temaita etsiyatakotzi. 44 Okenashitapaakeri itaapiiki Jesús, iterotzitakeri opatzikaaki iithaare. Apathakero etsiyatanake osokaawaita. 45 Ari rosampitantanake Jesús, ikantzi: “¿Iitaka terotzitakenawori noithaare?” Tekaatsi thawetakotachane iitarika terotzitakeriri. Ikanta Pedro itsipatakari ikaataiyini, ikantzi: “Yotaanarí, tema piñiiri ranawiimatakemira atziripaini, eekero pikantatzi: ‘¿Iitaka terotzitakenawori noithaare?’ ” 46 Eekero ishintsitanakitzi Jesús ikantzi: “Tzimatsi terotzitashitakenawori noithaare. Tema nokemawakero noshintsinka eenitatsi etsiyatakotakaakeri.” 47 Okanta iñaakero tsinane te imanakota okaatzi antakeri, antawoite othaawanake, ipokashitapaakeri Jesús, otziwerowashitapaakari, maawoini ikemaitakero othawetakota, ikemaitakero eejatzi tsika okanta etsiyatakotantaari. 48 Ikantanakero Jesús irirori: “Tsinané, iro owawisaakotaimiri pawentaanewo. Kantacha piyaatai, kimoshire pinkantanaiya.”

49 Tekera ikaatziroota Jesús riñaanatziro tsinane, areetapaaka poñagainchari ipankoki jewatakaantatsiri rapatotapiintaitaga, ikantapaakeri: “Kamake pishinto, ataama poomerenchiiri yotaantaneri.” 50 Ikanta ikemakeri Jesús areetapainchari, ikantanake irirori: “Eero pithaawashiwaita. Pawentaina, aritake etsiyatakotai.” 51 Ikanta rareetaiyapaakani pankotsiki, tekaatsi rishinete inkyaapaake, apatziro Pedro, Jacobo, Juan, ashitawori rishinto eejatzi iniro. 52 Osheki iraakotaiyaworini kamaintsiri. Ikantapaakeri Jesús: “Eero piragaiyani, te okami eentsi, imakoryaatzi.” 53 Thainkashire rowaweetakari Jesús, tema imapero iñagaitakero okamake eentsi. 54 Ikanta Jesús rotaiyawakotapaakero, riñaanatzimaitawo shintsiini ikantziro: “¡Tsinané, pimpiriinte!” 55 Piyashiretapaaka eentsi, piriintanaawo. Ikantanake Jesús: “Pimpero owanawo.” 56 Iyokitzii ikantanaka ashitawori eentsi. Eekero ikantanakitzi Jesús: “Te nokowi pinkamantantero okaatzi piñaakeri.”

9

Rotyaantaitziri 12 yotaarewo

(Mt. 10.5-15; Mr. 6.7-13)

1 Ikanta Jesús ipiyotakeri 12 riyotaanewo ripasawyaakeri ishintsinka roitsinampaantyaariri peyari eejatzi mantsiyarentsi. 2 Rotyaantakeri inkamantantero jimpe ikanta Pawa ipinkathariwentantzi, retsiyatakotakaayetairi mantsiyayetatsiri eejatzi. 3 Ikantawakeri: “Eero paanake tsika oitya, eero paanake pikotzi, pithaate, powanawo, piyorikite, eero paanake eejatzi apite piithaare. 4 Arika pareetakya pankotsiki, ari pimaapiintatye irojatzi pawisantakyaari. 5 Eerorika raakameethaitzimi janta, pawisapithateri, potekanairo piipatsite piitziki, iro riyotantaityaari te ikemisantzi.” 6 Ikanta riyaataiyakeni riyotaanewo, rithotyaakero nampitsi ikamantantziro Kameethari Ñaantsi, osheki mantsiyari retsiyatakotakaayetake.

Ikamantakari Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mt. 14.1-12; Mr. 6.14-29)

7 Ikanta pinkathari Herodes iitaitziri eejatzi Tetrarca ikemakotakeri Jesús okaatzi rantayetziri, okantzimoshiretanakari, tema eenitatsi kantatsiri: “Añagai Juan omitsitsiyaatantaneri.” 8 Itsipa kantatsiri: “Elías rinatzi.” Ikantaitzi eejatzi: “Aamaaka itsiparika Kamantantaneri piriintaacha.” 9 Irojatzi ikantantanakari Herodes: “Noshiyakaatzi nithatzinkakaantakeri Juan-ni. ¿Itzimikama nokemakowentziri iroñaaka?” Oshekira ikowake iñeeri Jesús.

Rowaiyani 5000 shirampari

(Mt. 14.13-21; Mr. 6.30-34; Jn. 6.1-14)

10 Ikanta ripiyayetaawo otyaantaarewo, ikamantapairi okaatzi rantayetakeri. Irojatzi ipiyotantawaariri maawoini, raanakeri nampitsiki iitaitziro Betsaida. 11 Iro kantacha yotake atziripaini tsika ikenake, rimpoitairi. Ikanta Jesús iñaawairira raawakeri kameethaini, ikamantakeri impinkathariwentantai Pawa, retsiyatakotakaakeri mantsiyayetatsiri. 12 Okanta otsireniityaanake, ripokashitapaakeri Jesús 12 riyotaanewo, ikantapaakeri: “Potyaantairi atziripaini, ramine jimpe rimaye, jimpe royaa eejatzi, tema asaikatzi ochempiki.” 13 Rakanake Jesús, ikantanakeri: “Pimperi eeroka royaari.” Ari ikantaiyini: “Tekaatsi nomperiri, apatziro otzimi 5 pan eejatzi apite shima. ¿Pikowima niyaate namanantakite royaari maawoini atziri?” 14 Tema ikaataiyini 5000 shiramparipaini piyotainchari. Ikanta Jesús ikantakeri riyotaanewo: “Pimpiyoteri inkaate 50 atziri poisaikayeteri, ari pinkantakeriri maawoini.” 15 Rantakero, roisaikakeri maawoini atziri. 16 Raakero Jesús 5 pan eejatzi apite shima, raminanake inkiteki, riwetharyaawentakawo owanawontsi, itzipetowakero ipakeri riyotaanewo impayeteri maawoini atziri piyotainchari. 17 Rowaiyakani maawoini, kemaneentaiyakani kameetha. Rowiitai 12 kantziri okaatzi tzimagaantapaintsiri.

Riyotake Pedro: Cristo rinatzi Jesús

(Mt. 16.13-20; Mr. 8.27-30)

18 Ikanta risaiki Jesús ramanamanaata itsipatari riyotaanewo. Ari rosampitakeri ikantziri: “¿Iitaka ikenkithashiretakotanari atziripaini?” 19 Ari rakaiyanakeni, ikantzi: “Ikantayeetzimi Juan-ni omitsitsiyaatantaneri pinatzi, ikantayeetzi eejatzi Elías-ni pinatzi. Tzimatsi kantatsiri eejatzi: ‘Iri itsipa piriintaacha etawori Kamantantaneri.’ ” 20 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “¿Tsikama pikantaiyinika eeroka?” Rakanake Pedro, ikantzi: “Eerokatake Cristo poñaachari Pawaki.”

Ikenkithatakotziro Jesús inkame

(Mt. 16.21-28; Mr. 8.31–9.1)

21 Ari ikantanakeri Jesús riyotaanewo: “Eero pithawetakotana.” 22 Eekero ikantanakitzi: “Osheki inkemaatsitakaityaari Itomi Atziri, imapero inkisaneentena Itzinkamipaini, reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi Yotzinkariite. Ari rowamaakaantakena. Iro awisawetakya mawa kiteesheri, ari nañagai.”

23 Irojatzi ikantantanakariri maawoini: “Tzimatsirika kowatsiri intsipatena, ripakayero okaatzi ikowashiwaitari rantayeteri, onkantawetakya inkentakotaiterime roshiretaanaga, intsipatapiintaina kiteesheriki. 24 Tema ikaatzi etakowaitachari apaniroini rantayetziro iñaamashireyetari, ari impeyawaitashitaiya. Iriima inkaate kamawentenane okantakaantziro ikemisantana, aritake rawisakoshiretai. 25 Aminaashiwaita otzimimotziri maawoini rowaagawopaini tzimatsiri jaka kipatsiki, ari ompeyakaashitaiyaari rañaamento, apaniroini rithonkaiya. 26 Tema ikaatzi kaaniwentakotanari naaka, kaaniwentakotakerori niñaaneyetakari, ari rimatairi Itomi Atziri inkaaniwentapairi paata arika ripiyai ramairo rowaneenkawo, rashi Ashitariri, rashi eejatzi maninkariite tasorentsitatsiri.” 27 Irojatzi ikantantanakari eejatzi Jesús: “Kyaaryoo, eenitatsi pikaatake jaka, eerowa ikamita ari iñaanairo tsika inkantya Pawa impinkathariwentantai.”

Rishipakiriimotziri Jesús riyotaanewo

(Mt. 17.1-8; Mr. 9.2-8)

28 Okanta awisake 8 kiteesheri, tonkaanake Jesús ramaña, ari itsipatanakari Pedro, Jacobo eejatzi Juan. 29 Ikanta ramanaga, ari ipashiniwootanake Jesús, kitamaaniki okantanaka iithaare ishipakiryaanake. 30 Iñaatzi apite katziyapainchari itsipatapaakari Jesús, Moisés rinatzi itsipatakari Elías. 31 Ari ikatziyaiyapaakani otapotakari rowaneenkawo, ikenkithatakotziro jimpe inkantya Jesús impeyakaityaari Jerusalén-ki. 32 Ayimatakeri iwochokine Pedro eejatzi ikaatzi itsipatakari. Okanta awishimotanakeri iwochokine, iñaatziiro rowaneenkawo Jesús itsipatakari apite koñaatapaintsiri. 33 Iro ripiyimatanaka apite tsipatapaintariri Jesús, riñaawaitanake Pedro, ikantzi: “¡Yotaanari, kameethawaitake asaike jaka! Ari niwetsikemiri mawa pankoshetantsi pashi eeroka, rashi Moisés, rashi Elías.” Riñaawaitashitanaka Pedro, te riyotzi oita ikantziri. 34 Ikenkithawaiminthaitzi Pedro, ipamankapaakeri menkori, thaawanake. 35 Ikematzi riñaawaitaitanake menkoriki ikantaitzi: “Notomi netakokitanewo rinatzi jirika, iriitake pinkemisante.” 36 Ari okaatapaake ñaantsi ikenkithawaitaitakeri, iñagaitatzi apaniroini ikatziyanaawo Jesús. Te ikamantantzitawo riyotaanewo jimpe ikanta iñaakeri, rimanane rowakero.

Retsiyatakotakayiri Jesús eentsi raayiri peyari

(Mt. 17.14-21; Mr. 9.14-29)

37 Okanta okiteeshetamanai, oirinkaiyaani Jesús ipoñagaawo tonkaariki, osheki pokapaintsiri ritonkyotawaiyaari. 38 Ari rosatekaka atziri, ikaimanake shintsiini ikantzi: “¡Jesús, nokowi paminenari napintzite notomi! 39 Raagatziiri peyari, osheki ikaimakaawaitziri, ishimorewaantetakairi ikamanawaitzi, romposakaawaitari, te ripakairi eepichokiini. 40 Nokantawetakari piyotaanewo rowawisaakotainari, te rimatziri.” 41 Rakanake Jesús ikantanake: “Te pikemanetzi eeroka. ¿Tsikama onkaate nisaikimotanaimi noñeero nonkisashitemi? Pamakeri pitomi jaka.” 42 Ikanta ramaitapaakeri eentsi, ishinkiwentakaanakari peyari, tyaanake isaawiki, antawoite rompetawaitanaka. Ikanta Jesús ikisathatakeri peyari, etsiyatakotanai eentsi, raanairi ashitariri. 43 Riyokitziiwentanakeri atziri iñaakerowa ishintsinka Pawa.

Rapiitairo Jesús ithawetakota inkamimotante

(Mt. 17.22-23; Mr. 9.30-32)

Irojatzi rapiitantanakawori Jesús ikantziri riyotaanewo: 44 “Powayempitatyaawo eeroka jiroka ñaantsi, eero pipeyakotziro. Tema jirika Itomi Atziri ripithokashitaitatyeeri raakaantaiteri.” 45 Iro kantzimaitacha te ikemathataiyironi okaatzi ikantawetariri, tema rimanapithaitatziiri eero ikemathatantawo. Iro ithaawantaiyarini tekaatsi osampiterine oita ikenkithatakotziri.

Tsika itzimi iriiperotatsine

(Mt. 18.1-5; Mr. 9.33-37)

46 Ikanta riyotaanewo Jesús ikantawakaawentakawo itzimirika iriiperotatsine. 47 Iri kantzimaitacha Jesús riyoshiretakeri ikenkithashiretari. Raake eentsi, roisaikakeri jimpe risaikaiyini. 48 Riñaawaitanake ikantzi: “Ikaatzi aapatziyariri oshiyariri jirika eentsi okantakaantziro raakotziro nowairo, oshiyawaitakawo naakame raapatziya. Ari oshiyawo eejatzi, arika raapatziyena naaka, oshiyawaitanakawo iri raapatziyaka otyaantakenari jaka. Ikaatzi kaari iriiperowaitatsine jaka, iriitake iriiperotaatsine paata.”

Ari akaatziri kaari kisaneentairi

(Mr. 9.38-40)

49 Ari ikantanake Juan: “Yotaanarí, noñaake chapinki atziri raakotziro piwairo, retsiyatakotakaakeri raayiri peyari. Te añiiri antsipatyaari jaka, nipakaakaakeri.” 50 Ari ikantanake Jesús: “Eero pipakaakairime, tema ari akaatziri kaari kisaneentairi.”

Ikisathataitziri Jacobo eejatzi Juan

51 Ari imonkaatzimatapaaka reethonkitantaiyaari Jesús, tontashire ikantanaka riyaate Jerusalén-ki. 52 Rotyaantake iita aminaanterine janta Samaria-ki. 53 Iro kantzimaitacha te ikowaiyini Samaria-satzi inkenimoteri, tema riyotaiyini riyaatatye Jerusalén-ki. 54 Ikanta Jacobo itsipatakari Juan, ikantanakeri Jesús: “Pinkathari, jame ankaimakaante paampari inkiteki, oshiyawori rantakeri pairani Elías, rithonkyaata ritaiya maawoini.” 55 Ari ripithokashitanakari Jesús, ikisathatanakeri, ikantziri: “Te pikameethashiretzi eeroka. 56 Te iro ripokantakari Itomi Atziri jaka impeyashiwaitaiya atziri, ontzimatye rowawisaakoyetairi.” Irojatzi ikenantanakari otsipaki nampitsi.

Kowawetachari royaaterime Jesús

(Mt. 8.18-22)

57 Ikanta riyaatanai Jesús, ikantaweetawaari awotsiki: “Pinkatharí, nokowi noyaatemi tsikarika pinkenayete eeroka.” 58 Rakanakeri Jesús ikantziri: “Tzimatsi imoo otsitziniro jimpe rimaapiintzi, eejatzi tsimeryaani eenitatsi imayemento. Iriima jirika Itomi Atziri tekaatsi ipanko rimaantapiintyaari.” 59 Ikantanakeri Jesús itsipa: “Poyaatena eeroka.” Ari ikantzi irirori: “Pinkatharí, nokowawetaka noyaatanakemi, iro kantzimaitacha nokowi noñaanakero nonkitateri nopaapate, ari noyaatemiri.” 60 Ikantanakeri Jesús: “Poyaatena, pishineteri ikaatzi kamashireyetatsiri inkitatairi irirori kamayetatsiri. Ontzimatye pinkenkithatakotairo eeroka tsika inkantya Pawa impinkathariwentantai.” 61 Ari ikantanake itsipa: “Pinkatharí, nokowi naaka noyaatemi, iro kantzimaitacha pishinetena niwethatapanaantyaari nosheninka nonampiki.” 62 Rakanake Jesús, ikantziri: “Apatziro potzikanatawo pikiyashitziro piwankire, tekaatsi paminayetanai otsipa. Ari roshiyari kaari pakairone rantayetapiintziri, te opantaperotari iñeero impinkathariwentairi Pawa.”

10

Rotyaantaitakeri ikaatzi 70

1 Ikanta Jesús riyoyaake itsipa ikaatzi 70, apitepaini rotyaantakeri, reewateri nampitsiki inkenanakenta irirori. 2 Ikantayetziri: “Roshiyakawo atziripaini pankirentsi risampainkatzi, iro kantacha te itzimaperotzi iita owiitairine. Pamañaari Pinkathari rotyaanteeta jatatsine atziriki, tema yotacha osheki kemisantayetaatsine. 3 Notyaantaiyatyeemini, noshiyakaimi rotyaantaitziri oweja ipiyotaga owantaneri. 4 Eero paanake pithaate, piyorikite, pizapato-te. Eero piwethatari, eero pikenkithawaitakairi eejatzi inkaate piñaanakeri awotsiki posamanitzikari. 5 Arika pareeyetakya pankotsiki, piwethatapaakyaari saikatsiri. Pinkantapaakeri: ‘Onkamintha pisaikawaite kameetha pipankoki.’ 6 Tzimatsirika aakameethatakemine, aritake iñaakero risaikake kameetha. Irooma eerorika raakameethataitzimi, aminaashita piwethatapaakari. 7 Apatziro pimaapiinte pankotsiki tsika pareeta, eero paminaminatzi otsipa pankotsi. Ari poyaari, pirero onkaate impaitemiri. Tema ikaatzi antawaitatsiri ripinaitziri. 8 Arika raakameethataitakemi nampitsiki, poyaawo onkaate impaitemiri janta. 9 Petsiyatakotakaayeteri mantsiyari, pinkanteri: ‘Irootaintsi impinkathariwentantai Pawa.’ 10 Irooma pareewetakya nampitsiki, eerorika raakameethaitzimi, pawisapithateri, pinkantanake: 11 ‘Notekanairo noipatsiyitzite jaka, riyotaitantyaari te pikemisantzi. Ontzimatye piyotzimaitya romapokakemi Pawa ipinkathariwentantai.’ 12 Tema rimaperoitatyeeri rowasanketaiteri paata, anaanakero ikantaitakerira Sodoma-satzi. Imaperotatya.”

Ikantamatsitaitziri kisoshireri nampitsipainiki

(Mt. 11.20-24)

13 “Ikantamatsitaitziri Corazín-satzi, eejatzi Betsaida-satzi. Iñaawetakawo nitasonkawentantake, temaita ikemisantaiyini. Iriime ñaakenaneme Tiro-satzi eejatzi Sidón-satzi, aritake rowashiretakotakyaame ikaariperoshireyetzira. Ari ripakaakerome, inkemisantaime maawoini iriroripaini. * 14 Arika raayeetairi paata kameethashireri, eero rimaperoitziri rowasanketaiteri Tiro-satzi eejatzi Sidón-satzi. Iriima Corazín-satzi, eejatzi Betsaida-satzi, iriira rimaperoitairi rowasanketaitairi paata. 15 Eejatzi inkantaiya Capernaum-satzi, ikenkithashiretaiyani irirori riyaayetaime inkiteki, iro kantzimaitacha inkenashitaiya kaminkarimashiki.

16 Eenitatsirika kemisantemine, naaka ikemisantake. Itzimirika manintashiretakemine, naaka imanintashiretake. Itzimirika manintashiretakenari naaka, imanintakeri otyaantakenari jaka.”

Ripiyayetaa rotyaantaitakeri kaatatsiri 70

17 Kimoshire ripiyaiyaani rotyaantaitakeri kaatatsiri 70, ikantayetapai: “Pinkatharí, naakotairo piwairo, nimatakeri peyari nokantayetziri.” 18 Ikantzi Jesús: “Noñaakeri Satanás rowaryaitakeri inkiteki roshiyawaitanakawo ookathawontsi. 19 Tema naaka pakemirori shintsinkantsi, ari imatakya posatekantyaari maanke eejatzi kitoniropaini. Ari potsinampaakeri peyari kisaneentzimiri, tekaatsimaita awishimotemine. 20 Eero pikimoshirewentashitawo pimatakeri peyari okaatzi pikantakeriri. Iro pinkimoshirewente rosankenaitairo piwairo inkiteki.”

Ikimoshiretzi Jesús

(Mt. 11.25-27; 13.16-17)

21 Irojatzi ikimoshiretantanakari Jesús, ikantanake: “Ashitanarí, eerokatake pinkathariwentziriri inkiteweri, eejatzi kipatsisatzi, antawoite niwetharyaakemi. Tema eerokatake yotakaayetairiri tsinampashireri kaari riyoyetzi yotaneriite. Ari okantzimaita Ashitanari, irootake inimotakemiri eeroka.” 22 Ikantzi Jesús: “Iriitake Ashitanari pasawyaakenawori maawoini. Apatziro ikanta irirori riyoperotana naaka tema itomi rowana. Ari nokantzitakari naaka apatziro niyoperotziri. Tema inkaate niyotakaayetairi naaka ari riyoyetairi Pawa.”

23 Ikanta Jesús ipiyotakeri riyotaanewo, raanakeri jantyaatsikaini, ikantakeri: “Kimoshire rinaatye inkaate ñaayetairone okaatzi piñaayetairi eeroka. 24 Tema tzimawetacha osheki Kamantantaneri, eejatzi pinkatharipaini kowawetainchari iñeerome okaatzi piñaakeri eeroka, temaita okanta iñeero, te ikemayetairo eejatzi.”

Aakameethatantaneri Samaria-satzi

25 Ari risaikakeri yotaantzirori Inintakaantaitanewo, ikowaweta rikompitakayaarime Jesús, ikantake irirori: “Yotaanarí, ¿oitaka kowachari noñaantaiyaawori añagaantsi?” 26 Rakanakeri Jesús: “¿Iitaka okantziri Inintakaantaitanewo? ¿Tsika okantaka piyotakotziro eeroka?” 27 Ari rakanai irirori, ikantzi:

“Pinintaperotairi Piwinkatharite Pawa, pinintashirenkatairi, pinintashintsitairi, pinintashiretairi.”

Ari oshiyawo eejatzi:

“Petakotawakaiya maawoini, oshiyakairo anethairo awatha, ari ankantairi asheninka.”

28 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Imapero pikantakeri. Pantero jiroka, aritake pawisakoshiretai.”

29 Iro kantzimaitacha jirika, ikowajaantzi rotzikaawentanakya, rosampitziri Jesús: “¿Iitaka noshiyakairi nosheninka?” 30 Rakanai Jesús, ikantzi: “Tzimatsi asheninka poñaachari Jerusalén-ki ikowi riyaatero nampitsiki Jericó. Okanta niyanki awotsi, ritonkyotakari koshintzi, romposawaitawakeri, rookanakeri awotsinampiki, kamimatake. 31 Ari ripokake Imperatasorentsitaarewo, iñaawetapaakari romaryaaka, rawisapithatanakeri. 32 Ari ikantakari eejatzi isheninka Leví-ite, iñaawetapaakari romaryaaka, rawisapithatanakeri. 33 Irojatzi ripokantakari Samaria-satzi, iñaapaakeri romaryaa, ineshironkatapaakeri irirori. 34 Raawintapaakeri ritziritantapaakari oyeenka pankirentsi, rotetakaanakari iyawayoteki, raanakeri nampitsiki. Iriitake kempoyaapaakeriri. 35 Okanta otsipa kiteesheri, raake apite denario, ripinakowentanakeri, ikantanake: ‘Pinkempoyeenari jirika, aritake nipinatapaimi arika nipiyake.’ ” 36 Ari ikantzi Jesús: “Mawa ikaatzi nokenkithatakotakeri ñaakeriri romposanewo koshintzi. ¿Tsika itzimika oshiyakaakeriri isheninka?” 37 Rakanai yotakotzirori Inintakaantaitanewo, ikantzi: “Iriitake matakeriri ineshironkatakeri.” Irojatzi ikantantanaari Jesús: “Piyaatai, iroowa panteri eeroka.”

Rareetawo Jesús opankoki Marta eejatzi María

38 Ikanta rawisanake Jesús areetaka otsipaki nampitsi. Ari isaikiri tsinane jitachari Marta, irootake risaikimotapaake opankoki. 39 Jiroka tsinane tzimatsi irento oita María. Irootake tsipatawakariri okaakiini Jesús okemisantziri ikenkithawaitzi. 40 Iro kantzimaitacha Marta osheki okantzimotakawo aminaminawaitzi oita ompawakeriri Jesús. Irootake ipokashitantapaakariri, okantapaakeri: “Pinkatharí, ookanawentakena eentyo. ¿Pinkantenawo amitakotawakena?” 41 Ikantzi Jesús: “Marta, ¿oitaka okantzimoshiretantzimiri onkaate pantayeteri? 42 Pinkeme nonkantemi: Apaani okanta kowaperotachari, irootake iyoyaakeri María tekaatsi kanterone raapithatairo.”

11

Ikenkithatakotziro Jesús amanaantsi

(Mt. 6.9-15; 7.7-11)

1 Ikanta Jesús riyaatake ramaña. Ikanta riyotaanewo, ikantakeri: “Pinkatharí, piyotainawo ramanaita, ikemetairo Juan-ni riyotaantziro amanaantsi.” 2 Ari ikantanake Jesús: “Jiroka pinkantero pamanapiintya eeroka:

Ashitanarí, Inkitesatzi,

Tasorentsi pini eeroka.

Pimpinkathariwentaina naaka.

Pantakainawo jaka kipatsiki okaatzi pinintakaanari eeroka.

Poshiyakagainari saikatsiri inkiteki, rantayetziro okaatzi pinintakairiri.

3 Pimpapiintenawo koityiimotanari nowanawo.

4 Pimpeyakotakagainawo nokaariperoshirewaitzi,

Tema nimatakero naaka, nopeyakotairi ikaatzi owaariperoshiretanari.

Eero pishinetaana iñaantaitena, inkowaite rantakaitenawo kaariperori.”

5 Ikantantanake eejatzi Jesús: “Arika intzime pitsipaminthare, ripokake niyankiiteki, inkantemi: ‘Pimpawakena mawa pan, 6 tzimatsi areetainchari nopankoki, tekaatsi nompawakeriri.’ 7 Ari pinkantawetyaari: ‘Eero poomerenchaana noimaatziiri neentsitepaini, tema nashitanakero nopanko, irootake eero okantanta nompemi.’ 8 Oshiyawaitakawo eero pikowaweta pimperi okantawetaka iriiwetaka pitsipaminthare. Iro kantacha eekero ishintsitatzi ikowakotzimi, ari potsiwakanakyaawo pinkakitanake, pimpawakeri okaatzi ikowiri.” 9 Ikantzi Jesús: “Pinkowakotante, pithotyaakote eejatzi, aritake piñaakero impaitemiro pikowiri. Poshiyakairo pareetya pankotsiki, pishintsineentantapaake, pinkanteri: ‘Pashitareenawo. Aritake rashitaryagaitakemiro.’ 10 Ari impayeetairi kowakowatatsiri. Inkaate aminaminatatsine roñaagaitziri. Aritake rashitaryagaitainiri inkaate shintsishintsitatsiri inkaime. 11 Tema arika inkowakotemi pitomi, inkantemi: ‘Papá, pimpena pan.’ ¿Arima pimpakeri mapi? Arika inkantemi: ‘Pimpena shima noya.’ ¿Arima pimpakeri maanke royaari? 12 Arika inkantemi: ‘Pimpena iithoki.’ ¿Arima pimpakeri kitoniro? 13 Tema piyotziro petakotari pitomipaini eeroka, kaariperori pinaweta. Iriitake maperotzirori Ashitairi saikatsiri inkiteki, retakotari irirori ikaatzi amanapiintariri, risaikashiretakaantari Tasorenkantsi.”

Koshekawakaachari pankotsiki

(Mt. 12.22-30; Mr. 3.20-27)

14 Ikanta Jesús rowawisaakotakeri kisowaanteri raayiri peyari. Ikanta retsiyatakotakagairi, kenkithawaitanai kisowaantewetachari. Antawoite riyokitziiwentaitanakeri Jesús. 15 Eenitatsi kantayetanaintsiri: “Ripasawyaatziiri ashitariri peyari, iitaitziri ‘Beelzebú’, irootake rimatantawori rowawisaakotziri ikaatzi raagayetziri peyari.” 16 Tzimatsi itsipa kowatsiri iñeero ritasonkawentante Jesús, iro riyotantaityaari imaperotatya opoña itasorenka inkiteki, tema iñaantaitatyaari. 17 Ikanta Jesús riyotake okaatzi ikenkithashiretari atziripaini, ikantanake: “Arika rantaminthatawakaiya atziri ipinkathariwentaitziri nampitsiki, iñiiro rookanawentawakaiya. Arika rantaminthatawakaiya eejatzi atziri risaikawankotawakaiyanira, ari iñaakero rookanawentawakaiya. 18 Ari ikanta eejatzi peyari arika rantaminthatawakayaame, ari rookanawentawakaakya eero iñiiro ishintsite, ari rithonkyaari. ¿Iitaka pikantantanari iri Beelzebú matakaanawori netsiyatakotakaantantari? 19 Iriirikame Kamaari Beelzebú matakainawoneme netsiyatakotakaante, ¿irijatzima Kamaari matakairiri piyotaane eeroka retsiyatakotakaantariri raagayetziri? Arika okanta, pithawetakotatziiri piyotaanewo, ari inkisantakemiro okaatzi pikantakeri. 20 Iriitake Pawa kantakaantzirori netsiyatakotakaantariri raayiri peyari, tema romapokakemi Pawa eeroka ipinkathariwentantai. 21 Atziri ñaaperori kameethaini, tekaatsi materine inkyaashiteri ipankoki rayiteri okaatzi rashitari. 22 Irooma ripokashitakeri itsipa atziri maperotzirori ishintsitzi, raapithatakeri rawentaawetari, raapithatakeri rashitari, rantetakyaawo. 23 Tema ikaatzi kaari aapatziyanari naaka, iriitake kisaneentanari. Inkaate kaari amitakotenane rowiitakotena, reewanatakotakena.”

Ripiyashitanta peyari

(Mt. 12.43-45)

24 “Oshiyawaitakawo risaikashiretantaime peyari, ipankotetakawo rañaamento atziri. Arika rookaweetakyaari, awisakoweta atziri risaikantari peyari. Jatake inkenawaite ochempiki, eero iñi jimpe risaike. Irojatzi inkantantaiya peyari: ‘Nipiyaita nopankoki nopoñaakaga.’ 25 Piyaawo peyari, iñaapairi atziri kameetha opishitaka rañaamento, owaneenka ikantaka. 26 Ikanta peyari riyaatashitakeri maperotzirori ipeyaritzi, inkantapaakeri: ‘Jame aate nopankoki, pintsipatena ampinkatharite.’ Ramake inkaate 7. Ari rowashironkaaperotyaari atziri, eero oshiyaawo rashironkaawetaga pairani eepichokiini ikanta.”

Maperoterone inkimoshiretai

27 Te ikaatziro ikenkithawaitzi Jesús, okaimanake tsinane osatekainchari ipiyotakaga atziri, okantzi: “Thaamenta onkantya tsinane owaiyimiri, antarintakemiri othotaimi.” 28 Irojatzi rakantanakawori Jesús, ikantzi: “Iri thaamentaperotaachane inkaate kemisantairone riñaane Pawa.”

Ikowaiyini kaariperoshireri ritasonkawentante Jesús

(Mt. 12.38-42)

29 Ikanta ipiyotapaaka osheki atziri, ikantanake Jesús: “¿Iitaka ikowantari iñeena kaariperoshireri nitasonkawentante? Eero noñaayimaitari, apatziro iñeero oshiyawori iñaakeri pairani Jonás. 30 Tema ikantakaga pairani Jonás iñagaiyakerini Nínive-satzi, ari inkantaiyaari eejatzi Itomi Atziri iñagairi jirikapaini. 31 Paata arika raminakoitairo okaatzi rantayeetziri, ari iyakowentaimi tsinane pinkatharitatsiri pairani nampitsiki Sabá, tema ipokashitakeri iroori yotzinkari jitachari Salomón, okemisantairi. Jirika saikimotakemiri eeroka, ranairi Salomón. 32 Eejatzi oshiyawo ari riyakowentaimi paata Nínive-satzi, tema ikemisantaiyakerini irirori pairani Jonás, ripakaanakero ramewetari. Jirika saikimotakemiri eeroka jaka, ranairi Jonás.”

Ikenkithatakotziri Jesús ootamentotsi

(Mt. 6.22-23)

33 “Arika ankowe ootyaari ootamento, ¿arima owakotakeri otapinaki? Tera, owakotziri jenoki onkene ankoñaatakote maawoini. 34 Okameethatzirika poki, piñaantawo kameethaini, oshiyawaitakawo pinkoñeetyaakotatyeeme. Terika okameethatzi poki, eero piñaantawo kameethaini, oshiyawaitakawo pintsirenikitakotatyeeme. * 35 Paamaawentya poitsiwakirikari ootamentotsi saikantakemiri. 36 Imaperorika risaikantakemi ootamentotsi, eerorika pantanairo kaariperori, aritake poñaagantairo irooperori kameethari, poshiyanaiyaari ootamentotsi roorentantzi.”

Ikenkithatakota yotaantzirori Inintakaantaitanewo

(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Lc. 20.45-47)

37 Ikanta ikaatapaakero ikenkithatake Jesús, ripokashitapaakeri Fariseo riyaatakairi ipankoki roya. Ikanta rareetaka Jesús pankotsiki, saikapaake rowapiintaitaga. 38 Osheki ikompitzimotakari Fariseo iñaakerira Jesús te rimonkaatziro rametapiintari, inkiwaakotapaakya rowantyaari. 39 Iri kantzimaitacha Jesús, ikantanake: “Poshiyakotakawo piraamento eejatzi powamento okiteweta kameetha jakakeroki, irooma inthomoikinta, sheretake okantaka. Ari pikantakari eeroka iñaaweetzimi kameethashireri pikantaka, tema koshintzi pinatzi kaariperoshireri pikantaka. 40 Masontzí. Tema eenitatsi wetsikakemiri piwathaki koñaayetatsiri, ¿kaarima wetsikitakemiri eejatzi inthomoiki pañaamentoki? 41 Okowaperotatya pimpashitantaiyaawo oshekitzimotzimiri inthomoiki pañaamentoki, ompoñaantaiyaari pinkiteshireperotantaiyaari.

42 ¡Ikantamatsitaitzimi Fariseo! Pipapiintziri Pawa inchashitsityeyaki. Temaita pantziniri ikowiri. Ontzimatye pinkameethashiretai, pinintashiretairi eejatzi. Tema iro kowaperowetacha pantayeterome jiroka, eero pipakayimaitawo otsipa. † 43 ¡Ikantamatsitaitzimi Fariseo! Osheki pikowapiintziro posatekya niyankineki rapatotapiintaitaga, ari pikantzitawo eejatzi pikowi pinkatha riwethatapiintaitemi arika iñagaitemi. 44 ¡Ikantamatsitaitzimi Yotzinkariite eejatzi Fariseo, owapeyimotantaneri pinatzi! Poshiyashitakawo te riyoitzi ari ikitaitziri kaminkari, te riyotzimaita atziri raatzikakotatziirira kaminkari.”

45 Ari rakanake Yotaantzirori Inintakaantaitanewo, ikantanakeri Jesús: “Yotaantanerí, pikemakaakenawo naakapaini okaatzi pikantakeri.” 46 Rakanake Jesús, ikantzi: “¡Ikantamatsitaitzimi eejatzi eeroka Yotaantzirori Inintakaantaitanewo! ¿Iitaka pikematenatakaantariri atziripaini? Te pimatzimaitawo eeroka pinkematenatyaawo. 47 ¡Ikantamatsitaitzimi eeroka, oitaka powaneenkachonchoinatakotantariri ikitaitakerira etayetakawori Kamantantaneri! Iriitake rowamaakeri pairani picharinepaini. 48 Pimatakero eeroka piwetsikashitakeri tsika ikitaitakeri, ari okoñaatziri pakakotatziiri rantakeri picharinepaini. 49 Tema yotane rinake Pawa, ikantake: ‘Ari notyaantake Kamantantaneri intsipatakyaari otyaantaarewo. Apaanipaini ikoshekaitaka, ritsitokaitake itsipa.’ 50 Ari onkantya rowasanketantaitemiri eeroka, okantakaantziro powamaayetakeri Kamantantaneri etanakawori pairani. 51 Eeroka atsipetaiyaawone okantakaantziro rowamaakaantaitakeri pairani, retanakawo Abel-ni irojatzi Zacarías-ki iriitajaantake rowamagaitakeri ripiyawetaawo tasorentsipankoki ritayiniri Pawa. 52 ¡Ikantamatsitaitzimi Yotaantzirori Inintakaantaitanewo! Te pimataatsikaitziro eeroka piyotanete, ari pikantakero eeroka kaari ikemathatantawo itsipapaini.”

53 Ikanta Jesús rithonkakero ikantayetakeri. Ari retanakawo Fariseo itsipayetapaakari Yotzinkariite, ipiyowentari Jesús ikowi rikompitakayaarime, inkemantyaariri oitarika inkanteri. 54 Ishintsithawaitakeri, ikowi riñaawaitakairi ñaantsi kaariperori ompoñaantyaari inkamantakoteri.

12

Kachotakairori iwaane Fariseo

1 Ikanta ipiyowentaitapaakari Jesús, piyochonchoi ikantapaaka atziri. Irojatzi ikantantanakariri riyotaanewo: “Ontzimatye paamaawentyaawo kachotakairori iwaane Fariseo, ramatawimentowa inatzi. 2 Tema ontzimatye onkoñaatakoyetai okaatzi manakowetainchari, ooñaawontairo kaari ikemathaweeta pairani. 3 Okaatzi pimanakowetari, ari onkoñaatakotai. Okaatzi pikenkithawaitziri apaniroini pipankoki, ari inkemakoitairo inkenkithataitero shintsiini.”

¿Itzimikama ampinkathateri?

(Mt. 10.26-31)

4 Ikantzi Jesús: “Asheninká, eero pipinkashiwaitari kowatsiri ritsitokemi, tema ari iweyaari raawiiri irirori. 5 Jirikaga pimpinkeri: Iriitake Pawa materone rowamaante, aritake rotyaantakemi sarinkaweniki. Iriitake pimpinkathatairi. 6 Tema te ripinaperoweta tsimeryaanipaini, riyotzimaita Pawa arika inkamagaante, tekaatsi ramaakite apaani. * 7 Riyotzitawo Pawa okaatzi tzimayetatsiri aishi. Tema piñaakero raminawentziri tsimeryaanipaini, eeroka rimaperotzi raminawentzimi, eero pipinkantashiwaita.”

Inkaate kenkithatakotainane atziripainiki

8 “Intzimerika kanterine isheninka: ‘Rashitaana Jesús.’ Ari inkantaiya Itomi Atziri inkantairi imaninkarite Pawa: ‘Nashitaari jirika.’ 9 Iriima kantairine isheninka: ‘Te rashitana Jesús.’ Ari inkantaiyaari irirori, inkantairi imaninkarite Pawa: ‘Te nashitaari jirika.’ 10 Itzimirika kishimatakerine Itomi Atziri, ari impeyakotakagaitairi. Iriima kishimatakerine Tasorenkantsi, eero ipeyakotakagaitairi. 11 Arika ragaitemi rapatotapiintaita risaikira pinkatharentsi, eero okantzimoshirewaitzimi, pinkante: ‘¿Oitaka nonkanteriri?’ 12 Tema Tasorenkantsi yotakaimirone oitarika pinkenkithatakoteri janta.”

Ikenkithatakoitziri masontzitatsiri ashaagantzinkari

13 Ikanta riñaawaitanake apaani piyowentakariri, ikantzi: “Yotaanari, pinkantenari nirentzi impainaata kashetani rookanairi ashitanari.” 14 Ikantzi Jesús: “Asheninká, te naaka aminakoyetzirori tzimawentawakagaantsi nonkantantyaariri pirentzi.” 15 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Paamaawentya piñaayetzirowa ashaagawontsi. Te iro añaakaashiretemine.” 16 Ari roshiyakaawentanakeniri, ikantzi: “Tzimatsi ashaagantzinkari kithokitaintsiri osheki iwankirepaini rowaneki. 17 Ikenkithashirewaita, ikantzi: ‘¿Tsika noweroka shenitaintsiri nowankire?’ 18 Irojatzi ikantashiretantanakari: ‘Jiroka nanteri. Notantoreero nowantapiintawori nowankire. Irojatzi niwetsikantaiyaari antawo, ari nowero nowankire, eejatzi nashaagawo. 19 Ari inimotena, tema osheki nowakeri. Osheki osarentsi nimakoryaawaite, nowaperowaitya, nirawaite nomere, noimoshirenkawaitya.’ 20 Iro kantzimaitacha, ikantzi Pawa: ‘Masontzí, iroñaaka tsireniriki raashireetaimi, te piyote iita agairone pashitari.’ 21 Ari ikantakotari osheñaawaitashitawori rashaagawo, te rosheñiimaitawo rashitari Pawa.”

Ikenkithatakotziro Jesús kantzimoshiretaantsi

(Mt. 6.25-34)

22 Ikantanairi riyotaanewo: “Pinkeme nonkante: Te okameethatzi onkantzimoshirewaitemi, pinkante: ‘¿Oitaka noyaari, oitaka nireri, oitaka nonkithatyaari?’ 23 Tema tzimatsi otsipa ankenkithashiretakotapiinteri añaamentoki, iro kowaperotacha anairo okaatzi owapiintari, okaatzi akithaatapiintari. 24 Pinkenkithashiretakoteri tsimeryaani. Te riyotziro impankitero royaari, te riwetsiki ipanko rowantyaawori iwankire. Iri kantzimaitacha Pawa, ipapiintziri rowanawo. Aaka rimaperotzi retakotai Pawa. 25 Arika pinkamaityaawo onkantzimoshirewaitemi, ¿arima powawineentawairo posarentsite eepichokiini? 26 Eero pimatziro powawineentero eepichokiini, ¿oitaka okantzimoshirewaitantzimiri? 27 Pinkenkithashiretakotero inchateya, te añiiro antawainete, te ontyagaanta onkithaatyaari. Iro kantzimaitacha te okantzimoshirewaitawo, onkante: ‘¿Oitaka nonkithaatyaari?’ Tema owaneenkata kameetha, anairi rowaneenkawetaga Salomón pinkathariwetachari pairani. 28 Iriitake Pawa owaneenkatzirori, okantawetaka eepichoki añaawetawo owaneenkatapainta, iro osamanitanake, eero opantanaawo arika onkamateyatanake, tema richekaitziro, ritagaitakero. Eeroka rimaperote inkempoyaawentemi Pawa, pipakairo pikisoshirewaitzi. 29 Ataama okantzimoshirewaitakemi eeroka, pikantzi: ‘¿Oitaka noyaari, oitaka nireri?’ 30 Apatziro okantzimoshirewaitari kaari kemisantatsiri. Irooma eeroka, riyotakoyetzimiro Ashitairi oitarika koityiimotzimiri. 31 Iro kowaperotacha pithotyaakotairi impinkatharishirewentaimi, arira impaimiro okaatzi koityiimotzimiri.”

Ikenkithatakotziro Jesús inkitesato owaagawontsi

(Mt. 6.19-21)

32 “Eeroka oshiyakariri nopira, eero pithaawashitaiyani, tema iriitake Pawa kowaintsiri impinkathariwentaimi. 33 Pimpimantayetero oshekitzimotzimiri, pimpantashitya. Irootake kameethatatsi pantayetairo piñaantaiyaawori pisaikai kameetha inkiteki. Oshiyaiyaawome powaagaantatyeeyaame inkiteki tsika te ipathaanetapai, te itzimapai koshintzi eejatzi. 34 Tema janta tsikarika powaagantapiinta, ari poshiretapiintawo eejatzi.”

Imperataarewo aamaawentachari

35 “Pawinakanakyaawo piithaare. Pootayeteri pootamento. 36 Poshiyakotyaari imperataarewo oyaawentziriri rareetaiya iwinkatharite roimoshirenka, onkene rantawainiri intsipaite arika rimperatapaiyaari. 37 Kimoshirera inkantaiya imperataarewo iñaapairi iwinkatharite aamaawenta ikantaka. Imapero nonkante, aritake roisaikapairi imperataarewo rowapiintaitaga royiitapainiri rowanawo. 38 Kimoshire inkantya, iñagaitapairi aamaawenta ikanta, okantawetaka te riyotzi tsikapaite rareetya, niyankiite aamaaka onkiteeshetzimatake. 39 Pinkemero jiroka. Arikame riyote ashitaanitachari ripokatye koshiterine, ari raamaakyaame, eero ikoshaagantaitzirime. 40 Irootake piyoteri eerokapaini, ontzimatye paamaawentya. Tema te piyotzi tsikapaite ripiyai Itomi Atziri.”

Kaariperori imperataarewo

(Mt. 24.45-51)

41 Ari ikantanake Pedro: “Pinkatharí. ¿Arima nokaatziri maawoini atziri poshiyakaawentantakenari?” 42 Ikantzi Jesús: “Poshiyakotyaari kameethashireri imperataarewo kenkithashiretachari kameetha. Rookanakeri ipankoki imperatariri, ikantanakeri: ‘Paminenari maawoini saikatsiri pankotsiki.’ 43 Kimoshire inkantya jirika imperataarewo, arika ripiyai iwinkatharite iñaapairi rimonkaatakero ikantanakeriri. 44 Aritake rishinetakeniri inkempoyeeniri okaatzi rashitari. 45 Irooma inkantashiretakeme imperataarewo: ‘Eero ripiyita nowinkatharite.’ Irojatzi ripasawaitantakyaari ikaatzi rimperaitari eejatzi inkantakero tsinane rimperaitari. Jatake rowaperowaitya, ishinkiwaitya. 46 Inimowaitziri jirika imperataarewo, romapokashitaiyaari rareetaiya imperatariri. Rimaperoitairi rowasanketapairi, rookapairi tsika ikashaakagaitakeri kisoshireri. 47 Tema jirika imperataarewo riyowetakawo okaatzi inintakaawetariri iwinkatharite, temaita raamaiyaari ripiyai. Irootake ripasaperoitantyaariri. 48 Iriima kaari yotakoterone inintakairiri, eero ripasaperoitairi. Tema ikaatzi rishinetaitakeri ontzimimoperotairi, iriitake rawentaaperoityaari osheki. Intzimerika osheki rawentaaperoitari, osheki inkowakoitairi irirori.”

Ikenkithatakota Jesús

(Mt. 10.34-36)

49 “Iro nipokantari nowasanketeri kaariperoshireri, oshiyawaitakawo iroome paampari namakeme kipatsiki. Osheki nokowakitake etataityaawo iroñaaka rowasanketaite, ithonkaiyaame kaariperori. 50 Iro kantacha ontzimatye netanakyaawo naaka nonkemaatsitanakya, irojatzi nimonkaatantakyaawori. 51 Piñaamatsitake iro nipokantari iñeero atziri risaike kameetha. Tema nipokake, namatziiro kisawakagaantsi. 52 Iroñaaka iñagaitero inkisawakaiya atziri risaikawankotawakaaga, apite atziri kisherine itsipa atziri kaatatsiri mawa. 53 Mainari ripithokashityaari ipaapate, ripiyatzityaari eejatzi ipaapate inkisaneenteri itomi. Ipithokashityaawo tsinane onaanate, ipiyatzityaawo eejatzi onaanate. Ipithokashityaawo tsinane ayiro, ipiyatzityaawo eejatzi ewatairo.”

¿Tema piyotero kantainchari?

(Mt. 16.1-4; Mr. 8.11-13)

54 Ikanta Jesús ikantziri atziri piyowentakariri: “Arika piñeero menkori ikyaapiintzira ooryaatsiri, pikantapiintzi: ‘Omparyaatye inkani.’ Matachaga pikantakeri. 55 Arika pinkemero tampyaa ompoñeeya katonkonta, pikantapiintzi: ‘Osaryaatye kameetha jiroka kiteesheri.’ Matachaga okaatzi pikantziri. 56 ¡Owapeyimotantanerí! Piyowetawo eeroka jimpe okanta piñaapiintziro inkite, eejatzi kipatsi. ¿Oitaka kaari piyotakotantawo okaatzi awisatsiri iroñaaka?”

Paapatziyaari kisaneentzimiri

(Mt. 5.25-26)

57 “¿Oitaka kaari paminantawo eeroka okaatzi kameethatatsiri? 58 Arika intzime kishemine, irojatzi raantanakemi pinkathariki, pinthaawakote eeroka awotsiki, pinkanteri: ‘Eero pikisawaita, jame aakameethatawakagaiya.’ Tema arika rareetakaakemi pinkathariki, inkantaitakeri aamaawentantaneri: ‘Paanakeri jirika.’ Irojatzi raantaitanakemiri romonkyagaitemi. 59 Tema eerorika pipinatashitawo pireewere, eerowa piñagairo romishitowakaantaimi. Imaperotatya.”

13

Eerorika pipakairo pameyetari, ari pimpeyashitaiya

1 Ari ripokaiyakeni kamanterine Jesús, tema rowamaakaantake Pilato apaani Galilea-satzi janta ritaapiintaitzinirira Pawa. 2 Ikantanake Jesús: “¿Piñaamatsitakema eerokapaini iro awishimotantakariri jiroka tsika ikantaitakeri rowamaitakeri, iri maperotzirori ikaariperoshiretzi ranairi itsipa Galilea-satzi? 3 Nokantzi naaka: Te ari onkantya. Eerorika pipakairo pameyetari eeroka, ari poshiyakotaiyaari irirori. 4 Ari roshiyakari kaatatsiri 18 kamaintsiri anawyaakeri pankotsi janta Siloé-ki, ¿piñaamatsitakema iri maperotzirori ikaariperoshiretzi ranairi itsipa Jerusalén-satzi? 5 Nokantzi naaka: Te ari onkantya. Eerorika pipakairo pameyetari, ari poshiyakotaiyaari.”

Roshiyakaawentaitziro pankirentsi kaari kithokitatsine

6 Ikanta Jesús roshiyakaawentanakero, ikantzi: “Otzimimotziri atziri iwankire rowaneki. Ikanta riyaatake raminero tzimakerika okithoki, temaita iñaapaake. 7 Ikantakeri kempoyiiniriri: ‘Mawa osarentsi nipokaweta naminiro nowankire onkithokite, temaita noñi. Pichekero, aminaashiwaita okatziya jaka.’ 8 Rakanake kempoyiiniriri, ikantzi: ‘Eero nowinkatharite, añaawairoota jiroka osarentsika eerorika okithokitzi, nonkeekashitawakeroota nityaakotero oponkitziki onkithokitantaiyaari. 9 Arika onkithokitai, kameetha inatzi. Irooma eerorika, aripaite pitowakaantero.’ ”

Rowawisaakotziro Jesús tsinane kiteesheriki rimakoryaantaitari

10 Ikanta riyotaantzi Jesús kiteesheriki rimakoryaantaitari janta ipiyotaitapiintaga, 11 ari isaikake tsinane tzimakotaintsiri 18 osarentsi raagaitziro. Tsinkamitzitake, te okanta onkatziye kameetha. 12 Ikanta iñaapaakero Jesús, ikaimapaakero, ikantziro: “Tsinané, etsiyatakotaimi pimantsiyawetaga.” 13 Riterotakero itsinkamitziwetakaga. Tampatzikatanai kameetha. Osheki okimoshirewentanairi Pawa. 14 Temaita inimoteri jewatatsiri ipiyotaitapiintaga, antawoite ikisanaka, iñaakerira Jesús retsiyatakotakaantake kiteesheriki rimakoryaantaitari. Ikantanake jewari, ikantziri atziripaini: “Eenitatsi 6 kiteesheri rantawaitantaitari, arika pinkowe petsiyatakotakaante, pipoke kiteesheriki kaari rimakoryaantaitari. Te ishinetaantsita kiteesheriki rimakoryaantaitari.” 15 Irojatzi rakantanakari Jesús, ikantzi: “¡Owapeyimotantanerí! Kiteesheriki rimakoryaantaitari pithataryaakotapiintziri pipira pirakairi imere. * 16 Tema jiroka tsinane asheninka inatzi, iro isawontari Abraham-ni tzimakotake 18 osarentsi ikemaatsitakaakawo peyari. ¿Tema okameethatzi etsiyatakotakagairo kiteesheriki rimakoryaantaitari?” 17 Ikantanakera Jesús, antawoite ikaanitanake ikaatzi kisaneentziriri. Iro kantzimaitacha kimoshire ikantaiyanakani atziri ikaatzi ñaakerori rantakeri Jesús.

Roshiyakaawentaitziro okithoki inchato oryaanikitatsiri

(Mt. 13.31-32; Mr. 4.30-32)

18 Ari ikantanake Jesús: “¿Oitaka oshiyari ipinkathariwentantai Pawa? ¿Oitaka noshiyakaawentemirori? 19 Tema oshiyaatyaawo arika impankiitero okithoki oryaanikitatsiri pankirentsi. Tema tzimatsi atziri pankitakerori rowaneki, anaanakero otsipa pankirentsi, antawo otewayetanake, ari imenkoshiyetari tsimeryaani itsimankatapishitakera.” †

Roshiyakaawentaitziro kachopathari

(Mt. 13.33)

20 Ari rapiitakero Jesús, ikantzi: “¿Oitaka noshiyakaawentemirori ipinkathariwentantai Pawa? 21 Tema oshiyawaitakawo apaani tsinane naashewaitatsiri. Aake eepichokiini kachopathari, owaitantakawo maawoini oshe. Ari oñaakero onkachopathate.”

Ikenkithatakoitziro oryaanityenkaki ikyaapiintaitzira

(Mt. 7.13-14, 21-23)

22 Rithonka ikenayetake Jesús nampitsiki riyotaantzi. Irojatzi ikenantanakari Jerusalén-ki. 23 Ari rosampitaitakeri, ikantaitziri: “Pinkatharí, ¿eepichokima awisakotaatsine?” Irojatzi ikantantari Jesús: 24 “Ontzimatye piñaashintsitya poshiyakayero pinkyaatyeeme oryaanityenkaki ikyaapiintaitzira. Tema osheki kowawetachari inkyaantaiyaawome, eeromaita rimatziro. 25 Arika rashitanakero ipanko ashitawori, irojatzirika pisaikake jakakeroki, pinkantawetya: ‘Pinkatharí, pashitareenawo.’ Ari rakanake irirori, inkante: ‘Te niyotzimi tsika pipoña eeroka.’ 26 Ari pinkantawetanakya eeroka: ‘¿Tema piyotana ari akaatzi atsipatawakaa pairani owaiyani, ari akaatzi atsipatawakaa irawaitaiyini eejatzi? Piyotaantapiintana nonampiki.’ 27 Inkante irirori: ‘Imapero, te niyotemi jimpe pipoña. Piyaaperote tzimawentzirori kaariperori.’ 28 Ari piraawaityaari, patsikaikiwaitya, arika piñaayetairi Abraham, Isaac, Jacob intsipataiyaari Kamantantaneriite risaike ipinkathariwentantaira Pawa. Irooma eeroka jakakeroki pisaikamatsitai. 29 Tema inkaate awisakoshiretaatsine impoñaayetaiya tsikarika iweyaapaa kipatsi, risaikai rakiyooyetairi Pawa ipinkathariwentantaira. 30 Tzimatsi etawetawori iroñaaka, iriitake ñagairone rimpoiyetai. Eeniyetatsi eejatzi impoiyetatsiri iroñaaka, iriitake ñaayetairone retaiyaawo.”

Riraaneentakotawo Jesús Jerusalén

(Mt. 23.37-39)

31 Ari rareetapaaka Fariseo, ikantapaakeri Jesús: “Pishiye, kaakitake Herodes ikowi ritsitokemi.” 32 Ikantzi Jesús: “Pipiyanake, pinkanteri oshiyakariri sagari: netsiyatakotakairi raayiri peyari, netsiyatakotakairi mantsiyari. Yotapaaka mawa kiteesheri nonkaatantyaawori nantziri. 33 Eekeromaitatya niyaatatye irojatzi mawatapaintsine kiteesheri, tema iro kameethatatsi ritsitokaiteri maawoini Kamantantaneriite Jerusalén-ki. 34 ¡Jerusalén-satzipaini! Osheki pitsitokake Kamantantaneriite. Pitsitokakeri ikaatzi rotyaantaweetakemiri. Tema nokowawetapiintaka noshiyaarime tsimeryaani rosatetziri iryaani. Ari nonkanterime naaka ikaatzi notomintaari. Iro kantzimaitacha te pikowaiyini. 35 Jiroka pinampi pisaikapiintawetaga, eero iñagaitai iita nampitaiyaawone. Pinkeme nonkante: Eero piñiitaana, irojatzi paata pinkantantaiyaari: ‘Tasonkawentaarewo rinatzi, tema Pinkathari aitziri otyaantakeriri.’ ”

14

Jesús retsiyatakotakairi eeniyawaitatsiri

1 Okanta kiteesheri rimakoryaantaitari, ikenanake Jesús ipankoki reeware Fariseo roya. Osheki kempoyaakeriri oita ranteri. 2 Ari risaikakeri janta mantsiyari eeniyawaitatsiri. 3 Ikanta Jesús rosampitakeri Yotaantzirori Inintakaantaitanewo itsipataakeri Fariseo, ikantziri: “Kiteesheri rimakoryaantaitari inatzi iroñaaka, ¿tema ishinetaantsita etsiyatakotakaante?” 4 Te rakaiyini, irojatzi imairetaiyakeni. Raakeri Jesús mantsiyari, retsiyatakotakagairi, rotyaantairi. 5 Ripithokashitanakari jirikapaini, ikantziri: “Arika rotetya pipira omooki kiteesheriki rimakoryaantaitari, ¿tema ari pinoshikairi intsipaite?” * 6 Te rakanakeri.

Oimoshirenkaantsi aawakagaantsiki

7 Ari risaiki Jesús ikempoyiiri akiyooterine reeware Fariseo, thaawako ikantaiyani ikowi rosatekya niyankineki rakiyooteri jewari. Ikanta Jesús roshiyakaawentanakeniri, ikantanake: 8 “Arika inkaimaitemi poimoshirenkya aawakagaantsiki, eero posatekawaita pinkowe pintsipatyaari jewari, aamaaka tzimatsi itsipa pokatsine anayimiri ririiperotzi irirori. 9 Arika rareetapaakya kaimakaantzimiri, inkantapaakemi: ‘Eero posatekawaita eeroka, piyaate pisaike jantyaatsikaini.’ Antawoite pinkaaniwentanakya. 10 Iroowa kameethatatsi eero posatekawaita, pisaikapaake jantyaatsikaini. Irojatzi ripokantapaakya kaimakemiri, inkantakemi: ‘Asheninká, pipoke posatekya eeroka jaka.’ Aripaite impinkathaitemi. 11 Itzimirika kowashiwaitachane impinkathaiterime, aritake iñaakero intsinampashiretakaiteri. Iriima tsinampashirewaitatsiri, iriitake ñeerone impinkathaitairi.”

12 Irojatzi ripithokashitantanakariri Jesús aanakeriri rowakayaari, ikantziri: “Arika pinkaime atziri powakayaari, eero pikaimiri pisheninkaperotari eeroka, pirentzi, eejatzi ikaatzi ashaagantachari, tema ari ripiyataimi eeroka rakiyootaimi. 13 Arika poimoshirenkya, iriitake pinkaimayete ashironkainkari, mawityaakiri, pesaponchokiyetatsiri. 14 Ari piñagairo pinkimoshiretai, tema jirikapaini, eero ripiyataimi paata rakiyootaimi roimoshirenkya. Aritzimaitaka ripinaitaimiro pantakeri arika rañaayetai kameethashireri.”

Roshiyakaawentaitziro antawoite rowaita

15 Ikanta ikemawake apaani ikaatzira risaiki rowaiyani, ikantanake: “Kimoshire inkantya inkaatera owaachane impinkatharitanakerika Pawa.” 16 Irojatzi ikantantari Jesús: “Tzimatsi atziri, riwetsikakaantake antawoite oimoshirenkaantsi, ari rowaiyaani. Rithonka ikaimakeri ikaataiyinira. 17 Okanta imonkaatapaaka rowantyaari rotyaantakeri rimperatanewo inkamanteri ikaatzi ikaimakaantakeri, tema irootaintsi rowaiyaani. 18 Te ikowi ripokaiyeni ikaatzi ikaimakaantawetakari. Retanakawo apaani, ikantzi: ‘Eero okanta niyaate, niyaatatye naminero owaantsi namanantakeri. Irootake eero okantanta niyaate.’ 19 Ikantake itsipa: ‘Niyaatatye noñaantyaari namanantakeri nopira, irootake eero okantanta niyaate.’ † 20 Ari ikantanake itsipa eejatzi: ‘Eero okanta niyaate, tema owakera naawakaaka.’ 21 Irojatzi ripiyantaawo imperataarewo, ikamantapairi iwinkatharite awisaintsiri. Antawoite owatsimaanakeri, ikantanakeri rimperatanewo: ‘Piyaate, panashityaawo jimpe iweyaa nampitsi, pamakeri ashironkainkari, mawityaakiri, pesaponchokiri inkaatera piñeeri janta.’ 22 Ari ikantakero rimperatanewo. Irojatzi ikantantaariri iwinkatharite, ikantziri: ‘Nimatakero okaatzi pikantakenari, eenitzimaitacha okaankitzi pankotsi.’ 23 Ikantanairi rimperatanewo: ‘Pithonkero panashityaawo awotsi, piyaate tsikarika, pishintsineenteri inkaate piñeeri janta, ripokeeta iyeekiteeta nopanko. 24 Pinkeme nonkante: Tzimawetacha osheki atziri netawetakari nokaimakaantziri, eeromaita iñaamatsitairo royaawo eepichokiini niwetsikakaantakeri owanawontsi.’ ”

Pomeentsitachari oshiyakotyaari Cristo

25 Osheki oyaatakeriri Jesús. Ari ripithokashitanakari, ikantziri: 26 “Irootake inimotzimiri petakotari pipaapate, pinaanate, piina, pitomi, pirentzi, pitsiro, petakotzita eejatzi eeroka. Iroorika anaanakerone onkaate pinintename naaka pawentaana, tekeraataga pithotyiiroota pinkemisantena. 27 Ontzimatye pinkyaaryoowentero nokenkithatakaakemiri, onkantawetakya inkentakoitemi. Arika pipakaakero, eero noshiyakagaimi eeroka niyotaanewo. 28 Apaani kowatsiri riwetsike pankotsi raminakomento, retawakyaawo inkenkithashiretya tzimatsirika rimatantyaawori riwetsikero. 29 Ari onkantya rithonkantyaawori riwetsikero retanakari, arika rookashitakyaawo, ishirontaminthatyaari inkaate ñeerine. 30 Inkantaiyeni: ‘Piñaamatsiteri jirika, te raawiiro, rookashitakawo.’ 31 Ari ikanta eejatzi pinkathari tzimatsiri 10,000 rowayerite, rominthata romanatyaari itsipa pinkathari tzimatsiri 20,000 rowayerite. Ontzimatye retawakyaawo inkenkithashiretawakya, arika roitsinampaakeri. 32 Iñaakerorika eero roitsinampairi, eeniro riweyaa intaina itsipa pinkathari pokatsiri romanatyaari, rotyaante kanterine: ‘¿Tsikama ankantyaaka eero omanatawakaanta?’ 33 Ari onkantyaari eejatzi ontzimatye petawakyaawo pinkenkithashiretawakya eerokapaini, eerorika pipakairo petakoyetawo pashiyetari, eero noshiyakaimi niyotaanewo.”

Oshiyakotawori masankari tziwi

(Mt. 5.13; Mr. 9.50)

34 “Tema kameetha okanta tziwi okatyotzi. Iro kantacha arika rowaitaitero tsika oitya, eero opantaawo inkatyokantaityaawo. 35 Te ompantaiyaawo tziwi, eero opantaatsikaitawo eejatzi risaiponkitzitantaityaawo pankirentsi, ontzimatye rookaitero. Kowirori inkemathatero jiroka, rowayempitatya inkemisante.”

15

Ikenkithatakoitziri oweja peyawetachari

(Mt. 18.10-14)

1 Ipiyotaka apatotziriri koriki itsipatakari osheki kaariperoshireri, ikemisantziri Jesús riyotaantzira. 2 Ikanta Fariseo itsipatakari Yotzinkariite, ikenkithatakotanakeri Jesús, ikantzi: “Pamineri jirika, itsipatakari atziri kaariperoshireri, itsipatari rowapiintaiyani.”

3 Ikanta Jesús roshiyakaawentanakeniri, ikantanake: 4 “Tzimatsi atziri piratariri oweja ikaatzi 100. Ikanta ipeyaka apaani, rookanakeri itsipa ikaatzi 99 janta owintenipathatzira, jatake rithotyaakotairi peyainchari. ¿Tema pantziro eeroka jiroka? 5 Ikanta iñaapairi oweja, kimoshire ikanta inatapairi. 6 Tema areetaa ipankoki, ipiyotapairi isheninka, ikantapairi: ‘Pipoke pintsipatena oimoshirenkya, tema noñagairi oweja peyawetainchari.’ ” 7 Eekero ikantatzi Jesús: “Ari onkantaiyaari inkiteki, antawoite inkimoshirewentaiteri pakagairone ikaariperoshireweta. Ranaanakeri kameethashiretaintsiri kaatatsiri 99.”

Roshiyakaawentaitziri koriki peyawetachari

8 Ari ikantanake: “Eenitatsi tsinane tzimatsiri 10 oorikite. Okanta ipeyapithatakawo apaani oorikite, ootakeri ootamento, opishitakero maawoini opanko ithotyaakotairi oorikite. * 9 Okanta oñagairi, okaimakeri osheninka, okantakeri: ‘Pipoke, pintsipatena noimoshirenkya, tema noñagairi noorikite peyawetainchari.’ ” 10 Eekero ikantatzi Jesús: “Ari inkantaiya imaninkarite Pawa antawoite inkimoshiretai iñaakerika apaani atziri ripakagairo ikaariperoshirewaitzi.”

Ikenkithatakoitziri tomitsi jewanawaitachari

11 Ari ikantanake eejatzi Jesús: “Eenitatsi atziri tzimatsiri apite itomi. 12 Ikanta iyaapitsi, ikantakeri ipaapate: ‘Papá, pimpenawo pashitakainari.’ Rimatakero, ipakeri itomi rashitakayaariri paata apaanipaini. 13 Jatanake iyaapitsi itomi intaina otsipaki nampitsi. Ari reewanawaitakari iyorikite. 14 Ikanta reewanawaitakari maawoini, iñaakero antawoite tashetsi janta nampitsiki. Ari ikoityaanakeriri ikaatzi reewanatakari. 15 Riyaatashitakeri nampitawori janta ikowi antawairentsi, rotyaantaitakeri inkempoyeeri chancho. 16 Antawoite ritasheyake, ikowake rakiyooteri chancho, tema tekaatsi perine rowanawo. 17 Irojatzi ikantashiretantanakari mainari: ‘Osheki inintaawaita rowaperowaita antawaitatsiri ipankoki nopaapate, ¿iitaka nashironkaawaitantari naaka jaka nitasheyawaitzi? 18 Ontzimatye niyaatai ashitanariki, nonkantapairi: “Papá, nokaariperotzimotakemi, nokantakeri eejatzi Inkitesatzi. 19 Te onkameethate poshiyakagaina pitomi, apatziro nokowi poshiyakagainari antawaitatsiri powaneki.” ’ 20 Katziyanaka, pokai ashitaririki. Tema aminawooki ikanta ashitariri, iñaawairi ripokai, rishiyashitawaari, rawithakitawairi, inintawootawairi. 21 Ikantapaake itomi: ‘Papá, nokaariperotzimotakemi, ari nokantakeri eejatzi Inkitesatzi. Te okameethatzi pintomitaina iroñaaka.’ 22 Iri kantzimaitacha ashitariri, ikantakeri rimperatanewo: ‘Pamake irooperori kithaarentsi, pinkithaatawairi notomi. Pinkyaantakayaari rakoki poreryaatsiri, pizapato-teri eejatzi. 23 Pamake wathantzi ewankari waaka, pitsitokeri. Nokowi oimoshirenkya. 24 Tema jirika notomi kamawetaka, iro kantzimaitacha añagai iroñaaka. Pairani ipeyaka, iñagaitairi iroñaaka.’ Ari retanakawo roimoshirenkaiyani.

25 Ikanta rantarite irirentzi saikatsi rantawaitzi owaantsiki. Pokai pankotsiki, ikemapaatziiri roimoshirenkaiyani. 26 Rosampitapaakeri rimperatanewo oitarika ikimoshiretantaitari. 27 Ari ikantanakeri: ‘Areetaawo pirentzi, irootake rowamaakaantantari pipaapate ewankari waaka, tema kameethaini rareetaawo pirentzi tekaatsi awishimoterine.’ 28 Ari ikisanaka, te ikowi inkyaapai pankotsiki. Irojatzi riyaatashitantakariri ipaapate, osheki ikowake intsipatyaari roimoshirenkya. 29 Irojatzi ikantantanakariri ipaapate: ‘Piñaawetana naaka nashi nowiro nisaikimotzimi, tekaatsi nantzimotemi. Te pipaatsikaitana apaani piratsi noimoshirenkya. † 30 Irooma ripokaira yeeye eewanatzitakemiriri piyorikite ipiro mayempiro, iri powamainiri wathatatsiri piratsi poimoshirenkawairi.’ 31 Ari rakanake ipaapate, ikantziri: ‘Notomí, ari pashi powiro pisaikimotakena eeroka, maawoini okaatzi nashitari, eeroka ashitawori maawoini. 32 Irootake ankimoshiretantyaari iroñaaka, tema jirika pirentzi, kamawetaka, iro kantacha añagai iroñaaka. Ipeyawetaka iñagaitairi iroñaaka.’ ”

16

Roshiyakaawentaitziri kaariperori imperataarewo

1 Ikanta Jesús ikantakeri eejatzi riyotaanewo: “Eenitatsi atziri ashaagantachari. Tzimatsi irirori rimperatanewopaini. Eenitatsi pokaintsiri, ikantapaakeri ashaagantzinkari: ‘Jirika reeware pimperatanewo, rapaatzitakemiro pashaagawo.’ 2 Ikanta jirika ashaagantzinkari ikaimakaantakeri rimperatanewo, rosampitakeri: ‘¿Oitaka pantakeri? Nokemake ikantaitana. Poñaayenawo okaatzi pantawaitakenari. Ari iweyaapaaka peewatziri nimperatanepaini.’ 3 Ari ikantashiretanake jirika rimperatanewo: ‘¿Tsika nonkantyaaka iroñaaka? Romishitowatyeena imperatanari. Te nimatziro nompankiwaite, arika nonkowakotante impashitaitena, osheki nonkaaniwentya.’ 4 Ikantashiretanake: ‘Niyotake oita nanteri raakameethatantaitenari arika nishitowai.’ 5 Ipiyotakeri ireewetziriri iwinkatharite, ikantakeri etawori: ‘¿Okaatzika pireewetziri nowinkatharite?’ 6 Ikantzi irirori: ‘Nireewetziri 100 inchatonaa oyeenka pankirentsi.’ Ikantanairi: ‘Jiroka pireewere, posankenate otsipa, onkaatanai 50 pireewetanai.’ 7 Rosampitakeri itsipa ikantziri: ‘¿Eeroka okaatzika pireewetzi?’ Ikantzi: ‘Nireewetziri 100 royaantantaitawori trigo.’ Ikantanairi eejatzi: ‘Jiroka pireewere, posankenate otsipa, onkaatanai 80 royaantaitzirowa.’ 8 Ikanta jirika pinkathari, roñaagantakeri rimperatanewo tema iñaakeri imaperotatziiri riyotzi tsika inkenakairo rantakeri. Ari ikantayeta atziripaini iroñaaka, imaperotziri riyotzi tsika ikenakairo raakameethatantyaariri isheninka, ranairi tsika ikanta kemisantzinkaripaini.” 9 Ari ikantanake Jesús: “Ontzimatye piyote pantawaitakairo pashaagawo paakameethatantyaariri itsipa, okantaweta te opantaperowetawo ashaagawontsi, iroowa raakameethatantaitemiri paata eeroka inkiteki.

10 Itzimirika kyaaryootaintsiri eepichokiini, iriitake kyaaryooperotaatsine. Itzimirika kaariperoshiretatsiri eepichokiini, iriitake maperotairone inkaariperotai. 11 Terika pikyaaryoowentziro ashaagawontsi kaari pantaperotawori jaka, tekaatsi ameentaimine impemiro ashaagawontsipero. 12 Terika pikyaaryoowentziro ashinentsi, tekaatsi pemine pashityaari eeroka. 13 Tekaatsi imperataarewo materone rantawaiteniri apite pinkathari. Tema apaani inkowaperote rimperatyaari, iriima itsipa inkisaneentakeri. Ari oshiyawo eejatzi, tekaatsi materone inkemisanteri Pawa, arika inkenkithashiretakotero ashaagawontsi, oshiyawaitanakawo imperatatyeeyaarime.”

14 Ikemaiyakeni eejatzi Fariseo, tema irijatzi ñaawenatawori ashaagawontsi, ritainkimawaitakeri Jesús ikemirira ikenkithatzi. 15 Ikantanakeri: “Piyotziro potzikaawentaiyani eeroka eero riyotantzimi atziri, riyotzimaitakemi Pawa okaatzi pikenkithashiryaakari. Okaatzi kameethatzimowetariri atziri, te iñaamatawo Pawa.”

Inintakaantaitanewo eejatzi ipinkathariwentantai Pawa

16 “Tema pairani ikenkithatakoitakero Inintakaantaitanewo eejatzi rosankenare Kamantantaneriite. Ipoñaapaaka Juan ikenkithatapaake. Ikematziiro atziripaini Kameethari Ñaantsi tsika ikanta ipinkathariwentai Pawa. Antawoite ikowaitzi iñagaitero, oshiyawaitakawo ishintsitaitzi arika romanataitya. 17 Te opomeentsita ithonkaiya paata kipatsi eejatzi inkite, iro kantzimaitacha eero ithonkimaitaa Inintakaantaitanewo.”

Riyotaantzi Jesús ikantzi: “te opantawo pookero piina”

18 “Itzimirika jokerone iina, arika ragai otsipa tsinane, imayempiwentakero etakawori. Ari oshiyawo eejatzi, itzimirika agairone tsinane jokaarewo, mayempitake irirori.”

Ashaagantachari eejatzi Lázaro

19 “Tzimatsi atziri ashaagantachari, owaneenka ikithaatapiinta. Ikamaitawo kiteesheriki roimoshirenka, owaneenka rawirikawaita. * 20 Eenitzitacha ashironkaawaitachari iita Lázaro, rithonka ripathaawaitake. Ari romaryaapiinta jakakeroki ipankoki ashaagantachari. 21 Iriitake aperotapiintzirori rowaryaayetziri rowanawo ashaagantzinkari. Pokatsi otsitzi ithotzitziri ripathaawo. 22 Ikanta paata kamake ashironkainkari, raanakeri imaninkarite Pawa, jatake risaikira Abraham. Ikanta ikamake eejatzi ashaagantachari, ikitaitakeri. 23 Ikanta janta sarinkaweniki, osheki ikemaatsiwaitaka ashaagantawetachari. Raminakotakeri intaina iñaatziiri Abraham itsipatakari Lázaro. 24 Ari ikaimawetari irirori, ikantzi: ‘Chariné, Abraham, pineshironkatena. Potyaanteri Lázaro ramaatsikaitakena eepichokiini ñaa nirawakeeta, tema antawo itaaneentakena paampari.’ 25 Ikantanake Abraham: ‘Nochariné, poshiretakotaiyaawo pashaagawo pairani, eejatzi ikantzita Lázaro roshiretakotaawo rashironkaawaitaga pairani. Iri kantzimaitacha kimoshire ikanta irirori jaka, irooma eeroka iroñaaka ontzimatye pashironkaawaitaiya. 26 Tekaatsi onkene pipoke, tzimatsi antawo impeeta otzikaimiri, eero okanta niyaatashitemi eeroka.’ 27 Eekero ikantawetatya irirori: ‘Pinkemena nonkante chariné, potyaante jatatsine risaikira ashitanari. 28 Tzimatsi janta ikaatzi 5 nirentzi, pinkamanteri eero ripokanta irirori jaka, osheki rashironkaawaitaita.’ 29 Ikantanakeri Abraham: ‘Eenitatsi Inintakaantakeri Moisés, eenitatsi eejatzi ikenkithatakeri Kamantantaneri, iroowa inkemisanterime.’ 30 Ikantanake eejatzi: ‘Eerowa Chariné, Abraham. Tzimatsirika apaani kamatsiri kamantairine añaatsiri atziri, ari ripakagairo kaariperori rameyetari.’ 31 Eekero ikantanakitzi Abraham: ‘Tema te ikemisantziro ikenkithawetakari Moisés eejatzi Kamantantaneri, eerowa ikemisantziri iroñaaka inkamantantawetyaarika kaminkari.’ ”

17

Eero pantakaantziro kaariperori

1 Ikanta Jesús ikantanakeri riyotaanewo: “Ari intzimapiintatye antakaanterone kaariperori. Inkantamatsitaiteri jirika. 2 Itzimirika antakaakerine kaariperori oshiyakariri eentsi rawentagaana, ari rowasankeyeetairi. Iri kameethatatsi inthataitenirime mapi ikentsiki, rowiinkaiteri inkaareki, ompoñaantyaari eero ikaariperotakaantanta. 3 Ontzimatye paamaakowentya eeroka. Tema intzimerika antzimotemirone kaariperori, pinkaminairi. Arika ripakaanairo rantayewetakari, pimpeyakotero rantzimowetakemiri. 4 Ari oshiyawo eejatzi. Tzimatsirika atziri osheki rantzimotakemi, onkaate 7 rapiipiintero apaaniki kiteesheri, ontzimatye papiipiinteri pimpeyakotakairi arika ripokashitemi inkowe pimpeyakotakagairi.”

Poshiretakaaperotaina

5 Ikanta Rotyaantaperotanewo, ikantanakeri Jesús: “Nokowi poshiretakaaperotaina.” 6 Ari ikantanake Awinkatharite: “Onkantawetakya eero antawotzi poshiretaana, poshiyaawo okithoki oryaanikitatsiri pankirentsi, aritake pimatakero antawo inchato katziyainchari, pinkantero: ‘Pishirinke, pinkatziye inkaareki.’ Nonkante naaka, atake imatakya.” *

Rantayeteri imperataarewo

7 “Tzimatsirika pimperatanewo, piñaawairi rareetaiya rowintawaitzira powaneki, ikempoyiirira pipira ¿arima pinkantawairi: ‘Pakiyootapaina?’ 8 Tema eero, apatziro pinkantawairi: ‘Ponkotsitapai owanawontsi. Pomathakitya onkene poyiitena, nowawaitya, nirawaite nomere eejatzi. Eeroka impoitatsine poya.’ 9 ¿Arima pinkimoshirewentakero okaatzi rantakeri pimperatanewo? Tema eero. 10 Ari pinkantyaari eejatzi eeroka, arika pimonkaatakero inintakaimiri Pawa, pinkante: ‘Eero asagaawentawaita arika rimperayeetai, tema apatziro amonkaatero ikowakaitakairi anteri.’ ”

Retsiyatakotakagaitziri 10 pathaawaitatsiri

11 Ikanta rawisanake Jesús riyaate Jerusalén-ki, ikenanakero Samaria-ki ipoñagaawo Galilea-ki. 12 Ikanta rareetaka nampitsiki, ari ritonkyotakari 10 atziri pathaawaitatsiri, jantyaatsikaini ikatziyaiyapaakani. 13 Ikaimimaita, ikantzi: “¡Yotaantanerí Jesús, pineshironkataina naaka!” 14 Ari raminanake irirori, iñaatziiri ikatziyaiyani, ikantziri: “Piyaatashiteri Imperatasorentsitaarewo raminawakemiro pipathaawo.” Ikanta riyaataiyanakeni, omapokashitaka opeyanaka ripathaawo, etsiyatakotanai. 15 Ikanta apaani iñaakero retsiyatakotai, thaamenta ripiyaawo irirori, ikimoshirewentanakeri antawoite Pawa. 16 Rotziwerowashitapaakari iitziki Jesús, riwetharyaapaakari. Jirika piyaachari Samaria-satzi rinatzi. 17 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “¿Tema 10 etsiyatakotaatsiri, tsika ikenakeka itsipa? 18 Tekaatsi nosheninka piyaatsine inkimoshirewentanairi Pawa riwetharyagaiyaari, apatziro ripiyaawo itsipasatzi atziri.” 19 Riñaanatanakeri Jesús pathaawaiwetachari, ikantziri: “Pinkatziye, piyaatai. Iroowa etsiyatakotakagaimiri poshiretaana.”

Tsikapaiteka etantanakyaawo impinkathariwentantai Pawa

(Mt. 24.23-28, 36-41)

20 Ikanta Fariseo rosampitakeri Jesús, ikantziri: “Tsikapaiteka etantanakyaawo impinkathariwentantai Pawa.” Ari rakanake irirori: “Omapokashitaiya impinkathariwentantai Pawa. 21 Tekaatsi kantaatsine: ‘Jiroka jaka. Jironta janta.’ Tema mataka pinkatharishirewentantai Pawa.” 22 Ari ripithokashitanakari riyotaanewo, ikantziri: “Ari pinkowawetaiya paata piñeerime eepichokiini Itomi Atziri, eero okantzimaita. 23 Ari pinkemake inkantaite: ‘Jirika jaka.’ Itsipa kantatsine: ‘Jirinta janta.’ Eero piyaatashitziri, eero poyaatziri eejatzi. 24 Arika ripiyai Itomi Atziri, roshiyapaatyeeyaawo ookathawontsi, etanakyaawo tsika iweyaa kipatsi irojatzi tsika janta ithonka. 25 Etanakya iñagaitawakero antawoite rashironkawaitaitya, imanintawaitaiteri jirikapaini atziri tzimatsiri iroñaaka. 26 Aritake oshiyaiyaawo okanta pairani eeniro risaikaweta Noé. Aritake onkantaiyaari eejatzi arika ripokimatai Itomi Atziri. 27 Inimotziri atziripaini rowawaita, rirawaitzi, raawakaawaita eejatzi. Irojatzi ikyaantanakari Noé antawoki pitotsi riwetsikakeri. Okanta oonkanaka kipatsiki, thonkaiyakani maawoini atziri ikamake. 28 Ari oshiyaawo pairani eeniro risaikaweta Lot. Inimotziri atziri rowaiyani, rirawaitzi, riyomparitaiyani, ipankiwaitaiyini, riwetsikaiyini ipanko eejatzi. 29 Iro kantzimaitacha imonkaatapaaka kiteesheri rishitowantanakari Lot nampitsiki Sodoma, omapokashitaka oparyaapaake paampari, ari rithonkakari maawoini atziri ritagaa. 30 Arira onkantaiyaari eejatzi arika ripiyai Itomi Atziri. 31 Tzimatsirika saikatsiri jakakeroki ipanko, ari impoñaanakya rishiyanake, eero ikyaapanaantzi raapanaante tsika oita. Itzimirika saikatsine rowaneki, rishiye tsika ikanta, eero ripiyapanaanta. 32 Pinkenkithashiryaakotero awishitzimotakerori pairani iina Lot. 33 Ikaatzi etakowaitachari apaniroini rantayetziro iñaawenatashitari, aritake impeyashiretaiya. Iriima inkaate kamawentenane rantanairo nokowakairiri naaka, aritake rawisakoshiretai.” 34 Eekero ikantatzi Jesús: “Intzimai tsipatawakaachane rimaye. Apaani ragaitai inkiteki, iriima itsipa rookaitanairi. 35 Ontzimai apite tsinane tsipatawakaachane itoonkawaite. Apaani ragaitai inkiteki, irooma otsipa rookaitanairo. 36 Risaike apite atziri rowaneki. Apaani ragaitai inkiteki, iriima itsipa rookaitanairi.” 37 Ari rosampitaitanakeri Jesús, ikantaitziri: “¿Tsikajaantaka Pinkatharí?” Ikantzi Jesús: “Tsikarika risaiki kaminkari, ari rewotaiyani tziso.” †

18

Ikenkithatakoitziro kinankawo eejatzi kaariperori pinkathari

1 Ari roshiyakaawentanakero Jesús ompoñaantyaarime ramanaityaarime kiteesheriki, eero ripakagaitantawo. 2 Ikantzi: “Eenitatsi nampitsi, ari risaikiri kaariperori pinkathari, te ipinkathatziri Pawa, te ipinkathatzitari eejatzi atziri. 3 Ari isaikitari tsinane kinankawo. Ipokashitakeri kaariperori pinkathari, okantziri: ‘Nokowi pinkaimenari kisaneentanari, piwetsikainawo awishimotanari.’ 4 Te ikowaweta pinkathari. Irojatzi ikantashiretantakari: ‘Te nompinkathateri Pawa, eejatzi atziri. 5 Iro kantacha jiroka kinankawo, ontzimatye nanteniro okowiri. Nisamawokari arika oomerencheena ipiyapiyatashitena.’ ” 6 Ikantzi Jesús: “Piñaakero ikantashiretakeri kaariperori pinkathari. 7 Iri maperotzirori Pawa, te rishenkaantzi rantainiri kameetha rashiyetaari, kamaitanaawori ramanaiyaari kiteesheriki.” 8 Eekero ikantatzi Jesús: “Eero rishenkagaita rantantaityaawori kameethari. Iro kantacha arika ripiyapaake Itomi Atziri, ¿eekeroma iñaapaatye awentaapiintaariri kipatsiki?”

Roshiyakaawentaitziri Fariseo eejatzi apatotziriri koriki

9 Eeniyetatsi kenkithashiretachari kameethashireri rinatzi. Irojatzi imanintashirewaitantariri itsipa atziri. Irojatzi roshiyakaawentantanakanariri Jesús, ikantzi: 10 “Eenitatsi apite atziri jatake tasorentsipankoki ramaña. Fariseo rinatzi apaani, iriima itsipa apatotziriri koriki. 11 Ikanta ikatziyapaaka Fariseo ramana, ikantzi: ‘Ariwé Pawa, tema te noshiyari naaka itsipa atziri, koshintzi rinatzi, kaariperoshireri ikanta, mayempiri rinatzi, ari roshiyari apatotziriri koriki. 12 Apite nitzitapiintawo awisayetzira kiteesheri rimakoryaantaitari, nowapiintzi koriki ikaatzi ripinaitanari.’ 13 Ikanta apatotziriri koriki, ikatziyapaaka jantyaatsikaini, oiyotapaaka ramana te ramini jenoki. Tema rowashiretakoshiryaanakitya, ikantzi: ‘Pawa, pinkaminthagaina naaka, kaariperoshireri ninatzi.’ ” * 14 Ikantanake Jesús: “Iriitake raakameethaiteri jirika, kameethashire riyaatai ipankoki, te roshiyari itsipa. Tema ikaatzi iriiperowaiwetachari iroñaaka, ari intsinampashiretakagaitairi. Iriima ikaatzi tsinampashirewaitatsiri iroñaaka, aritake iñagairo ririiperotakagaitairi.”

Ritasonkawentziri Jesús eentsipaini

(Mt. 19.13-15; Mr. 10.13-16)

15 Ikanta ramaitapaakeniri Jesús eenchaaniki, ikowaitzi riterotantyaari rako. Iri kantacha riyotaanewo Jesús, ikisathatawakeri amayetziriri eentsi. 16 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Pishineteri eenchaaniki ripokashitena. Eero pithañaana. Tema inkaate oshiyaarine eentsi, iriitake ñaagairone ipinkathariwentantaira Pawa. 17 Imaperotatya, eerorika ipinkathaitziri Pawa roshiyakotaityaari ikantaga eentsi, eero iñagairo impinkatharitai.”

Mainari ashaagantzinkari pinkatharitatsiri

(Mt. 19.16-30; Mr. 10.17-31)

18 Ikanta apaani pinkathari rosampitakeri Jesús, ikantziri: “Kameethari Yotaantanerí, ¿oitaka nantairi noñaantaiyaawori kantaitaachane añaamentotsi?” 19 Irojatzi rakantanakari Jesús, ikantzi: “¿Oitaka pikantantanari: ‘kameethari pinatzi?’ Apatziro ikantakaawo Pawa ikameethatzi, tekaatsi itsipa. 20 Piyotakotakeroma Inintakaantaitanewo, kantatsiri:

Eero pitsitokantzi.

Eero pimayempitzi.

Eero pikoshitzi.

Eero pithaiyakowaitanta.

Eero pamatawitantzi.

Pimpinkathateri ashitzimiri.”

21 Ari rakanake mainari, ikantzi: “Yotaantanerí, nithotyaakero maawoini netanakawo pairani eeniro neentsitzi.” 22 Ikanta ikemakerira, ikantanakeri Jesús: “Tzimatsi kowapainchari panteri. Pimpimantero okaatzi pashitari, pimpashityaari ashironkaachari. Tema ari piñagairo pinintagaiya inkiteki. Pipoke, poyaatena.” 23 Ikanta ikemawake, owashire ikantanaka, tema ashaagantzinkari rinatzi. 24 Tema iñaakeri Jesús antawoite rowashiretanaka, ikantanake: “¡Imapero opomeentsita riyaatai ashaagantzinkari tsika ipinkatharitzi Pawa! 25 Tema eero okanta inkye piratsi camello imooki akoshi, iriitake maperotzirori impomeentsitya inkye ashaagantzinkari tsika ipinkatharitzi Pawa.” 26 Ikantayetanake ikaatzi kemakeriri Jesús: “¿Iitakama awisakoshiretaatsine?” 27 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Eenitatsi pomeentsitzimotariri atziri, iriima Pawa tekaatsi pomeentsitzimotyaarine.” 28 Ari ikantanake Pedro: “Jirika nokaataiyakenika naaka, nookayetanakero tzimimoyetanari, noyaataiyakemini.” 29 Ikantanake Jesús: “Imaperotatya, tzimatsirika kowanairori impinkathariwentairi Pawa, irootake rookantanakawori ipanko, ashitariri, irirentzi, iina, eejatzi rowaiyanepaini, 30 tema osheki raakotakeri iwairo Pawa jirika, aritake anagairo okaatzi rookanakeri. Ari inkantaityaari eejatzi paata arika iñagairo kantaitaachane añaamentotsi.”

Rapiitairo Jesús ithawetakota rowamagaiteri

(Mt. 20.17-19; Mr. 10.32-34)

31 Ikanta Jesús rapatotairi 12 riyotaanewo, ikantziri: “Aatatye iroñaaka Jerusalén-ki. Ari imonkaatyaari awishimoterine Itomi Atziri, tema irootake rosankenatakotakeri pairani Kamantantaneri. 32 Ari raakaantaiteri, rayeri atziri kaari asheninkata. Antawoite ishirontaminthaityaari, inkemaatsitakagaityaari, reewawootaiteri. 33 Arika onkaatake ripasawaitaiteri, ari rowamagaiteri. Iro awisawetakya mawa kiteesheri, ari rañagai eejatzi.” 34 Iro kantzimaitacha, te ikemathatziro jirikapaini ikaatzi kemawetainchari, tema te ikowaitzi inkemathatakagaiteri.

Raminakagaitairi Jericó-satzi

(Mt. 20.29-34; Mr. 10.46-52)

35 Ikanta Jesús areetzimataka nampitsiki Jericó. Ari risaiki mawityaakiri awotsinampiki ikowakotantzi impashitaityaari. 36 Ikemake mawityaakiri, rosampitakeri awisayetatsiri atziri, ikantziri: “¿Iitaka pokatsiri?” 37 Ikantaitanakeri: “Ripokatzi Jesús, iitaitziri Nazaret-satzi.” 38 Irojatzi ikaimantanakari, ikantzi: “¡Jesús, icharinetari David-ni, pineshironkataina naaka!” 39 Osheki ikisathaweetanakari imairetantyaari. Eekero ikaimanakitzi shintsiini, ikantzi: “¡Icharinetari David-ni, pineshironkataina naaka!” 40 Ari ikatziyapaaka Jesús, ikantzi: “Pamakenari jaka.” Ikanta ramaitapaakeniri, rosampitawakeri. 41 Ikantziri: “¿Oitaka pikowiri nantaimiri?” Rakanake mawityaakiri, ikantzi: “Nokowi nokiryagai, Pinkatharí.” 42 Ikantanake Jesús: “Aritake pokiryagai, iro etsiyatakotakagaimiri pawentagaana.” 43 Romapokashitanaka raminanai, royaatanakeri Jesús, kimoshire ikantawentanakari Pawa. Ikanta atziripaini iñaakero rantakeri Jesús, rimatanakero iriroripaini ithaamentawentanakari Pawa.

19

Jesús eejatzi Zaqueo

1 Ikanta rareetapaaka Jesús Jericó, ranashitapaakawo nampitsi. 2 Ikanta reeware apatotziriri koriki iita Zaqueo. Ashaagantzinkari rinatzi. 3 Ikowaperotake irirori iñeeri Jesús. Iro kantacha te imata osheki atziri otzikaakeriri, ikaamokokitziini eejatzi. 4 Irojatzi reewatantanakari Zaqueo, ateetapaake inchatoki onkene iñeeri Jesús, tema ari inkenapaakeri. * 5 Ikanta rareetapaaka Jesús rateetakera Zaqueo, raminapaake jenoki, iñaapaakeri, ikantapaakeri: “Zaqueo, payiite intsipaite, ari noshiretawo nimaye pipankoki.” 6 Intsipaite rayiitanake Zaqueo. Kimoshire raanakeri ipankoki. 7 Ikanta iñagaitakeri, ñaawaitanake atziripaini ikantzi: “¿Iitaka ikyaawankotantariri Jesús kaariperoshireri?” 8 Irojatzi ikantantanakari Zaqueo: “Pinkatharí, ari nompakeri ashironkainkari niyanki nashaagawo. Tzimatsirika namatawitakeri nokoshitziri, ari noipiyainiri onkaate 4 nayitakeriri.” 9 Ikantanake Jesús: “Iroñaaka piñeero pawisakoshiretai. Tema pantanairo poshiyakotanaari rowawiiroki isheninkaani okaakiini Abraham. 10 Tema iro ripokantakari Itomi Atziri rithotyaakoyetairi ikaatzi peyashiwetainchari, rowawisaakoshireyetairi.”

Roshiyakaawentaitziri 10 koriki

11 Irojatzi ikemisantaiyakeni atziri ikenkithatzira Jesús. Irojatzi roshiyakaawentantanakanariri, tema ikenkithashirewetaiyani atziripaini koñaawoini impinkathariwentantai Pawa, tema irootaintsi rareetya Jerusalén-ki. 12 Ikantanake: “Tzimatsi jewari jatake otsipaki nampitsi, impinkatharitakagaiteri, eejatzi ripiyai. 13 Ipiyotanakeri 10 rimperatanewo, ipanakeri 10 koriki, ikantayetanakeri: ‘Pantawaitakairi koriki nopayetakemiri, irojatzi nipiyantaiyaari.’ † 14 Iro kantacha eenitatsi kaari kowerine impinkathariwentante. Rotyaantaitake kantatsine: ‘Te nokowaiyini impinkatharite.’ 15 Ikanta ripiyaa, ipinkatharitakaitakeri. Rapatotapairi rimperatanewo ipayetanakeriranki koriki, ikowi iñeeri tsika ikanta rantawaitakaakeri iyorikite. 16 Retapaakawo ripokake apaani, ikantapaake: ‘Pinkatharí, nosheñaakerira piyorikite, nagai itsipa ikaatzi 10.’ 17 Ikantanake irirori: ‘Kameethatake nimperatanewo, okamintha pikyaaryootake eepichokiini, aritake piñaakero peewatakaantero nampitsi onkaate 10.’ 18 Ari ripokapaake itsipa rimperatanewo, ikantapaake: ‘Pinkatharí, nosheñagaimiri piyorikite, nagai itsipa ikaatzi 5.’ 19 Eejatzi ikantanakeri irirori: ‘Ari pinkantzityaari eeroka, aritake piñaake peewatakaantero nampitsi onkaate 5.’ 20 Ripokapaake itsipa, ikantapaake: ‘Pinkatharí, jirika piyorikite kameetha noponatakemiri. 21 Tema antawoite nothaawantzimi imaperotatziimi pimashireyantzitzi, te piñaakota posheñaantariri piyorikite.’ 22 Ikantanake irirori: ‘Kaariperori nimperatanewo pinatzi. Eeroka atsipetyaawone okaatzi pikantakenari. Piyowetaka osheki nomashireyantzitzi, te noñaakoneta nosheñaantariri noorikite. 23 Piñaawetaka eero pimatziro, pamineme iita antawaitakairineme noorikite, ari ishenineentakeme iroñaaka, iri pimpawainarime nipiyaaga.’ 24 Ari ikantanakeri atziripaini piyotainchari: ‘Paapithateri koriki, pimperi osheñaakeriri ikaatzi 10.’ 25 Ikantaiyanakeni atziri: ‘Pinkatharí, ¿oitaka impantaityaariri, tema tzimatsi rashi irirori 10 koriki pipakeriri inkaaganki?’ 26 Eekero ikantatzi ashitariri iyorikite: ‘Ikaatzi ishekitzimotakeri, ari ishekitzimoperotairi. Iriima kaari ishekitzimoperotzi, eekero iñaatyeeri eero ishekitzimoperotairi.’ 27 Ikantanake eejatzi: ‘Pamakeri ikaatzi kisaneentanari kaari kowatsine nompinkathariwenteri, poñaayenari pithatzinkeri.’ ”

Areetaawo Jesús Jerusalén-ki

(Mt. 21.1-11; Mr. 11.1-11; Jn. 12.12-19)

28 Rithonkanakero ikantakeri Jesús, jewatanake riyaatziro Jerusalén-ki. 29 Ikanta rareetzimataka nampitsiki Betfagé eejatzi Betania imontenampitari otzishi Olivo. Ari rotyaantakeri Jesús apite riyotaanewo. 30 Ikantakeri: “Piyaate nampitsiki amontenampitakari. Ari piñaapaakeri ewonkeri burro inthatakotya, tekera ikyaakagaitariita. Pinthataryaakoteri, pamakenari jaka. 31 Arika rosampiitawakemi: ‘¿Piiterika pithataryaakotantariri burro?’ Pinkantanakeri eeroka: ‘Ikowatziiri Pinkathari.’ ” 32 Jataiyanakeni rotyaantaitakeri, iñaakero okaatzi ikantaitakeriri. 33 Ithataryaakotapaakeri burro. Rosampitakeri ashitariri, ikantziri: “¿Piiterika pithataryaakotantariri?” 34 Ikantanake irirori: “Ikowatziiri Pinkathari.” 35 Irojatzi ramantakanariri Jesús. Rowanketakeniri manthakintsi imitzikaaki, ikyaakaanakari Jesús. 36 Ikanta ranashitakaanakari Jesús burro, romaankashiitanakeri manthakintsi awotsiki inkenanakera. 37 Ikanta riyotaapiintziri Jesús, oirinkimatanaka otzishiki Olivo, ikaimaiyini ithaamentawentari Pawa, tema iñaapiintziri ritasonkawentantzi Jesús. 38 Ikantaiyini:

¡Kaakitataike awinkatharite! Tasonkawentaarewo rinatzi, tema Pinkathari aitziri otyaantakeriri.

¡Risaikakaayetziri kameetha nampitawori inkiteki!

¡Iri kameethatatsiri oshekitzimotziri rowaneenkawo Pawa nampitawori ojenokiperotzinta inkite!

39 Ikanta Fariseo saikayetaintsiri eejatzi janta, ikantakeri Jesús: “Yotaantanerí, pinkisathateri piyotaanewo.” 40 Rakanake Jesús, ikantzi: “Arika nomairyaakeri ikaatzi kaimayetaintsiri, aritake onkaimanake mapi iroori.”

41 Ikanta rareetzimatapaakaga Jesús Jerusalén-ki, riraakotapaakawo iñaapaakerowa. 42 Ikantzi: “¡Osheki onkameethateme pinkemathatawakityeerome eepichokiini iroñaaka, irootake kiteesheri piñaantaiyaawori pisaikai kameetha! Iro kantzimaitacha eero imata tema mawityaaki ikantakagaitakemi. 43 Tema irootaintsi ripoke kisaneentzimiri, riwetsikashitapaakemi rithonkantemiri. Rithonka rotzikapaakemi iweyaaga potanto, eero piñiiro tsika pinkene pishiye. 44 Ari intzimpookaitakemi, rashiryagaityaari maawoini. Eero iñagaitairo mapipaini okaatzi pewiryaayetachari iroñaaka, okantakaantziro te piyotawakeri tsika itzimi pokashiwetakemiri.”

Rookapaakeri Jesús yompariyetachari tasorentsipankoki

(Mt. 21.12-17; Mr. 11.15-19; Jn. 2.13-22)

45 Ikanta ikyaapaake Jesús tasorentsipankoki, rookapaakeri yompariyetachari. 46 Ikantayetziri: “Pairani rosankenaitakero kantatsiri: ‘Nopanko inatzi jiroka, ari ramanapiintaitenari.’ Iro kantzimaitacha eeroka pamatawitantapiintake jaka pipimantayetzi, poshiyakaakero koshintzipanko.” 47 Rashi rowapaakitziiro Jesús riyotaantzi kiteesheriki tasorentsipankoki. Iri kantacha reeware Imperatasorentsitaneri, itsipatakari Yotzinkariite eejatzi Antariite, raminaminatakero tsika inkenakairo rowamaakaanteri. 48 Te iñiimaita tsika inkenakairo, tema owayempita ikantaiyakani atziripaini ikemisantziri Jesús.

20

Ishintsinka Jesús

(Mt. 21.23-27; Mr. 11.27-33)

1 Ikanta Jesús riyotaayetakeri atziri tasorentsipankoki, ikenkithatakairi Kameethari Ñaantsi. Irojatzi ripokantapaakari reeware Imperatasorentsitaarewo, itsipatakari Yotzinkariite, ripokitaka Itzinkamipaini eejatzi. 2 Rosampitapaakeri Jesús, ikantziri: “Pinkantena, ¿Jimpe itzimajaantzika pinkathari otyaantzimiri pantantawori jiroka?” 3 Irojatzi rakantanakari Jesús, ikantziri: “Tzimatsi eejatzi nosampitemiri naaka, ontzimatye pakena. 4 Tema romitsitsiyaatantake Juan-ni, ¿iitaka otyaantakeriri? ¿Pawama? ¿Iriima otyaantakeri atziri?” 5 Ari ikantawakaiyanakani irirori: “Arika ankantakeri Pawa otyaantakeriri, ari inkantanakai: ‘¿Oitaka kaari pikemisantantari?’ 6 Irooma ankanteririka: ‘Tema atziri otyaantakeriri’, ari rishemyagaitakai. Tema maawoini atziripaini ikantaiyini Kamantantaneri rinatzi Juan-ni.” 7 Ari ikantaiyakeni: “Te niyote iita otyaantakeriri.” 8 Ari ikantzitanakari Jesús irirori: “Eejatzi naaka, eero nokamantzimiro iita otyaantakenari.”

Kaariperoshireri antawairentzi

(Mt. 21.33-34; Mr. 12.1-11)

9 Ikanta Jesús roshiyakaawentanakeniri atziripaini, ikantzi: “Tzimatsi pankitzirori chochokimashi. Irojatzi raminantakari iita aminerone iwankiremashi, jatake irirori intaina osheki ipeyaka. 10 Ari rotyaantawetaari rimperatanewo ragaateme okithoki iwankire. Ikanta iñaawakeri antawairentzi, ripasapasatawakeri, roipiyairi tekaatsi raanai. 11 Rotyaantake itsipa. Eejatzi roshiyakaawakeri, ikisawaitawakeri, romposaposaatawakeri, roipiyairi tekaatsi raanai. 12 Irojatzi rotyaantantakariri mawatanaintsiri rimperatanewo. Eejatzi roshiyakagaitakeri, rantawakeri, roipiyakeri. 13 Ikantzi ashitawori iwankiremashi: ‘¿Tsika nonkantyaaka? Iriirika notyaantake netakotanewo notomi naaka, aamaaka ari impinkathaitakeri.’ 14 Ikanta antawairentzi iñaawakeri itomi ripokake, ikantawakagaiyani: ‘Pokake ashitaiyaawone paata pankirentsimashi. Jame owamayeri, ayeroota aaka.’ 15 Raawakeri, raanakeri othapiiteki pankirentsimashi, rowamaakeri. ¿Oitaka ranteri ashitawori pankirentsimashi? 16 Tema pokanake irirori, rowamaakeri maawoini kempoyiirori rowane, raminai itsipa atziri.” Ikanta jirikapaini ikaatzi kemakerori ikantakeri Jesús, ikantaiyanakeni: “¡Onkamintha eero imata!” 17 Ikanta Jesús raminanakeri atziripaini, ikantanakeri: “¿Tsika okantziranki osankenatainchari?

Imanintawetakawo mapi jirikapaini wetsikirori pankotsi.

Iro kantzimaitacha ipiriintaitairo mapi pankotsinampiki, roshiyakaitairo iroome tzinkamitsi.”

18 Jiroka okantakota mapi: Iitarika ontziwatyaawone, ari risataake. Iriima anawyagairi, ari ishemyaakeri.

Ikenkithatakoitziri koriki impaiteriri pinkathari

(Mt. 21.45-46; 22.15-22; Mr. 12.12-17)

19 Ari ikowawetaka reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotzinkariite raakaanterime Jesús, tema riyotake iriitake ikenkithatakotzi. Temaita rimatziro, osheki ithaawantakari atziri piyotainchari. 20 Irojatzi rotyaantantaitakariri aminaantantaneri, roshiyakotapaakyaari atziri kameethashireri, ikowaiyawetani rikompitakayaarime Jesús, inthawetakotzimaityaari pinkathariki. 21 Ikanta rareetaiyakani, ikantapaakeri Jesús: “Yotaantanerí, okaatzi piñaanetari eeroka irooperori inatzi, kaari Inintakaantashitari atziri. Piyotaantziro eeroka irooperori Inintakaantziri Pawa. 22 ¿Okameethatzima amperi koriki ikowakaantane Pinkathari César?” 23 Iri kantzimaitacha Jesús riyotawake ikowatzi ramatawiteri ikaatzi osampitakeriri, ikantanakeri irirori: “¿Oitaka piñaantantanari? 24 Janjaatya poñaayenari koriki. ¿Iitaka ashitawori ipoo oshiyakaawentainchari? ¿Iitaka ashitawori iwairo eejatzi?” Ikantaiyini: “Rashi César.” 25 Eekero ikantatzi Jesús: “Tema iri César ashitari, pantantyaanari okaatzi ikowakayimiri. Iriima ikaatzi rashitari Pawa, pantantyaanari ikowakaayetzimiri irirori.” 26 Te roitsinampairi rikompitakayaari, apatziro riyokitziiwentanakeri ikemakeri ikantake, tekaatsi inkantanake.

Rosampikowentaitziro arika rañagai kamayetatsiri

(Mt. 22.23-33; Mr. 12.18-27)

27 Ikanta ripokaiyakeni Sadoc-iite iñeeri Jesús. Iriitake Sadoc-iite kantayetatsiri eero rañagai kamayetatsiri. Rosampitapaakeri Jesús, 28 ikantapaakeri: “Yotaanarí, rosankenatake pairani Moisés-ni, kantatsiri: ‘Arika inkame atziri, rookanawentanaiyaawo iina. Eerorika rowaiyakaawo, okameethatzi ragairo irirentzi iinantaiyaawo irirori. Arika rowaiyakagaiyaawo tsinane, oshiyawaityaawo iriime ashityaarineme irirentzi kamaintsiri.’ 29 Jame oshiyakaawentawakero: Tzimatsi ikaatzi 7 irirentzi. Etawori itzimi raawetaka iina, tekera osamaniteeta, kamake, te rowaiyakaawo iina. 30 Irojatzi raantawetaawori itsipa irirentzi oyaatapaakeriri. Eejatzi ikantakari irirori, kamake, te rowaiyakaawo. 31 Ipoñaawetapaaka itsipa irirentzi, eejatzi ikantaka irirori. Ari ikantakari maawoini irirentzi ikaatzira 7. Tekaatsi owaiyakayaawone tsinane. 32 Okanta osamanitake kamai eejatzi iroori. 33 Arika rañaayetaime paata ikamayetakera, ¿Iitaka oimentaperotari tsinane? Tema oimentawetakari ikaatzira 7.”

34 Ari rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Apatziro raayetzi iina atziripaini añaayetziri iroñaaka jaka, rakotagaitziri kowatsiri iina. 35 Iriima añagaatsine paata ikamawetakaga, eero raayetai iina, eero rakotagaitairi kowatsine iina. 36 Tema eero ikaamanetapai janta, roshiyapaiyaari maninkariite, tema itomi Pawa rinayetaatzi rañaayetai. 37 Jiroka ikenkithatakoitziri rañaayetai kamayetaintsiri, ¿tema piñaanatero rosankenare Moisés-ni riñaanatantakariri Pawa kitocheemaishiki? Ikantakeri:

Moisés, Naaka Pawa, ipinkathatziri Abraham, Isaac, eejatzi Jacob.

38 Ari ayotziri, añaayetatsi irirori, tema te rimatziro kaminkari impinkathateri Pawa, apatziro añaayetatsiri. ¿Piñaakero? Tema ikaatzi kamayewetachari, irojatzi rañiimotziri Pawa.” 39 Ari ikantanake apaani Yotzinkari: “Yotaantanerí, pimatakerowa.” 40 Tekaatsi kowanaatsine rosampitanairi.

¿Iita charinetariri Cristo?

(Mt. 22.41-46; Mr. 12.35-37)

41 Ikanta Jesús rosampitantake, ikantzi: “¿Oitaka ikantantaitari, ‘jirika Cristo-tatsine, iriitake incharinetyaari David-ni?’ 42 Tema iri David-ni osankenatakerori kantatsiri:

Ikenkithawaitake Pinkathari, ikantawairi Nowinkatharite, ikantziri:

Pisaikapai nakoperoki, ampinkathariwentantai,

43 Irojatzi paata nowasanketantaiyaariri kisaneentayetakemiri,

Ari pimakoryaayitzitantaiyaari.

44 Piñaakero, ikantzita David-ni irirori: ‘Nowinkatharite rinatzi Cristo.’ ¿Iitama incharinetantaityaariri David-ni?”

Ikenkithatakoitziri Yotzinkariite

(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Lc. 11.37-54)

45 Maawoini atziripaini ikemaiyakerini Jesús ikantakeri riyotaanewo: 46 “Paamaiyaari Yotzinkariite. Osheki iñaamatawo rowaneenkakitya, ishametakaayetero iithaarekoryampyaa. Ikowi pinkatha riwethatapiintaityaari arika iñagaiteri. Arika riyaate pankotsiki rapatotapiintaita, ikowapiintziro rosatekya niyankineki. Ari ikantzitari arika rowaiyaani isheninka, ikowapiintzi rosatekya. 47 Rowashironkaakero kinankawo raapithatziro opanko. Iro rosamaninkantayetawori ramanapiinta eero riyotantaitari. Oshekimaita rowasankeyeetairi.”

21

Ashironkainkawo tsinane

(Mr. 12.41-44)

1 Ikanta Jesús raminaminthatziri ashaagantzinkari roteyetziri iyorikite janta rotetapiintaitzirira. 2 Irojatzi ipokantapaaka kinankawo tsinane ashironkainkawo inatzi, otetapaake iroori apipentyakite koriki. 3 Ikantzi Jesús: “Imapero anaantake jiroka tsinane, anaakeri ikaatzi oteyewetainchari. 4 Tema ikaatzi oteyewetainchari osheki ikashaakaawetariri Pawa, rotetashitakari tzimagaantatsiri iyorikite. Irooma jiroka tsinane, apintziryaakeri otetakeri oorikite amanantantyaarime owanawo.”

Ikenkithatakotziro Jesús ipooke tasorentsipanko

(Mt. 24.1-2; Mr. 13.1-2)

5 Eenitatsi kantayetaintsiri: “Kameetha inatzi mapi riwetsikantaitawori tasorentsipanko, owaneenka okanta.” Irojatzi ikantantanakari Jesús: 6 “Okaatzi piñiiri wetsikayetainchari, irootaintsi rithonkaitero intzimpookaitero, eero iñagaitairo pewiryaayetachari mapi.”

Iñagaitairi arika ithonkimataiya

(Mt. 24.3-28; Mr. 13.3-23)

7 Ari rosampitaitanakeri, ikantaitziri: “Yotaanarí, ¿tsikapaiteka imatya pikantakeri? Arika imonkaatzimatakya, ¿onkantyaaka riyotantaityaari?” 8 Ari rakanake Jesús ikantzi: “Paamaiya ramatawitaitzimikari. Tema osheki kowatsine ramatawitemi paata, raakotapaakero nowairo, inkante: ‘Irootaintsi imonkaatzimatya, Naakaga Cristo.’ Eero poyaatziri. 9 Ari pinkemakotakero omanarentsi, koshekawakagaantsi, paamaiya omapokimikari, ontzimatye imonkaayetya jiroka, eekero iyaatanakitye imaperotya.

10 Rantaminthatawakaanakya maawoini nampitsiki inkaate rotyaantayeteri pinkathariyetatsiri. 11 Iñagaitero osheki omoyekayetya kipatsi, ritasheneentayeete, imantsiyataite. Iñagaite osheki inthaawantaityaari, iñagaite inkiteki kaari iñagaitapiintzi. 12 Iroowa etayetanakyaawone raakaantawaitanakemi atziri, inkoshekakaantawaitemi. Ari ripasatakaantawaitemi rapatotapiintaitaga, romonkyaakaantawaitemi. Raayetanakemi risaikira pinkatharentsipero okantakaantziro paakotaana nowairo pikemisantaanaga. 13 Irootake antantari jiroka ompoñaantyaari pinkenkithatakotantenari janta. 14 Ontzimatye pawentaina naaka, eero pipomeentsiwentashitawo oita pinkantapaakeri. 15 Tema naaka yotakaimirone, ompoñaantyaari eero piñaantawo ripiyatemi onkaate pinkanteriri. 16 Ari piñaake raakaantemi ashitzimiri, raakaantemi pirentzi, raakaantemi pisheninkathori eejatzi. Eeniyetatsi rowamaakaantaite. 17 Osheki piñeero inkisaneentaitemi okantakaantziro paakotaana nowairo pikemisantaanaga. 18 Iro kantzimaitacha eero opeyagaantawaita apaani piishi. 19 Arika pinkisashitakyaawo, iroowa piñaantaiyaawori pawisakoshireyetai.

20 Arika piñaake rotzikapaakero owayeripaini Jerusalén, ari piyote monkaatapaaka raperoitantyaawori. 21 Inkaate nampitaiyaawone paata Judea-ki, rishiyayetai otzishiki. Inkaate saikatsine nampitsipainiki, ari impoñeeya rishiyanake. Inkaate saikatsine rowaneki, eero ripiyapanaanta ipankoki. 22 Tema ripiyakowentaitatziiri jirikapaini, ari imonkaatyaari rosankenaitakeri pairani. 23 ¡Inkantamatsitaitero paata onkaate motziyetatsine, eejatzi onkaate tzimatsine eentsite eeniro ithotayetzi iteni! Tema antawo onkantya rashironkagaitya arika rowasankeyeetairi. 24 Rithonkaitairime Jerusalén-satzi. Rimperatanewo rowayetairi atziri poñaayetachari otsipaki nampitsi. Iriitake oipatsiterone nampitsi Jerusalén itsipasatzi atziri, irojatzi imonkaatantaiyaari okaatzi ikowakaakeriri Pawa jirikapaini.”

Ripiyantaiyaari Itomi Atziri

(Mt. 24.29-35, 42-44; Mr. 13.24-37)

25 “Ari iñagaitake paata kaari iñagaitapiintzi inkiteki, impashiniyetai ooryaatsiri, kashiri, eejatzi impokiro. Ari onkantzityaari kipatsiki, antawoite rashironkaayetya atziripaini, eero riyotai oita rantairi, onkantakaantero owaimanka otamakaare inkaare. 26 Owamayimatakeri ithaawanka atziripaini inkenkithashiretakotero awisatsine kipatsiki. Ari inkantzitakyaari eejatzi inkiteweri oshekitzimotziri ishintsinka, osheki inkantakantayetanakya. 27 Aripaitera ripokai Itomi Atziri, inkenapai menkoriki, iñagaitawairo ishintsinka, eejatzi rowaneenkawo. 28 Arika piñaayetakero etanakyaawo kantayetachane, aminapiinta pinkantya jenoki, tema irootaatsi rontsiparyaakowentaitaimi.”

29 Irojatzi roshiyakaawentantanakanariri, ikantzi: “Pinkenkithashiretakotero tsika okanta piñaayetapiintziro inchatopaini. * 30 Arika piñaakero eereshiyetai, piyotzi irootaintsi osarentsitzimatai. 31 Iroowa piyoteri eerokapaini, arika piñaayetakero nokamantayetakemiri, irootaintsi impinkathariwentantai Pawa. 32 Imaperotatya nonkante, eero ipeyaawo jirika asheninkapaini, irojatzi iñaantakyaawori nokamantayetakemiri. 33 Eero ashi owero piñeero inkite eejatzi kipatsi, irooma niñaaneyetakari imaperotaatyeeya iroori.

34 Aamaawenta pinkantayetaiya eerokapaini, eero ityiimi piyaariperonka, ayimawaitemi pishinkitya, onkantzimowaiyetemi. Kyaaryoowa romapokaitzimikari. 35 Eenitatsi oshiyapaakyaawone iwirentsi. Ari riwitaiyaari saikayetatsiri kipatsiki. 36 Paamaiya, kamaita pinkantya pamaña, pinkante: ‘Pookaakowentena eero nokemaatsitantawo kenkithatakoyetainchari. Piwetsikashiretakayena nitonkyotantawaiyaariri Itomi Atziri.’ ”

37 Tema kiteesheriki riyotaantzi Jesús tasorentsipankoki. Irooma tsireniriki, riyaatzi tonkaariki Olivo, ari rimayi. 38 Ananinkayetake osheki atziri ikemisantziri Jesús riyotaantzi tasorentsipankoki.

22

Ikamantawakaita raakaantaiteri Jesús

(Mt. 26.1-5, 14-15; Mr. 14.1-2, 10-11; Jn. 11.45-53)

1 Irootaatsi roimoshirenkaitero rowantapiintaitawori tashirentsiponka iitaitziro kiteesheri Anonkoryagaantsi. 2 Ari ikamantawakaari reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotzinkariite, ikantawakaiyani: “Jame owamaakaanteri Jesús.” Iro kantzimaitacha antawoite ithaawantakari atziripaini.

3 Ikanta Judas iitaitziri eejatzi Iscariote kaawetachari 12 riyotaanewo Jesús, ikyaantashiretanakari Satanás. 4 Riyaatashitakeri reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi reeware kempoyiirori tasorentsipanko, ikenkithawaitakaakeri tsikapaite raakaanteri Jesús. 5 Antawoite ikimoshiretanake jewari, ikamantawakaiyakani imperi koriki. 6 Arira raminaminatanakero Judas tsikapaite raakaanteri, eero riyotzimaita atziripaini.

Riweyaantawo rowakaanaari riyotaanewo

(Mt. 26.17-29; Mr. 14.12-25; Jn. 13.21-30; 1 Co. 11.23-26)

7 Ari imonkaatakari kiteesheri rowantapiintaitawori tashirentsiponka, rowamaapiintaitantariri eejatzi oweja rowaitari kiteesheriki Anonkoryagaantsiki. 8 Ikanta Jesús rotyaantakeri Pedro itsipatanakari Juan, ikantakeri: “Piyaate ponkotsitakaante oyaari kiteesheriki Anonkoryagaantsiki.” 9 Ikantaiyini irirori: “¿Tsika pikowika nonkotsitakaante?” 10 Ikantanake Jesús: “Arika pareetzimatakya nampitsiki, ari pitonkyotakya aakotzirori iñaate chomaanikiki. Poyaatanakeri irojatzi pankotsiki tsika inkyaapaake. 11 Tsikarika inkyaapaake, pinkanteri ashitawori ipanko: ‘Ikowi riyote yotaanari tsika rowakayaari riyotaanewo, roimoshirenkero kiteesheri Anonkoryagaantsi.’ 12 Ari roñaaganakemiro jenoki ipanko, antawo okantaka riwetsikaitakero onkene rowaitya. Ari ponkotsitakaanteri janta.” 13 Jataiyakeni riyotaanewo, iñaakero okaatzi ikantakeriri, ari ronkotsitakaantakeri royaari.

14 Okanta imonkaataka rowantyaari, saikapaake Jesús itsipatakari riyotaanewo. 15 Irojatzi ikantantakariri: “Irootaintsi noñeero inkemaatsitakagaitena, antawoite nokimoshiretzi owaiyanira iroñaaka kiteesheriki Anonkoryagaantsiki. 16 Tema eero nowitaawo jiroka, irojatzi paata imonkaatantaiyaari impinkathariwentantai Pawa, aripaite napiitairo.” 17 Irojatzi raakotantakawori riraitziri, riwetharyaawentanakawo, ipakotakeri riyotaanewo, ikantakeri: “Pirero jiroka, pantetyaawo pikaataiyinira. 18 Tema eero niritaawo naaka, irojatzi paata arika imonkaataiya impinkathariwentantai Pawa.” 19 Irojatzi raantanakawori pan, riwetharyaawentakawo, itzipetowakero, ipayetakeri riyotaanewo, ikantziri: “Poyaawo, nowatha inatzi, irootake kamawentemine. Irootake pinkenkithashiryaapiintantenari.” 20 Ari ikaatanakero rowaiyanira, raakotakero riraitziri, ikantzi: “Niraa inatzi, irootake shitowaatsine rawisakotantaiyaari osheki atziri. Irootake oñaagantairone owakerari aapatziyawakagaantsi. 21 Imaperotatya nonkante: Pikaataiyakenira pakiyootana, eenitatsi pithokashitenane raakaantena. 22 Tema imaperotya impeya Itomi Atziri, ari imonkaatakari ikowaitakeri pairani. Iro kantacha, ¡inkantamatsitaiteri aakaanterine!” 23 Irojatzi riñaanatawakaantanakari riyotaanewo, ikantzi: “¿Iitaka koshekachane?”

Tsika itzimi iriiperotatsine

24 Ikanta riñaanatawakagaiyanakani riyotaanewo, ikantzi: “¿Itzimika iriiperotatsine paata?” 25 Irojatzi ikantantanakari Jesús: “Piyotaiyini eeroka tsika ikanta pinkatharitatsiri jaka, rimperatanta. Tema iriiperori rinayetzi ipashitantayeta ikosheka rimperatantantyaari. 26 Eero pimatziro eerokapaini arika piriiperoyete iroñaaka, ontzimatye poshiyakotyaari iyaapitsi rowaiyaitziri. Arika peewatakaante, poshiyakotyaari onampirentsi 27 ¿Tsikama itzimi iriiperotatsiri? ¿Tema iriitake iriiperotatsiri oshiyariri oyaawentachari rantawaitaiteniri? Irooma naaka noshiyaari pantawaitakaaneme powena.

28 Iro kantzimaitacha, eerokapaini pitsipatapiintakena, noñaayetzirowa pomeentsitzimoyetanari. 29 Irootake nokashaakaantakemirori pimpinkathariwentante, ari ikantakenari Ashitanari naaka ikashaakaakenawo. 30 Ari piñeero ankaate owaiyaani, irawaitaiyeni janta tsika nompinkatharitai. Ari poshiyakotaiyaari pinkathari risaikantawo owaneenkatachari risaikamento, pimpinkathariwentairi maawoini icharineyetari Israel, kaatatsiri 12 rinashiyeta.”

Ikenkithatakotziro Jesús rookanawentante Pedro

(Mt. 26.31-35; Mr. 14.27-31; Jn. 13.36-38)

31 Ikanta Jesús ikantanakeri riyotaanewo: “Simón, ikowakemi Satanás iñaantashiretemi, roshiyakaimi ritsikaatatyeemime. * 32 Iro kantzimaitacha osheki namanakoyetakemi eero pipakaantawo pikemisantanairi. Tema arika pipiyashiretapaake, eerokatake aawyaashiretakaapairine pisheninka.” 33 Ari rakanake ikantanake: “Tema ari ankaate Pinkatharí romonkyagaitai, aritake ankaate eejatzi rowamagaitai.” 34 Irojatzi rapiitantanakawori Jesús ikantziri: “Pedro, nonkantemi, iroñaaka tsirenirikika, tekera riñiita tyaapa, mawa papiitero pinkantake: ‘Te noñiiri Jesús.’ ”

Thaato eejatzi osataamentotsi

35 Ikanta Jesús rosampitanakeri riyotaanewo, ikantziri: “Chapinki notyaantakemi te paanake pithaate, te paanake pizapato-te. ¿Eenitatsima kowimotakemiri?” Ikantaiyini irirori: “Tekaatsi.” 36 Irojatzi ikantantariri eejatzi: “Kameethatatsi iroñaaka payero pithaate. Kaari tzimatsiri rosataamento, impimantero iithaare, ramanantantyaari. 37 Tema imapero imonkaatya rosankenatakoitakenari pairani, kantatsiri:

Ari intsipatagaitakeri kaariperoshireri.

Eero awisashita jiroka, ontzimatye imonkaatya.” 38 Ikaimaiyanakeni riyotaanewo: “Pinkatharí, tzimatsi jaka apite osataamentotsi.” Ikantanake Jesús: “Ataama.”

Ramana Jesús Getsemaní-ki

(Mt. 26.36-46; Mr. 14.32-42)

39 Ikanta ikenanai Jesús otzishiki Olivo ikenapiintzira, ari itsipatanari riyotaanewo. 40 Ikanta rareetaiyakani janta, ikantanakeri riyotaanewo: “Pamanaiyaani eeroka jaka inkempoyaawentantaitemiri otzimikari inkenakaashitakagaitemiri.” 41 Ari rowaaganeentanakari irirori. Otziwerowapaaka kipatsiki, amanapaaka. † 42 Ikantzi ramana: “Ashitanarí, iroorika pikowakaanari, paawyaakainawo pookapithatenawo onkaate nonkemaatsityaari. Iro kantzimaitacha, eero pantanawo nokowawetari naaka, iro pante pikowakaakenari eeroka.” 43 Ari romapokapaaka maninkari poñagainchari inkiteki, iñaaperoshiretakaapaakari. 44 Tema antawoite okantzimoshiretanakari, ramanaperotanaka. Iro ishitowantanakari imasawinka oshiyawaitanakawo iro thaatanainchari riraa ipitenkapaaka kipatsiki. 45 Ikanta ramanaka, piyapaaka, iñaapaatziiri riyotaanewo rimagaiyini okantakaawo rowashiretaiyani. 46 Ikantapaakeri: “¿Iitaka pimaantari? Pinkaakitaiyeni, pamaña eeroka inkempoyaawentantaitemiri otzimikari inkenakaashitakagaitemiri.”

Ragaitakeri Jesús

(Mt. 26.47-56; Mr. 14.43-50; Jn. 18.2-11)

47 Ikenkithawaiminthaitzi Jesús, iñaawakitziiri pokaiyaintsirini. Iri jewatapaintsi Judas kaawetachari ketziroini 12. Rontsitokapaakari Jesús ithowootapaakeri. 48 Ikanta Jesús ikantawakeri: “Judas, ¿Arima pipithokashityaari Itomi Atziri pithowootapaakeri?” 49 Ikanta iñaawakeri itsipatakari Jesús, ikantanakeri: “Pinkatharí, jame apiyatantyaari osataamento.” 50 Akotanake, rithatzinkitakeri rakoperoki ikempita rimperatanewo reewaperore Imperatasorentsitaarewo. 51 Ikantanake Jesús: “Ataama, eero pikoshekari.” Ipampitzitairi ikempita, etsiyatakotanai rithatzinkitawetakarira. 52 Ikanta Jesús ikantanakeri pokashitakeriri, reeware Imperatasorentsitaarewo, kempoyiirori tasorentsipanko, Itzinkamipaini, ikantziri: “¿Naakama koshintzi pamashitantanari posataamento, eejatzi pipasamento? 53 ¿Tema piñaawetapiintana tasorentsipankoki niyotaantzi? ¿Kaarima paantana janta? Aritake onkantya, tema aripaite rimatakaimiro tsireniriweri kaari pimatzi pairani.”

Ikantzi Pedro: “Te noñiiri Jesús”

(Mt. 26.57-58, 69-75; Mr. 14.53-54, 66-72; Jn. 18.12-18, 25-27)

54 Ikanta roosoitanakeri Jesús, ragaitanakeri risaikira reewaperore Imperatasorentsitaarewo. Impoitatsi Pedro irirori royaatakowentziri Jesús jantyaatsikaini. 55 Irojatzi roonthotaitantaka paampari pankotsinampiki, rakitsitaiyani. Ari risaikitapaaka irirori Pedro rakitsita. 56 Okanta tsinane imperataarewo, oñaapaakeri Pedro risaiki rakitsita. Opampoyaapaakeri, ari okantzi: “¿Tema irijatzi jirika itsipatapiintakari Jesús?” 57 Iri kantzimaitacha Pedro, ikantanake irirori: “Te noñiiri.” 58 Okanta osamaniityaake, ikenapaake itsipa, ikantapaakeri Pedro: “¿Tema eejatzi eeroka ari pikaatziri Jesús?” Ikantanai Pedro: “Tera naaka.” 59 Iro osamani eejatzi, tzimatsi itsipa kantapaakeriri Pedro: “Imaperotatya, eerokatake tsipatariri Jesús chapinki, tema Galilea-satzi pinatzi.” 60 Irojatzi ikantantanaari Pedro: “Te niyotziri iita pikantanari.” Aripaite riñaanake tyaapa. 61 Ari ripithokapainta Jesús, raminapaintziri Pedro. Irojatzi ikenkithashiretantanakari Pedro ikantakeriri ketziroini: “Tekera riñeeta tyaapa, mawa pinkante: ‘Te noñiiri Jesús.’ ” 62 Shitowanake jakakeroki, antawoite riraawaitanaka.

Ripasawaitaitziri Jesús

(Mt. 26.67-68; Mr. 14.65)

63 Ikanta jirikapaini ikaatzi kempoyiiriri Jesús, ishirontawentawaitakari, ripasawaitanakeri. 64 Rotzimikawootakeri, romposawootzimaitari, ikantziri: “¿Kamantantaneri pinatzi, janjaatya piyote iita pasawootakemiri?” 65 Tzimatsi osheki oita ikantawaitziriri kaariperori ñaantsi.

Rapatowentaitari Jesús

(Mt. 26.59-66; Mr. 14.55-64; Jn. 18.19-24)

66 Okanta okitaitamanai, rapatotaiyakani reewaperore Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Itzinkamipaini, eejatzi Yotzinkariite. Ari ramaitakeri Jesús, rosampiitakeri, ikantaitziri: 67 “Pinkantena, ¿Eerokatakema Cristo?” Ikantanake irirori: “Arika nonkantakemi, eero pikemisantana. 68 Arika nosampitemi, eero pakana, eero pipakaana eejatzi. 69 Iro kantzimaitacha retanakyaawo iroñaaka, iñagairo Itomi Atziri risaikai rakoperoki Pawa roñaagantairo ishintsinka.” 70 Irojatzi rosampitantanakariri apatowentakariri, ikantziri: “¿Eerokama Itomi Pawa?” Ikantanake Jesús: “Eerokatake kantaintsi naakatake.” 71 Irojatzi ikantantanakari jirikapaini: “Aakaite kemakeriri. ¿Iitaka ankoweri iroñaaka?”

23

Ragaitanakeri Jesús Pilato-ki

(Mt. 27.1-2, 11-14; Mr. 15.1-5; Jn. 18.28-38)

1 Ikanta ikatziyaiyanaani ikaatzi apatotainchari, raanakeri Jesús Pilato-ki. 2 Ikantapaakeri Pilato: “Jirika atziri osheki rowaariperotakero nampitsi, ikaminaakeri atziripaini eero ipantaari koriki pinkathari César, ikantake eejatzi Cristo rinatzi iri pinkatharitatsiri.” 3 Ikanta Pilato, rosampitanakeri irirori, ikantziri: “¿Eeroka iwinkatharite Judá-ite?” Ari rakanakeri ikantzi: “Irootake pikantakeri.” 4 Ikantziri Pilato Imperatasorentsitaarewo, eejatzi maawoini atziripaini: “Tekaatsi noñe oita inkenakaashityaari jirika.” 5 Iri kantzimaitacha atziripaini eekero ishintsitanakitzi ikantzi: “Osheki ikaminaantake jirika inkoshekantya atziripaini nampitsiki, retanakawo Galilea-ki irojatzi iroñaaka jaka Judea-ki.”

Rowawisaitakeri Jesús janta Herodes-ki

6 Ikanta ikemawake Pilato ikaminaantake Galilea-ki, rosampikowentanakeri Jesús iriirika Galilea-satzi. 7 Ikematzi ikantaitzi iriitake. Rowawisaakeniri pinkathari Herodes ripoki irirori rareeta Jerusalén-ki. 8 Ikanta Herodes iñaawakeri Jesús, antawoite ikimoshiretanake, tema osheki ikowawetapiintaka iñeeri, osheki ikemakowentakeri eejatzi okaatzi rantayetakeri, ikowaperotake iñeeri irirori ritasonkawentante. 9 Osheki rosampitawakeriri. Iri kantzimaitacha Jesús te rakiri. 10 Ari risaikitakari reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari Yotantaneripaini, osheki ikantakowetakariri. 11 Ikanta Herodes itsipatakari rowayerite irirori, ikisashiryaanakeri, ikaweyawaitanakeri. Ikithaatantakari irooperori kithaarentsi, roipiyairi risaikira Pilato. 12 Aripaite raakameethatanakeri Herodes jirika Pilato, tema pairani osheki ikisaneentawakaawetaka.

Riyakowentaitziri Jesús

(Mt. 27.15-26; Mr. 15.6-15; Jn. 18.38–19.16)

13 Ikanta Pilato rapatotakeri reeware Imperatasorentsitaarewo itsipataakeri ikaatzi jewatakaantatsiri nampitsiki, eejatzi maawoini atziripaini. 14 Ikantakeri: “Tema pamawetakenari jirika atziri owaariperoteroneme nampitsi, nosampisampiwetakari, te noñiiro onkaariperote okaatzi rantakeri ikantakoitziriri. 15 Ari ikantakari eejatzi Herodes, tema notyaantawetakanari irirori. Tekaatsi rante jirika atziri ompoñaantyaari owamaakaanteri. 16 Apatziro nipasatakaanteri naaka, nipakagairi.” 17 Iroowa rametapiintari Pilato romishitowakaantziri omonkyaakaantaarewo kiteesheriki roimoshirenkaitaga.

18 Iro kantzimaitacha ikantaiyanakeni atziripaini: “¡Te nokowiri jirika! ¡Iri pomishitowakaante Barrabás!” 19 Jirika Barrabás iri romonkyaakaantaitziri okantakaantziro ritsitokantzi ikoshekakari pinkatharitatsiri nampitsiki. 20 Ari rapiiwetanakawo Pilato tema ikowawetatya irirori ripakaakaantairime Jesús. 21 Iro kantacha rapiitanakero atziripaini ikaimaiyini: “¡Pinkentakotakaanteri, pinkentakotakaanteri!” 22 Iro mawawetainchari rapiiwetakawo Pilato rosampitantzi: “¿Oitaka kaariperori rantakeri jirika? Tekaatsi oita rante, eero okanta owamaakaantashityaari. Apatziro nipasatakaantashityaari, riyaataita.” 23 Eekero ishintsitatzi atziripaini ikaimaiyini, ikowi inkentakoiteri Jesús. Rimatzitanakawo ikaimaiyini reeware Imperatasorentsitaarewo, ari imatakari. 24 Irojatzi rantantakawori Pilato okaatzi ikowakeri. 25 Romishitowakaantakeri tsitokantzinkari koshekariri pinkatharitatsiri nampitsiki, iriitake ikowaiyakerini atziripaini. Rishinetakeniri inkantawaiteri Jesús ikowakaari iriroripaini.

Ikentakoitakeri Jesús

(Mt. 27.32-56; Mr. 15.21-41; Jn. 19.17-30)

26 Ikanta ragaitanakeri Jesús, ritonkyotaitakari jitachari Simón poñaachari Cirene-ki, ari rareetaka irirori ipoñagaawo rowaneki, ishintsineentanakeri inatanakero inkentakoitantyaariri Jesús. 27 Osheki atziri oyaatakowentanakeriri Jesús. Eenitatsi tsinane iraakotanakariri. 28 Raminapaintziro Jesús okaatzira tsinane iraakotakariri, ikantziro: “Jerusalén-sato, eero piraakowaitashitana naaka, piraakotaiya eeroka, eejatzi powaiyanepaini. 29 Tema irootaintsi piñeero inkantayeetai: ‘Kimoshire onkantya tsinane kaari owaiyachane, othotaantashitakari.’ 30 Arira inkaimayeetai, inkantaite: ‘Pitaankashitena impeeta, pinkitatenaata.’ 31 Tema piñaakero tsika ikantaitakero inchato añiinkawo, iro rimaperoite kaminkawo.”

32 Ari ragaitanake eejatzi apite kaariperoshireri itsipatagaitanakeri Jesús rowamagaiteri. 33 Ikanta rareetakagaitapaakari iitaitziro atziriitoni, ari ikentakoitakeri. Ikentakoitake apaani kaariperoshireri rampateki, iriima itsipa rakoperoki. 34 Ikantanake Jesús: “Ashitanarí, te riyotzi oita rantziri kemaatsiwaitakaakenari, pimpeyakoteri.” Irojatzi ragaitantakawori iithaare Jesús rookaitawakaakawo, roshiyakaakero inewiyataita. 35 Irojatzi raminaiyakeni atziripaini. Rimatzitakawo jewatakaantatsiri nampitsiki, rithainkimatakeri Jesús, ikantziri: “Rowawisaakotziri itsipa, ¿kaari rimatantawo rowawisaakotya irirori? Iriime Cristo riyoyaanewo Pawa, ari rimatakerome.” 36 Rimatzitanakawo eejatzi owayeripaini, rithainkakeri Jesús, irojatzi ramakotantanakari kepishaari. 37 Ikantapaakeri: “Janjaatya powawisaakotya, kyaaryooperorika eeroka iwinkatharite Judá-ite.” 38 Tzimatsi osankenarentsi ikentakoitakeri jeñokiini ipatziitoki, riñaaneki Judá-ite, riñaaneki Roma-satzi, riñaaneki eejatzi Grecia-satzi, okantzi: “IWINKATHARITE JUDÁ-ITE.”

39 Ari rimatzitakawo eejatzi riñaanaminthatziri apaani kaariperoshireri itsipatakarira ikentakota, ikantziri: “Eerokatakerika Cristo, powawisaakotya, powawisaakotzitena naaka eejatzi.” 40 Irojatzi rakantanakari itsipa kaariperoshireri, ikisathatanakeri ñaanatakeriri Jesús, ikantziri: “Pimatzitawoma eeroka te pipinkathatziri Pawa, ari akaatakeri rowasankeyeetai. 41 Tema eenitatsi antakeri aaka añaantakawori rowasanketaitai. Iriima jirika rowasanketashitaitari, te rantziro kaariperori.” 42 Ripithokashitanakari Jesús, ikantziri: “Pinkatharí, eero pipeyakotana naaka paata arika pipiyai pimpinkathariwentantai.” 43 Rakanake Jesús, ikantzi: “Imaperotya nonkantemiri, aritake pintsipatapaina iroñaaka janta tsika ikimoshireetapai.”

44 Ikanta itampatzikatapaake ooryaatsiri, omapokashitapaaka otsirenikitanake, irojatzi ishaawiiteeni ithaperotanakaga ooryaa. * 45 Ari ritsiwakanakeri ooryaatsiri. Okanta janta tasorentsipankoki, saperyaanake niyanki tontamawotatsiri ithatashiitzirori. 46 Irojatzi ikaimantanakari Jesús shintsiini, ikantzi: “Ashitanarí, paawainawo noshire.” Ikantanakera, kamanake. 47 Ikanta reeware owayeri katziyawentakariri iñaakero okaatzi awisaintsiri, antawoite ithaamentawentanakari Pawa, ikantanake: “Imaperotyaama ikameethashiretzi jirika atziri.” 48 Eejatzi ikaatzi ñaayetakerori awisaintsiri, okatsitzimoneentanakeri riyaayetai. † 49 Iriima ikaatzi ñaapiintakeriri, eejatzi tsinanepaini, tsipatakariri ipoñaantakari Galilea-ki, intaina ikatziyaiyakani raminakotakeri oita awisaintsiri.

Ikitaitakeri Jesús

(Mt. 27.57-61; Mr. 15.42-47; Jn. 19.38-42)

50 Ikanta José poñaachari nampitsiki Arimatea saikatsiri Judea-ki, kameethashireri rinatzi jirika, iriitake itsipatapiintari rapatota reewarepaini Judá-ite, 51 temaita inimoteri okaatzi ikantawaitaitakeriri Jesús, tema osheki royaakotziri irirori Pawa impinkathariwentantai. 52 Riyaatashitakeri Pilato, ikantapaakeri: “Pishinetenari Jesús, nonkitatairi.” 53 Irojatzi ikentakoryaakotantaariri, iponatantanaari manthakintsi, ikitatakeri ikiyaitzirowa shirantaamoo, kaari ikitatantaita kaminkari. 54 Tema irootake kiteesheri raminantapiintaitari royaari inkaamani kiteesheriki rimakoryaantaitari. 55 Okanta tsinanepaini tsipatakariri ipoñaantakari Jesús Galilea-ki, oyaatakowentanakeri, oñaakowentakeri tsika ikanta romaryagaitapaintziri ikitaitakerira. 56 Okanta ipiyaiyapaakani iwetsikayetakeniri kasankaari. Imakoryagaiyakeni, tema iro kiteesheri Inintakaantaitziri rimakoryaantaityaawo.

24

Rañaantaari Jesús

(Mt. 28.1-10; Mr. 16.1-8; Jn. 20.1-10)

1 Okanta okiteeshetamanai tominko, ananinkamanake tsinane iyaate shirantaamooki romonkyaakoitakerira Jesús, aanakero kasankaari iwetsikakeri ketziroini. Ari otsipatanaawo eejatzi otsipapaini tsinane. 2 Okanta aminawetapaaka, oñaatzi itainkanake mapi rashitantaweetakawori omoo. 3 Kyaapaake inthomoiki, te oñaapairi tsika rowakoweetakari. 4 Osheki othaawanake. Oñaashitakari ikatziyimotapaakawo apite mainari, shipakiryaa okantaka iithaare. 5 Tema othaawantanakityaari, otziwerowashitanakari. Ari ikantanakero: “¿Iitaka paminaminatantariri añagaatsiri jaka kaminkarimooki? 6 Te risaiki, añagai. Pinkenkithashiretero okaatzi ikantakeri risaikantawetari Galilea-ki. 7 Ikantake ketziroini: ‘Irootaintsi raakaantaiteri Itomi Atziri, inkentakoteri kaariperoshireri atziri. Awisawetakya mawa kiteesheri, aritake rañagai eejatzi.’ ” 8 Ari okenkithashiryaanakawo iroori okaatzi ikantakeri ketziroini Jesús. 9 Ipiyapithatanakawo omoonaki, okamantapairi 11 riyotaanewo Jesús eejatzi itsipapaini. 10 Jiroka okaatzi tsinane: María Magdala-sato, Juana, María inaanate Jacobo eejatzi otsipapaini tsinane, irootake kamantapaakeriri Otyaantaperoriite. 11 Iro kantzimaitacha ikaatzi okamantawetapaakari, te ikemisantziro, roshiyakaaminthaitziro okantawaitashita jirokapaini tsinane. 12 Ikanta Pedro, jatanake irirori omoonakiki, rishiyaarikoperotanakitya. Raminawetapaaka inthomoiki omoonaki, iñaapaatziiro omaryaaka manthakintsi iponatantaitakariri ketziroini. Iyokitziitapaake iñaapaakerowa, piyaawo pankotsiki.

Awotsi jatachari Emaús-ki

(Mr. 16.12-13)

13 Tekera rimakoteeta, ranashitaiyani apite riyotaanewo Jesús riyaatero nampitsiki jitachari Emaús. Te osamaniperotzi isaikinta Jerusalén okaatzi 11 kilómetro. * 14 Iro ikenkithatakaawakaiyarini ranashitaga okaatzi awisaintsiri. 15 Ikenkithawaiminthaitzi ranashitaiyanira, ripokapaake Jesús itsipatapaakari ranashitaga. 16 Iro kantzimaitacha jirika riyotaanewo, oshiyawaitakawo rotzimikaitatyeerime rokiki, eero riyotantawaari. 17 Ikantapaakeri: “¿Oitaka pikenkithatakotziri panashitaiyanira? ¿Oitaka powashireneentantari?” 18 Ari rakanake apaani iitaitziri Cleofas, ikantanake: “¿Eerokama yotapainchari te piyotakotziro okaatzi awisaintsiri Jerusalén-ki?” 19 Ikantzi: “¿Oitaka awisaintsiri?” Ari ikantaiyini riyotaanewo: “Iriitake Jesús iitaitziri Nazaret-satzi, rotyaantakeri Pawa, Inkamantantanerite, iri riyotawake atziripaini. Tema okaatzi rantayetakeri, okaatzi ikantayetakeri eejatzi, ari roñaagantziro ishintsinka. 20 Iro kantzimaitacha raakaantakeri reeware Imperatasorentsitaarewo itsipatakari pinkatharipaini, ritsitokaantakeri janta ikentakoitakeri. 21 Tema noshiyakaaminthaitziro naakapaini iri jokaawiritaantairine maawoini asheninka. Irootake mawatatsiri iroñaaka kiteesheri rowamagaitantakariri. 22 Eeniyetatsi tsinane nokaatapiintzira omapokashitakenari, ananinkamanake iyaatamanai omoonakiki. 23 Te oñaapairi rowaweetakarira Jesús, ipiyaawo okamantantapai: ‘Noñaake maninkari, ikantakena: “Añagai Jesús.” ’ 24 Ari riyaatanake nokaataiyinira janta omoonakiki, iñaapaakero okaatzira okantaiyakerini tsinane, te iñiimaitapaari Jesús.” 25 Ari rakanakeri irirori, ikantanakeri: “¡Te piyotanetzi eerokapaini, osheki pithainkashiretakero okaatzi ikamantantayetakeri Kamantantaneriite! 26 Tema iro kowaperotacha awishimoteri Cristo jirokapaini, irojatzi risaikantaiya rowaneenkawoki.” 27 Ari retanakawo rooñaawontziniri okaatzi osankenayetainchari tsika ikenkithatakoitziri Cristo. Retanakawo rosankenareki Moisés rithonkakeniri okaatzi rosankenayetakeri maawoini Kamantantaneriite.

28 Areetaiyakani nampitsiki tsika roshiretawo. Ari ikowi Jesús rawisanakeme irirori oshiyawaitakawo riyaatatyeeme intaina. 29 Ikantaiyini jirika apite: “Eero pawishi, ari pimaanake. Tema tsireniityaake.” Irojatzi risaikantapaakari Jesús pankotsiki. 30 Ari risaikaiyakeni rowaiyaani, raakero Jesús pan, riwetharyaawentakawo, itzipetowakero, ipayetakeri. 31 Aripaite riyotakaayeetanairi iriitakera Jesús. Iri kantzimaitacha Jesús ipeyashiwaitanaawo, te iñaawairi jimpe ikenanai. 32 Ikantawakagaiyani: “¿Tema thaamentashire pikanta ikenkithawaitakaira ketziroini awotsiki, ikenkithatakotairo osankenarentsipaini?” 33 Te rimaapaintzi, piyanaka Jerusalén-ki. Iñaapaatziiri 11 riyotaanewo rapatotaiyani, itsipayetakari ikaatapiintzira. 34 Ikantaiyini: “Imaperotatya rañagai Awinkatharite. Tema roñaagaari Simón.” 35 Irojatzi ithawetakotantapaawori okaatzi awishimotakeriri awotsiki, tsika okanta riyotantawaariri riwetharyaawentapaawowa pan.

Jesús roñaagari riyotaanewo

(Mt. 28.16-20; Mr. 16.14-18; Jn. 20.19-23)

36 Ikenkithawaiminthaitzi riyotaanewo, osatekapaaka Jesús, riwethatapaakari ikantziri: “Pisaikai kameetha.” 37 Antawoite ithaawaiyanakeni, roshiyakaaminthaitziri shiretsi ñaanatziriri. 38 Irojatzi ikantantanakariri eejatzi: “¿Iitaka pithaawantari? ¿Iitaka pikisoshirewentantanari? 39 Paminero nako, eejatzi noitzi, naakatake. Piterotena, potzikanatena. Naakame shiretsi eero otzimime nowatha, eejatzi notonki. Irooma naaka tzimatsi.” 40 Ikantakerira, roñaaganakeri rako eejatzi iitzi. 41 Okantakaanakari ithaamentanaka te ikenkithashiretanaka iriira Jesús. Eekero rosampitanakitziiri, ikantziri: “¿Eenitatsima oyaari?” 42 Ari ipaitakeri tzimagaantatsiri shima itsipatagaitakeniri iyaa pitsi. 43 Raawakeri Jesús, iñaakeri ikaatzira riyotaanewo rowakari.

44 Ari ikantanake: “Iroowa nokantzitakemiri ketziroini eeniro notsipatzimi. Ontzimatye imonkaayetya rosankenatakoyetakenari Moisés-ni, Kamantantaneriite, eejatzi Salmo.” 45 Ikemathatakaanairi Jesús okaatzi osankenatakoyetainchari. 46 Ikantziri: “Irootake rosankenayeetakeri. Ontzimatye inkemaatsitakagaityaari Cristo, iro awisawetakya mawa kiteesheri aritake rañagai. 47 Ontzimatye rowaagakoitero nowairo maawoiniki kipatsi, retaitanakyaawo Jerusalén-ki. Iro ompoñaantyaari ripakaantaiyaawori kaariperori rantayeetziri, impeyakoyeetairi eejatzi. 48 Eerokatake ñaayeterone jiroka. 49 Ari piñaakeri notyaantemiri ikashaakaakemiri Ashitanari. Ari pisaikaiyawakeni jaka Jerusalén-ki, irojatzi ishintsitakaantanakemiri poñaachane inkiteki.”

Reethonkitantaari Jesús inkiteki

(Mr. 16.19-20)

50 Ikanta Jesús raanakeri riyotaanepaini janta Betania-ki. Ari itzinaawakotanaka, ritasonkawentanairi. 51 Ikanta ritasonkawentakeri, romapokashita reethonkitanai inkiteki. 52 Ikanta ipinkathataiyanakerini riyotaanewo. Piyaiyaani Jerusalén-ki, antawoite ikimoshiretaiyanakeni. 53 Ari ikantapiintanaatya ithamentawentanaari Pawa janta tasorentsipankoki. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 5:35 Iriitake Jesús oshiyakaawentachari jaka. Iriitake kemetakariri raawakaayeta atziri. Kantakotachari eejatzi jaka, arika raayeetakeri iimentaitari, irijatzi kantakotacha arika rowamagaitakeri, osheki rowashirewaitanakya riyotaanewopaini.

* 7:6 Jirika reeware owayeri kaari Judá-ite, itsipasatzi atziri rinatzi. Tema pairani Judá-ite, te ikyaawankotziri kaari isheninkata.

† 7:37 Irootake ikantakoitzi jaka mapinaki, iitaitziri otsipaki nampitsi “alabastro”.

* 8:18 Okaatzi kenkithatakotachari jaka, jiroka okantakota: Eepichokiinirika pinkemisantawakero nokantakemiri, eepichokiini piyotairo. Irooma pinkemisantaperotawakerika, osheki piyotawakeri, eekero niyotakaaperotanakityeemiro.

† 8:30 Kantakotachari jaka “Shekiyantzi”, irijatzira iitaitziri “Legión”. Piñaanatero isaawiki tsika rooñaawontaitziro osankenata janta: Mt. 26.53.

* 10:13 Tema ikaatzi Corazín-satzi eejatzi Betsaida-satzi Judá-ite rinayetzi. Iriima Tiro-satzi eejatzi Sidón-satzi pashinisatzi atziri rinayetzi te isheninkatari Judá-ite.

* 11:34 Oshiyakaawentziri oki kameethatatsiri iriitake pantaneri, kaari shampitsiwaitatsine. Iri ñagairone inkemathatairo okaatzi rantakairiri Pawa, tema risaikanaatzi okoñeenkatzira. Oshiyakaawentziri oki kaari kameethatatsi thañaawairentzi, kaari ñagairone inkemathatairo okaatzi rantakairiri Pawa, tema risaikatzi otsirenikitzira.

† 11:42 Irootake ikantakoitziri jaka “inchashitsityeyaki”: Menta, ruda, maawoini okaatzi iwankiretetari. Irootake oshiyawori pinitsi.

* 12:6 Kantakotachari jaka “te ripinaperoweta tsimeryaani”, irootake kantakotachari ramanantantaitya apite koriki inkaate 5 tsimeryaani.

* 13:15 Iriitake ipiraitari janta: buey eejatzi asno.

† 13:19 Iroowa ikantakoitzi jaka “okithoki oryaanikitatsiri pankirentsi” jitachari mostaza, irootake shookatsiri inampiki itsipa atziri.

* 14:5 Iriitake ipiraitari janta: buey eejatzi asno.

† 14:19 Iriitake kantakotachari jaka “nopira”, kaatatsiri 5 buey.

* 15:8 Ikantakoitziri jaka “koriki”, irijatzi iitaitziri “dracma”, koriki rinatzi rashiyetari Grecia-satzi. Iriitake ripinaitziriri antawaitatsiri apaani kiteesheri.

† 15:29 Ikantakoitzi jaka “piratsi”, iriitake cabra.

* 16:19 Irootake ikantakoitziri jaka “owaneenka”, kithaarentsi anashirikimawotatsiri. Osheki owinawo jiroka. Apatziro ikithaayetawo ashaagantzinkari.

* 17:6 Iro ikantakoitzi jaka “okithoki oryaanikitatsiri pankirentsi”, jitachari “mostaza”, iro shookatsiri inampiki itsipa atziri. Iro ikantakoitzi jaka “antawo inchato”, jitachari “sicómoro”, irojatzi shookatsiri otsipaki inampi atziri.

† 17:37 Oshiyawo añaapiintziri rewotaiyani tziso, ayotzi tzimatsi kamaintsiri. Ari oshiyaawo eejatzi arika añaayetakero okaatzi ikenkithatakotakeri jaka Jesús, ayotzi irootaintsi ripiyimatai.

* 18:13 Kantakotachari jaka “rowashiretakoshiryaanakitya”, irootake kantakotachari romposashipaneetanakitya atziri. Tema irootake rameyetari Judá-ite arika rowashiretakoshiretyaawo oitarika. Inashita ametari aakapaini arika omposashipaneetya, tema asagaawentawaitatya.

* 19:4 Kantakotachari jaka “inchato”, irootake iitaitziri otsipaki nampitsi sicómoro.

† 19:13 Ikantakoitziri jaka “koriki”, iriitake iitaitziri pairani “mina”. Raantaityaariri mina, ontzimatye rantawentaiteri inkaate mawa kashiri.

* 21:29 Iro ikantaitziri jaka “piñaayetapiintziro inchatopaini”, pankirentsi higo shookatsiri otsipaki nampitsi.

* 22:31 Ikantakoitziri jaka “ritsikaatatyeemime”, ari ikantaitzirori trigo-pane ritsikaataitziro. Tema ritsikaataitakero, iyoshiitanakya oshiteki kaari pantyaawone. Irootake roshiyakaawentaitantariri riyotaanewo roshiyakotakawo ritsikaataitziro trigo-pane. Tema ari riyotaiteri te rimatziro inkameethashirete.

† 22:41 Kantakotachari jaka “rowaaganeentanaka”, tema rowaaganakitya eepichoki Jesús, te osamani riyaate, oshiyawaitakawo iweyaaga osanthatzi arika romanaitero mapi.

* 23:44 Irootake ikantaitziri pairani: riweyaanaka ooryaa 6, ari omapokapaaka otsirenikitanake irojatzi riweyaanaka ooryaa 9.

† 23:48 Kantakotachari jaka “okatsitzimoneentanakeri”, romposashipaneetanakitya jirika atziri. Tema irootake rameyetari Judá-ite arika onkatsitzimoshireteri tsikarika oitya. Inashita okaatzi ametari aakapaini arika omposashipaneetya, tema asagaawentawaitatya.

* 24:13 Iro ikantakoitziri jaka “11 kilómetro”, ikantaitziro pairani 60 estadio.

JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

KAMEETHARI ÑAANTSI ROSANKENATAKERI JUAN

1

Atziritake iitaitziri “Ñaantsi”

1 Owakera etantanakari riwetsikantaitzi pairani, ari itzimake iitaitziri “Ñaantsi”. Ari itsipatari Pawa. Tema Pawa rini irirori. 2 Iri itsipatakari pairani Pawa owakera etantanakari riwetsikantaitzi. 3 Iri wetsikajaantakerori maawoini tzimayetatsiri. Tekaatsi apaani okaatzi tzimayetatsiri jaka kaari riwetsike irirori. 4 Roshiyawaitakari kiteesheenkari ikiteenkaatakotairi atziripaini ompoñaantyaari inkañaaneyeetai. 5 Roshiyawaitakari kiteesheenkatakotantatsiri otsirenikitzira. Temaita roitsinampairi roitsiwakawakerira oshiyakotakawori tsirenikiri.

6 Pairani rotyaantake Pawa apaani atziri, iita Juan. 7 Iriitake kenkithatakotapaakeriri iitaitziri “Kiteesheenkari”, ompoñaantyaari inkemisantaitero maawoini riyotaanteri. 8 Jirika Juan kaari iitaitziri “Kiteesheenkari.” Iriira pokaintsiri inkenkithatakoteri.

9 Tema pokake jaka kipatsiki maperotzirori roshiyakotari kiteesheenkari, iri kiteesheenkatakotairiri atziripaini. 10 Risaikapaintzi jaka isaawiki. Tema iri wetsikakeriri isaawikisatzipaini. Iro kantzimaitacha te riyotawakeri isaawikisatziite. 11 Risaikimowetapaintari isheninkapaini. Temaita raakameethatawakeri. 12 Iriima ikaatzi aakameethatawakeriri, aakotaapiintanairiri iwairo ikemisantairi, iriira itomintaari Pawa. 13 Itomi rowayetairi Pawa. Temaita oshiyawo itomintantapiinta atziripaini, iñaamankakiini ikowi rowaiyantawaite. Iriima Pawa apaniroini ikowake intomitantya tekaatsi otsiwakakaiyaarine.

14 Jirika iitaitziri “Ñaantsi”, atziritake, risaikimotapaintai. Neshironkakitantaneri rini. Irooperori okanta riñaaneyetari. (Naakapaini ñaakerori itasorenka rapintzite itomi, ari oshiyakawo itasorenka Ipaapate.) 15 Iriitake richeraawentapaake pairani Juan, ikantapaake: “Jirika nokenkithatakotakeri pairani, nokantake: ‘Awotsikitake poyaatenane, ranaana naaka, tema iri etakawo pairani itzimi.’ ” 16 Tema iriiperowaitake irirori, iro añaantaawori maawoini ineshironkatapiintai. 17 Pairani, iri Moisés-ni rosankenatakaitakeri Inintakaantaitanewo. Iriima Jesucristo iri neshironkayetairi, irijatzi kenkithatapaintzirori Irooperori. 18 Tekaatsi materone iñeeri Pawa. Iriima rapintzite itomi Ashitairi, saikimotziriri, iriitake kamantairi aakapaini ayotantaari tsika ikanta irirori.

Ikamantantakeri Juan omitsitsiyaatantaneri

(Mt. 3.11-12; Mr. 1.7-8; Lc. 3.15-17)

19 Ikanta Judá-ite nampitawori Jerusalén-ki, rotyaantake Imperatasorentsitaarewo itsipataakeri Leví-ite, riyaate rosampiteri Juan, inkanteri: “¿Piitaka eeroka?” 20 Te rimanakota Juan, ikamantakeri, ikantziri: “Te naaka Cristo.” 21 Irojatzi rapiitantaitakariri rosampiitziri: “¿Tsikama piitatyaaka? ¿Eerokama Elías-ni” Ikantzi Juan: “Te naaka.” Eekero ishintsitaitatzi rosampiitziri: “¿Eerokama Kamantantaneri noyaakoneentziri?” Ikantzi: “Te.” 22 Ari ikantaitziri: “¿Piitaka eeroka? Pinkamantena, onkene nonkamantapairi otyaantanari. Pinthawetakotya.” 23 Rapiitanakero Juan, ikantzi: “Naakatake cheraacheraatapaintsine ochempiki, nonkantante: ‘Powameethatainiri Awinkatharite tsika inkenapaake, poshiyakayero rotampatzikaitziro awotsi.’ Irootajaantake ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Isaías-ni.”

24 Ikanta rotyaantane Fariseo-paini, 25 eekero rosampitanakitziiri, ikantziri: “Tera eeroka Cristo pine, te eeroka Elías, te eeroka Kamantantaneri eejatzi. ¿Oitaka pomitsitsiyaatantantari?” 26 Ari ikantzi Juan: “Apatziro nomitsitsiyaatantashimatsitawo naaka ñaa. Iro kantzimaitacha eenitatsi apaani jaka pitsipatakari, kaari piyotaiyeni, 27 iriitake poyaatapaakenane. Te onkantaatsikaitya naaka roshiyakaina rimperatanewo ompoñaantyaari no-zapato-ryaayitziteri.” 28 Maawoini jiroka, iro awisaintsiri pairani janta iitaitziri Betábara, intatsikero ñaa Jordán tsika romitsitsiyaatantzi pairani Juan.

Rowejate Pawa

29 Okanta okiteeshetamanai iñaawairi Juan ikenapai Jesús, ikantzi: “Jirika rowejate Pawa, iriira peyakotairine iyaariperonka atziripaini. 30 Iri nokenkithatakotzitakari nokantake: ‘Awotsikitake atziri poyaatenane, ranaana naaka, tema iri etakawo pairani tekera notzimiita naaka.’ 31 Te niyowetari naaka. Iro nipokantakari nomitsitsiyaatante, ompoñaantyaari riyote Israel-iite.” 32 Jiroka ikantanake eejatzi Juan: “Noñaakeri Tasorenkantsi ikenapaake jenoki roshiyapaakari shiro. Rookantapaakari. 33 Te niyowetari naaka. Iri kantacha jirika otyaantakenari nomitsitsiyaatante, ikantakena: ‘Arika piñaake rishaawiinkashiteri Tasorenkantsi rookantapaakyaari iitoki, iriitake oshiyakaanterone romitsitsiyaatantatyeerime Tasorenkantsi.’ 34 Naakatake ñaakeriri, iro nokenkithatakotantariri tema Itomi Pawa rini.”

Etanakawori riyotaanewo Jesús

35 Okanta okiteeshetamanai ari risaiki Juan itsipatakari apite riyotaanewo. 36 Ikanta iñaawairi Jesús ikenapai, ikantanake Juan: “Jirinta rowejate Pawa.” 37 Ikemawake apite riyotaanewo Juan, royaatanakeri Jesús iñeeri. 38 Ripithokanaka Jesús, iñaatziiri royaatakeri, ari rosampitziri: “¿Tsika piyaateka?” Ikantaiyini irirori: “Rabí (Iro ikantaitziri ‘Yotaantanerí’), ¿tsika pinampitawoka?” 39 Ikantzi Jesús: “Pipoke piñeero.” Ikanta royaatanakeri, iñaakero tsika inampitawo. Ari rimayimotapaintziri, tema tsireniityaake. * 40 Jirika kemakeriri Juan, oyaatanakeriri Jesús, iriitake Andrés irirentzi Simón Pedro. 41 Ikanta Andrés, apatziro riyaatashitanakeri irirentzi, jirika Simón, ikantapaakeri: “Noñaakeri Mesías (iri ikantaitziri eejatzi, ‘Cristo.’)” 42 Ikanta Andrés raanakeri Simón risaikira Jesús. Ikanta Jesús iñaawakeri irirentzi Andrés, ikantawakeri: “Eeroka Simón, itomi Jonás. Iroñaaka piitaiya ‘Cefas.’ (Iri ikantaitziri eejatzi, Pedro.) †

Ikaimaitakeri Felipe eejatzi Natanael

43 Okanta okiteeshetamanai, jatake Jesús Galilea-ki. Ari iñaakeri Felipe, ikantapaakeri: “Poyaatena.” 44 Jirika Felipe, Betsaida-satzi rini, irojatzi inampi Andrés eejatzi Pedro. 45 Ikanta Felipe, riyaatashitakeri Natanael, ikantapaakeri: “Noñaakeri rosankenatakotakeri Moisés-ni janta Inintakaantaitaneki, rosankenatakotakeri eejatzi Kamantantaneriite. Iriitake itomi José, Nazaret-satzi.” 46 Ikantzi Natanael: “¿Eenitatsima kameethashireri poñaachari Nazaret-ki?” Ikantzi Felipe: “Pipoke, piñeeri.” 47 Ikanta Jesús iñaawakeri ripokake Natanael, ikantanake: “Kaakitake iriiperori isheninka Israel-ni, te ithaiyaneta.” 48 Rakanake Natanael ikantzi: “¿Tsikama piñaanaka piyotantanari?” Rakanake Jesús: “Noñaakemi tekera ikaimimiita Felipe pisaiki pankirentsitapishiki.” ‡ 49 Ikantanake Natanael: “Rabí, ¡Eerokatake Itomi Pawa, eeroka Iwinkatharite Israel-iite!” 50 Ikantzi Jesús: “Iroowa pikemisantantamatsitanakari nokantakemiro ‘noñaakemi pisaiki pankirentsitapishiki.’ Iro kantacha, ari piñaakero otsipa anayerone jiroka.” 51 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Ari piñaakero ashitaryagaiya inkite. Ari ripiyapiyataiyeni maninkariite rayiitashiteri Itomi Atziri.” §

2

Aawakagaantsi Caná-ki

1 Okanta mawatapaintsiri kiteesheri ari raawakaitakari nampitsiki jitachari Caná, saikatsiri Galilea-ki. Ari isaikakeri eejatzi inaanate Jesús janta. 2 Ari ikaimakaantaitakeri eejatzi Jesús itsipatanakari riyotaanewopaini. 3 Ikanta roimoshirenkaiyani, thaatapaaka riraiyirini. Okanta inaanate Jesús, okantakeri: “Thaatapaakaga riraitziri.” * 4 Ikantzi irirori: “Tsinané, ¿Oitaka pikantantanari naaka? Tekera imonkaapaitetaata noñaagantya.” 5 Okantanakeri iroori kitantatsiri: “Pantero onkaate inkantemiri notomi.” 6 Ari otaamaaka 6 chomo mapinatatsiri, iro rowantapiintari Judá-ite ñaa ikiwantari inkitewathatantyaari. Jiroka chomo, tzimatsi okaatzi yeekitatsiri 50 litro ñaa, otsipa 60 litro. † 7 Ikantanakeri Jesús ikaatzi kitantatsiri: “Piyeekite ñaa maawoini chomoki.” Riyeekiperotakero chomoki. 8 Ikantzi Jesús: “Pinkitanake eepichokiini, paakotanakeniri aminakaantzirori oimoshirenkaantsi.” Ari ikantaiyakeroni. 9 Ikanta jirika aminakaantzirori oimoshirenkaantsi ikemaantawakero eepichokiini riraitziri ñaawetachari naaweta, te riyotzi tsika okenakotapaake irooperori riraitziri. Apatziro riyotaiyini kitantatsiri, tema iri yeekitakerori ñaa. Ikanta jirika aminakaantzirori oimoshirenkaantsi, ikaimakeri aawakaachari, 10 ikantziri: “Iro rametari atziripaini retapiintawo ikitakaantziro irooperori riraitziri, arika inkemakitaiyakyaani oimoshirenkachari, ari roitaatantaitero saakyaari. Irooma eeroka powapithatantakero irooperori riraitziri.” 11 Iro rantakeri Jesús nampitsiki Caná saikatsiri Galilea-ki, ari retanakawo ritasonkawentantzi roñaagantziro ishintsinka. Ari ikemisantaperotanake riyotaanepaini.

12 Okanta okaatapaake roimoshirenkaiyani, jatanake Capernaum-ki itsipatanakawo inaanate, irirentzipaini, eejatzi riyotaanewopaini. Te osamani risaikapainte janta.

Romishitowiri Jesús pimantayetatsiri tasorentsipankoki

(Mt. 21.12-13; Mr. 11.15-18; Lc. 19.45-46)

13 Okaakitzimatai roimoshirenkapiintantawori Judá-ite Anonkoryagaantsi. Jatake Jesús Jerusalén-ki. 14 Iñaapaakeri tasorentsipankoki pimantayetziriri ipira eejatzi ishironepaini. Ari risaikakeri eejatzi amanantziriri koriki. ‡§ 15 Ikanta iñaapaakeri, raminthatake Jesús ripasamento, rookapaakeri maawoini yompariwaitachari tasorentsipankoki, ari itsipataakeri ipirapaini. Rosokitakeri iyorikite ikaatzi amanantziriri koriki, rotatsinkitakeri risaikamentopaini. 16 Ikantakeri Jesús yomparitariri ishirone: “¡Paanairi pipira! ¡Te okameethatzi poshiyakairo ipanko Ashitanari yomparimentotsipanko!” 17 Ari ikenkithashiretanakero riyotaanewo okaatzi rosankenaitakeri, kantatsiri:

Antawoite nonkisakotyaawo pipanko.

18 Ikanta Judá-ite ikantanakeri Jesús: “Janjaatya pitasonkawentante noñaantemiri eenitatsirika pishintsinka pantantakaworitya jiroka.” 19 Ikantanake Jesús: “Pintzimpookero jiroka tasorentsipanko, awisawetakya mawa kiteesheri, ari nontzinagairo eejatzi.” 20 Ikantaiyini Judá-ite: “Okaatzi 46 osarentsi riwetsikantaitakawori jiroka tasorentsipanko, ¿arima pintzinagairo eeroka onkaate mawa kiteesheri?” 21 Jiroka “tasorentsipanko” ikenkithatakotakeri Jesús, iro ikantakotzi iwatha irirori. 22 Ikanta itzinagaa pairani Jesús, ikenkithashiretanairo riyotaane okaatzi ikenkithatakotzitakari. Iro ikemisantaperotantanakawori Osankenarentsipero, eejatzi okaatzi ikantayetakeri Jesús.

Riyoshiretantzi Jesús

23 Eeniro risaiki Jesús Jerusalén-ki roimoshirenkaitziro Anonkoryagaantsi, osheki kemisantanakeriri iñagaitakerira ritasonkawentantake. 24 Iri kantacha Jesús, te rawentaashiretari jirikapaini, tema riyoshiretziri maawoini. 25 Te okowajaanta Jesús inkamantaiteri tsika ikantashiretzi atziripaini riyoshireyetziri irirori.

3

Jesús eejatzi Nicodemo

1 Eenitatsi apaani Fariseo jitachari Nicodemo, iriiperori Judá-ite rini. 2 Ikanta jirika jatake tsireniriki iñeeri Jesús. Ikantapaakeri: “Rabí, niyotaiyini iriitake Pawa otyaantakemiri piyotaayetena, tekaatsi kanterone rantero okaatzi poñaagantakeri eeroka, eerorika itsipashiretari Pawa.” 3 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “Kaari apiitairone intzimai, eero iñagairo ipinkathariwentantaira Pawa. Imaperotatya.” 4 Ikantzi Nicodemo: “¿Kantachama rapiitairo intzimai apaani atziri antarikitaintsiri? ¿Arima onkantakya inkyagai omotziki inaanate, onkene rapiitairo intzimai?” 5 Ari rakanake Jesús, ikantziri: “Kaari tzimantaiyaawone ñaa, kaari itzimashiretakai Tasorenkantsi, eero iñagairo tsika ipinkathariwentantai Pawa. * 6 Ikaatzi rowaiyantziri atziripaini, atziri rini. Iriima ikaatzi tzimantaariri Tasorenkantsi, tasorentsishireri ikantanaa. 7 Eero ikompitzimotzimi nokantakemiri: ‘Papiitairo pintzimayetai.’ 8 Okanta tampyainka itasonkantapiintzi tsika okowakaawo. Pikemawetawo oyameninka, temaita piyote tsika okenapaake, tsikarika iyaatziro. Ari ikantari eejatzi ikaatzi itzimashiretakaayetairi Tasorenkantsi.” 9 Rapiitanakero Nicodemo rosampitziri: “¿Tsikama okantakotaka jiroka?” 10 Ikantzi Jesús: “¿Eeroka, yotaapiintziriri Israel-iite, tema piyote tsika okantakota jiroka? 11 Nokenkithatakotaiyimironi okaatzi niyotakotziri. Nokenkithatakotaiyimironi okaatzi nokitari. Iro kantzimaitacha te pikemisantziro eerokapaini nokantayetzimiri. Imaperotatya. 12 Te pikemisantana nokenkithatakotzimiro isaawikisato, iro owatsipero eero pikemisantana arika nonkenkithatakotemiro inkitesato. 13 Tekaatsi apaani jatatsine inkiteki, apatziro apaani poñainchari inkiteki. Iriira akenkithatakotzi, Itomi Atziri. † 14 Tema pairani Moisés-ni rowatzikakotake maanke ochempiki, ari inkantaiteri eejatzi Itomi Atziri, ontzimatye rowatzikakoiteri irirori, 15 ompoñaantyaari inkañaaneyetai inkaate kemisantairine.”

Retakotaari Pawa maawoini isaawikisatzi

16 “Tema retakokiperotari Pawa isaawikisatzi, rishinetakeri rapintzite Itomi inkamawenteri, eero ikaamanetantaa inkaate kemisantanairine, tema ontzimatye inkañaaneyetai. 17 Tema Pawa te iro rotyaantantyaariri Itomi kipatsiki riyakowentairi isaawikisatzi, rotyaantakeri rowawisaakoshiretairi. 18 Ikaatzi kemisantairine Itomi Pawa, eero riyakowentaitziri. Iriima kaari kemisantaatsine, riyakowentaiteri, okantakaantziro te ikemisantairi rapintzite Itomi Pawa. 19 Maawoini kaari kemisantatsine, aritake riyakowentaitakeri, tema rantapiintatziiro kaariperori. Tema ripokawetapainta pairani kipatsiki iitaitziri ‘Kiteesheenkari’, iro ikowaperotake tsirenikiri, imanintawakeri ‘Kiteesheenkari.’ 20 Maawoini antayetzirori kaariperori ikisaneentatziiri iitaitziri ‘Kiteesheenkari.’ Ramawenawaita eero riyotantaitari rantayetziro kaariperori. 21 Iriima antanairori irooperori, rawentaanaari ‘Kiteesheenkari’, iroowa iñagaitantyaariri rantawaitainirira Pawa.”

Raapatziyaminthare iimentaitari

22 Okanta okaatapaake jiroka, jatanai Jesús Judea-ki itsipatanaari riyotaanewo, ari itsipatakari romitsitsiyaatantzi. 23 Romitsitsiyaatzitanta irirori Juan janta Enón-ki, okaakitapai Salim, ari otzimaperotziri ñaa janta. Ikaatzi jatashitziriri janta, romitsitsiyaayetziri. 24 Tekera raakaantaiteriita Juan romonkyagaiteri.

25 Ikanta riyotaanewo Juan riñaanaminthatake apaani Judá-ite tsika onkantya inkitewathatantaiyaari. 26 Irojatzi riyaatantanakari risaikira Juan, ikantapaakeri: “Rabí, jirintaganki tsipatakemiri intatsikero ñaa Jordán, pikenkithatakotakenari, romitsitsiyaatantzi irirori, osheki atziripaini pokashitziriri.” 27 Ari rakanake Juan, ikantzi: “Tsika ikanta piñaakeri jirika, iriira Pawa iriiperotakaakeri. 28 Eeroka kemajaantakena nokantake pairani: ‘Te naaka Cristo apatziro rotyaantaitakena neewatapaakeri irirori nonkenkithatakoteri.’ 29 Thame noshiyakaawentemiro: apaani aawakagaantsi, iriitake iimentaitari iriiperori, aapiintzirori tsinane. Iriima itsipaminthare, eero iñaaperowaita irirori, apatziro inkimoshiretanake inkemakeririka inkenkithawaitanake jimetsi. Ari nokantakari naaka, te niriiperowaite, iro kantzimaitacha, antawo nokimoshiretake. 30 Eekero riyaatatye ririiperote jirika, irooma naaka ari nompairaniityaakotai.”

Poñagainchari jenoki

31 “Tema poñagainchari jenoki ranairi maawoini. Iriima nampitawori kipatsiki, isaawikisatzi rinatzi, ikenkithatakotashitapiintawo isaawikisato. Iriima poñagainchari inkiteki ranairi maawoini, 32 ikenkithatakotziro okaatzi iñiiri, okaatzi ikemiri. Iro kantzimaitacha eero ikemisantaitziro okaatzi ikenkithatakotziri. 33 Iri kantacha inkaate kemisantanairine, ari inkantanakya irirori ikenkithatakotanakeri Pawa iriiperori rinatzi. 34 Itzimi rotyaantakeri Pawa, riñaane Pawa ikenkithatakotzi. Tema rithotyiiro Pawa inampishiretakaantawo Itasorenka. 35 Jirika Ashitairi retakotari Itomi, ipinkathariwentakaakeri maawoini tzimayetatsiri.

36 Ikaatzi kemisantanairine Itomi, ari inkañaanetai. Iriima kaari kemisantairine Itomi, eero iñagairo inkañaanetai irirori, apatziro ratsipetaiyaawo rowasanketairi Pawa.”

4

Jesús eejatzi Samaria-sato

1 Ikanta Fariseo-paini ikemaiyakeni, ikantaitzi: “Tzimake osheki riyotaanewo Jesús, romitsitsiyaatake osheki atziripaini, ranaanakeri Juan.” Riyotake irirori Jesús okaatzi ikemaiyakerini Fariseo. 2 (Kaarira Jesús omitsitsiyaatantatsine, tema riyotaanewopaini omitsitsiyaatantatsiri.) 3 Iro rishitowantanakari Jesús Judea-ki, ripiyaawo Galilea-ki. 4 Ari eekaatziri inkenanairo iipatsiteki Samaria-satzi. 5 Irojatzi rareetantakari nampitsiki saikatsiri Samaria-ki oita Sicar, iro tsipanampitawori iipatsite pairani Jacob-ni ipanairiri itomi, José. 6 Ari isaikiri ñaa iiyane Jacob-ni. Tema makokitake Jesús ranashitaga, risaikashitapaakero ñaa, riweyaaka ooryaa tampatzika. *

7 Ari ipokake apaani Samaria-sato onkaye ñaa. Ikantawakero Jesús: “Pimpena ñaa nirawakeeta.” 8 Tema riyaataiyatziini riyotaanewo nampitsiki ramanante owanawontsi. 9 Maawoini Judá-paini te raapatziyari kameethaini Samaria-satzipaini. Ari akanakeri tsinane okantanakeri: “¿Tsika pikenakairoka eeroka Judá-ite pini, pikowakotana naaka Samaria-sato nompemi ñaa?” 10 Ari rakanakero Jesús, ikantziro: “Arime piyote oita ipantziri Pawa, ari piyoterime kowakotakemiri ñaa, eeroka kowakotenaneme naaka. Aritake nompakemiro ñaa añaakaantatsiri.” 11 Okantanake tsinane: “Pinkatharí, tekaatsi pinkitaagantyaari ñaa, inthomoi okantaka omoo, ¿tsika payeroka pimpenari ñaa añaakaantatsiri? 12 Iri acharineete Jacob-ni panairori pairani jiroka ñaa, iro rirakeri irirori, irojatzi rirakeri itomipaini, rirakero eejatzi ipirapaini. ¿Panairima eeroka?” 13 Rakanakero Jesús, ikantanakero: “Maawoini irayetzirori jiroka ñaa, eero opeyawo imeretzi. 14 Inkaate irakerone ñaa nomperiri naaka, eero imerenetai. Tema ñaatatsiri nopantziri naaka ari ishitowashiretantaiyaari oshiyawaityaawo ishitowantatyeeyaarime ñaa añaakaantatsiri.” 15 Okantanake tsinane: “Pinkatharí, pimpenawo naaka jiroka ñaatatsiri, eero napiitantaawo nomeretai, eero nipiyapiyawaitanta jaka nonkaye ñaa.”

16 Ikantanakero Jesús: “Piyaate, pinkaimeri piime, eejatzi pipiyapai jaka.” 17 Okantanake tsinane: “Tekaatsi noime.” Ikantziro Jesús: “Kyaaryoopero pikantake, tekaatsi piime, 18 tema tzimawetaka pairani ikaatzi 5 piime. Iriima pitsipatari iroñaaka, kaari piime. Imaperotatya okaatzi pikantakeri.” 19 Okemakerira ikantakero, okantanake tsinane: “Pinkatharí, niyotanakemi naaka Kamantantaneri pini. 20 Pairani nosariite Samaria-satzi ipinkathatapiintakeri Pawa jaka ochempiki. Iro kantzimaitacha eerokapaini Judá-peroriite, pikantaiyini apinkathatapiintairi Pawa janta Jerusalén-ki.” 21 Ikantanakero Jesús: “Pinkemisantawake tsinane, irootaintsi piñeero, eero okowajaanta piyaate janta ochempiki pimpinkathayetairi Ashitairi, eero okowajaanta piyaate eejatzi Jerusalén-ki. 22 Imaperowetatya, te piyotaiyirini eerokapaini iita pipinkathatapiintziri. Irooma naakapaini niyotziri itzimi nopinkathatziri. Tema jirika owawisaakotantatsine, Judá-ite rine. 23 Iro kantacha, irootzimataintsi piñeero. Ikaatzi maperotachari ipinkathatairi Ashitairi, iriitakera ikaatzi pinkathatairiri ishireki. Tema iriiyetake raminaminatairi Ashitairi impinkathatakaantaiyaariri. 24 Pawa irijatzi Tasorenkantsi, kaari koñaatatsine. Inkaate pinkathayetairine, ontzimatye impinkathashiretairi, te okowajaanta rantayetairo koñaayetatsiri.” 25 Akanake tsinane okantzi: “Niyotzi naaka, arika ripokake Mesías, iitaitziri Cristo, arika rareetakya irirori, ari inkamantapaakairo maawoini tsika okantakota.” 26 Ikantanake Jesús: “Naakatake, ñaanatakemiri.”

27 Ari rareetaiyapaani riyotaanewo, iñaapaakitziiri itsipatawo tsinane ikenkithawaitakairo, riyokitziiwentapaakeri. Iro kantzimaitacha tekaatsi osampitapaakerine oita okowiri tsinane, tsikarika oita ikenkithawaitakairori. 28 Ookanakero tsinane ochomone, jatake nampitsiki, okantapaakeri atziripaini: 29 “Pipokaiyeni pamineri apaani atziri yotakotakenawori maawoini nantayetakeri pairani. ¿Kaaririka Cristo?” 30 Ikanta ripokaiyanakeni atziripaini ipoñaakawo nampitsiki, areetaiyakani risaikapaakera Jesús.

31 Ari ipankenataiyarini riyotaanewo, ikantziri: “¡Rabí, poya!” 32 Rakanakeri Jesús, ikantzi: “Tzimatsi oita nowari naaka, te piñagaiyironi eeroka.” 33 Ari rosampitawakaiyanakani riyotaanewo: “¿Eenitatsima amakeniriri rowanawo?” 34 Ikantanake Jesús: “Iro noshiyakairi nowanawo nantero okaatzi ikowiri otyaantakenari, ontzimatye nithonkero eejatzi antawairentsi ipakenari. 35 Jiroka pikantapiintaiyini eeroka: ‘Yotapaaka 4 kashiri isampatantyaari pankirentsi.’ Nonkantemi naaka: paminero pankirentsimashi, sampainkatake, ontzimatye owiitya. 36 Inkaate antawaitatsine rowiitero pankirentsi ari ripinaitairi. Okaatzi pankirentsi rowiiyeetairi iriitake oshiyakaawentacha inkaate kañaanetatsine. Iro inkimoshiretantaiyaari pankitakerori intsipataiyaari owiitairori. 37 Imaperotatya jiroka roshiyakaawentaitakeri, ikantaitzi: ‘Eenitatsi pankitakerori, tzimatsi itsipa owiitairone.’ 38 Notyaantakemi piyaate eerokapaini powiitairo kaari pipomeentsiwenta pantawaiwentero. Tema tzimayetatsi itsipa pomeentsiwentakawori rantawaiwentakero. Eerokatake nintagaawori rantawaiwentanewo jirikapaini.”

39 Tema osheki Samaria-satzi saikatsiri nampitsiki kemisantawakeriri Jesús okantakaantziro tsinane okamantantapaakera: “Riyotakotakenawo maawoini nantayetakeri pairani.” 40 Ikanta rareetaiyapaakani Samaria-satzipaini, ishintsineentapaakeri Jesús risaikimotanakeri inampiki. Rimatakero Jesús, apite kiteesheri risaikanake, 41 osheki itsipa kemisantanaintsiri ikemaiyakenira iriroripaini okaatzi ikantayetziri Jesús. 42 Ikantaitanakero tsinane: “Kemisantayetaana naaka iroñaaka, te iro nonkemisantantaiyaari pikamantapaakenaga, tema naaka kemawakeri okaatzi ikantayetakeri. Niyotaiyaini eejatzi iriitake owawisaakoshiretantaatsine jaka kipatsiki, iriitake Cristo.”

Retsiyatakotakagairi Jesús itomi jewari

43 Okanta imonkaatakaga apite kiteesheri risaikapaake Jesús Samaria-ki, awisanake riyaatairo Galilea-ki. 44 Tema iri Jesús kantaintsi: “Apaani Kamantantaneri te ipinkathaitziri inampiki.” 45 Ikanta rareetaawo Galilea-ki, osheki raakameethaitawairi janta, tema ari ikaatake riyaataiyakeni Jerusalén-ki roimoshirenkawo Anonkoryagaantsi, iñaakero maawoini rantayetakeri Jesús janta.

46 Ari rareetaawo Jesús janta Caná-ki saikatsiri Galilea-ki, tsika ipeyakero ñaa oshiyawaitanakawo riraitziri. Tzimatsi janta Capernaum-ki iriiperori jewari, mantsiyataintsiri itomi. 47 Ikanta jirika jewari ikemakotakeri Jesús areetaawo Galilea-ki ipoñagaawo Judea-ki, riyaatashitanakeri iñeeri. Ikowakowatapaakeri, riyaatakairi ipankoki, retsiyatakotakagainiri itomi, irootaintsi inkame. 48 Ikantanake Jesús: “¿Iitaka kaari pikemisantantana? Pikowaperotake noñaayemiro kaari piñaapiintzi pairani, pikowaperotzi nitasonkawentante.” 49 Ikantanake jewari: “Pinkatharí, jameeta iroñaaka, tekera ikamanakeeta notomi.” 50 Ikantanake Jesús: “Pipiye pipankoki. Etsiyatakotai pitomi.” Ikemisantanake atziri okaatzi ikantakeriri Jesús, piyanaka. 51 Ripiyaminthaitanaka ipankoki, ritonkyotakari inoshikane, ikantawakeri: “¡Etsiyatakotai pitomi!” 52 Rosampitanakeri irirori tsika ikaatake ooryaa retsinaryaakotanai itomi, ikantaiyanakeni rinoshikanewo: “Chapinki, ritainkanakera ooryaa, ari awisanakeri isaawakitzi.” † 53 Ari ikenkithashiretanaawo ashitariri ari riweyaaka ooryaa chapinki ikantakeri Jesús: “Etsiyatakotai pitomi.” Iroowa ikemisantantaari irirori, ari ikantakari eejatzi maawoini isheninkapaini irirori ikemisantanakeri Jesús. 54 Iro apitetaintsiri roñaagantziro Jesús ritasonkawentantzi rareetaawo Galilea-ki ipoñagaawo Judea-ki.

5

Kisopookiri Betesda-satzi

1 Okanta okaatapaake roimoshirenkaiyaani Judá-ite Jerusalén-ki, ari riyaatzitaka eejatzi Jesús.

2 Janta Jerusalén-ki, ari isaiki rowaankanaitziro ñaa iitaitziro riñaaneki Heber-thato “Betesda.” Tzimatsi okaatzi 5 opankoshetaaniki. Ari otsipakerotawo ashitakowontsi iitaitziri “Oweja.” 3 Ari ipiyotakari osheki mantsiyari, kaari kowichaatatsi, kisopookiri, ethoriwaitatsiri romaryaayeta kipatsiki royaawentziro ishewaata ñaa. 4 Tema ikantaitzi: Rinatzi ripokapiintzi maninkari rishewaatakairo ñaa, itzimirika etanakyaawone ripiinkaatantyaawo ñaa ishewaatakaga, aritake retsiyatakotai imantsiyawaitzi. 5 Eenitatsi janta mantsiyarimashiki apaani tzimakotaintsiri 38 osarentsi imantsiyawaitake. 6 Ikanta Jesús iñaapaakeri romaryaaka, riyotapaake osamani okantaka imantsiyawaitake jirika, rosampitapaakeri, ikantziri: “¿Pikowi petsiyatakotai?” 7 Rakanake mantsiyari: “Pinkatharí, tekaatsi iita owiinkenane arika ishewapaitetanaiya ñaa. Tema nokowawetapiintaka nipiinkaateme naaka, ranaakotakena itsipa ripiinkaatake irirori.” 8 Ikantanakeri Jesús: “Pimpiriinte, paanairo pomaryaamento, piyaatai.” 9 Apathakerotanaka retsiyatakotanai jirika, raanairo romaryaamento, anashitanaa. Iro kantacha kiteesherira rimakoryaantaitari ini, 10 ikantakeri Judá-ite jirika atziri etsiyatakotaatsiri: “Kiteesheri rimakoryaantaitari ini iroñaaka, te ishinetaantsite paanairo pomaryaamento.” 11 Rakanake jirika atziri, ikantzi: “Jirinta etsiyatakotakagaanari, ikantakena: ‘Paanairo pomaryaamento, piyaatai.’ ” 12 Ikantaiyanakeni Judá-ite: “¿Iitaka kantakemiri: ‘Paanairo pomaryaamento, piyaatai?’ ” 13 Iri kantacha jirika atziri te riyotziri iitaka etsiyatakotakagairiri, tema te iñaawairi Jesús tsika ikenanake, ipiyotaiyakanira atziripaini janta. 14 Ikanta Jesús iñagairi atziri janta tasorentsipankoki, ikantziri: “Pinkeme, etsiyatakotaimi iroñaaka, eerowa papiitairo pantairo kaariperori, eero awishimotantaimi koweenkaperotatsiri.” 15 Ikanta jirika atziri jatanake, ikamantakeri Judá-ite iri Jesús etsiyatakotakagairi. 16 Iro opoñaantari ikowi Judá-ite rowamairi Jesús, tema retsiyatakotakaantake kiteesheriki rimakoryaantaitari. 17 Iro kantzimaitacha, ikantanake Jesús: “Ashi rowatziiro rantawaitzi Ashitanari, ari nokantzitari eejatzi naaka nantawaitzi.” 18 Irootake, ikowaperotantanakari Judá-ite rowamairi Jesús, te apatziro rantawaitantakawo kiteesheri rimakoryaantaitari, tema roshiyakotakari Pawa, ikantake Jesús iriitake Pawa ipaapatetari irirori.

Ishintsinka Itomintari Pawa

19 Ikanta Jesús rakanake, ikantzi: “Jirika Itomi Pawa tekaatsi rantashiwaitya irirori ikowakaanekiini. Apatziro rantziro okaatzi iñaakotziriri Ashitariri. Maawoini okaatzi rantziri Ashitariri, irojatzi rantziri Itomi. Imaperotatya. 20 Tema retakotari Ashitariri jirika Itomi, roñaayiri maawoini rantayetziri irirori. Eekero roñaagatyeeri oitarika antawoitetatsiri, iroowa piyokitziiwentantyaariri eerokapaini. 21 Tema ikantaga Ashitariri rowañaayetziri kaminkari, ikañaanetakairi, ari inkantyaari eejatzi Itomi, rañaakaayetairi ikowiri irirori. 22 Te iri yakowentantatsine Ashitariri, Itomira rishinetake riyakowentantai, 23 ompoñaantyaari maawoini impinkathatairi Itomi roshiyakagaitairi Ashitariri. Kaari pinkathatairine Itomi, te ipinkathatziri Ashitariri otyaantakeriri.

24 Inkaate owayempitataiyaawone nokantayetziri, inkemisantanairi otyaantakenari, ari inkañaaneshireyetai. Eero rowasankewaitaitziri, tema kaatapaake ikaamanewaitzi, kañaane ikantayetaa. Imaperotatya. 25 Irootzimataintsi imonkaatya, inkemayetairo kamayetatsiri riñaane Itomi Pawa. Inkaate kemairone, ari rañaashireyetai. Imaperotatya. 26 Tema ikantaga Ashitariri rañaakaantzi, ikashaakaakeri eejatzi Itomi rañaakaante irirori, 27 ikashaakaakeri eejatzi riyakowentantai, tema Itomi Atziri rini. 28 Eero piyokitziiwentashitawo jiroka. Tema irootzimataintsi imonkaatya inkemantaiyaawori kaminkariite riñaane, 29 impiriintayetanake tsika ikitayetaka. Ikaatzi antayetakerori kameethari, ari inkañaaneyetai. Iriima ikaatzi antapiintakerori kaariperori, rañaayewetaiya rowasankeyeetairi.”

Ñaayetawakeriri Cristo

30 “Te nantashiwaitawo nokowashitari naaka, Ashitanari nintatakaanawori niyakowentemi. Okaatzi nokantakowentantziri tampatzika okanta, tema te nantashiwaitawo nokowiri naaka, iro ikowiri Ashitanari otyaantakenari. 31 Naakame kenkithatakowaitashitachane apaniroini, tera opantawo nokenkithatakowaiwetaga. 32 Iro kantzimaitacha eenitatsi itsipa kenkithatakotanari, niyotzi iro kyaaryooperotatsiri okaatzi ikenkithatakotakenari irirori. 33 Imaperowetatya ikenkithatakotakenari Juan potyaantantakariri pairani rosampiteri. Tema okaatzi ikenkithatakotakenari imaperotatya. 34 Iro kantacha te iro nonkenkithatakote okaatzi ikenkithatakotanari apaani atziri oshiyakariri Juan. Iroowa nokenkithatakotzi matairone owawisaakoshiretaimi. 35 Tema roshiyawetakari Juan apaani ootamentotsi kiteesheenkatapaintsiri. Iro pikowapaintziri eerokapaini pinintaawakyaawo roshiyapaintari kiteesheenkari. 36 Iro kantacha eenitatsi kenkithatakotanari naaka anairiri Juan. Okaatzi nantziri naaka, iro ikantanari Ashitanari nanteri, iroowa riyotantaitari naaka rotyaantane Ashitanari. 37 Ari ikantakari Ashitanari otyaantakenari, ikenkithatakotakena irirori, temaita pikemisantziro riñaane. Te piñaawooteri. 38 Te okyaantzimi riñaane, tema te pikemisantziri rotyaantanewo. 39 Amatsinka pikantaweta piñaanatziro Osankenarentsipero, ari poyaakoneentaawo pinkañaanetai. Naakawetakaga okenkithatakotzi Osankenarentsipero, 40 temaita pikowaiyini eerokapaini pawentaayetaina ompoñaantyaari pinkañaaneyetai. 41 Te nokowi naaka inthaamentawentena atziripaini. 42 Niyotzimi ketziroini tsika pikantaiyani eeroka, niyotzimi eejatzi te pinintziri Pawa. 43 Naakatake rowake Ashitanari nipoke naakotairi iwairo. Temaita paakameethatawakena eerokapaini. Arika ripoke itsipa aakowaitashitapaakyaawone iwairo irirori, iri paakameethaiyawakerini. 44 ¿Tsika pinkene pinkemisantaiyeni? Apaniroini pithaamentashiwaitawakaa, te paminaminatairo iri Pawaperori thaamentaimine. 45 Eero pikenkithashirewaita naaka yakowentemine Ashitanariki. Iri Moisés-ni yakowentaimine, pawentaawetakarira eerokapaini. 46 Arime pinkemisantakerime Moisés-ni, aritakeme pinkemisantawakename naaka, tema naakatake rosankenatakotake Moisés-ni. 47 Tera pikemisantziro okaatzi rosankenawetakari Moisés-ni, ¿tsika pinkene pinkemisantero onkaate nonkantemiri naaka?”

6

Rowakaari Jesús 5000 shirampari

(Mt. 14.13-21; Mr. 6.30-44; Lc. 9.10-17)

1 Okanta okaatapaake jiroka, montyaanaka Jesús intatsikero inkaare saikatsiri Galilea-ki, irojatzi iitaitziri Tiberias. 2 Osheki atziri oyaatakeriri, tema iñaakerira ritasonkawentantake retsiyatakotakaayetairi mantsiyaripaini. 3 Irojatzi ritonkaantanakari Jesús otzishiki, ari risaikapaake itsipayetakari riyotaanewo. 4 Iro areetzimataiya kiteesheri Anonkoryagaantsi, ari roimoshirenkapiintari Judá-ite. 5 Ikanta raminapaake Jesús, iñaatzi osheki atziri oyaatakeriri, ikantakeri Felipe: “¿Tsika amananteka owanawontsi owakayaariri maawoini jirika atziripaini?” 6 Rosampitashitari Felipe inkemantyaariri tsika inkante, tema riyotake Jesús oita ranteri. 7 Ari rakanake Felipe, ikantanake: “Eero rimonkaata koriki amanantantyaawori owanawontsi, eepichokiinira roya jirikapaini.” * 8 Irojatzi rakantanakari Andrés, itsipa riyotaanewo, irirentzi Simón Pedro, ikantzi: 9 “Jirika apaani eentsi amaintsiri 5 pan, apite shima. ¿Arima riyomaatakyaari osheki atziri?” † 10 Ikantanake Jesús: “Pinkanteri maawoini risaikayete.” Onatsiryaapankaatakera, saikaiyanakeni. Ikaataiyini 5000 atziripaini. 11 Raakotanakero Jesús pan, riwetharyaanakari Pawa, itzipetowakeniri ikaatzi saikaintsiri. Rimatakeri eejatzi shima, ipayetakeri okaatzi ikowakeri royaawo. 12 Ikanta ikemakitaiyakani maawoini, ikantairi Jesús riyotaanewo: “Powiitairo opetoki tzimagaantapaintsiri, eero apaawaitanta.” 13 Rowiiyetairo riyotaanewo, yeekitai 12 kantziri opetoki tzimagaantapaintsiri kaawetachari 5 pan. 14 Jirikapaini atziri, iñaakero ritasonkawentakero Jesús owanawontsi, ikantaiyanakeni: “Imaperotatya, iriitake jirika Kamantantaneri ikashaakaitakairi ripoke jaka kipatsiki.”

15 Iri kantacha riyotake Jesús ishintsineentaitatyeeri ragaitanakeri impinkathariwenteri atziripaini, piyanaka otzishiki, ari risaikawaite apaniroini.

Ranashaatantaawo Jesús inkaare

(Mt. 14.22-27; Mr. 6.45-52)

16 Okanta otsireniityaanake, oirinkaiyaani inkaareki riyotaanewo Jesús, 17 otetaiyapaani pitotsiki, montyaakotaiyaani riyaatairo Capernaum-ki. Tema tsireniperotanake, te ripokita Jesús. 18 Ari otampyaatapaake, antawoite otamakaatanake inkaare. 19 Osamanitake rimontyaakotaiyani, iñaawaatziiri Jesús ripokashitairi ranashaatantaawo inkaare. Antawo ithaawaiyanakeni riyotaanewo. ‡ 20 Ikantapai Jesús: “¡Naakatake, eero pithaawaiyini!” 21 Kimoshire ikantaiyani rotetawairi pitotsiki, tekera osamaniteeta, aatakotaiyapaakeni tsika ikowakero rareetya.

Osheki atziripaini aminaminatakeriri Jesús

22 Okanta okiteeshetamanai, irojatzi royaawentaka atziripaini intatsikero, riyotaiyakeni apinto pitotsi rimontyaantanakari riyotaarewopaini, te royaatanairi Jesús. 23 Areetakotantapaaka otsipa pitotsi poñaachari Tiberias-ki, aatapaake tsika rowaiyakani chapinki pan riwetharyaantakariri Awinkatharite. 24 Ikanta riyotaitake te risaiki Jesús, eejatzi riyotaanewo, otetaiyanaani atziripaini pitotsiki, jatake Capernaum-ki rithotyaakotairi.

Iitaitziri Jesús “owanawontsi añaakaantatsiri”

25 Ikanta rareetaiyaani intatsikero, iñaapairi Jesús, rosampitapairi: “Rabí, ¿tsikapaitema pareetaka eeroka jaka?” 26 Ikantanake Jesús: “Iro pithotyaakotantanari eerokapaini pikemakitaiyakanira chapinki powaiyakani, te iro pithotyaakotantenari pikemathatatziirowa nitasonkawentantakera. Imaperotatya. 27 Te onkameethate patsipewentyaawo owanawontsi thonkanetachari iro patsipewentya owanawontsi enitatsiri, kañaanetakaimine. Iro owanawontsi ipantziri Itomi Atziri, tema Pawa, Ashitariri, iriitake inintakaake ririiperote.” 28 Rosampitanakeri, ikantziri: “¿Tsika nonkantyaaka natsipewentantyaawori ikowiri Pawa?” 29 Rakanake Jesús: “Eenitatsi ikowiri Pawa pantairi, ontzimatye pinkemisantairi rotyaantakeri.” 30 Rosampiitanakeri eejatzi: “¿Janjaatya pitasonkawentante ompoñaantyaari nonkemisantemi? ¿Iitakama panteri? 31 Pairani acharineete rowayetakawo ochempiki iitaitziri ‘maná’, iro ikantaitziri Osankenarentsi:

Pawa pakeri owanawontsi poñagainchari inkiteki.” §

32 Rakanake Jesús, ikantzi: “Okaatzi owanawontsiperori poñagainchari inkiteki, kaari Moisés-ni panterone. Iri Ashitanari pemirone. Imaperotatya. 33 Tema jirika owanawontsi ipantziri Pawa, iriitake poñagainchari inkiteki, iri kañaanetakaayetairine isaawikisatzipaini.” 34 Ari ikantaitanakeri: “Pinkatharí, pimpapiintenawo jiroka owanawontsi.”

35 Ikantanake Jesús: “Naakatake owanawontsi owañaantatsiri. Inkaate shentashiretainane naaka, eero ritasheyawaitai. Inkaate kemisantanainane naaka, eero imerewaitai. 36 Tema nokantzitakemi, okantawetaka piñaawetakena temaita pikemisantaiyini. 37 Ikaatzi rishentashiretakaakenari Ashitanari, iriitake shentashireperotainane, eero nomanintawakeri naaka. 38 Te iro nipokantyaari nopoñaakaga inkiteki nantayetero nokowashiwaitari, iro nantapiinte ikowiri Ashitanari, otyaantakenari. 39 Jiroka ikowiri Ashitanari otyaantakenari, eero nopeyagaantawaitzi apaani rishentashiretakaakenari, nowiriintairi paata weyaantapaakyaawone kiteesheri. 40 Ikowi Ashitanari, maawoini aminairine Itomi Pawa, kemisantairine, aritake rañaakaayetairi. Naakatake owiriintairine imonkaatapaakyaarika kiteesheri.”

41 Iro ipoñaantanakari Judá-ite ikishimawaitanakeri Jesús, ikemakeri ikantake: “Naakatake owanawontsi poñagainchari inkiteki.” 42 Ikantawakaiyanakani: “¿Kaarima jirika Jesús, itomi José? Niyotziri naaka ashitariri. ¿Iitaka ikantantari: ‘Nopoñaawo inkiteki?’ ” 43 Ikantanake Jesús: “Atake pikishimawaitakena. 44 Tekaatsi shentashirewaitenane naaka, eerorika ramashiretairi Ashitanari otyaantakenari. Naaka owiriintairine imonkaapaitetapaakyaarika kiteesheri. 45 Ikantake rosankenareki Kamantantaneriite:

Iriitake Pawa yotairine maawoini.

Maawoini kemairiri Ashitanari, yotairiri irirori, rishentashiretaana naaka. 46 Te nokantzi eenitatsi ñaawootakeriri Ashitanari, apa iñaawootziri poñagainchari Pawaki. 47 Inkaate kemisantainane naaka, ari inkañaanetai. Imaperotatya. 48 Naakatake owanawontsi añaakaantatsiri. 49 Rowawetakawo picharinepaini ‘maná’ ochempiki, kamimaitaka. 50 Iriima oshiyakawori owanawontsi nokenkithatakotziri naaka ipoñaakawo inkiteki. Inkaate owaiyaarine jirika, eero ikaamanetai. 51 Naaka kañaaneri owanawontsi poñagainchari inkiteki. Inkaate owakyaawone jiroka owanawontsi, ari inkañaanetai. Jiroka owanawontsi nopantziri naaka, nowathapero ini. Iri nishinewenta isaawikisatzipaini inkañaanetantaiyaari.”

52 Ari ikantawakaiyani Judá-ite: “¿Tsika ikenakairoka jirika rowakaantairori iwatha?” 53 Ikantzi Jesús: “Eerorika powawo eerokapaini iwatha Itomi Atziri, eerorika piriro riraa, eero pikañaanetai. Imaperotatyaaga. 54 Inkaate owakyaawone nowatha, irakerone niraa, ari inkañaanetai. Naakatake owiriintairine imonkaapaitetapaakyaarika kiteesheri. 55 Tema jiroka nowatha owanawontsiperori ini, jiroka niraa iro riraperotairi. 56 Inkaate owakyaawone nowatha, irakerone niraa, rishentashiretaanaga naaka, eejatzi naaka nishentashiretaari irirori. 57 Tema Ashitanari, otyaantakenari, kañaaneri rini, iriitake añaakaanari naaka. Ari okantari eejatzi, inkaate owainane naaka, aritake nañaakaayetairi. 58 Nokenkithatakotatziiro owanawontsi poñagainchari inkiteki. Jiroka owanawontsi te oshiyawo ‘maná’ rowayetakari pairani picharinepaini. Okantawetaka rowawetakawo, kamayetai. Iriima inkaate owakyaarine jirika oshiyawori owanawontsi, ari inkañaanetai.” 59 Iro riyotaantakeri Jesús janta rapatotapiintaiyanira nampitawori Capernaum-ki.

Ikenkithatakoitziro kañaanetaantsi

60 Ikanta ikemaitakero jiroka yotagaantsi, ikantaiyanakeni oyaatakeriri Jesús: “Pomeentsi ayotantyaawori ikantayetakeri Jesús. ¿Iitaka kemisantamatsiterine?” 61 Iyotake Jesús, okaatzi ikishimawaitaitziriri, rosampitanakeri: “¿Te inimotemi jiroka? 62 ¿Oitaka awisatsine, arika piñeeri Itomi Atziri rowenonkaiya ipoñaakaga pairani? 63 Okaatzi nokenkithatakoyetakemiri, irootake añaashiretakaantatsiri, kaari awathapero nonkenkithatakote, tekaatsi oiperotya awatha. Iro nokenkithatakotzi awentaashirenkantsi kaari koñaanetatsi, añaakaantatsiri. 64 Iro kantacha eenitatsi apawopaini pikaataiyinira kaari kemisantatsine.” Tema riyotzitakari Jesús kaari kemisantatsine, tsika itzimi pithokashityaarine. 65 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Iro nokantzitantakemiri: ‘ikaatzi shentashiretaanari naaka, iriira rishinetaanari Ashitanari.’ ”

66 Aripaite iñagaitake ripiyapithatanakari osheki oyaawetapiintariri Jesús. 67 Ikanta Jesús rosampitanakeri 12 riyotaanewo: “¿Pikowatziima eejatzi eerokapaini piyaayetai?” 68 Rakanakeri Simón Pedro: “Pinkatharí, ¿Iitaka niyaatashiteri? Eerokatake kenkithatakotakerori kañaanetaantsi. 69 Tema nokemisantakemi naakapaini. Niyotaiyini eerokatake Cristo, Itomi Pawa Kañaaneri.” 70 Rakanake Jesús, ikantziri: “¿Kaarima naaka yoyaakemiri pikaatakera 12? Iro kantzimaitacha, eenitatsi apaani pikaatakera kamaari rinatzi.” 71 Ikenkithawaitakero jiroka Jesús, ikenkithatakotatziiri Judas, itomi Simón Iscariote. Tema iriitake Judas pithokashityaarine, iriiwetaka apaani kaawetachari 12 riyotaanewo.

7

Irirentzipaini Jesús te ikemisantaiyirini

1 Okanta okaatapaake jirokapaini, rareetantawaita Jesús janta Galilea-ki. Te ikowi risaikanai Judea-ki. Tema rithotyaakotatziiri janta Judá-ite ritsitokeri. 2 Iro kantacha monkaatzimataka kiteesheri ikimoshirewentapiintziro Judá-ite iitaitziri “pankoshetantsi.” 3 Rithainkitanakari irirentzi irirori okaakiini, ikantanakeri: “Eero pimanashiwaita jaka, piyaate Judea-ki iñaantemiri piyotaanewopaini onkaate pantayeteri. 4 Ikaatzi kowatsiri rasagaawentaityaari, te rimanakaawo rantayetziri. Pantayetziro eeroka oitarika, poñaagantero tsika ipiyotaiyani atziripaini.” 5 Te ikemisantaatsikaitziri eejatzi irirentzipaini. 6 Ikantanake Jesús: “Tekera imonkaata noñaagantantya naaka, irooma eerokapaini inimowaitzimi maawoini kiteesheriki. 7 Te ikisaneentzimi eeroka isaawikisatzipaini. Irooma naaka osheki ikisaneentana, tema koñaawo nokantziro naaka, okaatzi rantayetziri kaariperori ini. 8 Piyaataiyeni eeroka roimoshirenkaitaga, eerowa niyaatzita naaka, tema tekera imonkaapaitetyaata noñaagantantya.” 9 Riñaawaitakerowa jiroka, irojatzi risaikanake Galilea-ki.

Roimoshirenkiro Jesús iitaitziri “pankoshetantsi”

10 Tema jataiyanakeni irirentzipaini, jatanake eejatzi Jesús roimoshirenkaitaga te roñaaganta rimananekiini ikantaka. 11 Rithotyaakotakeri Judá-ite janta roimoshirenkaitaga, ikantaiyini: “¿Tsika risaikika atziri?” 12 Osheki atziripaini kenkithatakotakeriri Jesús. Eenitatsi kantayetatsiri: “Kameetha rini atziri.” Tzimatsi itsipa kantatsiri: “Te ikameethatzi, ramatawitakeri atziripaini.” 13 Iro kantzimaitacha, rimanashirekiini ikenkithatakoitziri Jesús, tema ithaawantatyaari Judá-ite.

14 Okanta osamanitake roimoshirenkaita, kyaapaake Jesús tasorentsipankoki, riyotaantapai. 15 Riyokitziiwentakeri Judá-ite, ikantaiyini: “¿Iitaka riyotanetantari jirika, te ikyaaperoweta tsika riyotaantaitzi?” 16 Ari rakanake Jesús, ikantzi: “Okaatzi niyotaantziri te naaka yotashityaawone, iri yotakaanawo otyaantakenari. 17 Inkaate kowaperotairone ikowiri Pawa, ari riyotairo iri Pawa yotakaanawori okaatzi niyotaantziri, tema te naaka yotashiwaityaawone. 18 Tema ikaatzi yotaantzirori riyotashiwaitari, ikowashita impinkathataiteri. Iriima kowakowatzirori impinkathatairi otyaantakeriri, iri kenkithawaitzirori irooperori. Te itzipishirewainetzi irirori. 19 ¿Tema rosankenawetakemi pairani Moisés-ni Inintakaantaitanewo? Iro kantacha, te pimonkaataiyironi. ¿Iitaka pasaryaantanari pitsitokena?” 20 Ari ikantaiyanakeni atziripaini: “¡Kamaarí! ¿Iitaka asariimiri ritsitokemi?” 21 Ikantzi Jesús: “Maawoini eerokapaini osheki piyokitziiwentakero piñaakenaga nantakeri kiteesheriki rimakoryaantaitari. 22 Iro kantzimaitacha, inintakaantake Moisés-ni pitomeshaanitapiintante. (Okantawetaka kaari Moisés-ni poñaakaantyaawone jiroka, iriira poñaakaantanakawori acharineete tekera itzimiita Moisés-ni.) Iro opoñaantari pitomeshaanitapiintantzi eerokapaini, okantawetaka kiteesheriki rimakoryaantaitari. 23 Piñaakero, pimonkaatantyaawori eerokapaini Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni pitomeshaanitapiintantake kiteesheriki rimakoryaantaitari. ¿Iitaka pikisaneentantanari naaka netsiyatakotakagairi maawoini iwathaki apaani atziri kiteesheriki rimakoryaantaitari? 24 Paamaawentya owapeyimotashitzimikari arika piyakowentante. Tampatzikashirepero pinkantya paminakoyetante.”

¿Iriitakema jirika Cristo?

25 Eenitatsi Jerusalén-satzi, osampitantanaintsiri, ikantzi: “¿Kaarima jirika rithotyaakoitziri ritsitokaiteri? 26 Jirinta risaikake, maawoini iñagaitziri ikenkithawaitzi. Tekaatsi akotashiterine. ¿Riyotatziima jewaripaini imaperotatyaaga Cristo rinatzi jirika atziri? 27 Iri kantacha jirika, ayotaiyini tsika ipoñaawo. Irooma paata arika ripokake maperotzirori iita Cristo, tekaatsi yotatsine tsika ipoñaawo.” 28 Ikanta ikemake Jesús, risaikake riyotaantzi tasorentsipankoki, shintsineenka ikantanake: “¡Arima, piyotaiyanani eerokapaini tsika nopoñaawo! Iro kantacha te naaka nintakaashityaawone nipoke, rotyaantanewo nini rawentaaperoitari. Tsika itzimi kaari piyotamatsite eerokapaini. 29 Niyotziri naaka tema ari nokaatziri, iriitake otyaantakenari.” 30 Ari ikowawetanaka raakaantanakerime, iro kantacha tekaatsi akotashitanakerine, tema tekera imonkaapaitetaata. 31 Osheki kemisantanakeriri Jesús, ikantaiyini: “Kaarikame jirika Cristo pokatsineme, eero ritasonkawentantayetzime jirika, piñaakero.”

Rotyaantake Fariseo otaiyerine Jesús

32 Ikanta Fariseo-paini ikemakero ikantayetakeri atziripaini ikenkithatakotziri Jesús, raapatziyanakari reeware Imperatasorentsitaarewo, rotyaantakeri kempoyaawentzirori tasorentsipanko rotaiyakiteri. 33 Ikantanake Jesús: “Eero osamanitzi nisaikimotanaimi eerokapaini, iro niyaatai risaikira otyaantakenari. 34 Osheki pinkowakowawetaina eerokapaini, eeromaita piñagaana, tema eero pitsipatana tsika nisaikapai naaka.” 35 Ari rosampitawakaanaka Judá-ite: “¿Tsika riyaamatsiteka jirika eero añaantari? ¿Riyaatatyeema otsipaki nampitsi roiwawaayetakaga asheninkapaini Judá-ite, riyotaayetairi kaari asheninkata? 36 ¿Iitaka ikantakotziri: ‘Pinkowakowawetaina, eeromaita piñagaana, tema eero pitsipatana tsika nisaikapai naaka?’ ”

Ñaa kañaanetakaantatsiri

37 Weyaantapaakawori kiteesheri ari roimoshirenkaperoitari. Ari ikatziyanakari Jesús, shintsiini ikanta ikenkithawaitanake, ikantzi: “Inkaate mereneentawaitatsine, rishentashiretaina naaka, rirawaitai. 38 Tema okantzi Osankenarentsipero:

Inkaate kemisantainane naaka, oshiyawaityaawo oshiyashiretantairime ñaa kañaanetakaantatsiri.”

39 Iri roshiyakaawentzi Jesús inkaate kemisantairine ari risaikashiretantaiyaari Tasorenkantsi. Okantawetaka tekera rotyaantaitziriita Tasorenkantsi, tema Jesús tekera rowenonkashitaawoota rowaneenkawo.

Itzimpookanaka atziripaini

40 Tzimatsi atziri kemakeriri Jesús ikantakeri, ikantaiyanakeni: “Rimaperotatya jirika atziri Kamantantaneri rini.” 41 Tzimatsi itsipa kantanaintsiri: “Cristo rini jirika.” Iro kantacha eenitatsi itsipa kantatsiri: “Kaari, tema Cristo te ipoñaawo Galilea-ki. 42 Tema okantzi Osankenarentsipero:

Icharine rinatzi pinkathari David-ni tsikarika intzime Cristo-tatsine, impoñeeyaawo Belén-ki, inampiki pairani David-ni.”

43 Ari itzimawentawakaawentanakari atziripaini Jesús. 44 Tzimatsi kowawetanainchari raakaanterime, tekaatsimaita akotashiterine.

Te iñagaitzi oshiyaarine jirika ikenkithatzi

45 Ikanta saikawentzirori tasorentsipanko jatake risaikira Fariseo-paini itsipatakari reeware Imperatasorentsitaarewo, ari rosampitawairi, ikantziri: “¿Iitaka kaari pamantakari?” 46 Ikantaiyini irirori: “¡Te iñagaitzi oshiyaarine jirika ikenkithatzi!” 47 Ikantaiyanakeni Fariseo: “¿Pimatzitakawoma eerokapaini pishinetaka ramatawitemi? 48 ¿Tzimatsima Itzinkami nokaataiyini kemisantakeriri jirika atziri? ¿Tzimatsima nokaatzirira naakapaini Fariseo kemisantakeriri? 49 Apatziro ikemisantamatsitake atziripaini kaari yotakoterone Inintakaantaitanewo, owasanketaarewo rinayete.” 50 Ikanta Nicodemo, Fariseo jatashitakeriri pairani iñeeri Jesús, ikantanake: 51 “Okantzi Inintakaantaitanewo, te ishinetaantsite ayakowenteri atziri terika ankemeri aakapaini onkene ayotero oita rantakeri.” 52 Ari ikantaiyanakeni irirori: “¿Eerokama eejatzi Galilea-satzi? Piñaanaperotero Osankenarentsipero, ari piñaakero tekaatsi Kamantantaneri poñaachane Galilea-ki.”

Tsinane mayempiro

53 Ikanta riyaataiyaini ipankokipaini.

8

1 Tonkaanake irirori Jesús otzishiki Olivo. 2 Okanta okiteeshetamanai, piyaawo tasorentsipankoki. Osheki atziri piyowentawaariri, saikapai Jesús riyotaapairi atziripaini. 3 Ikanta Yotzinkariite itsipayetakari Fariseo-paini ramakeniri apaani tsinane roonthagaitakari omayempitzi. Ikatziyapaakero niyankineki ipiyotaiyakanira. 4 Ikantapaakeri Jesús: “Yotaantanerí, jiroka tsinane roonthagaitakari omayempiwaitzi. 5 Inintakaantziro Moisés-ni pairani ritsitokaitero antzirori jiroka. ¿Tsika pikantzika eeroka?” 6 Iroowa rosampitantariri jirikapaini ikowi rikompitakayaari, ontzimantyaari oita inkantakoteriri. Iri kantacha Jesús oiyotanaka rosankenawaitantawo rako kipatsi. 7 Eekero rosampitatziiri, katziyanaka roiyotakaga, ikantanake: “Terika pikaariperoshiretaiyini eeroka, petyaawo pishemeero jiroka tsinane.” 8 Eejatzi roiyotanaa, rapiitanairo rosankenawaitzi kipatsiki. 9 Ikanta ikemaiyawakeroni jiroka, piyayetanaka ikenkithashiretanakero tsika ikantayeta iriroripaini. Iri etanakawo ripiyanaka antariitepaini. Ikanta risaikanake Jesús apitekeroini itsipatakawo tsinane ramaitakeri, 10 ikatziyanaawo roiyowetakaga, rosampitakero ikantziro: “Tsinané, ¿Tsika ikenaiyanakenika? ¿Tekaatsima jatakairone riyakowentemi?” 11 Akanakeri iroori okantziri: “Tekaatsi Pinkatharí.” Ikantanake Jesús: “Eejatzi naaka eero niyakowentzimi. Piyaatai iroñaaka, eero papiitairo pinkaariperoshirewaitai.”

Jesús kiteesheenkatakotziriri isaawikisatziite

12 Ari rapiitanakero Jesús riyotairi atziripaini, ikantziri: “Naakatake kiteesheenkatakotziriri isaawikisatzipaini. Inkaate shentashiretainane naaka, aritake nonkiteesheenkatakoshiretairi, oshiyawaityaawo te ikenawaitzi otsirenikitzira.” 13 Ikantaiyanakeni Fariseo-paini: “Powakowentawaitashitaka pikenkithatakowaita apaniroini, te opantawo pikenkithatakowaiwetaka.” 14 Ari rakanake Jesús: “Arime onkantawetyaame nokenkithatakowaiwetaka apaniroini, opantawo nokenkithatziri naaka. Tema niyotzi tsika nopoñaakawo, tsika janta niyaate. Temaita piyotaiyironi eerokapaini. 15 Iro pametashitapiintari eerokapaini poshiyakotari atziripaini riyakowentantzi. Irooma naaka tekaatsi niyakowente. 16 Arime niyakowentanteme naaka, okaatzi nokantayetziri imaperotatya, te apaniroini niyakowentante, ari nokaatziri Ashitanari otyaantakenari. 17 Jiroka okantzi Inintakaantaitakemiri eerokapaini:

Arika oshiyawakaiyaani inkantayeteri apite thawetakotantaneri, imaperotatya okaatzi ikenkithatziri.

18 Naakatake thawetakotaincha. Eejatzi Ashitanari otyaantakenari irijatzi itsipa thawetakotakenari. Apite nokaatzi nothawetakotaka.” 19 Ari rosampitanakeri: “¿Tsika risaikika Ashitzimiri?” Ikantzi Jesús: “Eerokapaini te piyotaiyenani naaka, ari pikantziri eejatzi Ashitanari. Arika piyotename naaka, ari piyotakerime eejatzi Ashitanari.” 20 Ari riyotaantake Jesús tasorentsipankoki tsika rowaitapiintziri koriki rashitakaitariri Pawa. Iro kantzimaitacha tekaatsi aakaanterine, tema tekera imonkaataata.

Tsika niyaatai naaka, eero pareetaawo eerokapaini

21 Rapiitanakero Jesús ikantzi: “Arika niyaatai, osheki pithotyaakowetaina eerokapaini, iro kantzimaitacha ari pinkamakoyetairo piyaariperonka. Tsika niyaatai naaka, eero pareetaawo eerokapaini.” 22 Ari ikantaiyanakeni Judá-ite: “¿Rishinewaitatyaama jirika. Ikantantaritya eero areeta aakapaini tsika inkenai irirori?” 23 Ikantanake Jesús: “Isaawikisatzi pinatzi eerokapaini, irooma naaka jenokisatzi nini. Arira pinampitawo eerokapaini kipatsiki, irooma naaka te nonampitawo. 24 Iroowa nokantantzimiri: ‘Ari pinkamakoyetairo piyaariperonka. Tema eerorika pikemisantairo nothawetakowetakaga noitaga naaka, irootake pinkamakotantaiyaawori piyaariperonka.’ ” 25 Irojatzi rosampitantanakariri: “¿Piitakama eeroka?” Ari rakanakeri Jesús: “Nokamantakemi ketziroini. 26 Eenitatsi osheki nonkantemiri, ari niyakowentakemi eejatzi. Tema okaatzi ikenkithawaitziri otyaantakenari irooperori inatzi. Okaatzi nokamantakemiri eeroka isaawikisatzipaini, irootake ikamantakenari irirori.” 27 Iri kantacha jirikapaini kemakeriri Jesús, te ikemathatawakeri ikenkithatakotziri Ashitairi. 28 Ikantanake Jesús: “Arika pinkentakotakaantakeri Itomi Atziri, aripaite piyote naakatake. Te naaka antashiwaityaawone nokowiri. Apatziro niyotaantziro okaatzi riyotaanari Ashitanari. 29 Tema itzimi otyaantakenari ari itsipashiretana naaka. Te rookanawentana Ashitanari, tema nantapiintakeniri okaatzi kameethatzimotziriri.” 30 Ikanta ikenkithatakoyetakerowa Jesús jiroka, osheki kemisantanakeriri.

Irooperori ini risaikakaashiwaitai

31 Ipoña Jesús ikantanakeri Judá-ite ikaatzi kemisantanakeriri: “Arika poisokerotanakyaawo niñaane, eerokatake iriiperori niyotaanewo. 32 Ari piyotairo irooperori, iro saikakaashiwaitaimine.” 33 Rakaiyanakeni jirikapaini: “Icharineete Abraham-ni ninayetzi naakapaini. Tekaatsi imperawaitenane. ¿Iitaka pikantantanari eeroka: ‘Ari pisaikashiwaitaiya?’ ”

34 Ikantanake Jesús: “Ikaatzi antapiintzirori kaariperori, oshiyawaitakawo imperawaitatyeeyaarime. Imaperotatya. 35 Apaani imperataarewo eepichokiini isheninkaitari, iriima itomintaitari rashi rowaatyeero isheninkaityaari. 36 Tema arika risaikakaashiwaitaimi Itomintaitari, ari pisaikashiperowaitaiya. 37 Niyotaiyimini icharineete Abraham-ni pini. Iro kantzimaitacha pikowaiyakeni pitsitokena, tema te inimotemi niñaaneyetari. 38 Iro nokenkithatakoyetzi naaka okaatzi roñaaganari Ashitanari. Irooma eerokapaini pantashitawo pikemakotziriri ashitzimiri eeroka.”

Iri ashitariri Kamaari

39 Ari rakaiyanakeni iriroripaini: “¡Iri Abraham-ni aitziri Ashitanari, iriitake nocharineete!” Ikantanake Jesús: “Eerokame charinetyaarineme Abraham-ni, ari pantakerome okaatzi rantayetakeri irirori. 40 Iro kantacha, okantawetaka nokenkithatakemiro irooperori okaatzi riyotakaakenari Pawa, pikowaiyakeni eerokapaini pitsitokena. ¡Iroowa kaari rantzi pairani Abraham-ni! 41 Irojatzi pantapiintakeri rantakeri pairani picharinepaini.” Ari ikantaiyanakeni iriroripaini: “¡Te naakapaini rowaiyane thainkatasorentsiwaitaneri. Apatziro ikanta Ashitanari, iriitake Pawa!” * 42 Ari rakanakeri Jesús: “Kyaaryoome rashitemime Pawa, ari pinintakename, tema Pawaki nopoñaakawowanki naaka, piñaakena jaka. Te naaka pokashiwaitachane nonintakaanekiini, Pawa otyaantakenari. 43 ¿Iitaka kaari pikemathatantana eerokapaini? Iro kantakaawori te pikowaiyini pinkemisantero niñaane. 44 Iriira ashitzimiri Kamaari, pantapiintakeniri ikowiri. Tema ari rashi rowiro Kamaari owakera etantanakari pairani, rowamaashiretantzi. Thairi rini, te riñaawaitziro irooperori. Arika inkowe ramatawitante, riñaawaitziro thaiyaantsi. Antariite thairi. 45 Irooma naaka niñaawaitziro irooperori ñaantsi, temaita pikemisantaiyanani eerokapaini. 46 ¿Eenitatsima jaka pikaataiyakeni yotzirori ikantzi: ‘Kaariperoshireri rini Jesús?’ Tema irooperori okaatzi nokenkithawaitziri ¿iitaka kaari pikemisantantana? 47 Ikaatzi rashitari Pawa, ikemisantziro riñaane. Irooma eerokapaini te rashitzimi Pawa, te pikowi pinkemisantaiyeni.”

Itzimitaka Cristo

48 Ikanta Judá-ite ikantanakeri Jesús: “Imaperotya nokantaiyakemini Samaria-satzi pini, tema Kamaari pini.” 49 Rakanake Jesús: “Te nonkamaarite, nopinkathatziri naaka Ashitanari. Irooma eerokapaini, te pimpinkathataiyenani. 50 Te naaka kowashitachane pimpinkathatena, tzimatsi itsipa kowatsiri impinkathaitena, iriitake yakowentantatsine. 51 Inkaate kemisantairone niñaane, eero ikaamaneyetai. Imaperotatya.” 52 Ikantaiyanakeni Judá-ite: “Ari niyoperotaiyini imapero pikamaaritzi. Tema kamake Abraham-ni, ari ikantakari Kamantantaneriite, kamayetake maawoini. Iro pikantantari eeroka: ‘Inkaaterika kemisantairone niñaane, eero ikaamaneyetai.’ 53 ¿Panairima eeroka nocharineni Abraham? Kamake irirori, ari ikantayetakari Kamantantaneriite eejatzi. ¿Tsikama piimatsitaka eeroka?” 54 Rakanake Jesús: “Naakame kowashitachane impinkathaitename, tekaatsi pantenane. Iri kantacha, iri Ashitanari pinkatharitakaanari. Irijatzi pikantawetapiintari eerokapaini ‘Nowawane.’ 55 Tetzimaita piyotaiyirini eerokapaini. Irooma naaka noñiiri. Arikame nonkante ‘te noñiiri’, thairi nini noshiyakotakemiro eerokapaini. Iro kantzimaitacha imapero noñiiri. Nokemisantziro riñaane. 56 Pairani Abraham-ni, picharineyetanakari eerokapaini, ikimoshiretake iñeero nipokapaitete. Aritake iñaakena ketziroini, antawoite ikimoshiretake.” 57 Ikanta Judá-ite ikantanakeri Jesús: “Te otzimi eeroka 50 posarentsite. ¿Iita pikantantari piñiiri Abraham-ni?” 58 Ari rakanake Jesús: “Tekera itzimiita Abraham-ni. ‘Naakatzitaka jirika naakatapiintatsiri.’ Imaperotatya.” † 59 Ikanta jirikapaini raawetanaka mapi ikowi rishemeerime. Iri kantzimaitacha Jesús, rimanapithatanakari. Shitowanake tasorentsipankoki.

9

Retsiyatakotakagairi Jesús mawityaakiri

1 Ikanta ikenayetzi Jesús, iñaake mawityaakiri, rashi rowatziiro owakera itzimapaake. 2 Ikanta riyotaanewo rosampitakeri, ikantziri: “Rabí, ¿Iitaka kaari ikowichaatanta owakera itzimake jirika atziri? ¿Irooma kantakaantzirori iyaariperonka ipaapate? ¿Irooma kantakaantzirori iyaariperonka irirori?” 3 Rakanake Jesús, ikantzi: “Te iro kantakaanterone iyaariperonka irirori, te okantakaantziro eejatzi iyaariperonka ipaapate. Iroowa opoñaantari jiroka, iñaantaityaawori ishintsinka Pawa. 4 Eeniro okiteeshetzi, ontzimatye antero rantawaire otyaantakenari. Tema arika ontsirenitanake, tekaatsi kanterone rantawaite. 5 Eeniro nisaiki naaka jaka kipatsiki, naakatake kiteesheenkatakotziriri isaawikisatziite.” 6 Ikaatakero ikenkithawaitake Jesús, reewatanake kipatsiki, ramirokake eepichokiini kipatsipitha, ritziryookitakeri mawityaakiri. 7 Riñaanatakeri ikantziri: “Piyaate pinkiwaakitya owaankanaataga jitachari Siloé.” Jatanake mawityaakiri, ikiwaakitapaaka. Ikanta ripiyapaa, kantanaa raminanai kameethaini. * 8 Ikanta isheninkapaini, ikaatzi ñaapiintziriri ikowakotantzi impashitaityaari, rosampitawakaiyani, ikantzi: “¿Kaarima jirika kowapiintatsiri impashitaityaari?” 9 Tzimatsi kantatsiri: “Iriitake.” Itsipa kantatsiri: “Kaari, iri oshiyawetariri.” Iro kantzimaitacha, ikantzi irirori: “Naakatake.” 10 Rosampitaitanakeri: “¿Tsika pikantaaka pikowichaatantaari iroñaaka?” 11 Ikantzi irirori: “Jirinta atziri jitachari Jesús, iriitake aminakagaanari, eenitatsi ritziritantakenari nokiki, ikantakena: ‘Piyaate owaankanaataga Siloé. Pinkiwaakitya.’ Nokanta niyaatanake, ari nokiwaakitapaaka, koñaatanai namine.” 12 Ikantziri: “¿Tsika iroñaaka jirika atziri?” Rakanake irirori: “Te niyotzi.”

Fariseo-paini rosampitziri mawityaakiri kowichaataatsiri

13 Ari ragaitanakeri mawityaakiri risaikira Fariseo-paini. 14 Tema kiteesheri rimakoryaantaitari ini, ritziryookitantakariri Jesús mawityaakitatsiri, aminai kameethaini. 15 Rosampitakeri Fariseo-paini tsika okanta raminantaari kameethaini. Ikantanake irirori: “Ritziritantakenawo nokiki eepichokiini kipatsi, irojatzi nokiwaakitantakari. Aminaana iroñaaka kameethaini.” 16 Ikantzi Fariseo: “Itzimi antakerori jiroka kaari rashi Pawa, tema te ipinkathatziro kiteesheri rimakoryaantaitari.” Iro kantacha ikantaiyini itsipa: “¿Kaariperoshireri rinatyeeme, eerome rantziro jiroka?” Te raapatziyawakaawo ikantaiyakerini Fariseo-paini. 17 Ari rapiitakeri rosampitziri mawityaakiwetachari: “¿Iitaka pikenkithashiretari eeroka, iitaka aminakagaimiri kameethaini?” Ikantzi irirori: “Kamantantaneri rini.”

18 Aminawaitai iroñaaka kameethaini, te ikemisantziri Judá-ite mawityaakiperori rinaweta. Irojatzi ikaimantakariri ipaapate, 19 rosampitawakeri, ikantziri: “¿Iriima pitomi jirika? Pinkantena rashi rowiro imawityaakitzi owakera itzimapaake. ¿Tsika okantaka raminantaari iroñaaka kameethaini?” 20 Rakanake ashitariri: “Niyotaiyini iriitake nowaiyanewo, ari rashi rowiro imawityaakitzi owakera itzimapaake. 21 Iro kantacha te niyote tsika okanta raminantaari kameethaini iroñaaka, te niyote eejatzi iita aminakagairiri kameethaini. Posampiteri irirori, antari rinatzi, iriitake kamantemine.” 22 Iro ikantantari ashitariri tema ithaawatzi, ikantaiyakeni Judá-ite: “Tzimatsirika kantatsine Cristo rini jirika Jesús, eero nishinetairi inkyagai ipiyotaitapiintaga.” 23 Iro ikantantari ashitariri: “Posampiteri irirori, tema antari rinatzi notomi.”

24 Rapiitakero Judá-ite ikaimairi mawityaakiwetachari, ikantziri: “Pimpinkathateri Pawa, pinkamantena kameethaini, eero pipinkathawaitashitari jirika atziri, kaariperoshireri rini.” 25 Ikantanake irirori: “Te niyote naaka kaariperoshirerira rini. Apatziro niyotzi mawityaakiri ninaweta. Iro kantacha aminaana kameethaini.” 26 Rapiitakeri rosampitziri: “¿Tsika ikantakemika? ¿Iitaka rantakeri raminakaantaimiri?” 27 Ari rakanairi: “Nokantawetakemi, temaita pikemisantziri. ¿Iitaka pikowantari napiitemiro? ¿Pikowatziima pinkemisanteri eerokapaini?” 28 Ari ikaweyawaitanakeri, ikantziri: “Aamaaka pikemisantziririka eeroka jirika atziri, irooma naakapaini nokemisantziro Inintakaantziri Moisés-ni. 29 Niyotzi naakapaini riñaanatakeri Pawa pairani Moisés-ni. Iriima jirika, tekaatsi yoterine tsika ipoñaaka.” 30 Ari rakanake atziri, ikantzi: “¡Tsikama okantatyaaka jiroka! Raminakagaana naaka kameethaini, te piyoteri eerokapaini tsika ipoñaa. 31 Ayotaiyini maawoini te ikemiri Pawa kaariperoshireri. Apatziro ikemiro riwetharyaanewo tsika itzimi pinkathatziriri, ikaatzi antanairori ikowakairiri. 32 Tekaatsi ankemakowentapiinte tzimatsi aminakagairine mawityaakitatsiri owakera itzimapaake. 33 Eerome ipoñaakawo jirika atziri Pawakinta, eero rantzirome jiroka.” 34 Ari ikantanakeri: “Piyaariperonka pitzimakaake eeroka. ¿Pikowima piyotaina naaka iroñaaka?” Romishitowakaantairi.

Oshiyariri Mawityaakiri

35 Yotake Jesús romishitowakaantaitakeri mawityaakiwetachari. Ikanta iñagairi paata, rosampitairi: “¿Pikemisantzirima eeroka Itomi Atziri?” 36 Ikantanakeri irirori: “Pinkatharí, pookotainari tsika itzimi, onkene nonkemisanteri.” 37 Ikantanakeri Jesús: “Tema piñaakeri, naakatake pikenkithawaitakaakerira.” 38 Ikanta jirika atziri rotziwerowashitanakari Jesús ipinkathatanakeri, ikantziri: “Nokemisantzimi Pinkatharí.” 39 Ikantzi Jesús: “Nipokake naaka kipatsiki niyakowentantai, iroowa inkowichaatantaiyaari mawityaakiwetachari. Iriima ikaatzi aminawetachari, mawityaaki inkantaiya.” 40 Tzimatsi Fariseo tsipatakariri Jesús, ikemakeri ikantake, rosampitanakeri: “¿Poshiyakaantatyaanarima naakapaini mawityaakiri?” 41 Ikantanake Jesús: “Imaperotatyeeyaame poshiyakari mawityaakitatsiri eerokapaini, tekaatsi yakowentemirone piyaariperonka. Irooma pikantaiyinira te poshiyari mawityaakiri, irootake piñaantaiyaawori riyakowentaitemiro pipiyathatakenaga.”

10

Roshiyakaawentaitziro owejatanto

1 Ari ikantanake Jesús: “Inkaaterika kaari kyaatsine imoontaitzirowa owejatanto, ranonkashitakyaarika inkyaantyaari, koshintzi rini, kaariperori rini. Imaperotatya. 2 Iriima kyaatsiri imoontaitzirowa, iriitake kempoyaapiintziriri oweja. 3 Iriirika ashitaryaakerone kempoyiirori ashitakowontsi, irojatzi inkyaantapaakya kempoyiiriri oweja, ripairyaapairi inkaimayetapaakeri, ari riyowaantetawairi. Iri omishitowairine kempoyaapiintakeriri oweja. 4 Arika romishitowakeri maawoini, iri jewaterine kempoyiiriri, royaatzimaityaari oweja, tema riyowaantetziri iri kempoyiiriri. 5 Iro kantacha te royaatziri kaari iñaapiintzi, osheki rishiyapithatari, tema te riyowaantetziri.” 6 Ikantakera Jesús roshiyakaawentziniri, iro kantacha te ikemathatawakero jirikapaini oita ikantziri.

Roshiyari Jesús kameethari kempoyaantaneri

7 Ari rapiitanakero Jesús ikantziri: “Naakatake oshiyawori imoontaitzirowa owejatanto. Imaperotatya. 8 Ikaatzi kaariperoriite etakawori ketziroini tekera nipokiita naaka, roshiyashitakari koshintzi. Irootake kaari ikemisantantaiyarini oweja. 9 Naakatake oshiyawori imoontaitziro owejatanto. Ikaatzira kyagaatsine noshiyakawowa imoontaitziro owejatanto, ari rawisakoshiretai. Ari roshiyakotaiyaari oweja ripiyapiyata ikyaapiintzira, rishitowapiintzi eejatzi. Te okoityiimotari rowanawo. 10 Iriima koshintzi apatziro ripoki inkoshite, ritsitokante, rithonkante. Irooma naaka nipokake nañaakaashireperotantai. 11 Naaka oshiyari kameethari kempoyiiriri oweja. Apaani kameethari kempoyiiriri oweja, rishinewentari. 12 Ikaatzi ripinaitziri ikempoyiirira ashinentsi oweja, arika iñaawake owaminthatariri, rookanawentziri, ari rowagaantaitya piratsi rishiyanakerika kempoyiiriri, pookayetai itsipa piratsi. 13 Iro rishiyantari kempoyiiriri, ikowashita ripinaiteri. Te inkowaperote inkempoyeeri oweja. 14 Naaka oshiyari kameethari kempoyiiriri oweja. Niyotziri nowejate. Riyotzitana eejatzi irirori. 15 Ikantanaga riyoperotana naaka Ashitanari, ari nokantzitari eejatzi naaka niyoperotziri irirori. Nishinewentari naaka nowejawte. 16 Eenitatsi itsipa nowejate kaari saikatsine jaka. Ontzimatye namayetairi eejatzi. Aritake inkemisantaina irirori. Apaani inkantya impiyotaiya. Apaani inkantaiya kempoyagairine. 17 Retakotana naaka Ashitanari, iro nishinetantyaawori nañaamento onkene nañagai eejatzi. 18 Tekaatsi shintsineentenane, naaka shinetashitacha. Oshekitzimotana noshintsinka nishinetantari, iroowa nañaantaiyaari eejatzi. Iro ikowakaakenari Ashitanari nantero.”

19 Ikanta ikemaiyawakeroni Judá-ite jiroka ñaantsi, rapiitanakero itzimawentawakaanaka. 20 Tzimatsi osheki kantanaintsiri: “¿Iitaka pikemisantantariri? Ikamaaritatzi, iroowa ishinkiwentantakari.” 21 Iro kantacha eenitatsi itsipa kantatsiri: “Tekaatsi kamaari materone inkenkithawaitero jiroka ñaantsi. ¿Kantachama kamaari raminakagairi mawityaakiri?”

Ikisaneentanakeri Judá-ite Jesús

22 Okanta okyaawontsitapai. Ari roimoshirenkaitziro tasorentsipanko janta Jerusalén-ki. 23 Ari risaikitakari Jesús tasorentsipankoki, ranashiwaitaga awisatapishitzira iitaitziro “Salomón-tapishi.” 24 Ipiyowentapaakari Judá-ite, rosampitakeri: “¿Tsikapaiteka pipakairo pikompitakaashiretena? Eerokarika Cristo, janjaatya poñaayenawo.” 25 Rakanake Jesús ikantzi: “Nokamantzitakemira ketziroini, temaita pikemisantana. Okaatzi imatakaanari ishintsinka Ashitanari, ooñaawontawaitakero kameethaini. 26 Iro kantacha eerokapaini te pikemisantaiyini, te poshiyakaanta eerokame nowejate. 27 Ikaatzi oshiyakaantachari nowejate riyowaantetana, niyotzitari eejatzi naaka. Royaatana iriroripaini. 28 Naakatake añaakaayetairine. Eero ipeyawaita, tekaatsi aapithatenarine. 29 Ikaatzi rashitakaanari Ashitanari, tekaatsi aapithatenarine, iri matzirori rantaritzi anaakoperotantatsiri maawoini. 30 Itsipashiretana Ashitanari, oshiyawaitakawo apaanime nonkantya.”

31 Ikanta Judá-ite raawetanaka mapi ikowi rishemeeri, 32 iri kantacha Jesús, ikantanakeri: “Iro ishintsinka Ashitanari antakaanawori kameethayetatsiri piñaakoyetakenari eeroka. ¿Tzimatsima apaani piñaakeri pitsitokawentantenari?” 33 Ari ikantaiyanakeni Judá-ite: “Te iro nishemyaawentemi kameethatatsiri, irootake nishemyaawentemiri pithainkatasorentsitakerira Pawa. Tekaatsi piimatsitya eeroka, atziri pini, poshiyakaantashiwaitaka Pawame pinatye.” 34 Ari ikantanake Jesús: “Jiroka osankenata Inintakaantaitanewo,

Naaka kantatsi: ‘Pawaite pinaiyini eerokapaini.’

35 Ayotaiyironi Osankenarentsipero, eero okanta oipiyawaantetero. Iri Pawa jitakeri atziripaini ‘Pawaitera’ riyotakaayetairi riñaane. 36 ¿Iitaka pikishimatantanari eerokapaini pikantaiyini nithainkatasorentsitake nokantake naaka Itomi Pawa? Naakaga rookotake, rotyaantakena nipoke kipatsiki. 37 Eero nantzirome naaka rantziri Ashitanari, eero pikemisantaiyini. 38 Iro kantacha nantzitakawowa. Onkantawetya eero pikemisantana naaka, iro pinkemisante okaatzi nitasonkawentantayetake, iro piyoperotantyaari niwithagaari naaka Ashitanari, riwithagaana eejatzi irirori.” 39 Ari ikowawetanaka raakaanterime eejatzi, iri kantacha Jesús rishiyapithatanakari.

40 Piyanaawo Jesús katonko ñaa Jordán. Ari risaikapai tsika romitsitsiyaatantzi pairani Juan-ni. 41 Osheki atziri jatashitakeriri iñeeri Jesús. Ikantaiyini: “Ikantawetaka Juan-ni te ritasonkawentantzi irirori, iro kantacha okaatzi ikenkithatakotakeriri jirika atziri irooperori ini.” 42 Osheki kemisantanakeriri Jesús janta.

11

Ikamantakari Lázaro

1 Eenitatsi apaani mantsiyari atziri jitachari Lázaro, Betania-satzi rini, ari onampitawori janta María eejatzi irento Marta. 2 (Jiroka María, iritsiro Lázaro, irootake saitantakariri kasankari iitziki Awinkatharite opoña oshetantanaari oishi.) 3 Okanta apite iritsiro Lázaro, okaimakaantakeri Jesús, okantake: “Pinkatharí, imantsiyatatziira pitsipaminthare.” 4 Ikanta ikemawake Jesús, ikantzi: “Jiroka mantsiyarentsi te owamaantzi, arira iñagaitero ishintsinka Pawa, ari iñagaitero eejatzi ishintsinka Itomi.”

5 Ikantawetaka Jesús osheki retakotawo Marta, eejatzi irento, eejatzi Lázaro, 6 ikemawetaka ikantaitakeri imantsiyatatzi, eekero risaikawaitanaatzi okaatzi apite kiteesheri. 7 Irojatzi ikantantanaariri riyotaanewo: “Jame apiyai Judea-ki.” 8 Ari ikantaiyanakeni riyotaanewo: “Rabí, ikowaiyatziinira Judá-ite ritsitokemi. ¿Eejatzi pikowanai pipiyanai janta?” 9 Ikantanake Jesús: “¿Tema osamani okanta kiteesheri okaatzi 12 hora? Ikaatzi anashitachari kiteesheriki, te rontziwawaita, tema iñaakeri kiteesheenkari jaka kipatsiki. * 10 Iriima anashitachari tsireniriki, rontziwawaita, tema okoityaatya janta kiteesheenkari.” 11 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Makoryaake atsipaminthare Lázaro, iro kantacha ontzimatye niyaate nowiriintairi.” 12 Ari ikantaiyanakeni riyotaanewo: “Pinkathari, aamaa iro retsiyatakotai, tema rimakoryaatzi.” 13 Okaatzi ikantawetariri Jesús riyotaanewo rimakoryaatzi, roshiyakaatzi riyotaanewo iro ikenkithatakotzi Jesús makoryagaantsi. 14 Irojatzi rooñaawontantanakawori, ikantanakeri: “Kamakera Lázaro. 15 Owanaa nokimoshiretake te nisaiki janta, tema iro pinkemisantaperotantyaari, jame aate amineri.” 16 Ikanta Tomás iiyeetziri “Tsipari”, ikantanakeri ikaataiyinira: “Jame oyaatanakeri, aminawakero eero rowamagaitai aaka.” †

Iri Jesús, owiriintantaneri, añaakaantaneri

17 Ikanta rareetzimatapaaka Jesús, ikemapaake tzimakotake Lázaro 4 kiteesheri ikitaitantakariri. 18 Te intainaperote Betania isaikira Jerusalén, ‡ 19 iroowa riyaatashitantakawori Judá-ite jiroka Marta eejatzi María, roimoshirenkantyaawori ikamakera iyaariri. 20 Okanta iyotake Marta iro rareetzimatya Jesús, jatanake itonkyotyaari. Iroowa saikanaintsiri María pankotsiki. 21 Okantawakeri Jesús Marta: “Pinkatharí, arime pisaikeme eeroka jaka, eero ikamime aarini. 22 Iro kantacha niyotzi naaka arika pinkowakoteri Pawa oita rantemiri, ari rimatakemiro.” 23 Ari rakanakero Jesús: “Aritake rañagai piyaariri.” 24 Okantzi Marta: “Niyotzi aritake impiriintai paata weyaantapaakyaawone kiteesheri impiriintantaiyaari kamayetatsiri.” 25 Ikantanakero Jesús: “Naakatake owiriintantatsiri, naakatake añaakaantantaneri. Tzimatsirika kemisantainane naaka, onkantawetya inkame, ari rañagai. 26 Ikaatzi añaayetatsiri iroñaaka, ikaatzi kemisantainane, eero ikaamaneyetai. ¿Pikemisantziroma jiroka?” 27 Ari okantziri iroori: “Arima Pinkathari, nokemisantzimi naaka eerokatake Cristo Itomi Pawa, ikowakaakerira ripoke jaka kipatsiki.”

Riraapaaka Jesús ikitaitzirira Lázaro

28 Ikaatakero Jesús ikantayetakero jiroka, jatanake Marta okaimiro irento María, okamantapaakero, okantziro: “Areetapaaka yotaantaneri, ikaimimi.” 29 Okanta okemawake María, katziyanaka, pokanake oñeeri Jesús. 30 Tekera rareetyaata Jesús nampitsiki, irojatzi risaikake itonkyotawakarira Marta. 31 Okanta iñagaitakero María okatziyanaka ishiyanaka, jirikapaini Judá-ite ikaatzi tsipatakawori opankoki, roimoshirenkiro, royaataiyanakeroni roshiyakaatziiro iraawaitatyeeya kitataarewoki. 32 Okanta areetapaaka María risaikakera Jesús, otziwerowashitapaakari okantziri: “Pinkatharí, arime pisaikeme eeroka jaka, eero ikamime aari.” 33 Ikantanakero Jesús, iñaakerowa María irayimotapaakari, ari ikantapaakari eejatzi Judá-ite oyaatapaakerori, antawoite rowashiretanaka, okatsitzimoshiretanakeri, 34 rosampitanakero: “¿Tsikajaantaka pikitatakerika?” Ari ikantaitanakeri: “Pipokeeta Pinkatharí, piñeeri.” 35 Ari riraapaakari irirori Jesús. 36 Irojatzi ikantantanakari Judá-ite: “¡Pamine antawoite retakotari!” 37 Iro kantacha tzimatsi itsipa kantanaintsiri: “Iriiwetaka jirika etsiyatakotakagairiri mawityaakiri, ¿kaari rantantawo eero ikamanta Lázaro?”

Rañaantaari Lázaro

38 Apiitanaka Jesús okatsitzimoshiretanakeri, riyaatashitanakeri okaakiini kitataarewoki. Omoonaki ini, mapi rashitakotantaitakari. 39 Ikantanake Jesús: “Potainkero mapi.” Ari okantanake Marta iritsiro kamaintsiri: “Pinkatharí, aama shitzitake, tema tzimake 4 kiteesheri ikamantakari.” 40 Rakanakero Jesús: “¿Tema nokantakemi, pinkemisantenarika, arira piñaakero ishintsinka Pawa?” 41 Rotainkaitakero mapi. Aminanake Jesús inkiteki, ikantanake: “Ashitanari, niwethariimi eeroka, tema pikemana. 42 Niyotzi ari pikantapiintatya pikemana. Iroowa nokantantari inkemantyaari jirikapaini atziri saikaintsiri jaka, iroowa inkemisantantyaari eerokatake otyaantakenari.” 43 Okanta okaatapaake ikenkithawaitakero jiroka, ikaimanakeri: “¡Lázaro, pishitowe!” 44 Shitowapai kaminkari, roosotakawo manthakintsi rakoki eejatzi iitziki, irojatzi iponawootakawo rankowitantaitawakariri ketziroini. Ikantanake Jesús: “Poosoryaakoteri, riyaataita.”

Ikamantawakaita ritsitokakaantaiteri Jesús

(Mt. 26.1-5; Mr. 14.1-2; Lc. 22.1-2)

45 Iroowa ikemisantantanakari osheki Judá-ite ikaatzi jatanaintsiri itsipatawo María, ikaatzi ñaakerori rantakeri Jesús. 46 Iro kantacha eenitatsi jatashitanakeriri Fariseo-paini. Ikamantapaakeri okaatzi rantakeri Jesús. 47 Ikanta Fariseo-paini itsipatakari reeware Imperatasorentsitaarewo, ipiyotakeri Itzinkamipaini, ikantaiyini: “¿Tsikama ankantyaaka? Jirika atziri osheki ritasonkawentantake. 48 Arika añaaminthatashitakyaari, arira inkemisantakaakeri maawoini. Ripokake reewarepaini Roma-satzi, itzimpookakaantakero tasorentsipanko, rithonkakaantakero anampipaini.” 49 Iri kantacha, jirika jitachari Caifás, reewaperore Imperatasorentsitaarewo, ikantanakeri irirori: “Te piyotaiyeni eeroka. 50 Iri kameethatatsi ashinete apaani atziri inkamawentayetai, iro ompoñaantyaari eero rithonkaitantai anampiki.” 51 Iri kantacha Caifás, Imperatasorentsiperori, riñaawaitakaanakeri Pawa. Okantawetaka te riyowetawo, iri Jesús ikenkithatakotake inkamawenteri isheninkapaini. 52 Te apatziro inkamawenteri isheninkapaini inkamawentzityaari maawoini itomipaini Pawa pookayetanaintsiri, ompoñaantyaari riwithaawakaantaiyaari inkaate rashitaiyaari. 53 Ari ikowaiyanakeni reeware Judá-ite rowamairi Jesús.

54 Iro kaari ikowantanaa Jesús intsipatanaiyaari Judá-ite. Shitowanake Judea-ki, jatake ochempiki isaikira nampitsi jitachari Efraín. Ari risaikakaapairi riyotaanewo.

55 Irootzimataatsi roimoshirenkairo Judá-ite Anonkoryagaantsi, osheki atziri jatatsiri Jerusalén-ki riwetsikashiretaiya. 56 Rithotyaakoitakeri Jesús, rosampitawakaiyani tasorentsipankoki: “¿Tsika pikantaiyinika eeroka? ¿Ari ripokake roimoshirenkaityaaga?” 57 Ikanta Fariseo-paini itsipayetakari Imperatasorentsiperoriite, ikantantayetake: “Ikaatzi yotatsine tsika risaiki Jesús, inthawete, naakaanteriita.”

12

Risaitantaitari Jesús kasankari

(Mt. 26.6-13; Mr. 14.3-9)

1 Iyotapaaka 6 kiteesheri roimoshirenkantaityaawori Anonkoryagaantsi, jatake Jesús Betania-ki, inampiki Lázaro rowiriintairi chapinkiranki. 2 Ari roimoshirenkaitakeri Jesús. Iro Marta owiitantatsiri. Ari risaikitaka eejatzi Lázaro itsipatakari Jesús rowaiyani. 3 Amakotake María kasankari. Osheki owinawo jiroka. Isaitantakari iitziki Jesús. Oshetantzimaitari oishi. Kasankainka maawoini okantaka pankotsi. * 4 Ikanta Judas Iscariote, riyotaanewo Jesús iri pithokashityaarine paata, ikantanake: 5 “Arikame ampimanterome jiroka kasankari, ari aakeme osheki koriki aneshironkatantyaariri ashironkainkari. ¿Kaari antantawo iroori?” † 6 Te iro inkantantyaari Judas retakotatyaarira ashironkainkaripaini, ikowashita inkoshite. Iriira rowaitake rapatoteri koriki, ikoshitapiintzi eepichokiini. 7 Ari ikantanake Jesús: “Piñaaminthatashityaawo, tema imotaitatyaanawo inkitaitakenaga paata. ‡ 8 Iriima ashironkainkaripaini rashi rowaatyeero risaikimotemi, irooma naaka eero nokantaitatyaani nisaikimotemi.”

Ikamantawakagaita ritsitokaiteri Lázaro

9 Osheki Judá-ite yotaintsiri ari risaiki Jesús janta Betania-ki. Jataiyakeni janta, te apatziro ramineri Jesús eejatzi Lázaro rowañagairi pairani Jesús. 10 Iri kantacha Imperatasorentsiperoriite ikamantawakaayetaka ritsitokeri eejatzi Lázaro. 11 Tema iri kantakaawori Lázaro kaari raapatziyaitantanaari Judá-ite ikemisantaitanakeri Jesús.

Areetaa Jesús Jerusalén-ki

(Mt. 21.1-11; Mr. 11.1-11; Lc. 19.28-40)

12 Osheki atziri jataintsiri Jerusalén-ki roimoshirenkawo Anonkoryagaantsi. Okanta okiteeshetamanai, ikemaiyakeni ripokatye Jesús nampitsiki. 13 Richekaiyakeni oshiyawori tsiyaroshitenki. Jataiyini ritonkyotyaari, ikaimaiyini ikantzi:

¡Kaakitake Awinkatharite!

Tasonkawentaarewo rini, Pinkathari aitziri otyaantakeriri.

¡Iri Awinkathariteperotaiyaari aakapaini Israel-iite!

14 Ari iñaapaake Jesús ewonkeri burro, ikyaakaanakari, tema othawetakotzitakari Osankenarentsipero, ikantaitake:

15 Sion-satoité, eero pithaawaiyini,

Pokataike Piwinkatharite,

Kyaakaapaakariri ewonkeri burro.

16 Ketziroini, te ikemathatziro riyotaanewo jiroka. Iro kantacha rowenonkashitaawo pairani rowaneenkawo Jesús, aripaite riyotairo iriitake Jesús rosankenatakoitzi. 17 Atziripaini ikaatzi tsipatakariri pairani Jesús rowiriintairi Lázaro, ikenkithatakoyetairo okaatzi iñaakeri. 18 Iro riyaatantanakari atziripaini ritonkyotyaari Jesús, tema ikemakotakeri rowañagairi. 19 Iriima Fariseo-paini ikantawakaiyakani iriroripaini: “Piñaakero, eero otsinampairi. Pamineri, iro riyaatashiteri maawoini.”

Rithotyaakotziri Jesús Grecia-thato

20 Tzimatsi Grecia-thatoweri pokaintsiri itsipatakari atziripaini roimoshirenkaiyani. 21 Ripokashitakeri Grecia-thatoweri jirika Felipe Betsaida-satzi, nampitsi saikatsiri Galilea-ki. Ikantapaakeri: “Pinkatharí, nokowi noñeeri Jesús.” 22 Jatanake Felipe, ikamantapaakeri Andrés. Apitekeroini riyaatanake, ikamantakeri Jesús. 23 Ikantanakeri Jesús: “Monkaatapaaka rowenonkashitantaiyaawori rowaneenkawo Itomi Atziri. 24 Apaani okithoki kaari ipankiitzi, ari ashi owaatyeero onkaate apakithowoini. Irooma arika ipathaakitanake ishookantanakyaari ipankiitakerowa, ari iñagaitairo onkithokitai. Imaperotatya. § 25 Ikaatzi etakowaitashitachari rantayetziro iñaamatashiyetari, ari impeyawaitashitaiya. Iriima manintanakerone rantashiwaitari jaka kipatsiki, ikamaitanaatyaawowa inkañaaneyetai. 26 Ikaatzi kowatsiri noshiyakairi nimperatanewo, roshiyakotenawo naaka. Tsikarika nisaikai naaka, ari risaikitaiya eejatzi irirori nimperatanewo. Ikaatzi noshiyakagairi nimperatanewo naaka, iri Ashitanari kantakaawori impinkathaitantyaariri paata.”

Ithawetakota Jesús rowamagaiteri

27 “¡Antawoite okatsitzimoshiretakena iroñaaka! ¿Tsikama nonkanteka? ¿Nonkantema: ‘Ashitanari, petsinaryaakotaina?’ ¡Tema iro nipokantakari, nimonkaatairo! 28 Ashitanarí, poñaagantairo powaneenkawo.” Ikemaitatzi inkiteki, ikantaitzi: “Tema noñaagantzitakawo, iroñaaka napiitero.” 29 Atziripaini piyotainchari ikaatzi kemawakerori, ikantaiyanakeni: “Ookathawontsi ini.” Ikantayetzi itsipa: “Riñaanatakeri maninkari.” 30 Ari ikantanake Jesús: “Te apatziro naaka riñaanate, eerokapaini riñaawaiwentake. 31 Irootaintsi iñagaiteri rowasankeeteri okantakaantziro iyaariperonka isaawikisatzipaini, roitsinampaitairi eejatzi pinkathariwentantashitainchari. 32 Iro kantacha arika rowatzikakoitakena jaka kipatsiki, aritake nonkaimashiretanairi maawoini.” 33 Ari rooñaawontziro Jesús tsikarika onkantya arika rowamagaitakeri. 34 Ari rakaiyanakeni atziripaini: “Ayotaiyini okantziri Inintakaantaitanewo: ‘Kañaaneri rini Cristo.’ ¿Iitaka pikantantari ontzimatye rowatzikakoiteri Itomi Atziri? ¿Iitaka Itomi Atziri?” 35 Rakanake Jesús: “Eenitatsi risaikimotanaimi iitaitziri ‘Kiteesheenkari’, eepichokiini risaikanai. Poshiyakayero panashitatyeeme okiteesheenkatzira, iroowa ompoñaantyaari eero omapokantzimi oshiyawori tsireniri. Tema ikaatzi anashitachari otsirenikitzira, te iñiiro tsika inkene. 36 Pinkemisantairi iitaitziri ‘Kiteesheenkari’ eeniro itsipatzimira, poshiyakotyaari irirori.”

Te ikemisantaiyini Judá-ite

Ikaatanakero ikenkithawaitakero jiroka, shitowanake Jesús. Te roñaagantanaa.

37 Ikantawetaka Jesús osheki ritasonkawentantake inampiki jirikapaini, te ikemisantaiyini. 38 Ontzimatye imonkaatya rosankenatakeri Kamantantaneri Isaías-ní, kantatsiri:

Pinkatharí, ¿Iitaka kemisanterone añaane?

¿Iitaka roñaagaitakeri ishintsinka Pinkathari?

39 Jiroka otsipa rosankenatakeri Isaías-ni, iro kaari ikemisantantaita, ikantake pairani:

40 Iri Pawa mawityaakitakaakeriri,

Imasontzitakaayetakeri,

Iro ompoñaantyaari eero ikowichaatanta

Eero ikemathawaitanta.

Iro ompoñaantyaari eero ripiyashitaana naaka nowawisaakotantaiyaariri.

41 Iro riñaawaitantakawori jiroka Isaías-ni, tema inewiyatakityaawo rowaneenkawo Jesús, irootakera ikenkithatakotantakariri. 42 Iro kantacha, osheki Judá-ite kemisantanairiri Jesús, ari ikantzitanakawo Itzinkamipaini. Iro kantzimaitacha te ithawetakota irirori, tema ithaawantatyaari Fariseo-paini eero rishinetanairi inkyaayetai rapatotapiintaitaga. 43 Ari okantzimaitaka. Iri ikowaperotake Fariseo-paini raapatziyaari, iriima Pawa, te.

Jesús yakowentairine atziripaini

44 Ari riñaawaitanake shintsiini Jesús, ikantanake: “Tzimatsirika kemisantainane, te apaniro ikemisantana naaka, ikemisantzitakari otyaantakenari. 45 Ikaatzi okitaanari naaka, oshiyawaitakawo iriime rokityaame otyaantakenari. 46 Iro nipokantakari naaka, noshiyaari ‘Kiteesheenkari’, ompoñaantyaari noiteenkatakotairi isaawikisatzi. Eero risaikayetai otsirenikitzira inkaate kemisantainane. 47 Te iro nipokantyaari kipatsiki nowasanketante, tema nipokatzi nowawisaakotante. Iro kantacha ikaatzi kemayewetawori niñaane, temaita ikemisantzi, te naaka owasanketerine. 48 Inkaate manintenane, kaari kemisantairone niñaane, tzimatsi iita owasanketerine. Oshiyawaitakawo jiroka ñaantsipaini okaatzi niñaawaitakeri atzirime inatye, iro owasanketantatsine paata, ripiyathawaantetaitakenaga. 49 Tema naaka te niñaawaitashiwaitya nonintakaanekiini. Ashitanari otyaantakenari, iriitake kantakenawori okaatzi nokantakeri, okaatzi niyotaantakeri. 50 Niyotzi naaka, okaatzi inintakaantziri Ashitanari iro kañaanetakaantatsiri. Ari okantari, okaatzi nokantakeri naaka, nithotyaatziiro ikantakenari Ashitanari.”

13

Jesús ikiwayitzitziri riyotaanewopaini

1 Yotapaaka apaani kiteesheri roimoshirenkantaityaawori Anonkoryagaantsi. Riyotake Jesús monkaatzimatapaaka rookanawentantyaawori kipatsi, riyaatai intsipatapaiyaari Ipaapate. Antawoite retakoyetakari ikaatzi kemisantakeriri, ari ikantapiintatya retakotari irojatzi weyaantapaakyaawone. 2 Ikanta risaiki rowaiyani, kamaarishiretanake Judas Iscariote, itomi Simón, pithokashityaarine Jesús. 3 Riyotake Jesús tema ipoñaatyaawo irirori Pawaki, ari riyaateri janta. Iriitake shintsitakaakeriri Ipaapate. 4 Ari ikatziyanaka risaikakera rowaiyani, raatonkoryaanakawo iwewiryaakowo, romathakitanakawo manthakintsi. 5 Raake ñaa risakero kiwaakomentotsiki. Ikiwayitzitakeri riyotaanewo, rosheyitzitantzimaitari manthakintsi romathakitakari. * 6 Iro inkiwayitzitantyaaririme Simón Pedro, ikantanake irirori: “Pinkatharí, ¿eerokama kiwayitzitenane naaka?” 7 Ikantzi Jesús: “Te pikemathatziro okaatzi nantziri iroñaaka, iro kantacha paata, ari pinkemathatairo.” 8 Ikantanake Pedro: “¡Eero nishinetzimaitzimi poshiyaari imperataarewo pinkiwayitzitena!” Rakanake Jesús: “Eerorika nokiwayitzitzimi, te paapatziyana.” 9 Ikantzi Simón Pedro: “¡Pinkatharí, eero pikiwayitzitana eepichokiini, maawoini pinkiwena nakoki eejatzi noitoki!” 10 Ikantzi Jesús: “Ikaatzi eshitakerone ikaawoshita, apatziro ikowi inkiwayitzitya, tema kitetake maawoini. Ari kitetakemi eerokapaini, okantawetaka te maawoini pinkiteshiretaiyeni.” 11 Tema riyotakeri Jesús iita pithokashityaarine, iro ikantantari: “Te maawoini pinkiteshirete.”

12 Ari rithonkakero ikiwayitzitakerira, ikithaatanaawo Jesús iwewiryaakowo, saikanai tsika rowaiyani, ari ikantzi: “¿Pikemathatakeroma okaatzi nantakeri? 13 Pikantapiintaiyini eerokapaini ‘Yotaanarí, Pinkatharí.’ Imatatya pikantanari, tema naakatake. 14 Naaka ‘Yotaantaneri’, naaka ‘Pinkathari.’ Iro kantacha, noshiyakotari imperataarewo, nokiwayitzitakemi, ari pinkantaiyaari eerokapaini pinkiwayitzitawakagaiya. 15 Naaka yotaakemirori, poshiyakotenawo tsika nokantakemi naaka. 16 Te ipinkathaitziri noshikaarewo ranairi imperatariri. Tekaatsi eejatzi otyaantaarewo anairine otyaantziriri. Imaperotatya. 17 Arika pinkemathatanairo jiroka irojatzi pantantaiyaawori, aritake pinkimoshiretai. 18 Pinkeme nonkantemi, iro kantacha te maawoini niñaanatemi. Niyotziri naaka ikaatzi niyoshiitakeri. Arira imonkaatyaari Osankenarentsipero, kantatsiri:

Eenitatsi akiyootakenari, iriitake pithokashitenane.

19 Arika imonkaatakya jiroka, iroowa pinkemisantaperotantenari ‘Naakatzitaka.’ Iro neewatantzimirori nokamantzimiro. † 20 Inkaate kempiyaarine notyaantanewo, naakatake ikempiyaminthata. Inkaate kempiyenane naaka, ikempiyaminthatari otyaantakenari.”

Ithawetzi Jesús ripithokashityaari Judas

(Mt. 26.20-25; Mr. 14.17-21; Lc. 22.21-23)

21 Ikaatapaakero riñaawaitakero jiroka, antawoite okatsitzimoshiretanakeri Jesús. Eekero rooñaawontanakitziiro ikenkithatakotakeri, ikantzi: “Pikaatakera eerokapaini jaka, eenitatsi apaani pithokashitenane. Imaperotatya.” 22 Ari raminawakaanaka riyotaanewo, te riyotzi itzimi ikantziri. 23 Ikanta apaani riyotaanewo, retakoperotanewo Jesús, shentakeriri okaakiini rowaiyani, 24 riñaanacheratakeri Simón Pedro, ikantziri: “Posampiteri itzimirika ikantziri.” 25 Ikanta jirika shentakeriri okaakiini, rosampitakeri: “Pinkatharí, ¿Itzimika?” 26 Rakanake Jesús: “Piñeena nashete eepichokiini pan, itzimirika nompakeri, iriitakera.” Rashetake eepichokiini pan, ipakeri Judas Iscariote, itomi Simón. 27 Ikanta rowawakawo Judas pan. Kamaaritanake. Ikantziri Jesús: “Thaakyaapaini pantero pikenkithashiretapiintakari.” ‡ 28 Ikaatzira rowaiyani tekaatsi kemathatawakerone oita ikantantariri. 29 Tema jirika Judas iriitake kempoyiiriri koriki, roshiyakagaitzi riyaatatye ramanante roimoshirenkyaari ikantakeriri Jesús, roshiyakagaitzi eejatzi ramanantatye imperiri ashironkainkaripaini. 30 Ikaatakero Judas rowakawo pan, jatanake. Tema tsirenitanake.

Owakerari Inintakaantaitanewo

31 Jatake Judas, ikantzi Jesús: “Monkaatapaaka rowenonkashitantaiyaawori rowaneenkawo Itomi Atziri. Ari iñagaitairo rowaneenkawo Pawa. 32 Ari okanta, iriitake Pawa oñaaganterone iñagaitantyaawori rowaneenkawo. Iroñaakaga rantero. 33 Notomipaini, eepichokiini nisaikimotanaimi. Osheki pithotyaakowetaina eerokapaini, eeromaita piñagaana. Iro nokantzitakariri eejatzi asheninkapaini Judá-ite, iroowa napiitemiri nonkantemiro eerokapaini, eero pitsipatana tsika nisaikapai naaka. 34 Jiroka owakerari nonintakaantanewo: ‘Ontzimatye petakotawakagaiya.’ Poshiyena naaka netakotzimi, ari pinkantyaari eerokapaini, petakotawakagaiya. 35 Arika petakotawakaanaiya eerokapaini, ari riyoitaimi maawoini eerokatake niyotaanewo.”

Ikenkithatakotziro Jesús rookanawentante Pedro

(Mt. 26.31-35; Mr. 14.27-31; Lc. 22.31-34)

36 Ikanta Simón Pedro rosampitanakeri Jesús: “Pinkatharí, ¿tsika piyaateka?” Rakanake Jesús, ikantzi: “Tsikarika niyaate naaka, eerowa pimatziro poyaatena eerokapaini, irooma paata aritake poyaatakena.” 37 Ikantanake Pedro: “Pinkatharí, ¿iitaka eero noyaatantzimi iroñaaka? ¡Arira nishinewentakemi!” 38 Rakanakeri Jesús, ikantziri: “¿Imaperotatya pishinewentena? Tekera riñeeta tyaapa, mawa papiitero pinkante: ‘Te niyotziri Jesús.’ Imaperotatya.”

14

Iriitakera Jesús oshiyawori awotsi rareetantaitari Ashitairiki

1 “Eero powashireshiryaawaitashita. Pawentaiyaari Pawa, pawentaina eejatzi naaka. 2 Janta ipankoki Nopaapate eenitatsi osheki tsika anampitapaiyaawo. Eerome otzimi, eero nokantawaitzimime niyaatai niwetsikayetapaimi tsika pinampitapaiyaawo eeroka. 3 Arika niyaatai, niwetsikayetapaimirika tsika pisaikapai, ari nipiyashitaimi nagaatemi, pintsipatantapainari eerokapaini tsika nisaikai naaka. 4 Piyotaiyironi eerokapaini awotsi riyaatantaitari tsika nisaikai.” 5 Ari ikantanake Tomás: “Pinkatharí, te niyotaiyeni tsika piyaate. ¿Tsika nonkantyaaka niyotantyaawori awotsi?” 6 Rakanake Jesús, ikantanake: “Naakatake ‘Awotsi’, ‘Kyaaryooperotatsiri’, ‘Añaamentotsi.’ Apatzirowa impampithawokitaitena naaka, aritake rareetaitakya Ashitanariki. 7 Arime piyoperotaiyenaneme, arira piyotairime eejatzi Nopaapate. Tema piyotzitakari iroñaaka, iriitakera piñaapiintakeri.”

8 Ikantanake Felipe: “Pinkatharí, janjaatya poñaayenari Pipaapatetari, tekaatsi itsipa nonkoweri.” 9 Ikantanake Jesús: “Felipe, osamanitake notsipayetakemi eeroka, ¿tekerama piyotenaata? Ikaatzi ñaakenari naaka, iñaakeri Nopaapate. ¿Iitaka pikantantari? 10 ¿Tema pikemisantzi ari niwithaari Nopaapate, ari riwithaana irirori? Okaatzi niñaawaitziri, te naaka kowashiwaityaawone niñaawaitero. Iri Nopaapate withaashiretanari, iri antakaanawori rantawaitanewo. 11 Pinkemisante ari niwithaari Nopaapate, ari riwithaana irirori. Ikompitzimotzimirika jiroka, pinkemisantaatsikaitena nitasonkawentantayetake.

12 Inkaate kemisantainane naaka, ari ritasonkawentantayetai eejatzi. Ari rimaperotanakero ritasonkawentante, anaanakero okaatzi iñaakoitakenari, tema iro niyaatzimatai naaka nontsipatapaiyaari Nopaapate. Imaperotatya. 13 Maawoini aakotainane nowairo naaka inkowakotaina ramanamanaataina, aritake nantakeniri. Iro ompoñaantyaari inthaamentaiyaari Nopaapate, okantakaantziro rantzimotantakeri Itomi. 14 Onkaate pinkowakotainari paakotaina nowairo naaka, ari nimatakemiro.”

Ikashaakaantziri Tasorenkantsi

15 “Arika pinintayetaina, aritake pinkemisantairo nonintakaantanewo. 16 Ari nonkowakotairi Nopaapate rotyaantemi itsipa Kaminaakowentantaneri, 17 Tasorentsiperori rinatye, iriitake tsipashiretapiintaimine. Iriima isaawikisatzipaini eero risaikimotziri, te iñiiri, te riyotziri eejatzi. Irooma eerokapaini piyotaiyirini, tema risaikimotakemi, iri saikashiretantakemiri.

18 Eero poshiyakotari miritzi rookanawentaitziri, ari nipiyashitaimi. 19 Okaakitake, eero iñagaana isaawikisatzipaini. Irooma eerokapaini ari piñaayetaina, kañaaneri pinkantayetaiya, tema kañaaneri nini naaka. 20 Ari piyotai niwithaashiretari Nopaapate, eejatzi eerokapaini piwithaashiretana, ari nokantari naaka niwithaashiretzimi eerokapaini. 21 Inkaate kemisantawaantetainane, roñaagantziro imaperotatya inintana. Iroowa retakotantaiyaariri Nopaapate, nimateri naaka netakotaiyaari, ari noñaagaiyaari.” 22 Ikanta Judas (kaari Iscariote) rosampitanakeri: “Pinkatharí, ¿Iitaka eero poñaagantaari itsipapaini, apa poñaagaina naakapaini?” 23 Rakanake Jesús: “Ikaatzi nintanari naaka, ikemisantawaantetana. Iro retakotantaariri Nopaapate. Ari notsipatari Nopaapate nontsipashiretaiyaari jirikapaini. 24 Iriima kaari nintenane, ripiyathawaantetakena. Te naaka yotashiwaityaawone okaatzi nokantayetakemiri, ashitanari otyaantakenari, iri yotakaakenawori.

25 Nokamantatziimiro maawoini jirokapaini eeniro nisaikimoyetzimi. 26 Iriima Tasorenkantsi, Kaminaakowentantaneri, rotyaantemiri Nopaapate poyaatenane, riyotakaapaakemiro maawoini, inkenkithashiretakaimiro okaatzi nokantayetakemiri. 27 Kameetha pisaikayetai. Te nonkenkithatakotashityaawo tsika ikanta risaikakaantzi isaawikisatzipaini. Naaka kantakaantzirori pisaikantaiyaari kameethaini. Eero powashirewaiyeta, eero pithaawawaitzi eejatzi. 28 Tema pikemakena nokantake: ‘Iro niyaatai, irojatzi nipiyantaiyaari ari ankaatai asaikayetai.’ Arime pinintename, eerome powashirewaitame nookayetanaimi, ari pinkimoshirewentakename piyotake niyaatatye Nopaapateki, anaakenari iroñaaka natziritapaintzira. 29 Nokamantzitatziimiro jiroka, pinkenkithashiretantyaawori paata, arika imonkaatapaakya. 30 Eero nokenkithawaitakayitzimi, tema okaakitake pinkathariwetachari kipatsiki. Temaita ipinkathatana naaka. 31 Ari onkantyaari, iro riyotantyaari isaawikisatzipaini nonintziri naaka Nopaapate, nantziniri okaatzi inintakaanari irirori. Pinkatziyaiyeni. Thame aatai.”

15

Roshiyawo Jesús oponkitzithapero pankirentsi

1 Eekero ikantanakitzi Jesús: “Naaka oshiyawo oponkitzithapero pankirentsi. Iriima Nopaapate roshiyari pankitzirori. 2 Eerorika okithokitzi otewatha, richekathatziro ashitawori. Irooma kithokitatsiri, rowameethatewatziro, rowaankiityaakotziro onkene onkithokiperote. 3 Kaankiityaakotaimi iroñaaka eerokapaini, okantakaakemi ñaantsipaini nokamantayetakemiri. 4 Apaani otewatha pankirentsi tewaryagaintsiri eero okithokitai, tema ontzimatye ishooke oponkitziki. Ari okantari eejatzi eerorika poisokerotana, eerowa pantairo kameethari. 5 Naaka oshiyakawo oponkitzi pankirentsi, irooma eerokapaini poshiyaawo notewa pinayetzi. Ikaatzi oisokerotanari naaka ari nokantzitakariri irirori, oshiyawaitakawo osheki inkithokiperotaime. Eerorika pitsipashireyetana, tekaatsi kameethari pantairi. 6 Ikaatzi kaari oisokerotenane naaka, ari nookakeri. Arira roshiyaiyaawo okamatewatzi pankirentsi, ragaitziro ritagaitero. 7 Kisokerorika powayetaina, pinkyaaryoowentairorika okaatzi niyotaayetakemiri, pinkowakotairi Nopaapate oitarika pikowiri, aritake rimatakemiro. 8 Arika pimatanairo roshiyakaawentaitakeri kithokiperotatsiri pankirentsi, aritake riyoitaimi imapero niyotaanetaimi. Iroowa impinkathaitantyaariri Ashitanari. 9 Antawoite netakoyetakemi, noshiyakari Ashitanari retakotana naaka. Pinintaawaityaawo netakoyetaimira. 10 Eekerorika pinkemisantanakityeero nonintakaantanewo, ari pinintaawaitaiyaawo netakonka, poshiyaina naaka nokemisantawaantetziri Ashitanari nonintaawaitawo retakonka. 11 Iro nokamantantzimirori jiroka onkene ankimoshiretaiyeni. Imapero iroowa pinkimoshirekitantaiyaari eeroka.

12 Jiroka nonintakaantanewo: ‘Ontzimatye petakotawakaayetaiya, poshiyaina naaka netakoyetaimi eerokapaini.’ 13 Inkaate shinewentyaarine raapatziyanewo, roñaagantatziiro retakokitanta. 14 Notsipaminthatanewo pinatzi eerokapaini, arika pantanairo nokantzimiri. 15 Aritapaake noshiyakaimi nonoshikane, tema apaani noshikaarewo te riyotzi oita rantziri onampitariri. Noshiyakagaimi naapatziyanewo, tema nokamantaimiro maawoini ikamantanari Ashitanari. 16 Te eerokapaini yoshiitenane, tema naaka yoshiitaimiri eerokapaini. Naakatake otyaantayetemine piyaate tsikarika, poshiyakotaiyaawo pankirentsi kithokiperotatsiri, ari pinkantapiintanakityeeya. Iro ompoñaantyaari rimatakaayetaimiro Ashitanari oitarika pinkowakoteriri paakotainarika nowairo. 17 Pinkeme nonkantemi: ‘Ontzimatye petakotawakaayetaiya.’ ”

Ikisaneentayetanakemi isaawikisatzipaini

18 “Arika piñaayetakero inkisaneentanakemi isaawikisatzipaini, poshiretyaawo ari ikantaitakena naaka ikisaneentawaitaitakena. 19 Irojatzirikame poshiyakotyaari isaawikisatzipaini, ari retakoyetakemime ikantawakaaga irirori retakotawaka. Iro kantacha niyoyagaimi naaka, pitsipawetari isaawikisatzipaini, iro ikisaneentantanakemiri. Oshiyawaitakawo iroñaaka kaarime eeroka isaawikisatzipaini. 20 Pinkenkithashiretero nokantzitakemiri: Te añi apaani noshikaarewo impinkathaiteri ranairi imperatariri. Ari inkantaitemi eerokapaini inkowaite ritsitokaitemi, ikantaitakenaga naaka. Ari okantari eejatzi ikaatzi kemisantawaantetanari naaka, aritake inkemisantaitakemi eerokapaini. 21 Iro inkowaitantyaari ritsitokaitemi, naakatake tsitokakaantemine, okantakaantziro te riyotena iri Pawa otyaantakenari. 22 Eero otzimime iyenakaashitanewo, eero nipokime niyotaayetairi. Eeromaita okanta rookaakowentaiyaawo iyaariperonka. 23 Ikaatzi kisaneentakenari naaka, ikisaneentzitakari eejatzi Ashitanari. 24 Eero otzimime iyenakaashitanewo, eerome nitasonkawentzimoyetakeri iñaantakawori kaari iñaapiintzi. Okantawetaka iñaawetakawo jirokapaini, eekero ikisaneentanakityaana, ikisaneentzitakari eejatzi Ashitanari. 25 Ari okantzimaitaka, ontzimatye imonkaatya osankenarentsi, kantatsiri:

Ikisaneentashiwaitakena.

26 Iriima Tasorenkantsi iriiperotatsiri, iitaitziri ‘Kaminaakowentantaneri’, rotyaantaimiri Ashitanari poyaatenane, iri yotakaapaakemirone maawoini, inkenkithashiretakaimiro okaatzi nokantayetakemiri. 27 Arira pinkenkithatakoyetaina eerokapaini, tema pitsipayetzitakena ketziroini etantanakawori.”

16

1 “Iro nokantantzimirori jirokapaini, eero pontziwashirewentantana. 2 Ari piñaayetakero eero rishineetaimiro pinkyaayetai ipiyotaitapiintaga. Ari piñaakero eejatzi ritsitokaitemi, roshiyakagairo rantatziiniri Pawa kameethatatsiri. 3 Iro rantantawori jiroka, tema te riyotziri Ashitanari, te riyotana eejatzi naaka. 4 Arika imonkaatakya jiroka, pinkenkithashiretakotero nokantayetakemiri. Iroowa netantawori nokamantzimiro ketziroini.”

Rantakaantziri Tasorenkantsi

“Te nokamantzimiro ketziroini jiroka, tema irojatzi notsipayetzimi. 5 Iro kantacha jataana iroñaaka nontsipatapaiyaari otyaantakenari. Tekaatsimaita osampikowenterone tsikarika niyaatai, 6 apatziro powashiretaiyani pikemakenaga nokantakemiro jirokapaini. 7 Pinkeme nonkamantemiro irooperori. Osheki onkameethatzimotemi niyaatai. Tema eerorika niyaatai, eero ripoki jitachari ‘Jokaakotantaneri’ intsipashiretantapiintaimiri. Irooma arika niyaatai, naakatake otyaantapairine. 8 Arika ripokake Tasorenkantsi, roñaagantapaakero ikenkithashirewaitashitari isaawikisatzipaini, tema ikenakaashiwaitakawo ikenkithashiretawo kaariperonkantsi, tsika okantakota kameethashiretaantsi, tsika okantakota yakowentaantsi. 9 Ari riyotakaantairo kaariperonkantsi ini eerorika ikemisantaitana naaka. 10 Ari riyotakaantairo kameethashirenkantsi, nimatziro naaka nowameethashiretantzi, tema niyaatairika Ashitanariki eero iñagaitaana. 11 Ari riyotakaayetairi riyakowentakeri, iri pinkathariwentashiwaitakari isaawikisatzipaini.

12 Eenitatsi osheki nonkantemiri, iro kantacha tema anaanakemi nokantayetakemiri. 13 Arika ripokapaake iriiperori Tasorenkantsi, iri yotakaapaakemirone maawoini irooperori. Eero riñaawaitashiwaitawo ikowashiwaitari irirori, inkamantantairo ikemakeri. Ari riyotakagaimiro onkaate awisayetaatsine paata. 14 Iri kemayetainane niñaawaitero, irojatzi rowaagayetaimiri eerokapaini, inantyaari riyoitairo nowaneenkawo. 15 Tema okaatzi riyotanetari Ashitanari, irojatzi niyotanetari naaka. Irootake nokantantakari: ‘Iri kemayetainane niñaawaitero, irojatzi rowaagayetaimiro eerokapaini.’ ”

Onkantawetya powashiretya, aritake pinkimoshiretai

16 “Eepichokitapaake eero piñagaana, iro osamaniwetakya ari piñagaina eejatzi. Tema niyaatatye naaka Ashitanariki.” 17 Ikanta riyotaanewo rosampitawakaanaka: “¿Oita ikantakotziri? Ikantayetakai eepichokitapaake eero añaayetairi, iro osamaniwetakya ari añagairi eejatzi, tema riyaatatye Ashitaririki. 18 ¿Iitaka ikantakotziri ‘eepichokitapaake?’ Te akemathatziro iitarika ikenkithatakotziri.” 19 Riyotanake Jesús ikowatzi rosampiteri riyotaanewo, ikantanakeri: “Nokantaiyakemini: ‘Eepichokitapaake, eero piñagaana, iro osamaniwetakya ari piñagaina eejatzi.’ ¿Irooma posampitawakaawentari? 20 Ari piñaayetairo piraawaitaiya, owashireki pinkantaiya, piñaaminthateri isaawikisatzipaini ikimoshiretaiyini. Onkantawetya powashirekitaiyani, ari piñagairo pinkimoshiretai. Imaperotatya. 21 Arika ontzimaanitzimate apaani tsinane, okemaatsiwaita. Iro kantacha arika intzimake eentsite, ompeyakotanairo iyatsinka okimoshirewentanakeri eenchaanikite. 22 Ari okantari eejatzi, ontzimatye powashireneentawakya eerokapaini iroñaaka. Arika piñaawaina paata, osheki pinkimoshiretai, tekaatsi owashiretakagaimine. 23 Paata tekaatsi posampitainari naaka. Iri mataimirone Ashitanari oitarika pinkowakotenari paakotainarika nowairo. 24 Tema pamanapiintayetari Ashitanari pikowakoyetziri oiyetarika, pikowakowaitashitakari. Irooma iroñaaka arika pinkowakoyetairi, paakotapiintaina nowairo naaka. Ari pinkantya pinkowakotapiintairi, ari rimatakemiro, irootake pinkimoshirekitantaiyaari.”

Noitsinampagairo naaka isaawikisato

25 “Noshiyakaawentatziimiro jirokapaini nokenkithatakotzimiri. Iro kantacha eepichokitapaake imonkaatantyaari eero noshiyakaawentaimiro, koñaawoini nonkenkithatakotaimiri Ashitairi. 26 Paata, ari piñaayetairo paakotaina nowairo pinkowakotairirika Ashitanari. Te naaka kowakowentaimine. 27 Tema iri Ashitairi etakoyetaimi eerokapaini. Iro retakoyetantaimiri pinintayetaanaga naaka, pikemisantaana nopoñagaawowa Pawaki. 28 Ashitairiki nishitowanake nipokantanakari jaka kipatsiki. Iroñaaka nookanawentairo kipatsi nipiyaatyeero Ashitairiki.”

29 Ikantaiyanakeni riyotaanewo: “Koñaatake iroñaaka pikenkithawaitziri, te poshiyakaawentero. 30 Noñaayetakemi iroñaaka piyotziro maawoini tsikarika oiyeta, te okowa iita osampitemine piyotziro oitarika ikenkithashiretaitari. Iro nokemisantantari imapero pipoñaaka Pawaki.” 31 Ari rakanake Jesús, ikantzi: “¿Arima, kemisantaimima iroñaaka? 32 Monkaatzimatapaaka. Iroñaaka piñaayetero apawopaini pipookayetai tsikarika, ari pookanawentanakena apaniroini. Temaita nisaike apaniroini itsipatana ashitanari. 33 Nokamantakemiro maawoini jiroka piñaantyaawori kameetha pisaike pintsipatena naaka. Jaka isaawiki, osheki piñaayetero pinkemaatsiwaityaawo. Iro kantacha, pishintsishirete. Tema noitsinampaakero naaka isaawikisato.”

17

Jesús ramanakotari riyotaanewopaini

1 Ikanta rithonkakero riñaawaitakero jirokapaini, aminanake Jesús inkiteki, ikantanake: “Ashitanarí, monkaatapaaka. Pooñaawontero iroñaaka rowaneenkawo pitomi, roñaagantantyaawori pitomi eejatzi powaneenkawo eeroka. 2 Eeroka owakeri ipinkathariwentantakariri maawoini atziri, inkañaanetakaantyaariri ikaatzi pashitakaakariri. 3 Arika riyoitaimi apaniroini Pipawaperotzi eeroka, riyoitairi eejatzi Jesucristo potyaantakeri, ari inkañaanetakaayetairi. 4 Nooñaawontakero powaneenkawo jaka kipatsiki, nithotyaakero pikantakenari nantero. 5 ¡Ashitanarí! Pishinetena nontsipataimi iroñaaka, ari ankaate añaayetairo owaneenkawo akantaga pairani tekera awetsikeroota kipatsi.

6 Jirikapaini piyoshiitairi pashitakaakenari, niyotaayetairi tsika piita eeroka. Eeroka ashitakariri ketziroini, ipoña pashitakagaanari naaka. Nokemisantakaayetairi piñaane. 7 Ikenkithashireyeta iroñaaka, okaatzi niyotanetari naaka, eerokatake yotakaayetanawori. 8 Niyotaayetairi okaatzi piyotakaayetanari, ikemisantanakero jirikapaini. Ikenkithashiretanaa imapero nopoñaakawo pisaikira eeroka, ikemisantayetanai eerokatake otyaantakenari. 9 Naakatake kowakowentziriri jirikapaini. Te iri nonkowakowente nampitashiwaitawori kipatsiki, apa nokowakowentatziiri pashitakaanari. 10 Maawoini nashitari naaka irijatzi pashitari eeroka. Ikaatzi pashitari eeroka irijatzi nashitari naaka. Tema iri ooñaawontakerori nowaneenkawo. 11 Eero nisaikanai jaka isaawiki, niyaatai nonkaatapaimi eeroka, iriima jirikapaini eekero risaikanaatye. Ashitanarí Tasorentsi, pinkempoyaawenteri raakotapiintantemiri piwairo, riwithaawakaantyaari eejatzi, akemetaawakaga aaka. 12 Eenirowa notsipayetari jaka isaawiki, nokempoyaayetziri raakotapiintantakemiri piwairo. Te ipeyagaantawaita, apatziro ikantakaawo iitaitziri ‘Otomi peyashiwaitaantsi’, irojatzi imonkaatantyaari okenkithatakotakeri Osankenarentsipero. 13 Iroñaaka niyaatai pisaikinta eeroka. Iro nokantantawori jirokapaini eenirowa nisaikira isaawiki, roshiyantenari naaka inkimoshiretai kameetha jirikapaini. 14 Osheki ikisaneentaitanakeri niyotagairi piñaane, te roshiyanaari isaawikisatzipaini, roshiyaana naaka te isaawikisatzi ninatye. 15 Te nokowakotzimi paayetairi risaiki jaka isaawiki, apatziro pinkempoyaawentairi ikaariperotakaitzirikari. 16 Nokanta naaka te isaawikisatzi nini, eejatzi jirikapaini te roshiyanaari isaawikisatzipaini. 17 Pintasorentsishiretakagairi inkyaaryoowentantyaawori irooperori. Tema irooperori ini piñaanetari eeroka. 18 Pikantakena naaka potyaantakena nisaikimoteri isaawikisatzipaini, ari nonkantzityaari naaka notyaanteri risaikimoteri. 19 Okowaperotatya iroñaaka nontasorentsishiretai nishinewentaiyaari jirikapaini, intasorentsishireperotantaiyaari eejatzi irirori.

20 Te apatziro nonkowakowenteri jirikapaini, tema nokowakowentzitari inkaate kemisantainane arika inkenkithatakaayetairi jirikapaini. 21 Namanakotari maawoini jirikapaini riwithaawakaantyaari, apaani inkantanaiya riwithagaimi eeroka. Ashitanarí, oshiyawaityaawo awithaawakaiyani aaka, ari inkantaiyaari eejatzi riwithaawakaaperotaiya inkemisantantaiyaari isaawikisatzipaini, eeroka otyaantakenari. 22 Jiroka nowaneenkawo okaatzi poñaagakenari, irojatzi nimatairi naaka noñaagairi iriroripaini. Ompoñaantyaari riwithaawakaaperotantyaari, roshiyakotairo aaka. 23 Tema piwithaashiretana eeroka, ari nonkantzityaari eejatzi naaka niwithaashiretaiyaari iriroripaini, riwithaawakaantaperotyaari. Iro inkenkithashiretantyaari isaawikisatzipaini eerokatake otyaantakena, antawoite petakoyetzitakari poshiyakaakenaga naaka, antawoite petakotakena. 24 Ashitanarí, eerokatake ashitakaakenariri jirikapaini, nokowi intsipataina tsika nisaikai naaka, iñaantaiyaawori nowaneenkawo. Eeroka owaneenkatakaakenari, tema petakotakena ketziroini tekera iwetsikaata kipatsi. 25 Ashitanarí tampatzikashireri, te riyotzimi isaawikisatzipaini. Iro kantacha naaka niyotzimi, eejatzi ikanta jirikapaini riyotzi eeroka otyaantakenari. 26 Niyotagairi tsika piita eeroka, eekero niyaatakaatyeero niyotagairi, notsipashiretaari, netakoyetaari pikemetaakena naaka petakotakena.”

18

Ragaitanakeri Jesús

(Mt. 26.47-56; Mr. 14.43-50; Lc. 22.47-53)

1 Ari rithonkanakero ikantayetakero jiroka, shitowanake Jesús itsipatanaari riyotaanewo riyaatero intatsikeronta pareenkariki iitaitziro “Cedrón.” Ari otzimiri pankirentsimashi, tsika risaikapaake Jesús itsipayetakari riyotaanewo. 2 Iñiitawo eejatzi jirika Judas pithokashitantachari, ari risaikakaapiintziri Jesús riyotaanewo janta. 3 Areetapaaka Judas itsipatakari owayeriite, itsipatakari kempoyaantaneri rotyaantanewo reeware Imperatasorentsitaarewo, rotyaantanewo eejatzi Fariseo-paini. Rotaiyayetakero ripasamento, ramake eejatzi rootamento. 4 Riyotzitakawo ketziroini Jesús oita awishimoterine, rishitowashitanakeri, rosampitawakeri: “¿Iitaka pithotyaakotziri?” 5 Ikantaiyini jirikapaini: “Nithotyaakotatziiri Jesús Nazaret-satzi.” Rakanake Jesús: “Naakatake.” Jirika Judas pithokashitakariri, ari itsipayetakari jirikapaini. 6 Riñaawaitanakera Jesús, piyaponthoiyanakani, tyagaiyanakeni. 7 Rapiitanakeri Jesús, rosampitziri: “¿Iitaka pithotyaakotziri?” Rapiitanakero iriroripaini, ikantzi: “Nithotyaakotatziiri Jesús Nazaret-satzi.” 8 Ari rapiitanakeri Jesús, ikantziri: “Nokantakemi naakatake. Naakarika pithotyaakotzi, potyaantairi jirikapaini notsipayetakari, riyaataita.” 9 Ari imonkaatari ikantzitakari ketziroini Jesús: “Ashitanarí, te ipeyagaantawaita apaani pashitakaakenari.” 10 Ikanta Simón Pedro, eenitatsi irirori rosataamento, inowikyaanakero, rithatzinkitakeri rakoperokempita jitachari Malco, inoshikanewo Imperatasorentsiperori. 11 Ikanta Jesús riñaanatanakeri Pedro, ikantziri: “Poyaagairo posataamento. Iri shinetakenari Ashitanari nonkemaatsiwaityaawo jiroka, ¿eeroma okanta nimonkaateniri?” *

Ragaitanakeri Jesús Imperatasorentsiperoriki

(Mt. 26.57-58; Mr. 14.53-54; Lc. 22.54)

12 Ikanta owayeripaini itsipatakari reeware, eejatzi reeware kempoyaawentantaneri rotyaantanewo Judá-ite, rotaiyanakeri Jesús, roosotanakeri. 13 Retapaintawo ikenakaanakeri ipankoki Anás. Iriitake rikonkiri Caifás Imperatasorentsiperotatsiri. 14 Jirika Caifás iriitake kantakeriri pairani Judá-ite: “Iro kameethatatsi ashinete apaani atziri inkamimowentai.”

Ikyaake Pedro iyaankiipankariteki Anás

(Mt. 26.69-70; Mr. 14.66-68; Lc. 22.55-57)

15 Ikanta Simón Pedro itsipatakari itsipa riyotaanewo Jesús, royaatakowentakeri Jesús. Jirika itsipa yotaarewo, iñaapiintanewo rini Imperatasorentsiperori, irootake ikyaantapaakari royaatakowentakerira Jesús. 16 Iriima Pedro ikatziyapaaka jantakeronta otantotsiki. Jirika yotaarewo iñaapiintanewo rini Imperatasorentsiperori, ikenkithawaitakaakero kempoyiirori ashitakomentotsi, omonkyaakeri eejatzi Pedro. 17 Okanta kempoyiirori ashitakomentotsi, osampitakeri Pedro: “¿Kaarima eeroka riyotaanewo jirika atziri?” Rakanake Pedro, ikantziro: “Tera naaka.” 18 Tema okatsinkaityaatzi, jirikapaini noshikaarewo itsipayetakari kempoyaawentantaneri, rowaampataiyakeni paampari. Ari risaiki rakitsitaiyani. Ari itsipatakari eejatzi Pedro jirikapaini rakitsitaiyani paampari.

Anás rosampitziri Jesús

(Mt. 26.59-66; Mr. 14.55-64; Lc. 22.66-71)

19 Ikanta Imperatasorentsiperori retanakari Jesús rosampikowentziri riyotaanepaini, eejatzi okaatzi riyotaantayetakeri. 20 Ari ikantanake Jesús: “Nokenkithatakaapiintakeri maawoini atziripaini. Niyotaantapiintake ipiyotaitapiinta eejatzi janta tasorentsipankoki, tsika rapatotapiintaiyani maawoini Judá-ite. Te nimanakaawo okaatzi nokenkithayetziri. 21 ¿Iitaka posampitantanari naaka? Posampiteri ikaatzi kemayetakenari. Iriitake yotzirori okaatzi nokantayetakeriri.” 22 Ikantakero Jesús jiroka, apaani kempoyaawentantaneri ripasawootanakeri, ikantziri: “¿Arima pinkantya pakeri Imperatasorentsiperori?” 23 Rakanakeri Jesús, ikantanakeri: “Eenitatsirika kaariperori niñaawaitakeri, pinkantenawo tsika otzimi. Okaatzi niñaawaitakeri kameetha ini. ¿Iitaka pipasawootantanari?” 24 Ikanta Anás rotyaantakeri janta Caifás-ki Imperatasorentsiperotatsiri, roosotaka.

Ikantzi Pedro: Te niyotziri naaka Jesús

(Mt. 26.71-75; Mr. 14.69-72; Lc. 22.58-62)

25 Irojatzi ikatziyaka Pedro rakitsiwaita paampariki. Ari rosampiitakeri: “¿Kaarima eeroka riyotaanewo jirika atziri?” Ari roipiyanakero ñaantsi Pedro, ikantanake: “Tera naaka.” 26 Okanta osamaniityaake rosampitairi eejatzi inoshikanewo Imperatasorentsiperori, iri sheninkathoritariri ritotzitakeri inkaaganki Pedro ikempita, ikantziri: “¿Kaarima eeroka noñaake itsipatzimi janta pankirentsimashiki?” 27 Ari rapiitanakero Pedro roipiyañaanetantzi, ari riñaanake tyaapa.

Ragaitanakeri Jesús Pilato-ki

(Mt. 27.1-2, 11-31; Mr. 15.1-20; Lc. 23.1-5, 13-25)

28 Tema kiteeshetzimatake, romishitowaitanairi Jesús ipankoki Caifás, ragaitanakeri risaikinta Pilato reewarite Roma-satzi. Te ikyagaiyapaakeni Judá-ite ipankoki Pilato, tema arika inkyaapankotakeri ripiyathatakawo Inintakaantaitanewo ikitewathatantaitari, eero okantzi roimoshirenkero kiteesheri Anonkoryagaantsi. 29 Iro rishitowantapaakari Pilato, ikenkithawaitakairi, ikantziri: “¿Iitaka rantakeri jirika atziri?” 30 Ikantaiyini irirori: “Eerome ikaariperotzime jirika, eero namirime jaka.” 31 Ari ikantanake Pilato: “Paanairi eerokapaini, powasanketeri tsika okantzi Inintakaantaitzimiri.” Ikantaiyanakeni Judá-ite: “Te pishinetapiintaiyenani nitsitokeri nosheninkaite.” 32 Ari imonkaatakari ikantakeri ketziroini Jesús tsika onkantya rowamagaiteri.

33 Irojatzi ripiyantanakari Pilato ikyaapaintzi inthomoi ipankoki, ikaimapaakeri Jesús, rosampitakeri: “¿Eerokatakema Iwinkatharite Judá-ite?” 34 Ari ikantzi Jesús: “¿Piyotashitawoma jiroka posampitanari? Aamaaka tzimatsi kantakemiri noitaga naaka.” 35 Rakanake Pilato: “¿Naakama Judá-ite? Iriira pisheninkaite amakemiri jaka itsipatakari reeware Imperatasorentsitaarewo. ¿Iitaka pantakeri?” 36 Ari rakanake Jesús: “Te nopinkathariwentantzi naaka jaka isaawiki. Ari onkantyaame, ari piñaakeme osheki nowayerite kisawentenane, eero raakaantantana Judá-ite. Iro kantacha te ari nompinkathariwentante jaka.” 37 Rapiitanakeri Pilato rosampitanakeri: “¿Arima, eerokatakema Pinkathari?” Ari rakanake Jesús: “Eerokatake kantaintsiri. Iro notzimantakari, iro nipokantakari jaka kipatsiki nonkenkithatakotairo irooperori. Tema ikaatzi kamaitanaawori irooperori, ikemisantawaantetana.” 38 Ari ikantzi Pilato: “Irojatzitaweetacha, irooperori.” Ikantanakera, shitowanake ipiyotaiyakanira Judá-ite, ikantapairi: “Te noñiiro oita inkenakaashityaari jirika atziri.

39 Poimoshirenkapiintziro Anonkoryagaantsi, pametapiintawo nomishitowi apaani raakaantaitziri. ¿Nomishitowakaantairima iitaitziri ‘Piwinkatharite?’ ” 40 Ari ikaimaiyanakeni maawoini, ikantaiyini: “¡Eero pomishitowiri jirika! ¡Iri pomishitowe Barrabás!” Jirika Barrabás, koshintzi rini.

19

1 Ikanta Pilato ripasatakaantakeri Jesús. 2 Ikanta owayeripaini rimpitatake kitocheetapo roshiyakaakero amanthairentsi, ramanthaitakaakeri Jesús. Ikithaatakaakari anashirikimawotatsiri kithaarentsi. * 3 Ipiyowentapaari, ishirontawentawaitari ikantaiyirini: “¡Jirikaga Iwinkatharite Judá-ite!” Ripasawootzimaitari. 4 Eejatzi rishitowapai Pilato, ikantapairi Judá-ite: “Pamine, jirika nomishitowakeri te noñi oita inkenakaashityaari.” 5 Rishitowakaapaakeri Jesús ramanthaitakagaitakeri kitocheetapo iitoki, ikithaataitakeri anashirikimawotatsiri kithaarentsi. Ikantzi Pilato: “¡Jirika atziri!” 6 Ikanta iñaawakeri reeware Imperatasorentsitaarewo eejatzi kempoyaantaneripaini, ikaimaiyanakeni, ikantaiyini: “¡Pinkentakotakaanteri! ¡Pinkentakotakaanteri!” Irojatzi ikantantari Pilato: “Jirika paanairi eeroka pinkentakoteri, te noñi naaka oita inkenakaashityaari jirika.” 7 Rakaiyanakeni Judá-ite: “Eenitatsi Inintakaantaitanari naakapaini, ontzimatye rowamagaiteri jirika, tema roshiyakaantashiwaitaka Itomi Pawa.” 8 Ikemawake Pilato ikantaiyakeni roshiyakaantaka Itomi Pawa rini, osheki ithaawanake. 9 Eejatzi ripiyanaa inthomoiki ipankoki, rosampitapaakeri Jesús: “¿Tsikama pipoñaaka eeroka?” Te raki Jesús. 10 Ikantanake Pilato: “¿Tema pakana? ¿Tema piyote pinkathariperori nini naaka, ari imatakya nonkentakotakaantemi, ari onkantakya eejatzi nomishitowakaantaimi?” 11 Rakanake Jesús, ikantzi: “Eero pipinkathariwentaatsikaitzime eero ikowakaimirome Jenokisatzi. Iro nokantantari naaka, iri maperotainchari ikaariperotake amakenari jaka, anaanakero piyaariperonka eeroka.”

12 Ari rithotyaakowetanakawo Pilato romishitowakaantairime Jesús, iro kantacha eekero ikaimaiyatziini Judá-ite ikantaiyini: “¡Arika pomishitowakaantairi jirika, te paapatziyari piwinkathaperorite César! ¡Tema tzimatsirika oshiyakyaarine jirika, roshiyakaantashiwaitaka pinkatharime rinatye, ikisaneentaitatziiri César!” 13 Ikanta ikemawake Pilato, ramakaantairi Jesús, ragaitanakeri ipiyotaiyakanira, roisaikapaakeri raminakoitapiintzirira yakowentaarewo, iitaitziro “Mapipankaari”, iro iitaitziri eejatzi Heber-thatoki “Gabata.” 14 Ari riwetsikawentaiyakawoni Anonkoryagaantsi roimoshirenkantaityaawori, tampatzikatapaake ooryaa. Ikantziri Pilato jirikapaini Judá-ite: “¡Jirika Piwinkatharite!” 15 Ikaimaiyanakeni jirikapaini, ikantzi: “¡Inkame! ¡Inkame! ¡Pinkentakotakaanteri!” Ikantanai Pilato: “¿Kantachama nonkentakotakaanteri piwinkatharite?” Rakaiyanakeni reeware Imperatasorentsitaarewo, ikantaiyini: “¡Apatziro César nowinkatharitetari, tekaatsi itsipa!” 16 Ikanta Pilato, romishitowanakeri inkentakotakaanteri. Raanakeri.

Ikentakoitakeri Jesús irojatzi ikamantakari

(Mt. 27.32-50; Mr. 15.21-37; Lc. 23.26-49)

17 Ikanta Jesús inatanakero inkentakoitantyaariri, jatanake janta iitaitziri “Atziriitoni”, irojatzi iitaitziri Heber-thatoki “Gólgota.” 18 Ari ikentakoitakeri, itsipatagaitakeri apite atziri, apaani rowatzikakoitake rakoperoki, rowatzikakoitakeri itsipa rampateki. 19 Ikanta Pilato rontarekakotakaantake osankenarentsi opoñaantari ikentakoitziri Jesús, kantatsiri: “JESÚS NAZARETSATZI, IWINKATHARITE JUDÁITE.” 20 Osheki Judá-ite ñaanatakerori jiroka osankenarentsi, te intainaperote nampitsi ikentakoitakerinta Jesús. Rosankenaitakero jiroka osankenarentsi Heber-thatoki, Grecia-thatoki, eejatzi Latín-thatoki. † 21 Iro ikantantakari reeware Imperatasorentsitaarewo, ikantziri Pilato: “Eero posankenatziro: ‘Iwinkatharite Judá-ite.’ Onkantatyeeme: ‘Oshiyakaantashiwaitachari iwinkatharite Judá-ite.’ ” 22 Iri kantacha Pilato, ikantanakeri: “Okaatzi nosankenatakeri, ari ashi owatyeero osankenatakaga.”

23 Ikanta owayeripaini ikentakotakerira Jesús, rayitanakeri imanthaki, ritotakero 4-kota ipawakaiyakawoni apaanipaini. Rayitzitakeri eejatzi iithaare, te owawimawota iroori, apamawo okanta rontyagaitakero. 24 Ari ikantawakaiyani owayeripaini: “Eero athatyaawaitziro jiroka, apatziro añaaryaawentyaawo, ari añeero iita ayerone.” Ari imonkaatari Osankenarentsipero, kantatsiri:

Ipawakaayetakawo nomanthaki.

Iñaaryaawentakawo noithaare.

Irootake rantaiyakerini owayeripaini. 25 Okanta janta ikentakoitakerira Jesús ari isaikitakari inaanate otsipatakawo irento, María iina Cleofas, eejatzi María Magdala-sato. 26 Ikanta Jesús iñaakero inaanate, otsipatakari riyotaanewo retakoperotane, ikantanakero inaanate: “Tsinané, iriitake pintomintaiyaari jirika.” 27 Ikantanakeri riyotaanewo eejatzi: “Iro pinaanatetaiyaari jiroka.” Aripaite isaikapankotanakeri jirika riyotaanewo.

28 Okanta awisayetake jiroka, yotake Jesús rimonkaatakerowa maawoini, ikaimanake: “¡Nomerewé!” Ari imonkaatari okenkithatakotakeriri Osankenarentsipero. 29 Ari owakotakari kepishaari janta chomoki. Ragaitanake manthakintsi, rankowitantaitakawo inchatewa, romitsitsiyaatakero kepishaariki, rowaankakoitakeniri ipaanteki Jesús. ‡ 30 Ratsimiyawakero Jesús jiroka kepishaari, ikantanake: “Thotyaapaaka maawoini.” Ari ithamenkotanaka, jatashirenkatanake.

Rosataamerekitaitakeri Jesús

31 Ari imonkaatapaaka riwetsikawentapiintantaitawori kiteesheri rimakoryaantaitari. Iro kaari ikowanta Judá-ite inkatziyakote ikentakoitakeri kiteesheriki rimakoryaantaitari, tema jiroka kiteesheri iro ipinkathaperoitziri. Iro ikantantakariri Pilato intzinkaaporitakaanteri kentakotaarewo inkamantyaari intsipaite, rowatzikaryaakotairiita eejatzi. 32 Ikanta riyaataiyanakeni owayeripaini, itzinkaaporitapaakeri itsipatakari Jesús ikentakoitziri, eejatzi itsipa. 33 Ari ripithokashiwetanakari Jesús, iñaatziiri kamake. Iro kaari itzinkaaporitantari irirori. 34 Ikanta apaani owayeri rosataamerekitantanakari rosataamento, ari iyowanake riraa otsipatanakawo ñaa. 35 Kenkithatzirori jiroka, iriitake ñaakerori. Imaperotatya ikamantzimiri, pinkemisantayetai eerokapaini. 36 Awisantakari jirokapaini imonkaatatya okantzitakari Osankenarentsipero:

Eero itzinkayiwaitaitziri apaani itonki irirori.

37 Okantzitaka eejatzi Osankenarentsipero:

Ari raminakoitakeri rosataamerekitaitakeri.

Ikitaitakeri Jesús

(Mt. 27.57-61; Mr. 15.42-47; Lc. 23.50-56)

38 Okanta okaatapaake jiroka, José Arimatea-satzi, ikowakotairi Pilato, ikantziri: “Pishinetenari naanairi Jesús.” Jirika José irijatzi kemisantakeriri Jesús, rimananekiini ikemisantzi ithaawantari Judá-ite. Ikanta Pilato rishinetakeniri. Jatake José, raanairi. 39 Ari ripokapaake eejatzi Nicodemo, jatashitakeriri pairani Jesús tsireniriki, ramakotapaake rowaitaitziri kasankari, osheki otenanka jiroka. § 40 Ikanta José itsipatakari Nicodemo raanairi Jesús, iponatantakari manthakintsi rashetantakawo kasankari. Iro rametari Judá-ite arika inkitateri kaminkari. 41 Janta tsika ikentakoitakeri Jesús, tzimatsi pankirentsimashi, ari isaikiri owakerari omoona tsika ikitaitziri kaminkari, tekera ikitatantaitawoota. 42 Ari rowaitakeri Jesús, tema okaakiini isaiki jiroka omoonaki, irootzimatake areetya kiteesheri rimakoryaantapiintari Judá-ite.

20

Rañaantaari Jesús

(Mt. 28.1-10; Mr. 16.1-8; Lc. 24.1-12)

1 Okanta awisanake kiteesheri rimakoryaantaitari, ananinkanake María Magdala-sato iyaate omoonakiki rowaitakerira Jesús. Oñaapaatziiro itainkake mapi rashitantaitakawori omoonaki. 2 Piyanaka iroori ishiyaperotanakitya, iyaatashiteri Simón Pedro itsipatakari itsipa yotaarewo, retakoperotanewo Jesús, okantapaakeri: “¡Ragaitakeri Awinkatharite, te ayote tsikarika rowaitairi!” 3 Ikanta Simón Pedro itsipatakari itsipa riyotaanewo Jesús, jatanake kitataarewoki. 4 Rishiyanakitya apitekeroini. Rishiyaperotanakitya itsipa rookanakeri Pedro, iri etapaakawo rareetaka kitataarewoki. 5 Inetapitapaake omoonakiki, iñaapaakitziiro omaryaamawotaka iponataitantakariri, temaita ikyaapaake inthomoiki. 6 Areetapaaka Simón Pedro, ikyaapaake inthomoiki, iñaapaakero irirori omaryaamawotaka iponaitantakariri. 7 Iñiitapaakawo manthakintsi iponataitantakariri iitoki, inashita rowaitanakero te otsipatawo iponaitantakariri, kameetha ichonaankanake. 8 Ikyaapaake eejatzi itsipa yotaarewo etawetakawori rareeta kitataarewoki. Iñaapaakero okaatzi awisaintsiri, ari opoña ikemisantaperotanake. 9 Te ikemathatziro okantziri Osankenarentsipero, aritake rañagai Jesús. 10 Irojatzi ripiyantanakari ipankoki jirika apite yotaarewo.

Roñaagaawo Jesús María Magdala-sato

(Mr. 16.9-11)

11 Ari isaiki María omookeroki iraawaita. Okanta iraawaitaka, onetapitzi inthomoiki omoonakiki, 12 oñaatziiri apite maninkari okitamaakitake iithaare, risaikake tsika romaryaawetaitakarira Jesús. Apaani risaikake iitowetakaga, risaikake itsipa iitziwetakaga. 13 Ikanta maninkariite, rosampitakero ikantziro: “Tsinané, ¿iitaka piraantari?” Akanakeri iroori, okantzi: “Rayitaitakenari Nowinkatharite, te niyotzi tsika rowaitakeri.” 14 Ari ipithokanaka, oñaatziiri Jesús, temaita iyotawairi. 15 Rosampitanakero Jesús, ikantziro: “¿Iitaka piraantari tsinané? ¿Iitaka pithotyaakotziri?” Oshiyakaatzi iroori iri ñaanatziro aminirori pankirentsi, okantanakeri: “Pinkatharí, eerokarika aakeri, pinkamantena tsika powakeri, niyaateeta naminairi.” 16 Riñaanatanakero Jesús, ikantziro: “¡María!” Ari aminanakeri iroori, okantzi: “¡Raboní!” (iro ikantaitziri Heber-thatoki “Yotaantanerí.”) 17 Ikantziro Jesús: “Papankaina, tema tekera niyaatziita nontsipatapaiyaari Ashitanari. Piyaate pinkamanteri iyekiite, iro niyaatai nontsipatapaiyaari Ashitanari tsika itzimi Ashitzimiri eejatzi eerokapaini. Iri Nowawanetari naaka, irijatzi Piwawanetzitari eerokapaini.” 18 Okanta iyaatanake María Magdala-sato, okamantapaakeri maawoini iyotaarewo oñagairi Awinkatharite, okamantapaakeri eejatzi okaatzi ikantawakerori.

Roñaagaari Jesús riyotaanewoite

(Mt. 28.16-20; Mr. 16.14-18; Lc. 24.36-49)

19 Okanta otsirenitanake awisanake rimakoryaantaitari kiteesheri, piyotaiyakani riyotaanewo rashitakotaiyakani shintsiini ithaawantari Judá-ite. Ari ikyaapaake Jesús, ikatziyimotapaakari, riwethatapaari ikantapairi: “¡Pisaikayetai kameetha eerokapaini!” 20 Ikanta riwethatapaakari, roñaagapairi rako, eejatzi imereki. Kimoshiretaiyanakeni jirikapaini iñaawairira Awinkatharite. 21 Rapiitanakeri Jesús, ikantziri: “¡Pisaikayetai kameetha eerokapaini! Rotyaantakena naaka Ashitanari, ari nonkantemiri eejatzi eerokapaini notyaantayetaimi.” 22 Ritasonkakeri riyotaanewopaini, ikantziri: “Risaikashiretantaimi Tasorenkantsi. 23 Inkaate pimpeyakotairi eeroka jaka, ari ipeyakoitairi janta. Iriima kaari pimpeyakoyetai eeroka jaka, te ipeyakoitairi eejatzi.”

Iisoshirenka Tomás

24 Ikanta Tomás kaatatsiri 12 yotaarewo, iitaitziri eejatzi “Tsipari”, te risaiki irirori rareetantapaakari Jesús. * 25 Ikanta itsipapaini yotaarewo ikamantairi, ikantziri: “Noñagairi Awinkatharite.” Rakanake Tomás, ikantzi: “Eerorika noñagairi tsika ikentawakoitakeri, eerorika nokyaantawakotari rakoki, eerorika nokyaantamerekitari eejatzi, eero nokemisantzi.”

26 Okanta awisanake 8 kiteesheri, rapiitairo yotaarewo ipiyotaiyani. Ari risaikitakari eejatzi Tomás irirori. Rashitakoiyakani kameetha, iri kantacha Jesús kyaapaake, ikatziyimotapaari, riwethatapaari ikantapairi: “¡Kameetha pisaikaiyini eerokapaini!” 27 Ikantapaakeri Tomás: “Jiroka nako, pinkyaantawakotena, pinkyaantamerekitena eejatzi. Eero pikisoshirewaitzi, ¡Pinkemisante!” 28 Rakanake Tomás, ikantanake: “¡Nowinkatharité, Nowawané!” 29 Ikantzi Jesús: “Iro pikemisantamatsitantanakari piñaakenaga. ¡Kimoshirera inkantaiya inkaate kemisantainane kaari ñaanari!”

Oita rosankenaitantawori jiroka

30 Osheki rapiipiintakero Jesús ritasonkawentzimoyetanairi riyotaanewoite, te osankenatakoyeta jaka. 31 Iroowa osankenayetantakari jirokapaini pinkemisantantayetyaari, jirika Jesús iriitake Cristo, Itomi Pawa. Arika paakotapiintanairi iwairo pinkemisantanairi, aritake inkañaanetakaayetaimi.

21

Roñaagari Jesús 7 Riyotaanewo

1 Okanta okaatapaake jiroka, rapiitakero Jesús roñaagari riyotaanewo, inkaarecheraki iitaitziri Tiberias. Jiroka okantaka. 2 Ari itsipatawakagaiyani risaiki Simón Pedro, Tomás, iitaitziri “Tsipari”, Natanael, poñaachari Caná-ki saikatsiri Galilea-ki, itomipaini Zebedeo, eejatzi apite itsipa yotaarewo. * 3 Ari ikantanake Simón Pedro: “Niyaatatye nontarajaate.” Ikantaiyini itsipa: “Ari ankaatanake.” Jataiyanakeni, otetaiyapaakani pitotsiki. Tekaatsimaita raye itarajaawetaka tsireniriki.

4 Okanta okiteeshetzimatake, katziyapaaka Jesús omapipookitzira inkaare. Te riyotawairi riyotaanewo. 5 Ikaimotapaakeri, ikantziri: “Mainariité, ¿Te payi?” Rakaiyanakeni iriroripaini: “¡Tetaawé!” 6 Ikantzi Jesús: “Powiinkero pakoperoki pitarajaamento, ari paake.” Rowiinkakero tsika ikantaitakeri. Raake osheki shima, te raawyagairo inoshikairo itarajaamento. 7 Ikanta yotaarewo retakoperotanewo Jesús, ikantanakeri Pedro: “¡Iriitake Awinkatharite jirinta!” Ikemawake Simón Pedro, tema raatonkoryaawetakitya iithaare, ikithaatanaawo, rimitaakaanakero inkaareki. 8 Iriima itsipapaini yotaarewo pitotsiki ikenakoyetanai inoshikakotairi ishimane, irojatzi raatakotantapaari omapipookitzira. Tema risaikakotakitzi niyankyeeronkaini. †

9 Ikanta rayiitaiyapaakeni, iñaapaakitzi oisaka paampari, ari ritashitakari shima, itsipataitakeri pan. 10 Ari ikantzi Jesús: “Pamake shima owakera paakeri.” 11 Ikanta Simón Pedro, roosoryaakotakeri ishimane, inoshikakotakeri irojatzi omapipookitakera. Antaripaini ikanta shima, ikaatzi 153. Temaita isagayi itarajaamento. 12 Ikantzi Jesús: “Jame oya.” Tekaatsi apaani yotaarewo osampiterine iitakarika, tema riyoperotaiyakerini iriitake Awinkatharite. 13 Raakero Jesús pan, ipayetakeri apawopaini, ari ikantakeri eejatzi shima. 14 Irootake mawatanaintsiri roñaagari Jesús riyotaanewoite rañagaira.

Pinkempoyagainari nowejate

15 Rithonkanakero rowaiyani, rosampitanakeri Jesús jirika Simón Pedro, ikantziri: “Simón, itomi Jonás, ¿Pinintaperotanama eeroka?” Ikantzi Pedro: “Piyotzi eeroka Pinkathari, naapatziyimi.” Ikantzi Jesús: “Pinkempoyagainari noshiyakayiri nowejate.” 16 Rapiitakeri rosampitziri: “Simón, itomi Jonás, ¿pinintanama?” Ikantzi Pedro: “Piyotzi eeroka naapatziyimi.” Ikantzi Jesús: “Pinkempoyagainari noshiyakayiri nowejate.” 17 Iro mawatatsiri rosampitziri, ikantziri: “Simón, itomi Jonás, ¿pinintanama?” Ari rowashiretanaka Pedro, tema mawa rosampiminthatakeri, ari rakake: “Pinkatharí, eerokatake yotzirori maawoini, piyotzi eeroka nonintzimi.” Ikantzi Jesús: “Pinkempoyagainari noshiyakayiri nowejate. 18 Tema eeniro pimainaritzi, pikithaata pikenayetantari tsika pinintakaawo. Irooma arika pantarikitapaake, apatziro powaankawakotaiya, itsipa kithaataimine, raayetaimi tsika te pikowawetawo piyaate. Imaperotatya.” 19 Ikantantakawori Jesús jiroka, ikowatzi inkemathaitero eero ikamita Pedro irojatzi rantyashiparikitantakya, iroowa impinkathaitantyaariri Pawa. Ikanta Jesús ikantanakeri Pedro: “¡Poyaatena!”

Yotaarewo retakoperotanewo

20 Ikanta ripithokanaka Pedro, iñaatzi royaatakeri retakoperotanewo Jesús, iri shentakeriri Jesús rowaiyani pairani, osampitakeriri, ikantziri pairani: “¿Pinkatharí, iitaka pithokashitemine?” 21 Iñaawakeri Pedro jirika impoitapaintsiri, rosampitanakeri Jesús: “Pinkatharí, jirika, ¿iitaka awishimoterine irirori?” 22 Ikantzi Jesús: “Arime nonkowe ari rañaaperotakeme jirika, irojatzi nipiyantakyaari paata, te okowajaanta piyotero jiroka. Poshiretaina eeroka.” 23 Okanta paata ithonka iyaatakotanake rakakeriri Jesús jirika Pedro, ikemayetakero maawoini iyekiite, roshiyakaatzi eero ikamita jirika yotaarewo rosampikowentakeri Pedro. Iro kantacha, tera inkantatye Jesús: “Ari nokowi rañaaperote...” Jiroka ikantajaantakeri: “Arime nonkowe ari rañaaperotakeme jirika, irojatzi nipiyantakyaari paata, te okowajaanta piyotero jiroka?”

24 Naaka kenkithatakotaincha nokantake “jirika yotaarewo”, tema naaka osankenatakerori jiroka osankenarentsi. Iro riyoperotantaitari imaperotatya jiroka.

25 Te nonkenkithatakotero maawoini rantayetakeri Jesús, tema osheki okanta. Arime osankenatakoyetyaame maawoini, aritakeme anaanakero maawoini kipatsi ompiyotyaame osankenarentsipaini. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 1:39 Kantakotachari jaka “tsireniityaake”, irootake oshiyawori ikantaitziri pairani “riweyaaka ooryaatsiri 10”.

† 1:42 Riñaane inatzi Aram-thato ikantaitziri “Cefas”, irootake oshiyawori akantziri aakapaini “Mapi”.

‡ 1:48 Jitachari jaka “pankirentsitapishi”, irootake iitaitziri “higuera”.

§ 1:51 Oshiyakaawentachari jaka “ashitaryagaiya inkite”, ari iñagaitairi inkiteweri, kaari iñagaitapiintzi.

* 2:3 Kantakotachari jaka “riraitziri”, irootake “vino”.

† 2:6 Kantakotachari jaka “50 litro otsipa 60 litro ñaa”, irojatzi oshiyawori ikantaitziri pairani 2 cántaro otsipa 3 cántaro.

‡ 2:14 Kantakotachari jaka “ipira”, iriitake buey eejatzi oweja.

§ 2:14 Ikaatzi pokayetatsiri Jerusalén-ki, ramayetzi iyorikite ipoñaakaari inampikipaini irirori. Iro opoñaantari ramanantziri iyorikite Jerusalén-ki, ramanantantyaari piratsipaini ritayeniriri Pawa.

* 3:5 Okaatzi kenkithatakotachari jaka “tzimantaiyaawone ñaa”, tzimatsi oshiyakaawentachari: (1) Eenitatsi kantatsiri iri kenkithatakotacha ikaatzi omitsitsiyaatanaachari ripakaanairo kaariperori. (2) Eenitatsi kantatsiri iro kenkithatakotacha itzimaare eenchaaniki. (3) Eenitatsi kantatsiri iri kenkithatakotacha Tasorenkantsi, tema añaakotapiintakeri Tasorenkantsi roshiyakaawentaitziri ñaa.

† 3:13 Eenitatsi osankenarentsi kantatsiri Itomi Atziri saikatsiri inkiteki.

* 4:6 Ikantaitziri jaka “ooryaa tampatzika”, iri ikantaitziri pairani riweyaaka ooryaa 6.

† 4:52 Kantakotachari jaka “ritainkanakera ooryaa”, iri ikantaitziri pairani “ooryaa 7”.

* 6:7 Kantakotachari jaka “koriki” irijatzi ikantakoitziri 200 denario.

† 6:9 Ikantaitziri jaka “pan”, iroowa riwetsikaitake cebada.

‡ 6:19 Kantakotachari “osamanitake rimontyaakotaiyani”, irojatzi ikantaitzi “5 kilómetro aama 6”, ikantaitziri eejatzi pairani “25 aamaakarika 30 estadio”.

§ 6:31 Jaka tsika okenkithatakota “owanawontsi”, iro ikantaitziri pairani “pan”. Ikenkithatakoitziro pairani pan, irojatzi ikenkithatakoitzi maawoini owanawontsi. Ariwaitake akantapiintaiyini aakapaini: “Poya kaniri”, te apatziro akenkithatakotziro kaniri, tzimatsi eejatzi tsimeri oyaari.

* 8:41 Ikantakoitziri jaka “thainkatasorentsiwaitaneri”, irijatzi ikantaitziri mayempiriite. Tema roshiyakaawentapiintakeri pairani Judá-ite, te ikinatari Pawa, rantayetziro kaariperori.

† 8:58 Raakotapiintaka iwairo Jesús ikantzi: “Naakatzitaka”, ari oshiyakawo ikenkithawaitake Pawa pairani, riñaanatantakariri Moisés-ni. Tema pairani Moisés-ni rosampitakeri Pawa, ikantziri: “¿Tsika piitaka?” Ari rakanake Pawa, ikantzi: “Naakatzitaka.” Arira rowaitziri eejatzi Pawa, ikantaitziri “Naakatzitaka.” Iro riyotantaiyarini Judá-ite okaatzi ikantakeri Jesús, ikowatzi rimonkaatyaari Pawa.

* 9:7 Jiroka jitachari “Siloé”, irojatzi iiyeetziri: “Otyaantaawo.”

* 11:9 Oshiyakaawentachari jaka “12 hora”, rañaamentowa ini Jesús, iro oshiyakawori apaani kiteesheri. Tema ikenkithawaitakero Jesús jiroka, riyotzi tekera imonkaapaitetaata rowamaantaityaariri. Jiroka ikantakeri: “Pinkenkithashiretakotero oita awisatsiri arika anashitya kiteesheriki. Tema arika anashitya kiteesheriki, kameetha okoñaatzi, eero ontziwawaita, añiiro eejatzi tsika ankene eero aminaashiwaita tsikarika aate. Irooma anashityaarika tsireniriki, osheki ontziwawaitya, aminaashitya tsikarika aate. Iro aatantyaari iroñaaka tsika inintakairo Pawa, eero aminaashiwaita aate. Eerorika aatzi tsikarika ikowakairo Pawa, ari aminaashiwaitakya tsika aate. Tema iri Pawa oshiyawori iroñaaka kiteesheri, tsikarika aate, eero aminashiwaita.”

† 11:16 Ikantakoitziri jaka “Tsipari”, irijatzi iitaitziri pairani “Dídimo”.

‡ 11:18 Kantakotachari jaka “te intainaperote”, iro oshiyawori ikantaitziri iroñaaka 3 kilómetro, irojatzi ikantaitziri pairani 15 estadio.

* 12:3 Jiroka kasankari kenkithatakotachari jaka, iro riwetsikaitziri inchateyaki jitachari “nardo”. Okaatzi otenatzi apaani libra, irojatzi ikantaitairi iroñaaka 300 gramo.

† 12:5 Kantakotachari jaka “osheki koriki”, irijatzi ikantaitziri pairani “300 denario”. Iri ripinaitziriri antawairentzi rimonkaatakerorika apaani osarentsi rantawaitake.

‡ 12:7 Eenitatsi rametaitari pairani. Arika inkamayete, risaitantaitari kasankari onkene inkitaiteri.

§ 12:24 Kantakotachari jaka “okithoki”, trigo ini.

* 13:5 Iro rametari Judá-ite ikiwayitzitapiinta inkyaantyaari ipankoki. Iroowa rantawaire apaani imperataarewo ikiwayitzitantapiintzi. Apaani iriiperori atziri, eero okanta inkiwayitzitante. Iro kaari inimotantariri pairani riyotaanewo Jesús ikiwayitzitakerira. Iro rantantakawori jiroka Jesús, riyotaatziiri riyotaanewo, onkantawetya jewari rine apaani atziri, ontzimatye raapatziyaari itsipa, roshiyakotyaari ikanta apaani imperataarewo, tsinampashireri inkantya.

† 13:19 Raakotapiintaka Jesús ikantzi “Naakatzitaka”, ari oshiyawo riñaawaitake Pawa pairani. Paminero Jn. 8.58.

‡ 13:27 Kantakotachari jaka “Kamaaritanake”, te iro pan kantakaanterone rowawakawowa ikamaaritantanakari Judas, iriitakera kantakaashitakawo ikamaaritantanakari.

* 18:11 Jiroka jaka ikantajaantziri Jesús: “Iri shinetakenawori Ashitanari nirantyaawori kepishaari.” Tema iro oshiyakaawentacha arika inkemaatsiwaitaitya, oshiyawaitakawo rirerome kepishaari.

* 19:2 Irootake rametapiintari pinkatharipaini ramanthaiyetawo poreryaayetatsiri, ikithaayetawo eejatzi kithaarentsi anashirikimawotatsiri.

† 19:20 Ikantaitziri jaka “Latín-thatoki”, iroowa riñaaneyetari Roma-satzi.

‡ 19:29 Kantakotachari jaka “inchatewa”, iro ikantaitziri pairani “isopo”.

§ 19:39 Jiroka kasankari, rowaitaitakero mirra, rowaitaitzitakawo eejatzi owaa inchashi iitaitziri áloe. Osheki otenanka okaatzi 100 libra, iro ikantaitziri iroñaaka 30 kilo.

* 20:24 Ikantakoitziri jaka “Tsipari”, irijatzi iitaitziri pairani “Dídimo”.

* 21:2 Ikantakoitziri jaka “Tsipari”, irijatzi iitaitziri pairani “Dídimo”.

† 21:8 Kantakotachari “niyankyeeronkaini”, okaatzi osanthatzi “200 akosampi”, irojatzi ikantaitairi iroñaaka “100 metro”.

RANTAYETAKERI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

RANTAYETAKERI OTYAANTAPERORIITE

1

Ikashaakagaitziri Tasorenkantsi

1 Teófilo, pairani owakera netantanakawori notyaantzimiro nosankenare, ari nokenkithatakotakemiro maawoini rantayetakeri Jesús, nokenkithatakotakemiro eejatzi okaatzi retanakari riyotaantziri, 2 irojatzi imonkaatantapaakari reethonkitai inkiteki. Tekera reethonkitaita, riyoyaakeri Rotyaantaperotaarewo, ikantakaakari Tasorenkantsi, riyotakaakeri oitarika rantayeteri. 3 Ikanta ikamawetaka, iñagaitawairi koñaawoini, ari riyotaiyini riyotaanewo añagai. Okaatzi 40 kiteesheri roñaagapanaantari riyotaanewo, riyotaapanaantziri jimpe ikanta ipinkathariwentantzi Pawa. 4 Eeniro itsipayetari Rotyaantaperore, ikantzitakari irojatzi risaikayetawake Jerusalén-ki, ikantakeri: “Ari poyaawentawakya imonkaatya okaatzi ikashaakaakemiri Ashitanari, nokenkithatakotzitakemiri. 5 Tema imapero Juan romitsitsiyaatantakawo ñaa, iro kantacha eero osamanitzimaita piñaayetantyaariri Tasorenkantsi risaikashiretantemi oshiyawaitakawome romitsitsiyaatantatyeemiri.”

Reethonkitantaari Jesús

6 Ikanta jirikapaini tsipatakariri Jesús, rosampitakeri, ikantziri: “Pinkatharí, ¿Irootaintsima pookaawiritaantairi nosheninka Israel-iite?” 7 Ari rakanakeri Jesús, ikantziri: “Te okowajaanta piyotero eerokapaini tsikapaite, apatziro riyotzi Ashitanari tsikapaiterika, iriitajaantake oshekitzimotzi ishintsinka rantantyaawori. 8 Iro kantacha arika ripokake Tasorenkantsi risaikashiretantapaakemi eerokapaini, iriitake aawyaashiretakaimine, iro ompoñaantyaari piyaayetanake pinkenkithatakotaina naaka Jerusalén-ki, maawoini janta Judea-ki eejatzi Samaria-ki, irojatzi intaina jimpe iweyaapaa kipatsi.” 9 Ithonka ikenkithawaitakero jiroka, raminaminthaitziri riyotaanewo, eethonkitairo Jesús, irojatzi ipeyantapaakari menkoriki, te iñagaitanairi. 10 Raminaminthaitziri jimpe ikanta Jesús reethonkitai inkiteki, apite atziri katziyimotapaakari kitamaaniki iithaare, 11 ikantapaakeri: “Galilea-satzi, ¿Iitaka paminiri inkiteki? Piñaakeri jimpe ikanta Jesús riyaatai, ari inkantaiyaari eejatzi paata arika ripiye.”

Raminake itsipa poyaatyaarine Judas

12 Ikanta ripiyaiyaani riyotaanewo janta Jerusalén-ki ipoñagaawo otzishiki iitaitziri Olivo, te osamaniperote, ishinetaantsita ranashiyeetya kiteesheriki rimakoryaantaitari. 13 Ikanta rareetaiyaani nampitsiki, ataitaiyapaini jenokinta pankotsi tsika rimaapiintaiyini. Jirika ikaataiyini: Pedro, Jacobo, Juan, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Jacobo itomi Alfeo, Simón iitaitziri “Jokaakotantaneri”, ipoñaapaaka Judas irirentzi Jacobo. 14 Maawoini jirikapaini ari ikantaiyapiintatyaani ipiyotaiyani ramanaiyani itsipayetakari irirentzi Jesús, itsipatawo María inaanate, eejatzi otsipapaini tsinane.

15 Ikanta ipiyotaiyani kemisantzinkaripaini, ikaataiyini 120 atziri. Ari ikenkithawaitanake Pedro, ikantanake: * 16 “Iyekiite, monkaataka okaatzi rosankenatakaakeriri Tasorenkantsi pairani David-ni, ikenkithatakotakeri Judas jewatapaintsiri raakaantziri Jesús. 17 Jirika Judas iri atsipatapiintawetari antawaireki. 18 Iro kantacha raakeri koriki ripinataitakeriri iyaariperonka, ramanantantakawo kipatsi. Ari iparyaakeri janta Judas, rowatziitotanaka, rithonka ritankawaitapaake, jokaporenthakeerekiwaitapaaka isheeto. 19 Ikanta ikemaiyakeni Jerusalén-satzi, iitakero kipatsi ‘Iraantsipatha’, iitziro riñaaneki iriroripaini ‘Acéldama.’ 20 Tema osankenarentsiki Salmo-ki, ikantaitake:

Kaankithaante onkantya ipanko,

Tekaatsi saikantaiyaawone.

Ikantaitake eejatzi:

Intzime itsipa poyaataiyaarine rantawaireki.

21 Eenitatsi jaka atziripaini tsipatapiintakairi eeniro itsipawetai Awinkatharite Jesús, 22 atsipatzitakari owakeraini romitsitsiyaataka Jesús irojatzi reethonkitantaari inkiteki. Ontzimatye aminai antsipataiyaari ñiitakariri eejatzi Jesús rañagai.” 23 Irojatzi rookotaitantanakariri José, iitaitziri Barsabás, iitaitziri eejatzi Justo, ipoñaapaaka Matías. 24 Ari ramanakowentanakari, ikantzi: “Pinkatharí, eeroka yotashiretziriri maawoini, jirika apite nookotakeri, poñaayenari jimpe itzimi pinintakeri eeroka, 25 iriitake nontsipataiyaari notyaantaperoritai nantawaitaimi, ripoyaataiyaari Judas-ni opeyakaashitakari iyaariperonka irirori. Tema Judas, jatake irirori tsika inintakagaitakeri. 26 Irojatzi roshiyakaantanakawori jirikapaini iñaaryaataita, iñaatziiro iriitake Matías. Iriitakera Matías kaatanairiri jirikapaini 11 Otyaantaperoriite.

2

Ripokantakari Tasorenkantsi

1 Okanta imonkaatapaa roimoshirenkantaitawori kiteesheri “Owiitaantsi”. Ipiyotaiyaani maawoini riyotaanewo Jesús. * 2 Ari omapokapaakari antawoite kamenitapaintsiri oshiyawetapaakawo antawo tampyaa, okenapaake jenoki inkiteki, ookantapaakawo pankotsi risaikaiyakenira. 3 Iñaawakitzi paampashithakeerekitapaintsiri, opeyantapaakari apaanipaini ikaatzi piyotainchari. 4 Maawoini risaikashiretantapaakari Tasorenkantsi. Ari retanakawo riñaawaiyetanakero otsipasato ñaantsi, iriitakera Tasorenkantsi ñaawaitakaanakeriri.

5 Okanta janta Jerusalén-ki, ari risaikayetziri Judá-ite poñaayetachari intaina otsipaki nampitsi. Iriiyetake pinkathatasorentsitaneripaini. 6 Ikanta ikemaitakero kamenitapaintsiri, ripokaiyapaakeni osheki atziri, te riyotawakero oita awisatsiri, tema ikemathatakero apaanipaini ñaantsi okaatzi riñaawaiyeetziri, irootake riñaane. 7 Iyokitzii ikantayetanaka, ikantawakagaiyani: “¿Tema Galilea-satzi rinatzi ñaawaiyetakerori otsipasato ñaantsi? 8 ¿Tsika okantaka akemantariri riñaawaitziro añaanepaini aaka? 9 Tema atsipayetakari jaka Parto-satzi, Medo-satzi, Elam-satzi, Mesopotamia-satzi, Judea-satzi, Capadocia-satzi, Ponto-satzi, Asia-satzi, 10 Frigia-satzi, Panfilia-satzi, Egipto-satzi, eejatzi Africa-satzi jekaatapai Cirene. Tema atsipatakari eejatzi poñaayetachari Roma, Judá-ite eejatzi kaari Judá-itetatsi pairani. 11 Eejatzi Creta-satzi, ipoñaapaaka Arabia-satzi. Ari atsipatakari maawoini irirori akemayetakeri riñaawaitantayetakawo añaanepaini, ikenkithatakotziri Pawa ritasonkawentantzi.” 12 Iyokitzii ikantanaka atziripaini, te riyotzi oita iñiiri. Ikantawakagaiyani: “¿Oitaka jiroka?” 13 Iro kantacha tzimatsi atziri thainkantaneri, ikantayetzi irirori: “¡Ishinkitaiyatyaani jirikapaini!”

Retantanakawori ikenkithatanake Pedro

14 Ikanta ikatziyanaka Pedro irirori, itsipatakari Otyaantaperoriite ikaatzi 11, ikenkithawaitanake shintsiini, ikantzi: “¡Asheninká! ¡Jerusalén-satzipaini! Pinkemisantawakena piyotantyaari. 15 Piñaawetaka eerokapaini ishinkitatya jirikapaini. Te, tema owakera reenokiityaapaake ooryaa. † 16 Imonkaatatya okaatzi rosankenatakeri pairani Kamantantaneri Joel-ni, ikantake:

17 Ikantzi Pawa:

Tzimatsi awisatsine weyaantapaakyaawone kiteesheri.

Ari notyaantakeniri atziripaini Notasorenka oshiyawaitakawo risakoperoitatyeenirime.

Ari inkenkithatakoyetanaina itomipaini eejatzi rishintopaini.

Ari iñaawyaawaitakya mainaripaini,

Eejatzi antarikitaintsiri rimishiwaiyetai.

18 Ari nonkantakeri ewankaripaini ronampireyeetari, eejatzi ewankawopaini.

Notyaantainiri Notasorenka paata, ari inkenkithatakaantayetai.

19 Ari iñagaitake inkiteki kaari iñaapiintaitzi.

Iñagaitero kipatsiki iraantsi, paampari, antawo oyachaarinka.

20 Iñagaiteri ritsiwakimate ooryaatsiri,

Iñagaiteri eejatzi kashiri riratzimotante,

Irootaatsi iyomaataiya kiteesheri ripokantaiyaari Pinkathari.

Tema antawo rowaneenkawo onkantaiya.

21 Inkaate aakotairine iwairo Pinkathari, rawentaayetaari, iriiyetake awisakoshiretaatsine.

22 ¡Shiramparipaini! ¡Israel-iite! Pinkemaiyeni nonkante. Piñagaiyakerini eeroka, jirikaganki Jesús Nazaret-satzi, iriitake rotyaantakemiri Pawa. Ritasonkawentayetakemi, roñaagayetakemiro kaari piñaaweta pairani. 23 Iro kantacha, ramaitapaakemiri jirika, powamaakaantakeri eerokapaini ikentakotakeri kaariperoshireripaini, ari imonkaatakari onkaate awishimoterine, tema irootake ikenkithashiriitakari Pawa. 24 Ikanta rowiriintairi Pawa ikamawetakaga, te rishinetairi inkemaatsiwaitaiya. Tema te okitsirinkiri kaamanetaantsi. 25 Tema iri rosankenatakotakeri pairani David-ni, ikantake:

Noñaapiintziri Nowinkatharite itsipatana.

Tema risaiki nakoperoki, tekaatsi kitsirinkerine.

26 Irootake nokimoshiretantari,

Kameniwaante nokanta nothaamentawentari.

Iriitake noyaakoperotairi, nawentagaiyaarini.

27 Tema eero pookanawentanawo noshire sarinkaweniki arika nonkamawetakya.

Eero pishinetziro ipathaye nowatha, pitasorentsite ninatzi.

28 Piyotaakenawo jimpe nonkantya nañaashiretai.

Osheki poimoshirenkaina arika nontsipataimi.

29 Iyekiite, ayotaiyini aaka te iri acharine David-ni kenkithatakotachane jaka, kamake pairani irirori, ikitaitakeri, irojatzi risaiki iroñaaka jimpe ikitataka. 30 Tema Kamantantaneri rinake irirori, riyotzitaka pairani tzimatsi ikashaakaakeriri Pawa, ari impinkatharitakagairi apaani incharinentyaari. ‡ 31 Tema oshiyawaitakawo iñaakityeerome David-ni, ikenkithatakotakero rañagai Cristo, ikenkithatakotakeri eero risaiki sarinkaweniki, eero ipathai eejatzi iwathaki. 32 Iriitake añaakagairiri Pawa jirika Jesús. Imaperotatya maawoini noñagaiyawairini naaka. 33 Ari reethonkitai, risaikimotapairi rakoperoriki Pawa ipinkathariwentantapai. Ari imonkaatari okaatzi ikashaakayitakairi pairani Ashitairi, tema rotyaantakairi Tasorenkantsi oshiyawaitakawo risakoperoitaatyainirime. Irootajaantakera piñaayetakeri iroñaaka. 34 Tema kaari David-ni eethonkitaatsine inkiteki iriitake kenkithatakerori pairani jiroka, ikantake:

Ikenkithawaitake Pinkathari, ikantawairi Nowinkatharite:

Pisaikapai nakoperoki ampinkathariwentante.

35 Irojatzi paata nowasanketantaiyaariri kisaneentakemiri,

Ari pimakoryaayitzitantaiyaari.

36 ¡Asheninká! iro kameethatatsi ayotaiyeroni jiroka maawoini aakapaini icharineyetaira Israel-ni. Jirika Jesús pikentakotakaantakeri eerokapaini, iri ipinkatharitakaakeri Pawa, irijatziita Cristo.”

37 Ikanta ikemaiyawakeni ikaatzi piyotainchari, antawoite ithaawashiryaanake, rosampitanakeri Pedro, eejatzi itsipapaini Otyaantaperoriite, ikantaitanakeri: “Iyekiite, ¿jimpe nonkantaiyaaka naaka?” 38 Ari rakanakeri Pedro: “Pipiyashireyetai, pomitsitsiyaawentaiyaari Jesucristo, paakoyetanairi iwairo. Iro riyotantaityaari impeyakotakagaimiro Pawa pikaariperowetaka, ari risaikashiretantaimi Tasorenkantsi. 39 Irootake ikashaakagaitakemiri eejatzi eeroka, irojatzi ikashaakayitaitakariri pitomipaini, eejatzi ikaatzi nampiyetawori intaina. Tema maawoini ikaimashireyeetairi iriitake ikashaakayitaitakari eejatzi irirori.” 40 Osheki okaatzi ikenkithatakotakeri Pedro, ishintsithatantakari eejatzi, ikantayetakeri: “¡Powawisaakoshiretya! ¡Pintainaryaapithateri atziripaini kenashiwaiyetainchari!” 41 Irojatzi ikemisantantanakari osheki atziri, omitsitsiyaayetanaka, ikaatzi 3,000 atziri kemisantanaintsiri. 42 Kisokero rowanakero okaatzi riyotaayetakeriri Otyaantaperoriite, kameetha raapatziyawakaanaka. Ari itzipetowapiintaiyironi pan, ikamaitanakawo eejatzi ramanaiyani. §

Rañaantare etayetanakawori ikemisantzinkaritzi

43 Riyokitziiwentanakero iñaakerowa ritasonkawentantayetake Otyaantaperoriite, rantayetakero kaari iñagaitapiintzi. 44 Osheki raapatziyawakaanaka ikaatzi kemisantanaatsiri, rantetaawakaanawo okaatzi oshekitzimoyetziriri. 45 Ipimantayetziro oshekitzimoyetziriri. Rayi koriki ipayetziri itsipapaini kemisantanaatsiri ashironkaayetachari. 46 Ari ikantaitanaatya kiteesheriki raapatziyawakaana ipiyotaiyani tasorentsipankoki. Te ripakaanakero ikaimawakaiyani ipankoki rowaiyaani, ari itzipetowirori pan. Kimoshire ikanta itsipatawakaiyani, itsinampashireyetanai. 47 Ithaamentapiintanakari Pawa. Iro inimoyetakeriri atziripaini iñaayetakero jimpe ikantayetanaa. Ari okantaitanaatya kiteesheriki roshekyiiri Awinkatharite kemisantzinkaripaini inkaate awisakoshireyetaatsine.

3

Retsiyatakotakagaitziri kisopookiri

1 Okanta otsipa kiteesheri, tsireniityaanake ramanapiintaitantari. Ari ritonkaanakeri Pedro itsipatanakari Juan, riyaatero tasorentsipankoki. * 2 Ari ritonkyotakotantaka ramaitziri kisopookitatsiri. Rashi rowiro owakera itzimapaake. Maawoini kiteesheri ramaitapiintziri omooki tasorentsipanko iitaitziro “Owaneenkaanto”. Ari risaikapiintziri impashiyetantyaariri koriki ikowakoyetziriri kyaayetatsiri. 3 Ikanta jirika iñaawakeri Pedro itsipatakari Juan, iro inkyaantapaakyaarime tasorentsipankoki, ikowakotawakeri impashitanakyaari koriki. 4 Ari ipampoyaanakeri. Ikantziri: “¡Paminena!” 5 Ikemisantatzi kisopookiri, roshiyakaatzi impatyeeri jimpe oitya. 6 Iri kantacha Pedro, ikantanakeri: “Tekaatsi noorikite, te itzimi eejatzi ooro, iro kantacha eenitatsi nantzimotemiri. ¡Pinkatziye! ¡Panashitai! Naakotatziimiri iwairo Jesucristo Nazaret-satzi, iriitake antemirone.” 7 Rakathatakeri, ipiriintakeri. Omapokashitanaka ishintsitanai iitziki eejatzi ishoonketziki. 8 Ari rimitaanake ikatziyanaka, anashitanaka. Itsipatanakari jirikapaini ikyaapaake tasorentsipankoki, anashiwaitanaawo, mitaamitaawaitanai, ithaamentanaari Pawa. 9 Ithonka iñagaitakeri ranashitanaa, ikemaitakeri eejatzi ithaamentawaita. 10 Riyokitziiwentaitanakero iñagaitakerowa awisaintsiri, te rikompiyeetawakari jirika, iriitake kowakotantapiintatsiri impashiyeetyaari janta omooki tasorentsipanko, iitaitziri “Owaneenkaanto”.

Ikenkithatakaantzi Pedro ikyaapiintaitzira tasorentsipankoki

11 Ikanta kisopookiwetachari, te rookanakeri Pedro itsipatakari Juan. Iyokitziiwenta rowanakeri atziripaini, intsipaiteperoini ipiyowentapaakari awisashetakera tasorentsipanko iitaitziro “Rashi Salomón”. 12 Ikanta iñaawakeri Pedro, ikantawakeri: “¡Shiramparipaini! ¡Judá-ite! ¿Iitaka piyokitziiwentantanari? Eero pikenkithashiryaashiwaita naaka ashitawo noshintsinka, naaka tasorentsi nimatantariri nanashitakagaari jirika. 13 Iwawane Abraham-ni, Isaac-ni, Jacob-ni, iwawanetanakari eejatzi acharineete, iriitake matakerori jiroka, ari onkantya impinkathaitantyaariri Itomi Jesús, paakaantakeri eerokapaini janta jewaripainiki. Ikowawetaka Pilato romishitowakaantairime, te pikowimaita eerokapaini. 14 Iriitakeme pomishitowakaantaime Tasorentsitatsiri, matzirori itampatzikashiretzi, pomishitowakaantashitaari tsitokantaneri. 15 Iro opoñaantari powamaantakariri añaashiretakaantaneri. Iri kantacha Pawa rowañagairi. Noñagaiyawairini naakapaini rañagai. 16 Okaatzi etsiyatakotakagairiri kisopookiri piñaapiintziri eerokapaini, iro matakaakeriri rawentaashirenka ikemakenaga naakotakeri iwairo Jesús. Irootake piñaantakariri iroñaaka retsiyatakotai kameethaperoini. 17 Iyekiite, niyotzi naaka, te piyoperotero okaatzi pantayetakeri, ari roshiyakemi eejatzi peewarepaini. 18 Ari ikenakairori Pawa rimonkaatziro okaatzi ikenkithatakaayetakeriri maawoini Kamantantaneriite, ikantake: ‘Aritake inkemaatsitakagaitakyaari Cristo paata.’ 19 Irootake pipiyashitantaiyaariri eerokapaini Pawa, pipakaayetairo piyaariperonka, oshiyawaitaiyaawome roshetakotaatyeerome irirori pikaariperowetakaga. Ari piñagairo intsipashiretaimi Awinkatharite, retsinaryaashiretakagaimi. 20 Aritake rotyaantairi Pawa eejatzi Jesucristo, tema ikashaakayitakemiro pairani aritake ripiye. 21 Onkantawetakya risaike Jesucristo inkiteki irojatzi inkowapaitetantakyaari Pawa rowakeratakagairo maawoini okantawetaga pairani. Iro ikenkithatakaayetakeriri Tasorentsishireri Kamantantaneriite. 22 Iro ikenkithatakotakeri pairani Moisés-ni, ikantake:

Ari rotyaantake paata Pawa itsipa Kamantantaneri, ari roshiyapaakena naaka rotyaantakenaga.

Asheninka rinatye. Maawoini inkamantayetapaakairi, ontzimatye ankemisantero.

23 Maawoini kaari kemisanterine jirika Kamantantaneri, ari rithonkayeetakeri,

Eero iñagairi isheninkapaini.

24 Ari roshiyakari eejatzi Samuel-ni, ikenkithatakotakero okaatzi añaayetakeri iroñaaka, irojatzi ikenkithatakoyetakeri eejatzi maawoini itsipapaini Kamantantaneriite. 25 Eerokayetake ñeerone okaatzi ikowakaantakeri Pawa ikenkithatakoyetakeri Kamantantaneriite. Eerokayetake ñeerone eejatzi okaatzi raapatziyawakaantari pairani Pawa itsipatakari acharineete. Tema Pawa ikantakeri Abraham-ni:

Iri picharine tasonkawentairine maawoini sheninkatawakagaachari tsikarikapaini janta kipatsiki.

26 Ikanta rowañagairi Pawa itomi, retakari rotyaantakemiri eerokapaini, ompoñaantyaari ritasonkawentemi. Iroowa pipakaantaiyaawori maawoini eerokapaini piyaariperonka.”

4

Pedro eejatzi Juan ragaitanakeri jewaripainiki

1 Ikanta Pedro itsipatakari Juan ikenkithatakaayetziri atziripaini, areetaiyapaakani Imperatasorentsitaarewo, itsipatapaakari reeware kempoyiirori tasorentsipanko, eejatzi Sadoc-iite. 2 Ikisaiyatyaani, tema Pedro eejatzi Juan riyotaatziiri atziripaini, ikantayetziri: “Imaperotatya rañaayetai kamawetainchari, iriitake Jesús oñaagantapaintzirori.” 3 Rotaiyaitapaakeri, romonkyaakaantakeri irojatzi oñaatamanai, tema tsireniityaake. 4 Iro kantacha osheki kemayetawakerori kenkitharentsi, ikemisantayetanake. Jirika ikaatzi tzimanaintsiri kemisantzinkaripaini, ikaataiyini 5,000 shiramparipaini.

5 Okanta okiteeshetamanai, ipiyotaiyakani Jerusalén-ki maawoini reewarite Judá-ite, Itzinkamipaini, eejatzi Yotzinkariite. 6 Ari risaikakeri eejatzi Anás Imperatasorentsiperotaarewo, Caifás, Juan, Alejandro, ipoñaapaaka isheninkapaini Imperatasorentsiperoriite. 7 Ikaimakaantakeri ramaiteri Pedro eejatzi Juan. Rosatekaitawakeri niyanki ipiyotaiyakanira, rosampitakeri: “¿Iitaka shintsitakaimiri pimatantakawori jiroka? ¿Iitaka paakotakeri iwairo?” 8 Irojatzi rakantanakari Pedro, ikantakaaperotakari Tasorenkantsi, ikantanake: “Pinkatharipaini, Itzinkamipaini. 9 ¿Iriima pikantakotanari netsiyatakotakagairira mantsiyari? ¿Pikowatziima piyotaiyeni jimpe ikanta retsiyatakotantaari? 10 Ari nonkamantaiyakemironi, onkantya riyotantyaari maawoini Israel-iite. Jirika shirampari atsipataiyakarini jaka, iri Jesucristo etsiyatakotakaakeriri, iitzitaitari Nazaret-satzi. Iriitake naakotakeri iwairo, irijatzi pikentakotakaantakeri eerokapaini. Iro kantzimaitacha rowañagairi Pawa. 11 Jirika Jesús iri oshiyakawori mapi pimanintakeri eerokapaini, poshiyakowaitakari wetsikirori pankotsi. Iro kantacha ipiriintaitairo pankotsinampiki roshiyaawo iroorikame tzinkamitsi. * 12 Tekaatsi itsipa oshiyaarine Jesús rowawisaakotantzi. Tekaatsi aakotai iwairo jaka isaawiki kipatsi, apatziro ikantakaawo Jesús.”

13 Iyokitzii rowaitanakeri Pedro, eejatzi Juan, ikantaiyanakeni piyowentakariri: “Pamineri jirika, te riyotaaperoweetari, iro kantzimaitacha pinkathawaante rowaitziri. ¿Iriima yotaakeriri Jesús itsipatakari pairani?” 14 Irojatzi itsipatakari Pedro eejatzi Juan jirika atziri retsiyatakotakagairi. Te otzimi oita inkantakoteriri. 15 Romishitowakaantairi ipiyotaiyanira, ari risaikaiyanakeni irirori riñaanatawakagaiyani. 16 Ikantzi: “¿Tsikama ankanterika jirikapaini atziri? Maawoini Jerusalén-satzi riyotaiyakeni ritasonkawentantake. Eero amatairo amanakoteri. 17 Jame asariimatashityaari, iro ompoñaantyaari eero riyaatakaantawo inkenkithatakoteri Jesucristo, raakotapiintairi iwairo.” 18 Irojatzi ikaimantaariri eejatzi. Ikantaiyakerini: “Atapaake pikenkithatakotakeri Jesús, eero papiitairo piyotaantayetai paakoyetairi iwairo.” 19 Iro kantacha rakanakeri Pedro eejatzi Juan, ikantanakeri: “¿Kameethatatsima nipiyathatyaari Pawa, nonkemisantantemiri eerokapaini? Janjaatya pinkantena. 20 Eero okanta nipakagairo nonkenkithatakoyetero okaatzira noñaawakeri, nokemajaantakeri eejatzi.” 21 Ikanta rasariimawaiwetakari jewaripaini, ripakagairi. Tema maawoini atziripaini ithaamentawentanakari Pawa iñaayetakero awisayetaintsiri, te otzimi oita rowasanketantyaariri. 22 Jirika atziri retsiyatakotakaayeetairi, tzimatsi rosarentsite awisaneentakero okaatzi 40.

Ramanaiyani kemisantzinkaripaini rawentaashireperotantyaari eero ithaawantaiyani

23 Ikanta Pedro eejatzi Juan, ripakagaitairi, jatake ipiyotaiyani ikaataiyinira, ikamantakeri okaatzi ikantakeriri reeware Imperatasorentsitaarewo eejatzi Itzinkamipaini. 24 Ikanta ikemaiyakeni, maawoini ramanaiyanakarini Pawa, ikantzi: “Pinkathariperorí, eerokatake wetsikakerori inkite, kipatsi, inkaare, eejatzi ikaatzi tzimantayetawori. 25 Eerokatake kenkithatakaakeri pairani ponampire David-ni, ikantake:

¿Iitaka riñaawaiwentaiyirini atziripaini?

¿Iitaka ikenkithashiryaawaitantakari?

26 Piyotaiyakani pinkathariwentantatsiri jaka kipatsiki,

Ipiyoyetaka jewaripaini,

Inkoshekantyaariri Pinkathari, eejatzi riyoyaanewo Cristo.

27 Rimatzimaitakawo Herodes eejatzi Poncio Pilato ipiyotaiyakani nampitsikika, eejatzi Israel-iite ipiyotaiyakani itsipatakari itsipasatzi atziripaini, ikoshekakari Jesús, pitasorentsite Pitomi, piyoyaanewo. 28 Ari okantaka, rimatakero jirikapaini okaatzi pikenkithashiryaakari tsika onkantya. 29 Iroñaaka, Pinkatharí, paminero eeroka rasariimatakena, pishinetainawo ponampireyetaina, eero nothaawawaitanta nonkamantantairo piñaane. 30 Iro pishintsinka petsiyatakotakaantyaariri mantsiyayetatsiri. Iro pitasonkawentakaantantenari naakoteri iwairo Tasorentsi Pitomi Jesús.” 31 Ikanta ikaatakero ramanaiyani, ontziñaanaka janta tsika ipiyotaiyakani. Ikantakaakiperotanakari Tasorenkantsi ikenkithatakotanakero riñaane Pawa, tekaatsi inthaawakaanakya.

Okaatzi oshekitzimoyetziriri maawoini rashitaiyawoni

32 Shenitanake kemisantanaatsiri. Apaani okantanaa ikenkithashiretanaari. Te ishampitsitawakaiyaawoni oitarika, ipayetawakaawo okaatzi koityiimoyetariri. 33 Jirikapaini Otyaantaperoriite eekero riyaatatzi ikenkithatakotziro tsika okanta rañaantaari Pinkathari Jesús. Antawoite ineshironkayetakeri Pawa maawoini. 34 Te itzimawaitzi apaani koityaawaitatsine, itzimirika tzimatsiri iipatsite, ipanko, ipimantayetziro. Raakeri koriki, 35 impakeri Otyaantaperoriite, iriitake antetaariri maawoini raantayetari apaanipaini oita ikowiri. 36 Iro rimatakeri apaani Leví-ite iitaitziri José, Chipre-satzi rinatzi, irijatzi iitakeri Otyaantaperoriite, Bernabé. (Oshiyakaawentachari jiroka wairontsi Bernabé: “Otomi oimoshirenkaantsi”.) 37 Jirika atziri tzimatsi iipatsite, ipimantakero. Raanakeri owinawo iipatsite, ipapaakeri Otyaantaperoriite.

5

Ananías eejatzi Safira

1 Iro kantacha eenitatsi itsipa atziri iita Ananías, itsipatakawo iina oita Safira, ipimantakero iipatsite. 2 Jirika atziri raapatziyakawo iina, rimanagaantake owinawo iipatsite. Ramakeri tzimagaantapaintsiri, ipapaakeri Otyaantaperoriite. 3 Ikantawakeri Pedro: “Ananías, ¿iitaka pishinetantakariri Satanás inthaiyakayemi, iro pikowantanakari pamatawiteri Tasorenkantsi, pimanagaantake owinawo piipatsite?” 4 “¿Kaarima eeroka ashiwetawo kipatsi? ¿Kaarima eeroka ashiwetari owinawo? ¿Iitaka pikenkithashiryaantakawori pantero jiroka? Tera iri atziripaini pamatawite, Pawaga.” 5 Ikanta ikemawake Ananías, tyaanake, kamanake. Antawoite ithaawaiyanakeni ikaatzi kemayetaintsiri. 6 Ikanta mainaripaini, iponatapaakeri, raanakeri, ikitatakeri.

7 Tekera osamaniteeta, ari okyaapaake iina Ananías, te iyote iroori oita awisaintsiri. * 8 Rosampitawakero Pedro, ikantziro: “Pinkantena, ¿Arima ikaatzi owinawo?” Akanake iroori: “Jee, arimachee ikaatzi.” 9 Ikantziro Pedro: “¿Iitaka paapatziyawakaantakari pikowi piñaantyaari Itasorenka Pinkathari? Piyaiyakani aanakeriri piime ikitatziri, iroñaaka rayitanakemi eeroka.” 10 Apathakero ityaanake Safira ikatziyakaga Pedro, kamanake. Ikanta ikyagaiyapaini mainaripaini, iñaapaatziiro kamake. Raanakero, itsipatagairo oime ikitatakaga irirori. 11 Ikanta iñagaitakero awisaintsiri, antawoite ithaawaiyanakeni kemisantzinkaripaini, ari ikantzitanakari eejatzi kemakoyetakerori okaatzi awisaintsiri.

Osheki ritasonkawentantayeetake

12 Eekero riyaatakaanakitziiro Otyaantaperoriite ipiyotapiintaiyanakani janta awisashetatakera tasorentsipanko iitaitziro “Rashi Salomón”. Eekero ritasonkawentanakitzi osheki atziripaini. 13 Iwinkanewo rowayetanakeri itsipapaini, te ikowayetanai intsipatanaiyaari. Iro kantzimaitacha eenitatsi osheki thaamentaperowentanakariri. 14 Eekero ripokanakitzi osheki shirampari eejatzi tsinanepaini, shenitanake ikaatzi kemisantanairiri Pinkathari. 15 Ramakoyetapaakeri atziri imantsiyarite romaryaakoyetapaakeri ishitashiki tsika inkenapaake Pedro. Ikantayetzi: “Inkenapaakerika Pedro jaka, arika ritsimankantanakyaari eepichokiini raampare, aritake retsiyatakotai.” 16 Ari ikantaiyapaakani atziripaini poñaayetainchari nampitsiki saikanampitzirori Jerusalén, ramayetake osheki mantsiyaripaini eejatzi osheki raagayetziri peyari, retsiyatakotakaayetawakeri maawoini.

Ikisaneentaitanakeri Pedro eejatzi Juan

17 Ikanta Imperatasorentsiperori, itsipatakari ikaatzi aapatziyakariri, jirikapaini Sadoc-iite, ikisaneentaiyanakani. 18 Raakaantakeri Otyaantaperoriite, romonkyaakaantakeri. 19 Okanta otsireniwetanaka, pokake imaninkarite Pinkathari, rashitaryaakotairi, romishitowayetairi, ikantawairi: 20 “Piyaate tasorentsipankoki, pinkenkithatakotainiri atziripaini tsika okantakota owakerari añaamentotsi.” 21 Okanta okiteeshetamanai, areetaiyapaakani tasorentsipankoki, retapaakawo ikenkithatakaantapaake. Te riyotaatsikaitzi Imperatasorentsiperori, piyotaiyachani itsipayetakari raapatziyanewo, eejatzi maawoini Itzinkamipaini Israel-iite. Irojatzi rotyaantantakari ramaiteri Otyaantaperoriite romonkyaakaantaweetakari.

22 Ikanta riyaatashiweetanakari romonkyaakaantane, te iñaapairi. Piyapaaka, 23 ikantapaakeri: “Te añagairi. Irojatzi okanta noñaawetapaakawo ashita kameethaini, irojatzi ikatziyayeweta kempoyiiriri. Ikanta nashitaryaakowetapaakari, te noñaapairi.” 24 Ikanta ikemawake Imperatasorentsiperori, eejatzi reeware kempoyiirori tasorentsipanko, eejatzi reeware Imperatasorentsitaarewo, rosampitawakagaiyanakani oitarika awisatsine. 25 Areetapaaka kamantapaakeriri: “Jirikapaini pomonkyaakaantawetakari, risaikaiyini tasorentsipankoki ikenkithatakaayetziri atziripaini.” 26 Irojatzi riyaatantanakari reeware kempoyaantaneripaini, raanake osheki ratzirite, ramairi eejatzi. Iro kantacha te rakotashiwaitziri. Tema ithaawakaatyaari atziripaini rishemyaantyaari mapi.

27 Ikanta rareetakaapaakari, rowawisaapaakeri tsika ipiyotaiyakani jewaripaini. Ikanta Imperatasorentsiperori rosampitawakeri, 28 ikantziri: “¿Tema pikemi nokantzi chapinki: ‘Atapaake pikenkithatakotakeri Jesús?’ Eekero piyotaatziiri maawoini Jerusalén-satzi. Pikantakotakena eejatzi naaka, pikantzi: ‘Iri owamaakaantakeri Jesús.’ ” 29 Ari rakanake Pedro eejatzi itsipapaini Otyaantaperoriite, ikantanake: “Iriira Pawa nonkemisantaperote, eero nokemisantawaitashitari atziripaini. 30 Tema imapero powamaakaantakeri eeroka Jesús, pikentakotakaantakeri. Iro kantacha rowañagairi Pawa, ikemisantakeri pairani acharineni. 31 Rowenonkairi Pawa, roisaikairi rakoperoki, itsipataari ipinkathariwentantzi. Iri owawisaakotaine eejatzi. Ikowake apiyashireyetai maawoini aakapaini Israel-iite, ompoñaantyaari impeyakotantairori akaariperoshirewetakaga. 32 Naaka ñaakero okaatzi rantayetakeri Jesús, ontzimatye nonkenkithatakotero. Irijatzi Tasorenkantsi matakainawone, tema iriitake rotyaantakenari Pawa risaikashiretantaina naakapaini nokemisantairira.”

33 Ikanta ikemaiyakeni, antawoite ikisanaka, ikowanake ritsitokerime. 34 Iro kantacha ari ikatziyanaka apaani, jitachari Gamaliel. Fariseo rinatzi irirori, irijatzi yotaantzirori Inintakaantaitanewo. Pinkatha rowiri maawoini atziri. Ikantanake: “Asheninká, jametya omishitowawakeri eepichokiini jirikapaini.” 35 Irojatzi ikantantanakari: “¡Shiramparipaini! ¡Israel-iite! Ontzimatye pinkenkithashiryaawakya kameetha tsikarika pinkanteri jirika atziripaini. 36 Pinkenkithashiryaakoteri jitachari Teudas, ishamewaitake irirori. Ipiyotake pairani 400 atziri. Iri kantzimaitacha ritsitokaitakeri Teudas, rithonka ripookayetanake maawoini tsipayewetakariri, ari ipeyari. 37 Ari okantzitakari pairani rosankenatakotantari maawoini atziri, itzimaweta itsipa jitachari Judas, Galilea-satzi rinatzi. Ipiyotake atziri. Iro kantacha rowamagaitakeri irirori. Irojatzi ripookantanakari maawoini tsipayewetakariri, ari ipeyari. 38 Pinkeme nonkantemi naaka: Eero pikoshekari jirika, pinkempoyaaminthatashityaari. Iriirika antashiwaitawo inintakaanekiini, apanirowa impeyashitaiya, roshiyakotyaari apitetaintsiri nokenkithatakotakeri. 39 Iri kantzimaitacha, iriirika Pawa matakaayetziriri okaatzi rantayetziri, eerowa pimatziri eerokapaini poitsinampairi. Paamaawentya pikoshekakari Pawa.”

40 Inimotanakeri maawoini kemaintsiri. Ikaimairi eejatzi Otyaantaperoriite, ripasatakaantakeri, ikantakeri: “Ataama pikenkithatakotziri Jesús.” Ripakagairi. 41 Irojatzi rishitowaiyantanaarini Otyaantaperoriite ipiyowentaitakari. Thaamenta ikantaiyanakani, ikantaiyini: “Piñaakero, roshiyakagaitakai iriiperome anatye, rowasankewentaitakairi Jesús, aakotairira iwairo.” 42 Ari ikantapiintanakitya riyotaantzi maawoini kiteesheriki, ikenkithatakaantzi tasorentsipankoki, ikantzi: “Cristo rinatzi jirikaganki Jesús.” Ari ikantayetakero eejatzi janta pankotsipainiki.

6

Raminaitake 7 amitakotantaneri

1 Ikanta isheniperotanake riyotaanewo, ikenkithawaiyetanake Grecia-weri, ikantzi: “Pamineri rantapiintakeri Heber-thato, ipapiintayetziro owanawontsi kinankawo, ramaakiyetzimaitawo kaari isheninkayeta iriroripaini.” 2 Ikanta Otyaantaperoriite kaatatsiri 12, ipiyotakeri maawoini riyotaanewo, ikantakeri: “Te onkameethate nipakairo nonkenkithatakotanairi Pawa, nompantapiintemiri poyaari. 3 Iyekiite ontzimatye pamine akaataiyinira, inkaate 7 atziri, iriitake aminakaantapiinterone jiroka. Piyoyee kameethashiretzimotakemiri, eenitatsi riyorenka, risaikashireperotantari Tasorenkantsi. 4 Iro ompoñaantyaari nonkamaitantyaawori naakapaini namanayetya, nonkenkithatakaante, niyotaantayete eejatzi.” 5 Ikanta maawoini piyotainchari, inimotanakeri okaatzi ikantakeriri. Ari riyoyagaitakeri Esteban, awentaariri kameethaini Pawa, risaikashireperotantari Tasorenkantsi. Riyoyagaitakeri eejatzi Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas, ipoñaapaaka Nicolás Antioquía-satzi, oshiyakotaariri Judá-ite, tema kaari isheninka Judá-ite pairani. 6 Irojatzi ragaitantanakariri jirika 7 risaikira Otyaantaperoriite, ari ramanakotawakari, ritasonkawentayetakeri rotzimikapatziitoyetantakari rako.

7 Eekero iyaatakotanakitzi riñaane Pawa. Eekero isheniperotanakitzi riyotaanewo Jerusalén-ki. Rimatzitanakawo ikemisantayetanake osheki Imperatasorentsitaarewo.

Raakaantantaitakariri Esteban

8 Ikanta Esteban osheki ritasonkawentantake atziripainiki, tema Pawa neshironkatakeri, ipakeri ishintsinka. 9 Iro kantzimaitacha, eenitatsi Judá-ite ikaatzi piyotapiintachari jitayetachari “Rimperaweetari”. Iri poñaayetainchari Cirene-ki, Alejandría-ki, Cilicia-ki eejatzi Asia-ki. Riñaanaminthatanakeri Esteban. 10 Iro kantzimaitacha te roitsinampairi, tema imaperotatya Esteban riyotanetakaakeri Tasorenkantsi. 11 Iro ikamantantakariri rimananekiini isheninka, ikantziri: “Pinthaiyakotyaari Esteban. Pinkante: ‘Nokemakeri Esteban rithainkimawaitziri Moisés-ni, eejatzi ikantzitari Pawa.’ ” 12 Iro owatsimaanakeriri atziripaini ikisaneentanakeri Esteban, rimatzitanakari Itzinkamipaini, eejatzi Yotzinkariite. Raakaantaitakeri, raayeetanakeri ipiyotaiyanira jewaripaini. 13 Ari ramaitapaakeri thaiyakotakariri Esteban, ikantapaake: “Jirika atziri osheki rithainkakero tasorentsipanko, rithainkakero Inintakaantaitanewo eejatzi. 14 Nokemakeri ikantake: ‘Ari intzimpookakero tasorentsipanko Jesús, iitaitziri Nazaret-satzi. Rowashiñaayetairo eejatzi ameyetari aakapaini riyotaayetairi pairani Moisés-ni.’ ” 15 Ikanta jewaripaini piyotainchari, ikempoyaanakeri Esteban, iñaatziiri ipooki roshiyanakari maninkari.

7

Roipiyanakeniri ñaantsi Esteban irojatzi ritsitokantaitakariri

1 Ikanta Imperatasorentsiperori rosampitakeri Esteban, ikantziri: “¿Imaperoma ikantakoitzimiri?” 2 Ari rakanake irirori, ikantzi: “¡Iyekiite! ¡Ashitaanitachari! Pinkeme nonkantemi. Pairani risaikantawetakari acharine Abraham-ni janta Mesopotamia-ki, roñaagakari owaneenkatachari Pawa, tekera riyaatanakeeta inampityaawo Harán-ki. 3 Ikantakeri: ‘Pookanairo pinampi, pookanairi pisheninkapaini, piyaate otsipaki kipatsi noñaagakemiri naaka.’ 4 Ikanta Abraham-ni, rookanairo inampi jitachari Caldea. Irojatzi ripokantaari inampitaawo Harán-ki. Ikanta ikamai ipaapate, irojatzi rotyaantantakariri Pawa jaka, tsika anampitawo iroñaaka aakapaini. 5 Iro kantzimaitacha, te rashitakaaperotari, tekaachaajaini rashitakayaariri eepichokiini. Ikashaakaakeri imperi paata, arika inkamake. Iri ashitaiyaawone inkaate charinetaiyaarine. Irootake ikantakeriri okantawetaka Abraham-ni te itzimi rowaiyaneni. 6 Iro kantacha ikantakeri eejatzi: ‘Iñeero pincharineyetyaari inampityaawo iipatsiteki itsipa atziri. Onkaate 400 osarentsi inkemaatsiwaitya rimperawaitaityaari janta. 7 Ari nowasanketairi naaka inkaate imperawaitakyaarine. Iriima pincharineyetyaari namairi maawoini jaka nampitsiki, ari rantawaitainari naaka.’ 8 Irojatzi ikantantakariri Pawa eejatzi pairani Abraham-ni: ‘Ontzimatye pitomeshaanitya, tema tzimatsi aapatziyawakayaari.’ Rimatakero pairani Abraham-ni. Rimatakeri eejatzi itomi irirori, rimaakotapaakera 8 kiteesheri, ritomeshaanitakeri. Rimatakero Isaac itzimake pairani Jacob-ni. Rimatakeri eejatzi Jacob-ni 12 itomipaini, acharineyetanakari aakapaini. 9 Ikanta jirikapaini, acharineyetaari aakapaini, ikisaneentakeri irirentzi José, ipimantakeri. Irojatzi rareetantakari inampiki Egipto-satzi. Iri kantacha, ari itsipatapiintakari Pawa, 10 rowawisaakotairi okaatzi ikemaatsiwaiwetaka. Ipakeri yorenkantsi, irootake raakameethatantakariri iwinkatharite Egipto-satzi jitachari Faraón. Irojatzi ipinkathariwentantakariri irirori maawoini Egipto-satzi, eejatzi maawoini isheninkapaini Faraón. 11 Irojatzi areetantakari antawo tashetsi janta. Osheki ikoityaaneentaiyakeni Egipto-satzi. Ari okantakari eejatzi inampiki Canaán-satzi. Te iñiiro pairani acharineni oitarika rowayetaiyaari. 12 Ari ikemakeri Jacob eenitatsi owanawontsi janta Egipto-ki. Rotyaantakeri itomipaini ramanantakite. * 13 Ikanta rapiitakero riyaataiyini, ari riyotakagaari José irirentzipaini. Irojatzi riyotantakariri Faraón isheninkapaini José. 14 Ikanta José, ikaimakaantairi ipaapate Jacob, eejatzi maawoini isheninka, aamaaka ikaatzi 75 atziri jataintsiri Egipto-ki. 15 Irojatzi rareetantakari Jacob Egipto-ki. Ari ikamairi irirori janta. Ari ikantakari eejatzi ikaatzi acharineyetanakari. 16 Irojatzi raatonkiyeetantanaariri, ikitaitapairi Siquem-ki ramanantakeri pairani Abraham-ni, rashi naaweta itomipaini Hamor.

17 Okanta imonkaatzimataka okaatzi ikantakeriri pairani Pawa acharine Abraham-ni. Tzimanake osheki reentsite asheninkapaini janta Egipto-ki, 18 irojatzi itzimantakari itsipa pinkathari janta Egipto-ki, kaari yotakotziriri José. 19 Ikanta jirika pinkathari, osheki ramatawitakeri asheninka, rowashironkaawaitakeri. Ishintsineentakeri rookayeteri reenchaanikite, inkamantyaari, eero ishenitanta. 20 Aripaite itzimakeri Moisés irirori. Iriitake jirika eentsi kameethatzimotakeriri Pawa. Ikaatzi mawa kashiri rimanawetakari ipankoki ashitariri. 21 Okanta imonkaapaitetapaaka rookanawentantyaariri inkameme, oñaakeri rishinto Faraón, aakeri, opiraanikitakari, oshiyakaanakeri iriime owaiyane iroori. 22 Ari ikantakari Moisés-ni riyotantakawori okaatzi riyorenkatari Egipto-satzi. Iriiperori atziri rinake, iroopero okantayetaka rantayetakeri.

23 Ikanta otzimake 40 rosarentsite Moisés-ni, ikowake rareetyaari isheninkapaini, Israel-iite. 24 Ikanta iñaapaakeri Egipto-satzi rowasanketziri isheninka. Ikisawentapaakari Moisés isheninka, ritsitokakeri Egipto-satzi. 25 Roshiyakaatzi Moisés-ni ari inkenkithashiryagaiyakyaani isheninkapaini, iriitake rotyaantakeri Pawa rookaawiritaantairi. Iri kantzimaitacha jirikapaini te riyotaiyirini. 26 Okanta okiteeshetamanai, iñaatzi rantawakaiyani isheninka. Ikowawetaka Moisés rookakairime, ikantawetapaakari: ‘Eero powashironkaawakaiyani pantawakaa, pisheninka powawakaiyani.’ 27 Ikanta jirika antziriri isheninka, rotatsinkawakeri Moisés. Ikantziri: ‘¿Iitaka kantakemiri eeroka nowinkatharite? ¿Pikowatziima eeroka piyakowentena? 28 ¿Pikowatziima pitsitokena naaka pikemetaakerira chapinki Egipto-satzi?’ 29 Ikanta ikemawake Moisés ikantakeriri isheninka, shiyanaka. Jatake iipatsiteki Madián-satzi. Ari risaikakeri janta nampitsinentsiki, irojatzi itzimantakari apite itomi.

30 Okanta awisake okaatzi 40 osarentsi. Janta ochempiki, okaakitapai otzishi jitachari Sinaí, ari roñaagakari imaninkarite Pawa, ipaampatakairo kitocheemaishi. 31 Riyokitziiwentanakero Moisés iñaakerowa. Ikowaminthaitzi raminero okaakiini, ari ikemakeri Pinkathari riñaanatziri, ikantziri: 32 ‘Pawa ninatzi naaka, naakatake ipinkathatziri picharine, Abraham, Isaac, eejatzi Jacob.’ Ari ithaawanakeri Moisés, okawaitanaka, te ikowi raminanairo. 33 Irojatzi ikantantanakariri eejatzi: ‘Pizapato-reeya, tema pikatziyantatyaawo iroñaaka kipatsi notasorentsipathatakaakeri. 34 Noñaakeri janta Egipto-ki niyoyaakeri pisheninkapaini, osheki rashironkaawaitaka. Nokemakeri ratekawaitaiyini. Irootake nipokantakari nookaawiritaantairi. Eerokaga notyaante Egipto-ki pantero.’

35 Tema pairani imanintaweetakari Moisés-ni, ikantaitakeri: ‘¿Iitaka nintakaakemirori eeroka nowinkatharite?’ Tema iriitajaantake rotyaantakeri Pawa impinkathariwentairi isheninkapaini, iri jokaawiritaantairine eejatzi. Iriitakera matakaakeriri imaninkarite Pawa iñaakeri pairani ipaampatakairo kitocheemaishi. 36 Irijatzi Moisés-ni omishitowairiri pairani asheninkapaini Egipto-ki, osheki ritasonkawentantake janta. Ari ikantakero eejatzi janta inkaareki iitaitziri ‘Kityonkaari’, eejatzi ikantakero risaikawaitantakari ochempiki okaatzi 40 osarentsi. 37 Irijatzi Moisés-ni kantakeriri pairani asheninkapaini: ‘Ari rotyaantake paata Pawa itsipa Kamantantaneri, ari roshiyakotapaakenawo naaka rotyaantakena. Asheninka rinatye.’ 38 Irijatzi Moisés-ni piyotakeriri pairani asheninkapaini janta ochempiki, ikenkithawaitakaakeri maninkari janta otzishiki Sinaí, itsipayetakari asheninkapaini. Iriitake aajaantakerori owañaantatsiri ñaantsi, irojatzi rowawisaantakairori aakapaini. 39 Iro kantacha te ikowi acharineni inkemisanteri Moisés-ni, osheki ripiyathatakari. Ikowaiyakeni ripiyaime inampiki Egipto-satzi. 40 Ikantakeri Aarón-ni: ‘Iriiwetaka Moisés jokaawiritaantaanari Egipto-ki. Iro kantacha te ayote oita awishimotakeriri kaari ripokanta riyaatzi chapinki otzishiki Sinaí. Piwetsikena nowawanetaiyaari.’ 41 Ari riwetsikaitakeniri oshiyawetariri ewonkeri waaka. Ikowaiyakeni roshiyakairi Pawa. Rowamaakeniri ipirapaini roimoshirenkantyaariri iwawane. Iriiwetaiyakani wetsikakeriri. 42 Irootake, rintainaryaapithatantanakariri Pawa jirikapaini, rishinetanakeri impinkathayetairi oorentayetachari inkiteki, tema iriitake rosankenatakotzitakari Kamantantaneriite, ikantake:

¡Israel-iite! ¿Naakama pipinkathatantaka pipirapaini pitaapiintzirira?

Tema iro pantapiintakeri okaatzi 40 osarentsi janta ochempiki.

43 Iri Moloc pipinkathatapiintashitakari, pikenakenatakaapiintakero ipankoshetaitari.

Ari pikantapiintakeri iwawanetashiitari oshiyariri impokiro iitaitziri Renfán,

Pipinkathatashiwaitakari piwetsikayetanewo eerokapaini.

Irootake nishinetantemiri ragaitemi intaina panaanakero Babilonia.

44 Risaikawaitantakari pairani acharineeteni ochempiki, otzimimotziri tasorentsithaante. Ari rowakoyetzirori rosankenare Moisés-ni. Jiroka tasorentsithaante, irootakera riwetsikakaantakeri kameethaini Moisés-ni okaatzira roñaagakeriri Pawa. 45 Iroowa ikenakenatakaapiintakeri pairani acharineeteni, irojatzi rareetantakari kipatsiki rashitakaitariri. Iro ramayetairi reewatantakariri Josué, roitsinampaantakariri ashiwetawori iipatsite, ikantakaari Pawa. Ari ikantaitatziiro roisokerotakawo tasorentsithaante, irojatzi itzimantakari pairani pinkathari David-ni. 46 Ikanta pinkathari David, osheki raakameethatakeri Pawa, ikantake irirori: ‘Tema eeroka Pawa ipinkathatake pairani Jacob-ni, pishinetena naaka niwetsikemi pankotsi pisaikantyaari.’ 47 Iri kantacha Salomón, iriira wetsikaperotakerori tasorentsipanko. 48 Iri kantzimaitacha Pawa Jenokisatzi, te inampitantawo pankotsi riwetsikanewoki atziri. Iro ikenkithatakotakeri Kamantantaneri, ikantake:

49 Jiroka ikantake Pawa:

Iro inkite nisaikantari nopinkathariwentantzi.

Iroowa kipatsi nimakoryaayitzitantari.

¿Tsika onkaateka pankotsi riwetsikaitenari?

Eero niyomaatawo nimakoryaantyaawo.

50 ¿Tema naaka wetsikayetakerori maawoini tzimayetatsiri?

51 Eeke riñaawaitanakitzi Esteban, ikantzi: ‘Iro kantacha eerokapaini, ari pikantapiintatya pikisoshiretzi, te pikemisantanetzi, poshiyakari itsipasatzi atziri kaari asheninkata. Pashi powapiintziro pipiyathatakari Tasorenkantsi poshiyakotaari picharineni.’ 52 ¿Eenitatsima Kamantantaneri kaari inkemaatsitakaya pairani picharineni? Rowamaayetzira ikaatzi kenkithataintsiri, ikantake: ‘Awotsikitake matzirori itampatzikashiretzi.’ Tema pokake iroñaaka matzirori, iriira pipithokashitaiyakarini eerokapaini, pitsitokakeri. 53 Tema eerokatake yowetawori Inintakaantaitanewo riyotaawetakairi maninkari, iro kantacha osheki pipiyathataka.”

54 Ikanta ikemaiyawakeni piyotainchari, antawo ikisanakeri Esteban, ratsikaikitashitanakari. 55 Iriima Esteban risaikaperotantanakari Tasorenkantsi, raminanake inkiteki, iñaakero rowaneenkawo Pawa, iñaakeri eejatzi Jesús ikatziya rakoperoki Pawa. 56 Ikaimanake, ikantanake: “¡Pamine! Noñaakero inkite ashitaryaanaka, noñaakeri Itomi Atziri ikatziyaka rakoperoki Pawa.” 57 Ari rotzimikayempitatanakari jirikapaini. Ikaimaiyanakeni shintsiini, rishiyashitapaakari Esteban. Rotaiyapaakeri. 58 Irojatzi ragaitantanakariri okaathapitzira nampitsi. Ari retapaakari rishemyaantari mapi, raatonkoryaanaka, rookanakeniri iithaare mainari jitachari Saulo, ikantakeri: “Potaiyawakenawo noithaare, nishemyaawakeriita.” 59 Ikanta rishemyagaitzirira Esteban, ramananakari irirori Pawa, ikantziri: “Nowinkatharite Jesús, jatashiretaana noñaapaimi.” 60 Ari rotziwerowanakari, riñaawaitanake shintsiini, ikantanake: “Nowinkatharite, eero poipiyiniri jiroka kaariperotaantsi.” Ikaatakerowa riñaawaitzi, peyanaka.

8

Royaakyaaminthatziri Saulo kemisantzinkaripaini

1 Ikanta Saulo ipampoyaakowentakeri Esteban ritsitokaitziri, ikantanake irirori: “Ariwé, kamake Esteban.” Aripaite etanakawo royaakyaaminthaitziri kemisantzinkaripaini Jerusalén-ki. Irootake rishiyayetantanakari maawoini Judea-ki, ikenayetanake eejatzi nampitsiki Samaria. Irojatzimaita risaikanake Otyaantaperoriite. 2 Ikanta pinkathatasorentsitaneripaini ikitatakeri Esteban, antawoite riraakowaitakari. 3 Iriima Saulo ikowawetaka irirori rithonkerime kemisantanaatsiri. Riyaatashitapiintakeri ipankoki, inoshikayetziri atziri, tsinanepaini, maawoini. Romonkyaakaantayetakeri.

Ikenkithaitziro Kameethari Ñaantsi nampitsiki Samaria

4 Ikanta maawoini shiyayetanainchari, jatayetanake otsipaki nampitsi. Ikenkithatakoyetakero Kameethari Ñaantsi. 5 Ikanta Felipe, iriitake itsipa shiyanainchari eejatzi, areetaka nampitsiki Samaria. Ikenkithatakotapaakeri Cristo. 6 Ari ipiyotaiyanakani maawoini atziripaini, rowayempitatakawo ikenkithatziri Felipe, tema iñaayetakero ritasonkawentantapaake. 7 Retsiyatakotakaayetai osheki atziri raagawetari peyari. Antawo ikaimayetzi peyari rishiyayetaga. Eejatzi ikantakeri, osheki atziri kisopookiwetachari, kaari kameethawetachane iitzi, retsiyatakotakaayetairi maawoini. 8 Irootake ikimoshiretantakari maawoini nampitawori janta nampitsiki.

9 Iro kantacha tzimatsi janta jitachari Simón. Sheripiyari rinaweta pairani. Ramatawitake osheki atziri nampitachari Samaria-ki. Osheki ishamewaitake. 10 Ipinkathawetari atziripaini, jewaripaini, maawoini, ikantayetzi: “Jame ankemisanteri, jirika Simón rimatakero iñaawyaatari Pawa.” 11 Ikemisantaitziri Simón maawoini ikantayetziri. Osheki osarentsi riyokitziiwentaitakeri eeni isheripiyariwetaga. 12 Iri kantacha rareetapaaka Felipe, ikenkithatapaakero Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Jesucristo, kenkithatakotziri eejatzi Pawa tsika inkantaiya impinkathariwentantai. Romitsitsiyaayetanaka shiramparipaini, eejatzi tsinanepaini. 13 Rimatzitanakawo eejatzi Simón irirori, ikemisantawetanaa, omitsitsiyaawetaka eejatzi. Kisokero rowanakeri Felipe itsipatari, iñaakeri ritasonkawentantayetzi. Iyokitzii ikantawentanakari.

14 Ikanta Otyaantaperoriite saikatsiri Jerusalén-ki, ikemakotakeri Samaria-satzi ikemisantayetairo riñaane Pawa. Irootake rotyaantantakariri Pedro eejatzi Juan. 15 Ikanta rareetaiyakani Samaria-ki, ramanakotapaakari kemisantzinkaripaini, ompoñaantyaari risaikashiretantyaariri Tasorenkantsi. 16 Tema apatziro romitsitsiyaayeetakeri raakotakeri iwairo Awinkatharite Jesús. Tekeramaita risaikashiretantyaariita iriroripaini Tasorenkantsi. 17 Ikanta Pedro eejatzi Juan, rotzimikapatziitoyetantakari rako apaanipaini. Risaikashireyetantanakari Tasorenkantsi. 18 Ikanta iñaakeri Simón rantakeri Otyaantaperoriite, ikaatzi rotzimikapatziitotantakari rako atziri, risaikashiretantaari Tasorenkantsi, ripinawetanakari irirori Otyaantaperoriite, 19 ikantanakeri: “Jirika koriki, pimpena eejatzi naaka pishintsinka, noshiyakotantemirori eeroka, ompoñaantyaari nisaikashiretakaantyaariri Tasorenkantsi nosheninka, notzimikapatziitotantyaari nako.” 20 Ari rakanakeri Pedro, ikantziri: “¡Ari pinkaatzimaitaiyaari piyorikite pimpeyashitaiya! ¿Poshiyakaatzi ari pamanantantakyaawo piyorikite ipashitantziri Pawa? 21 Eero pimataatsikaitziro poshiyakotenawo naaka, tema iñaakemi Pawa te pitampatzikashiretzi. 22 Pipakagairo piyaariperonka, pinkowakotairi Pawa, añaamatsite ari impeyakotaimiro pikenkithashiryaawetakari. 23 Niyotakemi naaka, osheki pikisashirewaitaka. Ari pikantapiintatya pikaariperoshirewaitzi.” 24 Irojatzi rakantanakari Simón, ikantanake: “Pamanakotaina eeroka Pinkathariki, ompoñaantyaari eero awishimotantana okaatzi pikantakenari.”

25 Ikanta Pedro eejatzi Juan, ikaatakero ikenkithatakotakeri Pawa. Irojatzi ikenayetantanakari otsipaki nampitsi okaatzi saikatsiri janta Samaria-ki, ikenkithatakero janta Kameethari Ñaantsi. Ari ripiyaiyaani Jerusalén-ki.

Felipe eejatzi Etiopía-satzi

26 Ikanta imaninkarite Pawa, riñaanatakeri Felipe, ikantziri: “Piyaate nampitsiki jitachari Gaza, iro pimpampithatanake awotsi poñaachari Jerusalén-ki irojatzi janta.” Tema jiroka awotsi irootake awisatsiri ochempiki. 27 Jatake Felipe. Okanta niyanki awotsi, ritonkyotakari Etiopía-satzi. Iriiperori rinatzi. Iriitake kempoyiiriri koriki janta Etiopía-ki opinkathariwentantzira tsinane jitachari Candace. Ipoñagaawo irirori Jerusalén-ki iñaapinkathatzirira Pawa. * 28 Iro riyaatairo irirori inampiki, risaikantakawo ranashitakomento, riñaanatziro rosankenare Kamantantaneri Isaías-ni. 29 Riñaanashiretanakeri Tasorenkantsi Felipe, ikantziri: “Piyaatashiteri shiyakotainchari.” 30 Ikanta riyaatashitanakeri Felipe, ikematziiri Etiopía-satzi riñaanatziro rosankenare Isaías-ni. Ari ikantziri: “¿Pikemathatakero piñaanatziri?” 31 Ari ikantzi Etiopía-satzi: “¿Tsika onkene nonkemathatero, tekaatsi yotainawone? Pipoke eeroka, pintsipatena.” 32 Jiroka okantzi Osankenarentsi riñaanatziri:

Roshiyakagaitakeri ragaitziri oweja ritsitokaiteri.

Roshiyakari oweja te ikaimawaitzi rameetaitziri,

Ari ikantakari eejatzi irirori, maire ikantaka.

33 Tsinampashireri ikantakagaitakari, te otampatzikatzi okaatzi ikantakoweetakariri.

Ari rowamagaitakeri, temaita itzimi rowaiyane irirori.

34 Ikanta jirika iriiperori Etiopía-satzi, rosampitanakeri Felipe: “Pinkantena. ¿Iitaka ikenkithatakotziri Kamantantaneri? ¿Iriijatzima kenkithatakotacha? ¿Itsipama ikenkithatakotziri?” 35 Ari retanakawo Felipe ikenkithatakaanakeniri rosankenareki Isaías-ni, ikenkithatakotanakeniri Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Jesús. 36 Okanta osamaniityaake, ikenaitapaakero ñaa, ikantzi Etiopía-satzi: “Jiroka ñaa. ¿Eeroma okanta nomitsitsiyaatya naaka?” 37 Rakanakeri Felipe, ikantziri: “Pikemisantaperotanairika, ari onkantake.” Ikantzi Etiopía-satzi: “Nokemisantzi, iriitake Jesucristo Itomi Pawa.” 38 Ari rowaatzinkakotapaake rishiyakomento Etiopía-satzi. Ayiitanake apitepaini, jatanake ñaaki. Ari romitsitsiyaatakari. 39 Ikanta ritonkaanai ñaaki, raanairi Felipe Tasorenkantsi. Jirika iriiperori Etiopía-satzi, te iñaanairi jimpe ikenanake. Iro kantacha jirika atziri kimoshire ikanta riyaatai irirori. 40 Iriima Felipe iñaashitaawo irirori risaikapai Azoto-ki. Irojatzi rawisantanakari otsipaki nampitsi ikamantantayetziro Kameethari Ñaantsi, irojatzi rareetantaari Cesarea-ki.

9

Pashinishiretai Saulo

(Hch. 22.6-16; 26.12-18)

1 Ikanta irirori Saulo, te ripakairo rasariimayetari rowamayeri riyotaanewo Pinkathari. Irootake riyaatashitantakariri Imperatasorentsiperori Judá-ite, 2 ikantakeri: “Posankenateniri Imperatasorentsitaarewo saikatsiri nampitsiki Damasco, pinkanteri: ‘Pishineteri Saulo raayeteri aapatziyanaariri iitaitziri “Awotsiweri”. Inkyaayete ipiyotaitapiintaga, roosoyeteri atziri eejatzi tsinanepaini, ramakeri jaka Jerusalén-ki.’ ” 3 Iro rareetzimataka nampitsiki Damasco, ari romapokakeri morekanaintsiri inkiteki, roorentapaakeri ikatziyakaga Saulo. 4 Tyaanake Saulo. Ikematzi ñaantsi inkiteki, ikantaitziri: “¡Saulo! ¡Saulo! ¿Oitaka poyaakyaaminthatantanari?” 5 Rakanake Saulo, ikantzi: “¿Piitaka eeroka Pinkathari?” Ari ikantaitanakeri: “Naakatake Jesús poyaakyaaminthatakeri. Eerokatakera owasankewaitacha apaniroini, oshiyawaitakawo pipaikayitzitatyeeyaawome thoyempithowari.” 6 Ikanta Saulo, okawaitanaka ithaawanake, ikantanake: “Pinkathari, iita pikowiri nantairi naaka.” Ari ikantanakeri Awinkatharite: “Pimpiriintanai, piyaate nampitsiki. Ari inkamantaitemiro oita panteri.” 7 Osheki ithaawanake ikaatzi oyaatakeriri Saulo, tema ikemawakero eejatzi irirori ñaantsi, te iñiimaitari kenkithawaitatsiri. 8 Irojatzi ikatziyantawetanaari Saulo. Ikowaweta rokiryaanaime, te onkantya raminanai. Irootake rakathatantanaariri itsipayetakari, raanakeri nampitsiki Damasco. 9 Ari risaikeri janta okaatzi mawa kiteesheri, te okanta raminawaitai, te rowaiya, te rirai eejatzi imere.

10 Okanta janta Damasco-ki, ari risaiki yotaarewo iita Ananías. Iriitake riñaanatakeri Awinkatharite rimishireki, ikantziri: “¡Ananías!” Ari rakanakeri irirori: “¿Iitaka, Pinkathari? Jaka nisaiki.” 11 Ikantziri: “Piyaate awotsiki iitaitziri ‘Tampatzikari’. Ari isaiki ipanko jitachari Judas, ari posampikowenteri atziri jitachari Saulo, iri poñaachari nampitsiki Tarso. Ari risaikiri irirori ramanawaita. 12 Nomishimpyaakeri irirori. Iñaakemi pikyaashitapaakeri, potzimikapatziitotantakari pako, irojatzi raminawaitantanaari.” 13 Ikanta ikemawake Ananías, ikantanake: “Pinkatharí, osheki nokemi ikenkithatakoitziri jirika atziri, koweenka okanta rantayetakeri Jerusalén-ki rowasankeyetziri pikiteshiretakaanewo.” 14 “Iro ripokantari iroñaaka jaka, tema rotyaantatziiri Imperatasorentsiperori raayeteri aakotzimiri piwairo rawentaanaimi.” 15 Ikantzi Pinkathari: “Piyaate. Tema jirika atziri iriitake niyoyaakeri naaka inkenkithatakotaina maawoiniki nampitsi. Inkenkithatakairi Israel-iite isheninkatari irirori, eejatzi itsipasatzi atziri kaari isheninkata, eejatzi iwinkatharite. 16 Ari noñaagakeri eejatzi jimpe onkaate inkemaatsiwentaina naaka.” 17 Irojatzi riyaatantanakari Ananías pankotsiki risaikakera Saulo. Kyaapaake, rotzimikapatziitotantapaakari rako. Ikantziri: “Iyekí, rotyaantakena Awinkatharite Jesús, oñaagakemiri awotsiki pikenapaakera. Iro rotyaantantanari ompoñaantyaari pokiryaantaiyaari, risaikashiretantaimiri eejatzi Tasorenkantsi.” 18 Ari oparyaanake rokiki oshiyawetariri shimapentaki, aminanai kameethaini. Irojatzi ikatziyantanakari, jatanake romitsitsiyaataiteri. 19 Ari rowawaitanaa, irojatzi ishintsitantaari kameethaini. Eepichokiinira risaikimowaitapaintziri kemisantzinkaripaini nampitawori Damasco-ki.

Ikenkithatzi Saulo Damasco-ki

20 Ari retanakawo Saulo ikenkithatakaantanake rapatotapiintayeta Judá-ite, ikantzi: “Iriitake Itomi Pawa jitachari Jesús.” 21 Riyokitziiwentanakeri ikaatzi kemiriri, ikantawaka: “¿Tema iriitake jirika kisaneentziriri Jerusalén-ki ikaatzi aakotziriri iwairo Jesús? ¿Tema irijatzi pokaintsiri jaka rayeri kemisantzinkari Imperatasorentsiperorikinta?” 22 Iri kantacha Saulo eekero ishintsitatzi ikenkithatakaantzi tekaatsi inthaawantya. Te riyotzi oita inkanteri Judá-ite nampitawori Damasco-ki, ikemiri Saulo ikantzi: “Jirikaganki Jesús Cristo rinatzi.”

Saulo rishiyapithatari Judá-ite

23 Okanta awisanake osheki kiteesheri, ikantawakaaka Judá-ite: “Jame atsitokeri Saulo.” 24 Tema kiteesheriki eejatzi tsireniriki royaawentakeri rishitowapiintaitzira nampitsiki, ritsitokeri. Iri kantacha Saulo riyotake ikowatzi rowamagaiteri. 25 Ikanta kemisantzinkaripaini, rotetakeri antawoki kantziri, roinkitaakotakeri tsireniriki jakakeroki rotantotaitzirowa nampitsi. Ari okanta rishiyantakari Saulo.

Areetaawo Saulo Jerusalén-ki

26 Ikanta rareetaawo Saulo Jerusalén-ki, ikowawetaka intsipatapaiyaarime riyotaanewo Pinkathari. Iro kantacha osheki ithaawantakari, roshiyakaatzi te ikemisantaperotai irirori. 27 Iro kantacha tzimatsi kemisantzinkari jitachari Bernabé, raapatziyanakari Saulo, jatake roñaagantairi ipiyotaga Otyaantaperoriite. Ikantapaakeri: “Jirika Saulo iñagairi Awinkatharite awotsiki jatachari Damasco-ki, ari ikenkithawaitakaakeriri. Ari retanakawo Saulo nampitsiki Damasco raakotanairi iwairo Jesús ikenkithatakotanairi. Tekaatsi inthaawantanakya.” 28 Ari ikantaka Saulo risaikantapaari Jerusalén-ki, itsipayetapaari jirikapaini Otyaantaperoriite. 29 Raakotakeri iwairo Pinkathari Jesús ikenkithatakotziri, tekaatsi inthaawantya. Ikenkithatakaayetziri Judá-ite Grecia-weri. Iro kantacha ikowake jirikapaini ritsitokeri. 30 Ikanta riyotaiyakeni kemisantzinkaripaini, raanakeri Saulo janta Cesarea-ki. Irojatzi rotyaantantaariri Tarso-ki.

31 Ikanta kemisantzinkaripaini, nampiyetawori Judea-ki, Galilea-ki eejatzi Samaria-ki, kameetha ikanta risaikawaitaiyini, eekero rantakishireperotanakitzi, pinkatha rowapiintanakeri Pinkathari, ikempoyaawentziri Tasorenkantsi. Eekero riyaatatzi isheniperotanake.

Retsiyatakotakagaitairi Eneas

32 Ikanta rareetantayetaka Pedro nampitsipainiki, irojatzi rareetantaka Lida-ki inampiyetawowa ikiteshiretakagaitairi. 33 Ari iñaapaake jitachari Eneas, kisopookiri rinatzi, tzimakotake 8 osarentsi romaryaawaitaka. 34 Riñaanatapaakeri, ikantziri: “¡Eneas, retsiyatakotakagaimi Jesucristo. Pinkatziye, paanairo pomaryaamento!” Ari ikatziyanakari Eneas. 35 Ikaatzi nampitawori Lida-ki eejatzi Sarón-ki, iñaayetakeri ikatziyawaitanaa Eneas, iroowa ikemisantantanakariri Awinkatharite.

Añaantaari Dorcas

36 Okanta nampitsiki Jope, tzimatsi tsinane yotagaarewo oita Tabita, riñaaneki Grecia-thato iitaitziro “Dorcas”. Jiroka tsinane opashitantapiinta, oneshironkatantapiintzi. 37 Okanta apaani kiteesheri, omantsiyatake Dorcas, kamake. Raayeetakero, ikaawoshitaitakero, romaryagaitapaintziro jenoki opankoki. 38 Okanta janta Jope-ki te intainaperote nampitsi Lida, rareetakaga Pedro. Ikanta ikemaiyakeni yotaarewopaini ari risaikiri Pedro janta, rotyaantake apite atziri inkantakiteri: “Pipokeeta intsipaite Jope-ki.” 39 Jatanake Pedro. Ikanta rareetapaaka janta, ragaitanakeri jenoki romaryagaitakerowa. Opiyowentapaakari maawoini kinankawo, iragaiyapaakani, oñaagayetapaakeri kithaarentsi ishirikanewo Dorcas. 40 Ikanta Pedro romishitowakero maawoini, ari rotziwerowanaka, ramananaka. Irojatzi ripithokashitantanaawori kaminkawo, ikantziro: “¡Tabita, pimpiriintai!” Ari okiryaanake, oñaatziiri Pedro, piriintanaka saikanai iroori. 41 Rakathawakotanakero, ikatziyakero. Ikaimayetairo kinankawo eejatzi ikaatzi ikiteshiretakagaitanewo, iñaayeetairo añagai. 42 Ikanta ikemakoyeetakero nampitsiki Jope, osheki kemisantanakeriri Pinkathari. 43 Osheki kiteesheri risaikawaitanake Pedro nampitsikika, iri risaikimotake jitachari Simón “Mashicheempeki”.

10

Pedro eejatzi Cornelio

1 Tzimatsi Cesarea-ki atziri jitachari Cornelio, iriitake reewarite owayeripaini Roma-satzi iitaitziri “Italia-satzi”. 2 Jirika atziri pinkathatasorentsiwaitaneri rinatzi, ari ikaataiyini maawoini isheninkapaini ipinkathatziri Pawa. Ipapiintziri ashironkainkari osheki iyorikite okantawetaka te isheninkatari. Ramanapiintari Pawa irirori. 3 Okanta apaani kiteesheri, thataawo ooryaa, ishaawiityaake, ari romapokakeri imaninkarite Pawa ikyaashitapaakeri risaikakera irirori, iñaawakeri koñaawoini, ikantapaakeri: “¡Cornelio!” * 4 Iyokitzii ikantanaka Cornelio, ithaawankakiini rosampitanakeri, ikantziri: “¿Pinkatharí, iitaka pikowakotanari?” Ikantanakeri maninkari: “Ikemakemiro Pawa pamananewo, iñaakemi pineshironkatantapiintzi. 5 Potyaante ponampire nampitsiki Jope ramantyaariri Simón, iitaitziri eejatzi Pedro. 6 Ari rimayimotziri itsipa Simón, ‘Mashicheempeki’ saikacheraatzirori inkaare. Iri kamantemine oita pantairi.” 7 Ikanta rishitowanai maninkari, ikaimake Cornelio apite ronampire. Ikaimake eejatzi owayeri, rawentaanewo rowiri, pinkathatasorentsiwaitaneri rinayetzi irirori. 8 Ikamantakeri okaatzi ikantaitakeriri. Rotyaantakeri Jope-ki.

9 Okanta okiteeshetamanai, tampatzikatapaake ooryaa, areetzimataiyakani Jope-ki rotyaantaitakerira. Ari rateetanake irirori Pedro ramaña otaapiipankaki pankotsi. 10 Ikemaminthatakero ritashe, ikowake roya, iro kantacha owakera ronkotsitaitzi royaari, ari iñaawyaatakari. 11 Iñaakero ashitaryaanaka inkite, rowayiitaitziro oshiyawetawori antawo manthakintsimanki, ithatotaitakero opatzikaakipainiki. 12 Okanta manthakintsimankiki eenitatsi osheki itsipasatzipaini tsimeri, tzimatsi anashiyetachari kipatsiki, eejatzi shiwankiyetatsiri. 13 Irojatzi ikemantakari riñaanataitanakeri, ikantaitziri: “Pedro, pinkatziye, powamayeri jirikapaini, poyaari.” 14 Rakanake Pedro: “Eero Pinkatharí. Te nowapiintari naaka jirika ipinkaitziri.” 15 Rapiitaitanakeri Pedro riñaanataitziri, ikantaitziri: “Tema jirikapaini ikaatzi rishinetaantziri Pawa, eero piitashiwaitari eeroka ‘Ipinkaitziri.’ ” 16 Mawa apiitaka jiroka. Irojatzi ragaitantanaawori manthakintsimanki inkiteki.

17 Antawo okantzimoshiretanakari Pedro, ikenkithashiryaawaitanaka oita oshiyakaawentachari okaatzi iñaakeri. Irojatzi rareetantapaakari rotyaantanewo Cornelio, rosampikowentapaakero ipanko Simón. 18 Ikanta rareetapaaka pankotsiki, ikaimaiyapaakitziini rosampitantapaake, ikantzi: “¿Ari rimayiri jaka Simón, iitaitziri Pedro?” 19 Ikenkithashiryaakominthaitawo Pedro iñaakeri, riñaanashiretanakeri Tasorenkantsi, ikantziri: “Pamine, areetapaaka mawa atziri aminaminatzimiri. 20 Pinkatziye, payiite. Eero pikisoshirewaitzi, pintsipatyaari, tema naaka otyaantakeriri.” 21 Ari rayiitapaake Pedro, ikantapaakeri areetapainchari: “Naaka pithotyaakotzi. ¿Iitaka pipokantari?” 22 Ikantaiyanakeni irirori: “Nipokantari rotyaantatyaana Cornelio, reeware owayeripaini. Tampatzikashireri rinatzi, pinkathatasorentsiwaitaneri rinatzi, iri aakameethatapiintziriri pisheninkapaini Judá-ite. Tema chapinki ripokashitakeri imaninkarite Pawa, ikantakeri: ‘Pinkaimakaanteri Pedro, ripokantyaari pipankoki, ari pinkemeri oita inkamantemiri.’ ” 23 Ikanta Pedro ikyaakaanakeri pankotsiki, ari rimagaiyapaakeni. Okanta okiteeshetamanai, jatake Pedro royaataiyanakerini pokashitakeriri, itsipatanakari eejatzi Jope-satzi, “iyekiite” rinatzi.

24 Okanta otsipa kiteesheri areetaiyakani Cesarea-ki. Oyaatsi Cornelio itsipayetakari isheninkapaini, eejatzi aapatziyariri ikaatzi ikaimayetakeri irirori. 25 Areetapaaka Pedro pankotsiki, rishitowashitanakeri Cornelio, rotziwerowashitawakari, impinkathatawakerime. 26 Iri kantacha Pedro ipiriintakeri, ikantziri: “Pinkatziye, atziri ninatzi eejatzi naaka, ari noshiyimi eeroka.” 27 Ikanta ikenkithawaitakaawakeri Cornelio, ikyaakaanakeri ipankoki, iñaapaakitzi osheki atziri piyotainchari. 28 Ikantanake Pedro: “Piyotaiyini eeroka, naakapaini Judá-ite te rishinetaitana nontsipatemi eerokapaini kaari nosheninkata, te onkantya nonkyaawankotemi. Iro kantacha owakeraini riyotaakena naaka Pawa, te onkameethate nonkantayetemi: ‘Nowinkane pinatzi.’ 29 Iroowa kaari nishenkaantanaka pikaimakaantakenaga. Iroñaaka nokowi niyote oita pikaimakaantantanari.”

30 Rakanake Cornelio, ikantzi: “Chapinki, tzimake 4 kiteesheri, ari ikaatake ooryaa iroñaaka, ishaawiityaake. Nisaiki naaka nopankoki nitziwentawaita, namana otsireniityaanaira, ari ikoñaatzimotakena atziri, shipakiryaa okantapaaka iithaare. † 31 Ikantapaakena: ‘Cornelio, ikemakemi Pawa pamanari, ikenkithashiryaakero pineshironkatantapiintzira. 32 Potyaante nampitsiki Jope amerine Simón, iitaitziri eejatzi Pedro. Ari rimayiri itsipaki Simón, mashicheempeki nampitawori inkaarecheraaki.’ 33 Intsipaite notyaantake iñagaitemi, pimatakero eeroka pipokanake intsipaite. Naakaga ipiyotakaakari Pawa iroñaaka. Janjaatya pinkantenawo okaatzi ikantakemiri Awinkatharite.”

34 Irojatzi ikantantanakari Pedro: “Ari niyotziri iroñaaka rimaperotatya Pawa te ramaakinetziri atziri, 35 raakameethatziri pinkathatanairiri, tampatzikashiretatsiri, okantawetaka jimpe inampiyetawo, kaari nosheninkata. 36 Tema jiroka Ñaantsi kenkithatakotziriri Jesucristo, okaatzi jatakotaintsiri nosheninkapainiki Israel-iite, iriira Pawa kantakaawori nokenkithatakotantaariri. Tema iriitake pinkathariwentaine maawoini, iriira saikakaayetaine kameetha. 37 Piyoperotaiyini eeroka okaatzi awisaintsiri noipatsiteki. Tema pikemakowentakero pairani ikenkithatakotakero Juan-ni okantakota omitsitsiyaataantsi. Irojatzi opoñaanaka Galilea-ki, 38 iñagaitakeri Jesús Nazaret-satzi. Iri Pawa pakeriri ishintsinka eejatzi Itasorenka. Irojatzi ikenakenayetantanakari irirori ineshironkatantayetzi, rowawisaakoyetake osheki raagayetziri peyari. Iroowa rantantakawori jiroka tema Pawa tsipatakari. 39 Naakayetake ñaaperotawakeriri rantayetakeri Jesús janta Judea-ki eejatzi Jerusalén-ki. Irojatzi rowamagaitantakariri, ikentakoitakeri. 40 Iro awisawetaka mawa kiteesheri rowañagairi Pawa, ikantakaakawo irirori noñaayetairi naakapaini. 41 Te roñaagapanaantari maawoini atziri, apatziro naakapaini, ikaatzi riyoyaakeri pairani Pawa iñaayetairi. Ikanta rañagaira, notsipatawaari nowaiyani eejatzi nirawaitaiyini. 42 Iriira otyaantakenari nonkamantayetairi atziripaini, nonkantairi: ‘Iri Jesús rowake Pawa kantakowentairine maawoini añaayetatsiri, eejatzi kamayetaintsiri.’ 43 Irijatzi Jesús ikenkithatakotzitakari pairani Kamantantaneriite, ikantake: ‘Inkaate kemisantairine jirika, raakoyetairi iwairo, aritake impeyakotainiri iyaariperonka.’ ”

44 Ikenkithawaiminthaitzi Pedro, risaikashiretantapaakari Tasorenkantsi maawoini kemisantakeriri ikenkithatzi. 45 Iyokitziitanake ikaatzi oyaatakeriri Pedro, iñaakerira risaikashiretantapaakari Tasorenkantsi kaari isheninkata, oshiyawaitakawo risakoperoitatyeenirime, ‡ 46 ikemaiyakerini riñaawaitantanakawo otsipasato ñaantsi, ithaamentanakari Pawa. 47 Ikantanake Pedro: “¿Kantachama athañaapithatyaari romitsitsiyaatya jirikapaini atziri, oshiyakairi aakapaini risaikashiretantaira Tasorenkantsi?” 48 Rotyaantakeri romitsitsiyaataiteri jirikapaini raakotakeri iwairo Jesucristo. Ikanta jirikapaini ikantakeri Pedro: “Pisaikimowaitanakena.”

11

Ikamantapairiri Pedro kemisantzinkaripaini Jerusalén-ki

1 Ikanta ikemaiyakeni itsipa Otyaantaperoriite eejatzi iyekiite nampitawori Judea-ki, ikantaitzi: “Ikemairo riñaane Pawa kaari asheninkata, ikemisantayetai irirori.” 2 Iro kantacha rareewetaaga Pedro Jerusalén-ki, riñaanaminthatawairi Judá-ite kemisantayetaatsiri. * 3 Ikantawairi: “¿Iitaka pareetantariri kaari asheninkata, pakiyooyetakeri eejatzi?” † 4 Ari ikamantanakeri Pedro oita opoñaantari. Ikantanakeri: 5 “Nisaiki naaka nampitsiki Jope, namana, ari noñaawyaatakari. Noñaake oshiyawetawori antawoite manthakintsimanki, ithataitakero opatzikaakiki, rowayiitaitakero okenapaake inkiteki irojatzi tsika nisaikake naaka. 6 Ari naminaperotanakero, noñaake osheki tsimeri, noñaake anashiyetachari kipatsiki, eejatzi shiwankiyetatsiri. 7 Irojatzi nokemantakari ñaanatakenari, ikantana: ‘Pedro, pinkatziye, powamairi jirikapaini, poyaari.’ 8 Ari nakanake naaka: ‘Eero Pinkatharí, tema te namonkotapiintziri naaka ipinkaitziri.’ 9 Rapiitaitanakena riñaanataitana, ikantaitana: ‘Tema jirikapaini ikaatzi rishinetaantairi Pawa, eero piitashiwaitari eeroka “Ipinkaitziri”.’ 10 Mawa apiitaka jiroka. Irojatzi ragaitantanaawori inkiteki okaatzi noñaakeri. 11 Ari rareetaiyapaakani mawa atziri thotyaakotanari, rotyaantaitakeri ipoñaakawo Cesarea-ki. 12 Riñaanashiretakena Tasorenkantsi, ikantakena: ‘Poyaatanakeri jirikapaini, eero pikisoshirewaitanake.’ Irootake nantakeri. Jirika 6 iyekiite notsipatanakari. Iri notsipatakari nokyaapankotakeri atziri kaari asheninkata. 13 Ikamantawakena, ikantana: ‘Chapinki, noñaake maninkari ikatziyapaaka jaka nopankoki, ikantakena: “Potyaante jatatsine nampitsiki Jope raakiteri Simón, iitaitziri eejatzi Pedro. 14 Iriitake kamantemirone tsika pinkantya pawisakoshiretantaiyaari, pitsipataarira maawoini pisheninkapaini.” ’ 15 Ikanta nokenkithawaitakaapaakeri, ari omapokapaaka risaikashiretantapaakari Tasorenkantsi iriroripaini, ariwaitake risaikashiretantakairi ketziroini aakapaini. 16 Ari nokenkithashiryaanakero ikantakeri pairani Awinkatharite: ‘Imapero Juan romitsitsiyaatantawo ñaa, iro kantacha ari piñaayetakero eeroka risaikashiretantemi Tasorenkantsi oshiyawaityaawome romitsitsiyaatantaitatyeemirime.’ 17 Tema iriitake Pawa neshironkatakeriri eejatzi iriroripaini itsipayetai aakapaini akemisantayetairi Pinkathari Jesucristo. ¿Iitaka nonkoshekantyaariri Pawa?” 18 Ikanta ikemaiyawakeni iyekiite nampitawori Jerusalén-ki, tekaatsi inkantaiyanakeni. Ithaamentaiyanakarini Pawa, ikantaiyanakeni: “¡Imaperotatyaawé! ¡Ineshironkatairi Pawa kaari asheninkata! ¡Kantacha iriroripaini ripakagairo iyaariperonka, ompoñaantaiyaari rañaashireyetai!”

Kemisantaatsiri Antioquía-ki

19 Rowamagaitakerira Esteban, ari retaitanakawo royaakyaataitziri kemisantzinkaripaini. Iro opoñaantanakari rishiyayetanaka kemisantzinkaripaini janta Fenicia-ki, Chipre-ki eejatzi Antioquía-ki. Ari ikenkithatakaayetakeri Judá-ite jimpe okantakota Kameethari Ñaantsi, temaita ikenkithatakairi kaari isheninkata. 20 Iro kantzimaitacha, ari rareetaiyakani Antioquía-ki, kemisantaatsiri poñaachari Chipre-ki eejatzi Cirene-ki. Ikenkithatakaapaakeri kaari isheninkata, ikenkithatakeniri Kameethari Ñaantsi tsika ikantakota Jesús, Awinkatharite. 21 Okantakaaperotanakari ishintsinka Awinkatharite jirikapaini, ripakaakagairi itsipasatzi atziri ramewaitashitari. Osheki kemisantanairiri Awinkatharite. 22 Ikanta kemisantanaintsiri Jerusalén-ki, ikemakotaiyakerini, rotyaantakeri Bernabé janta Antioquía-ki. 23 Areetaka Bernabé, iñaapaakeri tsika ikanta Pawa ineshironkayetakeri jirikapaini, antawoite ikimoshiretapaake. Ikaminaayetapaakeri maawoini ompoñaantyaari roisokeroshireyetantyaariri Awinkatharite. 24 Tema jirika Bernabé neshironkatantaneri rinatzi, rawentaashiretari Awinkatharite, risaikashiretantari Tasorenkantsi. Irootake isheniperotantanakari kemisantanairiri Awinkatharite. 25 Ikanta Bernabé, jatake Tarso-ki iñeeri Saulo. 26 Ikanta iñaapairi, ramairi Antioquía-ki. Ari risaikimowaitakeri riyotaanewo apaani osarentsi, riyotaayetake osheki atziri. Ari etanakawo janta Antioquía-ki iitaitziri kemisantzinkari “Cristo-weripaini”.

27 Okanta apaani kiteesheri, rareetaiyakani Antioquía-ki kamantantaneripaini ipoñaanakawo Jerusalén-ki. 28 Ikanta apaani kamantantaneri jitachari Agabo, ikatziyanaka ipiyotaiyanira, ikantanake: “Ari iñagaitake antawoite tashetsi maawoiniki nampitsi.” Iri Tasorenkantsi ñaanashiretakeriri riyotantakawori. Iroowa monkaatainchari pairani ipinkathariwetantakari Claudio. 29 Irootake ikenkithashiryaantaiyakarini Antioquía-satzi ineshironkateri Judea-satzi rotyaanteniri iyekiite okaatzi rimayetziri. 30 Iro rantaiyakerini, rowaitakeri Bernabé itsipatakari Saulo iri aminakaanterone. Rotyaantakeniri itzinkamipaini janta Judea-ki.

12

Rowamagaitantakariri Jacobo, romonkyagaitakeri Pedro

1 Ikanta pinkathari Herodes royaakyaatakeri kemisantzinkari. 2 Ikantakaantakeri rithatzinkaiteri Jacobo, irirentzi Juan. 3 Ikanta iñaakero Herodes kameetha inimotakeri Judá-ite, rotaiyakaantakeri Pedro. Aripaite imonkaatakari jiroka roimoshirenkantawori rowantapiintawori tashirentsiponka. 4 Ari rotaiyakaantaitakeri Pedro, romonkyaakaantakeri. Rowaitake 16 owayeripaini aminerine. Ikenkithashiryaaka Herodes roñaaganterime atziripainiki onkaatakerika roimoshirenkaita kiteesheriki Anonkoryagaantsi. 5 Romonkyaaminthaitziri Pedro, amanaiyachani kemisantzinkaripaini ipiyowentaiyarini Pawa.

Romishitowaitairi Pedro

6 Okanta imonkaatzimatapaaka raantyaariri Herodes jirika Pedro roñaaganteri atziripainiki. Maatsi Pedro tsireniriki rosatekakeri apite owayeri, roosotantakari apite kotsirotha. Saikaiyatsini itsipa owayeripaini ikyaapiintaitzira aminiriri. 7 Ari romapokaka ripokake imaninkarite Awinkatharite, kiteeshaaniki ikantakaapaakawo. Rotzinkamerekitapaakeri Pedro, rowakiryaapaakeri, ikantziri: “¡Pinkatziye!” Oparyaashiwaitanaka kotsirotha roosotantaitakariri rakoki. 8 Rapiitakeri maninkari, ikantziri: “Pinkithaatya, pizapato-tya.” Ari ikantakero Pedro. Eekero ikantatzi maninkari: “Pinkithaatyaawo piwewiryaakowo, poyaatena.” 9 Shitowanake Pedro royaatanakeri maninkari. Te riyotzi kyaaryooperorika okaatzi rantziri maninkari. Oshiyimowaitakari iñaawyaatatyeeyaame. 10 Iro kantacha rawisanake apaani aminiriri, rawisanake itsipa. Iro rishitowimate, rareetapaakawo kotsirotakitatsiri ashitakowontsi, ashitaryaashiwaitanaka apaniroini. Shitowanake. Ikanta ranashitanaka, iro itaponeentanaka, ari rookanairi maninkari apaniroini. 11 Ari ikenkithashiryaanakari Pedro, ikantanake: “Ari niyotzi iroñaaka imaperotatya rotyaantakeri Pinkathari imaninkarite, rookaawiritaantakena Herodes-ki, rookaawiritaantakena eejatzi tsikame inkantawaitename Judá-ite.”

12 Ikanta riyotanakero Pedro jiroka, jatanake opankoki María, inaanate Juan, iitaitziri eejatzi Marcos, ari ipiyota ramana. 13 Kaimapaake ikyaapiintaitzira. Okanta ewankawo jitachari Rode, jatanake amineri iitarika. 14 Ari iyowaantetawairi Pedro rinatzi, antawoite okimoshiretanake, te ashitaryaanakeniri inkyaantapaakyaari, piyanaka inthomoiki okamantantzi, okantapaake: “Pedro rinatzi kaimatsiri.” 15 Ari ikantaitawakero: “¡Te pishinkiwenta!” Eekero oshintsitatzi iroori, okantzi: “Imaperotatya.” Ikantaiyini irirori: “Aamaaka ramanka Pedro.” 16 Eekero ishintsitatzi Pedro ikaimi. Ikanta rashitaryagaitakeniri, iñagaitatziiri Pedro rinatzi, riyokitziitaiyanakeni. 17 Rowaatzinkawakotanaka Pedro, imairetantyaari. Irojatzi ikenkithatakotantanakawori jimpe ikantakero Awinkatharite romishitowantaariri. Eekero ikantanakitzi Pedro: “Pinkamanteri jiroka Jacobo eejatzi itsipa iyekiite.” Ari rishitowanai, jatanake otsipaki nampitsi.

18 Okanta okiteeshetamanai, osheki okantzimoshiretaiyakerini aminiriri, tema te riyotaiyini jimpe ikenake Pedro. 19 Inintakaantakero Herodes rithotyaakoitairi, iro kantacha te iñagaitairi. Irootake rookoitantanakariri aminiriri, rowamaakaantaitakeri. Okanta awisake jiroka, shitowai Herodes Judea-ki, jatake inampitapaintyaawo Cesarea-ki.

Ikamantakari Herodes

20 Ari ikantatya Herodes ikoshekawaitakari nampitawori Tiro-ki eejatzi Sidón-ki. Ikanta ikenkithashiryagaiyakani ikoshekaminthatane raakameethayetairi, tema ari riyomparitaiyapiintani. Rotyaantaiyakeni jatashiyeterine Herodes raapatziyaiyaari. Ikanta saikawankotziriri Herodes, rawentaaperotanewo, jitachari Blasto, raakameethayetawakeri pokashitakeriri. Ikantakowentakeri Herodes-ki tsikapaiterika inkenkithatakaantyaariri. 21 Monkaatapaaka kiteesheri ikaimakaantakeri Herodes inkenkithawaitakairi. Ari ikithaatanakawo owaneenkari iithaare ikenkithawaitantapiintari, saikapaake risaikamentoki ipiyotaiyakanira, kenkithawaitanake. 22 Ari ikaimakotaiyirini atziripaini, ikantzi: “¡Jirinta kenkithawaitaintsiri, Pawaga rinatzi, kaari atziri!” 23 Te onkantzimotaatsikaityaari Herodes roshiyakaantaitakariri Pawa ithaamentaitakari. Irootakera romapokantanakari romantsiyaakeri imaninkarite Awinkatharite, chowiwaitanake, kamake.

24 Iro kantacha, eekero iyaatakotanakitzi riñaane Awinkatharite, eekero isheniperotanakitzi kemisantzinkaripaini.

25 Ikanta Bernabé eejatzi Saulo rimonkaatakero rantakero rotyaantantaitakariri Jerusalén-ki, piyaiyaani Antioquía-ki, ari itsipataari Juan iitaitziri eejatzi Marcos.

13

Retanakawo ikenkithatakaantzi Bernabé eejatzi Saulo

1 Tzimatsi kamantantaneriite janta Antioquía-ki rapatotapiintaiyanira kemisantzinkaripaini, tzimatsi eejatzi yotaantaneriite. Jirika ikaataiyini: Bernabé, Simón iitaitziri eejatzi Kisaakiri, Lucio poñaachari Cirene-ki, Manaén iyempiyane pairani Herodes roimonkaiyakanira, ipoñaapaaka Saulo. * 2 Ikanta ipiyowentaiyarini Awinkatharite, ritziwentaiyani, riñaanashiretakeri Tasorenkantsi, ikantakeri: “Powenari Bernabé pintsipataakenari Saulo nantawaitakaantyaariri.” 3 Ikanta rithonkakero ramanaiyani, ritziwentaiyani, rotzimikapatziitoitantakari rako jirikapaini, rotyaantaiyakerini.

Ikenkithataiyini Otyaantaperoriite Chipre-ki

4 Ikanta rotyaantanewo Tasorenkantsi, jataiyakeni Seleucia-ki, ari rotetaiyanakani riyaatero Chipre-ki. 5 Aatakotaiyapaakeni Salamina-ki. Retapaakawo ikamantantapaakero riñaane Pawa rapatotapiintaiyanira Judá-ite. Ari riyaatzitanakari irirori Juan ramitakoteri. 6 Ranonkanakero eentamentare, irojatzi rareetantakari Pafos-ki. Ari iñaake kamantantaneri sheripiyari Judá-ite, thairi rinatzi, iita Barjesús. 7 Jirika sheripiyari raapatziyanewo rinatzi pinkathari Sergio Paulo. Osheki riyorenka jirika pinkathari, ikaimakaantakeri Bernabé eejatzi Saulo, ikowi inkemero riñaane Pawa. 8 Iri kantacha jirika sheripiyari jitachari Elimas riñaaneki Grecia-thato, ikowake rotzikawakeri pinkathari eero ikemisantanta. 9 Ikanta Saulo, iitaitziri eejatzi Pablo, ipampoyaanakeri jirika, ikantakaaperotanakari Tasorenkantsi, 10 ikantanakeri: “¡Thairí! Kaariperori, itomi kamaari pinatzi. Pimanintakero kameethari. ¿Eeroma pipakairo potzikayetziro tampatzikatzimotziriri Nowinkatharite? 11 Iroñaaka rowasanketaitemi, osamani pinkantya pimawityaakite.” Apathakero ikantanaka, te ikowichaatanai. Rithotyaakowaiweta akathawakotairine. 12 Ikanta iñaakero pinkathari awisaintsiri, ikemisantanake. Riyokitziiwentaitanakero ikenkithatakoitziri Awinkatharite.

Areetaka Pablo eejatzi Bernabé Antioquía-ki saikatsiri Pisidia-ki

13 Ikanta rishitowanai Pablo janta Pafos-ki itsipatakari ikaataiyinira otetanaka riyaatero Perge-ki saikatsiri janta Panfilia-ki. Iri kantacha Juan, te royaatanairi, piyanaka irirori Jerusalén-ki. 14 Ikanta rareetaka Perge-ki awisanake otsipaki nampitsi Antioquía-ki saikatsiri janta Pisidia-ki. Ikanta ikyagaiyakeni rapatotapiintaga Judá-ite kiteesheriki rimakoryaantaitari, saikapaake. 15 Tema rithonkaitakero riñaanaitziro rosankenare Kamantantaneriite, Inintakaantaitanewo eejatzi, ikantake jewatakaantatsiri rapatotapiintaitaga: “Iyekiite, eenitatsi pinkanteri ompoñaantyaari inthaamentantyaari atziripaini.” 16 Irojatzi ikatziyantanakari Pablo, rowaatzinkawakotanaka imairetantaityaari, ikantanake: “¡Shiramparipaini! ¡Israel-iite! ¡Maawoini pinkathatairiri Pawa!

17 Iriitake Pawa yoyaakeriri pairani etakaantawori acharineeteni, Israel-iite. Iriitake oshekyaakeriri. Irojatzi roñaagantantakawori ishintsinka rookaawiritaantairi Egipto-ki. 18 Irojatzi ripiyathawaitantakariri Pawa janta ochempiki okaatzi 40 osarentsi. Iri kantacha Pawa ikisashitakawo ripiyathayetakari. 19 Irojatzi rithonkantakariri Pawa sheninkatawakaachari janta Canaán-ki ikaatzi 7, irootake iipatsitetakaayetaariri acharineeteni. 20 Maawoini jiroka nokenkithatakotakemiri awisake 450 osarentsi okaatzi osamanitake. Irojatzi rowantakariri jewaripaini aminakoterine, irojatzi riweyaantantapaakawori Samuel-ni, Kamantantaneri. 21 Iro kantzimaitacha ikowawetaka apaani iwinkathariteperotyaari. Iroowa rowantakariri Pawa jitachari Saúl, itomi Cis, icharinetari Benjamín. Iri pinkathariwentakeriri okaatzi 40 osarentsi. 22 Iri kantacha Pawa rowinkatharyaakeri Saúl-ni, ripoyaatantaari David-ni. Tema iri David-ni ikenkithatakotake pairani Pawa, ikantzi:

Noñaakeri David itomi Isaí, rinimotakena,

Iriitake materone nokowiri naaka.

23 Ikanta itzimake Jesús, icharinetakari David-ni. Iriitake ikashaakaakeri Pawa rotyaanteri rowawisaakoyetai aakapaini Israel-iite. 24 Tekeraata ripokeeta Jesús, ikenkithatakotzitakari Juan-ni, ikantake: ‘Ontzimatye pipiyashireyetai, pomitsitsiyaawentaiyaari Pawa.’ 25 Ikanta Juan-ni rithonkimatakero rantawaitanewo, ikantanake: ‘¿Piñaakityaanama naakatake jirika? Te naaka. Awotsikitake nopinkathaperotziri naaka, te onkantaatsikaitya roshiyakayena rimperatanewo no-zapato-ryaantyaariri.’

26 ¡Iyekiite! ¡Isheninkapaini Abraham! ¡Maawoini eerokapaini ikaatzi pinkathatairiri Pawa! Aakatakera rotyaantaitakai jiroka Ñaantsi awisakoyetantaiyaari. 27 Tema ikaatzi nampitawori Jerusalén-ki eejatzi reewarepaini, te riyotawakeri Jesús riyakowentaiyakerini. Iro opoñaantari kaari riyotantawo rimonkaatero okaatzira rosankenatakotakeriri Kamantantaneriite, okantaweta reshiwentapiintawetawo riñaanawetawo ipiyotaiyanira kiteesheriki rimakoryaantaitari. 28 Irojatzi ikowakotantakariri Pilato ritsitokaiteri Jesús, okantawetaka tekaatsi inkenakaashitya irirori. 29 Ikanta rithonkakero rantayetakero okaatzi rimonkaatakaakari rosankenatakoitakeriri pairani, inowikyaakotakeri ikentakoitakerira, ikitatakeri. 30 Iri kantacha Pawa rowiriintairi. 31 Ari retanakawo Jesús roñaagapanaantari ikaatzi tsipatakariri pairani ipoñaantakari Galilea-ki irojatzi Jerusalén-ki. Osheki okaatzi kiteesheri roñaagapanaantari. Iriitajaantakera kenkithatakoyetairiri iroñaaka tsikarikapaini risaikayetzi atziri. 32 Irijatziita nokenkithatakotzimiri iroñaaka eerokapaini, nokenkithatakotzimiro Kameethari Ñaantsi jimpe okantakota ikashaakaakeriri Pawa acharineeteni. 33 Ari rimonkaatakero Pawa okaatzi ikashaakaakeriri, tema rowiriintairi Jesús roñaagayetai aakapaini, tema icharine anaiyini. Irootake osankenatakotachari Salmo-ki, okantzi:

Notomi nowimi eeroka.

Naaka pipaapatetanaa iroñaaka. †

34 Ari ikenkithatakotzitakari Pawa rowiriintairi Jesús, eero oshitziwaitanta iwatha. Ikantake ikenkithawaitake:

Okaatzi nokashaakaakeniriri David-ni, iroowa nantemiri eeroka.

35 Otsipaki Salmo okoñaatakoperotzira jiroka, okantzi:

Eero pishinetziri ishitziwaite iwatha pitasorentsite.

36 Imaperotatya, kaari David-ni onkenkithatakote jaka, tema rañaakaakeri Pawa jirika David-ni, rimakoryaagai eejatzi, itsipataari icharineete jimpe ikitayetaa, ari ishitzitairi iwatha. 37 Irooma iwatha jirika rowiriintairi Pawa, te ishitziwaite iwatha irirori. 38 Iyekiite, ontzimatye piyoyetai eerokapaini, iri nokenkithatakotzi Jesús, tema iri matzirori ipeyakotakagaimiro piyaariperonka. 39 Eekerorika poyaatatyeero Inintakaantaitakeri rosankenatakeri Moisés-ni, eero ipeyakotaitzimiro piyaariperonka. Irooma arika pinkemisantanairi Jesús, ari impeyakotaimiro irirori. 40 Paamaawentaiya eerokapaini, patsipetawokari rosankenatakotakeri Kamantantaneriite, ikantake:

41 Pinkemaiyeni manintzirori kyaaryooperori,

Ari pinkitakitziitapainte, irojatzi pimpeyantakyaari.

Tzimawetakaga oita nantzimotaimiri,

Eeromaita pikemisantziro, intzimawetakya ooñaawontemirone.”

42 Ikanta rishitowimatanai Pablo rapatotapiintaitaga, ikowakotaiyakerini kaari isheninkata, ikantziri: “Pipiyai otsipaki kiteesheri rimakoryaantaitari, papiitero pinkenkithatakayenawo jiroka ñaantsi.” 43 Ikanta riyaataiyaini Judá-ite eejatzi kaari isheninkata ipiyotaiyani, eenitatsi osheki oyaatanakeriri Pablo eejatzi Bernabé. Ari ikaminaathayetakeri roisokerotantyaawori ineshironkayetairiri Pawa.

44 Okanta imonkaatapaawo kiteesheri rimakoryaantapiintaitari, ipiyotaiyakani osheki atziri inkemisantero riñaane Pawa. 45 Ikanta iñaakerira Judá-ite ipiyotaiyapaakani atziripaini, ikisashiretaiyanakani, retanakawo ikoshekawaitakari Pablo, rithainkimawaitanakeri. 46 Te ithaawanake Pablo itsipatakari Bernabé, ikantakeri irirori: “Iro kameethawetachari netawakemi nonkamantayetemirome eerokapaini riñaane Pawa, tema Judá-ite pinayetzi. Irooma pimanintaiyakeronira, eero piñagairo rañaashiretakagaitaimi. Iroowa nonkenkithatakaantyaariri iroñaaka kaari asheninkata. 47 Iroowa rotyaantantanari Nowinkatharite, ikantakena:

Eeroka nowake poiteesheetyaakotairi kaari pisheninkata,

Pinkenkithatakotainiri awisakotaantsi.

Pithotyagairo maawoiniki kipatsi.”

48 Ikanta ikemaiyawakeni kaari isheninkata, ikimoshiretaiyanakeni, ikantaiyanakeni: “Osheki okameethatzi riñaane Pinkathari.” Rithonka ikemisantaiyaini ikaatzi riyoyagaitakeri rañaashireyetai. 49 Ithonka ikenkithatakoitanakero riñaane Awinkatharite nampitsikipaini. 50 Iri kantacha Judá-ite, ikenkithawaitakaake iriiperoripaini jewatakaantatsiri nampitsiki, tsinanepaini iyemakoitane, tsipatapiintariri Judá-ite ipiyotaiyanira, rakakaayetakeri royaakyaateri Pablo eejatzi Bernabé, romishitowairi inampitsiteki. 51 Ikanta Pablo itsipatakari Bernabé rotekanairo iipatsiyitzite riyotantaityaari te ikemisantaitziri Pawa janta. Irojatzi ikenaiyantanakarini otsipaki nampitsi Iconio-ki. 52 Iro kantacha kimoshire ikantaiyani riyotaanewopaini, risaikashireperotantanakari Tasorenkantsi.

14

Riyaatake Pablo itsipatakari Bernabé Iconio-ki

1 Ikanta Pablo itsipatakari Bernabé, ikyagaiyakeni rapatotapiintaiyanira Judá-ite janta Iconio-ki. Ikenkithatakaapaakeri, ari ikemisantaiyanakeni osheki Judá-ite eejatzi kaari isheninkata. 2 Iro kantzimaitacha, eeniyetatsi kisoshireri Judá-ite, ikaminaakeri kaari isheninkata inkoshekyaari kemisantakaantapaintsiri. 3 Iroowa risaikantapaakari osamani janta. Eekero ikenkithatakotanakitziiri Awinkatharite te ithaawaiyini. Ritasonkawentantayetake, iroowa riyotantaitari imaperotatya ikenkithatakotziro ineshironka Awinkatharite. 4 Iro kantacha ikoshekawakaanaka ikaatzi nampitawori janta. Eenitatsi aapatziyanakariri Judá-ite, tzimatsi itsipapaini aapatziyanakariri Otyaantaperoriite. 5 Ikanta Judá-ite itsipayetakari kaari isheninkata, ikenkithawaitakaakeri jewaripaini rowasankewaiteri, rishemyaantyaari eejatzi mapi. 6 Iri kantacha iriroripaini, riyotake oitarika rantaiteri, shiyaka ikenaiyanakeni Listra-ki eejatzi Derbe-ki, iro nampitsipaini saikatsiri janta Licaonia-ki. Irojatzi raayetantanakari eejatzi otsipaki nampitsi okaatzi tzimayetatsiri janta. 7 Arira ikenkithayetakero Kameethari Ñaantsi janta.

Rishemyaaweetakari Pablo Listra-ki

8 Okanta janta Listra-ki tzimatsi atziri kisopookiri, te ranashiwaita, tema rashi rowiro owakera itzimapaake. Ari risaikiri jirika atziri, 9 ikemisantziri Pablo. Ikanta Pablo rotzikanatanakari atziri, riyotake osheki rawentaashiretakari, kantacha retsiyatakotakagairi. 10 Riñaanatanakeri shintsiini, ikantanakeri: “¡Pinkatziye, potampatzikatero piitzi!” Apathakero rimitaanake katziyanaka, anashitanaa. 11 Ikanta iñagaitakero rantakeri Pablo, ikaimaiyanakeni atziripaini riñaaneki Licaonia-satzi, ikantaiyini: “¡Rayiitzimotakai pawa roshiyapaakari atziriwé!” 12 Roshiyakagaitanakeri Bernabé iriime jitachari “Júpiter”, iriima Pablo roshiyakagaitanakeri iriime jitachari “Mercurio”, tema iriitake Pablo ñaawaitatsiri. 13 Janta ikyaapiintaitzira nampitsiki, ari isaikiri iyaapapankote sheripiyariwentziriri Júpiter. Jirika sheripiyari, ramake iroñaaka ipirapaini, inchateyakipaini. Itsipayetakari atziripaini ikowawetaiyani impinkathateri Bernabé eejatzi Pablo. Ikowi rowamayenirime ipirapaini, ritayeniri. * 14 Iri kantacha Bernabé itsipatakari Pablo, Otyaantaperori rini, riyotake irirori oita ikenkithashiryaari ranteniriri atziripaini. Weshiryaaperotanaka, risaperyaanakero iithaare. Rosatekantanakari atziripaini, ikaimanake, 15 ikantzi: “¿Oitaka pantantyaawori jiroka? Atziri ninayetatzi naaka, ari noshiyimi eerokapaini. Irootake nipokantakari nonkamantayetaimi pipakaayetairo pametashitapiintari. Ontzimatye pinkemisantairi Pawa Kañaanetatsiri, wetsikakerori inkite, kipatsi, inkaare, maawoini tzimantayetawori. 16 Irijatzi shinetakeriri pairani picharinepaini rantapiintantakawori iñaamatashiyetari iriroripaini. 17 Iro kantzimaitacha te rimanapithawetari kaari riyotantaatsikaitari añaatsira irirori. Tema iri Pawa neshironkatapiintakairi aakapaini, rowariiro inkani, okithokiyetantari awankirepaini, iri payetairori maawoini owayetari, iro opoñaantari akimoshiretai.” 18 Okantawetaka ikantayewetakari atziripaini jiroka, osheki opomeentsitaka ripakaakaantyaariri rowamayeniri ipirapaini ritayeniri.

19 Ari rareetaiyapaakani Judá-ite poñagainchari Antioquía-ki eejatzi Iconio-ki. Ikaminaayetapaakeri atziripaini. Irootake rishemyaantawetakariri Pablo. Inoshikaitanakeri rookakeri nampitsithapiki, roshiyakaaminthaitzi ari rowamaakeri. 20 Ikanta riyotaanepaini Pablo ipiyowentapaakari, ari ipiriintanaari eejatzi ripiyanaawo nampitsiki. Okanta okiteeshetamanake jatake Derbe-ki itsipatanaari Bernabé. 21 Ikanta ikamantantapaakero Kameethari Ñaantsi janta Derbe-ki, ikemisantakaake osheki atziri. Irojatzi ripiyantanaawori Listra-ki, Iconio-ki irojatzi Antioquía-ki. 22 Ari ikenkithatakaayetanairi riyotaanepaini, ikaminaayetanairi onkantya roisokerotantyaariri rawentaashiretanakari, ikantayetziri: “Ontzimatye añeero osheki ankemaatsiwaityaari ompoñaantyaari ankyaantaiyaari jimpe ipinkathariwentantai Pawa.” 23 Raminake apawopaini itzinkamipaini jewaterine kemisantzinkaripaini tsika rapatotapiintaiyani. Ramanakotanaari, ritziwentanaari, ikantapiintake: “Nowinkatharité, pinkempoyagairi jirikapaini awentaayetanaimiri.”

Piyaawo Antioquía-ki saikatsiri Siria-ki

24 Ikanta ikenapairo Pablo janta Pisidia-ki, irojatzi Panfilia-ki. 25 Ikenkithatakaantanake janta Perge-ki, rawisanake irojatzi janta Atalia-ki. 26 Ari rotetanaa irojatzi Antioquía-ki, tsika janta rowaitakeri pairani riyaatantyaari inkamantantero ineshironka Pawa. Irootake rimatakeri rantayetakero. 27 Ikanta rareetaa Antioquía-ki, ipiyoyetapairi kemisantzinkaripaini, ikamantapairi okaatzi rantakaayetakeriri Pawa, jimpe ikanta Awinkatharite rawentaashiretakaayetaari kaari isheninkata. 28 Ari risaikapairi Pablo itsipatakari Bernabé itsipayetapaari riyotaanewo.

15

Rapatotaita Jerusalén-ki

1 Ari rareetaka Antioquía-ki, apawopaini atziri ipoñaayetakawo Judea-ki, riyotaantayetapaake, ikantantapaake: “Iyekiite, eerorika pimonkaayetziro Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni, pitomeshaanitya, eero pawisakoshireyetai.” 2 Ikanta Pablo itsipatakari Bernabé osheki riñaanaminthatakeri jirikapaini areetapainchari. Irootake ikowantaitakari rotyaantaiteri Pablo, Bernabé eejatzi itsipapaini, riyaate Jerusalén-ki iñeeri Otyaantaperoriite eejatzi itzinkamipaini, impiyowentyaawo awisaintsiri. 3 Ari rotyaantaitakeri ikenanake Fenicia-ki irojatzi Samaria-ki, ikamantantayetanake jimpe ikantayetaa ikemisantayetai kaari isheninkata. Ikimoshiretaiyanakeni iyekiite ikemawakera. 4 Irojatzi rareetantakari Jerusalén-ki. Kameetha raawakeri kemisantzinkaripaini, Otyaantaperoriite eejatzi itzinkamipaini. Ikamantapaakeri iriroripaini rantakaayetakeriri Pawa. 5 Iri kantacha apawopaini Fariseo kemisantaatsiri, ikatziyanaka iriroripaini, ikantanake: “Ikaatzi kemisantayetaatsiri kaari asheninkata, okowaperotatya rimonkaayetairo Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni, ritomeshaanitya.”

6 Ari ipiyotaiyakani Otyaantaperoriite itsipayetakari itzinkamipaini raminakotantyaawori tsika okantakota jiroka. 7 Okanta osamanitake riñaanatawakaawentakawo, ikatziyanaka Pedro, ikantanake: “Iyekiite, pinkenkithashireero eerokapaini eenitatsi rantzimoyetakairi Pawa pairani. Rotyaantakena naaka nokenkithatakaayetairi Kameethari Ñaantsi kaari asheninkata, ari okantaawo ikemisantantaari iriroripaini. 8 Tema Pawa riyotake jimpe ikanta ishireki, ari roñaagayetairo ikowiri irirori risaikashiretantaiyaari Tasorenkantsi kaari asheninkata ikemetaakaira pairani aakapaini. 9 Tema raakameethatairi Pawa jirikapaini ikemetaakaira eejatzi aakapaini, roiteshireyetairi rawentaashiretaarira. 10 ¿Kameethatatsima piñaantawaityaari Pawa? ¿Iitaka pinkematenatakaantyaariri ayotaanewo? Tema potsiwakakaakari kaari amataatsikaitzi aakapaini, kaari rimataatsikaitzi eejatzi acharineete. 11 Iroowa ineshironka Awinkatharite Jesús owawisaakoshireyetairi aakapaini. Ari ikantayetaari eejatzi iriroripaini.”

12 Ari imairetaiyanakeni maawoini, ikemisantanakeri Bernabé eejatzi Pablo ikenkithatakotziro okaatzi rantakaayetakeriri Pawa janta itsipasatziki atziripaini, ritasonkawentantayetake. 13 Ikanta rithonkakero ikamantantake, ikantanake Jacobo: “Iyekiite, pinkemisantawakena: 14 Ikamantakairo Simón jimpe ikanta Pawa retantanakawori riyoyayetairi itsipasatzipaini, opoñaantari ikemisantairi, raakoyetairi iwairo. 15 Ari imonkaatari iroñaaka rosankenatakotakeri pairani Kamantantaneriite, ikantake:

16 Arika onkaatapaake jiroka, ari nipiye.

Nompiriintairo ipanko David tyagaintsiri.

Nompinkatharitakagairi incharinetyaari ari roshiyaiyaari jimpe ikanta irirori nopinkatharitakaakeri.

17 Iro ompoñaantyaari rithotyaakoyetaina itsipasatzipaini, inkantayetaina: ‘Nowinkatharite’,

Iro ompoñaantyaari nashitaiyaari kaari pisheninkata, raakoyetaina nowairo.

18 Ari ikantake ikenkithawaitake Awinkatharite, oñaagantzirori ikenkithashiretzitakari owakera retantanakawori.

19 Irootake nonkantantyaari naaka, eero okanta oomerencheeri kaari asheninkata ikaatzi kemisantayetairiri Pawa. 20 Apatziro otyaanteniri osankenarentsi eero rowantari wathatsi rashitakagaitariri iwawanetashiyeetari, eero imayempiwaiyetanta, eero rowakoyetantawo riraa piratsipaini. 21 Tema irootake jiroka rosankenare Moisés-ni ikenkithatakoitapiintziri tsikarikapaini rapatotapiintayeta Judá-ite kiteesheriki rimakoryaantaitari. Irootake retanakari pairani. Irootake ripakaantyaawori jirokapaini eero ikantzimoshiretakaantari asheninkapaini.”

22 Ikanta Otyaantaperoriite eejatzi itzinkamipaini, itsipayetakari kemisantzinkaripaini, riyoyaake rotyaanteri Antioquía-ki intsipatyaari Pablo eejatzi Bernabé. Jirika ikaatzi riyoyaakeri: Judas iitaitziri Barsabás, eejatzi Silas. Iriitake jewatakaayetakeriri iyekiite janta. 23 Iriitake aanakerone osankenarentsi. Jiroka okantzi osankenataka: “Iyekiite, naakatake Otyaantaperoriite, itzinkamipaini. Niwethataiyimini eerokapaini kaari nosheninkata nampiyetawori Antioquía-ki, Siria, eejatzi Cilicia-ki. 24 Niyotaiyakeni tzimatsi poñaayetanainchari jaka, iri oomerenchaakemiri janta, ikowi pimonkaayetairo Inintakaantaitanewo, pitomeshaanitaiya. Kaarira jirika notyaantanewo naaka. 25 Irootake nokenkithawaitantakari jaka, ari niyoyaake apawopaini akaataiyinira, jatatsine iñeemi intsipatanakyaari etakokitanewo Pablo eejatzi Bernabé. 26 Iriiyetake atsipewentakariri Awinkatharite Jesucristo. 27 Jirika notyaantakemiri: Judas eejatzi Silas. Iriira kenkithawaitakaapaakemine janta inkamantapaakemiro maawoini jiroka. 28 Te onkameethate nonkematenatakaawaitemi eerokapaini, tema iro kameethatzimotakeriri Tasorenkantsi, eejatzi naakapaini. Apatziro pantayetairo okaatzi kowaperotachari. Jiroka okantzi: 29 Eero powayetari wathatsi rashitakagaitariri iwawanetashiyeetari. Eero powakoyetawo riraa piratsi. Eero pimayempiwaitzi. Arika pimonkaayetanakero jiroka, kameethatake. Ari okaatzi.”

30 Ikanta rotyaantaitakeri, jatake Antioquía-ki. Ari ipiyotapaakeri kemisantzinkaripaini, ipapaakeri osankenarentsi. 31 Ikanta riñaanatawakero, ikimoshireperotaiyanakeni. 32 Tema kamantantaneri rinayetzi Judas eejatzi Silas, ithaamentakaapaakari iyekiite roisokerotyaari Pawa, ikenkithawaitakaapaakeri. 33 Okanta osamanitake risaikimowaitakeri kameetha, rotyaantairi jimpe ipoñaakawo pairani. 34 Iri kantacha Silas okameethatzimotakeri irirori risaikanake. 35 Eejatzi Pablo itsipatakari Bernabé irojatzi risaikanake iriroripaini Antioquía-ki, itsipayetakari itsipapaini, eekero riyotaantanakitzi, ikamantantziro riñaane Awinkatharite.

Rontsiparyaari Pablo jirika Bernabé rapiitairowa riyaatzi ikenkithatzi

36 Okanta osamanitake, ikantairi Pablo jirika Bernabé: “Jame apiitero areetyaari inampipainiki iyekiite tsika akamantantakero riñaane Awinkatharite. Aminairi jimpe ikantayeta.” 37 Ari ikowawetaka Bernabé raanakerime Juan, iitaitzitari Marcos. 38 Iro kantacha te inimoteri Pablo raanairi, tema Marcos rookanawentakeri janta Panfilia-ki, te rithotyiiro intsipatyaari jimpe ikenayetake ikenkithatakaantzi. 39 Ari riñaanaminthatawakaiyakani. Aripaite rontsiparyaawakaiyanakani. Raanakeri Bernabé jirika Marcos, otetanaka ikenanake Chipre-ki. 40 Iriima Pablo, raanakeri Silas. Ramanakotawaari iyekiite, ikantaiyini: “Nowinkatharité, nawentaimi eeroka, pineshironkateri jirika.” Ari riyaataiyanakeni. 41 Ikanta ikenanake Siria-ki, irojatzi Cilicia-ki, rominthashiretakaayetakari ikaatzi kemisantayetaatsiri.

16

Timoteo itsipatari Pablo eejatzi Silas

1 Ikanta rareetaka Pablo janta Derbe-ki itsipatari Silas irojatzi rareetantakari Listra-ki. Ari iñaake riyotaanewo Awinkatharite iita Timoteo, otomi osheninka Judá-ite rinatzi, kemisantatsiri, riñaawaitziro Grecia-thato ipaapate. 2 Jirikapaini kemisantzinkaripaini nampitawori Listra-ki eejatzi Iconio-ki kameetha ikenkithatakotakeri jirika Timoteo. 3 Kowanake Pablo intsipatyaari Timoteo. Iro kantacha retawakari ritomeshaanitziri eero ikisawaitanta Judá-ite nampitawori janta, tema riyotaiyini maawoini Grecia-thato rinatzi ipaapate Timoteo. 4 Ikanta ikenayetanake nampitsipainiki, ikamantayetanakeri kemisantzinkaripaini rimonkaayetairo rosankenatakeri pairani Otyaantaperori itsipatakari itzinkamipaini janta Jerusalén-ki. 5 Iroowa ikyaaryooyetantanakari kemisantzinkaripaini rawentaayetanaka, eeke riyaatanakitzi kiteesheriki isheniperotanake.

Romishimpyaakeri Pablo Macedonia-satzi

6 Ikanta Pablo roshinampitanakawo Frigia eejatzi Galacia, tema te rishinetziri Tasorenkantsi inkenkithatakaante Asia-ki. 7 Irojatzi rareetantakari Misia-ki. Ari ikenkithashiryaawetakari riyaatero Bitinia-ki, iro kantacha te rishinetziri Itasorenka Jesús. 8 Awisanake janta Misia-ki, oirinkaiyapaakani nampitsiki Troas. 9 Ari janta rimishiwaitake Pablo tsireniriki, rimishitake apaani Macedonia-satzi, ikantziri: “Pareetena nonampiki, pineshironkayetaina naakapaini.” 10 Ikanta rimishiwaitakera Pablo, ari niwetsikaiyanakani niyaataiyeni Macedonia-ki, tema niyotanake iri Pawa kaimashireyetakenari janta nonkenkithatakotero Kameethari Ñaantsi.

Romonkyagaitanakeri Filipos-ki

11 Ari notetaiyanakani Troas-ki, apatziro nowanakero niyaatziro Samotracia-ki. Okanta okiteeshetamanake naatakotapaake nampitsiki Neápolis-ki. 12 Okanta nawisanake irojatzi Filipos-ki, inampiyetawowa poñaayetainchari Roma-ki, otzinkami nampitsi inatzi janta Macedonia-ki. Ari nisaikawaitapaakeri janta. 13 Okanta apaani kiteesheri rimakoryaantapiintari Judá-ite, niyaatake ñaacheraaki, nokantashiretzi ari ramanapiintaiyani. Ari noñaapaake tsinane opiyotaiyani, nisaikaiyapaakeni nokenkithatakairo Kameethari Ñaantsi. 14 Okanta apaani tsinane piyotainchari oita Lidia, opoñaawo iroori nampitsiki Tiatira. Ipoki iyompariwaita kithaarentsi anashirikimawotatsiri. Tema opinkathatapiintziri Pawa jiroka tsinane, okemaminthatakeri ikenkithatzi Pablo, rominthashiretakaanakawo Awinkatharite. 15 Omitsitsiyaataka, otsipatakari ikaatzi saikawankotzirori. Ari okantaiyanakenani: “Piyotanarika nokyaaryoowentairi Awinkatharite, pipokaiyeni pimaye nopankoki.” Ari nimataiyakeroni, tema irootake kantakenari.

16 Okanta apaani kiteesheri, niyaataiyini namaña, nitonkyotaka apaani mainawo imperataarewo. Riyoshiretakairo peyari oitarika awishimoterine atziri. Iroowa ripinatantaitariri imperatawori osheki. 17 Jiroka mainawo oyaatanakeri Pablo, oyaataiyanakenani eejatzi naakapaini, okantzi okaimi: “¡Jirika shiramparipaini rimperatanewo rinatzi Pawa Jenokisatzi, iriira kamantemirone pawisakoshiretantaiyaari!” 18 Ari okantapiintatya kiteesheriki, irojatzi owatsimaashiretantakariri Pablo, ripithokashitanakawo, riñaanatanakeri peyari iyoshiretakairori, ikantziri: “Piyaatapithatairo mainawo, iri Jesucristo matemirone naakotakerira iwairo.” Apathakero riyaatapithatanairo peyari.

19 Ikanta iñaakero imperatawori, riyotanake eero raantaawo osheki koriki. Rotaiyakeri Pablo itsipataakeri Silas, raanakeri jewaripainiki, irojatzi janta ipiyowentantapiintaitaga. 20 Ikantapaakeri yakowentantaneri: “Jirikapaini Judá-ite rinatzi. Rochapishiryaakeri atziripaini jaka anampiki, 21 riyotaayetakeri kaari ashineyetzi rantaitero, tema asheninkapaini rinatzi Roma-satzi.” 22 Ari ripithokashitaitanakari Pablo eejatzi Silas, ikantake yakowentantaneri: “Paatonkoreeri, pipasateri.” 23 Ikanta ripasatakeri, romonkyaakaantakeri. Ikantanake: “Pinkempoyaaperoterira.” 24 Ikemake kempoyaantaneri ikantaitakeri, romonkyaaperotakeri inthomointa, rawitsinayitzitantakari inchakota.

25 Okanta niyanki tsireniri, ramanaiyani Pablo itsipatari Silas romampagaiyani eejatzi, kemaiyatsini itsipa omonkyagaarewo. 26 Omapokashitanaka omoyekanaka, eewokapaakero pankotsi romonkyagaitakerira. Ashitaryaashiwaitanaka rashitakotantaitariri, itzintaryaakowaitashitanaka omonkyagaarewo roosotakoweetantakarira kotsirotha. 27 Ari ikakitanake kempoyiiriri, iñaatziiro ashitaryaaka rashitakowetakarira, inowikyaanakero rosataamento rishinetya rosataya, roshiyakaatzi shiyaka maawoini omonkyagaarewo. 28 Ikaimotanakeri Pablo, ikantziri: “¡Eero pishinewaitashita, irojatzi nisaikaiyini maawoini jaka!” 29 Ikanta jirika kempoyaantaneri ikaimakaantake ootamentotsi, rishiyaperotanakitya ikyaapaake, okawaitanaka ithaawanakera, rotziwerowashitapaakari Pablo eejatzi Silas. 30 Ari romishitowanakeri, rosampitakeri, ikantziri: “Pinkatharí, ¿Iitaka nanteri nawisakotantaiyaari?” 31 Ikantanakeri: “Pinkemisantairi Pinkathari Jesús, aritake pawisakotai eeroka eejatzi ikaatzi saikawankotzimiri.” 32 Ikenkithatakaanakeri tsika ikantakota Awinkatharite eejatzi ikaatzi saikawankotakeriri. 33 Niyankira tsireniri jirika kempoyaantaneri ikiwainiri aawyaakerira pasataantsi. Irojatzi romitsitsiyaatantakariri itsipataakeri isheninkapaini. 34 Raanakeri ipankoki, ipapaakeri rowanawo. Kimoshire ikantanaka jirika ikemisantairi Pawa itsipayetaari ikaatzi saikawankotziriri.

35 Okanta okiteeshetamanai, jirikaga yakowentantaneri ikantakaantakeri kempoyaantaneri, ikantake: “Pomishitowairi jirikapaini.” 36 Ikanta kempoyaantaneri, ikantakeri Pablo: “Inintakaantakena yakowentantaneri nomishitowayetaimi. Kantacha piyaayetai iroñaaka kameetha.” 37 Ikantanake Pablo: “Rosankenatakotane Roma-satzi nini naaka, iro kantacha ripasawaitaitakena janta ipiyowentantapiintaitaga, te raminawakero tzimatsirika nokenakaashitanewo. Romonkyaakaantakena. ¿Iroñaakama ikowi rimanakaina romishitowaina? ¡Te nokowi! Pinkanteri ripokanake irirori romishitowaina.” 38 Ikanta jirika kempoyaantaneri, ikamantakeri yakowentantaneri. Ikemawake rosankenatakotane rinatzi Roma-satzi, antawoite ithaawaiyanakeni. 39 Jatanake yakowentantaneri, ikantapaakeri Pablo eejatzi Silas: “Pimpeyakotainawo nowasanketakaantakemira.” Romishitowakaantairi, ikantawairi: “Piyaatai.” 40 Ari riyaataiyaini opankoki Lidia. Ikenkithatakaayetanairi kemisantzinkaripaini, ithaamentashireyetakaanaari, jataiyaini.

17

Ikoshekantaitaka Tesalónica-ki

1 Ikanta rareetantayetaka Pablo eejatzi Silas ikenayetanake Anfípolis-ki, Apolonia-ki irojatzi rareetantakari Tesalónica-ki, ari isaikiri janta rapatotapiintaga Judá-ite. 2 Iro rametapiintari Pablo arika rareetya otsipaki nampitsi, ikyaapiintzi rapatotapiintaga Judá-ite, ikenkithatzi. Iroowa rantapaakeri iroñaaka. Irojatzi rapiitantaawori otsipaki kiteesheri rimakoryaantaitari, rapiitairo eejatzi. Ari riñaanaminthatapiintakeri Judá-ite. 3 Rookoyetziniri Osankenarentsipero tsika ikenkithatakota Cristo inkamimotante, rañagai eejatzi. Ikantayetziri: “Jirika Jesús nokenkithatakotakemiri, iriitake Cristo.” 4 Ari ikemisantanake apawopaini Judá-ite, itsipatanakari Pablo eejatzi Silas. Ikemisantaiyanakeni osheki Grecia-thato pinkathatasorentsitaneri, ari okantanakari eejatzi tsinanepaini irooperori. 5 Iri kantacha Judá-ite kaari kemisantatsine, te inimoshiretanakeri. Ipiyotakeri kaariperoshireri. Rotyaantakeri inkoshekantya nampitsiki. ikoshekawankotakari eejatzi Jasón, rithotyaakotziri Pablo eejatzi Silas. 6 Te iñaashitari, raanakeri Jasón itsipataanakeri itsipa kemisantzinkaripaini, raanakeri risaikira jewatakaantzirori nampitsi, ikantaiyapaakeni: “¡Tzimatsi shiramparipaini ochapishiryaantaintsiri nampitsiki, pokake iroñaaka jaka. 7 Jirika Jasón oisaikawakeriri ipankoki! Rithainkayetakero jirika ikantakaantanewo pinkatharitatsiri Roma-ki, ikantaiyakeni: ‘Eenitatsi itsipa pinkathari, iita Jesús.’ ” 8 Ikanta ikemaitawakero, te inimotanakeri atziripaini eejatzi jewaripaini. 9 Ikowakoitakeri Jasón ripinawentya itsipayetakarira itsipapaini, ompoñaantyaari ripakagaitairi.

Jatake Pablo Berea-ki itsipatakari Silas

10 Ikanta kemisantzinkaripaini, rotyaantairi tsireniriki Pablo eejatzi Silas, riyaatai Berea-ki. Ikanta rareetaiyakani janta, jataiyakeni rapatotapiintaiyanira Judá-ite. 11 Jirikapaini Judá-ite, neshironkatantaneri rinaiyini te roshiyari Tesalónica-satzi, kameetha ikemisantawakero ñaantsi. Ikamaitanakawo kiteesheriki riñaanatanairo Osankenarentsipero iñaantyaawori kyaaryooperorika ikamantaitziriri. 12 Osheki Judá-ite kemisantanaintsiri, ari ikantakari Grecia-thato iriiperotatsiri, eejatzi tsinanepaini. 13 Iri kantacha Judá-ite nampitawori Tesalónica-ki, ikemakotakeri ikenkithatakaantatzi Pablo janta Berea-ki, pokaiyanakeni, ikoshekawaitapaakari atziripaini. 14 Iri kantacha kemisantzinkaripaini raanakeri Pablo inkaarecheraaki. Iriima Silas itsipatakari Timoteo ari risaikanake irirori. 15 Ari rawisakaitanakeri Pablo irojatzi rareetantakari Atenas-ki. Ikanta ripiyaiyaani Berea-ki, ikantapairi Silas itsipatakari Timoteo: “Ikaimakaantaimi Pablo, piyaate intsipaite.”

Risaiki Pablo Atenas-ki

16 Ikanta Pablo royaawentziri Silas itsipatakari Timoteo janta Atenas-ki, te inimoteri irirori iñaayetzirira Atenas-satzi ipinkathayetziro oshiyakaawontsi. * 17 Iroowa ikenkithatakaantakariri Judá-ite, eejatzi itsipapaini pinkathatasorentsitaneri janta rapatotapiintaitaga. Osheki ikenkithatapiintake eejatzi kiteesheriki ipiyotapiintaiyanira atziripaini nampitsiki. 18 Riñaanaminthatakeri eejatzi yotaneriite nampitsiki. Eenitatsi kantayetatsiri: “¿Iitamatsitaka ikenkithatakotziri kenkithawaitashitachari?” Ikantaiyini itsipa: “Ikenkithatakotatziiri itsipasatzi Pawa.” Iro ikantantari jirikapaini tema Pablo ikamantantatziiro Kameethari Ñaantsi jimpe ikantakota Jesús, rañaantaari. † 19 Ikanta romiñaanakeri otzishiki jitachari “Areópago”, ari ipiyotapiintaiyani. Rosampitakeri: “Janjaatya pinkenkithatakotenawo owakeratatsiri piyotaantziri nonampiki. 20 Tema pikenkithatakaakenawo kaari nokemapiintaiyini. Nokowaiyini niyote oita kantakotachari.” 21 (Tema okaatzi itzimawentziri Atenas-satzipaini itsipatakari areetzinkaripaini, ikemisantayetziro owakerayetatsiri ñaantsi, rowaayimaitawo.)

22 Ikatziyanaka Pablo ipiyowentaitakarira, ikantanake: “Atenas-satzipaini, noñaakemi tzimatsi osheki piwawaneyetari, pipinkathatapiintziri. 23 Nokenayetake pinampiki, noñaayetakero pitaapokimento. Eenitatsi apaani osankenataka, okantzi: ‘PAWA KAARI RIYOYEETZI.’ Irijatzira nokenkithatakotzimiri naaka. 24 Iri wetsikakerori kipatsi eejatzi maawoini tzimantayetawori, irijatzi Pinkathariwentzirori inkite eejatzi kipatsi. Te risaikantawo tasorentsipanko riwetsikanewo atziripaini. 25 Te ikoityiiro irirori riwetsikaiteniri tsikarika oitya. Tema iriitake añaakaayetairi maawoini aakapaini, irijatzi owiñeenkatakaayetairi, ipayetairo maawoini tsikarika oiyeta. 26 Iriitake wetsikakeriri etakawori atziri, ishenitakagairi, roiwawagairi inampitantaawori maawoini kipatsi. Ikenkithashiretzitaka tsikarika onkaate osamanite inampiyetyaawo tsikarikapaini. 27 Iro rantantayetakawori jiroka, rithotyaakoitantaiyaariri. Oshiyawaitakawo impampipookiwaitatyeeme rithotyaakoitziri. Ari iñaayeetairi. Tema te intaina risaiki Pawa, ari itsipayetai maawoini aakapaini. 28 Iriira añaakaayetairi iroñaaka, ranashitakaayetai, iri tzimakaayetairi. Irojatzi ikantayetzitari pisheninkapaini, kenkithayantzi, ikantake: ‘Rashiyetai Pawa.’ 29 Tema rashitaira Pawa, ontzimatye ayote te okameethatzi oshiyakayeri oshiyakaawontsi riwetsikanewo atziripaini, riwetsikayetziri ooro, koriki, mapi. 30 Tema pairani osheki ikisashitakawo Pawa okaatzi rantashiwaitakari imasontzinkakiini atziripaini. Iro kantacha iroñaaka ikantayetai maawoini tsikarikapaini inampiyeetawo, ikantzi: ‘Pipakagairo kaariperori pametashiyetari.’ 31 Tema Pawa riyoyaake apaani atziri, iriitake rotyaantairi raminakoyetairo okaatzi antayetakeri. Tema riyotairo Pawa tsikapaiteka rantero. Tema roñaagantairi atziri rowiriintairi ikamawetakaga.”

32 Ikanta ikemawakera ikenkithatakotakeri ipiriintaaga kaminkari, ishirontaiyanakarini. Tzimatsi itsipa kantanaintsiri: “Apiitero paata nonkememi pinkenkithatakotero jiroka.” 33 Riyaatapithatanairi Pablo. 34 Iri kantacha eenitatsi oyaatanakeriri, kemisantayetai irirori. Jirika ikaatzi kemisantanaatsiri: Dionisio, iri tsipatapiintawetariri ipiyotapiintaga Areópago-ki. Opoñaapaaka tsinane jitachari Dámaris, tzimatsi otsipapaini.

18

Areetaka Pablo Corinto-ki

1 Okanta okaatapaake jiroka, rishitowanake Pablo janta Atenas-ki, jatake Corinto-ki. 2 Ari iñaake apaani Judá-ite jitachari Aquila, Ponto-satzi rinatzi jirika. Owakera rareetaka Aquila itsipatakawo iina jitachari Priscila ipoñaakawo Italia-ki, tema pinkathari Claudio ikantakaantake janta Roma-ki rishitowayete maawoini Judá-ite. Jatake Pablo rareetari Aquila. 3 Ari risaikapaake Pablo itsipatapaakari. Tema iro rantawaire jirika, rishirikayetziro tontamawotatsiri, ipankoitawo. Irojatzi rantawaire pairani Pablo irirori. 4 Ari ikantapiintatya Pablo riyaatzi rapatotapiintaitaga kiteesheriki rimakoryaantaitari, ikenkithatakaantayetake ompoñaantyaari roitsinampaantyaariri Judá-ite inkemisantakaayetairi, eejatzi Grecia-thatotatsiri.

5 Ikanta Silas eejatzi Timoteo areetaiyapaakani ipoñagaawo Macedonia-ki. Ari ikamaitanakawo Pablo ikenkithatakaantanake. Ikantayetakeri Judá-ite: “Jirika Jesús, Cristo rinatzi.” 6 Iri kantacha te inimoteri Judá-ite, kisaneentanaka, ikaweyawaitanakeri. Ari rotekanairo iithaare Pablo riyotantaityaari te ikemisantaiyini, ikantanakeri: “Eerokaga kantakaanterone pimpeyawaitantaiyaari, te naaka kantakaanterone. Iri nipithokashite iroñaaka kaari asheninkata.” 7 Shitowanake rapatotapiintaitaga. Jatake ipankoki apaani atziri jitachari Justo, pinkathatasorentsitaneri rinatzi. Risaikanampitziro irirori rapatotapiintaiyanira Judá-ite. 8 Ikanta Crispo, jewatatsiri rapatotapiintaga Judá-ite, ikemisantanakeri Awinkatharite, rimatanakero eejatzi ikaatzi saikapankotziriri. Iro rantanakeri eejatzi osheki Corinto-satzi, ikemayetakero ñaantsi, kemisantayetanake, romitsitsiyaataitakeri. 9 Ikanta Pablo, romishimpyaakeri Awinkatharite tsireniriki, ikantakeri: “Eero pithaawi. Piyaatakairo pinkamantantero ñaantsi jaka, eero pimairetzi. 10 Tema ari notsipatzimi naaka, eero rowatsinaawaitaitzimi jaka, tema tzimatsi osheki nashiyetaari naaka jaka nampitsiki.” 11 Iro risaikantanakari Pablo Corinto-ki, anaaneentakero apaani osarentsi risaikawaitake. Riyotaantayetziro riñaane Pawa. *

12 Ikanta reewaritantari Galión janta Acaya-ki, retanakawo Judá-ite itzimawentanakeri Pablo. Irojatzi raantanakariri jewariki. 13 Ikantapaakeri: “Jirika atziri ikenakaashitakawo riyotaayetziri atziripaini impinkathatairi Pawa, ripiyathatakawo inintakaantaitziri.” 14 Iro riñaawaitanakeme Pablo, akanake Galión ikantanakeri Judá-ite: “Iroorika pikenkithatakotzi ritsitokante jirika atziri, aritake nonkemisantakemi pikantanari. 15 Iro kantacha, aamaaka pikantakotawakaashitawo okaatzi piñaawaitashitari eeroka, paakowaitashitari, piitashiwaitari: ‘Inintakaantaitanewo.’ Piyotaiyeroni eerokapaini tsika pinkantero, te nimeraawentawaitziro naaka.” 16 Romishitowawetaari jirikapaini. 17 Ikanta Grecia-thato, rotaiyanakeri jitachari Sóstenes, iri jewatzitachari rapatotapiintaga Judá-ite. Ripasawaitanakeri. Iri kantzimaitacha Galión, te rimatzimaitawo irirori.

18 Osheki kiteesheri risaikawaitanai Pablo janta Corinto-ki. Irojatzi riyaatantaari itsipatanaawo Priscila eejatzi Aquila, riyaatairo Siria-ki. Okanta janta Cencrea-ki, tekera rotetanaiyaata, rameetanakero iishi, rimonkaatantyaawori ikashaakaantakeri. 19 Ikanta rareetaka Efeso-ki, jatake Pablo rapatotapiintaitaga, ari ikenkithatakaayetapaakeri Judá-ite. Ari rookanairi Aquila eejatzi Priscila. 20 Ikowakowetawaari Judá-ite osamani risaikanake, iri kantacha Pablo te ikowi. 21 Ikantanairi riyaatzimatanaira: “Ontzimatye nareetaiya Jerusalén-ki roimoshirenkaitaga. Iriirika Pawa kowatsine, aritake nipiye noñaayetaatemi.” Irojatzi rotetantanaari Pablo, jatai.

Piyaawo Pablo Antioquía-ki, ikenkithatanai eejatzi

22 Ikanta rareeta Cesarea-ki, awisapai Jerusalén-ki riwethatapaiyaari kemisantzinkaripaini. Irojatzi rawisantanaari Antioquía-ki. 23 Okanta osamanitake, rapiitairo rareetantayeta apawopainiki nampitsi janta Galacia-ki eejatzi Frigia-ki, raawyaashiretakaayetairi riyotaanewo.

Ikenkithatzi Apolos Efeso-ki

24 Okanta janta Efeso-ki, areetaka apaani Judá-ite jitachari Apolos, Alejandría-satzi rinatzi. Kameetha ikenkithatzi, riyotakotziro kameethaini Osankenarentsipero. 25 Eenitatsi kenkithatakotakeniriri Juan-ni omitsitsiyaatantaneri, ikenkithatakoitakeniri eejatzi ikamantantakeri Juan-ni ikantakota Jesús. Ari iweyaa riyotakotziro irirori. Iro kantacha, kameetha ikanta rooñaawontawetawowa ikenkithatakotziri Jesús. 26 Ari ikenkithatakaantapaake Apolos rapatotapiintaitaga. Ikanta okemakeri Priscila eejatzi Aquila, raanakeri Apolos, riyotaakeri tsika ikantakoperota Jesús. 27 Ikowake Apolos rawishe Acaya-ki. Ari ipawakeri kemisantzinkaripaini Efeso-satzi apaani osankenarentsi raakameethatantawakyaariri Acaya-satzi. Ikanta rareetaka Acaya-ki, osheki ithaamentakaapaakari kemisantzinkaripaini ikaatzi ineshironkayetairi Pawa. 28 Rimatziro Apolos roitsinampaayetakeri Judá-ite, roñaagayetziri Osankenarentsipero ikenkithatakotziri Cristo, iro opoñaantari riyotakoitantanakariri Jesús, iriitake Cristo.

19

Areetaawo Pablo Efeso-ki

1 Ikanta Apolos risaiki Corinto-ki, anonkanake Pablo ochempiki, areetaka Efeso-ki. Iñaapaake kemisantawetaachari. 2 Rosampitapaakeri: “¿Risaikashiretantakemi Tasorenkantsi owakera ikemisantakagaitakemi?” Ari ikantaiyanakeni jirikapaini: “Te. ¿Oitaka kantakotachari jiroka? ¿Iitaka ikantaitziri Tasorenkantsi?” 3 Rakanake Pablo, ikantzi: “¿Iitaka pomitsitsiyaawentakari pikemisantawetaga?” Ikantaiyini jirikapaini: “Iro nomitsitsiyaawentari riyotaantakeri Juan-ni.” 4 Ikanta Pablo riyotaanakeri, ikantziri: “Romitsitsiyaatantzi Juan-ni, roshiyakaawentatziiro ripakagaitairo kaariperori. Iro ikantzitakari Juan-ni: ‘Pinkemisantairi awotsikitaintsiri, iri poyaatapaakenane.’ Iriitake Jesucristo ikenkithatakotakeri jaka.” 5 Ikanta ikemaiyawakeni jirikapaini, romitsitsiyaawentanakari Awinkatharite Jesús, raakotainiri iwairo jirikapaini. 6 Ikanta Pablo rotzimikapatziitoyetantakari rako, ari risaikashiretantanakari eejatzi iriroripaini Tasorenkantsi. Riñaawaiyetanakero otsipasato ñaantsi. Ikamantantanakero ñaantsi riyotakaayetanairiri Pawa. 7 Ikaataiyini 12.

8 Irojatzi rawisantakari Pablo rapatotapiintaiyanira Judá-ite, ari ikenkithatakaantapaake ikaatzi mawa kashiri. Tekaatsi inthaawakaiya, ikowi riyotakaayetairi atziripaini jimpe ikanta Pawa ipinkathariwentantai. 9 Iro kantacha tzimatsi apawopaini kisoshirewaitatsiri, te ikowi inkemisantaiyeni, ikishimawaitakeri tsipatanaariri iitaitziri “Awotsiweri”. Ikanta Pablo, rintainaryaanakeri jirikapaini. Romiñaanakeri riyotaanewopaini iyaapapankoteki iitaitziro “Tiranno”. Ari riyotaapiintakeri maawoiniki kiteesheri. 10 Ari ikantapiintanakitziiro, tzimakotake apite osarentsi. Ikemakoyetairo riñaane Pawa nampiyetawori Asia-ki, Judá-ite, Grecia-thato, maawoini.

11 Osheki ritasonkawentantayetake Pablo, ikantakaakari Pawa. 12 Etsiyatakotakaantzita imanthaki. Arika ragaitero tsikarikapaini, riterotantaityaari mantsiyari, aritake retsiyatakotai. Imatziri eejatzi etsiyatakotakagairi raaganewo peyari. 13 Eenitatsi apaanipaini Judá-ite kenawaitatsiri janta retsiyatakotakayitari eejatzi irirori raaganewo peyari. Ikowake iroñaaka raakotairi iwairo Jesús, retsiyatakotakaantyaariri. Ikantawetapaakari peyari, ikantziri: “¡Pintainaryaapithateri, naakotziro iwairo Jesús, ikenkithatakotziri Pablo!” 14 Iroowa rantawetakari 7 itomipaini Judá-ite jitachari Esceva, jewawetariri imperatasorentsitaneri janta. 15 Iro kantacha rakanake peyari, ikantziri: “Noñiiri Jesús, niyotziri Pablo. Eeroka, te niyotzimi.” 16 Ikanta raayiri peyari rotaiyanakeri jirikapaini, antawoite iñaashintsitanakari roitsinampaakeri maawoini, romishiyairi ipankoki raatonkoryaamerekitakeri, antawo rowatsinawaitakeri iwathaki. 17 Ikemaiyakeni nampitawori Efeso-ki, ikemake Judá-ite eejatzi Grecia-thato, maawoini. Osheki ithaawaiyanakeni. Iro opoñaantari ipinkathaitantanakariri Awinkatharite Jesús. 18 Ari ripokapaake osheki kemisantanaatsine, ithawetakoyetapaakero iyaariperonka. 19 Ikanta sheripiyariwetachari, ramayetapaakero tsika riñaanatakotapiintziro isheripiyarinka, ritaapaakero. Ikanta raminakoitakero tsika okaatzi ipinata ritagaitakeri, areetaka ikaatzi: 50,000 ikithoki koriki. 20 Eeke ikemakoperoitanakitziiri Awinkatharite.

21 Okanta ithonkapaaka jiroka, rominthatanakawo Pablo rareetantya Macedonia-ki eejatzi Acaya-ki. Irojatzi rawisantakyaari janta Jerusalén-ki. Ikantzitaka eejatzi: “Arika niyaatake Jerusalén-ki irojatzi nawisantakyaari Roma-ki.” 22 Rotyaantake Macedonia-ki apite amitakotapiintakeriri, Timoteo eejatzi Erasto, eenitatsi risaikanake irirori Asia-ki.

Ikoshekantaita Efeso-ki

23 Okanta janta Efeso-ki antawoite riñaanatawakaawentaitakari iitaitziri “Awotsiweri”. 24 Iri poñaakaantakawori jitachari Demetrio, kotsiropakoimpeki. Eenitatsi oshiyakariri irirori riwetsikayetziro oryaani oshiyakaawontsi iyaapapankote iwawanetashitaitari iitaitziro “Diana”. Iriira raantayetari osheki koriki. 25 Ipiyotaiyakani maawoini kotsiropakoimpeki. Ikantake Demetrio: “¡Shiramparipaini! Iroowa añaantaiyarini aakapaini jiroka antawaire. 26 Pikemakotaiyakerini iitaitziri Pablo, roitsinampaakeri osheki atziri, ikantayetziri: ‘Riwetsikanewo atziripaini te roshiyari Pawa.’ Te apatziro ikantakero anampiki Efeso-ki, rimatzitakawo maawoini jaka Asia-ki. 27 Te apatziro onkantzimoshiretai eerowa ramanantayeetairi awetsikanewo, iroowa kantzimoshireperotairi ompeya inkemakoitero maawoini awawane Diana jaka Asia-ki, ari ripakagaitanakero ripokaitzi oyaapapankoteki.”

28 Ikanta ikemaiyawakeni, antawo ikisaiyanakani, ikaimaiyanakeni: “¡Irooperori inatzi Diana, awawanetari jaka Efeso-ki!” 29 Eeke rakisheenkatanakitzi jirikapaini. Irojatzi rotaiyaitantanakariri Gayo eejatzi Aristarco, raanakeri ipiyotaiyapiintanira atziripaini. Jirika ragaitanakeri iriitake itsipatapiintari Pablo rareetantayeta, Macedonia-satzi rinaiyini. 30 Ikowawetaka Pablo inkyaapaakeme irirori, temaita rishineteri riyotaanewo. 31 Ari ikantakari eejatzi ikaatzi jewaripaini raapatziyanewo Pablo, ikantakaantakeri: “Eerowa pimatzitawo eeroka janta.” 32 Ikanta janta ipiyotaiyakanira, eeke richeraacheraataiyatziini, te oshiyawakaa okaatzi richeragaiyirini. Tema jirika atziripaini te riyoperotaiyini oita ipiyowentaiyarini, ikaimaminthawaitashitaiyani. 33 Iri kantacha apawopaini Judá-ite, iñaakeri Alejandro rosatekaka ipiyotaiyakanira, ishintsineentanakeri riñaawaite. Ikanta Alejandro rowaatzinkawakotanaka imairetantyaarime, kenkithawetanaawo. 34 Iro kantacha riyotake atziripaini Judá-ite rinatzi jirika Alejandro, eekero rapiitanakitziiro ikaimaiyini, osamani ikantaka ikaimi, ikantaiyini: “¡Irooperori inatzi Diana, awawanetari jaka Efeso-ki!” * 35 Irojatzi ikatziyantanakari osankenawairentzi, romairyaakeri, ikantakeri: “Efeso-satzí, riyotaitzi aakapaini kempoyaawentzirori oyaapapankote awawane Diana, eejatzi oshiyakaawo poñainchari inkiteki. 36 Ontzimatye pinkenkithashiryaawakya kameetha, eero pikoshekantashiwaita. 37 Tema jirika pamayetakeri, te rowaariperotziro yaapapanko, te ikishimaminthatziro awawane. 38 Ikowirika riyakowentante Demetrio itsipayetakari ikaataiyinira, raanakeri ajewariteki raminakoteri, iri wetsikerone okaatzira kantzimoshiretariri. 39 Okowarika ayotakotero maawoini aakapaini, kantacha apatoteri maawoini jewari, raminakotantyaawori. 40 Okaatzi awisaintsiri iroñaaka, aritake rowasankewentaitakairo akoshekantaga. Eero otzimi oita ankanteri apiyakowentantyaari.” 41 Ikanta rithonkakero ikenkithawaitakero jiroka, rotyaantairi atziripaini.

20

Riyaatzi Pablo Macedonia-ki eejatzi Grecia-ki

1 Ikanta reshitanakero rakisheenkataiyini, ipiyotakeri Pablo riyotaanewo ikaminaayetanairi. Ari riwethatanaari, jatake Macedonia-ki. 2 Ikanta ikenayetanairo nampitsiki risaikayetzira iyekiite, ikaminaayetanairi. Irojatzi rareetantakari Grecia-ki. 3 Ari risaikawaitapaake ikaatzi mawa kashiri. Iro rotetanaiyaame riyaatantyaari Siria-ki, ari ikemake rowamaatyeeri Judá-ite rareetakyaarika janta. Iroowa ripiyantanaari Macedonia-ki. 4 Ari itsipatanaari Sópater, Berea-satzi rinatzi irirori, itomi Pirro. Ipoñaapaaka Aristarco, eejatzi Segundo, Tesalónica-satzi rinatzi. Eejatzi Gayo, Derbe-satzi rinatzi. Eejatzi Timoteo, Tíquico, Trófimo, Asia-satzi rinayetatzi jirika. 5 Ari reewataiyanakeni jirikapaini iyeki, royaawentapaakena Troas-ki notsipatakari Pablo. 6 Okanta awisanake kiteesheri rowapiintantaitawori tashirentsiponka, ari notetanaari Filipos-ki. Awisake 5 kiteesheri, noñaayetapairi janta Troas-ki, ari nisaikaiyapaakeni okaatzi 7 kiteesheri.

Rareetantaka Pablo Troas-ki

7 Okanta imonkaatapaa kiteesheri rapatotantapiintaitari, ari nopiyotaiyakani nontzipetowero pan, ikenkithatakaantake Pablo. Tema nawisatye onkiteeshetamanairika, eekero riyaatakaanakitziiro ikenkithatzi niyankiityaakotakena. *† 8 Ari nopiyotaiyakani jenoki pankotsiki, osheki ootamentotsi roonthotaitake. 9 Ikanta apaani mainari jitachari Eutico risaikake omooki pankotsi. Tema osamanitake ikenkithatake Pablo, ayimatakeri iwochokine mainari, paryaake isaawiki, kamapaake. ‡ 10 Ayiitanake Pablo, roiyotashitapaakari mainari, ithomaapaakeri. Ikantanake: “Eero pithaawaiyini, añagai.” 11 Eejatzi ripiyanaawo Pablo jenoki, itzipetowapaakero pan, owaiyakani. Eekero ikenkithatanakitzi, irojatzi okiteeshetantanakari. Ari nawisaiyanakeni. 12 Iriima mainari, ragaitanairi rañagaira. Iroowa thaamentashiretakaaperotanakariri.

Rawisanake Troas-ki irojatzi Mileto-ki

13 Ari neewatanake naakapaini, notetaiyanakani irojatzi Asón-ki, ari nokenkithashiryaaka naanairi Pablo, tema ikowatzi irirori inkenanake awotsiki. 14 Ikanta noñaapairi Pablo janta Asón-ki, ari rotetanaawo, jataiyakenani Mitilene-ki. 15 Irojatzi nawisantanakari janta, nokiteeshetakotapaake Quío-ki, okanta namaatakotanai apaani kiteesheri areetakena Samos-ki, naatakotapaintzi Trogilio-ki. Irojatzi nawisantanakari otsipaki kiteesheri, areetaiyakenani Mileto-ki. 16 Irojatzi nawisantanakawori Efeso te naatapaintzi, tema te ikowi Pablo raatapainte janta, eero rosamanitanta Asia-ki. Ikowatzi rareetaiya intsipaite Jerusalén-ki, roimoshirenkapairo kiteesheri “Owiitaantsi”. §

Inkenkithatakairi Pablo rantarite Efeso-satzi

17 Ikanta nareetaka Mileto-ki, ikaimakaantapaakeri Pablo itzinkamipaini kemisantzinkari Efeso-satzi. 18 Ikanta ripokaiyakeni, ikantawakeri: “Piyotzi eerokapaini jimpe nokanta nisaikimotaiyakemini owakera nareetantakari Asia-ki. 19 Ari nokantapiintatya nantawaitziniri Awinkatharite, tsinampashire nokanta, osheki niraawaitaka noñaakerowa inkoshekename Judá-ite. 20 Iro kantacha te nipakaanakero nokenkithatakaayetzimiro onkaate pinintagaiyaari, niyotaapiintakemi pipankopainiki, eejatzi ipiyotapiintaga atziripaini. 21 Nokenkithatakaayetziri nosheninkapaini Judá-ite eejatzi Grecia-thato, nokantayetziri: ‘Pipiyashitairi Pawa, pawentagaiyaari Awinkatharite Jesucristo.’ 22 Iroñaaka niyaatatye Jerusalén-ki, Tasorenkantsira thaamentashiretakaanari, te niyotzimaitya oitarika awishimotenane janta. 23 Iro kantacha tsikarika niyaayetzi, riyoshiretakaana Tasorenkantsi, ikantana: ‘Osheki pinkemaatsiwaityaawo romonkyagaitemi.’ 24 Iro kantzimaitacha naaka, tekaatsi oitzimotena onkaate nonkemaatsiwaityaari, te netakoneta. Iro kowaperotacha nonkimoshirewentero noshiyakaanakero irootaintsime nanaakotante nareetya jimpe iweyaa nishiye. Tema irootaintsi nithotyeero ikantakenari Awinkatharite Jesús nonkamantantairo Kameethari Ñaantsi okantakota ineshironkayetaira Pawa. 25 Nokenkithatakaayetakemi eejatzi eerokapaini tsika okantakota ipinkathariwentantai Pawa. Eero papiitairo piñaayetaina. 26 Irootake nokowantari nonkantemi, te naaka kantakaashityaawone intzimantaiyaari peyashitaachane, 27 tema nokenkithatakotakemiro maawoini ikenkithashiriitakari Pawa ranteri, tekaatsi apaani nimanimotemi. 28 Pinkempoyaayetaiya, ari pinkantakaayetaiyaari apatotapiintachari tsika rowayetakeri Tasorenkantsi. Poshiyaiyaari kempoyaantaneri pinkempoyaayetairi kemisantanairiri Awinkatharite, tema iriitake ikapathainkawentake ripinawentairi. 29 Niyotzi naaka arika niyaatai, ripokapaake itsipapaini, roshiyapaakyaari koweenkari owantaneri, inkowapaake rithonkeri kemisantzinkaripaini. 30 Ari intzimanake pikaataiyinira eerokapaini amatawitanakerine kemisantzinkaripaini, ripakaakaanakeri ikemisantzi, inkantakaakyaari riyotaanewo rashi irirori. 31 Pinkenkithashireero eerokapaini, mawa osarentsi nisaikimowaitapaintzimi, te nipakaapaintero nokaminaayetzimi maawoini, niraakowaitakemi. 32 Nawentaari naaka Pawa iyekiite, iriira aminawentemine, iriitake neshironkatemine, tema irootake ikantayetakairi. Ari inthaamentakaayetaimi, aritake iñaakaayetaimiro okaatzi ikowakaakeriri maawoini oiteshiretaarewo. 33 Te niyotziro naaka noñaamatakotantyaari, koriki, ooro, eejatzi ikithaataitari. 34 Piyotaiyini eerokapaini, naakatake antawaitaintsiri nakoki naantari koityiimoyetanari, ari nonkantzitakari eejatzi naayiniri koityiimoyetariri ikaatzi tsipayetakenari. 35 Ari nokenakairo niyotaantakemirori jimpe ankantero antawaiperotai, aneshironkayetairi koityaawaitatsiri. Iroowa pinkenkithashiretantaiyaawori ikenkithatakotapaintziri Awinkatharite Jesús, ikantake: ‘Osheki ikimoshirewentaitziri neshironkatantaneri, anaanakero okaatzi ikimoshirewetanakaga ipaitakeri.’ ”

36 Ikanta ikaatanakero Pablo ikantakero jiroka, rotziwerowanaka ramanakaanaari maawoini, piyotainchari. 37 Maawoini riragaiyanakani, rawithakitaiyakerinira Pablo, riwethatawaari riyaataira. 38 Owashire ikantaiyanakani, tema ikantakerira eero iñagairi. Ari royaataiyanakerini irojatzi rotetantanaari Pablo.

21

Riyaatantaari Pablo Jerusalén-ki

1 Ikanta nookanairi iyekiite, otetaiyanaanani, tampatzika nowanakero niyaatake Cos-ki, okanta okiteeshetamanai areetakena Roda-ki, nawisanake irojatzi Pátara-ki. 2 Ari noñaapaakero antawo pitotsi jatatsine Fenicia-ki, ari notetaiyanakani. 3 Okanta namaatakotzi, naminakotanakero othampishi Chipre nampateki, nokenakotanake nakoperoki irojatzi Siria-ki. Eenitatsi owaagawontsi rookaitanakeri Tiro-ki, ari naatakotaiyapaakeni. 4 Noñaapaatziiri kemisantzinkaripaini, ari nisaikimowaitanakeri okaatzi 7 kiteesheri. Ikantawakeri Pablo: “Eero piyaatzi Jerusalén-ki.” Iro ikantantari, riyoshiretakaatziiri Tasorenkantsi. 5 Okanta imonkaataka 7 kiteesheri, nawisantanaiyaari, ari royaataiyakenani iyekipaini, itsipayetakawo iina, eejatzi reentsite. Irojatzi othapiki nampitsi, ari notziwerokaiyapaakani impanekiiteki, namanaiyani. 6 Ari niwethatawakaanaa, otetanaana naakapaini, piyaiyanaani irirori ipankokipaini.

7 Irojatzi namaatakotantanaari areetakena Tolemaida-ki, ari niwethatapaari iyekipaini, apaani kiteesheri nisaikimowaitanakeri irirori. 8 Okanta okiteeshetamanai awisakotanakena, areetakena Cesarea-ki. Irojatzi nokenantanakari ipankoki Felipe kenkithatakaantaneri, ari nisaikapaake. Jirika Felipe iriitake apaani kaatatsi pairani 7 rowaitakeri ramitakoyeteri Otyaantaperori. 9 Eenitatsi Felipe rishinto mainawo okaatzi 4, kamantantanewo inaiyini. 10 Shekitake kiteesheri nisaikapaake janta, ari rareetakari kamantantaneri ipoñaakawo Judea-ki, iita Agabo. 11 Ikanta iñaayetapaakena raapaakero romathakiro Pablo, roosotapaakawo rakoki eejatzi iitziki ikenkithawaitanake, ikantzi: “Ari inkantyaari ashitakawori jiroka omathakirontsi, roosoteri Judá-ite janta Jerusalén-ki, raanakeniri kaari asheninkata. Iroowa riyotakaanari Tasorenkantsi.” 12 Ikanta nokemaiyawakeni, nokantakantawetanakari Pablo: “Eero piyaatzi Jerusalén-ki.” Ari ikantawetakariri eejatzi Cesarea-satzi. 13 Iro kantacha ikantanake irirori: “¿Iitaka piraantaiyarini, antawowa powashiretakaakena? Kowakena naaka. Arika roosoitakena irojatzi nonkamawentantakyaariri Awinkatharite Jesús janta Jerusalén-ki, imawaityaata.” 14 Tera noitsinampaatyeeri, apatziro nokantanake: “Imatyaata ikowiri Awinkatharite.”

15 Okanta okaatapaake jiroka, wetsikaiyanaanani, jataiyakenani Jerusalén-ki. 16 Ari royaataiyanakenani Cesarea-satzi yotaarewopaini rinatzi. Iriira aanakenari ipankoki Chipre-satzi jitachari Mnasón, pairanitake riyotaarewotzi jirika, iriitake nimayimotaiyakerini.

Rotaiyaitakeri Pablo tasorentsipankoki

17 Ikanta nareetaiyapaakani Jerusalén-ki, kimoshire ikantaiyani iyekiite iñaawakenaga. 18 Okanta okiteeshetamanai, raanakena Pablo nareetyaari Jacobo, ari risaikitakari eejatzi maawoini itzinkamipaini. 19 Riwethatapaakari Pablo, ikamantapaakeri maawoini oita rantakaayetakeriri Pawa janta inampipainiki itsipasatzi atziripaini. 20 Ikanta ikemaiyawakeni, ithaamentanakari Pawa. Irojatzi ikantaitantanakariri Pablo: “Iyekí, imapero ishenitake jaka asheninka Judá-ite kemisantanaintsiri, tzimimaitacha rotsiwakakagaitari kemisantzinkaripaini rimonkaatero Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni. 21 Ikemakotakemi piyotaayetakeri asheninkapaini nampiyetawori otsipaki nampitsi, pinkantayeterime: ‘Te okowaawo pinkemisantero Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni, te okowaawo pitomeshaanitairi pitomipaini, te okowaawo eejatzi antayetairo ameyetari pairani.’ 22 ¿Tsika ankantyaaka? Yoyetake iroñaaka asheninka, areetaimi jaka. 23 Jiroka kameethatatsiri panteri: Eenitatsi akaataiyinira jaka, ikaatzi 4 atziri monkaaterone ikowakaantziri. 24 Pintsipatanakyaari jirikapaini, pantero onkaate kitewathatakagaimine. Arika rameetaitakeniri iishi, eeroka pinakowenterine ritagaiteri. Iroowa riyoitantyaari thaiyaantsi ikantakoitzimiri, tema pimonkaatzitawo eeroka Inintakaantaitanewo. 25 Irooma naakapaini, niyotzi ikenakaashitakawo asheninkapaini shintsiwaiwetachari rimonkaatakaanterome Inintakaantaitanewo. Tema ikaatzi kaari asheninkayeta kemisantayetaatsiri, notyaantakeniri pairani osankenarentsi okaatzi nokenkithashiretaiyakarini jaka, nokantakeri: ‘Eero powayetari wathatsi ritagaitziniriri iwawanetashiyeetari. Eero powakoyetawo riraa piratsi. Eero pimayempiwaitzi.’ Apatziro rantayetairo jiroka.” 26 Ikanta Pablo raanakeri 4 atziri. Okanta okiteeshetamanai itsipatakari ikitewathatakagaitairi, ikyaake tasorentsipankoki inkamantante jimpe onkaate kiteesheri ithonkantyaari ikowakaantakeri, ikenkithatakotakero tsikapaite ramantyaari apawopaini rashitakayaariri Pawa.

27 Okanta imonkaatzimatapaaka 7 kiteesheri, eenitatsi Judá-ite poñaayetachari Asia-ki, iñaakeri Pablo janta tasorentsipankoki. Rapatotake atziripaini, ripokashiteri Pablo rotaiyeri, 28 ikaimaiyini, ikantzi: “¡Shiramparipaini! ¡Israel-iite! ¡Pamitakotena! Jirika atziri kenakenayetatsiri tsikarikapaini riyotaayetziri atziripaini pithokashitariri asheninkapaini, pithokashitawori Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni, pithokashitzitawori tasorentsipanko. Iro maperotaincha, ikyaakaakeri kaari asheninkata tasorentsipankoki, rithainkatasorentsiwaitakero.” 29 Iro ikantantawori jiroka tema iñaakitziiri Pablo janta Jerusalén-ki itsipatakari Trófimo poñaachari Efeso-ki, roshiyakaatzi ikyaakaatziiri tasorentsipankoki. 30 Piyotaiyapaakani osheki atziri, shiyaiyapaakani, rotaiyapaakeri Pablo, inoshikanakeri romishitowakeri jekokeroini tasorentsipankoki, rashitanakero. 31 Iroowetaincha ritsitokerime, ari ikamantaitakeri reeware owayeripaini poñaachari Roma-ki, ikantaitakeri: “Ikoshekawakagaitya janta.” 32 Ikanta reewarite raanake rowayerite, riyaatashitanakeri ipiyotaiyakanira atziri. Ikanta iñagaiyawakerini ripokake, ripakaanakeri ripasataitziri Pablo. 33 Rotaiyaitapaakeri Pablo, ikantanakeri rowayerite: “Poosotantyaari apite kotsirotha.” Rosampitanakeri atziripaini: “¿Iitaka jirika, iitaka rantakeri?” 34 Eenitatsi cheraanaintsiri, temaita oshiyawakaa okaatzi richeraawetaiyakarini. Te riyotero jewari oita awisatsiri. Rotyaantakeri rowayerite raanakeri Pablo rimaapiintaiyinira. 35 Ikanta roirinkakaawetari Pablo, eekero ishintsitatzi atziripaini ikowi ripasawaiteri, iroowa inatantanakariri owayeripaini rookaakowenteri. 36 Maawoini atziri royaatakowentanakeri, ikaimaiyini: “¡Powamayeriwé!”

Ikenkithatakota Pablo

37 Iroowetaincha romonkyagaiteri rimaapiintzira owayeri, rosampitanakeri Pablo jewari, ikantziri: “¿Kantachama nonkenkithawaitakaimi eepichokiini?” Ari ikantanake jewari: “¡Jimpe piyotziroka niñaane! 38 ¿Tema Egipto-satzi pinatzi eeroka poñaakaantakawori chapinkipaite koshekaantsi? Pikenapaakero ochempiki, pamake 4000 owayeri.” 39 Ikantanake Pablo: “Judá-ite ninatzi naaka, nopoñaawo Tarso-ki saikatsiri Cilicia-ki. Otzinkami inatzi nonampi. Nokowi pishinetena nonkenkithawaitakairi nosheninka.” 40 Rishinetakeri. Katziyanaka Pablo pawitsiki, rowaatzinkawakotanaka imairetantyaari isheninkapaini. Mairetaiyanakeni. Kenkithawaitanake Heber-thato riñaaneki irirori, ikantanakeri:

22

1 “Iyekí, Ashitantanerí, pinkeme nonkenkithatakotya.”

2 Ikanta ikemaiyawakerini riñaaneki irirori Heber-thato, imaireperotaiyanakeni. Eeke ikantanakitzi Pablo:

3 “Judá-ite ninatzi naaka. Notzimake Tarso-ki saikatsiri Cilicia-ki, nokimotatake jaka Jerusalén-ki, riyotaanewo Gamaliel ninatzi, niyotakoperotziro Inintakaantanewo acharinepaini. Nokowake naaka noshireperotyaari Pawa, pikantakaga eerokapaini iroñaaka. 4 Pairani nopatzimaminthatakeri iitaitziri ‘Awotsiweri’ nowamaayeteri. Osheki nonoshikayetake atziri, ari nokantakero eejatzi tsinane, maawoini, nomonkyaakaantayetakeri. 5 Iñaakena maawoini reeware Imperatasorentsitaarewo eejatzi Itzinkamipaini nantayetakero jiroka. Iriitake pakenawori osankenarentsi ipakaantziri asheninka Judá-ite janta Damasco-ki. Irojatzi niyaatantakari janta nithotyaakoyetziri jirikapaini, namayeteri jaka Jerusalén-ki rowasankeeteri.”

Ikenkithatakota Pablo ikemisantantaari

(Hch. 9.1-19; 26.12-18)

6 “Okanta nanashita awotsiki, irootaintsi nareetya Damasco-ki, ikaatake tampatzika ooryaa, ari romapokakenari morekanaintsiri inkiteki, roorentapaakena nokatziyakaga, 7 tyaanakena kipatsiki. Nokematzi riñaanaitana, ikantzi: ‘¡Saulo! ¡Saulo! ¿Iitaka poyaakyaaminthatantanari?’ 8 Nosampitanakeri naaka: ¿Piitaka Pinkatharí? Ari rakaitanakena: ‘Naakatake Jesús Nazaret-satzi poyaakyaaminthatakeri.’ 9 Ikaatzi tsipatakenari iñagaiyakerini oorentapainchari, antawoite ithaawaiyanakeni, temaita ikemathatawakeri iriroripaini riñaanaitakenaga naaka. 10 Ari nosampitanakeri, nokantziri: ‘Pinkatharí. ¿Iitaka pikowiri nanteri naaka?’ Ikantanakena Pinkathari: ‘Pinkatziye, piyaate nampitsiki Damasco-ki. Ari inkamantaitemi oita panteri.’ 11 Imawityaakitakaanakena oorentakenari, rakathatashitaana notsipayetakari irojatzi Damasco-ki.

12 Ari risaikiri janta atziri iita Ananías, pinkathatasorentsitane rinatzi, rimonkaayetziro Inintakaantaitanewo rosankenatakeri Moisés-ni. Pinkatha rowiri maawoini Judá-ite nampiyetawori Damasco-ki. 13 Pokake Ananías iñeena. Ikanta rareetapaaka, ikantapaakena: ‘Iyeki Saulo, pokiryagai.’ Apathakero nokiryaanai, aminawaitanaana. 14 Eeke ikantanakityaana Ananías: ‘Eeroka riyoyaake Iwawane acharinepaini. Riyoyaakemi piyotantaiyaawori ikowakaimiri irirori, piñagairi Cristo tampatzikatatsiri, pikemawaantetairi eejatzi. 15 Eerokatake kenkithatakotairine maawoiniki atziri. Pinkamantairi okaatzi piñaakeri, okaatzi pikemakeri. 16 Tekaatsi poyaawentanake. Pinkatziye iroñaaka, pomitsitsiyaatya, paakotairi iwairo Awinkatharite pinkowakotairi impeyakotaimiro piyaariperonka.’ ”

Ikenkithatakotziro Pablo ipatzimaitziri inkenkithatakagairira itsipasatzi atziri

17 “Okanta nipiyapaawo Jerusalén-ki, niyaatake tasorentsipankoki namaña, ari noñaawyaatakari janta. 18 Noñaakeri Awinkatharite, ikantakena: ‘Intsipaite pishitowanake Jerusalén-ki, tema eero ikemisantaitzimi pinkenkithatakotena jaka.’ 19 Ari nokantanakeri naaka: ‘Pinkatharí, riyotaiyini maawoini niyaatapiintzi tsika rapatotapiintaita, nomonkyaakaantayetakeri ikaatzi kemisantayetzimiri, osheki nipasatakaantawaitakeri. 20 Tema rowamagaitakeri pairani pimperatanewo Esteban, kenkithatakotzimiri eeroka, ari nokaatzitakari naaka janta, naapatziyakotakari owamaakeriri, nokempoyaakeniri iithaarepaini.’ 21 Iro kantacha ikantanakena Pawa: ‘Piyaate, naakatake otyaantemine intaina risaikayetzira kaari pisheninkata.’ ”

Risaikimotakeri Pablo reewarite owayeripaini

22 Ikanta ikemawakero atziripaini jiroka, rapiitaiyanakeroni ikaimaiyini ikantzi: “¡Jirika atziri te onkameethate rañe! ¡Pashireeyaari!” 23 Eeke ishintsitatzi ikaimaiyini, rotekakotaiyani iithaareki. * 24 Ikanta jewari, ikantakeri rowayerite: “Paanakeri inthomoikinta jirika, apasatawakeriita inkamantantairori oita ikenkithawaitakeri rowatsimaantakariri isheninkapaini.” 25 Ari roosoitanakeri ripasatantaityaariri, rosampitanakeri Pablo itsipa jewari, ikantziri: “Rosankenatakotanewo Roma-satzi ninatzi naaka. ¿Shinetaantsitatsima ripasawaitaitena, te raminakoitawakenawo oitarika nokenakaashitakari?” 26 Ikanta ikemawake jirika, ripiyashitanakari reewarepero, ikantapairi: “Nowinkatharité, ¿Piyotakema oita antakeri? Iriitake jirika, rosankenatakotanewo awinkathariperote saikatsiri Roma-ki.” 27 Ikanta ikemawake, ripokashitapaakeri Pablo, rosampitapaakeri: “¿Pimaperotatyaama posankenatakoperota eeroka?” Ari rakanake Pablo, ikantzi: “Jee.” 28 Ikantzi jewari: “Osheki nipinakowentakari naaka nosankenatakotantyaari.” Ikantzi Pablo: “Te naaka, rosankenatakoitzitakena owakera notzimapaake.” 29 Ikemaiyakeni ikantake, roosoryaakotanakeri. Ithaawakaanakawo jewari, roosotakaantakeri osankenatakotachari Roma-ki.

Ragaitanairi Pablo rapatotapiintaiyanira reeware Judá-ite

30 Okanta okiteeshetamanai, ikowi riyote jewari oita ikoshekaminthatantariri Judá-ite Pablo. Ipiyotakaantakeri reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi reewarepero Judá-ite. Romishitowakaantakeri Pablo, roisaikakeri ipiyotaiyanira.

23

1 Rotzikanaminthatapaakari Pablo jewaperori piyotainchari, ikantanakeri: “Iyekiite, nokempoyaapiintaka naaka eero otzimanta nantzimoteriri Pawa.” 2 Ikanta Ananías, Imperatasorentsiperori, ripasawaantetakaantakeri Pablo. 3 Ikantanakeri Pablo: “¡Thaiyawairentzí! Pawa pasatemine eeroka! Saikawetatsimi jaka paminakoterome Inintakaantaitanewo, ¿Tema pipiyathatakawo eeroka pipasatakaantakenaga?” * 4 Ikanta piyotainchari, ikantanakeri Pablo: “¿Arima pinkanteri pinkaweyeri Rimperatasorentsiperotaarewote Pawa?” 5 Ikantzi Pablo: “Iyekiite, te niyoweta naaka Imperatasorentsiperotaarewo rinatzi, tema okantzi Osankenarentsipero: ‘Eero pikaweyiri jewatakaantatsiri.’ ”

6 Riyotakotakeri Pablo ikaatzi jewaperori piyotainchari, apaanipaini Sadoc-iite rini, iriima itsipapaini Fariseo rinatzi. Ikantzi Pablo: “Iyekiite, Fariseo ninatzi naaka, eejatzi maawoini nosheninkapaini. Iroowa riyakowentantaitanari iroñaaka tema niyotakotaatziiro rañagaira kamaintsiri.” 7 Ikantakera Pablo, ari riñaanaminthatawakaanakari Fariseo-paini eejatzi Sadoc-iite. 8 Tema ikantapiintzi Sadoc-iite: “Eero rañaayetai kamayetaintsiri, tera otzimi shiretsi, tera itzimita maninkari.” Iriima Fariseo-paini, riyoyetzi irirori imaperotatya jirokapaini. 9 Ari richeraanake maawoini. Ikanta yotzinkaripaini Fariseo, ikatziyanaka, ikantanake: “Jirika atziri te otzimi iyenakaashitanewo. Aamaaya maninkari ñaanashiretakeriri, kaaririka shiretsi.” 10 Eeke ishintsitatzi richeragaiyini. Ikenkithashiryaanaka reeware owayeripaini, ikantzi: “Naanairiita Pablo, rowaariperotaitzirikari.” Ikaimakaantake rowayerite romishitowairi, raanairi rimaapiintaiyinira.

11 Okanta otsirenitanai, eejatzi roñaaganaari Awinkatharite, ikantairi: “Pablo, eero pithaawi, arira pinkenkithatakotakena Roma-ki poshiyakairo jaka Jerusalén-ki.”

Ikenkithashiretaita ritsitokaiteri Pablo

12 Okanta okiteeshetamanai, ikenkithawaitake Judá-ite, ikantawakaiyani: “Jame atziwentashityaari Pablo irojatzi atsitokantakyaariri. Eerorika nimonkaatziro, rowasanketainaata Pawa.” 13 Aamaaka ranaanakeri 40 atziri ikaataiyini kantaintsiri. 14 Irojatzi riyaatashitantanakariri reeware Imperatasorentsitaarewo, eejatzi Itzinkamipaini, ikantaiyakerini: “Nitziwentaiyarini Pablo irojatzi nitsitokantakyaariri. Eerorika nimonkaatziro, rowasanketainaata Pawa. 15 Janjaatya paapatziyawakaiya eerokapaini pikaatzi papatotapiinta, pinkowakotairi reeware owayeripaini, pinkantairi: ‘Pamainari Pablo onkiteeshetamanairika naminakoperotainiri iyenakaashitane.’ Aamaawenta nonkantaiyaani naaka nitsitokawakeriita tekera rareetapaakaata jaka.”

16 Kemake itzineri Pablo, jatanake rimaapiintaiyinira owayeri ikamantapaakeri. 17 Ikanta Pablo ikaimake apaani owayeri, ikantakeri: “Paanakeniri pitzinkami jirika mainari, eenitatsi oita inkamanteriri.” 18 Ikanta owayerika raanakeniri itzinkami, ikantapaakeri: “¡Itzinkami! Ikowakotakena Pablo namakemiri jirika mainari, eenitatsi inkamantemiri.” 19 Ikanta jewarika, raanakeri mainari jantyaatsikaini, rosampitakeri: “¿Oitaka pinkamantenari?” 20 Ikantanake mainari: “Ikenkithashiretaiyakani Judá-ite inkowakotemi onkiteeshetamanairika paanairi Pablo janta rapatotapiintaiyanira jewaripero, raminakoperotero iyenakaashitanewo. 21 Eero pikemisantziri, tema manaiyakani 40 atziri. Ikantaiyakeni: ‘Jame atziwentashityaari Pablo irojatzi atsitokantakyaariri. Eero owashitari, eero arita amere. Eerorika nimonkaatziro, rowasanketainaata Pawa.’ Wetsikaiyakani iroñaaka, royaawentaiyani tsika pinkante eeroka.” 22 Ikanta jewari rotyaantairi mainari, ikantawairi: “Eero pikamantantziro jiroka.”

Rowawisagaitakeri Pablo pinkathariki Félix

23 Ikanta jewari ikaimake apite reeware owayeripaini, ikantakeri: “Pimpiyote 200 powayerite, pintsipataakeri 70 owayeri kyaakayaarine kawayo, eejatzi itsipa 200 aatsine rowathaamento. Paanakeri tsireniriki Cesarea-ki. 24 Piwetsike kawayo inkyaakaanakyaari Pablo, pinkempoyeeri kameethaini. Paanakeri pinkathariki Félix.” 25 Ari rosankenatakero rotyaanteniriri pinkathari, okantzi:

26 “Rosankenare Claudio Lisias rotyaantziniri pinkathari Félix: Osheki niwethatemi. 27 Jirika atziri notyaantakemiri, rotaiyakaantawetakari Judá-ite jaka, iroowetaincha ritsitokerime. Ikanta niyotake rosankenatakotanewo itzinkamipero Roma-satzi, naanake nowayerite, nookakaawentakeri. 28 Nokowawetaka niyote oitarika ikenakaashitari jirika ikoshekantaitakariri, irootake naantanakariri rapatotapiintaiyanira itzinkami. 29 Noñaakero ikoshekawentashitari Inintakaantaitanewo rashiyetari irirori. Tekaatsi ompoñaantyaari ritsitokaiteri, te okameethatzi romonkyaakaantaiteri eejatzi. 30 Tema nokemake ikowaiyatziini Judá-ite ritsitokeri, irootake notyaantantakemiriri eeroka. Nokantzitakari eejatzi jirikapaini koshekawaitariri inkamantemiro eeroka oitarika ikoshekantariri.”

31 Rimatakero owayeripaini. Raanakeri tsireniriki Pablo janta Antípatris-ki. 32 Okanta okiteeshetamanai, piyaiyaani owayeri anashitaiyanaincharini. Iriima ikaatzi kyaakaanainchari eekero royaatatziiri Pablo. 33 Ikanta rareetakaakari Cesarea-ki, ipapaakeri osankenarentsi pinkathari, ikantapaakeri: “Pinkatharí, jirika Pablo.” 34 Ikanta rithonkanakero pinkathari riñaanatawakero osankenarentsi, rosampitanakeri Pablo, ikantziri: “¿Tsika pipoñaaka?” Rakanake Pablo: “Nopoñaawo Cilicia-ki.” 35 Ikantanake pinkathari: “Ari nonkemakemi paata arika rareetapaakya ikaatzi koshekawaitzimiri.” Irojatzi inintakaantantanakariri ragaitanakeri ipankoki Herodes, ari inkempoyagaiteri.

24

Ikenkithatakota Pablo janta Félix-ki

1 Okanta awisanake 5 kiteesheri, areetapaaka Cesarea-ki, Ananías Imperatasorentsiperori itsipayetakari Itzinkamipaini eejatzi yakowentantaneri iita Tértulo. Rawisashitapaakeri pinkathari inkoshekakaantyaariri Pablo. 2 Ikanta ramaitapaakeri Pablo, kenkithawaitanake Tértulo, ikantanakeri Félix: “Ariwé Pinkatharí, noñaakero kameetha nisaiki, osheki piyotanetzi pantakeniri kameethatatsiri nosheninka. 3 Okaatake jiroka nowinkathariperote Félix, osheki riwetharyaapiintaiyakemini maawoini nosheninka. 4 Eero osamanitanta, nokowatzi pinkemisantawakena eepichokiini nonkantemiri. 5 Noñaakeri naaka, jirika atziri owaariperotantaneri rinatzi. Rithonka ikenayetake nampitsiki, te apatziro ikoshekakari nosheninka nokaatzira no-judá-itetzi, irijatzi jewatakaanairiri jitashiwaitachari ‘Oshiretanaariri Nazaret-satzi’. 6 Ikowake eejatzi rowaariperoterome notasorentsipankote, iroowa notaiyakaantantakariri, nokowaiyawetakani naminakotantyaarime Inintakaantaitanari naaka. 7 Iro kantacha, ripokapaake jewari Lisias, raapithatakenari, richeraimowaitakena. 8 Ikantanakena: ‘Ontzimatye piyaataiyeni pinkathariki riwetsikemiro awisaintsiri.’ Janjaatya posampiperoteri eeroka ayotantyaawori imaperotatyaarika nokoshekaminthatantari.”

9 Irojatzi ikantaiyakerini eejatzi Judá-ite ikaatzi pokaintsiri.

10 Ari rowaatzinkawakotanaka pinkathari ompoñaantyaari riñaawaite Pablo. Irojatzi ikantantanakari Pablo: “Osheki nokimoshirewentakemi eerokatake kemenane nonkenkithatakotya, tema niyotzi eerokatake wetsikapiintakeniriri nosheninkapaini inkoshekawakaiyaani.

11 Kantacha posampikowentero eeroka, owakera nareetaa naaka Jerusalén-ki okaatzi 12 kiteesheri, nokowaweta nompinkathatapairime Pawa. 12 Te niñaanaminthatantawaite, te nokoshekanetari atziripaini tasorentsipankoki, eejatzi nokantakari jantapaini nampitsiki, tekaatsi nonkoshekya ipiyotaitapiintaitaga. 13 Jirikapaini thawetakotakenari iroñaaka jaka, eero iñagaitziro imaperotatya ikantakotanari. 14 Ari okantaka, notsipataari naaka ikaatzi iitaitziri ‘Awotsiweri.’ Iroowa ikantakeri jirikapaini yakowentantaneri nokemisantashiwaitane inatzi. Ari nokenakairo naaka nopinkathatziri Pawa ikemisantziri pairani nocharinepaini. Nokemisantziro Inintakaantanewo, eejatzi rosankenarepaini Kamantaneri. 15 Ari noshiyayetari irirori, royaawentziri Pawa rowañaayetairi kamayetaintsiri, te apatziro rañaayetai kameethashireri, eejatzi inkantzitaiya kaariperoshireripaini. 16 Iroowa nokowantapiintari eero otzimi oita nantzimoteriri Pawa, eejatzi atziripaini. 17 Awisake osheki osarentsi nokenakenawaitake, nipiyaawo nonampiki namai nompashitapaiyaariri nosheninka koityaawaitatsiri, nokowawetapaa eejatzi nashitakaapaiyaarime Pawa. 18 Irootake nantziri tasorentsipankoki. Ari nameetziro noishi ompoñaantyaari nonkitewathatai. Te osheki nonkaataiyeni, tekaatsi nonkoshekawaitya janta. Ari iñaapaakena Judá-ite poñainchari Asia-ki. 19 Iriitakeme pokatsine jaka inkenkithatakotena oitarika iñaakotakenari. 20 Tera ripokaiyatziini irirori. Jirika pokaintsiri jaka piyowentakenari, janjaatya inkantemi eenitatsirika iñaakotakenari rokiki nokenakaashitakari. 21 Aamaa iro ikantakotanari nokantakeriri ipiyowentantakenari ketziroini, nokantakeri: ‘Iroowa riyakowentantaitanari nokemisantaatziiro rañaayetai kamayetatsiri.’ ”

22 Tema pinkathari Félix riyotakotziri iitaitziri “Awotsiweri”, iro ripakaantanakariri, ikantanakeri: “Arika ripokake jewari Lisias, ari inkamantaperotapaakenawo jiroka.” 23 Irojatzi ikantantakariri reeware owayeripaini: “Pinkempoyeeri Pablo, pishineteri rareetyaari raapatziyanewo impantyaariri koitziimotariri.”

24 Okanta otsipa kiteesheri, piyaawo Félix, itsipatakawo iina Drusila, Judá-ite inatzi iroori. Ikanta ikaimakaantapairi Pablo inkemawakeri inkenkithatakoteniri tsika okantakota rawentaashiretantaariri Jesucristo. 25 Iri kantacha Pablo retanakawo ikenkithatakotanakeniri tampatzikashiretaantsi, ñaakoshiretaantsi, rowasanketantayetai paata. Ari ithaawanakeri Félix, ikantanakeri: “¡Ataama, piyaatai! Ari napiitairo nonkaimakaantaimi paata arika nisaikashiwaitya.” 26 Tema royaawentawetatya Félix ripinaterime Pablo, ripakaantaiyaariri. Iroowa rapiitantawetakariri ikaimakaantziri inkenkithawaitakairi. 27 Awisake okaatzi apite osarentsi. Ari okaatapaake ipinkatharitzi Félix. Ikowake raapatziyapiintyaari Judá-ite, irootake kaari ripakaakaantantariri Pablo. Ikanta ripoyaatapaari itsipa pinkathari jitachari Porcio Festo.

25

Ikowake Pablo iri aminakoterine César

1 Pinkathariwentantake Festo. Iro awisanake mawa kiteesheri jatake Jerusalén-ki ipoñaanakawo Cesarea-ki. 2 Ikanta reeware Imperatasorentsitaarewo itsipayetakari iriiperori Judá-ite, ithawetakotawakeri Pablo. 3 Ikowakotakeri rotyaantairi Pablo Jerusalén-ki. Ikenkithashiryagaiyakani ritsitokakaanteri niyankithakineki awotsi. 4 Ari ikantanake Festo: “Tema romonkyagaitakeri Pablo Cesarea-ki, irootaintsi niyaatai janta. 5 Royaatanakena itzinkami, tzimatsirika iyenakaashitane jirika atziri, ari piyakowenteri janta.”

6 Te osamanitzi risaikawaitapaintzi Festo janta Jerusalén-ki, piyaawo Cesarea-ki. Okanta risaikamanai risaikamentoki ipinkathariwentantzira, ikaimakaantakeri Pablo. * 7 Ikanta ikyaapaake Pablo, ari ripokaiyapaakeni Judá-ite poñaayetainchari Jerusalén-ki, ikantakowaitapaakeri osheki kaariperori, okantaweta te iñaayewetawo imaperotatyaarika ikantakoitziriri. 8 Kenkithatakotanaka Pablo, ikantake: “Tekaatsi kaariperori nante naaka, te nipiyathatawo Inintakaantaitakeniriri nosheninkapaini, te nowaariperotero tasorentsipanko, te nokaweyawaitziri César reewariperote Roma-satzi.” 9 Iriima pinkathari Festo ikowira raapatziyapiintyaari Judá-ite, rosampitanakeri Pablo: “¿Pikowima piyaate Jerusalén-ki, nonkemantyaariri yakowentemine janta?” 10 Ikantanake Pablo: “Iro kameethatatsi nisaike jaka paminakotena, tema eerokatake rowakeri César reewariperote Roma-satzi. Piyotaiyakeni tekaatsi kaariperori nantzimoteriri nosheninkapaini Judá-ite. 11 Ontzimatyeeme noyenakaashiperotane, kameethatakeme ritsitokaitena. Tema tekaatsi nonkenakaashitya, te okameethatzi potyaantena janta. Nokowaperotzi iri pinkathari César aminakoperotenane.” 12 Ikanta Festo ikenkithawaitakaakeri ikaataiyini ipinkatharitzi. Ari ikantanakeri: “Iroorika pikowi raminakotemi César, ari nosankenatakotakemi, piyaatantyaari janta.”

Ragaitanakeri Pablo pinkathariki Agripa

13 Ikanta pinkathari Agripa itsipatakawo iina Berenice pokaiyakeni Cesarea-ki, riwethatyaari Festo. † 14 Ikanta risaikawaitapaintzi janta, ikenkithawaitakaakeri Festo tsika ikantakota Pablo, ikantakeri: “Eenitatsi apaani atziri rookanairi pinkathari Félix romonkyagaitziri. 15 Niyaatake chapinkipaiteki Jerusalén-ki, osheki ikantakowaitawakeri reeware Imperatasorentsitaarewo itsipayetakari Itzinkamipaini, ikowakotakena nitsitokakaanteri. 16 Nokantanakeri naaka: ‘Jiroka nametaiyarini No-roma-satzitzira: Ontzimatye impiyotaiyaani ikaatzi koshekawakaachari, ompoñaantyaari inkenkithatakotantyaariri riyakowentanewo. Kyaaryooperorika otzimi iyenakaashitane, aritake ritsitokaitakeri.’ 17 Irootake nantakeri ripokaiyakenira irirori, te nishenkaanaka, jatakena nisaikamentoki, nokaimakaantakeri atzirika. 18 Iro kantzimaitacha okaatzi ikantapaakeri yakowentziriri, te noñiiro onkantaperotya okaatzi nokenkithashiryaakowetakariri. 19 Apatziro ikenkithatakotashitakawo ikemisantashiwaiyetari, ikenkithatakotakeri eejatzi iitaitziri Jesús rowamagaitakeri, iriitake ikantziri Pablo eeniro rañi. 20 Temaita niyotzi jimpe nonkantero jiroka, nosampitakeri Pablo ikowirika riyaate Jerusalén-ki raminakoitantyaariri janta. 21 Ikowaperotake Pablo iriitake aminakoperoterine César Augusto awinkathariperote Roma-ki. Irootake nokantantakari riyaatatziira romonkyagaiteri irojatzi notyaantantakyaariri.” 22 Ikanta Agripa, ikantanakeri Festo: “Nokowi nonkemeri naaka jirika atziri.” Ikantanake Festo: “Aritake pinkemakeri onkiteeshetamanai.”

23 Okanta okiteeshetamanai, ikyaake Agripa itsipatakawo Berenice, owaneenka ikantayetaka. Itsipayetakari reeware owayeripaini, eejatzi iriiperoripaini atziri saikayetatsiri janta. Ikantake Festo ramaiteniri Pablo. 24 Ari ikenkithawaitanakeri Festo, ikantzi: “Pinkathari Agripa, pinkatharipaini ikaatzi piyotainchari jaka, jirika atziri. Osheki riyakowentakeri Judá-ite janta Jerusalén-ki eejatzi jaka Cesarea-ki. Richeraapiintaiyini ikowi ritsitokaiteri. 25 Noñiimaitakawo naaka tekaatsi inkenakaashitya jirika ritsitokantaityaariri. Iri kantzimaitacha, iri kowanaintsiri raminakoperoteri Augusto, iri kameethatatsi notyaanteri janta. 26 Temaita noñe naaka oita nosankenateniriri pinkathariperori ikantakota jirika, iroowa namantzimiriri eerokapaini piñeeri, eerokaga pinkathari Agripa namakeniri, posampitawakeri, ari ontzimeri nosankenateri. 27 Te onkameethatzimotena notyaante apaani romonkyagaitziri, eerorika otzimi tsika osankenatakota iyenakaashitane.”

26

Ikenkithatakota Pablo Agripa-ki

1 Ikantanakeri Agripa jirika Pablo: “Kantacha pinkenkithawaitapai eeroka.” Ari rowaatzinkawakotanaka Pablo, kenkithawaitanake, ikantzi: 2 “Pinkatharí Agripa, osheki nokimoshiretake nonkenkithawaitakaakemira eeroka, nokowi nonkenkithatakotero okaatzi ikantakowaitakenari Judá-ite. 3 Piyotakoperotziro eeroka okaatzi rameyetari asheninkapaini Judá-ite. Irootake nokowantari pinkemisantawakena nonkantemiri.”

Rañaamento Pablo tekera ikemisantanakeeta

4 “Riyotaiyini nosheninkapaini Judá-ite tsika nokanta eeniro nomainaritapaake, nisaikimotantakariri Jerusalén-ki. 5 Naakatake Fariseo monkaawairentzi, te nipiyathanetawo Inintakaantaitziri. Ikowirika, kantacha inkenkithatakotena. 6 Iroowa nisaikantari iroñaaka jaka, tema nokenkithatakotaatziiro okaatzi pairani ikowakaakeriri Pawa acharinepaini, oyaakoneentaiyirini aakapaini. 7 Pinkatharí Agripa, irojatzi noyaakotzitakari naaka, irootake ikantakotakenari asheninkapaini. Irojatzi royaakoneentakeri maawoini asheninka icharineyetaari 12 itomipaini Israel-ni. Irootake iñaashintsiwaitashitantakari rantawaitainiri Pawa iñaantayetaiyaaworime. 8 ¿Iitaka kaari pikemisantanta eerokapaini rowañagairi Pawa kamawetainchari?”

Royaakyaaminthawetakari Pablo kemisantzinkaripaini

9 “Nimatziwetakawo naaka pairani noñaashintsiwaitashita, nokenkithashiryaaweta nanteme osheki oitarika nonkoshekantantyaariri aakotanairiri iwairo Jesús Nazaret-satzi. 10 Iro nantakeri Jerusalén-ki. Rishinetakenawo reeware Imperatasorentsitaarewo, osheki nomonkyaakaantake ikiteshiretakagaitairi. Okanta noñaakowentayetzirira ritsitokaitziri, inimotana. 11 Tzimatsi osheki nowasankewetakari ripakaantyaaworime ikemisantzi. Nimatzitari tsika rapatotapiintaita. Osheki nokisaneentakeri jirikapaini, noyaakyaaminthawaitakeri, eejatzi nokantzitakari saikayetatsiri otsipaki nampitsi.”

Rapiitziro Pablo ikenkithatakota ikemisantantaari

(Hch. 9.1-19; 22.6-16)

12 “Iro niyaatantakari nampitsiki Damasco, rotyaantakena reeware Imperatasorentsitaarewo. 13 Iro kantacha niyankithakineki awotsi, ikaatake tampatzika ooryaa noñaake shipakiryaanaintsiri inkiteki, ranaanakeri ooryaa, roorentakotapaakena nokatziyakaga, eejatzi ikaatzi tsipatakenari. 14 Nityeeyanakeni maawoini kipatsiki. Nokematzi riñaanaitanakena niñaaneki Heber-thato, ikantana: ‘¡Saulo! ¡Saulo! ¿Iitaka poyaakyaaminthatantanari? Eerokatake owasankewaitacha apaniroini, oshiyawaitakawo pipaikayitzitatyeeyaawome thoyempithowari.’ 15 Ari nakanakeri naaka: ‘¿Piitaka eeroka Pinkatharí?’ Rakanakena Nowinkatharite: ‘Naakatake Jesús, poyaakyaaminthatakeri. 16 ¡Pinkatziye! Iroowa noñaagantzimiri pantawaitaina naaka. Pinkenkithatakotairo okaatzi piñaakeri, onkaate piñagairi eejatzi paata nantakagaimiri. 17 Aritake piñagairo nookaakowentaimi pisheninkaki, eejatzi janta kaari pisheninkata tsika notyaantemi iroñaaka. 18 Oshiyawaitaiyaawo pokiryaakagaatyeerime. Aritapaake ikenashiwaitaka otsirenikitzira ranashiyetaiya kiteesheriki. Aritapaake ipinkathariwentakeri Satanás, iri Pawa pinkathariwentairine. Iro ompoñaantyaari nompeyakotantaiyaanariri iyaariperonka, nonkiteshiretakaayetairi awentaashiretainane naaka. Iroowa ikowakagaitakeriri.’ ”

Te ripiyathawaitanaka Pablo roñaagaitakarira

19 “Pinkatharí Agripa, te nipiyathatanaka roñaagaitakenawowa inkite, 20 netanakawo nokenkithatakaanakeri Damasco-satzi, Jerusalén-satzi, maawoini nampiyetawori Judea-ki, nokenkithatakayitanakari ikaatzi kaari asheninkata, nokantayetziri: ‘Pipiyashitairi Pawa, pantayetairo oñaaganterone pipakagairo piyaariperonka.’ 21 Iroowa kantakaantzirori, rotaiyantakenari nosheninkapaini tasorentsipankoki, ikowawetaiyakani ritsitokena. 22 Iro kantacha ineshironkatakena Pawa eekero niyaatakaatziiro nokenkithatakotziri iroñaaka. Nokenkithatakotainiri maawoini, iriiperoripaini eejatzi kaari iriiperotatsine. Okaatzi nokenkithatapiintakeri, te noipiyiro okaatzi rosankenayetakeri Moisés-ni, eejatzi Kamantantaneripaini. Tema rosankenatakoitakero awisayetatsine, ikantaitake pairani: 23 Ontzimatye inkame Cristo, iriitake etaiyaawone rañagai. Iro ompoñaantyaari inkenkithatakoiteniri awisakotaantsi asheninkapaini, inkenkithatakoiteniri eejatzi kaari asheninkata.”

Ikowi Pablo inkemisantakairi Agripa

24 Ikantayetakero Pablo jiroka, ikaimanake Festo: “¡Pablo, pishinkiwentatya! Okantakaimi pikamaitakawowa piñaanawaitzi.” 25 Rakanakeri Pablo: “Pinkatharí Festo, te noshinkiwenta, okaatzi nokantayetakeri imaperotatya. 26 Riyotakotziro pinkathari Agripa jiroka, iroowa nokamantantakemirori jirokapaini. Niyotzi naaka riyotakotziro maawoini, te imanakoyeta jiroka. 27 Pinkatharí Agripa, ¿tema pikemisantziro rosankenayetakeri Kamantantaneriite? Niyotzi naaka pikemisantziro.” 28 Rakanake Agripa: “Eepichokiini piyotaawetakena, ¿Piñaawetaka ari pinkemisantakaakena, noshiyakotantaiyaariri ‘Cristo-weri?’ ” 29 Ikantzi Pablo: “Okantawetaka eepichokiini nokantakemiri, aamaakarika, osheki nokantakemiri, onkamintha iri Pawa kantakayaawone, te apatziro eeroka pinkatharí, eejatzi maawoini pikaatzi pikemaiyakenani iroñaaka, poshiyakotainawo nokantakaga naaka, onkantawetya eero roosotantaitzimiro kotsirotha.”

30 Irojatzi ikatziyantanakanari pinkathari Agripa itsipatakawo Berenice, rimatzitanakawo eejatzi itsipa pinkathari Festo, eejatzi maawoini ikaatzi saikaintsiri, 31 jataiyanakeni jantyaatsikaini ikenkithawaitakotziro jiroka. Ikantawakagaiyani: “Iitakakya romonkyagaitantakariri jirika atziri, tekaatsi inkenakaashityaari ritsitokantaityaariri.” 32 Ikanta Agripa ikantanakeri Festo: “Aritakeme apankagairime naaweta jirika atziri, eerome ikowakotakemime posankenatakoteri Pinkathariki César iñaantyaawori oitarika awisatsiri.”

27

Rotyaantaitakeri Pablo Roma-ki

1 Ari ikowaiyakeni rotyaanteri Pablo janta Italia-ki, intsipatanakyaari itsipapaini romonkyagaitziri, ari niyaatzitanakyaari eejatzi naaka. Raminaitakeniri jitachari Julio jewatziriri owayeripaini pinkathariki Augusto, iriitake aanakerine. 2 Notetakotanakari Adramitio-satzi niyaatero Asia-ki. Notsipatanakari Aristarco Tesalónica-satzi saikatsiri Macedonia-ki. 3 Okanta okiteeshetamanai areetakena Sidón-ki, ari rariperotapaakari Julio jirika Pablo, inintakaakeri rareetapaintyaari raapatziyanepaini impantawakyaariri koityiimotariri. 4 Irojatzi nawisantanakari Sidón-ki, ari itonkyotakena tampyaa, te onkantanaiya namaatakote, iro nokenakotantanakari othampishiki iitaitziro Chipre. 5 Naathakiryaanakero inkaare irojatzi Cilicia-ki eejatzi Panfilia-ki. Areetakena Mira-ki, nampitsi saikatsiri Licia-ki. 6 Ari noñaapaake otsipa notetantanaiyaari poñaachari Alejandría-ki iyaatero Italia-ki, ari rotetakenari jewari. 7 Osheki kiteesheri namaatakotake neetsikeroini. Osheki nopomeentsiwaitaka nareetantakari Gnido-ki. Eekero itonkyotakotatyaana tampyaa, nimontyaakotanaka Salmón-ki, noshinampitapithatanakawo othampishi Creta. 8 Osheki opomeentsitaka namaatakotzi, irojatzi nareetantakari nampitsiki iitaitziro “Awochaaki”, eekaatapaira nampitsi Lasea.

9 Awisake osheki kiteesheri namaatakotake, kyaawontsitai, koweenkatanake namaatakote. Irootake ikantantanakari Pablo: * 10 “Pinkemisantawakena, akoweenkatakotatziira amaatakotzi, aritake ampeyakero amaatakomentotsi, powaagawopaini, aritake ankamagaantake eejatzi.” 11 Iri kantacha reeware owayeripaini te ikemisantziri Pablo, iri ikemisantake ashitawori amaatakomentotsi eejatzi antakotzirori. 12 Te opantawo tsika raatakowetaka rowawisaantyaaworime kyaawontsi, ikowaiyakeni riyaaneenteme Fenice-ki saikatsiri eejatzi Creta-ki, eero oñaashirenkantari tampyaa kenayetatsiri kirinka eejatzi katonko. Ari ikowaiyakeni rowawisairome kyaawontsi.

Itampyaatakotzi inkaareki

13 Ikenkithashiryagaiyakani ari onkantakya ramaatakote tema owakera etapaakawo otampyaatzi eepichokiini. Ari nokenakotaiyanakeni othapyaaki Creta. 14 Iro osamanitake eepichokiini antawotapaake tampyaa, iitapiintaiyironi irirori “Euroclidón”, ookantapaakawo amaatakomentotsi, 15 otainkakotanakena. Te riyotzi jimpe inkantanairo ramaatakomento, rishinetanakero otainkakotena tampyaa. 16 Osheki nopomeentsitakawo pitotsi thatainchari amaatakomentotsiki. Nokenakotanake othampishiki jitachari Clauda te otampyaaperotzi janta. 17 Ari noteyetakero pitotsi amaatakomentotsiki. Tema ithaawantatyaawo rawikakotya impanekiki eentaatzira inkaare iitaitziro “Sirte”, roosoitanakero omerekiki amaatakomentotsi eero ikotaanta. Rishinetanakero otainkakotena tampyaa. 18 Okanta okiteeshetamanai, eekero oshintsitatzi otampyaatzi, ari retanakawo rowiinkakaantanake rowaagawo. 19 Okanta otsipa kiteesheri, rowiinkakero tzimatsiri amaatakomentotsiki. 20 Osheki kiteesheri awisaintsiri te noñaayetairi ooryaa eejatzi impokiro. Antawoite notampyaatakotake te niyotaiyeni arika nawisakoyetai.

21 Awisake osheki kiteesheri te nowaawo, ikantanake Pablo: “Pinkemisantawakena, kameethawetaka arika pinkemisantakename irojatzi asaikeme Creta-ki. Eerome añaayetziro okaatzi owaariperotakairi. 22 Iro kantzimaitacha, eero okantzimoneentzimi, tema eero pikamagaantawaitzi apaani, onkantawetya ompeya jiroka amaatakomentotsi. 23 Inkaaganki tsireniriki, noñaake maninkari, rotyaantanewo Pawa Ashitanari, nantawaitziniri, 24 ikantakena: ‘Pablo, eero pithaawi, ontzimatye pareetya iñeemi César itzinkamiperori Roma-ki. Ineshironkatemi Pawa eeroka powawisaakotantyaariri pitsipatakari jaka amaatakomentotsiki.’ 25 Ari ikantakenari. Iroowa pinthaamentashiretantyaari, tema nawentaashiretakari naaka Pawa, niyotake ari imatakya okaatzi ikamantakenari maninkari. 26 Iro kantacha ontzimatye otzitakotya othampishiki.”

27 Okanta apaani tsireniri, tzimake 14 kiteesheri, areetakena inkaareki Adriático-ki otainkakotakena tampyaa. Niyankipaite tsireniri, ari ikaimaiyanakeni antakotzirori amaatakomentotsi ikenkithashiryagaiyani iro nareetaiya kipatsiki. 28 Rimonkaataiyakeroni jimpe iweyaa osaanaatzi, iñaatziiro te osaanaaperotzi, rapiitakero eejatzi, iñaatziro eepichokiini osaanaatanai. † 29 Ithaawaiyini notzitakotya, rowiinkanake 4 owaatzinkerone amaatakomentotsi opataki, ari ramanaiyanakani onkiteeshetantyaari intsipaite. 30 Iri kantacha ikaatzi antakotzirori ikenkithashiryagaiyakani rishiye, rotetantanakyaawome pitotsi thatayetainchari, ramawenatanakawo rowiinkaiyeroni owaatzinkerone othowaki amaatakomentotsi. 31 Iri kantacha Pablo ikamantakeri jewari, eejatzi rowayerite, ikantakeri: “Arika rishiyake jirikapaini, eerowa pawisakoyetai eeroka.” 32 Ari ritotakotanakero owayeripaini pitotsi, rowamaatakero.

33 Irootaintsi onkiteeshetzimate, ikantantake Pablo: “Tzimake 14 kiteesheri oyaawenta oita awisatsine, te powaiya eerokapaini. 34 Ontzimatye poya pañaantyaari, tema tekaatsi kamagaantatsine apaani.” ‡ 35 Riñaawaitakera Pablo, rayimotakeri pan, riwetharyaakari Pawa. Itzipetowakero, owanaka. 36 Irojatzi ithaamentantanakawori maawoini, owaiyanakani eejatzi. 37 Jiroka nokaataiyini notetaiyani 276 atziri. 38 Ikanta ikaatakerowa rowaiyani, rowiinkakoyetanakero owanawontsi othomakaneentantyaari tenari.

Tsitsiyakotake

39 Okanta okiteeshetamanai, jirikapaini antakotzirori, ikompitzimotapaakari kipatsi, iñaapaake eejatzi impaneki. Ari ikowanake raatakote janta. 40 Ritotakotanakero oosotantari owaatzinkirori amaatakomentotsi, rookanakero, itzinaayetanairo antawoite manthakintsi, riwetsikanairo iyomaro rikomatantyaari onkene raatakote impanekiiteki. § 41 Iro kantacha awikakotaiyapaakani othowaki eentaatzira inkaare, te onkantanaiya nishewatakote. Tankanake opataki ookantapaakawowa otamakaare inkaare. 42 Ari ikowawetanaka owayeripaini ritsitokanakerime omonkyagaarewo, eero rimaatantanaka rishiye. 43 Iri kantacha reeware owayeripaini, ikowake irirori rowawisaakoteri Pablo, te rishinetziri rowamagaiteri, apatziro ikantanake: “Ikaatzi yotzirori rimaare, rimaateeta riyaate kipatsikinta. 44 Iriima itsipapaini rontarekayetya inchakaakiki inkene rimaate.” Iroowa opoñaantari nawisakotantaari maawoini.

28

Risaikake Pablo othampishiki jitachari Malta

1 Okanta nawisakoyetai maawoini, ari niyotaiyakeni jiroka othampishi oita Malta. 2 Ari raakameethatawakena maawoini nampiyetawori janta. Tema oparyaatzi inkani, katsinkaite okantaka, oishitapaaka, ikaimaiyakenani. 3 Jatanake eejatzi Pablo raye irirori tsitsi, iro ripiyawetapaaka rowapaakerome ritsima, shiyapaaka maanke, ratsikakeri rakoki. 4 Ikanta iñaayetakeri nampitawori janta rowikantapaakari, ikantawakaiyanakani: “Jirika atziri tsitokantaneri rinatzi. Okantawetaka rawisakowetaawo ripiinkeme, temaita rishinetaitziri rañe.” * 5 Iri kantacha Pablo rotekanakeri maanke paampariki. Tekaatsi awishimoterine. 6 Ikanta royaawentawetari raawaakayerime irojatzi inkamantyaari. Okanta osamanitake iñaitatziiri tekaatsi awishimoterine, ikantayetanai: “Pawa rinatzi jirika atziri.”

7 Eenitatsi janta jewari nampitawori othampishiki jitachari Publio. Eenitatsi okaakiini rowane. Raakameethatakena maawoini raanakena janta. Mawa kiteesheri nisaikimowaitakeri. 8 Ari nokemakotakeri ipaapate Publio isaawakiwaitzi, ishiwaita. Ikyaashitanakeri Pablo. Ikanta ramanakotakari, riterotantakari rako, apathakero ikantanaka, retsiyatakotanai. 9 Rantakerowa jiroka, pokayetanake maawoini mantsiyari ikaatzi nampitawori janta othampishiki, retsiyatakotakaayetakeri. 10 Ari ipashitanakena osheki oitarika. Okanta notetanaa niyaatantaiyaari, ipayetawaana naayetanairi.

Areetaawo Pablo Roma-ki

11 Okanta nisaikanake mawa kashiri janta othampishiki, ari notetanaari otsipaki amaatakomentotsi, owawisaakerori kyaawontsi janta. Opoñaawo jiroka amaatakomentotsi Alejandría-ki. Riwetsikaitakeniro iwawanetashitaitari othowaki roshiyakaawo “Tsipari”. † 12 Ari nareetaiyakani Siracusa-ki, mawa kiteesheri nisaikanake janta. 13 Irojatzi nawisantanakari janta irojatzi nareetantakari Regio-ki. Okanta okiteeshetamanai, okamintha itasonkakotakena tampyaa kenatsiri katonko, irojatzi nareetantakari Puteoli-ki otsipa kiteesheri. 14 Ari noñaapaake iyekipaini, ikantawakena nisaikawaitanake. Iro nisaikimowaitantanakariri okaatzi 7 kiteesheri. Ari nompoñaanaiyaari irojatzi nareetantyaari Roma-ki. 15 Ikanta ikemakotaiyakenani iyekipaini nampitawori Roma-ki, ritonkyotawakena awotsiki iitaitziro “Apio” tsika riyomparitaitapiinta. Okanta janta iitaitziri “Mawapanko”, ari royaawentakena itsipa. Ikanta Pablo iñaayetapaakeri iyekipaini, riwetharyaanakari Pawa, thaamentashire ikantanaka. 16 Areetapaakena Roma-ki. Ikanta reeware owayeripaini rowawisaapaakeniri itsipa reeware maawoini omonkyagaarewo. Iriima Pablo rishinetakeri risaikawaitapaake tsikarika ikowiro, apaani owayeri kempoyiiriri.

Ikenkithatakaantzi Pablo janta Roma-ki

17 Okanta awisake mawa kiteesheri nareetapaaka, rapatotapaakeri Pablo iriiperoripaini Judá-ite nampitawori Roma-ki. Ikantakeri: “Iyekiite, pairanitake raakaantawaitakena asheninkapaini janta Jerusalén-ki, rowawisaakena reewareki Roma-satzi. Iroowa rantakeri, okantawetaka tekaatsi nantzimowetyaari, te nokoshekawetawo okaatzi rameyetari pairani acharinepaini. 18 Osheki rosampiwetakenari reewarepaini Roma-satzi janta, te iñaashitawo nonkenakaashityaari ompoñaantyaari ripasatakaantantenari. Ikowawetaka rapankaakaantainame. 19 Temaita ikowaiyini asheninkapaini Judá-ite. Irootake nokowakotantakariri pinkathari janta rotyaantena jaka, iriitakera wetsikakotenane pinkathari César. Iro kantacha te iro nipokantari jaka niyakowenteri asheninkapaini Jerusalén-satzi. 20 Iroowa napatotantzimiri eerokapaini nonkamantemiro. Nonkenkithatakotairi oyaakoneentanewo iiyeetaira Israel-iite, iroowa piñaantakenari jaka roosotantaitanawo kotsirotha.” 21 Ari ikantaiyanakeni irirori: “Te noñi naaka rosankenatakotemi poñaachane Judea-ki. Tekaatsi nonkemakotemiri rareeyewetaga asheninkapaini jaka. 22 Apatziro nokemakowentakeri ikenkithatakoitziri kemisantashiwaitachari. Nokowi nonkememi jimpe pikantzi eeroka.”

23 Ikenkithashiryagaiyanakani rapatotya otsipaki kiteesheri. Ari ipiyowentaiyakarini osheki atziri rimaapiintzira Pablo. Ikenkithatakotakeniri tsika ikanta Pawa ipinkathariwentantai, roñaagakeri rosankenatakotaga Jesús, retanakawo rosankenareki Moisés-ni irojatzi rosankenayetakeri Kamantantaneriite. Tema retanakawo okiteeshetamanaira irojatzi ishaawiiteeni. 24 Eenitatsi kemisantawakeriri, iriima itsipapaini, te. 25 Te raapatziyawakaiyani, apawopaini riyaayetanai. Riweyaantawaari Pablo ikantawairi: “Jiroka ikantaitakeriri pairani picharinepaini, ikenkithawaitakaakeri Tasorenkantsi Kamantantaneri Isaías-ni, ikantakeri:

26 Piyaate, pinkanteri jirika atziripaini:

Pinkemaiyawetyaani, eeromaita pikemathatziro.

Paminaiyawetyaani, eeromaita piñiiro.

27 Tema kisoshire ikantaiyakani jirikapaini.

Witakempitari rinaiyakeni.

Mawityaakiri rinaiyakeni eejatzi.

Irootake kaari iñaantaiyawoni.

Kaari ikemantaiyani,

Kaari ikenkithashiretantaiyani,

Te inkemisantaiyeni, eero nowawisaakotairi.

28 Piyotaiyeroni eeroka jiroka, aritake rowawisaakoyetairi Pawa kaari asheninkata. Aritake inkemisantayetai irirori.” 29 Ikantakerowa Pablo jiroka ñaantsi, jataiyanakeni isheninkapaini Judá-ite, osheki riñaanaminthatawakaanaka.

30 Ari risaikapairi Pablo okaatzi apite osarentsi. Ari raakameethatapiintakeri ikaatzi areeyetariri. 31 Ari ikenkithatakotapiintakero ipinkathariwentantai Pawa, riyotaantapiintakotairi eejatzi Awinkatharite Jesucristo. Tekaatsi oñaashirenkawaiterine.

* 1:15 Ikantaitziri jaka kemisantzinkaripaini, irijatzi iitaitziri “iyekiite”.

* 2:1 Kantakotachari jaka “Owiitaantsi”, irojatzi ikantaitzitari “Pentecostés”.

† 2:15 Kantakotachari jaka “reenokiityaapaake ooryaa”, irootake ikantaitziri pairani “ooryaa 3”. Okaatzi rametari Judá-ite irirori, te ishinkineta owakera okiteeshetamanai.

‡ 2:30 Tzimatsi osankenarentsi aakotziriri iwairo Cristo risaikimotairi Pawa tsika ipinkathariwentantzi irirori.

§ 2:42 Kantakotachari jaka “itzipetowiro pan”, iro rantayetanairi kemisantzinkaripaini arika inkenkithashiryaakoteri Jesucristo ikamimotantake. Ari ikantziro rakiyootawakagaiyani, itzipetowiro pan, rowaiyani, riraiyini eejatzi imere. Tema roshiyakotatyaari Jesús tsika ikantanairo riweyaantanaawo rowakaanaari riyotaanepaini. Irootake ikenkithatakotapiintaitakeri, ikantaitzi “Pintzipetowero pan.”

* 3:1 Kantakotachari jaka “tsireniityaanake”, irootake ikantaitziri pairani “ooryaa 9”.

* 4:11 Paminero Mt. 21.42; Ef. 2.20; 1 P. 2.6-8.

* 5:7 Kantakotachari jaka “tekera osamaniteeta”, iro ikantaitzitari eejatzi “3 horas”.

* 7:12 Kantakotachari jaka “owanawontsi”, irootake ikantaitziri “trigo”.

* 8:27 Kantakotachari jaka “Iriiperori rinatzi”, Nowikyaanikiri rinatzi. Tema iro rametaiyarini pairani ikaatzi saikapankoyetziriri pinkathari, inowikyaanikiyeetziri, onkene eero rowaiyakaantanta ipankoki pinkathari.

* 10:3 Kantakotachari jaka “thataawo ooryaa”, iri ikantaitziri pairani “ooryaa 9”.

† 10:30 Kantakotachari jaka “ishaawiityaake”, iri ikantaitziri pairani “ooryaa 9”.

‡ 10:45 Jirikapaini “oyaatakeriri Pedro”, irijatzi iitaitzitari “Tomeshaaniri”.

* 11:2 Kantakotachari jaka “Judá-ite”, irijatzi iitaitzitari “Tomeshaaniri”.

† 11:3 Kantakotachari jaka “kaari asheninkata”, irijatzi iitaitziri “kaari tomeshaaniri”.

* 13:1 Jirika “Herodes” iriitake pinkathariwentantatsiri pairani Galilea-ki.

† 13:33 Kantakotachari jaka “Salmo”, irojatzi ikantaitziri “Salmo 2”. Omampagaantsi inayetzi iitaitziri Salmo. Osheki okaatzi, iro apitetanaintsiri rosankenaitakero pairani jiroka.

* 14:13 Kantakotachari jaka “ipirapaini”, iriira toro-paini.

* 17:16 Jiroka nampitsi Atenas otzinkami inatzi nampitsi, ari inampitawori osheki yotzinkaripaini Grecia-thato.

† 17:18 Iitaitziri jaka “yotaneriite” iriiyetake kemisantayetzirori okaatzi riyotaantayetziri jitachari “Epicuro”, ikantzi: “Iro kowaperotacha ankimoshirewaite.” Eenitatsi itsipa iitaitziri jaka “yotaneriite” iita “Stoa-satzipaini”. Ikemisantaiyironi iriroripaini okaatzi riyotaantakeri pairani jitachari “Zenón”, ikantake: “Ontzimatye añaakoperotya.” Iroowa iiyetantari “Stoa-satzipaini”, ipiyotapiintaiyani iitaitziro riñaaneki iriroripaini “Stoa”, owaankiityagaantsi inatzi, pothopooki ikantayetziro.

* 18:11 Kantakotachari jaka “anaaneentakero apaani osarentsi”, irojatzi ikantaitziri apaani osarentsi eejatzi 6 kashiri.

* 19:34 Kantakotachari jaka “osamani ikantaka ikaimi”, apite hora osamanitake.

* 20:7 Kantakotachari jaka “rapatotantapiintaitari”, irojatzi ikantaitzitari “etapiintawori kiteesheri otsipaki tominko”.

† 20:7 Kantakotachari jaka “intzipetowaitero pan”, iro rantayetanairi kemisantzinkaripaini arika inkenkithashiryaakoteri Jesucristo ikamimotantakera. Ari ikantziro rakiyootawakagaiyanira, itzipetowiro pan, rowaiyani, riraiyini eejatzi imere. Tema roshiyakotatyaari Jesús jimpe ikantanairo riweyaantanaawo rowakaanaari riyotaanewopaini. Iroowa ikenkithatakotapiintaitakeri, ikantaitzi “intzipetowaitero pan.”

‡ 20:9 Kantakotachari jaka “paryaake isaawiki”, iroowa ikantakoitziri pankotsi riwetsikaitziri, opewiryaa okaatzi mawa. Ari ipoñaanaka iparyaake mainari irojatzi isaawikinta.

§ 20:16 Kantakotachari jaka “Owiitaantsi”, irojatzi ikantaitzitari “Pentecostés”.

* 22:23 Ikantaitzi eejatzi, rookawanetzitaka kipatsi tsika ipiyotaiyakani, tema ikisaiyatyaani.

* 23:3 Kantakotachari jaka “thaiyawairentzí”, iriiyetakera Imperatasorentsitaarewo. Iriitake roshiyakaawentziri Pablo okitamaaweta rowantaitariri kaminkari. Paminero Mt. 23.27.

* 25:6 Kantakotachari jaka “te osamanitzi”, irojatzi ikantakoitziri 8 aamaakarika 10 kiteesheri risaikawaitapaintzi.

† 25:13 Jirika Agripa, iitaitziri eejatzi Herodes.

* 27:9 Kantakotachari jaka “kyaawontsitai”, irojatzi ikantakoitziri “ikaatapiintakero ritziwentaiyani”.

† 27:28 Kantakotachari jaka “te osaanaaperotzi”, irojatzi iitaitziri pairani 20 apishempate ashempa, ikantaitziri iroñaaka 36 metro. Kantakotachari eejatzi “eepichokiini osaanaatanai”, irojatzi iitaitziri pairani 15 apishempate ashempa, ikantaitziri iroñaaka 27 metro.

‡ 27:34 Kantakotachari jaka “tekaatsi kamagaantatsine apaani”, iro oshiyawori ikantaitziri eejatzi “eero opeyagaantawaita apaani kishitsi”.

§ 27:40 Kantakotachari jaka “itzinaakotanairo antawoite manthakintsi”, iroowa ookantari tampyaa inkene rishiyakoyete otetantawori amaatakomentotsi.

* 28:4 Irootake ikantakeri, tema roshiyakaatzi atziripaini iri Pawa otyaantakeniriri maanke, rowasanketeri.

† 28:11 Ikantaitziri jaka “Tsipari”, iroowa iwairo apite itomipaini iwawanetashitaitari jitachari Júpiter, Cástor eejatzi Pólux.

ROMA-SATZI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI ROMA-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori, rimperatanewo Jesucristo nini, tema iri kaimashiretakenari notyaantaperorite, irijatzi owakenari nonkamantantero Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Pawa. 2 Jiroka Kameethari Ñaantsi iroowa ikowakaantakeri Pawa, ikenkithatakotakeri pairani Kamantantaneri Osankenatasorentsiki, 3 jimpe ikantakota Itomi, Awinkatharite Jesucristo, roshiyapaakari eenchaaniki itzimapaake icharinetawakari David-ni. 4 Ikanta rañagaira pairani, ari iñagaitairi Itomi Pawa rini oshekitzimotziri ishintsinka, tasorentsishireri rini. 5 Ikamintha Cristo opoñaantaari ineshironkataana Pawa. Iriitake owakenari notyaantaperoritai, nonkamantayetairi itsipasatzi atziri kaari asheninkata, inkemisantayetai iriroripaini. 6 Eejatzi eerokapaini Roma-satzi, ari akaatzitaka ikaimashiretai Jesucristo. 7 Ikaimashireyetaimi pinkiteshireyetai pikaatzira pinampitawo Roma-ki. Retakotanewo Pawa pinayetzi. Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, eejatzi Awinkatharite Jesucristo, piñaayetairo kameetha pisaikayetai.

Ikowi Pablo rareetyaari Roma-satzi

8 Jiroka netawakyaari nonkante: Niwetharyaari Pawa, okantakaantziro okaatzi rantakeri Jesucristo. Niwetharyaakowentzimi eerokapaini, tema ithonka ikemakoitakemi tsika pikantayetanaa pikemisantayetaira. 9 Ari nokantapiintatya namanakotapiintzimi. Iriira Pawa yotatsi, nantawaiperotainiri nokenkithatakotanairo Kameethari Ñaantsi ikenkithatakotaga Itomi. 10 Arika namañaari, nokowakotziri rishinetena niyaate pisaikaiyinira eerokapaini, iroorika inkowakaakenari. 11 Tema nokowakitake noñaayetemi. Nokowi noneshironkatemi ompoñaantyaari paawyaashirewaitantyaari. 12 Iroowa nonthaamentakaantemiri eeroka, piñaakenarika jimpe nokanta nawentaashiretari Cristo. Ari pinthaamentakainari naaka, noñaakemirika eerokapaini tsika pikanta pawentaashiretaarira.

13 Iyekiite, nokowi piyotaiyeni iro nokenkithashiretapiintaka niyaate pisaikaiyinira eeroka noñeemi pinthaamentayetaiya, noshiyakaakeri itsipasatzi atziri. Iro kantacha, osheki otzikatzikatapiintakenari. 14 Iro kantacha ontzimatye niyaatashiyetairi Grecia-thatotatsiri, kaari Grecia-thatotatsine, yowaiyetatsiri, eejatzi kaari yowaitatsine. 15 Irootake nokowantari nonkenkithatakotairo Kameethari Ñaantsi janta pinampiki eerokapaini Roma-satzi.

Ishintsinka Pawa owawisaakotantatsiri

16 Te nokaaniwentziro naaka nonkenkithatakotero Kameethari Ñaantsi. Tema iro oshiyawori ishintsinka Pawa, iro owawisaakoshiretairine maawoini kemisantayetaatsine. Ari nokantakero naaka no-judá-iteyetzira, naakatake etakawo nokemisantanake, irojatzi rimpoitantapaakari Grecia-thatotatsiri. 17 Tema iro Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Pawa tsika ikanta ikameethashiretakagairi atziripaini. Ari ikantakaanta irirori rawentaashiretaitanakyaaririka. Tema iro rosankenaitantakawori, kantatsiri:

Kameethashireri inkantya awentaashireri, ari iñagairo rañaantaiyaawo.

Kaariperoshireri rini atziripaini

18 Iriima atziripaini kaari tampatzikashireyetatsine, thainkatasorentsitatsiri, ikisaneentaperotakeri Pawa, roñaagantakero imashirenkaa inkiteki. Tema jirikapaini kaariperoshiretapiintatsiri, oshiyawaitakawo rotzikayetatyeerome irooperori eero riyotakoitantawo. 19 Tema riyotakowetari iriroripaini Pawa. Iriira Pawa kantakaawori riyotakowetantakariri. 20 Tema owakera retanakawo Pawa riwetsikakero kipatsi, ari riyoteme atziripaini eenitatsi Pawa, iñaayewetakawo riwetsikanewo. Ompoñaantyaarime inkenkithashiretyaame oshekitzimotziri Pawa ishintsinka, kañaaneri rini irirori. Tekaatsira otekañaanetachane iroñaaka, inkantayetai: “Te niyotero.” 21 Riyotakowetaiyarini Pawa, temaita ipinkathatapiintairi, te riwetharyaapiintaari eejatzi. Apatziro ikenkithashiretakotashitapiintawo kaariperotatsiri, iro kaari ikenkithashiretantawo kameethatatsiri. 22 Ikantawetaiyani: “Yotaneri nini,” iro kantacha masontzishireri rinayetzi. 23 Iro opoñaantari ripakairo ipinkathawetari Pawa, Kañaanetatsiri. Ari retanakawo ipinkathayetziro wetsikaantsi roshiyakaawo atziri, tsimeryaani, tsimeripaini, eejatzi ikaatzira anashiyetachari kipatsiki.

24 Iro rishinetantakariri Pawa jirikapaini ayimaneenteri iyaariperonka. Iro rantantapiintawori onkaate inkaaniwenterime. 25 Ripakaashitanakawo ikemisantawetawo riñaane Pawa irooperotatsiri, apatziro ikemisantanakero thaiyaantsi. Ipinkathayetanakero riwetsikaitane, oshiyawaitakawo iroome imperatyaarineme. Temaita ipinkathatanairi Pawa wetsikayetakerori maawoini jiroka, tsika itzimi apinkathatapiintziri aakapaini. Ari onkantaitatyeeyaani.

26 Iroowa rishinetantakariri Pawa jirikapaini ayimawaiteri iñaamatashiwaitanewo. Iro rantantapiintakawori okaatzi inkaaniwenterime. Tzimanake tsinane pankenatawakaachari otsinanenkakiini. 27 Tzimanake eejatzi shirampari pankenatawakaachari, iro iñaamakiperoyetaka impankenatawakaiya ishiramparinkakiini, rantayetanakero inkaaniwenterime. Irijatzira owasankewaitainchari okantakaantziro ikenakaashiwaitakari.

28 Iroowa rishinetantakariri Pawa jirikapaini ayimawaiteri iyaariperonka, iro rantantayetakawori kaari kameethatatsine. Tema te ikenkithashiretakotairi Pawa. 29 Iroowa rantapiintanake kaari tampatzikatatsine, imayempiwaitzi, ipankenawaitanta, iñaamakiperowaitari koriki, rantayetziro koweenkayetatsiri, iñaamatakotantawaita, ritsitokantawaitake, ikoshekawakaawaita, ramatawitantawaitzi, ikaweyantawaitzi, 30 ikishimatantawaitzi, ithaiyakotawakaawaita, ikisaneentawaitziri Pawa, ikaweyawootantawaitzi, ishamewaitzi, iñaaperowaita, riyotashiwaitawo kaariperotatsiri, ripiyathatari ashitariri, 31 imasontzishirewaitzi, te rimonkaawainetzi, te inethaantanetzi, te rariperotantzi, te ineshironkatantzi. 32 Riyowetaiyawoni jirikapaini Inintakaantakeri Pawa, ikantake: “Inkaate antakerone jirokapaini, inkamayetai.” Iro kantacha, eekero rantapiintanakitziiro, iñaamatakaayetakari itsipapaini rantayetero.

2

Tampatzikashireri rini Pawa arika riyakowentante

1 Aamaa pinkantashirewaite eeroka, pinkante: “Ontzimatye rowasanketaiteri jirikapaini ikaariperotakera.” Eero pikantantawaitzi. Tema arika piyakowentawaiteri itsipa atziri, eerokatake yakowentaincha. Tema pantapiintzitawo eeroka kaariperori. 2 Iro kantacha ayotaiyini aaka tampatzikashireri rini Pawa arika riyakowentante. Iri owasanketerine ikaatzi antakerori jiroka. 3 Eerokapaini patzirinkakiini, pikantapiintaiyini, “Rowasanketaiteri jirikapaini kaariperotatsiri,” ¿Piñaajaantakema eero rowasanketaimi eeroka Pawa? 4 ¿Pimanintatziirima jirika neshironkakitakemiri, oyaakoneentzimiri, amatsinkawentzimiri eejatzi? ¿Tema piyotakotero iro ramatsinkawentantzimiri ripakaakaantemirori piyaariperonka? 5 Eerome pipakagairome piyaariperonka, ari patsipetaiyaawome iyatsimanka Pawa. Tema paata, arika roñaagantairo iyatsimanka, riyakowentairorika maawoini, tampatzika inkantaiya rowasanketantayetai. 6 Oshiyawaityaawo ripinaitaatyeerome maawoini rantaitakeri. 7 Iri Pawa añaakaayetairine ikaatzi kamaitanaawori kameethari, iro iñaashiretantakawori rowaneenkawo, iñaashiretakero impinkathaitairi, iñaashiretakero ashi rowaatyeero rañaayetai. 8 Iro kantacha, katsimaki inkantaiya Pawa rowasanketairi ikaatzi kamaitapiintakawori iñaamatashiwaitari, piyathawaitakariri, manintawaitakerori irooperotatsiri. 9 Inkemaatsiwaitaiya, rowashirekitaiya maawoini kamaitapiintakawori kaariperori. Iri etanakyaawone nosheninkapaini Judá-ite, rimpoitapaake Grecia-thatotatsiri. 10 Iriima kamaitapiintakawori kameethari, rowaneenkayetaiya, impinkathaitairi, kameetha risaikayetai. Iri etanakyaawone nosheninkapaini Judá-ite, rimpoitapaake Grecia-thatotatsiri. 11 Tema tekaatsi atziri ramaakite Pawa.

12 Maawoini kaari kemakoterone Inintakaantaitanewo, ari ompeyakaashitaiyaari iyaariperonka, tema eero raminakoitairi rimonkaatakerorika Inintakaantaitanewo. Iriima ikaatzi kemakowetakawori, ari raminakoitairi rimonkaatakerorika. 13 Tema ikaatzira kemakowetakawori Inintakaantaitanewo, kaarira jirika tampatzikashiretzimoterine Pawa. Iri tampatzikashiretzimotakeriri monkaayetakerori. 14 Jirikapaini kaari nosheninkaweta, kaari kemakowetyaawone Inintakaantaitakeri rosankenatakeri Moisés-ni, kaari ñeerone tsika osankenata, iro kantacha rimonkaaminthawaitashitakawo. Oshiyawaitakawo ontzimatyeeme otsipa Inintakaantaitanewo rashityaarime irirori. 15 Oshiyawaitakawo osankenashiretantatyeeyaarime jiroka Inintakaantaitanewo, tema riyoyetziro oita rantayeteri. Arika rimonkaatairo, kimoshire inkantaiya. Eerorika rimonkaatziro, oshiyawaitakawo apaniroinime riyakowentawaitaka, tema riyotaka ikaariperowaitake. 16 Iroowa rantaiteri paata arika inkantairi Pawa jirika Jesucristo: “Paminakotairo maawoini rantayetakeri rimananekiini atziripaini.” Iro nokantapiintakeri nokenkithatakotzirowa Kameethari Ñaantsi.

Judá-ite eejatzi Inintakaantaitanewo

17 Pinkeme nosheninkaite Judá-ite. Aamaaka pinkantaiyawetakyaani eerokapaini, pinkante: “Niyotakotziro Inintakaantaitanewo. Niyotzitari Pawa. 18 Niyotziro okaatzi ikowiri. Niyotziro tampatzikatatsiri, tema riyotagaitakenawo Inintakaantaitanewo. 19 Ari niyotaakeri kaari yoterone, oshiyakariri mawityaakiri, noshiyakairo noiteesheenkatakotaatyeerime saikayetatsiri otsirenikitzira. 20 Ari niyotaakeri masontzishireri. Kantacha niyotairi kaari yowaitatsine, oshiyawaitakariri eenchaaniki. Tema oshekitzimotana Inintakaantaitanewo. Iro yotanetakaantachari.” 21 Imaperotatyeeyaame piyotayerime itsipasatzi, ¿iyomatsitakemima eeroka? Pikantapiintake: “Eero pikoshitzi.” ¿Tema pikoshitzi eeroka? 22 Pikantapiintake: “Eero pimayempitzi.” ¿Tema pimayempitzi eeroka? Pikantapiintake: “Eero pipinkathatziri oshiyakaawontsi.” ¿Tema pikoshitziri eeroka rashitakagaitariri tasorentsi? 23 Pishamewaitake eeroka piyotakotziro Inintakaantaitanewo. ¿Tema pipiyathatawo eeroka? Pithainkakeri Pawa. 24 Jiroka rosankenaitakeri, kantatsiri:

Eerokapaini kantakaantakawori rithainkatasorentsitantakari itsipasatzi atziripaini, raakowaitashitawo iwairo Pawa.

25 Ikaatzi monkaatairori Inintakaantaitanewo, kameethawetaka ritomeshaanitya, iro oshiyakaawentzirori rashiyetaari Pawa. Iro kantacha terika rimonkaayetairo Inintakaantaitanewo, aminaashiwaitaka ritomeshaanita. 26 Iriima itsipasatzi kaari asheninkata, kaari tomeshaanitachane, arika rimonkaaminthatashityaawo Inintakaantaitanewo, iriitake oshiyaperotanaariri tomeshaaniri, rashiperotaari Pawa. 27 Jirika kaari tomeshaaniri monkaaminthatashitakawori Inintakaantaitanewo, iri aminakotaimine paata imaperorika pimonkaatziro piyotakotziri, pipiyathatakaworika, iri yakowentemine, rowasanketakaantemi, okantawetaka tomeshaaniri pinawetaka eeroka. 28 Tsika akantayeta koñaawoini awathaki, te iro kantakaanterone aitaga “Judá-ite”. Ari oshiyakawo atominthawaitashitapiintakawo awatha, te iro kantakaanterone aitantakari “tomeshaaniri”. 29 Opoñaantari a-judá-iteyetzi iro kantakaantzirori tsika akantayeta ashireki. Ari oshiyawo eejatzi añaantakawori atomeshaanita, iroowa kantakaantzirori oshiretari. Te iro amonkaaminthawaitashitantyaawori osankenatachari, rasagaawentantairi asheninkapaini. Tema oshiretaarira Pawa, ari rasagaawentai irirori.

3

1 Aamaaka pinkante eerokapaini: ¿Tekaatsima pantyaawone a-judá-itetzira? ¿Iitakakya atomeshaanitantari? 2 Nokantzi naaka: Oshekira akameethatzi aakapaini. Jiroka etanakawori: iri acharineete retakari Pawa riñaanatakeri. 3 Iro kantacha tzimatsi acharineete kaari oisokerotariri Pawa. ¿Irooma ompoñaantyaari Pawa ripakayero roisokerotante? 4 Te ari onkantya. Okantawetaka ithaiyanewetaka maawoini atziripaini, Pawa irirori te ithaiyaneta. Ari okantzi rosankenaitakeri, kantatsiri:

Ari pikantatya eeroka, tampatzikañaaneri pini,

Tzimatsirika raminakoitemiri, ari pawisantakeme eeroka.

5 Tema antapiintzirowa kaariperori, oñaagantziro tampatzikashireri rini Pawa. Aamaaka ankante: Iro noyaariperonka oñaagantzirori ikameethaperotake Pawa, ¿Oitakama rowasankewentantenawori oñaagantzirori itampatzikashiretzi irirori? Kaariitsikya tampatzikashireri. (Irootake akenkithashirewaitari aakapaini atziritzira.) 6 Te ari onkantzimaitya. Eerome itampatzikashiretzime Pawa, eero riyotzime raminakotairi isaawikisatzipaini. 7 Ari ankantanakeme: ¿Oitaka rowasanketantenari Pawa nothaiyaga, tema nothaiyapiintaga iro ipinkathataitantariri Pawa te ithaiyaneta irirori? 8 Ankantanakeme eejatzi: ¡Thame ankaariperote! tema iro oñaaganterone kameethari. (Iro riyakowentaitakenari naaka nokenkithatakotakerowa oshiyakawori jiroka, imaperotatya.) Iro kantzimaitacha kameethatatsi rowasanketaiteri ikaatzi kenkithatakotzirori jiroka.

Tekaatsi tampatzikashireri

9 ¿Irooma kantakotachari jaka, a-judá-iteyetzira aakapaini te opantaperotai, eero okanta awisayeteri itsipasatzipaini? Te ari onkantya. Aritake nokamantzitakemi ketziroini. Maawoini akaataiyakenira, oshiyawaitakawo ompeyakaashitaime ayaariperonka, okantawetaka a-judá-itetzira eejatzi kaari Judá-itetatsine. 10 Ari osankenatakotaka, kantatsiri:

Tekaatsi tampatzikashireri,

Tekaachaatsikaini apaani.

11 Tekaatsi kemathawaitaneri.

Tekaatsi kowatsine riyotairi Pawa.

12 Rithonka ripiyashiretaiyakani, tekaatsi pantaiyaarine.

Tekaatsi matairone inkameethashiretai.

Tekaachaatsikaini apaani.

13 Kaariperoñaanewaitake, oshiyawaitakawo ithano omoonaki ikitaitzirira kaminkari.

Amenenetaka ithaiyawaita,

Kepiyawaantewaitake roshiyawaitakari maanke.

14 Tema ikishimawaitantzi, ikaweyantayetzi.

15 Ameyitzitaka riyaayetzi ritsitokante, inkapathainkatakaante.

16 Ipampithawokitapiintziro tsika ikenaitzi rithonkaatantaitzi,

Ikowi inkemaatsitakaantawaitya.

17 Te ipampithatziro jatachari isaikayetzira kameethari.

18 Te ipinkathaakitziri Pawa.

19 Ayotzi ari riyakowentairi Pawa maawoini pankenawaitakawori Inintakaantaitakeri pairani. Eero rotekañaaneta inkante: “Te namaakiwaitziro.” 20 Tekaatsi materone rimonkaatero Inintakaantaitakeri pairani, iro inkantantyaariri Pawa: “Tampatzikashireri nini.” Arika riyotakoperoitairo Inintakaantaitakeri pairani, ari riyotakoitairo osheki akaariperotake.

Pawa otampatzikashiretairi arika awentaashiretaiyaari

21 Iro kantacha, owakera roñaagairo Pawa antampatzikashiretantaiyaari. Te oshiyawo pairani, apankenawaitashitakawo Inintakaantaitakeri pairani antampatzikashiretantaiyaarime. Iro rosankenayetakeri Kamantantaneriite, irojatzi rosankenaitakeri Inintakaantaitakeri pairani. 22 Iri Pawa otampatzikashiretaine, arika awentaashiretanaiyaari Jesucristo, ankemisantanairi irirori. Te apashiniyetzi eejatzi oshiyari itsipapaini, 23 maawoini akaariperoshireyetzi. Eero añaayetairo rowaneenkawo Pawa. 24 Iri kantacha Pawa, rotampatzikashireyetai, ineshironkakitai irirori rotyaantairi Cristo Jesús ripinawentayetai aakapaini. 25 Rotyaantakairi Cristo ikapathainkawentakai rowamagaitakerira, roitsimaryagairi Pawa awentaashiretaari. Iroowa rantantakawori Pawa jiroka, iñaantaityaariri rashi rowatziiro itampatzikashiretzi irirori. Pairani Pawa osheki ikisashiwetakawo iyaariperonka atziripaini, amaaki ikantapiintawetakawo. 26 Irooma iroñaaka, oshiyawaitakawo roshetapithatakityairome ayaariperonka, rotampatzikashireyetai. Tema tampatzikashireri rini irirori, iroowa intampatzikashiretakaantyaariri eejatzi ikaatzi awentaashiretaariri Jesús.

27 ¿Eenitatsima ashamewentairi? Tekaatsi. ¿Oitakama? ¿Irooma kantakaawori te itzimi monkaaterone Inintakaantaitakeri pairani? Te, iroowa kantakaantzirori awentaashirenka. 28 Eero okanta ishamewaite tampatzikashireri, tema te roitsinampairo ipankenawaitakawowa Inintakaantaitakeri pairani. Apatziro rimataitziro rawentaashiretaitari Cristo. 29 ¿Apatziroma aakapaini a-judá-iteyetzira rantzimotairo Pawa? Te. Ari akaatzitari kaari asheninkayeta, rantzimoyetairo maawoini. 30 Tema Pawa apaani ikanta, rotampatzikashireyetai aakapaini, ari inkantayetairi eejatzi kaari tomeshaanitachane. 31 ¿Nomanintatziiroma Inintakaantaitakeri pairani nokenkithatakotakerowa awentaashirenkantsi? ¡Te ari onkantya! Irooperowa jiroka.

4

Roshiyakaawentantzi Abraham

1 Thame ankenkithashiretakoteri acharine Abraham-ni. ¿Tsika ikantaitakerika irirori itampatzikashiretantaari? 2 Iroome impankenatakyaame Abraham-ni tampatzikashiretakairineme, ari ishamewaitakeme. Eeromaita ishamewentairime Pawa irirori. 3 Jiroka okantzi Osankenarentsipero:

Rawentaakari Abraham Pawa, iro roshiyakaantakariri rotampatzikashiretanewo.

4 Thame oshiyakaawentawakero: Ripinaitziri apaani atziri rantawaite. Te ineshironkatashitaitari ripinaitziri, rireewetaitatziiri rantawaitakera. 5 Iriima kaari antawaitatsine, arika ripinatashitaityaari, apatziro ineshironkatashitaitari jirika. Ari ikantzitari atziri thainkatasorentsiwaitatsiri pairani, rawentaashiretaari Pawa, ari rotampatzikashiretairi. Ari ineshironkatairi rawentaashiretaarira, te impankenawentyaawo rimatantaawori. 6 Rimatakero David-ni ikenkithatakotzitakawo inkimoshiretakairi Pawa rotampatzikashiretanewo, kaari ñaashintsiwentyaawone, ikantake:

7 Kimoshire inkantaiya atziri ipeyakoitairi ikaariperowetakaga,

Oshiyawaitaawo rimanakoitatyeenirime iyaariperonka.

8 Kimoshire inkantaiya atziri, rariperotairi Pawa ikaariperowetakaga.

9 Jirikapaini kimoshiretaatsine, ¿Apatziroma aakapaini akaatzira iiyeetai “tomeshaanitzinkari?” Te, ari roshiyayetai eejatzi kaari tomeshaanitachane. Pinkenkithashiretero akantakeri:

Rawentaanaka Abraham, iro roshiyakaantakariri rotampatzikashiretanewo.

10 ¿Tsikapaiteka roshiyakagairi Pawa jirika Abraham-ni rotampatzikashiretanewo? ¿Aripaitema rimatakero ritomeshaanitakaga? ¡Tera! 11 Owakeraga rimpoitairo Abraham-ni ritomeshaanita. Arika ompirotanake ritomeshaanitakaga riyotaitzi rawentaitari Pawa. Iri kantacha Abraham-ni rawentaitzitakari ketziroini Pawa, rotampatzikashiretzitakari tekera ritomeshaanitaata. Ari ikantaka Abraham-ni retantakawori rotampatzikashiretaitziri. Iro roshiyakagaitantakariri iriime charinetyaaririme maawoini tampatzikashireripaini, te onkowaiya ritomeshaanitaitya. 12 Imaperowetatya iiyeetai aakapaini “ritomeshaanitaitane” aakatake icharineperotane Abraham-ni, akaatzira eejatzi ritomeshaanitaitai. Iro kantacha te oshiyakotari ikanta ritomeshaanitaitane. Tema oshiyakotatyaari awentaashiretanaariri Pawa, tsika ikanta irirori Abraham-ni rawentaashiretakari tekera ritomeshaanitaitziriita.

Iro awentaashirenka añaantaiyaawori ikashaakaakairi

13 Ikantakeri Pawa pairani Abraham-ni rashitakayaari maawoini kipatsi. Irootake ikashaakaakeriri charinetyaarine. Tema ikantzitakawo Pawa tekera osankenatyaata Inintakaantaitakeri. Apatziro rawentaashiretaka Abraham-ni. 14 Inkaate ñaayetairone ikashaakaantane Pawa, kaari jirikapaini pankenawaitashitawori rimonkaatero Inintakaantaitakeri pairani. Arime onkantyaame, aminaashiwaityaame awentaashiretarira Pawa, tekaatsi pantyaawoneme okaatzi ikashaakaakairi. 15 Itzimirika tzimawentzirori rimonkaatero Inintakaantaitakeri pairani, apatziro iñeero rowatsimairi Pawa tera rimatziro. Eerome otzimakeme Inintakaantaitakeri pairani, eero otzimime eejatzi iyenakaashitanewo.

16 Iri ñaayetairone ikashaakaantziri Pawa, ikaatzi awentaashiretaariri ineshironkakitantzi irirori. Ari onkantya iñaantaiyaawori maawoini icharineyetari, te apatziro añaayetairo aakapaini a-judá-itetzira, ipaitakeri Inintakaantaitakeri pairani, tema maawoini inkaate awentaashiretaiyaarine Pawa, oshiyakotaariri Abraham-ni. Oshiyawaitaawo incharineyetatyaime Abraham-ni maawoini aakapaini. 17 Iro rosankenaitantakawori, kantatsiri:

Ari noshekyagaimiri charinetemine, eero okantaawo riyoyetairi isheninkapaini, tema ripookaiyanakenira.

Irootake ikashaakaantziri Pawa. Iro rawentaashiretantakariri Abraham-ni. Imaperotatya rimonkaatairo Pawa jiroka, tema kantacha irirori rañaakaayetairi kamayetatsiri, irijatzi wetsikayetakerori kaari tzimawetachane pairani. 18 Jiroka ikantakeri Abraham-ni: “Ari noshekyagaimiri charinetemine.” Iro ikemisantantakari Abraham-ni, okantawetaka osheki ikompitzimotakari inkemisantantyaariri. 19 Te ripakaaneentziro eepichokiini rawentaashiretanaka. Eekero ikenkithashiretakotapiintatziiro jiroka, ikantzi: “¿Tsika onkantyaaka jiroka? Tzimake 100 nosarentsite, irootaintsi nonkame. Jiroka noina Sara, te owaiyaneta.” 20 Ari okanta ikenkithashirewetaka, te ikisoshirewentziro ikantakeriri Pawa, te okantzimoneentawaitari rawentaashiretakarira. Eekero riyaatakaanakitziiro rawentaaperotanakari, ari ikantapiintanakitziiro ithaamentapiintanaka. 21 Riyoperotake Abraham-ni ari rimatakero Pawa okaatzi ikantakeriri. 22 Iro roshiyakaantaariri rotampatzikashiretanewo. 23 Rosankenatakaantakero Pawa tsika okantakota jiroka. Te rosankenatashityaawo ampinkathatantyaariri Abraham-ni. 24 Iroowa rosankenatantakawori ompoñaantyaari riyotantaityaari roshiyakagairi rotampatzikashiretanewo eejatzi aakapaini, arika awentaashiretanaiyaari owañagairiri Awinkatharite Jesucristo ikamawetakaga. 25 Tema iri Cristo kamawentakairi aakapaini, okantakaantziro akaariperowaitake. Irijatzi Cristo añagaatsi rotampatzikashireyetantakairi.

5

Itampatzikashiretantaitari

1 Jiroka okantaka. Iroowa awentaashirenka tampatzikashiretakaayetairi. Irootake ariperotantaariri Pawa. Irijatzi Jesucristo matakaayetairori jiroka. 2 Tema awentaashiretaarira Jesucristo, riyotakagairo ineshironkatanewo Pawa anayetai. Kimoshire ankantya añaayetairo paata rowaneenkawo Pawa. 3 Iro kantzimaitacha te apatziro ankimoshirewentero jiroka, ankimoshirewentzityaawo eejatzi awishimoyetaine. Tema ayotaiyini arika añaayetero ankemaatsiwaitya, iro ompoñaantyaari ankamaitanetya. 4 Arika ankamaitapiintanete, ari aawyaashirewaitake. Arika aawyaashirewaitanete ari awentaaperotaiyaari oyaakoneentanewo. 5 Eero raminaakaashiwaitai oyaakoneentanewo. Añaakero retakoperotakai Pawa, rotyaantakairi Itasorenka oshiyawaitakawo risakoperoitatyainirime.

6 Okanta ikowapaitetake Pawa, aripaite ikamawentakai Cristo, okantawetaka athainkatasorentsiwaiwetaka, te aawyaawainete. 7 Tekaatsi matapiinterone inkamawenteri itsipa atziri. Tzimawetacha kamawenterine apaani atziri kameethashireri. 8 Okantawetaka aakapaini kaariperoshireri anawetaka, ikamawentakai Cristo. Osheki retakotakai Pawa, rotyaantakeri Cristo inkamawentayetai. 9 Rotyaantakeri Cristo inkapathainkawentai intampatzikashiretakaayetai. Ari ikantakero jiroka eeniro akaariperoshiretaiyini, ¿Anthaawantyaarima Cristo rotampatzikashireyetaira? 10 Tema pairani eeniro akisaneentawetari Pawa, rotyaantakairi Itomi inkamawentayetai, ariperotantaariri. Ari okanta eejatzi ayoperotantaari aritake awisakoshireyetai, tema roshiyakaawentai Cristo rañagai. 11 Ari okantari, ikimoshirekitakaayetai Pawa, tema iri Awinkatharite Jesucristo ariperotakaayetairiri.

Adán eejatzi Cristo

12 Pairani apaani ikanta atziri etakaantanakawori ikaariperotake. Owasanketaantsira iñaakeri, kaamanetai. Irojatzi rantetanakari maawoini icharinepaini, kaariperotanake maawoini isaawikisatzipaini, kaamaneyetairo. 13 Iroowa awisaintsiri tekera rosankenaitziroota Inintakaantaitakeri pairani. Tema jirikapaini atziri tzimaintsiri ketziroini tekera rosankenaitziroota Inintakaantaitakeri pairani, inashitaiya riyakowentayeetairi. Iriima atziripaini impoiyetaatsiri itzimayetai piyathatakawori Inintakaantaitakeri pairani inashitaiya riyakowentayeetairi. 14 Ikanta ikamaira Adán, ikamitaawo eejatzi icharinepaini okantawetaka inashiyetaka iyaariperonka. Iroowa jatakotanaintsiri irojatzi itzimantakari pairani Moisés-ni. Iri Adán oshiyakaawentakeriri itsipa atziri pokaintsiri, 15 iriitakera Jesucristo. Jiroka okanta roshiyakaawentakeri: Atziri rinatzi Adán, kaariperowaitake, iri kantakaantakerori ikamayetantakari osheki atziripaini. Ari ikantakari eejatzi Jesucristo, atziri rinake irirori, ikamawentantake, iri kantakaantakerori rañaashiretantaari osheki atziripaini, ikantakaakawo Pawa ineshironkatantzira. 16 Iri kantacha Pawa rinashitakawo ineshironkatantake irirori, te roshiyakotari etakaantanakawori ikaariperowaitake. Iyaariperonkaga apaani atziri kantakaantakerori rowasanketaitantakariri osheki atziri. Irooma ineshironkamento Pawa, iro kantakaantakerori itampatzikashiretantaari osheki kaariperowaiwetainchari. 17 Ikanta ikaariperotakera pairani Adán, oshiyanakawo “Kaamanetaantsi” atziritatyeeme, iro onampitanakyaarineme atziripaini. Irooma ineshironkamento Jesucristo, oshiyaawo “Añagaantsi” atziritatyeeme, iro onampitaiyaarineme tampatzikashireyetaatsiri.

18 Iri noshiyakaawentziri: Apaani atziri kaariperotaintsiri kantakaantakerori rowasanketaitantakariri osheki atziri. Ipoñaapaaka itsipa apaani atziri kameethashireri kantakaantairori rawisakoshiretantaari osheki atziri, rañaashireyetai. 19 Apaani atziri piyathari, iri kantakaantakerori ikaariperoshiretantakari osheki atziri. Ipoñaapaaka itsipa apaani atziri kaari piyathatachane, iri kantakaantairori itampatzikashiretantaari osheki atziri. 20 Iro opoñaantari rosankenatakaantaitziro Inintakaantaitakeri pairani, riyotantaiyaari atziripaini kaariperoshireri rinayetzi. Okantawetaka antawoite ripiyathawetaka, antawoite ineshironkatairi Pawa. 21 Pairani oshiyawaitakawo atziritatyeeme “Kaariperonkantsi”, iro onampitanakyaarineme atziripaini, iroowa owamaantayetakariri. Iro kantacha iroñaaka oshiyawaitaawo atziritatyeeme “Neshironkataantsi”, iro pinkathariwentantaatsineme. Tema ineshironkayetai Awinkatharite Jesucristo, itampatzikashiretakaayetai onkantaitatyeeyaani añaayetai.

6

Ikamapithaitakero kaariperonkantsi

1 ¿Kameethama ankante: Thame ankaariperote ineshironkatantairi Pawa? 2 ¡Te ari onkantya! Oshiyawaitaawo ankamapithatatyeerome aakapaini ayaariperonka. ¿Kantachama kaminkari riyaatakairo inkaariperote iyamankakiini? 3 Aamaaka pimaisantakero eerokapaini omitsitsiyaawentari Cristo Jesús, oshiyakotaatyaarira irirori tsika ikanta rowamagaitakerira. 4 Iro oshiyakaawentacha ankamakityeeme atzirinkaki tsika akantawetaka pairani. Ikitaitakai. Irojatzi apiriintantaari eejatzi, oshiyakotaari Cristo. Tema rowaneenkawo Pawa owiriintairiri Cristo, ari roshiyakaayetai aakapaini owakerarime atziri añaayetaatsineme.

5 Oshiyakotakarira irirori, oshiyawaitakawowa ankamakityeeme, ari ampiriintai eejatzi ikantakaga irirori. 6 Oshiyawaitakawo arime intsipatagaitakairime Cristo inkentakoitakaime atzirinkaki tsika akantaweta pairani. Akamapithatakero akaariperowaiwetaka. Eero oshiyakagairo onampitaime “Kaariperonkantsi”. 7 Tema tekaatsi rantayetai kaminkari iyaamanenkakiini, te ikaariperotai. 8 Tema atsipataari Cristo rowamagaitaira, awentaashire akanta antsipataiyaari rañaakaashireyetai eejatzi. 9 Tema ayotaiyini eero rapiitairo Cristo inkamawentantai. Apawosatzi ikamake, añagai. Te onampitaari irirori “Kaamanetaantsi”. 10 Apawosatzi ikamawentakeri irirori kaariperoshireripaini. Rañiimotairi Pawa. 11 Ari pikantaari eerokapaini, poshiyakagairo pinkamapithatatyeerome piyaariperonka, iri Cristo Jesús kantakaawori pañiimotantaariri Pawa.

12 Iroowa eero pishinetanta ompeyakaashiwaitemi piyaariperonka. Poitsinampagairo piñaamatanewo. 13 Poshiyakairo pinkamatyeeme, piriintaimi eejatzi, jatakemime Pawaki, pinkantapairime: “Jiroka nowatha, nantantapiintaawori kameethatatsiri.” Ataama poshiyakaawaitakero piwatha iroome piyaariperomento. 14 Ataama poshiyakaakero atziritatyeeme “Kaariperonkantsi” imperawaitzimiri. Tera pañiimotairo Inintakaantaitakeri pairani, iroowa pañiimotai neshironkataantsi.

Onampiyetaari tampatzikashiretaantsi

15 ¿Kameethama ankante: “Jame ankaariperoshirete, eero añiimotantaawo Inintakaantaitakeri pairani, iro añiimotai neshironkataantsi?” ¡Te ari onkantya! 16 ¿Tema piyotzi arika ronampitaitemi, ontzimatye pinkemisantapiinteri onampitzimiri? Poshiyakayero atziritatyeeme piyaariperonka iro onampiwaitemine, ari pinkamashiretai. Iro kantacha iriirika Pawa pinkemisantapiintairi, aritake pintampatzikashiretai. 17 Tema pairani poshiyakaakero iroome “Piyaariperonka” onampitemine. Irooma iroñaaka poisokerotanaawowa, pikemisantanairo okaatzi riyotagaitakemiri. 18 Iroñaaka te onampitaimi “Piyaariperonka”, iroowa “tampatzikashirenkantsi” onampitaimiri. 19 Noshiyakaawentatziimiro ronampiyeetaira, iro ankemathatantyaawori okaatzi kompitzimotairi aakapaini. Tema pairani poshiyakaakero atziritatyeeme “Koweenkayetatsiri” iro onampiwaitakemiri, ari okantakemi eejatzi “Piyathataantsi”. Iro kantzimaitacha onampitaimi iroñaaka “Tampatzikashirenkantsi”, iro piñaantaiyaawori pintasorentsishireyetai.

20 Pairani oshiyawaitawo iroome onampitemine “Koweenkatatsiri”, pisaikashiwaita, tekaatsi shintsineentemine pintampatzikashirete. 21 Piyotai iroñaaka tekaatsi pantyaawone jiroka. Pinkaaniwentairo jimpe pikantaweta pairani. Piyotzi eejatzi antayetzirori jirokapaini aritake inkamashireyetai. 22 Iro kantzimaitacha te oshiyakagaimi eerokame onampitane “Piyaariperonka”. Iri Pawa onampitaimiri. Iroowa pantaperotaawori. Aritake pintasorentsishireyetai, ari pinkantaitaatyeero pinkañaanetai. 23 Jiroka “Kaamanetaantsi” oshiyawaitakawo iroome ripinaiteriri antakerori kaariperotaantsi, oshiyakaakerori rantawaire. Oshiyakaakeri iriime onampitanewo. Irooma “Kañaanetaantsi” oshiyawaitakawo iroome ineshironkamento Pawa impashitaiyaaririme ikaatzi tsipashiretaariri Awinkatharite Jesucristo.

7

Roshiyakaawentaitziro aawakagaantsi

1 Iyekiite, eerokapaini niñaanayetzi pikaatzi piyotakoyetziro Inintakaantaitakeri pairani. ¿Piyotaiyini arika inkame atziri, ikamapithatatziiro Inintakaantaitakeri pairani? 2 Roshiyawaitakawo tsinane tzimatsiri oime. Eeniro rañiimotziro oime, otsipaminthatari. Irooma arika inkamapithatakero, aripaite isaikawaitashitaiya. 3 Arika oñeeri itsipa shirampari eeniro rañi oime, omayempitake. Irooma inkamakerika, ari isaikawaitashitaiya, kantacha oimentaiya itsipa, eero ikantantaitawo mayempiro.

4 Iyekiite, oshiyakaawentachari jaka oshiyakawo atziritatyeeme “Inintakaantaitakeri” pairani, iroome piimentakyaarime. Iro kantacha pikamapithatakero jiroka, pitsipataari Cristo rowamagaitakerira pairani. Oshiyawaitaawo pisaikashiwaitaiyaame iroñaaka piimentaari itsipa rañaakagaitairi pairani. Iri pantawaitainiri eerokapaini Pawa iroñaaka. 5 Tekera añiiroota oshiyakaawentainchari “Kaamanetaantsi”, osheki apiyathatakawo Inintakaantaitakeri pairani, antapiintakero koweenkatatsiri. Iroowa owamaashiretaine. 6 Oshiyawaitakawo iroñaaka ankamapithatatyeerome, asaikashiwaitaawo. Añaayetairi owakerari Tasorenkantsi, kantakaantakerori antawaitantaanariri Pawa. Te oshiyaawo pairani apankenatawowa etanakawori rosankenaitakeri.

Kaariperonkantsi saikashiretantanari

7 ¿Kameethama ankante: “Tekaatsi pantyaawone Inintakaantaitakeri pairani?” ¡Te! Iro niyotantawori nokaariperotzi. Tema jiroka Inintakaantaitakeri pairani, kantatsiri:

Eero piñaamashirewaineta.

Eerome niyotakotairo jiroka, eero niyotaatsikaitaime tzimatsira nokenakaashitakari noñaamashirewaitapiintaga. 8 Irooma niyotakotairowa Inintakaantaitakeri pairani, te okanta nonkisashiwaitaiya, osheki noñaamawaitapiintaka. Eerome niyotakotairo Inintakaantaitakeri pairani, eero niyotakotzitawome okaariperowaitzira nantayetziri. 9 Pairani te niyotawetya kaariperori inatzi arika noñaamashirewaitya nokenkithashiretaneki. Nisaikashiwaitapiinta, tekaatsi shintsineentenane. Irooma niyotakotairowa Inintakaantaitakeri pairani, ari niyotai nokaariperotake. Niyotai eejatzi ari nonkamashiretai. 10 Iro owamimaashiretanari Inintakaantaitakeri pairani. Iro opoñaantawetari rosankenaitziro Inintakaantaitakeri pairani, iro kantakaanteroneme inkañaanetantaityaarime. 11 Noshiyakaakero atziritatyeeme “noyaariperonka”, iro amashitanari netanakawo niyotakotanakero Inintakaantaitakeri pairani. Amatawitakena, owamaakena. 12 Iro kantzimaitacha, tasorentsi ini Inintakaantaitakeri pairani, tampatzika ini, kameetha.

13 ¿Irooma owameethanka kantakaawori nonkamantaiyaari? ¡Te ari onkantya! Kaari Inintakaantaitakeri pairani owamainane, tema noyaariperonka owamaanari. Apatziro iyotaamatsitakenawo noyaariperonka Inintakaantaitakeri pairani. 14 Ayotaiyini iro ashire okenkithatakotzi Inintakaantaitakeri pairani. Iro kantzimaitacha, oshiyawaitawo impimantaitatyeerome awatha rimperawaitaityaawo, iro “Kaariperonkantsi” oshiyariri onampitantaneri. 15 Irootake kaari niyotanta oita nokaariperoshiretantari. Te naaka kowashitachane. Owatsimaashirewaitana. 16 Te inimotena okaatzi nantapiintziri, ari niyotziri kameetha ini Inintakaantaitakeri pairani. 17 Te naaka antashiwaityaawone, iro “kaariperonkantsi” atzirintakenari, iro shintsineentakenari nantantawori. 18 Okantawetaka nokowi nanterome kameethari, te nimatziro. Oshiyawaitakawo irootakeme nowatha kaari kameethatatsine. 19 Te nimatziro kameethatatsiri nokowawetari. Iro nimatapiintake kaariperori kaari noñaamata. 20 Iro oshiyantakawori atziritatyeeme “Kaariperonkantsi” iro atzirintakenari, iro antakaapiintakenawori kaariperori.

21 Iro shintsineentakenari nonkaariperoshirewaite, nokowawetaka nanterome kameethari. 22 Noshireki nokantashiretzi: “Imapero Inintakaantakeri pairani Pawa.” 23 Irooma nowatha koñaawoini, oshiyakawo oñaashintsitatyeeyaawome noshire. Oshiyakawo eejatzi nowatha omonkyaakaantatyeerome noshire, ari oshintsineenterome onkaariperoshirewaite. 24 ¡Ikantamatsitaitana! ¿Iitaka matairone romishitowakaantairo noshire omonkyaakaantawaitzirowa nowatha? 25 Iri Awinkatharite Jesucristo matairone. Niwetharyagaari Pawa otyaantakeriri rimatantakawori. Ari okantari. Iro noshire nithotyaantawori nokemisantziro Inintakaantanewo Pawa. Iro nowatha koñaawoini nantantapiintantawori okantakaantanewo “Kaariperonkantsi”.

8

Ikenkithashiretakotapiintaitziri Tasorenkantsi

1 Atsipashiretaarira Cristo Jesús, eero añagairo rowasankeyetai. 2 Te añiimotairo Inintakaantaitane kenkithatakotzirori kaariperonkantsi, kantakaantzirori eejatzi akamashireyetantari. Tema añiimotaatziiro iroñaaka otsipa inintakaantaitane kenkithatakotzirori añaashiretai antsipataiyaari Cristo Jesús. 3 Tekaatsi tampatzikashiretatsine ipankenawaiwetawowa Inintakaantaitakeri pairani, tema maawoini aakapaini atziritzira eenitatsi awatha kaari aawyaawaitatsine. Iri Pawa matzirori otampatzikashiretairiri atziripaini, rotyaantakeri Itomipero ratziritzimotante, eenitatsi eejatzi iwatha irirori oshiyawo awatha aaka. Iriitake rowasankewentantakari Pawa iyaariperonka atziripaini. 4 Iro amatantaawori atampatzikashiretai, tema iroopero ini Inintakaantaitakeri pairani. Iro antapiintairi okaatzi rantakagairi Tasorenkantsi. Te antapiintashitaawo añaamatashiwaitari aakapaini. 5 Ikaatzi kenkithashirewaitachari rantero iñaamatashiwaitari, oshiyawaitakawo atziritatyeeme “Ñaamataantsi”, iro imperawaityaarineme. Iriima kenkithashiretakotawori inkemisanteri Tasorenkantsi, iriitake reewatakeri. 6 Ikaatzi kenkithashiretakotawori rantayetero iñaamatashiwaitari, eero rishenkaa iñaantyaawori inkaamaneshiretai. Iriima kenkithashiretakotakariri Tasorenkantsi, kameetha rañaayetai. 7 Ikaatzi kenkithashiretakotawori rantero iñaamatashiwaitari, eero rishenkaa iñaantyaawori inkisaneenteri Pawa, eero ikemisantairo inintakaantziri, eero rimataatsikaitziro inkemisantairi. 8 Ikaatzi anterone jiroka eero rinimotakagairi Pawa.

9 Te pimatairo eerokapaini jiroka, iro pikenkithashiretapiinta ikowakaimiri Tasorenkantsi, tema iri saikashiretantaimiri. Kaari yotairine Itasorenka Cristo, temaita rashitaari Cristo. 10 Kaamane pikantawetaka okantakaimi piyaariperonka, arika risaikashiretantaimi Cristo, añaashiretaimi, okantakaimi rotampatzikashiretaimira. 11 Ari risaikashiretantaimi Tasorenkantsi, irijatzi añaawathatakagaimine, ari roshiyakagairiri Cristo Jesús, rowañaawathatairi.

12 Ari okantari iyekiite, te onkameethate antairo añaamatashiwaitari. 13 Arika pantakero jiroka, aritake pinkamashiretai. Irooma arika pinkenkithashiretakotapiintairo ikowakaimiri Tasorenkantsi, oshiyawaitanakawowa atziritatyeeme “Piñaamanka”, powamaakerome, aritake pañaashiretai. 14 Antanairori ikowiri Tasorenkantsi, ari intomintaiyaari Pawa. 15 Jirika Tasorenkantsi rotyaantakeri Pawa, eero rookanawentaimi, eero papiitantaawo poshiyakotaiyaari onampirentsi ithaawawaitzi. Iri kantakaanterone intomintantemiri Pawa. Iroowa ariperotantaiyaariri Pawa, ankantairi: “Papá, Ashitanarí.” 16 Iri Tasorenkantsi yotakagairi aakapaini itomi Pawa anatzi. 17 Tema itomi Pawa anayetai, ari atsipataari Cristo ashitaawo rashitari irirori. Tema atsipatakari Cristo akemaatsiwaitaga, ari antsipataiyaari eejatzi rowaneenkawoki.

18 Nokenkithashireta naaka eepichokiini akemaatsiwaita iroñaaka, tekaatsimaita oitya jiroka, arira añagairo paata rowaneenkawo. 19 Maawoini riwetsikanewo Pawa royaakoneenta impiyotairi itomipaini. 20 Raminaashiwaitaka riwetsikanewo, te raawiiro ikowawetari, tema Pawa kantakaawori. Iro kantacha oyaawentacha jirikapaini 21 iñaayetairo rowaneenkawo, arika risaikashiwaitaiya itomiyetaari Pawa. Ari onkaatapaake oshiyawaitakawo atziritatyeeme “Shitzitaantsi”, iro onampitantachaneme. 22 Ratekawaitaiyini maawoini riwetsikaitakeri, roshiyakawo arika ontzimaanite tsinane. 23 Eejatzi aakapaini, añaawetakari Tasorenkantsi itsipashireyetai, oshiyakawo atekawaitaiyini akowi awisakote eero akemaatsiwaitanta, athotyaakotziro tsikapaite intomiperoyetai Pawa. 24 Jiroka oyaakoneentane, irootake opoñaantari awisakoshiretantaari. Iro kantacha tekera añaayeteroota. Arime añaaperoterome, ¿Eekeroma oyaakoneentatyeero? 25 Ari okantari oyaakoneentane, ontzimatye amatsinkashiretya, oyaakotero kaari añiiri.

26 Te aawyaashirenete, Tasorenkantsi neshironkayetairi. Te ayote amanayetya. Iri Tasorenkantsi amanakowentaine, oshiyawaitakawo ratekawentatyaime. 27 Ikemathatziri Pawa jirika Tasorenkantsi ramanakotaira. Iri yotakoperotziriri okaatzi ikowakaakeriri Pawa roiteshiretanewo.

Oitsinampaakero maawoini

28 Ayotzi eejatzi oitarika awishimotaine, ari inkantakayaawo Pawa onkameethatzimoyetai. Iro ikaimashiretantairi anteniri ikowakagairi. 29 Ikaatzi riyotzitakari Pawa kemisantairine paata, iriitake roshiyakagairi itomipero. Jirika roshiyanaari reewatanewo itomi, irojatzi rimpoitantapaaka itsipapaini iyekiite. 30 Jirika ikaatzi itomintaari Pawa, iriitake ikaimashireyetairi, rotampatzikashiretairi, iñaantaiyaawori rowaneenkawo.

31 ¿Tsikama ankantakoteroka jiroka? Antawoite ineshironkatai Pawa, ¿arima intzimai iita oitsinampagaine? 32 Te rithañaari Pawa itomipero rishinetakeri ritsitokaiteri ikamawentantakairi aakapaini. Rantakerowa Pawa jiroka, ¿eeroma rantairo otsipa oitarika koityiimotaine? 33 Añaayetairowa rotampatzikashiretai, ¿arima intzimai iita yakowentaine riyoyaakaira Pawa? 34 Iriitake Jesucristo kamawentakairi, ipiriintaawo eejatzi, risaikai rakoperoki Pawa itsipataari ipinkathariwentantzi, iri kantakowentakairi aakapaini. Ari okantari, ¿arima intzimai iita owasanketaine? 35 ¿Tzimatsima iita materone rontsiparyaakagairi Cristo ripakaantyaawori retakoyetaira? Okantawetaka añaayetziro ompomeentsitzimotai, eekero riyaatatzi retakoyetai. Ari inkantero eejatzi tsikarika oita awishimoyetaine: owashironkaawaitaine, inkowaite inkoshekaitai, atasheneentawaite, ankoityaawaite ankithaatyaari, ankoweenkatakowaite, rapathakeroryaitai. 36 Ari okanta osankenatakotaka, kantatsiri:

Ari ashi owaatyeero rowamaakaantaitena nawentagaimira eeroka.

Roshiyakagaitena piratsi rowamagaitziri. *

37 Onkantawetya añaayetero jirokapaini, aritake oitsinampaakero maawoini, tema retakoyetai Pawa, ari rimatakagairo oitsinampaantaiyaawori. 38 Jiroka nawentaakari naaka: Onkantawetya añaawetakyaawo oitarika: kaamanetaantsi, añaamentotsi, maninkariite, pinkatharipaini, awishimotantatsiri iroñaaka, awishimotantatsine paata, tzimatsiri ishintsinka, 39 jenokisato, isaawikisato, oiyetarika riwetsikaitziri, tekaatsi iita pakaakairine Pawa retakoyetai okantakaantziro rantzimoyetakairi Awinkatharite Jesucristo.

9

Riyoyagaitakeri Israel-iite

1 Riyotziro Cristo irooperori nonkantemiri. Iri Tasorenkantsi pinkathariwentashiretanari, iri yotakaanari te nothaiyawaineta nonkantemiri iroñaaka: 2 Nowashiretakoperowaitakari nosheninkapaini Judá-ite kaari kemisantatsine, osheki okatsitzimoshiretakena. 3 Osheki nokowawetaka rawisakoshireyetaime nosheninkapaini, nokowawetaka nishinewentyaarime rawisakotantaiyaari. Nokowataawetakaga ripakagainame Cristo, niyotatyeerome iroowa rawisakoshiretantaiyaarime nosheninkapaini, 4 icharineyetari Israel-ni. Iri itomiwetakari Pawa jirikapaini, roñaagayewetakari rowaneenkawo, tzimatsi raapatziyawakayaari, rosankenayewetakanari Inintakaantaitakeri pairani, inintaawaiwetaka, ithaamentapiintakari, tzimatsi ikowakaawetakariri. 5 Irimirinka isheninkapaini acharineete. Irijatzi isheninkapaini Cristo, irijatzira Pawatatsiri, anaayetziriri maawoini. Ari inkantaitatyeeyaani inthaamentaityaari. Ari okantari.

6 Okantaweta te ikemisantaiyini jirikapaini, ¿kameethama ankante eero imonkaata ikowakaakeriri Pawa? ¡Te ari onkantya! Tema inkaate iiyeetairi iroñaaka “Israel-iite”, itsipasatzi rinatzi, kaari icharinepero Israel-ni. 7 Ari oshiyaawo awishimotakeriri Abraham-ni. Te roshiyakaiteri isheninkaani okaakiini apitetatsiri itomi, apatziro apaani. Iri ikenkithatakoitzi jaka, ikantaitake:

Iri Isaac itomiperotari.

8 Ari ikantakari Pawa te roshiyakairi iriime itomipero maawoini rowaiyakaantakeri Abraham-ni, apatziro itomintaari ikowakaakeriri incharinetyaari. 9 Jiroka ikowakaakeriri, ikantakeri:

Otsipaki osarentsi, ari napiitero nareetaimi, ari intzimake otomi Sara.

10 Ari oshiyawo awishimotakerori Rebeca, itsipaanitakaantakawori acharineni Isaac. 11 Tekera itzimiita jirikapaini, tera rantayetziroota kameethari eejatzi kaariperori, tzimake ikowakeri Pawa ranteri. Ari imonkaatari rantayeteri. Te iri kowashiwaityaawone rantero, tema Pawa kantakaawori rantantawori jiroka, iriira kaimashireyetairiri. 12 Jiroka ikantaitakerori Rebeca:

Iri iyaapitsi imperatyaarine rantarite.

13 Jiroka rosankenaitakeri eejatzi:

Netakotakari Jacob, iriima Esaú nokisaneentakeri.

14 ¿Irooma ankantantyaari: “Tema Pawa apatziro ikowiri iyaapitsi, iriima reeware, ikisaneentakeri, teetsikya itampatzikashiretzi?” ¡Tera ari onkene! 15 Tema Pawa ikantakeri Moisés-ni:

Itzimirika nokowiri noneshironkateri, aritake noneshironkatakeri.

Itzimirika nokowiri netakotyaari, aritake netakotakyaari.

16 ¡Piñaakero! Kaari atziri antashityaawone oiyetarika, iriira Pawa kantakaawori rantantawori oiyetarika ikaatzi ineshironkayetairi irirori. 17 Ari ikantaitakeri eejatzi Faraón, jiroka rosankenatakoitakeri kantatsiri:

Iroomacheetaka nowantakemiri pimpinkathariwentantai jaka, iñagaitantyaawori noshintsinka, natsipetakagaimiri eeroka. Iro inkenkithatakoitantenari maawoiniki kipatsi, raakoitaina nowairo.

18 Ari ikanta Pawa, ineshironkatziri ikowiri irirori. Irijatzi kantakaawori ikisoshiretantari ikowiri irirori.

19 Aamaaka ari pinkantayetaina: “¿Oitaka rowasanketantariri Pawa ikaariperotakairi, eeroma rimatziro rowashiñagairo ikowakeri Pawa rantero?” 20 Nonkantemi naaka: Tekaatsi piyote eeroka patzirinkakiini pinkantantyaari. Te pimpinkathateri Pawa. Pinkenkithashiretakoteri wetsikirori chomo. ¿Kantachama iñaanateri ichomone, onkanteri: “Te opantaatsikaitana piwetsikakenaga?” 21 ¿Tema onkameethate riwetsike owaneenkatachane, riwetsike otsipa kaari pantaperotawori? Atake. Tema iri ashitawori ichomone. 22 Ari ikantakari eejatzi Pawa, riwetsikayetakeri oshiyakawori chomo. Eenitatsi riwetsikakeri atsipetaiyaawone iyatsimanka, ratsipetaiyaawo ishintsinka rithonkantaiyaari. Kisashire Pawa ikantawentapaintari jirikapaini. 23 Ikisashiwentapaintari Pawa jirikapaini kaari pantyaarine, iro rimonkatziyantaiyaariri itsipapaini ikowakeri ineshironkayetairi, riyoyiitakari ketziroini iñaayetairo rowaneenkawo. 24 Aakapaini riyoyaayetake ikaimashireyetai. Te apatziro aaka a-judá-itetzira, ari akaatairi itsipasatzipaini kaari asheninkayeta. 25 Irojatzi ikenkithawaitakaakeriri Pawa pairani Oseas-ni, ikantakeri:

Jirika atziri kaari nosheninkaweta, noshiyakagairi “Nosheninka”.

Kaari netakoyeweta pairani, noshiyakagairi “Netakotanewo”.

26 Irooma janta ikantaweetaka, “Te pisheninkatena eerokapaini,”

Ari inkantaite, “Itomipaini pinayetzi Pawa, Kañaaneri”.

27 Jiroka ikantzitakari Isaías-ni ikenkithatakotziri isheninkapaini Israel-ni:

Osheki incharinetyaari, roshiyawaiwetakawo oshekitzi impaneki ñaacheraki,

Eepichokiini awisakotaatsine.

28 Tema romapokairi Pinkathari maawoini kipatsisatzipaini, tampatzika inkantya rowasanketakaantayetairi.

29 Ikantake eejatzi Isaías-ni:

Eerome ikyaaryootakeme acharineete, ikempoyaawentakeri pinkathariperotatsiri,

Ari añaayetairome iñaakeri pairani Sodoma-satzi eejatzi Gomorra-satzi.

Rotampatzikashiretairi rawentagaarira

30 ¿Irooma ankantantyaari: “Te rithotyaakotziro kaari asheninkata, rimatzimaitaawo rotampatzikashiretaitairi rawentagaarira irirori? 31 Irooma aakapaini isheninkataira icharineni Israel, te añaayetero, okantawetaka apankenawetakawo Inintakaantaitakeri pairani.” 32 ¿Iitaka kaari amatantawo? Iro kaari rimatantawo ikenkithashirewaitakotawo ipankenawaitakari irirori. Te ikenkithashiretakotziro ikowakairiri Pawa rawentaashiretari. Oshiyawaitakawo rontziwatatyeeyaame mapiki. 33 Ari oshiyawo rosankenaitakeri, kantatsiri:

Nowakero mapi ikowaperoitanewo janta otzishiki Sion.

Owaryaantzi jiroka mapi arika rontziwaityaawo.

Inkaate awentaashiretaiyaarine oshiyakawori mapi, eero raminaashiwaitaawo paata.

10

1 Iyekiite, nokowi rawisakoshireyetai nosheninkapaini Israel-iite. Iro namanantaiyaariri Pawa. 2 Niyotzi ithaamentashiwaitari Pawa, rantashiwaitawo te ikemathaperotzimaitawo. 3 Te riyotaiyini ikowatzi Pawa rotampatzikashiretairi, te ikemisantzi, tema rithotyaakotashitawo intampatzikashiretantyaari apaniroini. 4 Tema rithotyaakero Cristo Inintakaantaitakeri pairani, iri tampatzikashiretakagairiri ikaatzi awentaashiretaariri.

5 Iriitake Moisés-ni osankenatakotakeriri rimonkaaterome Inintakaantaitakeri pairani intampatzikashiretantaityaarime. Jiroka ikantake:

Inkaate monkaatairone, iri ñagairone rañaashireyetai.

6 Te imonkatziyawo awentaashirenkantsi otampatzikashiretantatsiri. Te okowaperota impankenawaityaawo rimonkaatairo tsikarika oita. ¿Kantachama riyaate inkiteki pankenawaitachari ishintsineenteri Cristo rayiitantyaari isaawiki rowawisaakoshiretantairi? 7 ¿Kantachama riyaate sarinkaweniki rowiriintairi Cristo ikamawetapaintaga? 8 Jiroka ikantaitake, rakaite:

Piyoshiretakero ñaantsi, piyowaantetakero eejatzi.

Kantakotachari jaka “ñaantsi”, irojatzi nokenkithatakotapiintziri awentaashiretaarira Cristo. Jiroka okanta: 9 Arika piñaawaitero pinkante, “Nowinkatharite rini Jesús,” arika pawentaashiretanakyaari Pawa, iriira owiriintairiri ikamawetakaga, ari pawisakoshiretai. 10 Awentaashiretaari, iro rotampatzikashireyetantairi. Añaawaitairo, iro rowawisaakoshireyetantairi. 11 Ari okantzi Osankenarentsipero:

Inkaate awentaashiretaiyaarine, eero raminaashiwaitaawo.

12 Onkantawetakya aakarika Judá-ite, aakarika Grecia-thatotatsiri, iri Cristo Awinkathariteta maawoini. Itzimirika amanaiyaarine, iriitake ineshironkatairi. 13 Tema jiroka ikantaitake:

Itzimirika amanaiyaarine Pinkathari, raakotairi iwairo, aritake rawisakotai.

14 ¿Kantachama ramanaityaari Pawa terika rawentaashiretaitari? ¿Kantachama rawentaashiretaityaari Pawa, terika ikemakoitziri? ¿Kantachama inkemakoiteri, tekaatsirika kenkithatakaantatsine? 15 ¿Kantachama inkenkithatakoiteri, tekaatsirika otyaantantatsine? Iro rosankenatantaitakawori, kantatsiri:

¡Osheki inkameethayitzite amerone kameethari ñaantsi risaikantaitari kameetha!

16 Iro kantzimaitacha, te maawoini inkemisantaitero Kameethari Ñaantsi. Iro ikantantakari Isaías-ni:

Pinkatharí, te ikemisantaitziro nokenkithatziri.

17 Ari okantari. Ontzimatye inkemaitawakero riñaane Pawa ompoñaantyaari rawentaashiretaityaari. 18 Nokantzi naaka, “¿Ikemaitakeroma?” Mataka, tema rosankenaitake kantatsiri:

Ikenkithatakoitakero nampitsikipaini,

Ikemaitakero maawoini kipatsiki tsikarika risaikaitzi.

19 Napiitero nonkante, “Jirika isheninkapaini Israel-ni, ¿Ikemathaperotakeroma?” Iri Moisés-ni ooñaawontakerori rosankenareki, ikantake:

Ari nonkantakaakyaawo pisamaneentyaari itsipasatzipaini atziri kaari sheninkatawakaachane.

Osheki pinkisaneentashireteri piiyetziri “masontzishireripaini”.

20 Irojatzi ikantakeri Isaías-ni irirori:

Iñaayetaana kaari kowakowatenane.

Noñaagaari kaari aminaminatenane.

21 Iro kantzimaitacha, ikantzitaka eejatzi Isaías-ni, ikenkithatakotakeri Israel-iite, ikantake:

Nowaankawakowetashitapiintakari, temaita ikemisantaiyanani, piyathari rinaiyakeni.

11

Tzimagaantatsi Israel-iite oitsinampaakerori

1 ¿Nokantatziima imanintziri Pawa Israel-iite rashiyetari? ¡Te ari nonkante! Tema naakatzitaka Israel-iite, icharine Abraham nini, icharine eejatzi Benjamín. 2 Te imanintana Pawa, iri yoyaakenari. Pinkenkithashiretero Osankenarentsipero, tsika ikenkithatakota Elías-ni ramanakotari isheninkapaini, ikantake:

3 Pinkatharí, rowamaitakeri Kamantantaneriite,

Itzimpookaitakero taapokimentotsi.

Naaka yotapaincha, ikowatziira rowamagaitena naaka.

4 Rakanakeri Pawa ikantziri:

Te eeroka yotapainchane. Nokempoyaawentakeri itsipa ikaatzi 7,000 atziripaini eenitatsi kaari otziwerowashityaarine Baal.

5 Ari okantakari, tzimayetatsira nosheninka iroñaaka riyoyaakeri Pawa ineshironkateri. 6 Te iro kantakaanterone ishintsiwentakaantanewo ineshironkayetantaariri Pawa, tema ineshironkatashitaari irirori. Arira okantakota neshironkataantsi.

7 Ari okanta, te maawoini Israel-iite roitsinampairo ikowawetaiyarini. Iro kantacha tzimatsi apawopaini oitsinampaakerori, roshiyakari riyoyaatyeerime Pawa. Iriima itsipa ikisoshiretakaakeri Pawa. 8 Iro rosankenaitantakawori, kantatsiri:

Iri Pawa kantakaawori riyampashiretantaitari.

Tzimawetacha rooki temaita iñaantzi.

Tzimawetacha ikempita temaita ikemi.

Irojatzi ikantzimaitawo iroñaaka.

9 Jiroka rosankenatakeri David-ni, ikantake:

¡Onkamintha roretaiteri ragaitantyaari!

¡Onkamintha rontziwataitya!

¡Onkamintha rowasanketaiteri!

10 ¡Onkamintha ramashookitya!

¡Onkamintha ritsinkamitzite!

Rawisakoshiretai itsipasatzi atziri

11 Tema ikantaitzi “Onkamintha rontziwatya” nosheninkapaini, ¿irooma oshiyakaawentacha rithonkaitairi? ¡Kaari! Iro oshiyakaawentacha ikenakaashitapaintari, rowawisaakotantapaintariri Pawa itsipasatzipaini atziri. Iroowa rantantawori Pawa iñaantyaawori nosheninkapaini rawisakoyetai jirika itsipasatzipaini. Arika iñaakeri, inkowayetanai irirori rawisakotzitaiya. 12 Ikenashiwaitaka okantakaantakero ineshironkaitzirira itsipasatzi atziri nampitawori maawoiniki kipatsi. Iro kameethaperotatsine ineshironkaitairi paata nosheninkapaini.

13 Nonkantemi eerokapaini kaari nosheninkayeta. Naakatake rowaitake Notyaantaperorite nonkenkithatakaayetaimi eerokapaini kaari nosheninkata itsipasatzipaini. Shiretha nonkantawentanakyaawo nantawaire. 14 Iro nokowakowatziri inkowakoshiryaantaimiri nosheninkapaini, iro ompoñaantaiyaari rawisakoshireyetai apawopaini irirori. 15 Imanintaiyakerini irirori Pawa, iro rariperotantaiyaariri Pawa maawoini isaawikisatzi. Irooma paata arika rariperoshiretaiyaari Pawa nosheninkapaini, oshiyawaitaiyaawo impiriintatyeeyaame ikamawetakaga. 16 Thame noshiyakaawentawakemiro: Tsika okanta shirepatha, ari okantzitari eejatzi opatha. Jiroka oshiyakaawentachari: Iri etawetakawori nocharinepaini itasorentsishiretake, ari inkantaiyaari eejatzi paata incharinetaiyaari kemisantanaatsine. Roshiyakotyaawo inchaparitha, ari oshiyaiyaawo eejatzi otewa.

17 Oshiyakaawentakeri inchaparitha, iriira nocharineete etakawori pairani. Oshiyakaawentakeri otewa, iri nosheninkapaini Judá-ite saikatsiri iroñaaka. Oshiyawaitakawo richekaitatyeerome otewa, ishookatewatantyaari otsipa otewa rontarekaitakeri, kameetha onkantya ishooke okantakaawo oparitha. Ikaatzi oshiyakaawentziri otewa rontarekaitakeri, iriitake atziripaini kaari nosheninkata. * 18 Iro eero pasagaawaitanta, otewa inchato pini, eeroka añaakaayetzi oparitha. 19 Aamaashitya pinkantaiyeni eerokapaini: “Richekaitakero otewa nishookatewatantaari naaka.” 20 Ari okantawetari. Iro kantzimaitacha ontzimatye piyoshirete iri oshiyawaitakawo nosheninkapaini Judá-ite richekaitakeri te ikemisantzi. Irooma eerokapaini kaari nosheninkata, eeroka poyaataari pawentaashiretaa. Te onkameethate piriiperowaitashitya pimpinkathateri Pawa. 21 Iri Pawa chekakerori etawori otewa, paamaawentya rimataimikari eeroka. 22 Ari piñiiro katsima rini Pawa, neshironkatantaneri rini eejatzi. Ikaatzi ontziwashiretainchari iñaayetakero osheki iyatsimanka Pawa. Irooma eerokapaini, ari piñaapiintairo ineshironkatemi poisokerotaarira Pawa. Irooma eerorika poisokerotari, ari roshiyakagaitakemi otewa richekaitakeri. 23 Ikaatzi richekatewaitakeri pairani, arika ripakagairo rithainkawaitziri Pawa, aritake rontarekaitairi eejatzi. Tema Pawa riyotziro tsikarika inkantairo. 24 Eerokapaini oshiyakawori otewa pankirentsiniro rontarekaitakeri pankirentsiperoriki. Osheki okameethaperotake iroorika rontarekaitai otewapero oponkitziperoriki iroori. †

Ripiyashiretakaitairi Israel-iite

25 Iyekiite, nokowi piyotero kaari ikemathaitzi pairani onkaate ranteri Pawa. Eero pikenkithashirewaitashita piyotakero maawoini. Añaayetakeri nosheninka Israel-iite, tzimatsi kisoshiretakaayetakeriri. Iro kantzimaitacha, inapaintatzi jiroka irojatzi imonkaatantaiyaari rawisakoshireyetai kaari nosheninkata. 26 Ari onkantaiya paata, rawisakoshireyetai eejatzi Israel-iite. Ari okanta rosankenataitakeri, kantatsiri:

Impoñeeya Sion-ki jokaawiritaantaneri,

Iri kantakayaawone ripakaantyaawori icharinepaini Jacob rithainkatasorentsiwaitzi.

27 Ari onkantya imonkaatantyaari aapatziyawakagaantsi,

Naakatake thonkairone iyaariperonka.

28 Tema jirikapaini nosheninka Judá-ite imanintakero Kameethari Ñaantsi, roshiyakaakeri Pawa iriime iisaneentanewo, iro opoñaantari ineshironkataimi Pawa eerokapaini. Iri kantacha Pawa riyoyiitakari ketziroini nosheninkapaini, eekero riyaatatye retakoyetari, iro iñaantyaawori ikashaakaakeriri etanakawori nocharinepaini. 29 Arika inkaimashiretante Pawa, ineshironkayetantzi. Eero ripakagairo. 30 Pipiyathatzitakari pairani eerokapaini Pawa. Ikanta ripiyathatanakari nosheninkapaini, iroowa ineshironkatantaimiri eerokapaini. 31 Jirikapaini piyathawaiwetachari iroñaaka, ari iñaayetairo paata ineshironkaitairi roshiyakagaitakemira eerokapaini iroñaaka. 32 Ari okantari, roñaagantakero Pawa maawoini apiyathawaitakaga, roñaagantairo eejatzi ineshironkayetai maawoini.

33 Niyokitzitashitanakeri Pawa rimaperotatya riyotanekitake, ikemathatziro maawoini. Tekaatsi materone riyotero rantayeteri irirori, tsikarika inkantero. 34 Jiroka rosankenatakoitakeri, ikantaitake:

¿Eenitatsima yotzirori ikenkithashiretari Pinkathari?

¿Eenitatsima iita materine inkaminairi?

35 ¿Eenitatsima omapokerine imperi oitarika?

Iri etakawo ipayetantake.

36 Iri Pawa kantakaawori otzimantari oiyetarika, iri poñaakaawori, iri ashitawori. Rashi rowatyeero impinkathaitairi. Ari onkantaitatyeeyaani.

12

Onkaate rantairi kemisantzinkaripaini

1 Iyekiite, ineshironkataimi Pawa, nokowi pishinewentaiyaari eeroka, poshiyaari ratsipetakagaitane piratsi ritagaitziri. Temaita eeroka iroñaaka poshiyari piratsi, tema eeroka añaayetaatsiri, kiteshire pinayetzi, iro inimotziriri Pawa. Iroowa ikowiri ampinkathayetairi. 2 Eero poshiyakowaitashitari isaawikisatzipaini. Iri pishinete Pawa rowakerashiretakagaimi. Iro piyotantaiyaawori ikowakagaimiri, kameethatzimotziriri, inimotziriri, tekaatsi kowimotyaarine.

3 Iri Pawa neshironkataanari naaka niyotaantaimiri, iroowa nokantantzimiri: Eero poshiyakaawaitashita eerokame iriiperori. Pinkenkithashiretakotya kameetha pini eeroka. Iro pimatantyaawori ikowakaimiri Pawa eekero piyaatatye pawentaanakyaari. 4 Pinkenkithashiretero akantayetaga awathaki. Tema tsika akantawathayeta, iro antakaayetairori oitarika. * 5 Aakatake roshiyakaawentaitzi awentaashiretaarira Cristo. Oshiyawaitaawo aakame iwatha Cristo. Okantawetaka apashinitaiyini, iro kantacha apaani akantaa, oshiyawaitaawo awithaawakagaatyeeyaame. 6 Ritasonkawentayetai maawoini aakapaini amonkaatantyaawori antayetairi. Tzimatsirika kamantantanaatsine, rantero ikowakairiri Pawa, rawentaaperotanakyaari. 7 Tzimatsirika amitakotantanaatsiri, rimonkaatero irirori. Tzimatsirika yotaantanaatsine, rimonkaatero irirori. 8 Tzimatsirika ominthatakaantachari, rimonkaatero irirori. Tzimatsirika pashitantachari, ipantaperote osheki. Tzimatsirika jewatakaantanaatsiri, ishirethawentyaawo rantawaire. Tzimatsirika neshironkatantatsiri, kimoshire inkantya rimonkaayetairo.

9 Ontzimatye petakotantaiya kameetha, eero pamawenawaita. Samaneenta powairo kaariperori, kisokero powanairo kameethari. 10 Pinkamaityaawo petakotante, poshiyakairo petakotari pirentzi okaakiini. Pimpinkathateri itsipapaini. 11 Shiretha pinkantya, eero piperawaita pantawaitainirira Awinkatharite. 12 Kimoshire pinkantya poyaakotairi Cristo. Kisashiwaine pinkantya arika piñaayetero pomeentsitzimotemine. Pamanapiintaiya. 13 Pimpashitaiyaari okoityiimowaitari roiteshiretaitairi. Poimaantapiintai pipankoki.

14 Pamanakotaiyaari owatsinaawaitzimiri, ineshironkatantaityaariri irirori. Eero pipiyatari. 15 Pintsipatyaari kimoshirewaitatsiri, pinkimoshirewentzityaari eeroka. Pintsipatyaari eejatzi iraawaitachari, pirayitya eeroka. 16 Aapatziya pinkantawakaayetaiya. Eero pimanintantawaitzi, pintsipayetyaari koityaawaitatsiri. Eero poshiyakaashiwaita yowairentzi pini. 17 Tzimatsirika owaariperowaitemine, eero pipiyatari. Poñaagantero tampatzikatzimoterine atziripaini. 18 Pinkamaiwentanaiyaawo pisaikantaiyaari kameethaini. 19 Netakotané, eero pipiyakowentawaita eeroka. Iriitake piyakowentaimine Pawa irirori. Jiroka rosankenaitakeri, ikantaitake:

Ikantzi Awinkatharite:

Naakatake owasanketantatsine,

Naakatake piyakowentantatsine.

20 Arika ritasheneente kisaneentzimiri, pimperi rowanawo. Arika imereneente, pimperi imere. Arika iñaakero pantakeri, osheki inkaaniwaite jirika. † 21 Paamaawentya oitsinampaimikari kaariperonkantsi. Iro kameethatatsi pantapiintairo kameethari poitsinampaantyaawori kaariperori.

13

1 Ontzimatye pinkemisantairi pinkathariwentzimiri pinampiki. Te ipinkatharentsiwaitashita irirori, Pawa kantakaawori ipinkatharentsitantari. 2 Itzimirika kowatsine inkoshekawaityaari pinkatharentsitatsiri, oshiyakawo iriime Pawa inkoshekawaityaame, iroowa rowasanketantaityaariri. 3 Ikaatzi antayetzirori kameethari, eero ithaawantawaitari jewaripaini. Iriima antayetzirori kaariperori, iri thaawantyaarine. Ari okanta, pantzirorika kameethari eero pithaawantawaitari jewaripaini, tema iriitake thaamentawentemine. 4 Iri Pawa kantakaawori ipinkatharitantari jirikapaini inkempoyaawentantemiri. Arika pantero kaariperori, pinthaawe, tema te aminaashiwaita otzimimotziri rosataamento. Iri Pawa kantakaawori ipinkatharitantari jirikapaini, irijatzi Pawa kantakaawori rowasanketantaityaariri kaariperoripaini. 5 Iroowa pinkemisantantyaariri jirikapaini. Te apatziro pinthaawantyaawo imashirenka. Iroowa tampatzikashiretatsiri pantairo jiroka. 6 Pipinayetero ikowakoyeetzimiri pinampiki, irootake rañaantari jewaripaini, tema rimonkaatatziiro ikowiri Pawa. 7 Ontzimatye pipinayetairi maawoini pinkatharentsitatsiri, eejatzi kempoyaawentantatsiri nampitsiki. Pinkemisantayetairi, pinkatha poweri.

8 Eero pikowakotantashita koriki impaitemi pireewetantyaari. Iroowa kameethatatsi petakotawakagaiya. Poshiyakayero etakotaantsi iroome pireewetanteri. Itzimirika etakotantachane, rimonkaatatziiro Inintakaantaitakeri pairani. 9 Jiroka rosankenaitakeri, kantatsiri:

Eero pimayempitzi.

Eero pitsitokantzi.

Eero pikoshitzi.

Eero pithaiyakotanta.

Eero piñaamashirewaineta.

Eenitatsi eejatzi osheki otsipa Inintakaantaitakeri. Iro kantacha jiroka irooperotatsiri Inintakaantaitakeri, kantatsiri:

Petakotaiyaari pisheninka poshiyakairo petakotapiintaga eeroka.

10 Irooperotantari jiroka Inintakaantaitanewo, iroowa apatotzirori maawoini Inintakaantaitakeri. Itzimirika etakotaariri isheninka, eero rowaariperowaitziri.

11 Ontzimatye antayetairo jiroka, tema irootaintsi awisakoshireyetai. Oshiyawaitakawo amaatyeeme, iro kantacha ontzimatye ankakempiyetai. 12 Tema irootaintsi ithonkaiya tsirenikiri, iro onkiteesheenkatai. Iro apakaantyaawori antayetziro kaariperori rantaitapiintziri tsireniriki. Oshiyakagairo ankithaataatyeeyaawome ripiyakowentantaitari, 13 antantaiyaawori kameethari rantapiintaitziri okiteesheenkatzira. Eero osomiyawaitanta, eero ashinkiwaitanta, eero amayempiwaitanta, eero antantawo koweenkayetatsiri, eero akoshekawakaanta, eero asamawakaanta. 14 Poshiyakotaiyaari Awinkatharite Jesucristo, poshiyakagairi iriime pinkithaatakotaiya. Eero pantashiwaitawo okaatzi piñaamatashiwaitari.

14

Jentashireri

1 Paakameethatairi jentashireri. Eero pamawenatari ompoñaantyaari piñaanaminthateri. 2 Eenitatsi kemisantzinkari kenkithashiretachari kameetha rowayetawo oitarika. Tzimatsi itsipa jentashireri, apatziro rowayetawo pankirentsi. 3 Jirika kemisantzinkari owayetawori oitarika, eero imanintawaitziri itsipa kaari owayetyaawone. Ari inkantyaari kaari oyaawone eero imanintziri itsipa owayetawori, tema Pawa te imanintziri irirori. 4 ¿Kantachama inkisathaiteri ashinentsi onampirentsi? Eero, tema iri kisathaterine onampitariri, irijatzi kimoshirewenterine. Ari okanta, tema Pawa iri onampitariri maawoini owayetawori oitarika, irijatzi kimoshirewenterine.

5 Jiroka otsipa: tzimayetatsi kemisantzinkari omairentantawori kiteesheri. Tzimitacha itsipa kaari opashinitzimotzi kiteesheri. Ontzimatye inkenkithashiretakotaiya, te onkameethate rotzikatzikatairi itsipa oitarika ikenkithashiretari. 6 Itzimirika pinkathatzirori kiteesheri, iri Awinkatharite ipinkathatzi. Ari okantari eejatzi, itzimirika owayetawori maawoini oitarika, iri Awinkatharite ipinkathatzi rowantayetawori, tema riwetharyaapiintari. Ari ikantari pinkayetzirori owanawontsi, iriira Awinkatharite ipinkathatziri riwetharyaapiintari. 7 Te añaaminthawaitashitya aakapaini, te akamaminthawaitashita eejatzi. 8 Eeniro añaayetzi, iri Awinkatharite añiimotziri. Arika ankamake, iri Awinkatharite akamimotzi eejatzi. Ari okanta, iri Awinkatharite ashitairi eeniro añaayetzi, ari okantzita eejatzi arika ankamayetake. 9 Iroomacheetaka itzimantakari Cristo, ikamimotakai, rashitai eeniro añaayetzira, arika ankamayete eejatzi.

10 ¿Oitaka pikishimatantariri pisheninka? ¿Oitaka pimanintantariri? Iriira Cristo yakowentantaatsine paata. 11 Iroowa rosankenatakoitakeri, kantatsiri:

Jiroka ikantake Awinkatharite: “Maawoini rotziwerowayetaiya impinkathaitaina. Imaperotatya.

Ari inthaamentaiyaari maawoini Pawa.”

12 Ari ankenkithatakotaiyaari maawoini Pawaki.

13 Iro apakaantyaawori akisaneentawakaiyani. Ankantashireyete: “Eero nokantzimoneentakaari itsipa ‘iyeki,’ notzikashirewaitzirikari.” 14 Niyotzi, te rithañaawo Awinkatharite Jesús owayetyaawo oitarika. Iro kantzimaitacha, tzimatsirika kenkithashirewaitachane impinkero owanawontsi, impinkawaiteroota irirori. 15 Arika poñaayaari itsipa kemisantzinkari powayetyaawo ipinkiri irirori, te petakoshiretari. ¿Kameethama pinkantzimoneentakayaari itsipa powawowa owanawontsi? ¿Pikowima powaariperoshireteri jirika? Irijatzi kemisantzinkari jirika, ikamawentakeri eejatzi Cristo. 16 Ari okanta, te onkameethate poñaayaari powayetari eeroka kameethatzimotzimiri, iro inkantantaitemiri: “Rantakero kaariperori jirika.” 17 Akaatzira ipinkathariwentai Pawa, te okowaperota owanawo eejatzi amere. Iro kowaperotacha antampatzikashiretai, asaikai kameetha, ankimoshiretai. Iriira kantakaawori Tasorenkantsi. 18 Itzimirika matanairone rantawaitainiri Cristo, rinimotakairi Pawa, ari raakameethatairi eejatzi atziripaini. 19 Ari okanta, pantairo risaikantaitari kameetha, ithaamentashiretawakaantaitari. 20 Arika pithotyeero powayetyaawo oitarika, paamaawentya papaatzirokari rimonkaatziniriri Pawa itsipa kemisantzinkari. Te ithañaantsiweta owayetari. Iro kantzimaitacha, itzimirika owayetawori oitarika iro inkantzimoneentakaantyaariri itsipa, rantakero kaariperori jirika. 21 Te opantawo pinkantzimoneentakayaari “iyekiite”, powayetarira wathatsi, piriro kachori, pantayetziro oiyetarika. 22 Iro pantaperotawori piyotairo apatziro Pawa riyotakotaimiro jiroka. Tzimatsirika kaari jentashirewentairone jiroka, ari inkimoshireyetai. 23 Intzimerika jentashirewaitatsiri, arika rowakyaawo oiyetarika, ari oshiyimotaiyaari rantakero kaariperori. Tema te rantziro riyotakowetaari, kaariperori ini jiroka.

15

1 Aakapaini kemisantzinkari aawyaashirewairentzi, antsinampashiretzimotairi jentashiretatsiri, te apatziro antayetero inimoyetairi aakapaini. 2 Antayetairo inimotairine asheninka, ominthashiretakaantaiyaariri rantairo irirori kameethari. 3 Iroowa rantakeri Cristo te apatziro inimowaiteri irirori. Iro rosankenaitantakawori, kantatsiri:

Itzimirika kaweyawaitzimiri eeroka, irijatzi kaweyawaitzitakenari naaka.

4 Okaatzi osankenatakotainchari pairani, rosankenaitakero riyotagaitantairi, rosankenaitakero ompoñaantyaari ankamaityaawo. Tema Osankenarentsipero oñaagairori tzimatsira oyaakoneentane, iro athaamentashiretantaari. 5 Iri Pawa kantakaawori akamaitantaari, thaamentashire akantaawo. Osheki nokowakotapiintakeri paakameethatawakaantyaari, poshiyakotaiyaari Cristo Jesús. 6 Oshiyawaityaawo arime pintsipatawakaiya maawoini pomampaawentaiyaari Pawa, ashitariri Awinkatharite Jesucristo.

Ikenkithatakaitairi Kameethari Ñaantsi kaari Judá-itetatsine

7 Osheki raakameethatai Cristo aakapaini, ari pinkantaiya eerokapaini, paakameethatairi itsipa atziri, impinkathatantaiyaariri Pawa. 8 Iroowa nokantapiintakeri: Iri Cristo rotyaantaitake rantawaiwenteri nosheninkapaini Judá-ite. Iro rantantakawori jiroka iñaantaityaawori imapero Pawa ikashaakaakeriri pairani nocharineete. * 9 Irojatzi rantakeniriri kaari nosheninkata, iro ipinkathatantaariri iriroripaini, ineshironkatairira Pawa. Jiroka rosankenaitakeri, kantatsiri:

Nothaamentawentaimi risaikayetzira kaari nosheninkata.

Naakoyetaimi piwairo, nomampaawentaimi.

10 Jiroka ikantzitaitakari eejatzi:

¡Itsipasatziité! Pinthaamentayena eerokapaini pintsipataiyaari rashitaari Pawa.

11 Ikantaitake eejatzi:

¡Itsipasatziité! Pinthaamentaiyaari Awinkatharite.

¡Maawoini atziripaini, pinthaamentaiyaari!

12 Irojatzi ikantakeri Isaías-ni:

Ari intzimake incharinetyaari Isaí.

Iri pinkathariwentairine itsipasatzi atziripaini.

Iriitakera royaakoneentairi kaari asheninkata.

13 ¡Iri Pawa thaamentakagaimine, iri saikakaayetaimine kameetha pikemisantairira! ¡Iri kantakaawori oyaakoneentantaariri, iriira Tasorenkantsi kantakayaawone!

14 Iyekiite. Niyotzi imapero pineshironkatawakaa eerokapaini, yotaneri pinayetzi, pimatakero piyotaawakaayetaka. 15 Iro kantacha noshintsineentatziimiro jiroka eero pipeyakotantawo. Tema ineshironkaperotaimi Pawa, 16 rotyaantaana nonkenkithatakotainiri Jesucristo kaari nosheninkata. Nokenkithatainiri Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Pawa, oshiyaawo naakame Imperatasorentsitaarewo. Iriima kaari nosheninkata, iriiyetake oshiyawaitakawori rashitakaitariri Pawa, namainiri Pawa iro kameethatzimotairiri. Iri Tasorenkantsi materone rotampatzikashiretairi. 17 Okaatzi rantakaanari Cristo Jesús, kantawetacha noshamewenterome naaka, nonkenkithatakotero nantawaitainirira Pawa. 18 Iro kantzimaitacha, apatziro nokenkithatakotairo rantakaakenari Cristo. Tema noñaakeri kaari nosheninkata ikemisantairo nokenkithatakotakeri, okaatzi nantawaitzimotakeri. 19 Iri Tasorenkantsi pakenawori shintsinkantsi nitasonkawentantakari, nimayetakero kaari iñaapiintaitzi pairani. Iroowa nokenkithatantanakawori Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Cristo netanakawo Jerusalén-ki, nokenanake irojatzi Ilírico-ki. 20 Iro opoñaantari nokenkithatakotairo Kameethari Ñaantsi tsika te ikemakoitziri Cristo. Te apatziro niyaate tsika ikenkithatakaantaitake. 21 Tema iro rosankenaitake, ikantaitake:

Ari iñeeri nampiyetawori tsika te ikenkithatakoitziri jirika.

Ikaatzi kaari kemakotairine, ari inkemathatakotairi.

Kowake Pablo riyaate Roma-ki

22 Iro kaari okantanta niyaate pisaikaiyinira eeroka, osheki noshirewetakawo. 23 Iro kantacha ari nimatakero, tema tekaatsi nantanairi jaka nampitsiki, shekitake osarentsi nokowapiintaweta nareetemi. 24 Arika niyaaminthatake España-ki, ari nareetanakemi pinampiki. Arika nisaikimowaitanakemi janta, nokowi pamitakotena potyaantaina España-ki. 25 Iro kantacha, netapaintyaawo niyaate Jerusalén-ki namitakoyeteri oiteshiretaarewo. 26 Tema jirikapaini Macedonia-satzi, Acaya-satzi, rotyaantaiyakenani iriroripaini koriki nompayeteriri kemisantzinkaripaini ashironkainkari nampiyetawori janta Jerusalén-ki. 27 Iri kowashitaincha impashitantayetya, tekaatsi shintsineenterine. Oshiyawaitakawo ripinakowentaatyeename ikemisantakaakeri kaari isheninkata. 28 Arika nimonkaatakero nompayeteri Jerusalén-satzi rotyaantaitakeniriri, aripaite nawisanake pinampitawowa eerokapaini niyaate España-ki. 29 Niyotzi iri Cristo tasonkawentaperotaine arika nareetakya janta.

30 Iyekiite, nokowakotzimi pamanakotapiintaina, poshiyakotainawo nokantapiintzirowa naaka. Iro nokowakotzimiri, niyotzi pipinkathatziri eerokapaini Awinkatharite Jesucristo, iri Tasorenkantsi kantakaakemirori petakotantakenari. 31 Pamanakotaina eero raakaantantana thainkashireri nampiyetawori Judea-ki. Pamanakotaina ompoñaantyaari raawakoitantenawori kameethaini ipakaantaitakeriri oiteshiretaarewo Jerusalén-satzi, iro inimotantyaariri iriroripaini. 32 Iro ompoñaantyaari nonkimoshirete niyaate pisaikaiyinira, iriirika Pawa kowakaakenawone. Ari nimakoriimowaitanakemi eerokapaini. 33 ¡Onkamintha iri Pawa tsipashiretemine, iriira kameetha saikakagaimine! Ari onkantaitaatyeeyaani.

16

Riwethaitari atziripaini

1 Iroowa Febe aanakerone osankenarentsi. Iro noshiyakagairi iroome choini. Osheki antawaitake iroori rapatotapiintaitaga Cencrea-ki. 2 Paakameethatawakero, iro rashitaari eejatzi Awinkatharite, okameethatzi paakameethatero poshiyakaapiintziri paakameethatziri itsipa oiteshiretaarewo. Pamitakotero oitarika onkoweri. Tema osheki amitakotantake iroori. Ari okantakenari naaka osheki amitakoyetakena.

3 Piwethatenawo Priscila eejatzi Aquila. Iro tsipatakenari nantawaitziniri Cristo Jesús, 4 iro atsipewentakenari owawisaakotantaanari. Osheki niwetharyaakawo jirokapaini, ari ikantakero itsipasatzi kaari nosheninkayeta apatotapiintachari otsipaki nampitsi. 5 Piwethatenari eejatzi apatotapiintachari opankoki. Piwethatenari eejatzi netakotanewo Epeneto, iri etanakawori nokemisantakagairi Cristo janta Acaya-ki. 6 Piwethatenawo María, antawaiwentakemiri osheki eerokapaini. 7 Piwethatenari Andrónico, eejatzi Junias nosheninkapaini rini, iri tsipayetakenari romonkyaaweetakenaga. Iri etakawori ikemisantake, tekeraataga naaka nokemisantziita. Irijatzi ipinkathayetakeri Otyaantaperoriite. 8 Piwethatenari netakotanewo Amplias, rashitaari Awinkatharite. 9 Piwethatenari Urbano, tsipatapiintakenari nantawaitziniri Cristo Jesús. Piwethatenari netakotanewo Estaquis. 10 Piwethatenari Apeles, raakameethatakeri Cristo. Piwethatenari maawoini saikawankotziriri Aristóbulo. 11 Piwethatenari nosheninka Herodión. Piwethatenari saikawankotziriri Narciso, risaikashiretantaari Awinkatharite. 12 Piwethatenawo Trifena, eejatzi Trifosa. Iro tsipatakenari nantawaitainiri Awinkatharite. Piwethatenawo netakotanewo Pérsida. Iro notsipatakari nantawaitainiri Awinkatharite. 13 Piwethatenari Rufo, riyoyairi Awinkatharite. Piwethatenawo eejatzi inaanate, noshiyakagairi iroome nonaanate naaka. 14 Piwethatenari Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes, eejatzi itsipatapiintari irirori, aitairi iyekiite. 15 Piwethatenari Filólogo, Julia, Nereo eejatzi iritsiro, Olimpas, eejatzi maawoini tsipatariri irirori aitairi oiteshiretaarewo. 16 Etako pinkantya piwethatawakagaiya. Riwethatzimi eerokapaini maawoini apatowentapiintariri Cristo jaka.

17 Iyekiite, jiroka nokowakotzimiri: Paamaawentyaari ñaanaminthatawakaachari otzikatzikatzirori riyotagaitakemiri pairani. Eero pitsipatari eerokapaini. 18 Oshiyawaitakawo atziritatyeeme “Iñaamawaitashitanewo”, iro imperatanakyaarineme. Kaari Awinkatharite Jesucristo imperataiyaarine. Iri nintathatziriri jentashireripaini ramatawiwaitziri. 19 Nokemake naakapaini kameetha pikantaiyani eerokapaini, te pipiyathawaita, iro oimoshirenkakenari. Nokowi pinkameethashireperote, oshiyawaityaawome te piyoterome kaariperori. 20 Iri Pawa saikakaayetaimine kameetha, irootaintsi inkantakagaiyaawo poitsinampaantaiyaariri Satanás, oshiyawaityaawo powichoryagaatyeerime paatzikeri. ¡Onkamintha ineshironkataimi Awinkatharite Jesucristo!

21 Riwethatzimi Timoteo tsipatakenari nantawaitzi. Riwethatzitzimi nosheninkapaini Lucio, Jasón, eejatzi Sosípater.

22 Naakatake Tercio osankenatziniriri Pablo. Naakatake wethatzimiri eejatzi, naaka rashiyeta Awinkatharite.

23 Riwethatzimi Gayo. Ari nisaikiri ipankoki. Riwethatzimi eejatzi ikaatzi nampiyetawori jaka. Riwethatzimi Erasto, apatotziriri koriki ashi nampitsi. Riwethatzimi eejatzi Cuarto, aitairi iyeki.

24 ¡Onkamintha ineshironkataimi maawoini Awinkatharite Jesucristo! Ari onkantaitaatyeeyaani.

Weyaantawori thaamentaantsi

25 Jame anthaamentaiyaari matzirori inkempoyaawentante, iro ompoñaantyaari pinkyaaryoowentapiintantyaawori Kameethari Ñaantsi okaatzi kenkithatakotziriri Jesucristo, kaari ikemathaitzi pairani. 26 Iro kantacha roñaagantaitairo iroñaaka, ipookakotantaari maawoiniki nampitsi, inkemisantantaityaari eejatzi janta. Iroomacheetaka rosankenatakagaitakeriri Kamantantaneriite, iriira Pawa Kañaaneri kantakaantzirori. 27 Jame anthaamentaiyaari Pawa, Yotaneri, Apaanitatsiri. Tema iri Jesucristo kantakaawori ashi owaitaatyeeroni anthaamentaiyaari. ¡Ari onkantaitaatyeeyaani!

* 8:36 Ikantakoitziri “piratsi”, iriira oweja.

* 11:17 Kenkithatakotachari jaka “pankirentsi”, iroowa iitaitziri Olivo.

† 11:24 Roshiyakaawentaitziri jaka “pankirentsiniro”, iriitake kaari Judá-itetatsine. Iriima “otewapero” iriitake Judá-ite.

* 12:4 Jiroka ikantaitziri “tsika akantawathayeta”: Iro oki aminantari, iro akempita akemantari, iro apaante owantari, iro ako otaiyantari, iro aitzi anashitantari.

† 12:20 Kantakotachari jaka “osheki inkaaniwaite” iro oshiyawori ikantaitziri eejatzi “paampatake iitoki.”

* 15:8 Iri ikantakoitzi jaka “Judá-ite” iitaitziri “tomeshaanitaarewo”.

1 CORINTO-SATZI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

RETAKARI ROSANKENATZINIRI PABLO CORINTO-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo otyaantzimirori jiroka osankenarentsi. Rotyaantaperore Jesucristo ninatzi, tema iri Pawa kowakaakenawori, ikaimashiretakena. Ari notsipatakari Sóstenes nosankenatzimiro. Iriitake noshiyakagairi iyeki. 2 Eeroka nosankenayetzini pikaatzira pipiyowentaari Pawa janta Corinto-ki, rotampatzikashireyetaimi Cristo Jesús. Iri kaimashireyetaimiri pikiteshiretantaari, poshiyakotaari nampiyetawori tsikarikapaini, aakotapiintairori iwairo Awinkatharite Jesucristo, tema irijatzi Pinkathariwentairiri irirori. 3 Onkamintha ineshironkayetaimi Ashitairi Pawa, kameetha risaikakaayetaimi, ari inkantzitemiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Riwetharya Pablo ritasonkawentantaitzira

4 Niwetharyaapiintari naaka Pawa, tema antawoite ineshironkayetaimi, itsipashiretakagaimiri Cristo. 5 Irijatzi kantakaawori pikenkithatakotantariri, piyotakoperotantariri eejatzi. 6 Irootake poisokerotantakawori netakarira nokenkithatakotzimiri Cristo. 7 Pikanta poyaawentziri ripiye Awinkatharite Jesucristo, tekaatsi kowimotemine ritasonkawentzimi pantawaitantaanariri irirori. 8 Iriira kantakayaawone pinkyaaryoowentantyaariri irojatzi ripiyantaiyaari, iro eero otzimanta oita riyakowentapaimiri irirori. 9 Kisokero rowimi Pawa, iriitake kaimashiretaimiri paapatziyantaariri Itomi Awinkatharite Jesucristo.

¿Ishekitzima pairani irirori Cristo?

10 Iyekiite, naakotemiri iwairo Awinkatharite Jesucristo noshintsithatemi, nonkante: Paapatziyawakaayetaiya, oshiyawaitaiyaawo apaanime onkantya pikenkithashiretziri, eero pipankenatawakaantawo oitarika. 11 Tema nokemakeri isheninkapaini Cloé ikantapaakena te paapatziyawaka kameetha. 12 Eenitatsi pitsipayetari janta kantatsiri: “Nokemisantziri naaka Pablo.” Itsipa kantayetatsiri: “Iri nokemisantziri naaka Apolos.” Itsipa kantatsiri: “Iri nokemisantziri naaka Pedro.” Eenitatsi itsipa kantayetanaintsiri: “Nokemisantziri naaka Cristo.” 13 ¿Ishekitzima pairani irirori Cristo? ¿Naakama kentakowentakemiri? ¿Naakama raakotaitake romitsitsiyaatantaitakemiri? 14 Iroowa niwetharyaantariri Pawa, ikamintha te naaka omitsitsiyaatemine. Apatzirowa nomitsitsiyaamatsitakeri Crispo, notsipataakeri Gayo. 15 Arira ontzimakeme ñaantsipooki iroñaaka, inkantaiteme: “Nomitsitsiyaawentakari naaka Pablo.” 16 ¡Jaa! Irijatzira nomitsitsiyaatzitakari Estéfanas, notsipataakeri isheninkapaini. Te nokenkithatziro tzimatsirika itsipa nomitsitsiyaatakeri. 17 Te iro rotyaantantenari Cristo nomitsitsiyaatante, iroowa rotyaantantakenari nonkamantantairo Kameethari Ñaantsi. Te noshiyakotapaakari tzimatsiri riyorenka nokenkithatakotzirowa Kameethari Ñaantsi. Tema te nokowi aminaashiwaitya irooperotzira ikentakoitantakariri Cristo.

Iri Cristo, ishintsinka Pawa, riyorenka eejatzi

18 Arika ankenkithatakaawetyaari kaari oshiretyaawone tsika ikanta ikentakoitakeri Cristo, roshiyakaantai masontzi anatyeeme. Irooma aakapaini awisakoshiretai, ayotai imaperotatyaaga roñaagantakero ishintsinka. 19 Tema rosankenatakotzitaitakari kaari oshiretachane, ikantaitake:

Naapithateri riyorenka ikaatzi yotanewetachari.

Nompeyapithateri ikenkithashiretanewo ikaatzi kenkithashiryaawetachari.

20 ¿Tsika inkantaiyaaka yotaneri? ¿Tsika inkantaiyaaka yotzinkari ikaatzi yotaantawaitzirori irooperotzimotziriri iriroripaini? Pawaga omasontyaayetairiri isaawikisatzipaini, ikaatzi yotanewetachari pairani. 21 Tema jirikapaini yotanewaitashitachari, te riyotziri Pawa. Iriima Pawa rimatziro riyotanetzi, inimotakeri rowawisaakoshiretairi kemisantañaanetairiri, inkantawetya intzimayete oshiyimowetari masontzishirenkantsi inatzi riñaane Pawa. 22 Arika iñeero nosheninkapaini Judá-ite ritasonkawentantaite, iro inkemisantantyaari iriroripaini. Iriima Grecia-thatori, arika inkemeri roshiyakaantziri iriroripaini yotaneri rinatzi, iriitake inkemisantayeteri. 23 Irooma naaka, nokenkithatakotanairi Cristo tsika ikanta ikentakowentantaka. Irootake ikompitzimotantakariri nosheninkapaini. Iriima Grecia-thatori roshiyakaakena nomasontzishirewaitatyeeme. 24 Iro kantzimaitacha aakapaini, ayotaiyini roñaagantairo Cristo Itasorenka Pawa, eejatzi riyorenka. Irojatzi riyoyetairi maawoini ikaimashireyetairi Pawa, onkantawetakya Judá-ite rinatzi, kaaririka Judá-ite, maawoini. 25 Tema Pawa ranairi yotanewaitashitachari atziripaini, okantawetaka jirika atziripaini oshiyimowetakari masontzitaantsi inatzi ikantayetakeri Pawa. Tema Pawa ranairi atziripaini oshekitzimotziri ishintsinka, okantawetaka jirika atziripaini oshiyimotakari te aawyaantanete okaatzi rantawetakari Pawa.

26 Iyekiite, ontzimatye pinkenkithashiryaakotawakero tsikarika pikantaiyani eeroka pairani, tekera ikaimashiretaitzimiita. Te itzimaperotzi yotaneri pikaataiyinira, te itzimaperotzi peewarite, te itzimaperotzi iriiperori pinkathariwentzimiri. 27 Iri kantacha Pawa riyoyaayetairi roshiyakaawetakari atziripaini masontzi rinatzi, iro rowaañaantaiyaariri paata yotanewaitashitaneri. Riyoyaayetairi eejatzi roshiyakaawetakari kaari aawyaawaitaneri, iro rowaañaantaiyaariri paata iriiperoripaini. 28 Ari ikenakairori Pawa riyoyaantariri imanintanewo atziripaini kaari iriiperotzimoyeterine. Iro opoñaantaari opantzimotaari okaatzi imanintaweetakari. 29 Ari ikenakairori Pawa eero itzimanta iita asagaawentawaitachane. 30 Iriira Pawa tsipashiretakagaimiriri Cristo Jesús, rotyaantairi riyotanetakaayetaimi, rotampatzikashireyetaimi, rowameethashireyetaimi. Iri pinakowentaimiri pisaikashiwaitantaari kameetha. 31 Irootake rosankenatzitaitantakawori pairani, kantatsiri:

Tema tekaatsi pantyaawone rasagaawentaitya apaniroini.

Iroowa pantaperotawori asagaawentaiyaawo rantayetziri Awinkatharite.

2

Ikenkithatakoitairi Cristo ikentakoitakerira

1 Iyekiite, niyaatake pairani nareetzimi nokenkithatakotakemiri Pawa, te noshiyakotapaakari yotanewaitashitaneri, te nonintathawaitashitapaakemi. 2 Apatziro nokowaperotanakero nokenkithatakotaimiri Jesucristo, ikentakoitakerira. 3 Te noñiiro inimotena kameetha nisaikimotemi thaawashireri nokantaka. 4 Iro kaari oitsinampaantzimi niñaaneyetakari, te oshiyawo riñaane yotanewaitashitachari. Iro kantacha okaatzi niñaaneyetakari, oñaagantakeri Tasorenkantsi, oñaagantakero ishintsinka. 5 Ari okantakari, iro ishintsinka Pawa ikemisantakaantakemiri, kaari riyorenka atziripaini matakayemirone.

Itasorenka Pawa oñaagantakerori

6 Iro kantzimaitacha, arika ankenkithatakaayeteri antakishireri, iro kameethatatsi ankenkithatakoteniri yotanetaantsi. Iro kantacha jiroka yotanetaantsi, te oshiyawo okaatzi riyotanewaitashitari isaawikisatzi, okaatzira riyotanewaitashitari pinkathariwetachari iroñaaka. Eerowa rashi rowaatyeero jirikapaini. 7 Jiroka yotanetaantsi nokenkithatakotziri naaka, te riyotakoperoitziro pairani. Oshiyawaitakawo rimanaitatyeerome. Irootake ikowitakari Pawa, iro añaantaiyaawori paata rowaneenkawo. 8 Jirikapaini pinkathariwetachari iroñaaka, tekaatsi apaani yotakoperoterone jiroka yotanetaantsi. Arime riyoterome, eeromachee ikentakotakaantzirime Awinkatharite, oshekitzimoperotziri rowaneenkawo. 9 Iro kantzimaitacha, rosankenatakoitakero pairani, ikantaitake:

Okaatzi ikashaakaakeriri Pawa nintayetairiri irirori,

Anaaperotziro iñaapiintaitziri, ikemapiintaitziri,

Anaaperotzitawo okaatzi anewiyatakari.

10 Irooma aakapaini, rotyaantakairi Itasorenka Pawa riyotakaantairori. Ari ikantari Tasorenkantsi, riyotakaaperotairi Pawa. 11 Tekaatsi materone riyotakotero ikenkithashiretari itsipa atziri, apatziro riyotziro ishireki irirori. Ari ikantari eejatzi Pawa, tekaatsi yotakoterine ikenkithashiretari apatziro riyotziro irirori ishireki. Jirika Tasorenkantsi, ishire Pawa rinatzi. 12 Irootake añaantawori inampishiretakagairi Pawa Itasorenka ashireki, iro ayoperotantaiyaawori okaatzi ikashaakaakairi aakapaini akemisantayetaira. Iroowa kaari riyomatsitai isaawikisatzipaini, 13 yotaantapiintakerori riyotashiwaitari irirori. Okaatzira akenkithatakotakeri aakapaini iroowa riyotakaayetairi Tasorenkantsi. Iroowa akenkithatakaayetairiri antakishireri tsika okantakotajaanta ashire.

14 Iriima ikaatzi kaari antakishireri, te ikemisantziro iriroripaini riyotaantawetari Tasorenkantsi, oshiyimowaitakari masontzishirenkantsi. Te onkantaatsikaitya riyotakotairo irirori, tema te inampishiretantari Tasorenkantsi riyotakaantyaariri. 15 Irooma aakapaini antakishireri, aritake ayotairo maawoini tsikarika oiyeta. Aritake okanta, okantawetaka te ikemathatai isaawikisatzipaini jimpe akantayetanaa aakapaini. 16 Irootake rosankenatakoitakeri jaka, kantatsiri:

¿Tzimatsima yotakoperotairine ikenkithashiretanewo Awinkatharite?

¿Tzimatsima materine riyotairi?

Irooma aakapaini, riyotakaayeetairo ikenkithashiretanewo Cristo.

3

Antawaitainiriri Pawa

1 Iyekiite, te nimatero nonkenkithatakaayetemi nokemetzirira nokenkithatakairi antakishireri. Oshiyawaitakawo owakerame pawentagaiyaari Cristo. Oshiyawaitakawo eejatzi eenirome pinkaatziinite, 2 eenirome inthotagaitemi, te ipaitzimiro kisotatsiri owanawontsi. Tema te okanta pinkemathatairo niyotaawetakemiri, irojatzi pikantayeta iroñaaka. 3 Tekeraata pantakishiretziita. Tema okaatzi piñaanatawakaapiinta, pikisaneentawakaayetaga. ¿Kaarima jiroka rantapiintziri thainkantzinkaripaini? 4 Tema eenitatsi, kantatsiri: “Nokemisantziri Pablo.” Itsipa kantayetatsiri: “Nokemisantziri naaka Apolos.” ¿Kaarima jiroka oshiyawori riñaanaminthatawakaayetari thainkantzinkaripaini?

5 ¿Noitaka naaka? ¿Iitaka Apolos? Naakawetaka apitepaini rimperatanewo Pawa, rotyaantakena nonkenkithatakaayetaimi, pinkemisantantaiyaari eerokapaini. 6 Tema naaka noshiyakari pankiwaitatsineme. Iriima Apolos roshiyakari oyaatapaakenaneme rithamaitakotero nompankiterime. Iriima Pawa iriitakeme antakitakaironeme pankirentsi. 7 Te ririiperotzi pankitakerori, ari roshiyari thamaitakotakerori. Iriira iriiperotatsi Pawa, rantakishiretakaayetaimi. 8 Oshiyawaitakawo intzimatyeeme rantawaitakaanewo. Rotyaantaitakeri impankiwaite, rotyaantaitake itsipa rithamaitaantero. Apatziro ripinamatsitakeri okaatzira rantawaitake, roipiyaitairi inampiki, tema te ikowaperota irirori. 9 Ari nokantakari naakapaini, oshiyawaitakawo naakame antawaitziniriri Pawa. Irooma eerokapaini, poshiyawaitakawo eerokame pankirentsimashi. Poshiyawaitakawo eejatzi eerokame pankotsi.

10 Naaka oshiyakariri yotzirori riwetsikawaitzi. Naaka etakaantanakawo niwetsikakero pankotsi, Pawa neshironkatakenari niwetsikantawori. Irojatzi ripokantapaakari itsipa thonkaterone riwetsikero. Iro kantacha ontzimatye ramatsinkawentyaawo rithonkantyaawori kameethaini. 11 Iriitakera Jesucristo oshiyawori retapiintaitari raayeetziro riwetsikantaityaawori pankotsi. Eerowa okanta ripoyaayeetairi. 12 Arika rowatzikaitakero retapiintaitari, aritake rithonkaitairo pankotsi. Kantacha riwetsikantaityaawo ooro, koriki, mapipaini poreryaayetatsiri. Ari imatakya eejatzi riwetsikantaityaawo inchapanke, kompiroshi, sawooshi. 13 Iro kantacha, arika itaiya pankotsi, ari iñagaitero oitarika riwetsikantaitakawori pankotsi. 14 Irooma riwetsikantaityaaworika mapipaini, eero itaayeta, imaperotatya okisonetzi riwetsikantaitakawori. Osheki ripinaperoiteri wetsikakerori pankotsi. Ari inkantaiyaari eejatzi roshiyakaawentaitakeri wetsikiro pankotsi, ripinaperoitairi eejatzi. 15 Irooma riwetsikantaityaaworika pankotsi kaari shenkaatsine itaya, eepichokiinira ripinayeetairi jirika. Ari inkantaiyaari eejatzi roshiyakaawentaitakeri wetsikakerori pankotsi, eepichokiini inkantaiya rawisakoshiretantaiyaari, roshiyaiyaari awisakotatsiri ritaawetyaame.

16 ¿Tema piyotaiyini eerokapaini, eeroka oshiyakaawentzi pankotsi? Tema oshiyawaitakemi eerokame itasorentsipankote Pawa, eerokatake risaikashiretantaka Tasorenkantsi. 17 Arika intzime owaariperoterine oshiyawori itasorentsipankote Pawa, ari rowaariperoitairi irirori, tema tasorentsi inatzi ipanko. Iro roshiyakaawentaitzimiri eejatzi eerokapaini.

18 Paamaiya ramatawitaitzimikari. Eenitatsi janta kantatsiri: “Yotaneri ninatzi.” Iri kameethawetacha jirikapaini inkenkithashiretakotairome oshiyimowetakariri isaawikisatzi masontzishirenkantsi inatzi. Tema jiroka, irootake kantakayaawone riyotanetantaiyaari. 19 Tema Pawa te opantzimotari roshiyakaantapiintakeri isaawikisatzi yotanetaantsi inatzi. Iroowa rosankenatakoitakeri pairani, ikantaitake:

Iriira Pawa otaiyakeriri yotanewaitashitachari riyoshirenkakiini.

20 Rosankenaitake eejatzi kantatsiri:

Riyotzitakawo Pawa ikenkithashirewaitari yotanewaitashitachari.

21 Iroowa eero rasagaawentantawo atziripaini riyomatsiwetari iriroripaini. Irooma eerokapaini piyotakoyetairo maawoini: 22 Okaatzi niyotaayetakemiri naaka, irojatzi riyotayitakemiri Apolos, irojatzi riyotayitzitakemiri Pedro, tsika okantakota isaawikisato, añaamentotsi, kaamanetaantsi, awisayetatsirika iroñaaka, awisayetaatsine eejatzi paata. Arira piyotakoyetairo maawoini jiroka, oshiyawaitakawo eerokame ashityaawoneme maawoini, * 23 tema eerokapaini rashiyetaa Cristo, iriima Cristo rashitaari irirori Pawa.

4

Rantawaire Otyaantaperoriite

1 Ari okantari, ontzimatye roshiyakaayeetaina rimperatanewo Cristo, naakapaini rowake niyotaantayetairo kaari riyotakoweeta pairani. 2 Iro kantacha itzimirika rowaitakeri rantayetairo oitarika, ontzimatye inkyaaryoowentairo rimatantaiyaawori kameethaini. 3 Niyotzi naaka piyomaatakaatyaanari nokaataiyinira. Tekaatsi oitya pikowirika paminakotenawo nantakerorika kameethari. Tekaatsi oitzimaitya inkowerika raminakotenawo jewayetatsiri nampitsiki. Tema te nokenkithashiretawo naaka nimonkatziyaari nokaataiyinira. 4 Arikame naminakotya naaka, aamaa tekaatsi noyenakaashitane. Iro kantacha tera naaka aminakowaitachane, iriitakera Awinkatharite aminakoperotainane. 5 Eero pimatziro eerokapaini piyomaatyaari iitarika. Iriira Awinkatharite aminakoyetairine maawoini ripiyairika. Iriitake ooñaawontapairone okaatzi rantaitakeri manaantsikiini. Ari rooñaawontapairo eejatzi okaatzi akenkithashirewetari antayeterime. Ari inkantaiyaari Awinkatharite thaamentakotaimine paata.

6 Okaatzi nokenkithatakotakemiri jaka, naaka oshiyakaawentacha notsipatakarira Apolos. Iroowa nokantantzimirori poisokerotantyaawori Osankenarentsipero, tema irootake ikantaitapiintziri: “Eero panaakairo osankenatainchari.” Pipakagairo okaatzi pimonkatziyapiintakena, pasagaawentapiintana pikantaiyini, “Jirika anairiri itsipa.” 7 Okaatzi pikantakeri ¿Piñaakama eeroka panayiri itsipapaini? ¿Piyotashitawoma apaniroini kaari riyotagaitzimiri? ¿Iitaka pasagaawentantari, apaniroinima piyotanetashita?

8 Pasagaawentawaitaka eerokapaini poshiyakotakari pinkatharipaini, ashaagantzinkaripaini, aashiryaaneentziri rowanawo. Oshiyawaitakawo te niyotaimi naakapaini. Pimpinkathariteetatya iroñaaka nontsipatantemiri naaka pimpinkathariwentante. 9 Tema naakapaini Otyaantaperoriite te noshiyari pinkatharipaini, te niriiperowaite. Oshiyawaitakawo rowamaakaantatyeename Pawa, maawoini raminakowentaitakena rowamagaitanaga, raminakotakena atziripaini eejatzi maninkariite. 10 Ikenkithashiretakoitakena tekaatsi pantenane nokenkithatakotzirira Cristo. Irooma eerokapaini pikenkithashireta yotaneri pinatzi pikenkithatakotairi irirori. Irooma naaka ikenkithashiretakoitana te naawyaashireperowaite. Irooma eerokapaini ikenkithashiretakoitakemi aawyaashirewaitaneri pinatzi. Osheki ipinkathaitakemi eerokapaini, irooma naaka, temacheeni. 11 Eekero nokemaatsiwaitatyaawo, irojatzi nokanta iroñaaka, nitasheneentawaitzi, nomereneentawaitzi, thonkatakowaitakena, rowatsinaawaitaitakena, te otzimi nopanko, 12 osheki nantawaitake, naakatake antawaiwentacha. Itzimirika kisaneentawaitenane, noneshironkatziri naaka. Arika rowatsinaapookiwaitaitakena, kisashiwaitaneri nokanta. 13 Arika inkaweyawaitaitena, noitsimaryaayetziri. Roshiyakagaitakena kaagashi tekaatsi pantenane. Irojatzi ikantaitana iroñaaka.

14 Te iro nosankenatantawori jiroka nokowi nowaañaashireyetemi, tema nokowatzi nonkaminaayetemi, noshiyakotari ipaapateetari ikaminayiri retakotanewo itomi. 15 Tzimawetacha osheki kowawetachari riyotagaimime eerokapaini, iro kantacha te niyote tzimawetacharika kowawetachane raakameethatemi roshiyaari ashitzimiri. Irootake noshiyakaawentakeri naaka, oshiyawaitakawo iriime Jesucristo matakaakenawone noshiyakotyaari ashitzimiri, nokenkithatakaapaakemiro pairani Kameethari Ñaantsi. * 16 Irootake nosankenatantzimirori jiroka: Poshiyakotaina naaka. 17 Irootake notyaantantzimiriri iroñaaka Timoteo, noshiyakaakeri iriime netakotanewo notomi, iriitake kyaaryoowentakeriri Awinkatharite. Iriitake kenkithatakaapaimirone jimpe ikantakagaana Cristo, niyotaayetairi kemisantzinkaripaini tsikarika risaikayetzi. 18 Tzimatsira pikaataiyini janta asagaawentachari, ikowaiyini pinkemisanteri irirori. Roshiyakaatzi eero napiitairo nareetaimi. 19 Iro kantacha intsipaite nipiyapaake, iriirika Pawa kowatsine. Iro noñaantyaawori kyaaryoorika raawyaashirewaitzi ikaatzi asagaawaitainchari janta. Aamaashitya riñaawaipookitashitarika. 20 Tema ikaatzi ipinkathariwentairi Pawa, iriitake oñaaganterone raawyaashirenka. Te riñaawaipookitashita. 21 ¿Arima inimotakemi nareetemi nowasankewaitapaakemirika? Iroowa pikowiri noneshironkatapaakemi, eero noshintsineentawaitapaakemi.

5

Riyakowentaitziri antayetzirori koweenkatatsiri

1 Tema nokemake eenitatsi pitsipatari janta, imayempiwaitake. Rantakero koweenkatatsiri kaari ikemakoitziri rantero thainkantzinkari. Tema rathataakawo irinirothori, iinantari ipaapate. 2 ¿Iitaka pasagaawaitantari pitsipatari antakerori jiroka? Te powashiretakotyaari piñaakerira rantakero. Tema iro kameethawetachari pomishitowakaanterime jirika atziri.

3 Okantawetaka te nisaikimotemi pinampiki, iro kantacha nokenkithashiretakotapiintakemi oshiyawaitakawo arime antsipatawakaya pinampiki. Irootake poshiyakaantyaawori iroñaaka arime antsipatawakaiya, niyakowenteri jirika atziri. 4 Ontzimatye pimpiyotaiyaani, paakoteri iwairo Awinkatharite Jesús, poshiyakayero arime antsipatawakaya janta. Pantero ikantakemiri Awinkatharite, 5 pomishitoweri atziri, rowasanketeriita Satanás. Aamaiya arika rawisakoshiretai paata ripiyairika Awinkatharite Jesús.

6 Te opantawo pasagaawentawaitya. ¿Tema piyotero ikantaitakeri: “Eepichokiini inawetaka kachopathari, iro kantacha okachotakairo maawoini oshe?” 7 Poshiyakayero posokatyeerome kachopathatakairori oshe, pinkiwairo kameetha. Irootake pantayeteri, poimishitoweri antapiintzirori koweenkatatsiri, rantetawokari. Ontzimatye poshiyaawo oshe kaari kachotatsine, rowapiintaitari roimoshirenkaitzirowa kiteesheri “Anonkoryagaantsi”. Tema ratsipewentakai Cristo roshiyakari oweja rowaitari roimoshirenkaitzirowa Anonkoryagaantsi. 8 Iroowa antantyaawori roshiyakaawentaitakeri. Ontzimatye pipakaayetairo koweenkatatsiri, kaariperotatsiri, oshiyakaawentakeri kachotakairori oshe. Ontzimatye ankameethashiretai, ankenkithayetairo irooperotatsiri, oshiyakaawentziri oshe kaari kachotatsine.

9 Nosankenatzitakemiro ketziroini, nokantakemi: “Eero paapatziyari antapiintakerori koweenkayetatsiri.” 10 Nokantayetzimirowa jiroka, te iri nonkantakote kaari kemisantatsine, antayetzirori koweenkayetatsiri, kisakowairentzi, kamatawireri, pinkathatashiwaitariri oshiyakaawontsi. Iriime nonkantakoteme, eero okantaatsikaitame pisaikayetaime isaawiki. 11 Iriira nokantakotziri jitashiwaitachari “Iyekiite”. Eero paapatziyari, iriira antapiintakerori koweenkayetatsiri, kisakowairentzi, ipinkathawaitashitari oshiyakaawontsi, ikaweyantawaitzi, ishinkiwaita, ramatawitantzi. Tera okameethatzi pakiyooteri jirikapaini. 12 Tera rowayeetai aakapaini ayakowenteri kaari kemisantatsine. Iri kameethatatsi ayakowenteri kemisantatsiri atsipatapiintari, rantakerorika kaariperotatsiri. 13 Iroowa pookantyaariri jirika atziri antapiintakerori kaariperori. Iriima Pawa iri aminakoyetairine kaari kemisantayetatsine.

6

Te okameethatzi raminakotairo apankenataiyarini kaari kemisantatsine

1 Arika pinkoshekawakagaiya pikaatzira pikemisantaiyini, te onkameethate raminakotemiro jewatakaantatsiri nampitsiki, kaari kemisantatsine. Iroowa kameethatatsi piyaatashitawakaiya pikaataiyinira ikiteshiretakagaitaimi. 2 ¿Tema paata eeroka aminakotairine maawoini isaawikisatzipaini? ¿Eeroma pimatziro piwetsikayetairo pomeentsitzimotzimiri eepichokiini eerokapaini? 3 Tema aakapaini aminakoyetairine eejatzi maninkariite. ¿Eeroma okanta aminakotantero okaatzi añaakotantziri iroñaaka? 4 ¿Iitaka pishinetantariri raminakotaimi atziripaini kaari pitsipatapiinta pipiyowentari Pawa? 5 Ontzimatye pinkaaniwentairo jiroka. ¿Tekaatsima tzimatsine riyorenka, wetsikemirone? 6 Jiroka pikantapiintaiyani: Piyaatashitakeri jewari kaari kemisantatsine, pikowakotakeri riwetsikemiro pikoshekawakaaga, pikantawakaapiintaga “Iyekiite”.

7 Ari iñagaitzimiri eenitatsi piyenakaashitanewo, piyakowentawaitakeri pitsipatapiintari pinampiki. ¿Iitaka kaari pikisashitantawo ikaweyawaitaitzimi, ramatawiwaitaitakemi? 8 Iroowa pantayetakeri. Eerokatake kantzimoshireneentawakaachari, pamatawitawakaiyakani okantawetaka pikantawaka “Iyekiite”.

9 ¿Tema piyotaiyeni, paata eero ipinkathariwentairi Pawa kaariperotatsiri? Paamaawentaiya, otzimikari piyenakaashitanewo. Arira ikanta antapiintzirori koweenkayetatsiri, pinkathayetziriri oshiyakaawontsi, mayempiriite, pankenatawakaachari ishiramparinkaki, 10 koshintzipaini, kisakowaitaneri, shinkiyantzi, kaweyantaneri, kamatawireri. Eerowa iñaayetairo impinkathariwentairira Pawa jirikapaini. 11 Pairani, ari pikantawetakari eerokapaini. Irooma iroñaaka oshiyawaitaawo intzimatyeeme kiwakemiri, ikiteshiretakaitaimi, rotampatzikashiretaimi, tema paakotapiintairi iwairo Awinkatharite Jesucristo. Iriitake Tasorenkantsi kantakaayetaimiri.

Pimpinkathatantaiyaariri Pawa, oitarika pantayetairi

12 Eenitatsi kantayetatsiri: “Rishinetaitanawo nantayetero oitarika.” Iro kantacha te opantawo rantaitero maawoini. Aritake okantaweta, rishineyeetairo antayetero oitarika. Iro kantacha te akowiro awathatakotyaawo oitarika rishineyeetairi. 13 Eenitatsi kantayetatsiri eejatzi: “Iro otzimantari owanawontsi inimoneentantairi amotziki. Iro otzimantari amotzi, ankemaneentantyaawo owanawontsi.” Ari okantaweta, iri kantacha Pawa rapitekeroryagairo jiroka, rithonkairo. Iro eero pikantawaitanta eeroka: “Iro otzimantari awatha, añaathatawakaantyaari.” Te ari onkantya. Iro otzimantari awatha ampinkathatantaiyaariri Awinkatharite. Iro itzimantari Awinkatharite animotakaantaiyaariri awatha. 14 Tema Pawa, eero raperaatziro awatha, aritake rowiriintayetai, roñaagantayetairo ishintsinka, oshiyaiyaari tsika ikanta ipiriinta pairani irirori Awinkatharite. 15 ¿Tema piyotaiyini iri Cristo ashiyetaawo piwatha? ¿Kantachama aapithatairi rashitari irirori? ¿Ashinewaitziroma awatha amayempiwaitantyaawo? ¡Tera ari onkantya! 16 ¿Tema piyotaiyini ikaatzi mayempiyetatsiri, oshiyawaitanakawo riwithaatyeeyaawome jiroka, apaani ikantanaa iwathaki? Iro okantziri rosankenaitakeri:

Apaani ikantanaa iwathaki raawakaanaaga.

17 Iriima tsipatanaariri Awinkatharite, riwithaashiretanaatyaarira, oshiyawaitanaawo apaanime ikantanaawo. 18 Ontzimatye pinkokitapithatero ñaathataantsi. Okaatzi otsipa kaariperoyetatsiri rantaitziri, te iri atziri owashironkaachane arika rantakero, itsipaga atziri rowashironkagaitakeri. Irooma iroorika rantake ñaathataantsi, iriira owashironkaawaitaincha apaniroini iwathaki. 19 ¿Tema piyotaiyini iroowa piwatha oshiyakawori pankotsi risaikantari Tasorenkantsi? Iri Pawa imperayetzimiri. Tera eeroka añaashiwaitachane apaniroini, 20 iri Pawa pinakowentaimiri opoñaantari rashiyetaimi. Pimpinkathatantaiyaari Pawa oitarika pantayetairi, eejatzi okaatzi pikenkithashiretari.

7

Ikoshekawakaa aawakaachari

1 Iroñaaka nakemiro okaatzi posampitanari posankenareki: Iro kameethawetacha eero rayi iina atziri. 2 Iro kantacha, ontzimatye piinantayetaiya, pimayempitzikari. Eejatzi tsinanepaini, ontzimatye oimentayetaiya. 3 Ari okameethatzi piñaawakaapiintaiya paawakaayetaga. 4 Okaatzi iinantaitari, te apaniroini ashitawo owatha iriira ashitawori oime. Ari ikantzitari eejatzi iimentaitari, te apaniroini rashitawo iwatha iroowa ashitawo iina. 5 Iro kaari okameethatanta poshitayero piñaawakaapiintaiya paawakaayetaga. Iro kantacha ontzimatye pinkenkithawaitawakaya pitziwentantyaawori pamananewo. Pimatakerorika pitziwentawo pamananewo, ari petanaiyaawo piñaawakaanaiya, iroowa eero rowaariperotantzimi Satanás, tema te piñaakoneta eerokapaini. 6 Irootakera jiroka nishinetaantziri, iro kantacha te noshintsineentemiro maawoini pimonkaayetairo jirokapaini. 7 Nokowaweta naaka maawoini atziri roshiyakotenawo naaka. Iro kantacha eero rimataitziro jiroka. Tema Pawa rinashitakawo ritasonkawentayetakai maawoini aakapaini. Ritasonkawentake apaanipaini kaari otzimitanta iina, iriima itsipapaini otzimayetzi.

8 Niñaanatziri mainaripaini, nokantziri: Iro kameethatatsi pisaikashiwaitaiya eero otzimi piina, poshiyena naaka. Irojatzi nokantzitariri kamayetatsiri iina. 9 Irooma terika piñaakonetya, ontzimatye piinantayetaiya. Tema iro kameethatatsiri piinantayetaiya, eero piñaantawo ayimawaitemi.

10 Niñaanatziro tsinane, aawakaachari, nokantziro: Te onkameethate pookawakaayetaiya. Te naaka ashityaawone niñaane jiroka iriitakera Awinkatharite. 11 Arika pookawakaiya, iro kameethatatsi pisaikashiwaitaiya apaniroini eero pagai itsipa piime. Irooma eerorika, kantacha pipiyashitairi piime. Niñaanatzimi eerokapaini iimentaitari, te onkameethate pookero piina.

12 Niñaanatziri itsipapaini, nokantziri: Iyekiite, arika piinantyaawo kaari kemisantatsine, ontzimatye poisokerotyaawo, aapatziyakotzimirorika iroori pikemisantziri. Ari nokantziri naaka, tera iri nintakaanterone Awinkatharite jiroka. 13 Ari onkantzityaari eejatzi tsinane jimentariri kaari kemisantatsine, raapatziyakotaworika okemisantziri, ontzimatye oisokerotyaari. 14 Okantawetaka te ikemisantzinkaritzi oime, tasorentsishire ikantanaawo irirori, okantakaakawo iina. Ari ikantzitari eejatzi jinantawori kaari kemisantatsine, tasorentsishire okantanaawo iroori, ikantakaanaawo oime. Irooma arika rookawakaiya, aamaa eero rawisakoshiretai rowaiyanewo. Irooma raawakaana, itasorentsishiretakagairi rowaiyanewo. 15 Iro kantzimaitacha, inkowerika rookawakaiya kaari kemisantatsine, kantacha rimatero. Eejatzi okemetzimaita, tekaatsi shintsithaterine eero rookawakaanta, akantayetairi “Iyekiite”, akantayetairi eejatzi “Choiñaaye”, aayetziriri kaari kemisantatsine. Irooma arika raapatziyawakaiya kameethaini, iroowa ikowiri Pawa. 16 Nokantzimi iinantaitari, te piyotzi aamaa eeroka kantakaantairone rawisakoshiretantaiyaari piime. Eejatzi eeroka iimentaitari, te piyotzi aamaa eeroka kantakaantairone awisakoshiretantaiyaari piina.

17 Ari okantari. Tsika akantayeta asaikayetzi, eero athawaawo owashiñeero jimpe akantapiinta. Iroowa ikowakagairi Awinkatharite, tema ari akantari ketziroini ikaimashiretantakairi Pawa. Irootake nokantapiintziri rantaitero nareeyetarira kemisantzinkaripaini tsika ipiyotaiyani. 18 Thame oshiyakaawentawakero, apaani shirampari tomeshaanitainchari, rashi rowatyeero tsika ikanta. Terika ritomeshaanita ikemisantantakari, tekaatsi oitya ritomeshaanitantaiyaari. 19 Tekaatsi oitya aakarika tomeshaaniri, terika atomeshaanita. Iroowa kowaperotachari antayetairo ikowakagairi Pawa. 20 Ari ankantaiyaari maawoini, eero athawaawaitawo owashiñeero tsikarika akantayeta ketziroini ikaimashiretantakairi Pawa. 21 Ari okantari eejatzi. Eerokarika noshikaarewo ikaimashiretantaimiri Pawa, eero okantzimoshirewaitzimi. Irooma rothatairorika imperatzimiri ikowi pishitowai, pimatero. 22 Eerokarika ronampitaitanewo ikaimashiretantaimiri Awinkatharite, ontzimatye pinkenkithashiretya risaikakaashiwaitaimi. Eerokarika kaari rimperaitanewo ikaimashiretantaimiri Cristo, oshiyawaitaiyaawo rimperataneme pinatye Cristo. 23 Tema Pawa pinakowentaperotaimiri rashitantaimiri, iro kameethatatsiri eero poshiyakotaari inoshikaitanewo, ishintsineentaitziri rimonkaatero ikowakairiri itsipa atziri. 24 Iyekiite, eero athawaawaitawo tsika akantayeta maawoini ikaimashiretantairi Pawa atsipashiretantaariri.

25 Iroñaaka nakayeteri osampikowentzirori mainawopaini. Te otzimi inintakaantairi Awinkatharite tsika okantakota jiroka, iro kantacha nonkantemi okaatzi nokenkithashiretakotawori naaka. Iri Awinkatharite neshironkataanari opoñaantari pawentagaana naaka. 26 Jiroka okaatzi nokenkithashiretakotawori: Tema asaikantatyaawo iroñaaka jimpe rashironkagaita, iro kameethatatsiri pashi powairo tsika pikantayeta pisaiki iroñaaka. 27 Thame oshiyakaawentawakero: tzimatsirika eeroka piina, te okameethatzi pookero. Terika otzimi piina, eero pikowakowatzi piinantyaari. 28 Irooma arika piinantakya, tera pantziro kaariperori. Ari okantzitari mainawo jimentachari rakotagaitakeri shirampari, tera antziro kaariperori. Iro kantacha ikaatzi aawakaayetachari, aritake iñaayetakero oita ratsipetyaari. Nokantashitzimira naaka eero piñaantawo oita patsipewaityaari eerokapaini. 29 Iyekiite, irootaintsi imonkaapaitetya. Ari etanakawo iroñaaka, ikaatzi tzimayetatsiri iinapaini, ontzimatye roshiyakagairo terikame otzimayetzi iina. 30 Ikaatzi iraawaiyetachari, ontzimatye roshiyakagairo tekaatsime oita riraawaitantari. Ikaatzi kimoshirewaitatsiri, ontzimatye roshiyakagairo tekaatsime oita ikimoshirewaitantari. Ikaayetzi amanantayetatsiri oitarika, ontzimatye roshiyakagairo te iri ashityaawoneme. 31 Tzimatsirika oshekitzimoyetziri oitarika, ontzimatye roshiyakagairo, te opantaperotawo. Tema irootaintsi ompeyashiwaitaiya okaatzi tzimayetatsiri kipatsiki, okaatzi antapiintawetari.

32 Iroowa nokowakagaimiri eerokapaini eero okantzimoshirewaitantzimi maawoini jiroka. Ikaatzi mainaritatsiri, inkamaityaawo rantairo ikowiri Awinkatharite, rinimotakaantyaariri. 33 Iriima aawakainchari, ontzimatye rinimotakaayetairo iina, inkenkithashiretakotapiintairo rantawaire jaka isaawiki. 34 Piñaakero, apite onkantya roshiretakotapiintaityaari. Ari onkantyaari mainawotatsiri eejatzi ewankawotatsiri, onkamaityaawo ikowiri Awinkatharite, tsikarika oiyeta antayetziri eejatzi okaatzi okenkithashiretari. Irooma aawakainchari, ontzimatye inimotakairi oime, onkenkithashiretakotairo eejatzi antawaire jaka isaawiki. 35 Tera noshintsineentatyeemi nokantantzimirori jiroka. Iro kameethatatsiri nonkantayetemiro nominthatakaantemiri pantayetairo kameethatzimotemine, pinkamaitantaiyaariri Awinkatharite.

36 Tzimatsirika ashityaawone rewankawote antawokitaintsine, iñaakerorika kowake aye oime, ontzimatye raakairo, tera okaariperotzi aawakaiya. * 37 Iriima ashitawori ewankawo, kaari kowatsine aawakaiya, kameethatake, tema iro ikowakeri ranteri irirori. 38 Ari okantari. Arika aawakaakya rewankawote, kameethatake. Irooma eerorika rakotairo, iro kameethaperotatsiri rantero.

39 Jiroka antairi iinantaitari: okowaperotatya ontsipatapiintaiyaari oime eeniro aawakaaga. Irooma arika inkamapithatakero, isaikashiwaitanaiyaarika iroori, kantacha agai itsipa shirampari, iro kantacha ontzimatye inkemisantzinkarite irirori. 40 Iro kantacha eenitatsi nokenkithashiretari naaka, ari onkimoshireperoteri tsinane isaikashiwaitaiyaarika, eerorika agai itsipa oime. Iriira Itasorenka Pawa ñaawaitakaanawori jiroka.

8

Owanawontsi rashitakagaitariri oshiyakaawontsi

1 Iroñaaka nakayeteri osampikowentzirori owanawontsi rashitakagaitariri oshiyakaawontsi. Eenitatsi ayotakotzirori jirokapaini, kaari riyoyetzi itsipa kemisantzinkaripaini, kantachama asagaawentyaawo. Eeromaita amatziro jiroka, iro kameethatatsiri etakotaiyaari kemisantzinkaripaini kaari yotakoterone, athotyaakotairo anthaamentashiretakaantaiyaariri. 2 Iro itzimantari asagaawentawaitachari, kantatsiri: “Naaka yoperotzinkari.” Iro kantacha tera riyonetzi ikaatzi kantayetatsiri. 3 Iriima Pawa riyoyetziri irirori ikaatzi nintziriri.

4 Nakawakeri ikaatzi osampikowentzirori owanawontsi rashitakagaitariri oshiyakaawontsi. Tema ayotaiyini aakapaini iita ikantaitziri oshiyakaawontsi, tekaatsi rañaamento. Apaani ikanta Pawaperori tekaatsi itsipa pawatatsine. 5 Niyotzi eenitatsi oshiyakaawontsi jaka isaawiki iwawanetashiitaitari, eejatzi jenoki eenitatsi itasorentsitashitaitari. Iriitake iitashitapiintaitari: “pawa”, iitzitaitari eejatzi “nowinkatharite”. 6 Irooma aakapaini, apaani ikanta aitziri “Pawa”. Iriitake ashitairi wetsikayetakerori maawoini. Iri kantakaawori atzimayetantari. Ari roshiyari aitziri “Nowinkatharite”. Iriitakera Jesucristo, riwetsikakagaitakeri maawoini. Iriira kantakaawori añaantaari aakapaini.

7 Iro kantacha tzimatsi osheki kaari yotakoterone jiroka. Iroowa itzimantaari ametashitapiintawori rashitakaari rowanawo oshiyakaawontsi, rowimaitawo owanawontsi. Jirika atziripaini antapiintashitakawori, kemisantzinkari rinaweta, jentashireri ikantayetaka iroñaaka. Arika rowayetyaawo owanawontsi oshiyawaitakawo rantaitziro kaariperori. 8 Iro kantacha, tera iro owanawo kantakayaawone raakameethatantairi Pawa. Arika ontzime owanawontsi apinkapiintanewo, te antero kaariperori. Arika atziwaiwetakyaawo jiroka, te owameethashiretai eejatzi. 9 Iro kantacha ontzimatye paamaawentaiya, potzikashirewaitzirikari jentashireriite, pinkantayete: “Nisaikashiwaita naaka, kantacha nowayetyaari iiyetarika.” 10 Pinkenkithashiretakotero oitarika awisatsine raminemirika jirikapaini jentashireri, arika iñeemi poyaawo owanawontsi rashitakaitariri oshiyakaawontsi. Okantawetaka pikantapiintzi eerokapaini: “Niyotzi naaka, te otzimi rañaamento oshiyakaawontsi,” aamaa ari rimatanakero royaari irirori. 11 Iroowa rantantanakawori jentashireri kaariperotzimotziriri. Eerokaga kantakaashitakawori. ¿Tema piiwetari “Iyekiite?” ¿Tema ikamawentayetairi irirori Cristo? 12 Pimatakerowa eeroka pikaariperotakairi jirikapaini. Powatsiperotakeri, peentashiretakaakeri. Pikaariperotzimotakeri eejatzi eeroka Cristo. 13 Irootake eero nowapiintantaarime naaka tsimeri, eero noitzipinaashiretantari ikaatzi noiyetairi “Iyekiite”.

9

Rimonkaataiteniriri Otyaantaperoriite

1 ¿Eeroma okanta naaka nisaikashiwaitya? ¿Kaarima naaka Otyaantaperori ñaakeriri Jesús, Awinkatharite? ¿Kaarima naaka kemisantakagaimiriri Awinkatharite? 2 Eenitatsi itsipa kaari yotenane naaka Otyaantaperori. Irooma eerokapaini piyotaiyini, tema eeroka ikemisantakaayetai Awinkatharite nokenkithatakoyetaimiri, ari piyotairi naakatake Otyaantaperori.

3 Jiroka nonkanteriri ikaatzi kenkithatakowaitashitanari: 4 ¿Tema okameethatzi nakiyootantakowaite naaka? 5 ¿Tema okameethatzi ontzime noina kemisantatsiri? Arikame ontzime, ¿eeroma okameethatzi naanakero pisaikaiyinira eerokapaini? Iroowa rantapiintziri itsipa Otyaantaperoriite, irojatzira rantapiintakeri irirentzitari Awinkatharite, eejatzi Cefas. * 6 Piyotaiyini eeroka, osheki nokamaitakawo nantawaitzi naaka nañaantyaari, irojatzi rantziri Bernabé. ¿Intama naakaite te rishinetaitanawo nipakairo nantawaire nonkenkithatakaantantyaari? 7 Pinkenkithashiretakoteri tsika ikanta owayeri tzimatsiri reewarite. ¿Kameethatatsima ripinateri reewarite impantyaariri rowanawo? Arira ikantzitari pankiwaitatsiri, ¿tema okameethatzi rowaiyaawo iwankire? Eejatzi ikantzita pirawaitachari, ¿tema okameethatzi inintagaiyaari ipira? †

8 ¿Pikenkithashiretama eerokapaini okaatzi nokantayetakemiri iro rametaiyarini atziripaini? Irojatzi ikenkithatakoitzitakari Inintakaantaitanewoki. 9 Tema rosankenatzitaka pairani Moisés-ni, kantatsiri:

Arika pantawaitakairi pipira, te okameethatzi ritasheneentawaite.

¿Pikenkithashiretama apatziro pipira roshiretakotari Pawa ikantantakari? 10 ¡Te! Aakayetakera roshiyakaawentaitakeri. Jiroka otsipa roshiyakaawentaitakai ikantaitzi:

Eenitatsirika pankiwaitzinkari, tzimatsirika otekakiwaitatsiri, iroowa rantawaitantawori jiroka rowantaiyaari.

11 Arira okanta eejatzi, naakaga awentaashiretakaayetaimiri, ¿tema okameethatzi pimpayetaina nañaantyaari? 12 Iroowa pantapiintakeniriri itsipapaini janta. ¿Tema okameethatzi pimatzitena naaka? Tera notsiwakakaapiintemiro nonkowakotemi, osheki nokisashitakawo nonkantemirome. Te nokowi neshitakaimiro petanakawo pikemisantairo Kameethari Ñaantsi, nokenkithatakoyetaimiri Cristo.

13 ¿Tema piyotzi eerokapaini rowapiintawo Imperatasorentsitaarewo tzimagaantatsiri rashitakagaitawori tasorentsipanko? ¿Tema piyotaiyini, ikaatzi piratsi rashitakagaitariri Pawa taapokimentotsiki rowapiintari Imperatasorentsitaarewo? 14 Ari okantari eejatzi okaatzi ikantanari Awinkatharite, nokaatzira nokenkithayetairo Kameethari Ñaantsi ontzimatye ripinayeetaina nantantyaawori.

15 Te noshintsineentzimi pairani nisaikimotantzimiri pantayetenawowa. Tera noshintsineentzimiro iroñaaka okaatzi nosankenatakemiri. Iroowa nokowaperotake nonkameme naaka, tekera itzimanakeeta iita kantatsine: “Tera iroopero inatzi rasagaawentawaitakari Pablo.” 16 Te nasagaawentawaityaawo nokenkithatakaayetaimiro Kameethari Ñaantsi. Oshiyawaitaawo iriime Pawa shintsineentanawori nantairo, okantawetaka te naaka kowashiwaityaawone. Eerorika nimatairo jiroka, ¡Ikantamatsitaitana naaka!

17 Naakame kowashityaawone nantero, ari nithotyaakotakerome ripinaitena. Te ari onkantya, tema Pawa owakenari nantairo jiroka. 18 Arira okantakari, tekaatsi oitya noyaawentantyaari pipinayetaina eerokapaini. Tema noshiyakaakero iroome ripinaitenarime okaatzi noñiirowa nokimoshirewaitai. Tema iro nokimoshiretantaari iroñaaka, tera nonkowakotaimiro nokenkithatakaayetaimiro Kameethari Ñaantsi. 19 Iroowa nisaikashiwaitantaari, tera intzime iita pinatenane. Iro kantacha naakatake oshiyakaawentachari noshikaarewo. Iroowa nawisakoshiretakaantaariri osheki atziri. 20 Ari nokantzitawo eejatzi nontsipatyaaririka nosheninkapaini Judá-ite, nantzitawo okaatzi rametari iriroripaini, rawisakoshiretantaiyaari. Irojatzi nantzitari nontsipatyaaririka pankenatawori Inintakaantaitanewo, nimonkaatziro naaka eejatzi, okantawetaka niyotzi tekaatsi otsiwakakaawaitenawone nompankenatyaawo, iroowa rawisakoshiretantaiyaari iriroripaini. 21 Ari okantzitari, arika nontsipatyaari kaari kemakoterone Inintakaantaitanewo, noshiyakotari iriroripaini, iroowa rawisakoshiretantaiyaari. Iro kantacha tera nipiyathatari Pawa, tema ontzimatye nimonkaatero ikantanari Cristo nantero. 22 Ari okantzitari, arika nontsipatyaari jentashireri, noshiyakotari rantayetziri iriroripaini, iroowa rawisakoshiretantaiyaari. Ari nokantzitariri maawoini inashiyetachari atziripaini, iroowa rawisakoshiretantaiyaari apaanipaini irirori. 23 Iroowa nantantawori maawoini jiroka ompoñaantyaari nonkenkithatakaantairo Kameethari Ñaantsi, iroowa nontsipatantaiyaariri eejatzi naaka, ritasonkawentantainari.

24 ¿Tema pikenkithashiretziro jimpe ikanta monkatziyawakaachari rishiyaiyani iñaantaityaariri jimpe itzimi etyaawone rareetya? Apaani inkantya etyaawone rareetya, iriitake ripinaiteri. Arira pinkantaiyaari eerokapaini. 25 Ikaatzi ñaantapiintakawori rimonkatziyawakaantyaari, ontzimatye inkempoyeeya, inkisashityaawo ritziyetyaawo iñaamayetari. Irootake rantantapiintawori jiroka ompoñaantyaari ripinaiteri, ramanthaitantaityaari shiwithatapo. Iro kantzimaitacha sampiyanero inatzi jiroka. Irooma okaatzi oshiyakaawentachari ripinaitairi aakapaini, eero ithonkaawo. 26 Irootake noshiyakaawentantapiintawori naaka oshiyawaitawo nishiyatyeeme, te nitempaawaitzi. Noshiyakaakero noñaashintsiwaityaawome nonkaposante, te nonkaposashiwaityaawo tampyainka. 27 Okaatzi nokemaatsiwaitakawo nitziwentawaitaka, noshiyakaawaitakero nimperatatyeeyaawome nowatha. Irootake nantantayetakawori, eero roshiyakagaitantana ranaakoitziri, iroowa eero aminaashiwaitanta nokenkithatakaantapiintakera.

10

Ikaminaawentaitantziro okaatzi ipinkathatashiyeetari

1 Iyekiite, eero apeyakotziro iñaayetakeri acharineete. Iroowa ipampithatakeri menkori janta ochempiki. Rimontyaakawo inkaare rowiryaataitapaintziri. 2 Ari roñaagantakero rawentaashiretari Moisés-ni, ipampithatakero menkori, rimontyaakawo inkaare. * 3 Rowaiyakawoni eejatzi acharineete okaatzi ritasonkawentakeri. 4 Riraiyakeroni ñaa ritasonkawentaitakeri shitowaatzimotakeriri shirantaaki. Tema iriitake Cristo tsipashiretakariri, iri oñaagakeriri ñaa shirantaaki. Iri Cristo oshiyakawori shirantaa eejatzi. 5 Iro kantacha, osheki ikaataiyini kaari inimoterine Pawa, irootake ikamagaantantakari ochempiki.

6 Okaatzi awisaintsiri, eenitatsi oshiyakaawentakairi, eero oshiyantari iriroripaini, añaamayetyaawo antero kaariperori. 7 Te okameethatzi antsipatyaari itsipapaini thaamentariri oshiyakaawontsi. Tema iro rantayetakeri acharineeteni pairani, jiroka ikenkithatakoitakeriri:

Saikaiyakeni atziri, rowawaitaiyani, rirawaitaiyini.

Ari ikatziyaiyanakani ithaamentawaitaiyani. †

8 Te onkameethate eejatzi antayetero koweenkatatsiri. Iro rantayetakeri acharineete, iroowa iñaantakawori ikamagaantake apaani kiteesheri ikaatzi 23,000 atziri. ‡ 9 Te okameethatzi eejatzi owatsimairi Pawa. Iro rantakeri pairani acharineete, iroowa iñaantakawori ratsikayetakeri maanke. § 10 Te okameethatzi eejatzi añaawaipookite. Iro rantayetakeri pairani acharineete, iroowa iñaantakawori raperaatakeri iitaitziri “Thonkaatantaneri”. * 11 Maawoini jirokapaini awisaintsiri, irootake roshiyakaawentaitakairi, rosankenatakoitakero ayotantaawori iroñaaka aakapaini, tema asaikantatyaawo ithonkimataawowa kipatsi. 12 Paamaawentaiya eerokapaini. Eero pikantawaitzi, “Eero nimatziro naaka jiroka,” omapokimikari pantanakero eeroka. 13 Iro kantacha piñaakerorika piñaamashirewaityaawo, pinkenkithashiretya tera apaniroini pikanta eeroka rimatakero itsipapaini atziri roitsinampaakero. Kempoyaa rowakai Pawa, eero rishinetzimi iñaamashireperotakaitemiro kaari poitsinampairi. Arika piñaamashirewaitya, iriitake Pawa oñaayemirone tsika pinkantya poitsinampaantyaawori, oshiyawaitanakyaawo pishiyapithatatyeerome.

14 Netakotane, piñeeririka itsipapaini ipinkathawaitziro oshiyakaawontsi, poshiyakayero pishiyapithatatyeerome. 15 Tzimatsi iroñaaka nonkantayetemiri, noshiyakaatyeemi yotaneri pinatyeeme nonkamantemiro. Pinkenkithashiretakotero. 16 Tema apatotapiintaiyani irawaitaiyini, akenkithashiretakotziro ramanamanaatakotari pairani Cristo, riraiyakeroni riyotaanewo, ¿Kaarima jiroka withaawakagaantsi, apiyoyetaga oimoshirenkiri Cristo ikapathainkawentakaira? Arika apatotaiyaani akiyootawakaya, ¿Kaarima jiroka withaawakagaantsi, oimoshirenkiro iwatha Cristo, akenkithashiretakotziro ikamawentayetakaira? 17 Arika owayetakyaawo, intzimawetya osheki atsipatari apiyotaiyani, maawoini owaiyakawoni riwetsikaitakeri apapathawoini. Ari akantayetaari aakapaini, oshiyakawo apapathatatsiri. 18 Ari ikantayetari eejatzi nosheninkapaini Israel-iite, riwithaawakaayeta eejatzi iriroripaini, ritaayetainiri rashitakaariri Pawa janta taapokimentotsiki. 19 Irootake oshiyawori rantapiintziri itsipasatzi atziripaini ritaayetziniri iwawanewaitashitari. ¿Poshiyakaatzi nokantatzi añaatsi iwawanewaitashitakari? 20 ¡Te! Iro kantzimaitacha eenitatsi peyari amawenawaitachari, iri roshiyakairi iwawane, iriitake rashitakaapiintakari rowanawo. Kaari Pawa rashitakaiya rowanawo. Iro kaari nokowakaayetzimi eerokapaini pintsipatyaari powayetaiyaawo rashitakaitariri peyariite, piwithagaarikari iriroripaini. 21 Pirakerorika rashitakaitariri peyari, te okameethatzi pirawaitashityaawo arapiintziri oshiretakotari Awinkatharite. Powakaworika rashitakagaitariri peyari, te okameethatzi eejatzi powashiwaityaawo owapiintari oshiretakotari Awinkatharite 22 ¿Akowatziima owatsimairi Awinkatharite? ¿Anairima irirori otzimi ishintsinka?

¿Notzikashiretairima pinkathatairiri Pawa?

23 Jiroka ikantaitzi: “Ishinetaantsitzi nantayetero oitarika.” Iro kantacha te opantawo maawoini rantaitero. Imaperowetatya ishinetaantsiweta antayetero oitarika. Iro kantacha eenitatsi oita antayetziri kaari ominthashiretakayaarine itsipapaini rantayetairo kameethatatsiri. 24 Te okameethatzi ankenkithashiretakowaityaawo akowayetziri aakapaini, iro kameethatatsiri añaashintsiwentaiyaawo kameethatzimotziriri itsipapaini. 25 Arika pinkowimate pamanante wathatsi, eero posampikowentziri, pinkante: “¿Ipoñaatyaawoma jirika wathatsi ritagaitzirira oshiyakaawontsi?” te ari onkene, pamanantatyeeri, poyaari. 26 Tema iri Awinkatharite, ashitari ikaatzi tzimayetatsiri kipatsiki. 27 Ari okantzitari, arika inkaimemi pakiyooteri kaari kemisantatsine, pakiyooteri pikowirika. Eero posampitantzi pinkante: “¿Ipoñaatyaawoma jirika wathatsi ritagaitzinirira oshiyakaawontsi?” Poyaari. 28 Irooma eenitatsirika kamantemine, inkantemi: “Jirika wathatsi ipoñaawo tsika ritagaitziniri oshiyakaawontsi,” eero powari. Iroowa pantantakawori jiroka pikenkithashiretakotanakari kamantakemiri, pikenkithashiretanaka eejatzi kantacha rowaariperoshiretante. 29 Tema nokantakemira: “kantacha rowaariperoshiretante,” te iro nonkantakote rowaariperoshiretemi eeroka, iri nokantakotzi kamantakemiri, kantacha rowaariperoshireteri irirori. Aamaaka arika posampitakena naaka, pinkantena: “¿Oitaka nitzitantawaityaariri ikenkithashiretakomatsitana itsipa atziri? 30 Tema niwetharyaawentari Pawa noñaayetziro nowanawo, ¿oitaka nonkenkithashiretakotantyaawori onkaate inkiñaanewentakoitenari?”

31 Jirokaga nonkantemiri: Arika powawaitya, pinkantashirete: “Eenitatsirika ñeenane nowawaitya, ¿notzikashirewaitzirima eero ipinkathatantaari Pawa?” Ari pinkantzityaawo pirawaiterika, eejatzi pantayetairorika oitarika. 32 Ontzimatye paamaawentaiya eero poitzipinaashiretantari Judá-itetatsiri, kaari Judá-itetatsine, pitsipatapiintari pipiyowentari Pawa, maawoini. 33 Iroowa nantairi naaka, nopankenatawo ninimotakaantyaariri atziripaini okaatzira nantziri. Te apatziro nantero kameethatzimotanari naaka, nantzitawo kameethatzimotziriri itsipapaini, ompoñaantaiyaari rawisakoshiretai.

11

1 Poshiyakotainawo naaka. Iroowa nimatairi naaka noshiyakotaari Cristo.

Owashikayinawo tsinane

2 Nothaamentaimi iroñaaka, tema pikamaitakawo okaatzi nametakaakemiri, okaatzi niyotaakemiri. 3 Iro kantacha, jiroka nokowiri piyotero: Iriira Cristo reewaritari shiramparipaini. Iriima shiramparipaini iriira eewaritari tsinane. Iriima Pawa iriira reewaritari Cristo. * 4 Okaatzi ametapiintari ashiramparinkaki, te apashikayinata arika amaña, eejatzi arika ankenkithatakaante. Arikame ampashikayinatyaame, te apinkathatziro aito. † 5 Irooma tsinane kaari pashikayinatachane amaña, arika onkenkithatakaante eejatzi, tera opinkathatantzi. Oshiyakotakawo tsinane ameetzirori oishi. 6 Apaani tsinane kaari kowatsine ompashikayinatya, iweperetyakityaatatya. Te ari onkene, eero iweperetyakita, tema riyotaitzi kaaniwentaantsi inatzi, ontzimatye ompashikayinatya. 7 Iriima shirampari eero ipashikayinawaita irirori, tema roshiyakari Pawa, iri Pawa owaneenkatakaariri. Irooma tsinane, iri shirampari owaneenkatakaawori. 8 Tema pairani owakera riwetsikantakawori Pawa etakawori tsinane, iro raake iwatha shirampari riwetsikantakawori. Irooma owakera riwetsikantakariri Pawa etanakawori shirampari, te rayiro owatha tsinane. 9 Ari okanta, owakera riwetsikantawori Pawa tsinane iri riwetsikakeniri shirampari, tema tekaatsi intsipatya. Te iro tsinane riwetsikaiteni shirampari. 10 Irootake ompashikayinatantyaari tsinane riyotaitantyaawori eenitatsi opinkathatanewo iroori, ompoñaantyaari inimotakairi maninkariite. 11 Te otzimashita tsinane, te itzimashita shirampari eejatzi, apitekeroini rashitari Awinkatharite, ikoityaawakaa apitekeroini. 12 Tema etanakawori tsinane iwatha shirampari riwetsikaitake. Iro kantacha eejatzi, ikaatzi shirampariyetatsiri iroñaaka, iroowa tsinane owaiyayetairiri. Tema jirika apitekeroini, iriira Pawa kantakaawori itzimayetantari. 13 ¿Oitaka pikenkithashiretakotawori okaatzi nokantakemiri? ¿Kameethatatsima tsinanepaini amañaari Pawa eero opashikayinatanta? 14 Aakapaini ashiramparitzika iroñaaka, te ametawo osanthairo aishi, aritake ankaanitake. 15 Irooma tsinanepaini, iro owaneenkatakaawori oishi. Oshiyawaitanakawo iroome oishi ompashikayinatyaarime. 16 Tzimatsirika kowatsine inkisakowaityaawo, jiroka nonkanteriri: Irootake nametapiintakari naaka niyotaantziro. Irojatzi ikantapiintakeri piyowentariri Pawa tsikarikapaini janta.

Aminaashiwaita roimoshirenkaitziro rakiyootanewo Awinkatharite

17 Iro kantzimaitacha, eenitatsi otsipa nonkantakotemiri, eero nasagaawentzimiro. Tema te okameethatzimotana pantapiintakeri pipiyotaiyanira. Onkaateme kameethatzimotemine, irojatzi rowasankewentaitemiri. 18 Tema nokemake ikamantaitakena pinashiyetawakaaka janta papatotapiintaiyanira. Iro nonkemisanterime, 19 tema iro awisapiintatsine jiroka. Eenitatsi kowashiwaitachari inkantaiteri: “Iriiperori jirika.” 20 Ari okantapiinta papatotaiyani eerokapaini pakiyootawakaiyani, aminaashiwaita poimoshirenkiro aitziri “Rakiyootane Awinkatharite.” 21 Tema powapiintakawo intsipaite pashitari. Tasheneenta ikantayeta itsipapaini. Tzimatsi itsipa shinkiwaiyetachari. 22 ¿Arima onkantya? ¿Tekaatsima pipankopaini tsika powapiintyaawo pashitari, jimpe pirawaitapiinte? ¿Pimanintatziirima apatotapiintachari ipinkathatziri Pawa? ¿Pithainkatziirima koityaawaitatsiri? ¿Pikenkithashiretama ari nasagaawentakemiro? Eerowa.

Etantanakawori rakiyootane Awinkatharite

(Mt. 26.26-29; Mr. 14.22-25; Lc. 22.14-20)

23 Okaatzi niyotaakemiri pairani tsika okantakota etantanakawori “Rakiyootane Awinkatharite,” iriitake Awinkatharite yotaakenawori. Jirokaga: Okanta pairani tsireniri tekera ripithokashitaitariita Awinkatharite Jesús, raakero pan, 24 riwetharyaawentakawo, itzipetowakero, ikantake: “Poyaawo, nowatha inatzi, tema iro kamawentemine. Irootake pinkenkithashiryaantapiintenari.” 25 Ikanta ikaatakero rowaiyani, raakotakero riraitziri, ikantzi: “Niraa inatzi, irootake shitowaatsine rawisakoshiretantaiyaari osheki atziri. Irootake pantapiintairi arika pirero, arika pinkenkithashiryaakotaina.” 26 Arika powapiintaiyaawoni, pirapiintairo eejatzi, iro piyotakaantaiyaariri atziripaini ikamawentayetakai Awinkatharite. Irootake pantapiintairi irojatzi ripiyantaiyaari Awinkatharite.

Owaminthawaitashitawori rakiyootane Awinkatharite

27 Tzimatsirika owaminthawaitashitawori, iraminthawaitashitawori eejatzi, oshiyawaitakawowa iriime Awinkatharite rithainkawathatakeme, rithainkakero eejatzi riraa. 28 Tema iro kameethatatsi, tekera oyaawoota, tekera ireroota, ontzimatye ankenkithashiretakotawakya kameethashiretakairika. 29 Tzimatsirika owaminthawaitashitakyaawone, iraminthawaitashitakyaawone eejatzi kaari kenkithashiretakoperoterone oshiyakaawentachari “iwatha”, ari rowasanketakeri. 30 Irootake itzimantayetari makowaitatsiri, mantsiyawaitatsiri, eenitatsi eejatzi makoryaayetaintsiri. 31 Irooma akenkithashireperotanakarika tekera owanakyaawoota, eero añiiro rowasanketai Pawa. 32 Iro kantacha arika rowasankewaitakai, iñaantatyaira roshiyakagai aakarikame itomipero. Ompoñaantyaari eero rowasanketantai paata, roshiyakagairikari tsika inkantairi isaawikisatzipaini.

33 Iyekiite, irootake okowantari poyaakotawakaiya eerokapaini, eero posatekasatekawaita arika pimpiyotaiyaani pakiyootawakaiya. 34 Pitasheyatziirika, powanakya pipankoki tekera piyaatanakeeta, eero otzimanta patsipewaityaari papatotaga. Arika nareetakya pinampiki, ari nithotyeemiro niyotaimiro jirokapaini.

12

Tasonkawentashiretaantsi

1 Iroñaaka nonkantemiro tsika okantakota tasonkawentashiretaantsi. Iyekiite, te nokowi ikompitzimotemi. 2 Piyotaiyini eeroka, pairani tekera pikemisantayetanakeeta, eenitatsi piyenakaashitanewo, rominthashiretakaapiintaitzimi piyaatashiteri oshiyakaawontsi kaari ñaawaitatsine. 3 Irootake nonkamantantemirori jiroka: Tzimatsirika kenkithatakaantatsine, inkantapaake “Kamaari rini Jesús,” kaari Itasorenka Pawa ñaawaitakairine jirika. Irooma arika inkante: “Awinkatharite rinatzi Jesús,” iriira Tasorenkantsi ñaawaitakairiri.

4 Tema apaani ikanta Tasorenkantsi, iro kantacha tzimatsi osheki jimpe ikenakairo ritasonkawentayetakai antantakawori. 5 Apaani ikanta Awinkatharite, iro kantacha tzimatsi osheki jimpe ikenakairo antawaitantaanariri irirori. 6 Apaani ikanta Pawa, iro kantacha tzimatsi osheki jimpe ikenakairo opoñaantari antayetairo oitarikapaini. 7 Maawoini aakapaini, eenitatsi oita rantakaayetakairi Tasorenkantsi opoñaantari athaamentakaayetari itsipa kemisantzinkaripaini rantayetairo irirori kameethatatsiri. Ari ikenakairori Tasorenkantsi roñaaganta, rimatakaayetairo oitarika. 8 Thame oshiyakaawentawakero, tzimayetatsira ritasonkawentakeri Tasorenkantsi riyotanetantari. Tzimatsi itsipa ritasonkawentakeri Tasorenkantsi ikenkithatakotantawori okaatzi ikenkithashiretanaari. 9 Tzimatsi itsipa ritasonkawentaperotakeri Tasorenkantsi rawentaashireperontantaari. Tzimatsi itsipa ritasonkawentakeri Tasorenkantsi rowashinchaantantari. 10 Tzimatsi itsipa rimatakaakeri ritasonkawentante, itsipa rimatakaakeri inkamantantanerite, itsipa rimatakaakeri rapiitairo okaatzi ikamantantakeri Kamantantaneri, iroowa iñaantyaawori iriirika Tasorenkantsi matakaakeriri inkamantantero. Tzimatsi itsipa rimatakaake riñaawaiyetero otsipasato ñaantsi, tzimatsi itsipa rimatakaake rowaagañaanetairo okaatzi ikenkithatakoitakeri. 11 Maawoini jiroka irootake ritasonkawentantayetakeri Tasorenkantsi, rantakaantakero oiyetarika. Apaani ikanta Tasorenkantsi. Iriitake matzirori ritasonkawentayetakai aakapaini, rantakaayetairo okaatzi ikowiri irirori.

12 Iroowa awithaawakaantayetaari, roshiyakaayetai aakame iwatha Cristo. Tema tsika akantawathayeta, irootake matakaayetairori oitarika. Ari akantayetaari eejatzi aakapaini, inashiyeta antayetairo oitarika. 13 Tema apaani ikanta Tasorenkantsi omitsitsiyaatakaayetairi, iro opoñaantari awithaawakaantaari, okantawetaka aakarika Judá-ite, Grecia-thato, noshikaarewo, saikashiwaitachari, maawoini. Oshiyawaitaawo antsipatawakagaiyaame maawoini irapiintairo ñaa kañaanetakaantatsiri, oshiyakaawentakerira Tasorenkantsi.

14 Pinkenkithashiretakotero tsika okanta awatha. Apaani akanta awathaki, iro kantacha tzimatsi osheki inashitachari antayetziri. 15 ¿Kantachama iñaawaite aitzi, iñaanatero ako, onkantero: “Te opantana naaka, te noshiyimi eeroka potaiyayetziro oitarika?” ¿Tema opantzitawo aitzi? 16 ¿Kantachama iñaawaite akempita, iñaanatero oki, onkantero: “Te opantana naaka, te noshiyimi eeroka piñaayetziro oitarika?” ¿Tema opantzitawo eejatzi akempita? 17 Iroome yoshiitachaneme oki awathaki, ¿arima ankemakeme? Iroome yoshiitachaneme akempita, ¿arima ankemasankatantakyaawo? 18 Ari okantari awatha. Tema Pawa matzirori riwetsikakero, jimpe okantajaanta ikowakeri irirori riwetsikero, iroowa inashitantari oitarika antayeteri. 19 Arime oshiyawakayaame maawoini tsika okantayeta awatha, eero awathatawome. 20 Ari okanta, apaani inaweta awatha, iro kantacha tzimatsi osheki inashiyeta oita antantayetawori. 21 ¿Kantachama iñaawaite oki, iñaanatero ako, onkantero: “Naaka pantaperotawori, irooma eeroka, te?” ¿Kantachama iñaawaite aito, oshiyakotyaawo okaatzi iñaawaitakeri aitzi? 22 ¡Eero imatziro! Tema okaatzi tzimatsiri awathaki kaari pantaperotzimotaine, iroowa pantaperotawori. 23 Iro akithaatantapiintari, amaniro awathapaini, oshiyakaakero pinkatharentsi inatye janta. Okaatzi rimanakoitziri awathaki, oshiyakaakero iroome pantaperotyaawoneme. 24 Irooma okaatzi kaari rimanaitapiintzi awathaki iñaayetapiintaitziri, tera oshekiperotzi oita antenirori iroori. Piñaakero, iroowa rantakeri Pawa riwetsikantakairori maawoini awatha, okaatzi oshiyimowetakairi kaari pantaperotyaawone, irootake oshiyakairi pantaperori inatzi. 25 Eero okanta antzipithareero okaatzi awathatari. Tema iro kameethatatsiri, anethaaperotairo maawoini awathatari. 26 Arika owatsinaawaitya eepichokiini awathaki, oshiyawaitakawo owatsinaawaityaame maawoini awathaki. Arika owaneenkawaitya eepichokiini awathaki, kimoshire ankantya maawoiniki awatha.

27 Ari akantayetaari aakapaini akaatzira awentaashireyetaari Cristo, oshiyawaitakawo aakapaini iwathame Cristo. 28 Jiroka ikantakaayetaari Pawa ikaatzi kemisantayetaatsiri: Etanakawori, tzimatsi Otyaantaperori. Apitetanaintsiri, eenitatsi kamantantaneriite. Mawatanaintsiri, tzimatsi yotaantaneriite. Ipoñaapaaka itzimayetanake tasonkawentantaneri, owashinchaantaneri, amitakotantaneri, jewatakaantaneri, kenkithawaiyetzirori otsipasato ñaantsi. 29 ¿Maawoinima Otyaantaperoritzi? ¿Maawoinima akamantantaneritzi? ¿Maawoinima ayotaantaneritzi? ¿Maawoinima atasonkawentantaneritzi? 30 ¿Maawoinima owashinchaantaneritzi? ¿Maawoinima añaawaiyetziro otsipasato ñaantsi? ¿Maawoinima owaagañaanewaitzi? 31 Iro kameethatatsiri, pinkowaperotai ritasonkawentaitaimi pantantyaawori kowaperotachari. Iro kantzimaitacha, eenitatsi oita anairori jiroka. Ari nonkamantemiro iroñaaka.

13

Iro kowaperotacha etakotantya

1 Thame ankantashitawakya, kantacha naaka niñaawaitero otsipasato ñaantsi riñaawaiyetziri itsipa atziri, nimatzitakyaawome eejatzi riñaawaitziri maninkariite. ¿Tema kameethawaiwetaka jiroka? Iro kantacha terika nimatziro netakotantya nantantawori jiroka, nokameniminthawaitashitakaga. 2 Ari okantari eejatzi, thame ankantashitawakya, Kamantantaneri ninatzi naaka, niyotakotziro kaari riyotakowetaita pairani, nawentaakitari Pawa, ari onkantakyaame roshirinkenawo otzishi rowairo tsikarika janta. ¿Tema kameethawaiwetaka jiroka? Iro kantacha terika netakotantya nantantakawori jiroka, tekaachaajaini nimonkaate. 3 Ari okantari eejatzi, thame ankantashitawakya, arime nompashitantyaawo maawoini shekitzimotanari royaari koityaawaitatsiri. Ankantashitawakya, osheki natsipewentakari itsipa, nitaawentawaitakari. ¿Tema kameethawaiwetaka jiroka? Iro kantacha terika netakotantya nimatantakawori jiroka, tekaatsi nonintagaiya.

4 Ikaatzi etakotantachari, tsinampari rinatzi, neshironkatantaneri, te ikisakowaitaneta, te rasagaawaineta, te iñaaperowaineta. 5 Ikaatzi etakotantachari, te ikaariperowaantetzi, te rithañaawaineta, te ikisaneta, te rowapithaantawo imashirenka. 6 Ikaatzi etakotantachari te ikimoshirewentziro rantakerorika kaariperori, iro ikimoshirewentzi riyotakotairo irooperori. 7 Ikaatzi etakotantachari kisashiwaitaneri rinatzi, ikemisantapiintanetzi, oyaakotane ikanta, roisokerotantapiintzi.

8 Eero ithonkaawo etakonka. Irooma otsipapaini, aritake ithonkaiya, oshiyawori jiroka: kamantaantsi, riñaawaitantaitawo otsipasato ñaantsi, riyoyeetairo oitarika. 9 Tema tekera riyotaitziroota maawoini, tekera ikamantantaitziroota tsika okantakota maawoini tzimayetatsiri. 10 Irooma arika onkaatapaake monkaatachane, eero akowanairo onkaate peyayetaachane. 11 Ariwaitake akanta atziritzika. Eenirorika eentsitzi, antayetziro okaatzi rantayetziri eentsi, jimpe ikantziro riñaawaitzi, jimpe ikantziro ikenkithashireta, jimpe okanta ipampithashiryaa. Irooma arika antaritanake, eero oshiyakotanaari tsika ikantayeta irirori. 12 Kantacha oshiyakairo eejatzi tsika okanta aminaatyaawo kotsirotaki. Eero akoñaatzi kameethaperoini, eero ayotzi jimpe akantawaita. Irooma paata ari ayoperotairi jimpe ikanta Pawa, ari oshiyaiyaari irirori riyoyetai aakapaini. 13 Eenitatsi kaatatsiri mawa onkantaityaani isaike eero ithonkanetaawo. Jirokaga mawatatsiri: awentaashirenka, oyaakoneentanka, etakonka. Iroowa kowaperotajaantachari jiroka etakonka.

14

Riñaawaitantaitawo otsipasato ñaantsi

1 Pinkyaaryoote petakoyetantya. Pithotyaakotairo ritasonkawentaitemi ompoñaantyaari pantayetairo oitarika. Iroowa pithotyaakoperotajaantai pinkamantantaneritai. 2 Arika apatotaiyaani antsipatyaari kemisantzinkaripaini, tzimatsirika ritasonkawentaitake riñaawaitantyaawo otsipasato ñaantsi, eero akemathatziri, eero ayotziro oita ikantziri. Te iro riñaawaitantari jirika ankemathateri aakapaini, iriira Pawa kemathaterine. 3 Tzimatsirika ritasonkawentaitakeri inkamantantanerite, iri kenkithatakaine maawoini aakapaini, riwetsikashiretakaantayetairi, inthaamentakaantayetairi, roimoshirenkantairi. 4 Ikaatzi ñaawaitzirori otsipasato ñaantsi, apaniroini ithaamentashirewaita. Iriima kamantantaneritatsiri, iriira thaamentashiretakaayetariri kemisantzinkaripaini ikaatzi piyoyetachari. 5 Osheki inimotename maawoinime piñaawaitantyaawo otsipasato ñaantsi. Iroowa inimoperotainane maawoinime pinkamantantaneritai eerokapaini. Iroowa anairori otsipa. Iro kantacha tzimatsirika owaagakoñaaneterine ñaawaitzirori otsipasato ñaantsi, iriitake thaamentakayaarine kemisantzinkaripaini ikaatzi piyoyetachari.

6 Iyekiite, thame ankantashitawakya, jatakena nareetemi pinampiki, apatziro niñaawaitantapaakawo otsipasato ñaantsi. ¿Nothaamentashiretakaakemima? Thame ankantashitawakya eejatzi jatakena pinampiki, niyotaakemiro ikemathatakagaanari Pawa, nokenkithashiretakagaimi, nokamantayetaimiro, niyotaayetaimiro eejatzi. Iroowa opoñaantanakari pithaamentashiretanaa. 7 Piñaa noshiyakaawentawakemiro eejatzi, oshiyakawo arika ashowiwaite, arika ampiyompiwaite. Eerorika anashitawo oyameninka, irojatzi apiipiinte, tekaatsi yoterone oitarika akowiri omampayaari. 8 Ari okantari eejatzi arika atyoote. Eerorika ikamenitzi kameethaini, tekaatsi yotatsine akaimatziira aate omanatya. 9 Ari pikantaari eejatzi eerokapaini. Eerorika piñaawaithatantawo inkemathaitemiri, piñaawaiminthawaitashitaka. 10 Jaka kipatsiki osheki otsipasato ñaantsi riñaawaitaitziri. Eenitatsi osheki oitarika riñaawaitaitziri. 11 Tzimatsirika ñaanatantanawori otsipasato ñaantsi kaari nokemathatzi, noshiyakaakeri itsipasatzi rinatzi, ari ikantanari eejatzi irirori. Te nosheninkatari kameethaini. 12 Niyotzi naaka, pikowaperotakero eerokapaini ritasonkawentaitemi pinampiki. Iro kantacha ontzimatye pithotyeero pinthaamentashiretakayaari maawoini apatotapiintachari pinampiki.

13 Tzimatsirika ñaawaitzirori otsipasato ñaantsi, ontzimatye inkowakotairi Pawa rimatakaantaiyaariri rowaagakoñaanetairo riñaawaitziri. 14 Arika niwetharyaantyaawo otsipasato ñaantsi kaari nokemathatzi niñaawaitziro, oshiyakawo nothaamentawaitashitaka, okantawetaka te nokemathatziro okaatzi niwetharyaari. 15 Iro kameethatatsi niwetharyaantyaawo ñaantsi niyotziri, thaamentakaanari eejatzi. Ari nonkantero eejatzi nomampaawentyaari Pawa. 16 Thame ankantashitawakya, eenitatsi piyotainchari rapatotapiintaiyaanira, ari petanakawo eeroka piwetharyaari Pawa, apanirowa pithaamentawaitaka eeroka. Iriima pikaataiyinira te ritasonkawentaitziri inkemantyaawori piñaawaiyetziri. ¿Arima inintaakyaawo irirori pikantayetakeri eeroka? Te riyotaatsikaitzi kameetharika inkantaiyeni “¡Ari onkantaitaatyeeyaani!” 17 Ariwetaka piwetharyaaka eeroka. Iriima itsipapaini temacheeni piwetsikashiretakayaari. 18 Osheki niwetharyaapiintakari naaka Pawa namanantawo otsipasato ñaantsi, oshiyawaitakawo nanaakotemime pantapiintzirowa eerokapaini. 19 Irooma arika nontsipatyaari nompiyotya itsipapaini kemisantzinkari, te nimatziro. Iro nonkowaperote niñaawaiteme eepichokiini inkemathatantenari, eero nokowaatsikaitzi niñaawaiperotero kaari inkemathaitenari. Irootake nantairi niyotaantantyaari kameethaini. *

20 Iyekiite, eero poshiyari ikenkithashireta eentsi, iro kameethatatsi poshiyaari ikenkithashireta antari. Ariwetaka poshiyakotyaari eentsi eero pantantayetawo kaariperori. 21 Pinkenkithashiretakotero Inintakaantaitanewo rosankenaitakeri, kantatsiri:

Jiroka ikantakeri Awinkatharite:

Tzimatsi nokowiri nonkanteriri jirika atziripaini,

Inkaate notyaanteri, itsipasatzi rinatye ñaawaitairone otsipasato ñaantsi, iriira kamantaine jirika.

Iro kantacha eero ikemisantaitawakeri.

22 Jiroka oshiyakaawentachari. Matakaga ritasonkawentayetakai añaawaitantyaawori otsipasato ñaantsi, irootake roñaagaitziriri kaari kemisantatsine. Iro imatantakari ritasonkawentayetakai ompoñaantyaari ankamantantanerite, iroowa roñaagaitairi aakapaini akemisantzira. 23 Thame ankantashitawakya, papatotaiyani maawoini eeroka, maawoini piñaawaitantawo otsipasato ñaantsi. Ari inkyaapaake kaari kemisantatsine, kaari ritasonkawentaitzi. ¿Eeroma ikantapaake: “¡Ishinkiwentatya jirika!”? 24 Thame ankantashitawakya, papatotaiyani eerokapaini pikamantantzi. Ari inkyaapaake kaari ritasonkawentaitzi, kaari kemisantatsine. Ari pooñaawonteniri ikenkithashirewaitashitari irirori, iro inkenkithashiretakotantaiyaari, 25 iro ompoñaantyaari inkamantantairo okaatzi ikenkithashirewaitashitakari rimananeki, ari rotziwerowanakya impinkathatanairi Pawa, inkante: “Imapero itsipashiretzimi Pawa eerokapaini jaka.”

26 Iyekiite, jiroka onkaate pantayetairi arika papatotapiintaiyaani. Kantacha romampaitaiyaawo Salmo, itsipa riyotaante, itsipa kamantakotairone okaatzi ikemathatakagairiri Pawa, itsipa riñaawaitakaayetairi otsipasato ñaantsi, intzimayetai owaagakoñaanetairone. Tema maawoini pantayetairi ontzimatye piwetsikashiretakagaiyaari itsipapaini. 27 Tzimatsirika ñaawaitantawori otsipasato ñaantsi, eero ishekiperotzi, apatziro inkaate apite, aamaa inkaate mawa. Eero okanta rakisheenkataiyeni jirikapaini, ontzimatye royaawentya rimatantyaawori itsipa. Intzimitya itsipa iita owaagakoñaaneterine. 28 Tekaatsirika owaagakoñaaneterine, ontzimatye imairete tsika papatotaiyakani. Apatziro ramanashiretyaari Pawa, ari onkaate. 29 Ishinetaantsita inkamantante apite, terika mawa. Iriima itsipapaini ontzimatye inkenkithashiretakotero kameethatatsirika okaatzi ikamantantziri. 30 Irooma intzimerika inkemathatakaanairi Pawa, eenirorika ikamantantzi itsipa, kameethatatsi imairetawake inkamantantantyaawori otsipa. 31 Tema te onkameethate riñaawaitaiyeni apitekeroini. Retawakyaawo apaani, impoñaapaakya itsipa. Ari onkantya riyotantaiyaari maawoini, thaamentashire inkantayetaiya. 32 Tzimatsirika matakerori ikamantantaperotantanai, iriitake materone iñaakotanetya inkamantante. 33 Arika rakisheenkataiyeni, kaari Pawa kantakaanterone. Iri Pawa santzikoityaakaantatsiri.

Iroñaaka nonkamantemiro otsipa rametaari roiteshiretaitairi rapatotaiyaani tsikarikapaini: 34 Maire onkantapiintaiya tsinanepaini, eero ishinetaantsitai iñaawaitaiyeni. Iro kameethatatsi onkemisantayetai, tema iro iyotaantziri Inintakaantaitanewo. 35 Tzimatsirika oita onkoweri iyotero, osampiteri oime opankoki. Te okameethatzi iñaawaite tsinane arika rapatotaitya. 36 ¿Poshiyakaatziima eeroka omapokakerori pikenkithatakaantziro riñaane Pawa? ¿Eeroma inimotzimi pantairo rantapiintziri itsipa kemisantzinkaripaini tsikarika janta?

37 Tzimatsirika janta kantatsiri, “naaka kamantantaneri, antakishireri nokanta naaka,” ontzimatye riyote jirika, iri Awinkatharite kantakaawori nosankenatantzimirori jiroka. 38 Terika ikemisantayetzi jirika, eero pikemisantzitari eejatzi irirori. 39 Iyekiite, ontzimatye pithotyaakoperotairo pinkamantantayetai. Eeromaita potzikatzikayetairi ñaawaitzirori otsipasato ñaantsi. 40 Pimayetairorika jirokapaini, ñaakotane pinkantawentyaawo, santzikoiteeni pinkantya.

15

Rañaantaiyaari kamayetatsiri

1 Iyekiite, nokowi nonkenkithashiretakaimiro tsika okantakoweta Kameethari Ñaantsi okaatzi nonkenkithatakotakemiri, poisokerotanaari pikemisantaira. 2 Iro owawisaakoshiretaimine, eekerorika poisokerotanakityeeyaawo nokenkithatakaakemiri. ¿Aminaashiwaitakama pikemisantayetanairi?

3 Jiroka kowaperoyetachari, iro ikamantaitakenari naaka, irojatzi nokamantzitzimiri eerokapaini: Ikamawentai Cristo okantakaantziro akaariperowaitake, rimatakero rimonkaatakaawo okaatzi ikenkithatakoitakeriri Osankenarentsiperoki. 4 Ikanta ikitaitakeri pairani, iro awisawetaka mawa kiteesheri, añagai. Irojatzi ikenkithatakoitakeriri Osankenarentsiperoki. 5 Irojatzi roñaagantaari Cefas, roñaagaari eejatzi maawoini 12 riyotaanewo. * 6 Irojatzi roñaagantapanaantariri aiyetairi “Iyekiite”, 500 ikaataiyini. Eeniro rañaayetzi jirikapaini, tema makoryaayetake apawopaini. 7 Irojatzi roñaagantaari Jacobo, roñaagaari eejatzi maawoini Otyaantaperori. † 8 Naaka weyaantapaakawo roñaagaana, oshiyawaitakawo naakame impoitatsineme nontzime. 9 Tema naakawetaka Otyaantaperori, ranaayetana maawoini itsipa. Te ompantaatsikaityaawo noitya “Otyaantaperori”, tema nowasankewaitakeri kemisantanairiri Pawa, apatowentanaariri tsikarikapaini. 10 Iro kantzimaitacha, te aminaashiwaita ineshironkataana Pawa, tema iriitake kantakaakawori Notyaantaperoritantaari naaka. Naakaga antawaiperotaatsi iroñaaka nanairi itsipapaini, iro kantakaantzirori nantashiwaitakari pairani. Te naaka matashityaawone jirokapaini, Pawa neshironkataanari nimatantaawori. 11 Irootake nosankenatantakemirori okaatzi nokenkithatapiintakeri, irojatzi ikenkithatapiintakeri eejatzi itsipa Otyaantaperoriite. Iroowa pikemisantairi eerokapaini.

12 Tema nokenkithataimiro rowañagaitairi Cristo, rowamaaweetakarira, ¿Oitaka pikantantari: “Eero añaayetai ankamakerika?” 13 ¿Poshiyakaatziima te rowañagaitairi Cristo? 14 Arika onkantyaame, naminaashiwaitaka nokenkithatake, paminaashiwaitaka eerokapaini pikemisantaiyakeni. 15 Tema oshiyawaitakawo nonthaiyatyeeyaame nokenkithatakotapiintakeri Pawa, nokantantapiintake: “Pawa owañagairi Cristo, ari inkantayetai eejatzi aakapaini.” 16 Pikenkithashiryaaweta eerokapaini eero okanta rañaayetai kamayetaintsiri. Arikame onkantyaame, tetya rañaatsikaitaime Cristo irirori. 17 Terikame rowañagaitairi Cristo, paminaashiwaitaka pikemisantayetai. Eekero pinkaariperoyetatyeeme, tekaatsi peyakotaimine. 18 Peyaperowaitakame eejatzi ikaatzi makoryaayetaintsiri, aminaashiwaiwetaka rawentaanaari Cristo. 19 ¡Inkantamatsitaitai aakapaini! Aminaashiwaityaame awentaawetaari Cristo, aminaashiwaityaame oyaakoneentairi, añaaminthawaitashitaka eepichokiini iroñaaka. Maperokiwaitakaime.

20 Temaita ari onkantya. Rowañagaitairi Cristo ikamawetaka. Iriitake etaawori rañagai tsika inkantayetaiya paata ikaatzi makoryaayetaintsiri. 21 Jiroka okantakota: Pairani, eenitatsi rantakeri apaani atziri, iroowa poñaakaantakawori akaamaneyetantari maawoini. Iro kantacha eenitatsi eejatzi apaani atziri poñaakaantaawori añaayetantaari maawoini akamayewetakaga. 22 Iro akaamaneyetantaari maawoini okantakaantziro asheninkayetaarira Adán-ni. Iro kantacha, aritake añaayetai maawoini okantakaantziro asheninkashiretaari Cristo. 23 Jiroka okantakota: Iri Cristo etaawori rañagai. Arika ripiyai paata, rowañaayetapairi ikaatzi rashiyetari irirori. 24 Ari ithonkaiya maawoini, rithonkairi Cristo ikaatzi pinkathariwaitashitachari, ikaatzi otzimimowaitashitari ishintsinka. Iri Cristo kantakayaawone rashitantairi Pawa paata, matzirori Ipinkathariperoritzi. 25 Tema retaironkatakawo iroñaaka Cristo ipinkathariwentantzi, irojatzi paata imonkaatantapaakyaari roitsinampaaperotairi iisaneentanewo, rimakoryaayitzitantaiyaari. 26 Weyaantapaakyaawone iisaneentanewo roitsinampagairi, iroowa “Kaamanetaantsi”, rithonkairo roshiyakagairo atzirime ine. 27 Tema ikenkithatakoitzitakari Cristo, ikantaitake:

Jirika matakerori roitsinampagairi maawoini, rimatairi rimakoryaayitzitantaari.

Iro kantzimaitacha ikaatzi ikantakoitziri jaka “maawoini”, te inkantaite irijatzi Pawa roitsinampaite. Iri Pawa kantakayaawone rimatantyaawori maawoini. 28 Arika impinkathariwentantai Itomi maawoini, iri Pawa pinkathariwentairine eejatzi irirori, tema ari ikenakairo Pawa impinkathariwentantaiyaawori maawoini tzimayetatsiri.

29 Eerome rañaayetaime ikaatzi kamayetaintsiri, ¿oitaka romitsitsiyaawentaitantariri kamaintsiri? 30 Ari okantari eejatzi, eerome rañagaitaime, ¿tsika oitaka añaantapiintawori ipankenaminthaitai? 31 Iyekiite, ¿Pithainkanama? ¿Kaarima naaka thaamentawentaimiri nokemisantakaayetaimiri Awinkatharite Jesucristo? Kyaaryooperowa jiroka, ashi owaatyeero kiteesheriki ikowaitzi ritsitokaitena. 32 Ari okantakari eejatzi nisaiki Efeso-ki, ikoshekawaitakena katsimawaitatsiri. Eerome añaayetaime, nontsipataiyaarime iriroripaini, nonkantawaitashitakyaame:

Thame anintaawaitawakya, owawaitya, irawaite, oimoshirenkawaitya. Aamaashitya iroowa ankame.

33 Iroowa paamaantyaawori jiroka otzimikari piyenakaashitanewo. “Eero pitsipaminthatari kaariperori, pimatzirokari eeroka.” 34 Pinkenkithashiretaiyaani kameethaini. Eero pitzipinawaitashita. Aamaaka eenitatsi tsika pikaataiyini kaari yotakoperotairine Pawa. ¡Kaaniwentaantsi inatzi!

35 Aamaaka eenitatsi janta kantashiretatsine: “¿Tsikama inkeneka impiriintai tonkitsipooki? ¿Tsikama onkantaiyaaka iñagaitairo iwatha?” 36 ¡Masontzí! Kantacha oshiyakaawentero jimpe okantaganki okithoki pankirentsi. Ipathaakitzi okithoki inkitakiitakerorika, ari ishookairi. 37 Jiroka okithoki pipankitapiintziri apakithowoini okantaweta, iro kantacha ishookanakerika, inashiwaitanakya. Tema te pipankitapiintziro ishookimaterika pankirentsi. ‡ 38 Iri Pawa shookakaayetzirori, otzimayetantari owatha ikowiri irirori. Iriitake inashitakaayetawori rishookakaayetziro, okaatzi tzimatsiri otsipapaini pankirentsi. 39 Maawoini akaatzira otzimayetzi awatha, te ari oshiyawakaiyani. Thame oshiyakaawentawakero: Aakapaini atziritzira anashiyeta awathaki, inashita iwatha piratsi, shiwankiri, eejatzi ñaaweri. 40 Eejatzi ikantayeta inkiteweri te roshiyayetai akantayetaga aakapaini asaawikiweritzira. Otzimimotziri inkiteweri rowaneenkawo, te roshiyawo owaneenkawo aakapaini. 41 Tema inashita eejatzi rowaneenkawo ooryaa, rowaneenkawo kashiri, eejatzi rashi impokiropaini. Eenitatsi apawopaini impokiro kaari oshiyayetyaarine itsipa.

42 Ari ankantaiyaari aakapaini añaayetairika. Tema ikitatapiintaitziro awatha, ari oshitzitziri, iro kantacha arika rowañagaitai, inashitaiya awatha eero oshitziwaitai. 43 Arika inkitaitero awatha manintaarewo inatzi. Iro kantacha, arika rowañagaitai paata, owaneenkataiya awatha. Te aawyaawainete iroñaaka awatha, iro kantacha arika rowañagaitai paata ontzimai oshintsinka awatha. 44 Okaatzi ikitaitziri awatha tzimawetacha ashire. Iro kantacha arika rowañagaitairo awatha, ari ontzimayetai atasorenka. Ari ikantayetari maawoini añaayetziri iroñaaka otzimi ishire, iro ayotantayetari eenitatsi otsipa awatha tasorentsitaatsine. 45 Ari okanta rosankenatakoitziri Adán, etanakawori atziri, ikantaitzi:

Iri etanakawori rañaanake, ikanta otzimanake ishire.

Iriima jirika oyaatapaakerine oshiyapaakyaarine, otzimimotziri irirori itasorenka, iriitake añaashiretakaantatsine. 46 Ari akantayetari. Te otzimimowetai atasorenka ketziroini. Iro etanakawo otzimawetaka ashire, iro kantzimaitacha paata ontzimayetai atasorenka. 47 Tema jirika etanakawori atziri, kipatsi ragaitake, riwetsikapithaitakeri. Iriima apitetanaintsiri atziri, inkiteki ipoñaakawo irirori. 48 Tsika ikanta riwetsikaitakeri kipatsipitha jirika etakawori, iri oshiyayetaari aakapaini. Iriima inkiteweriite, iri oshiyakariri jirika poñagainchari inkiteki. 49 Ari akantayetaari eejatzi aakapaini. Tema oshiyawetakari atzimayetake jirika riwetsikapithaitakeri kipatsi, aritake oshiyayetaiyaari eejatzi jirika poñagainchari inkiteki. 50 Iyekiite, jiroka okantakota okaatzi nokantakeri: Eero okanta risaikayetai tsika ipinkathariwentantzi Pawa ikaatzi tzimayetatsiri iwatha, riraa, shitzitaatsine iwatha. Iriira saikayetaatsine janta inkaate kaari shitziyetaatsine iwatha.

51 Pinkeme, nonkamantemiro kaari riyotakoyeetzi pairani. Jiroka: Ari impashinitakaayeetai maawoini aakapaini. Iro kantacha eero añaayetziro maawoini aakapaini amakoryaayete. 52 Paata weyaantapaakyaawone kiteesheri, omapokashitaiya rityootaitapai. Apa onkantapaintya ariwaitake amachookapainte. Ari rañaayetairi kamayetaintsiri, rañaantaiyaawo wathatsi kaari shitzinetatsine. Irooma maawoini aakapaini añaayetzika, ari impashinitakaayeetai. 53 Okaatzi awathatari iroñaaka shitzitatsiri, impashinitakaitairo eero oshitziwaitantaawo. Akaatzi akaamanewaitzi iroñaaka ari impashinitakagaitai, kañaane ankantayetaiya. 54 Arika imonkaatakya paata jiroka, arira imonkaataiya eejatzi roshiyakaawentaitakero “Kaamanetaantsi”, ikantaitake:

Thonkaawowa iitaitziri “Kaamanetaantsi”, roitsinampagaitairo.

55 ¡Kaamanetaantsí! ¿Kantachama poitsinampaantai eeroka iroñaaka?

¡Kaamanetaantsí! ¿Tzimatsima iroñaaka pithoyeni?

56 Okaatzi oshiyakaawentachari jaka othoyeni, irootakera kaariperotaantsi. Irootake Inintakaantaitanewo iyotakairi eenitatsi ayenakaashitanewo. 57 Iroowa niwetharyaantaariri Pawa, tema iri matakagairori aakapaini oitsinampaantaawori, rotyaantakairi Jesucristo roitsinampaantaawori “Kaamanetaantsi”.

58 Iyekiite, ontzimatye pinkyaaryootapiintayetai, pantawaitapiintainiri Awinkatharite. Tema piyotaira te paminaashiwaita, iriira Awinkatharite matakagaimirori.

16

Koriki rotyaantaitziniriri roiteshiretaitairi

1 Iroñaaka nosankenatakoteri apiyotziri koriki otyaanteniriri ikaatzi roiteshiretaitairi. Nonkamantemiro okaatzi nokamantakeriri Galacia-satzi. 2 Arika papatotapiintaiyaani, ontzimatye pookayete eepichokiini tzimimotzimiri. Eero nopankenatantapaakawo naaka, nareetapaakemirika pinampiki. * 3 Arika nareetakemi kantacha pamine aanakerine koriki janta Jerusalén-ki intsipataanakero nosankenarepaini. 4 Ari nontsipatanakyaari niyaate naaka janta, añaawakero ari nimatakero.

Ikenkithashiretari ranteri Pablo

5 Eerowa nareetzitzimi, tema netapaintatyeeyaawo niyaate Macedonia-ki, irojatzi nimpoitantapaakyaawo pinampiki. 6 Arika nareetapaakemi, aamaaka osamani nisaikimotanakemi, ari nonkyaawontsitakote. Irojatzi potyaantantainari tsikarika nokowiro niyaate. 7 Te nokowiro naaka eepichokiini onkantya nareetemi. Iriirika Awinkatharite shinetenawone, osamani nisaikimowaitapaintemi. 8 Ari nisaikawake jaka Efeso-ki, irojatzi areetantakyaari kiteesheri roimoshirenkaitzirowa “Owiitaantsi”. † 9 Iroowa nimatantyaawori jiroka, tema tzimatsi jaka osheki nantawaitainiri Awinkatharite, kameetha okanta noñaakero. Tzimake osheki koshekaminthatakenari.

10 Arika rareetakyaame Timoteo, paakameethatawakeri, tema irijatzi antawaitainiriri Awinkatharite, ari roshiyana naaka. 11 Te onkameethate intzimayete janta manintawaiterine. Iro kameethatatsi paapatziyawakyaari, irojatzi ripiyantaiyaari naakaki. Tema oyaawenta nowakeri ripoke intsipayetakyaari itsipapaini Iyekiite.

12 Iriima iyeki Apolos, nokantakeri intsipatanakyaari ikaatzi notyaantaimiri eerokapaini. Iro kantacha te ikowi riyaate irirori. Añaawakeroota arika rimatakero paata.

Weyaantawori wethataantsi

13 Paamaawentaiya eerokapaini, poisokerotyaawo pikemisantanakeri, shirampari pinkantanakya, pishintsishireyete. 14 Etakotanewo pinkantawakaiya, paapatziyawakaantaiyaawo oitarika.

15 Iyekiite, piyotziri eerokapaini saikapankotziriri Estéfanas, iriiyetake etanakawori ikemisantanake pinampiki Acaya. Ikamaitanaawo iriroripaini rantawaiwentanairi roiteshiretaitairi. 16 Noshintsineentemi eerokapaini pinkemisantairi iriroripaini, ari poshiyaari eejatzi itsipatakari rantawaitaiyini, kamaitanaawori. 17 Osheki nokimoshiretake noñaakero rareetakena Estéfanas, itsipatapaakari Fortunato, eejatzi Acaico. Iriitake owakowentapaakemiri eerokapaini tera onkantya pareetaina jaka, 18 potapishiretantenari. Iriiyetake otapishiretapaakemine eejatzi eerokapaini janta. Pimpinkathayetawairi.

19 Riwethayetzimi apatowentapiintakariri Pawa jaka Asia-ki. Riwethatzimi eejatzi Aquila eejatzi Priscila. Riwethatzitzimi eejatzi ikaatzi piyowentapiintakariri Pawa ipankoki. 20 Riwethatzitzimi eejatzi itsipa iyekiite. Etako pinkantya piwethatawakaayetaiya.

21 Jiroka, naakaga osankenatajaantakerori nakoki, niwethatzimi. Naakatake Pablo. 22 Rowasankeetairi kaari nintayetairine Awinkatharite. Ripiyitaiya intsipaite Awinkatharite. 23 ¡Onkamintha ineshironkayetaimi Awinkatharite Jesucristo! 24 Netakotzimi maawoini eerokapaini, iri Cristo Jesús matakainawone. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 3:22 Iitaitziri jaka “Pedro”, irijatzi iitaitziri “Cefas”.

* 4:15 Kantakotachari jaka “osheki”, aamaaka ikaatzi 10,000 atziri.

* 7:36 Kantakotachari jaka “ashityaawone rewankawote”, irijatzi kantakotachari rakotagaitakeri iinantyaawo ewankawo.

* 9:5 Ikantaitziri jaka “Cefas”, iriitake Pedro.

† 9:7 Kantakotachari jaka “ipira”, iri cabra-paini, riraitapiintziri iteni.

* 10:2 Rimatakero oshiyawori omitsitsiyaataantsi, tema arika romitsitsiyaataitya, roñaagantairo eenitatsi rawentaashiretanaari.

† 10:7 Okaatzi ikantakoitziri jaka “ithaamentawaitaiyani”, iro rantakeri pairani icharineete Judá-ite riwetsikake oshiyakaawontsi roshiyakaakeri iryaani waaka, iri ikimoshirewentakeri, ipinkathawaitziri oshiyakaawontsi. Paminero eejatzi “Tsika Ikantaitziro Ñaantsipaini” tsika okantakota “Inintakaantaitanewo”.

‡ 10:8 Paminero eejatzi “Tsika Ikantaitziro Ñaantsipaini” tsika ikantakota “Balaam”.

§ 10:9 Paminero eejatzi “Tsika Ikantaitziro Ñaantsipaini” tsika ikantakota “Moisés”.

* 10:10 Paminero eejatzi “Tsika Ikantaitziro Ñaantsipaini” tsika ikantakota “Coré”.

* 11:3 Kantakotachari jaka “reewaritari”, irojatzi kantakotachari “iitoitari”. Tema ariwaitake okaatzi saikantairi aitoki otzimi kenkithashiretakagairi, akowantari antayetero akowayetziri, oshiyawaitakawo iroome aito jewataineme antayetero oitarika. Kantacha ankante: “Noitotari Cristo.” Irojatzi oshiyakawori arika ankante: “Reewaritaana Cristo.”

† 11:4 Kantakotachari jaka “te apinkathatziro aito,” te ayotakoperotziro oita kantakotachari “aito”. Tema tzimatsi kantayetatsiri, iri Cristo oshiyakaawentziri “aito”, oshiyawaitakawo ankanteme “te apinkathatziri Cristo.” Eenitatsi itsipa kantatsiri iro ikantakoitziri “aitopero”. Tema arika ampashikayinatya amaña, oshiyakotakawowa tsinane. Tera apinkathatziri itsipapaini atsipatakari apiyoiyani.

* 14:19 Ikantakotakeri jaka Pablo “niñaawaiteme eepichokiini,” iro oshiyawori inkante “nonkowaperote niñaawaiteme 5 ñaantsi inkemathaiteri, te nokowaatsikaitzi niñaawaite 10,000 ñaantsi kaari inkemathaitenari.”

* 15:5 Ikantaitziri “Cefas”, irootake otsipa iwairo Pedro.

† 15:7 Ikantaitziri “Jacobo”, irootake otsipa iwairo Santiago, irirentzi Jesús.

‡ 15:37 Kantakotachari jaka “pankirentsi”, irootake trigo, eejatzi okaatzi oshiyayetawori.

* 16:2 Kantakotachari jaka “papatotapiintaiyaani”, irojatzi ikantaitzitari “etapiintawori kiteesheri awisayetzira tominko.”

† 16:8 Kantakotachari jaka “Owiitaantsi”, irojatzi ikantaitzitari “Pentecostés”.

2 CORINTO-SATZI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

APITETATSIRI ROSANKENATZINIRI PABLO CORINTO-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori jiroka, Rotyaantaperotane Jesucristo ninatzi, iro ikowakaakenari Pawa. Ari notsipatari iyeki Timoteo nosankenatzimiro. Eerokatake nosankenatzini pikaatzira pipiyowentari Pawa janta nampitsiki Corinto-ki, irijatzi nosankenatzini ikaatzi roiteshiretaitairi janta Acaya-ki. 2 Inkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, kameetha risaikakaayetaimi, ari inkantzitaimiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Ikemaatsitari Pablo

3 Thame anthaamentaiyaari Pawa, ipaapatetari Awinkatharite Jesucristo. Iri Ashitairi, neshironkatantaneri. Iri Pawa, oimoshirenkantaneri rinatzi. 4 Arika ratsipetakagaitai, iri Pawa oimoshirenkaine, iro amatantaawori aaka oimoshirenkairi itsipapaini ratsipetakagaitari. Irojatzira anteri aakapaini okaatzira rantzimotakairi Pawa. 5 Iroowa awisatsine, arika añaayetero ankemaatsiperowaitya ikantapaintaga Cristo, ari añiitaiyaawo roimoshirenkaperoitai. 6 Ari okantari, iroowa nokemaatsiwaitantakari naaka, iroowa niyotantaawori noimoshirenkayetaimi eerokapaini, pawisakoshiretantaiyaari. Iroowa roimoshirenkantakenari eejatzi naaka, niyotantyaawori noimoshirenkayetaimi eerokapaini arika piñaayetairo okaatzi nokemaatsiwaitakari naaka. 7 Iroowa niyotantakari tema roimoshirenkaitaimi eerokapaini ikantaitakenaga naaka, arika poshiyakotainawo pinkemaatsiwaitya nokemetaakaga naaka.

8 Iyekiite, nokowi piyotero okaatzi natsipetakari nisaikantapaintari Asia-ki. Osheki rowatsinaawaitaitakena noshiyakaatzi ari nonkamake. 9 Nokenkithashireta, iro rishinetantakenawori Pawa noñiiro nokamimawetaka, nawentaashiretantaiyaariri, te okameethatzi nawentaashiwaitya naaka. 10 Rimatakero Pawa rowawisaakotaana nokamawetakaga, eekero riyaatakaatyeero. Awentaashire nowakeri eekero inkempoyaawentatyeena paata. 11 Ari pinkantanaiyaari eerokapaini poshiyaina naaka, pamanamanaataiyaari Pawa inkempoyaawentantenari. Iro ompoñaantyaari riwetharyaaperotaiyaari Pawa inkaate kemakotainane rimatakerowa Pawa ikempoyaawentaana.

Pablo rareetyaari Corinto-satzi

12 Niyotzi naaka kameethashireri ninatzi tsikarika nisaikimoyetantake. Iriira Pawa yotatsi tekaatsi namatawite, tekaatsi nonkaaniwentakowaite. Tsika nokanta niyotaayetakemi eerokapaini, te nonkenkithatakotero roshiyakaawetari isaawikisatzi yorenkantsi, apatziro nokenkithatakotziro tsika ikanta Pawa ineshironkatantzi. 13 Tema okaatzi nosankenatakemiri tekaatsi nimanapithatemiri, tekaatsi kompityaawone inkemathatero. Onkamintha pinkemathatairo okaatzi nosankenayetakemiri. 14 Pikemathatakenaga eepichokiini, kantacha pinkimoshirewentaina paata ripiyairika Awinkatharite Jesús. Ari nonkantyaari eejatzi naaka, kimoshire nonkantawentaimi eerokapaini paata.

15 Iroowa nominthatantakawori napiitairo nareetaimi janta, iroowa oimoshirenkaperotemine arika nareetaimi. 16 Ari nokowawetaka nareetanakemime niyaatantyaari Macedonia-ki, ari napiitanairome eejatzi nipiyairika. Iro pamitakotantenari potyaantaina Judea-ki. 17 Iro kantacha noipithokakero noyenkishiryaamento. ¿Poshiyakaatziima osheki namatawitapiintakemi? ¿Pikenkithashiryaama niñaawaitashiwaitaka nonintakaanekiini, nokantapiintake “¡Ari! Nareetakemi?” ¿Poshiyakaatziima niyowetakawo eero nimatziro nareetemi? 18 Tema Pawa te ithaiyaneta, riyotzi irirori te nothaiyawaita naaka nokantzira “¡Ari!” 19 Ari ikantari eejatzi Itomi, Jesucristo, nokenkithatakotapaakemiri notsipatantakariri Silvano eejatzi Timoteo. Tema riyotakerika Jesucristo eero rantziro oitarika, te ikantanetzi irirori “¡Ari!”. Tema okaatzi rantapiintakeri Jesucristo oshiyawaitakawo iriime Pawa kantapiintatsine “¡Ari!” 20 Iriira Jesucristo yotakaayetairi ari imonkaataiya ikashaakaantakeri Pawa. Iroowa ankantantayetaiyaari “¡Ariwé!” aakapaini awentaashireyetaarira. Iroowa impinkathaitantaiyaariri Pawa. 21 Oshiyawaitakawo iriime Pawa withaakagairineme Cristo, irijatzi saipatziitoyetaine, 22 oshiyawaitakawo impothoyetaatyaime rashiyetaira. Tema añaakeri rotyaantakairi Tasorenkantsi risaikashiretantai, ari ayotzi imapero Pawa rithotyiiro ikashaakagairi.

23 Imaperotatya, riyotzi Pawa te namatawitzimi nokantzimi: Kantakaawori kaari nareetantzimi Corinto-ki, eero noshintsineentantapaakemi. 24 Te nonkantatye naakaga ashitzimiri pinkemisantantenari. Tema kisokero pikantawentanakawo okaatzi pikemisantanairi. Iro kantacha kameethatatsi nonkaminaayetaimi pantantaiyaawori oimoshirenkayetaimine.

2

1 Jiroka nokenkithashiretakari: Eerowa napiitairo nareetemi, iroorika owashiretakaawaitemine. 2 Arika nowashiretakaawaitemi janta, ¿iitakama thaamentashiretakainane naaka? 3 Iroowa notyaantantakemiri pairani nosankenare, te nokowi niyaatashitemi powashiretakaanakari. Eerokawetaka thaamentakainane. Iroowa nokantashiretantakari: “Eero niyaatzita, nonkemakotawairiita tzimatsirika thaamentakagainane naaka. Iroowa nonkimoshiretakaantyaariri iriroripaini eejatzi.” 4 Notyaantakemiro pairani nosankenare, nowashirewaitatyaaga nosankenatantakemirori. Tera iro notyaantantemirori nonkantzimoneentakaimi. Nokowawetatyaaga piyotai osheki netakotaimi.

Rariperotziri Pablo kantzimoneentakaantaneri

5 Nokowi nonkenkithatakoteri atziri owashiretakaakenari. Te naaka inkantzimoneentakaiya, aamaaka, maawoini eerokapaini ikantzimoneentakaimi. (Nokantantari “aamaaka”, te nokowi nosheñeero.) 6 Tema osheki pikaatake eerokapaini, arira powasanketakeri. Iro kantacha ataama powasanketakeri. 7 Pariperotairi, poimoshirenkairi, ayimawaitzirikari rowashirenka. 8 Nokowakotzimi pinkantairi jirika atziri: “Netakotaimi”. 9 Pairani, nosankenatakemi ketziroini nokantakemi: “Powasanketeri”. Noñaantatziimi noñaantemiri kyaaryooperorika pikemisantana. 10 Iro kantacha iroñaaka ikowi Cristo pariperotairi jirika atziri. Iroowa nantairi naaka kameethatzimotaimine maawoini eeroka. Tzimatsirika pariperotairi eerokapaini, ari nariperotantai eejatzi naaka. 11 Iroowa antayetairi eero roitsinampaantai Satanás. Ayotaiyironi okaatzi ikowiri ranteri Satanás.

Kantzimoshirewaitakariri Pablo Troas-ki

12 Chapinki, areetakena naaka nampitsiki Troas-ki niyaatantakari nokenkithatakaantziro Kameethari Ñaantsi tsika ikantakota Cristo. Noñaakero nokemisantakaantake ikantakaantziro Awinkatharite. 13 Iro kantacha te inimotena janta, tema te noñaapaakeri iyeki Tito. Iroowa nawisantanakari Macedonia-ki.

Iriira Cristo oitsinampaakaantantatsiri

14 Onkantawetya tsikarika ankenayete, ontzimatye awethareeyaari Pawa. Tema oshiyawaitakawo oyaampoyeretatyeerime Cristo, ripiyaawo irirori nampitsiki rithonkaatantakera romanata. Oshiyakoyetatyaawo eejatzi ipookainkatzi kasankari maawoiniki nampitsi. Ari ankantayetaiyaari aaka aayete tsikarikapaini ankamantayetairi atziri tsika ikantakota Cristo. 15 Oshiyawaitakawo kasankari ritayiri Cristo rinimotakaantariri Pawa. Jiroka kasankari kantacha inkemainkayetairo awisakoshireyetaatsine, eejatzi peyashiwaitaachane. 16 Tema tzimayetatsi atziri, oshiyimotari jiroka kasankari owamaantanero inatzi. Iriima itsipapaini oshiyimotari kasankari iro owañaashiretairine. ¿Iitakama kameethashiretatsiri roshiyakaawentaitziri jiroka kasankari? 17 Kaarira jirikapaini kenkithatashiwaitawori riñaane Pawa ikowi raantashiwaityaawo koriki. Te ari onkantya, jirikatajaantake maperotanairori ikenkithayantzitzi. Iroowa nantairi naaka eejatzi. Iriira Pawa otyaantakenari nonkenkithatakaante, nantawaitainiri Cristo, iriira Pawa kempoyaanari nantayetzirowa.

3

Antawaiwentzirori owakerari aapatziyawakagaantsi

1 ¿Pikenkithashiretama nasagaawentatya naaka? ¿Noshiyakotarima amayetzimirori rosankenare, ikantzi: “Paakameethatawakena?” ¿Noshiyakotakarima kowirori posankenare, rayiro tsika ikenayetzi? 2 Eerokapaini oshiyakawori osankenarentsi raakameethatantaitari, iroowa rosankenashiretantaitakenari naaka. Tema arika iñaayetaimi atziripaini tsika pikantayeta pisaikayetanai, ari riyotero okaatzi nantzimoyetakemiri, oshiyawaitanakawo riñaanayetatyeerome okaatzi rosankenatakoitakenari. 3 Ari añiiro eerokatake oshiyakawori osankenarentsi rosankenatakeri Cristo. Te iro nonkenkithatakote osankenarentsi koñaatatsiri, oshiyaworira rosankenaitziro mapikota, tema nokenkithatakotatziiro rowakerashiretakaayetaimi Itasorenka Pawa Kañaaneri.

4 Nokenkithatakotantawori jiroka, tema iri Cristo kantakaakawori awentaashiretantaariri Pawa. 5 Te aaka aawyaashityaawone apaniroini iriira Pawa matakaayetairori. 6 Iri Pawa matakaakenawori nonkenkithatakotairo owakerari aapatziyawakagaantsi. Jiroka owakerari aapatziyawakagaantsi kaarira osankenarentsi oshiyawori etawori aapatziyawakagaantsi kaamanetakaantatsiri. Iriira kantakotachari tasorenkantsi añaashiretakaantatsiri.

7 Pairani rosankenatantaitakawori Inintakaantaitakeri mapikotaki, okoñaatapaintzi rowaneenkawo Pawa, intsipaite opeyanaka. Ikanta iñaakerowa Moisés-ni, shipakiryaawoo ikantanaka, te ikanta raminawootairi isheninkapaini Israel-iite. Iro kantzimaitacha jiroka Osankenarentsi iro poñaakaantawori akaamaneyetantari, okantawetaka otzimawetaka owaneenkawo. 8 Irooma okaatzi rantairi Tasorenkantsi, iroowa owaneenkaperotachari. 9 Tema owaneenka okantawetaka owasanketakaantantatsiri, irooma tampatzikashiretakaantatsiri iroowa owaneenkaperotaachane. 10 Jiroka owaneenkaperotaachari anaanakero tzimawetachari ketziroini owaneenkawo. 11 Ari okaatapaake owaneenkawetachari ketziroini. Iroowa owaneenkaperotaachari kantaitaachane iroñaaka.

12 Tzimake iroñaaka ominthashiretakagaanari, tontashireri nonkantanaiya nonkenkithatakaantai. 13 Te noshiyawetyaari Moisés-ni ipashikawootaka eero raminantari isheninkapaini Israel-iite, irojatzi opeyantaari rishipakiryaawoowetaka. 14 Tema pairani kisoshire rinaiyakeni Israel-iite, irojatzi ikantayeta iroñaaka ikaatzira icharinepaini. Tema arika inkemero riñaanaitero etawori aapatziyawakagaantsi, eero ikemathatziro oshiyawaitakawo impashikaitatyeerome iyenkishiryaamento, apatzirowa Cristo inkemathatakaayetairi oshiyawaitaawo impashikaryaakotaatyeerome iyenkishiryaamento. 15 Tzimayetatsi iroñaaka, arika inkemero riñaanaitero Inintakaantakeri pairani Moisés-ni, pashikashireri ikantayetaka. 16 Irooma inkaate piyashiretashitairine Awinkatharite, ari impashikaryaakoshiretaiya. 17 Ikantakoitziri jaka “Awinkatharite” irijatzi Tasorenkantsi, saikashiwaitakaantatsiri. 18 Irooma aakapaini awentaashiretaari Cristo, oshiyayetanaari Awinkatharite. Tema oshiyawaitaawo aminaatakotatyeerime Awinkatharite kotsirotakiki. Tema aminawootairi kotsirotakiki iroñaaka, te oshiyari Moisés-ni ipashikawootaka pairani irirori. Irooma paata arika añaaperotairo rowaneenkawo, arira oshiyaiyaari ikantaga Cristo. Iriira matakagairone Awinkatharite, Tasorenkantsi.

4

1 Iriira Pawa neshironkataanari nantawaitantaanariri irirori. Iro kaari okantzimoneentawaitantana. 2 Nipakagairo owaañaawaitenaneme, te nimanakaawaitawo niyotaante namatawitantantyaari, te nothaiyakowaitawo riñaane Pawa. Okaatzi nokenkithatakotairi irooperori ini, iro iñaantawori Pawa kameetha okantzimotari atziri nokenkithatakaayetairiri. 3 Tzimatsirika kaari kemathaterone okantakota Kameethari Ñaantsi nokenkithatziri, te naaka manapithawaiterine, tzimatsi itsipa kantakaawori kaari ikemathatantawo oshiyawaitakawo impashikapithataitatyeerime iyenkishiryaamento, iriira peyashiwaitaachane. 4 Oshiyawaitakawo imawityaakitatyeeme jirikapaini kisoshireri. Iriitakera Kamaari iitaitziri eejatzi “iwawane isaawikisatzi”, mawityaakitakaakeriri kisoshireri, iroowa kaari ikemathatantawo Kameethari Ñaantsi. Oshiyawaitakawo te iñaayetairome kiteesheenkari oshiyakawori rowaneenkawo Cristo, oshiyajaantakariri Pawa. 5 Iriira Jesucristo nokenkithatakotairi, nokantzi: “Awinkatharite rinatzi.” Te naaka kenkithatakowaitachane. Apatziro rowakena naaka Jesús pimperawaitena eerokapaini. 6 Tema ikantake pairani Pawa: “Onkiteesheenkatai tsirenikiri.” Iro oshiyakawori roiteenkashiretaana naaka, noiteenkatakotairi eejatzi itsipapaini riyotairira Pawa, oshiyimotaiyaari iñagaatyeerome rowaneenkawo Pawa rishipakire ipooki Cristo.

Awentaashire ankantayetaiya

7 Oshiyawaitakawo owatyeerime pinaperotachari chomoki. Iriira oshiyakaawentachari Pawa ripasawyaayetairowa itasorenka awathaki, iroowa awatha oshiyakaawentakeri chomo. Iroowa rantantawori iñagaitantyaawori iri otzimimoperotziri itasorenka, tera otzimimotai aakapaini. 8 Nokemaatsiwaiweta nowathaki, temaita nowashireneentawaita. Nothaankewaiweta, temaita ayimawaitana. 9 Ipatzimawaitaitakena, temaita rookanawentaitana. Rowatsinaawaitaitakena, temaita rashiryagaitana. 10 Osheki rowamayimawaitaitakena roshiyakagaitakenari pairani Jesús, arira iñagaitairo rañaantari Jesús. 11 Jiroka kantakotachari, osheki noñaakero nonkamawenterome nokenkithatakotairi Jesús, iro iñaayetakeri atziri, riyoyetai tsika ikanta Jesús rañi irirori. 12 Iroowa nokamimatantakari naaka, ompoñaantyaari pañaashiretantaiyaari eerokapaini.

13 Iroowa nantakeri naaka okaatzi rosankenatakoitakeri pairani, kantatsiri:

Nokemisantanai naaka, iro niñaawaitantari.

Iroowa nantanairi naaka, nokemisantanai, irootake niñaawaitantari. 14 Niyotzi naaka rowiriintairi Pawa Awinkatharite Jesús, aritake rowiriintaina eejatzi naaka, intsipatagainari Jesús, pintsipatzitaina eejatzi eerokapaini. 15 Nokamantantzimirori jiroka iroowa pinintaawaitantaiyaari eerokapaini. Arika pisheniperotanake eerokapaini ineshironkayetairi Pawa, ari isheniperotai wetharyaapiintaiyaarine, impinkathatairi.

16 Iro kaari okantzimotantana naaka, okantawetaka rowamayimaweetakena. Thaamentashire nokantapiintaka. 17 Okaatzi nokemaatsiwaitaka eepichokiini inatzi, eero ashi owaatyeero. Iroowa noñaantaiyaawori paata antawoite owaneenkatachari kaari thonkaachane. Iro anagairone nokemaatsiwaiwetakari, eero nimonkatziyantaawo oitarika. 18 Tema nonewiyatakawo naaka kaari iñagaitzi iroñaaka, tera ithonkanetaa jiroka. Te onkowaperotaiya koñaayetatsiri iroñaaka kaari kisonetaatsine.

5

1 Onkantawetya rowaariperotaitero apanko jaka kipatsiki, iro kantacha ayotzi tzimatsi otsipa apanko kaari thonkanetachane janta inkiteki, iriira Pawa wetsikakerori, kaari atziri wetsikerone. 2 Ari okantari eejatzi awatha, osheki okemaatsitakaawaitakai. Akowaike ontzimimotai otsipa awatha añaantaiyaari inkiteki. 3 Ari onkantaiyaari paata ashire ontzimai owakerari owatha. 4 Eenirowa añaantayetawo awatha iroñaaka, atekawaitake akemaatsiwaita. Iro kantacha te ankowairo ampeyashiwaitaiya. Akowatzi ontzimimotai otsipa awatha, akowiro kantaitaachane añaamentotsi poyaataiyaawone kaari kisonetatsine. 5 Iri Pawa matakagairone jimpe ankantayetaiya. Tema rotyaantakairi Tasorenkantsi risaikashiretantai, ari ayotzi rimonkaatairo Pawa ikashaakaakairi pairani.

6 Iroowa shintsishiretakagairi. Tema ayotaiyini eenirowa añaayetzi awathaki, tekera atsipatajaantaariita Awinkatharite. 7 Awentaashire ankanteri eeniro añiika, okantawetaka te añaawetyaari. 8 Ari nokantake, shintsishire akantaka, akowayetake ookairo awatha, antsipatantaiyaariri Awinkatharite. 9 Akowapiintairo antayetairo inimotziriri irirori, etanakyaawo iroñaaka, ari onkantaiyaari paata arika antsipataiyaari. 10 Tema maawoini aakapaini ankatziyimotairi paata irirori, arika raminakoyeetairi maawoini antayetakerori kaariperori eeniro rañaawetaga, iri rowasankeyeetairi. Raminakoyeetairi eejatzi antayetakerori kameethari, iri roshiyakagairi ripinayetaatyeerime.

Imatakaayetairi otsipa rariperotantairi Pawa

11 Nokenkithatapiintzi naaka, ari nokenakairo iñaantaitawori imapero nopinkathatairi Pawa. Riyotzi irirori, onkamintha piyotaiyeroni eejatzi eerokapaini. 12 ¿Pikenkithashiretama nasagaawentatya napiipiintantawori? Tera ari onkantya. Nokowatzi piyote tsika nokanta naaka, iro piyotantyaawori eeroka jimpe pinkante pakayeteri asagaawentachari janta, kantashiwaitachari: “Kameetha ninatzi naaka,” temaita ikameethashiretaiyini. 13 ¿Noshiyatyaarima shinkiwentachari nokantayetantzimiri? Tekaatsi oitya, tema nokamaiperowentanaatyaari naaka Pawa. Iriirika noshiyimotzimi atziri ñaaperori, nokowatziira nonintaashiretakaayetaimi nokantantzimiri. 14 Iroowa nantantawori oitarikapaini retakotaanaga Cristo. Tema ikamawentai maawoini aaka, oshiyawaitanakawo maawoini aakapaini ankamayetakityeeme eejatzi. 15 Jiroka opoñaantari ikamawentayetai maawoini, rañagai eejatzi, iro antapiintantaiyaawori ikowiri irirori, eero antashiwaitawo añaamatashiwaitari aakapaini.

16 Iroowa eero okantzimowaitantari atziri tsika ikanta iñagaitziri iwathaki. Imaperotatya otzimake iwatha Cristo risaikimotantapaintairi. Iro kantacha te añiimaitaawo iroñaaka. 17 Iro nokantantzimiri, ikaatzi withaashiretanaariri Cristo, owakerashireri ikantanaa, te roshiyanaa ikantawetaga pairani ithonkaga owakeratzimotairi maawoini. 18 Iriira Pawa kantakaantzirori maawoini jiroka. Irijatzi kantakaakawo okanta ariperotantaariri irirori okantakaantziro rantzimoyetairi Cristo. Irojatzi antayetairi aakapaini, antakaayetairi itsipapaini rariperotairi Pawa. 19 Iroowa rotyaantantakariri Pawa jaka kipatsiki jirika Cristo, rariperotantaiyaariri isaawikisatzi, eero rowasankewentantari iyaariperonka. Iro rotyaantantakenari naakapaini nonkenkithatakaayetairi atziripaini rariperotairi Pawa. 20 Irootake nantairi naaka, rotyaantaitakena nonkenkithatakotairi Cristo. Oshiyawaitakawo iriitakeme Pawa apiipiintakainawone, nokantzi: “Pariperotairi Pawa. Iro ikowairi Cristo.” 21 Te rantawetawo Cristo kaariperori. Iri kantacha Pawa ikemaatsitakaawaitakari oshiyawaitakawo rantatyeerome kaariperori. Ari ikenakaakero Cristo rotampatzikashireyetantairi, roshiyakaayetai ikantaga irirori.

6

1 Naaka tsipataimiri antawaitainiri Pawa, noshintsithatemi eero pimanintawaitziro ineshironkataimira Pawa, aminaashiwaitakari. 2 Tema jiroka ikantake irirori:

Niyotakera kameetha onkantya, aripaite nokemakemiro pikowakotanari.

Imonkaatapaakaga “Kiteesheri Awisakotaantsi”, aripaitera noneshironkataimi.

Iroowa apiitaachari iroñaaka “Kiteesheri Awisakotaantsi”. 3 Te nokowi intzime iita notzikatzikawaiteri rawisakoshiretai, iro eero rithainkitantaitanawo nantawaitanewo. 4 Nokowi noñaagantairo kameetha ronampitana Pawa, kimoshire nonkantya, awishimotenarika oitarika, oshiyawori jiroka: inkemaatsitakaitena, impomeentsitakagaitena, rowasanketaitena, 5 ripasataitena, romonkyagaitena, rowatsinaawaitaitena, nantawaiperote, ayimawaitena nowochokine, ayimawaitena nitashe. 6 Okantawetaka awishimotakena jirokapaini: Kiteshire nonkantya, yotane nonkantaiya, aakameetha nonkantantai, nethaantane nonkantantai, saikashire rowaina Tasorenkantsi, etakoperotane nonkantantai, 7 niñaawaitairo irooperori, ritasonkawentaana Pawa, nantapiintairo kameethashiretakainane noshiyakaanakero nomanatyaame, notzikaaka, nipiyakowentaka eejatzi. 8 Onkantawetakya rithainkimawaitaitena, pinkathataarewo ninatye. Onkantawetakya inkaweyawaitaitena, ari inthaamentawentaitaina. Onkantawetya niñaawaitapiintairo irooperori, iitapiintaitena “thairi”. 9 Onkantawetakya eero itzimi kaari ñaayetenane naaka, tzimimaitacha itsipa yotaperotanari. Nonkamimawetakya, eekero nañaatye. Rowasankewetaitakena, te rowamagaitana. 10 Owashire nonkantawetakya, eekero nonthaamentatyeeya. Nonkoityaawaiwetakya naaka, nonintaakayimaitaari itsipapaini. Okantawetaka tekaatsi tzimimotenane naaka, nonintayimaitaawo kowaperotachari.

11 Corinto-satzí, nokantaperotatziimiro jirokapaini, tekaatsi nimanimotemiri. 12 Tekerarika awentaawakaata, eerokapainira kantashitawo, tera naaka. 13 Janjaatya paakameethataina naaka noshiyakaakemira eeroka, tekaatsi nimanimowaitemi. (Nokantzimiro jiroka, oshiyawaitakawo iriime eentsi niñaanate.)

Oshiyaiyaawo itasorentsipankote Pawa Kañaaneri

14 Eero piwithaari kaari kemisantatsine. ¿Kantachama kameethashireri raapatziyaari rantawaite kaariperoshireri? ¿Kantachama eejatzi ontsirenite tsika okiteesheenkatzi? 15 ¿Kantachama Cristo rakakoteri ikowiri Kamaari? ¿Kantachama kemisantzinkari intsipatyaari kaari kemisantatsine rashityaawo oitarika? * 16 ¿Kantachama oshiyakayero itasorentsipankote Pawa tsikarika ipinkathataitziri oshiyakaawontsi? Tema akaatzira akemisantzinkaritai oshiyayetaawo aakame tasorentsipanko risaikira Pawa Kañaaneri. Jiroka ikantake Pawa:

Ari nisaikashiretantaiyaari, nontsipataiyaari nanashiyetaiya

Naakatake roshiyakaagai Iwawane,

Iriira nashitaiyaari Naaka.

17 Iro ikantantari eejatzi Awinkatharite:

Pintainaryaapithateri itsipasatzi atziri, eero pikempiyaminthatari jirikapaini.

Eero pantairo nopinkakayimiri.

Ari naapatziyaimi,

18 Poshiyakagaina naakame pipaapate,

Noshiyakagaimi eerokayetakeme notomipaini, eerokayetakeme nishintoite.

Arira ikantzi Awinkatharite, Shintsiperotatsiri.

7

1 Netakotané, irootakera ikashaakaakairi Pawa, ontzimatye ankiteshiretai, apakagairo maawoini kaariperori, okaatzi antayetziri, okaatzi akenkithashireyetari eejatzi. Ontzimatye oñaagantairo apinkathatziri Pawa, ikiteshiretakagai.

Ikimoshiretake Pablo ripakagairowa Corinto-satzi kaariperori

2 Paakameethataina naaka. Te nokantzimoneentakaimi eerokapaini, te nowaariperotakaantawaitemi, te namashiwaitzimi eejatzi. 3 Te iro nokantantawori jiroka nothawetakotatziimi. Napiitawaimiro nokantzitakemiri: “Netakoperotaimi”. Iro nonkantapiintemiri eeniro añaayetzira, ari nonkantzityaawo eejatzi ankamawetakyaarika. 4 Osheki nawentaayetakemi eerokapaini. Nasagaawentaimi. Arika nonkenkithashiretakotemi, pithaamentashiretakaana, kimoshireri nokanta, okantawetaka osheki ikoshekawetaitakena jaka.

5 Tema nareetakaga Macedonia-ki, te okanta nimakoryaapaake tema osheki pomeentsitzimotakenari. Eenitatsi ñaanaminthawaitakenari, irootake kantzimoshirewaitakenari. 6 Iri kantacha Pawa roimoshirenkapiintziri okantzimoshirewaitari, ari ikantakenari naaka, rareetapaakaga Tito nisaikira. 7 Osheki nothaamentashiretanaka noñaawakerira. Iro nothaamentaperotantanakari ikamantapaakena jimpe pikantaiyani eerokapaini. Ikantapaakena: “Raakameethatawakena Corinto-satzi, ikowaiyakeni iñeemi, osheki okatsitzimoshiretakari rantzimotakemiri, antawoite retakoyetaimi.” Ari ikantapaakenari, iro oimoshirenkaperotakenari. 8 Pairani, nosankenatantakemiri ketziroini, noshiyakaaminthaitzi osheki owashiretakaawaitemi nokantayetakemiri. Pairani notyaantantakemirori, nokantashirewaitanake: “Eero notyaantzinirime.” Niyotai iroñaaka eepichokiini powashirewaitapainta eerokapaini. 9 Iro nokimoshiretantari notyaantaimiro. Te nonkante iro nokimoshirewentziri nowashiretakaawaitemi. Iroowa nokimoshirewentairi pipakaayetairowa kaariperori. Ari pikenakaakero pinimotakaantaariri Pawa poitsinampagairo powashiretanewo, tera nowaariperowaitemi naaka. 10 Arika rowashiretakaantya Pawa, ikowatzi ripakaakaantairo kaariperori, rawisakoshiretantaityaari. Eero okantzimoshirewaitai jiroka. Irooma rowashiretakaantashiwaityaarika isaawikisatzipaini, iñagaitero inkamashiretaite. 11 Opoñaantari rowashiretakaawaitzimi Pawa, iroowa kenkithashiretakagaimine kameethaperoini, pinkisawentaina, owatsimaanakemi, thaawashire pikantanaka, petakoperotaina, powasanketakeri kantakaantzirori. Ari pikenakaakero poñaagantantakawori kiteshire pikantayetanaawo. 12 Iro opoñaantari nosankenatantzimiri pairani, nokowake riyotakagaimi Pawa tsika pinkantya piñaashintsiwentaina naaka. Te iro nosankenatantyaawori rowasanketantaityaariri kantakaashitawori, te nonkisawentantyaawo ramashitaitakeri.

13 Iro nothaamentantanakari. Osheki okimoshiretakaakena nokemawakera paakameethatakeri Tito, powawisaitakeri okantzimowaiwetarira irirori. 14 Nokamantzitakari Tito tsika pikantaiyani eerokapaini, nokantakeri: “Kameetha rinaiyini Corinto-satzi.” Te powaañaantanawo okaatzi pantakeri, imaperotatya nokantzitakariri Tito. Ari oshiyawo eejatzi nokantzimiri eeroka. 15 Retakoperotaimi iroñaaka Tito, arika inkenkithashiretakotemi tsika pikantaiyani paakameethatawakeri, pikemisantanakeri, pipinkathatanakeri. 16 Antawoite nokimoshiretzitaka naaka, kantacha iroñaaka nawentaaperotaimi.

8

Koriki rashitakagaitariri rashitakagaitariri

1 Iyekiite, nokowi piyotakotairi piyowentaariri Pawa jaka Macedonia-ki, ineshironkayetairi. 2 Okantaweta iñaayewetakawo osheki ratsipewaitakari, kimoshire ikantaiyani. Okantawetaka ikoityaawaiwetaka, osheki koriki rashitakagaitakariri. 3 Ikowakaanekiini rantayetakero jiroka, ipantayetake okaatzi raawyaayetziri, ranaantake ipashitanta. 4 Ari ikantakena naaka: “Jame ashitakayaari koriki itsipasatzi kemisantzinkaripaini, ikaatzi koityaawaitatsiri.” 5 Rimaperotakero rantakero anaanakero nokenkithashiretakowetakariri. Iri ikamaiwentanaka Awinkatharite, ari ikantakenari eejatzi naaka. Tema iro ikowakaakeriri Pawa. 6 Iroowa noshintsithatantakariri Tito ripiyanai inthamentashiretakaantemiri pantayetairo eejatzi eerokapaini. Iri tsipatapaakemiri petantanakawori pipantayetake. 7 Eeroka anaantanaintsiri pantayetanakero oitarika. Kameetha pikemisantayetanai, kameetha pikenkithatakaantayetanai, kameetha piyoyetanai, thaamenta pikantayeta, antawoite petakotakena. Nokowi iroñaaka panaante pimpantayete.

8 Eero noshintsithatzimi pimayetantyaawori. Apatziro nonkenkithatakotemiri tsika ikantayetaka jaka rominthayetaa ineshironkatante. Ari okanta eejatzi onkameethawaiteme poñaagantairo petakoperotantayeta. 9 Kameethawaitake pantayetairo rantapaintziri Awinkatharite Jesucristo, ineshironkaperotantapaintzi. Otzimimowetari irirori maawoini, roshiyakari ashaagantaperotachari, iro kantacha roshiyakotapaintari koityaawaitzinkari. Iroowa rantantakawori jiroka pinintaawaitantaiyaari oshiyawaitaiyaawome pashaagantatyeeyaame inkiteki. 10 Jiroka nokenkithashiretari naaka: Irootake kameethatatsiri pithotyagairo okaatzi petanakari. Eerokapaini etanakawori awisanaintsiri osarentsi pikenkithashiretaka pimpantayete. Pimatakero petanakawo. 11 Janjaatya pithotyagairo. Poshiyakagairo owakera pithaamentaiyanakani petantanakawori. Janjaatya pithotyaantyaawo okaatzi tzimimotzimiri. 12 Te inkowakagairo Pawa anaakairo ampantayetero okaatzi tzimimotairi. Apatziro ampantero okaatzi aawiiri. Ari inimotakeri Pawa. 13 Te nokowakotatziimi pimpante inintaawaitantaityaari, iro pinkoityaawaitantyaari eerokapaini okantakaantziro pipantayetake. 14 Tema otzimimotaimira eeroka, iroowa kameethatatsiri pimpashitaiyaari ikaatzi okoityiimowaitziri. Aritakera impashitaimi eeroka paata arika onkoityiimotaimi. Iroowa poshiyawakaantaiyaari. 15 Oshiyakawo okaatzi rosankenatakoitakeri pairani, kantatsiri:

Ikaatzi aaperotaintsiri, te otzimagaantawaitzi.

Iriima againtsiri eepichokiini, te okoityiimowaitari.

16 Niwetharyaari Pawa, tema iri kantakaakawori retakotantzimiri Tito, ari nokantzitari naaka netakotzimi. 17 Nokantakeri: “Tito, pipiyanai Corinto-ki.” Oiminthawaitaka ketziroini. Iro riyaate iroñaaka. 18 Nontsipataimiri Tito itsipa iyeki. Kameethari kenkithayantzi rinatzi. Pinkatha rowayetziri itsipa kemisantzinkaripaini tsikarikapaini, ikemayetakeri ikenkithatakotairo Kameethari Ñaantsi. 19 Irijatzi yoyaakeriri jaka kemisantzinkaripaini, rowakeri intsipatanakena paata naanakeniri koriki itsipa kemisantzinkaripaini koityaawaitatsiri. Iroowa oñaaganterone imaperotatya etakoyetari, iroowa ompoñaantyaari impinkathaitairi Pawa. 20 Iroowa eero ikantakoitantanari koriki arika nantetaanteri rashitakagaitariri kemisantzinkari. 21 Te apatziro nokowi onkameethatzimoteri Pawa, eejatzi onkantzityaari atziripaini onkameethatzimoteri irirori. 22 Notyaanteri eejatzi itsipa iyeki intsipatanakyaari. Iriitake nokikitapiintakari, rominthakitakawo ramitakotante. Nokenkithatakotakeniri tsika pikantaiyani eerokapaini, rominthaperotanaka ramitakoyetemi, rawentaaperotanewo rowayetanakemi. 23 Jirika Tito, notsipaminthare rinatzi, ari notsipatapiintakari nantawaiwentakemi. Iriima itsipa apite iyeki intsipatanakyaari, rotyaantanewo rinatzi kemisantzinkaripaini saikayetatsiri jaka, ipinkathaperotziri Cristo. 24 Ontzimatye paakameethatawakeri arika rareetakya janta. Iro riyotantyaari iyekiite kemisantatsiri jaka imaperotatya okaatzi nokenkithatakotakemiri eerokapaini.

9

1 Niyotzi te okowa nosankenatakotemiri piyorikite inkaate potyaanteniriri itsipasatzipaini roiteshiretaitairi. 2 Tema niyotake ayimatapiintakemi pantero. Ari nokenkithatakotakemi jaka Macedonia-ki, nokantantake: “Ikowitaka Acaya-satzi impante awisanaintsiriranki osarentsi.” Nokenkithatakotakemira eerokapaini thaamentayetanaka iriroripaini. * 3 Iro notyaantantemiriri iyekiite inkamantantemiri, iri etapaakyaawone rowiiteri koriki. Te nokowi aminaashiwaitya okaatzi nokenkithatakotakemiri eerokapaini jaka. 4 Nokowatzi intsipaite nareetanakemi nawisanakerika janta. Ari royaatanakena Macedonia-satzi. Arika noñaapaakero tekera powiiteriita koriki, osheki nonkaaniwaite, tema nokenkithatakotakemi jaka. Ari pinkantakyaari eejatzi eerokapaini pinkaaniwentawaitya. 5 Iro notyaantantemiriri jirika iyekiite, iri etapaakyaawone rareetemi janta tekera niyaateeta naaka. Iriitake owiitakotapaakerine koriki ikaatzi pikowakaantakeri eerokapaini. Wetsika pinkantakeri maawoini koriki arika nareetapaakya, eero notsiwakakaantapaakemiro pantayetero.

6 Apatziro pinkenkithashiretero jiroka:

Ikaatzi pankitatsiri eepichoki, eepichokiini rowiitai.

Iriima pankiperotaintsiri, osheki rowiitai.

7 Maawoini eerokapaini ontzimatye pimpantai okaatzi pikowiri. Eero pishintsineentantawaitzi impantaite osheki terika ikowaitzi, iro eero okantzimoshirewaitantari ipantake. Apaani atziri kimoshirewentzirori ipantake, iriira retakotari Pawa. 8 Iri Pawa oshekyagaimirone koityiimowaitzimiri. Ari ontzimagaantake onkaate pimpantayeteri kameethaperoini eeroka. 9 Oshiyawaityaawo kenkithatakotachari Osankenarentsiperoki, kantatsiri:

Okaatzi tzimimotziriri Pawa, iro rantetaakeniriri koityaawaitatsiri.

Tema tampatzikashireri rinatzi irirori, ari rashi rowaatziiro.

10 Iri Pawa kithokitakairori pankiyetachari, irijatzi shookakairori, iro rowiitaitantawori okaatzi rowaitari. Ari inkantemiri eejatzi eerokapaini impayetaimiro koityiimotzimiri, ontzimimotantaimiri pimpayeteriri itsipapaini, tampatzikashire pinkantya. 11 Iro impaperotantemiri Pawa pimpantapiinterika eeroka. Iro riwetharyaantaiyaariri Pawa, aayetzirori apantayetziri. 12 Ari okanta, okaatzi pipantayetziri te apatziro pineshironkateri koityaawaitatsiri, iro riwetharyaantaiyaariri eejatzi Pawa. 13 Arika iñagaitakero okaatzi pipantayetziri, ari pikantayetakeri eejatzi itsipapaini, osheki impinkathatanakeri Pawa. Tema iñaakero te apatziro piñaawaitashita, pikantzi: “Nokemisantairi Cristo okenkithatakotziri Kameethari Ñaantsi.” Iñaakero eejatzi pantayetziro oñaagantairori imaperotatya pikemisantanai. 14 Iro retakoperotantemiri, ramanakotaimi, okantakaantziro ineshironkataimira Pawa. 15 Ari ankantanaiyaari eejatzi aakapaini awetharyaanaiyaari Pawa, tema ineshironkaperotai aaka, iro maperotakerori okameethatzi, eero okanta athotyagairo ankenkithatakotairo.

10

Ikenkithatakotziro Pablo okaatzi rantayetziri

1 Naaka Pablo, tzimatsi nokowakotzimiri. Tsinampashireri nonkantya eero nokisathawaitzimi, noshiyakotaari Cristo. Niyotzi eenitatsi kenkithatakotakenari, ikantzi: “Risaikimotairika Pablo jaka tsinampashireri rinatzi, irooma risaikerika intaina katsima ikanta.” 2 Nokowakotzimi, eero piyaatakairo powatsimaawaitena. Iro eero niyakowentantapaakemi arika nareetapaakemi. Tema niyotake ari nonkantayetapaakeri ikaatzi saikimoyetakemiri janta kantayetaintsiri: “Tekaatsi iitya Pablo, ari roshiyari itsipapaini atziri te otzimi ishintsinka.” 3 Imaperowetatya ari noshiyari itsipapaini atziri, iro kantacha tzimatsirika kaari nakakotzi naaka, tera oshiyawo arika nonkoshekyaari atziri. 4 Tema arika nonkoshekantya naaka te notaiyiro omanamentotsi, itasorenkaga Pawa nokoshekantariri atziripaini. Iroowa noitsinampaantaariri ikaatzi ishintsitakaayewetakari noisaneentanewo. 5 Noitsinampagairi naaka koshekantaneri, noitsinampaayetairi asagaawaitzinkari otzikatzikatantatsiri kaari riyotakoitantari Pawa. Noshiyakaakero notaiyatyeerome noyenkishiryaamento, noshintsineentaiyaame nonkemisantairi Cristo. 6 Arika nonkemakowentaimi eerokapaini pipiyashitaari pikemisantairi Cristo, aripaite niwetsikya nowasanketeri ikaatzira piyathatachari.

7 Paamagaiya rowapeyimotzimikari. Tema tzimayetatsi pikaataiyinira kantayetatsiri: “Rashitana naaka Cristo.” ¿Ikenkithashiretama te rashitzitana eejatzi naaka? Iroorika ikenkithashiretari, ikenakaashitakawo, tema naaka rashiperota Cristo. 8 Aamaa ari pinkantanake eerokapaini: “Rasagaawentakawowa Pablo okaatzi ikenkithatakotziri.” Te nokaaniwentziro, tema iri Awinkatharite owakenari niyotaantayetai, tera rowana nowaariperotante. 9 Iro kaari nokowanta pinkenkithashiryaawaitya nokowatziira nominthaawantemiro okaatzi nosankenatakemiri. 10 Aamaa tzimatsi kantatsine: “Rotyaantapiintairo Pablo rosankenare, osheki ishintsiñaanetapiintakai, ikenkithatakotapiintairo pomeentsitzimotairi antayetero. Irooma risaikimoyetairika jaka, te ishintsiñaanetantzi. Arika inkenkithayete manintaarewo rinake.” 11 Jiroka nakayeteriri ikaatzi kantayetatsiri, nonkanteri: “Tsika okanta piñaayetziro nosankenayetzimiri, ari nokantzitari eejatzi naaka nisaikimoyetemirika.” 12 Te naapatziyari naaka asagaawentawaitachari pikaatzira pisaikaiyini janta. Tera riyotaiyini irirori. Tema eenitatsi monkaatawakaapiintachari, ikenkithashireweta ranaawakaantyaawo okaatzi kameethatzimowaitashitariri iriroripaini. 13 Irooma naaka te nasagaawentawaitawo nimonkaatero kameethatzimowaitashitanari, apatziro nokenkithatakotairo nimonkaatero ikantakenari Pawa nanteniri. Jiroka ikowakeri nanteniri, ontzimatye niweyeero nantawaiteniri janta tsika pisaikaiyini eerokapaini. 14 Irootake noñaashintsitakowentantzimiri eerokapaini, te nanaakairo ikantakenari Pawa. Tema naaka etakawori nokenkithatakaakemiro Kameethari Ñaantsi tsika ikantakota Cristo. 15 Iro kaari noshiyantari asagaawentawaitawori rimonkaatanewo, tema tzimatsi itsipa etajaantanakawori rimonkaatakero. Iro kantacha, eekerorika pantakishiretanakitye, eero nopankenawaitaimi eerokapaini, 16 kantacha niyaayete otsipaki nampitsi nonkenkithatakaantairo Kameethari Ñaantsi. Iroowa nanteri, eero nokenanake tsika retanakawo ikenkithatakaantzi itsipa atziri, nasagaawentawaitawokari rimonkaatanewo itsipa. 17 Tekaatsi pantyaawone asagaawentawaitya apaniroini. Iro pantaperotawori asagaawentaiyaawo rantayetziri Awinkatharite. 18 Tema tekaatsi oitya anthaamentawaitya apaniroini. Iroowa kowaperotacha inthaamentakiperotai Awinkatharite.

11

1 Nokowi pinkisashityaawo okaatzira nosankenatzimiri jaka, onkantawetakya oshiyimotemi rantziri masontzi. Nokowi eekero piyaatatye piñaanatero. 2 Osheki naamaakotakemi eerokapaini, iri Pawa kantakaawori. Tema naaka etakawo nokenkithatakaakemi rashitantaimiri Cristo. Noshiyakagaimi eerokame nishinto, eenitatsi nokashaakaakemiri pintsipatyaari, aamaakopero nowaimi eero pikaariperowaitanta irojatzi paawakaantakyaari. Iriira oshiyakaawentacha Cristo, oshiyakariri iriime paayetairi paata. 3 Tema nothaawakaakemi ripokera iita amatawitemine, roshiyakotapaakyaari maanke amatawitakerori pairani Eva. Aritake roitzipinaakemi, ripakaakagaimiro pawentagaarira Cristo, pikinatari. 4 Te pishenkaashitawo eerokapaini pakayetziri itsipa kenkithatakotemirine Jesús, ari pakakeri inashitapaakyaawone okaatzi nokenkithatakotakemirira ketziroini Jesús, nokenkithatakaakemiro Kameethari Ñaantsi, nokenkithatakotakemiri Tasorenkantsi. 5 ¿Pikenkithashiretama eerokapaini ranaakena Rotyaantaperoritzi jirikapaini? 6 Aamaa terika nokenkithatzi kameethaini naaka, tzimimaitacha niyorenka. Iroowa piñaakotapiintakenari. 7 Pairani nokenkithatakaantakemirori Kameethari Ñaantsi kenkithatakotziriri Pawa, ¿nokenakaashitakawoma te napatotziriri koriki? Tsinampashire nokantaka nantawaiwentakemi niyotaantakemirori, te nokowakowaitzimi. Iroowa roshiyakagaitantaimiri iriiperori pinayetzi. 8 Okanta nokenkithatakaapaakemi pairani, iri itsipasatzi kemisantzinkaripaini payetakenari koriki nañaantari. Oshiyawaitakawo nonkoshitatyeerime iriroripaini nantawaiwentantakemiri eerokapaini. 9 Pairani eeniro nisaikimotzimi eerokapaini, osheki nokoityaawaitake. Te noñiimi pimpena oita nañaantyaari. Ikamintha rareetaiyakani iyekiite Macedonia-satzi, iri payetapaakenari. Iro kaari noñaantawo pimpayetena koriki eerokapaini. Ari nonkantapiintaatyeero eero nokowakotzimi. 10 Antawoite nokimoshirewentakero te nokowakoyetzimi, ari nonkantapiintatyeero maawoiniki nampitsi saikatsiri Acaya-ki. Riyotziro Cristo irooperori nokantakeri. 11 ¿Pikenkithashiretama eerokapaini te netakotzimi nokantantawori jiroka? Riyotzi Pawa netakotzimi.

12 Eekerowa niyaatakaatyeero, eero riñaawaitanta pasagaawentawaitakari ikenkithatakaimi, inkante: “Ari noshiyari Pablo.” 13 Jirikapaini kenkithatakaashiwaitakemiri kaarira Otyaantaperori, amatawitantaneri rinayetzi, apaniroini roshiyakaashiwaitaka iriime Rotyaantaperore Cristo. 14 Tekaatsi oitya romapokakaantairori jiroka. Tema rimatzitawo Satanás roshiyakotari maninkari rishipakiri ramatawitantatyaari. 15 Iroowa eero romapokantai antawaiyetziniriri Satanás, irojatzi rimatzitari irirori. Roshiyakaatzi rantatziiro kameethashiretakagairine atziripaini. Ari rowasankewentaitairi okaatzi rantayetziri.

Ikemaatsiwaitaka Pablo Rotyaantaperotzira

16 Napiitawakero nonkantemi, onkamintha eero noshiyimotzimiri masontzi. Arika noshiyimotemiri, pishinetena nasagaawentawakya eepichokiini. 17 Okaatzi niñaawaitziri iroñaaka, tera oshiyaawo riñaawaiterime Awinkatharite. Noshiyakotatyaarira masontzi rasagaawentashiwaita. 18 Arira ikantapiintaka itsipapaini atziri, ari nonkantya eejatzi naaka. 19 Poshiyakaantapiintaka eerokapaini yorenkari pinayetzi, ¿oitakama pikowantari iroñaaka pinkemisanteri masontzi? 20 Iroowa pantayetakeri eerokapaini, pikemisantapiintakeri oshiyakaakemiri rimperatanewo, aapithawaitzimirori oshekitzimotzimiri, awentaawaitzimiri, asagaawentawaitachari, pasawoowaitzimiri eejatzi. 21 ¿Pikenkithashiretama te naawyaawainetzi noitsinampaantyaawori oshiyakawori jirokapaini? ¿Kantachama nonkaaniwentero te naawyaashityaawo? Eero. Iro kantacha tema nantake oshiyaawone rantawetakari iriroripaini, nasagaawentawaitya, onkantawetakya noshiyakowetyaari masontzi.

22 Iroorika rasagaawentawaitaka riñaawaitziro Heber-thato, nimatzitawo naaka. Iroorika rasagaawentawaitaka icharineyetari Israel-ni, nimatzitawo naaka. Iroorika rasagaawentawaitaka icharineyetari Abraham-ni, nimatzitawo naaka. 23 Iroorika rasagaawentawaitaka rantawaitainiri Cristo, nimatzitawo naaka. (Aama noshiyakari naaka ikenkithawaitzi masontzi.) Iro kantacha nasagaawentakawo nanairi jirikapaini nantawaitzi, nanayiri eejatzi noñaapiintakerowa romonkyaawaitaitakena, ripasawaitaitakena, rowamayimawaitaitakena. 24 Noñaakero okaatzi 5 rapiitakero nosheninkapaini raakena ripasawaitana janta ipiyotaitapiintaga. * 25 Mawa okaatzi romposawaitaitakena. Apaani okaatzi rishemyagaitakena. Mawa okaatzi nipitamenkakotaka. Apaani tsireniri nisaikakotake niyankyaaneki inkaare, ari nokiteeshetakotake. 26 Osheki nareetantayetaka. Nokenakotake okoweenkayetzira ñaa. Nosatekantakari ipiyotaga koshintzipaini. Ikowawetaka nosheninkapaini rowaariperotename, eejatzi ikantakari kaari nosheninkata. Nokoweenkatakotake nampitsiki eejatzi tonkaariki. Nokoweenkatakotzitaka inkaareki. Osheki riñaantsipookitakotakena jitashiwaitachari “iyeki”, kaarimaita. 27 Osheki nantawaitake, ayimawaitakena nomakone. Ayimawaitakena nowochokine, nitashe, nomere, noyatsinkare. Tasheneenta nokantaka. Nimaawaitake tsikarikapaini. 28 Tzimatsi osheki awishimoyetakenari. Iro kantzimoperotakenari risaikayetai kameetha ikaatzi kemisantayetaatsiri tsikarikapaini. 29 Arika noñeeri mantsiyari, noshiyakaaka naakame mantsiyatatsine. Tzimatsirika inkaariperotakagaiteri, osheki nonkisawenteri. † 30 Nasagaawentawaita naaka, nokenkithatakotakero tsika nokantaka kaari naawyaawaitanta. 31 Iita yotatsiri te namatawitantzi, iriira Pawa, Ashitariri Awinkatharite Jesucristo. ¡Thaamenta inkantawentaityaari! 32 Tema pairani nisaikantapaintari Damasco-ki, ithonka ikempoyaawetakawo reewarite Aretas maawoini nampitsi, eero nishitowanta, iro raakaantantenarime. 33 Iro kantacha rotetaitakena kantziriki, rowayiitakotaitakena jantakeronta nampitsi, irojatzi nishiyantaari.

12

Oshiyawaitawori arika owathagaime kitochee

1 Te okameethatzi nasagaawentawaitya. Iro kantacha eekero nonkenkithatakotatyeero noñaawyaatakari, roñaagakenari Awinkatharite. 2 Niyotakotziri jirika atziri rashitaari Cristo. Tzimake 14 osarentsi ragaitairi jirika atziri inkiteki, riyaaperotaatzi jenoki inkiteki. Aamaaka riyaashirenkatatzi, te niyotzimaita. Aamaaka, riyaatatziirika koñaawoini iwathaki, te niyoperotzi. * 3 Iri Pawa yotatsi riyaashirenkatatziirika, riyaatatziirika koñaawoini iwathaki. Piñaa netapanaantyaawo nonkenkithatakoteri jirika atziri. 4 Ragaitairi janta ikimoshiretaitapaira. Ikemayetairo kaari rishinetaitziniri atziri inkenkithatairo. 5 Ari rasagaawentyaawome jirika atziri okaatzi iñaakeri. Iro kantacha eero nasagaawentawaita. Apatziro nokenkithatakotakero tsika nokantaka kaari naawyaawaitanta. 6 Arime nasagaawentyaawome okaatzi noñaayetakeri, eerome nomasontzishirewaitzime. Ari nonkenkithawaitakerome irooperori. Iro kantacha te nokowi rasagaawentashiwaitaitena. Apatziro impinkathawentaitenawo okaatzi nantayetakeri, ikemakoitakenari. 7 Okaatzi noñaawyaatakari owaneenka okantaka, riyotake Pawa ari nasagaawentawaitakyaame. Iro ikowakaakenari namashiwaitya nowathaki eero nasagaawentawaitanta. Jiroka namashiwaitakaga nowathaki oshiyawaitakawo owathaawaitatyeename kitochee. Iriira Kamaari kantakaawori ikemaatsiwaitakaantakenari. 8 Mawa napiipiintakero nokowakotakeri Awinkatharite rookawentainawo namashiwaitaka nowathaki. 9 Rakanakena irirori, ikantana: “Eero, tekaatsi otsipa kowimotemine, tema noneshironkatakemi. Iroowa inantyaari noñaagantairo noshintsinka naawyaashiretakaantaiyaariri atziripaini kaari inimoshireyetzi tsika ikantayetaga.” Okanta nokemawake, kimoshire nokantanaka, nothaamentanakawo nokenkithatakoyetairo tsika nokantayetaga, iroowa aawyaashiretakagaanari ishintsinka Cristo. 10 Iro inimoshiretakagaanari iroñaaka kaari inimoshiretaana tsika nokantayetaga. Inimoshiretakagaana ikaweyawaitaitana, nokemaatsiwaitaka, rowatsinaawaitaitana, riñaantsipookiwentaitakena. Osheki awishimotakenari nantawaitainirira Cristo. Okanta niyotairowa te apaniroini naawyaawainetzi, ari noñiirori rimatakagaanawo naawyaashiretanetai.

11 Aamaaka masontzi ninake noñiiro nasagaawentawaitaka. Eeroka kantakaawori nimatantakawori. Iro kameethawetachari pinkenkithatakoyetainame kameethaini. Okantawetaka te niriiperotzi naaka, te ranayimaitana jitashiwaitachari “Iriiperori Otyaantaperori”. 12 Nisaikimowaitakemi pairani eerokapaini, noñaagakemiro imapero naaka Notyaantaperoritzi. Osheki namatsinkawentakemi. Osheki nitasonkawentantake, te piñaapiintaiyeroni, iro piyokitziiwentantakawori. 13 ¿Iitakama pikenkithashirewaitantari nomanintawaitatziimi? ¿Tema naakameethatemi noshiyakagairi itsipa kemisantzinkaripaini? ¿Irooma kantakaantzirori te noñi oita pimpashitenari? Tzimatsirika nokenakaashitakari, pimpeyakotzitenawo.

Ikenkithatakotziro Pablo mawatatsine rareetantya

14 Nokenkithashiretaka napiitero niyaatashitemi, iro mawatatsine nareetemi. Eerowa nayiri pipinatenari. Kaari piyorikite nonkoweri nashityaari, tema eeroka nokowaperotake nashiyetaimi. ¿Kantachama ripinakowentero eenchaaniki ikoityiiri ipaapate? Tema iri ipaapate pinakowentantatsiri. 15 Iroowa nantziri naaka, oshiyawaityaawo naakame pipaapateta. Ari nimatakero natsipetakowentemi pawisakoshiretantaiyaari. Antawoite netakotakemi. ¿Iitaka kaari petakotantana naaka? 16 Eenitatsi pikaataiyinira kantatsiri: “Aama te ikowayetai Pablo aakapaini, owana riyotzi, ari ikantziro ramatawitantairi.” 17 ¿Pikenkithashiretama ramatawiwaitakemi ikaatzi notyaantakemiri? 18 Notyaantakemiri Tito, eejatzi itsipa iyeki. ¿Ramatawitakemima Tito? ¿Tema nimonkaashiretawakaiyani naaka, naakameethayetaimi eerokapaini? 19 ¿Pikenkithashiretama eerokapaini iro nokantantari nokowatzi nookaakowentya? Te ari onkantya netakotanepaini. Iri Cristo ñaawaitakaanari, iro niwetsikashiretakaantaimiri. Iriira Pawa yotatsiri. 20 Okantzimowaitakena ankantaneentawakaawaitya arika nareetapaakemi. Okantzimowaitakena eejatzi noñaapaakemi pintzimawentawakaawaitya, pinkisawakaawaitya, pinkisaneentawakaawaitya, pinkishimatawakaawaitya, pishamewaite, pikoshekawakaawaitya. 21 Okantzimowaitakena nonkaaniwentaimi Pawaki. Aamaa ari nonkantakoneentawaitapaakemi pantayetakerowa kaariperori, te pipakairo pantayetziro koweenkayetatsiri, pimayempiwaitzi, piñaathatantashiwaita eejatzi.

13

1 Iroowa mawatatsiri nareetemi. Ari naminakotantapaakemiro, ikantaitakeri:

Inkaaterika apaani ñaakotakemirone pantakero kaariperori, tera okameethatzi rowasanketaitemi. Irooma inkaaterika apite, eerorika inkaate mawa ñaakotakemirone pantakero kaariperori, iroowa ompoñaantyaari rowasanketaitemi.

2 Ari nonkantapaakeri nowasanketeri antakerori ketziroini kaariperori pisaikinta, ari nonkantapaakeri itsipapaini antakerori iroñaaka. Tema nokamantzitakemi napiitantakawori pairani nareetzimi. Irojatzira nosankenatzimiri iroñaaka. 3 Aamaa pikantaiyatziini eerokapaini: “Kaarira Cristo otyaanterine Pablo inkenkithatakaante, aamashitya kaari iriiperori Pablo.” Paamaawentya, jirika Cristo kaari atziri saikimotantatsine, otzimimotziri ishintsinka irirori, kantacha roñaagayetemiro tsikarika oiyeta. 4 Okantawetaka, te raawyaawainetzi ikentakoitantakariri. Iro kantacha añaakagairi Ishintsinka Pawa. Ari nokantakari eejatzi naaka, te naawyaawainetzi, iro kantacha irijatzi Pawa shintsitakagaanari, kantacha noñaagayetaimiro oiyetarika.

5 Eero pikenkithashiretakotana naaka te niriiperotzi, pinkenkithashiretakotya eeroka. ¿Irooperoma pikantaka eeroka pikemisantai? ¿Tema piyotaiyini risaikashiretantaimi Cristo? Ari okanta, aamaa te piriiperotzi eeroka. 6 Niyotzi, arika piñaawakena janta, eero poshiyakaawakena te niriiperoteme naaka. 7 Nokowakotziri Pawa, eero noñaakotantapaakemiro piyenakaashitanewo. Tera iro nonkantantemirori jiroka nonkowe noshiyakotapaakyaari iriiperori. Iro nokowaperotzi pantayetairo tampatzikatatsiri. Irootake nokowakeri, onkantawetakya ontzime otzikawakenaneme, eero noñaagantziro noshintsinka nowasanketapaakemi, iro niyotakaaperotantemiri naakatake iriiperori. 8 Te nokowiro naaka noñaagantashiwaityaawo noshintsinka, iro maperotachari nonkoweme namatawitante. Apatziro nokowi noñaagantairo riyotakotantaityaawori irooperori. 9 Ari nonthaamentakya arika noñaakemi paawyaashirewaitanai, onkantawetakya eekero roshiyakagaitatyeename kaari aawyaawaitzinkari. Irootake namanakotapiintakari, piñaantaiyaawori pithotyagairo paawyaashireperowaitai. 10 Iro notyaantantzimirori osankenarentsi, tera nisaikimotatyeemi eerokapaini janta, eero nowatsimaantapaakemi paata. Tema iri Awinkatharite owakenari niwetsikashiretakaante, tera rowana nowaariperoshirewaitante.

Weyaantawori wethataantsi

11 Iyekiite, jiroka weyaantawori nonkantemiri: Pinkimoshiretaiyeni. Pithotyaayetairo paawyaashirewaitai. Pinthaamentashiretaiya. Paapatziyawakaayetaiya. Kameetha pisaikayetai. ¡Iriira Pawa saikashiretantemine, etakotantaneri rinatzi, iriira kameetha saikakaantatsiri! 12 Etako pinkantya piwethatawakaanaiya janta. 13 Riwethatzimi eejatzi roiteshiretaitairi nampitawori jaka. 14 ¡Onkamintha ineshironkataimi Awinkatharite Jesucristo! ¡Onkamintha retakotaimi Pawa! ¡Onkamintha inkantakayaawo Tasorenkantsi paapatziyawakaantaiyaari! Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 6:15 Kantakotachari jaka “Kamaari” irijatzi iitaitzitari “Belial”.

* 9:2 Iitaitziri “Acaya”, iroowa kipatsi tsika isaiki nampitsi Corinto.

* 11:24 Okenkithatakota rosankenareki Moisés-ni, kantacha rowasanketaiteri atziri arika rowaariperotakeri itsipa. Ontzimatye ragaiteri tsika rapatotapiintaita, ripasawaitaiteri. Eerorika okaariperotzi ikenakaashitakari, eero ripasaperoitziri. Irooma imaperotyaarika onkaariperote ikenakaashitakari, ontzimatye rowasankeperoiteri. Iro kantacha te ishinetaantsite ranaakaitero onkaate 40 ripasawaitaiteri. Iroowa rametaitari pairani ripasaiteri onkaate 39 iitarika kaariperotaintsine. Iro ompoñaantyaari eero ranaakairo Inintakaantaitakeri pairani onkaate 40 ripasatantaite. Iro ikantaitziri “Yotapaaka apaani imonkaatantyaari 40.” Okaatzi kenkithatakotainchari jaka, arira ikantaitakeri Pablo, ripasawaitaitakeri irirori.

† 11:29 Ikantakoitziri jaka “mantsiyari”, eenitatsi kenkithashiretakotawori, iriira ikantakoitziri jentashirewaitatsiri ikemisantairi Cristo.

* 12:2 Kantakotachari jaka “jenoki inkiteki”, irojatzi ikantaitziri “mawataintsiri inkite”. Ari ikantayetziri Judá-ite ikenkithatakotziro. Ikantaiyini: “Etawori inkite, ari isaikayetziri menkori. Apitetanaintsiri inkite, ari risaiki: kashiri, ooryaa, impokiropaini, maawoini. Irooma mawatapaintsiri inkite, ari risaikiri Pawa.”

GALACIA-SATZIITE

1

2

3

4

5

6

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI GALACIA-SATZIITE

1

Wethataantsi

1 Naakatake Pablo otyaantzimirori jiroka osankenarentsi. Otyaantaperori nini naaka. Kaari atziripaini otyaantenane, Jesucristo otyaantakenari itsipatakari Ashitairi Pawa owiriintairiri pairani ikamawetakaga Jesucristo. 2 Ari notsipatari maawoini iyekiite kemisantanaatsiri jaka nosankenatzimirowa jiroka. Eerokapaini notyaantzini pikaatzi pikemisantai janta Galacia-ki. 3 Onkamintha ineshironkayetaimi Ashitairi Pawa, kameetha risaikakaayetaimi, ari inkantzitemiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo. 4 Tema iro ikowakeri Ashitairi Pawa rishinewentai Cristo, ikamawentayetakai akaariperoshirewetakaga, ari onkantya eero oshiyakotantari ikaatzi kaariperowaitatsiri iroñaaka, oshiyawaitakawo rontsiparyaakowentaatyaime. 5 Onkamintha impinkathatapiintaiteri Pawa. Ari ashi owaatyeero.

Tekaatsi otsipa Kameethari Ñaantsi owawisaakoshiretantatsine

6 Pomapokantakenawo intsipaite pipakaanakero pikemisantawetarira Pawa. Tema iriitake yoyaawetaimiri, antawoite retakoyetzimi, irootake rotyaantantakemiriri Cristo. ¿Oitaka pikemisantantawori otsipa kaari oshiyaawone Kameethari Ñaantsi? 7 Tema kyaaryoo nonkante naaka, tekaatsi otsipa ñaantsi owawisaakoshiretantatsine. Tzimatsi pakaakaakemirori, ikowatzi roitzipinaashiretemi, irootake rowashiñaantayetakawori ikenkithatakoyetziri Cristo. 8 Arime nowashiñaayetaimirome nokenkithatakaakemiri pairani, rowasanketaitenaata naaka. Ari oshiyawo eejatzi, arime ripokeme maninkariite poñaachari inkiteki, inkenkithatakotapaakerorika otsipa ñaantsi kaari oshiyaawone nokamantakemiri pairani, rowasanketaiteriita irirori. 9 Ari nokantzitakemi pairani, irootake napiitemiri nonkantemi: Tzimatsirika owashiñaakerone nokenkithatakotakeriri Cristo pairani, rowasanketaiteriita.

10 ¿Irooma nithotyaakotzi kameethatzimotziriri atziripaini? ¡Te! Nithotyaakotatziiro kameethatzimotziriri Pawa. Iroorikame nithotyaakote kameethatzimotziriri atziripaini, te rimperatana Jesucristo naaka.

Rantawaire Pablo

11 Pinkeme iyekiite, okaatzi nokamantakemiri Kameethari Ñaantsi, kaari atziri yotakainawone. 12 Iri Jesucristo yotaakenawori maawoini, tema kaari atziri ashityaawone. 13 Pikemakotaiyakenani tsika nokantaweta pairani eeniro nimonkaayewetawo rameyetari nosheninkapaini Judá-ite. Pikemakotaiyakenani eejatzi osheki nokisaneentayewetakari ikaatzi kemisantziriri Pawa, nowasanketakaantake osheki, nokowaweta nipakaakairime ikemisantziri. 14 Tema nimaperowetanakityaawo naaka nimonkaawetawo rameyetari pairani nosheninkapaini, tekaatsi anayenane nokantawetakaga. 15 Iro kantzimaitacha pairani tekera notzimiita naaka, riyoyiitakena Pawa. Antawoite retakotakena irootake rowawisaakoshiretantakenari. 16 Roñaagaanari Itomi, niyotakotairi. Ikowake nonkenkithatakairi kaari Judá-itetatsine tsika okantakota rawisakoshiretantaitari. Tekaatsi atziri nosampitanake nonkanteri: “¿Oitaka nanteri?” 17 Te nishiyashitapaintari Jerusalén-satzi etayetakawori rotyaantaperoritzi. Apatziro nowanakero niyaatanake Arabia-ki, irojatzi nipiyantapaaka Damasco-ki.

18 Okanta awisake mawa osarentsi, ari niyaatashitakeri Pedro risaiki irirori Jerusalén-ki, apatziro nisaikimowaitapaintziri okaatzi 15 kiteesheri. 19 Iro kantacha te noñaapaake itsipa Otyaantaperori, apatziro noñaapaakeri Jacobo irirentzi Awinkatharite. * 20 Imaperotatya okaatzi nosankenatzimiri, te namatawitzimi, riyotzi irirori Pawa. 21 Irojatzi niyaatantaka nampitsiki Siria eejatzi Cilicia-ki. 22 Tekera iñaayetanaata Judea-satzi ikaatzira kemisantziriri Cristo, 23 apatziro ikemakotashitana ikantaitzi: “Jirintaganki koshekairi pairani ikisaneentai, kowawetachari rithonkai, ikenkithatakotairo iroñaaka irirori tsika ikantaita ikemisantaitzi.” 24 Irootake ipinkathatantakariri iroñaaka Pawa ikemakotakenaga.

2

1 Okanta awisake 14 osarentsi, ari niyaatake eejatzi Jerusalén-ki notsipatanakari Bernabé eejatzi Tito. 2 Iro niyaatantakari tema Pawa ominthashiryaakaakenari. Okanta nareetaka janta, niyoyaapaakeri jewayetziriri kemisantzinkari, nokenkithatakotapaakero okaatzi nokamantayetairiri Kameethari Ñaantsi kaari nosheninkata. Iro niyoyaantapaakariri ompoñaantyaari eero aminaashiwaitanta okaatzi nantayetakeri. 3 Te ishintsineentaitawakeri notsipatakari Tito ritomeshaanitakaityaari, okantaweta Grecia-thato riñaanetari irirori, kaari nosheninka. 4 Ari rosatekawaitakari kashaawaitawori inkemisanteme, iri kowawetachari ritomeshaanitakaantyaame. Te inimotziri irirori risaikashiwaitaiya kemisantayetatsiri rontsiparyaakowentayetairi Jesucristo. Iro ikowaperotaiyini roshiyakotyaari imperataarewo. 5 Iro kantacha te nishinetakaantero roshiyakoityaari, iro nokowaperotake riyotakoperotero Kameethari Ñaantsi awisakoshiretantaiyaari. 6 Ikanta nokenkithawaitakaapaakeri itzinkami kemisantzinkari, inimotanakeri, tekaatsi otsipa ñaantsi inkantanakeri. (Nokenakaashineentakawo nokantake “itzinkami kemisantzinkari”, tema tekaatsi atziri oshiyakotyaarine Pawa iriiperori rini.) 7 Iro kaari otzimanta inkantawakenari, tema riyotanake imaperotatya rotyaantakena Pawa nonkenkithatakotainiri Kameethari Ñaantsi kaari tomeshaanitachane. Ari roshiyakaakeri irirori Pedro rotyaantakeri inkenkithatakaayetairi nokaatzira nitomeshaaniyeta. 8 Tema iriitake Pawa otyaantakeriri Pedro inkenkithatakaayetairi tomeshaanitzinkari. Irijatzi otyaantakenari naaka nonkenkithatakaayetairi kaari nosheninkata. 9 Ikanta Jacobo, Pedro eejatzi Juan, etayetakawori reewatziri kemisantzinkari, riyotanake iri Pawa etakotaanari, iri nintakaakenawori nantayetakeri. Aripaite raakameethatanakena, ari ikantawakeri eejatzi Bernabé, iro ompoñaantyaari niyaatakaantyaawori nonkenkithatakaayetairi kaari nosheninkata. Ari inkantanakyaari irirori inkenkithatakaayetairi ikaatzi tomeshaanitachari. * 10 Irojatzi ikantantanakenari: “Arika piyaatake tsikarika, ontzimatye petakoyetaiyaari ashironkainkaripaini.” Aritake netakotzitakari, irootake nantapiintakeri.

Ikisathaitziri Pedro Antioquía-ki

11 Ikanta riyaatake Pedro Antioquía-ki, eenitatsi ikenakaashitakari irirori, ari nokisathatakeri. 12 Tema owakera riyaatake Antioquía-ki, rimawetapaakawo kameethari, rakiyootapaakeri kaari isheninkata. Iro kantacha rareetaiyakani rotyaantanewo Jacobo, ari otzimanake iyenashitanewo Pedro, ripakaanakero rakiyoowetari kaari isheninkata. Antawoite ithaawakaari areeyetapainchari ametawori ritomeshaanita. 13 Rimatzitanakawo itsipa Judá-ite kemisantawetachari, ari ikantzitanakari eejatzi Bernabé irirori, roshiyakotanakari jirikapaini. 14 Ikanta noñaakeri Pedro te rimonkaatziro irooperori Kameethari Ñaantsi, ari nopiyotakeri ikaatzi kemisantatsiri, iñagaiyakenani maawoini nokantakeri Pedro: “Judá-ite pini eeroka, tema pipakaakero ameyetari pairani poshiyakotari kaari asheninkata. ¿Oitaka pishintsineentantariri atziripaini kaari Judá-itetatsine roshiyakotairo akantayetaga aakapaini? 15 Imaperowetatya a-judá-itetzi aakapaini, te oshiyakowetari kaari asheninkata ikantaitapiintawetari ‘kaariperoshireri.’ 16 Iro kantacha, ayotzi iroñaaka tekaatsi materone intampatzikashirete rimonkaaterome Inintakaantaitanewo, tema apatziro rimatziro Jesucristo itampatzikashiretakai awentaashiretarira. Irootake awentaantaariri aaka, antampatzikashiretaira. Tema te imatero otampatzikashiretante Inintakaantaitanewo.” 17 Aamashitya tzimatsi kantaine: “Pithotyaakotanakero rotampatzikashiretemi Jesucristo, iro kantacha eekero pantatziiro kaariperori. Iriira Jesucristo kaariperoshiretakaimiri.” Nokantzi naaka: ¡Te ari onkene! 18 Iro aminaashiwaitachari ashintsineentawakaiya, ankante: “Jame amonkaayetairo maawoini Inintakaantaitanewo.” Iro oshiyawaitakawori nipookero oitarika kaari wetsikachane kameetha, irojatzi napiitantaiyaawome niwetsikairo tsika okanta ketziroini. 19 Tema oshiyawaitakawo nonkamapithatakityeerome naaka Inintakaantaitanewo, ari okaatapaake nopankenawetawo nimonkaayetairo. Apatziro noñiiro nañagai nantayetainiri okaatzi inintakaanari Pawa. 20 Noshiyakaanakero nontsipatatyeeyaarime Cristo ikemaatsitakagaitakarira pairani ikentakoitakeri. Tema noshiyanaatyaari ikanta kaminkari, tekaatsi rantanai, okaatzi nantanairi te naaka nintakaashityaawone, Cristo antakaanawori. Nawentaanaari Itomi Pawa, tema antawoite retakotaana, ikamawentaana. 21 Te nokowi napaatero ineshironkataanaga Pawa. Irootake kaari nokantanta: “Jame amonkaatero Inintakaantaitanewo añaantyaawori awisakoshireyetai.” Arime onkantyaame niñaawaite, aminaashiwaitaga ikamawentayetakaira Cristo.

3

Risaikashiretantai Tasorenkantsi awentaashiretyaaririka Cristo

1 Iyekiite nampiyetawori Galacia-ki, ¿tsika okenakeka piyorenka? ¿Iitaka amatawitakemiri? Pairani osheki nokenkithatakaakemiro tsika ikantaitakeri Jesucristo ikentakoitakeri. 2 Apatziro nokowi nosampitemi tsika ikanta risaikashiretantakemi Tasorenkantsi. ¿Irooma risaikashiretantzimiri pimonkaayetziro Inintakaantaitanewo? ¡Te! Iro kantakaawori pawentaashiretanaarira Cristo. 3 ¿Pipeyakotakeroma rotampatzikashiretakemira Tasorenkantsi? ¿Irooma pikenkithashiryaari piñaashintsiwaitya apaniroini piwathaki iro thotyagaimine otampatzikashiretaimi? 4 ¿Aminaashitama okaatzi pikemaatsiwentakari pairani? Te aminaashiwaita. 5 Tema Pawa otyaantakemiriri Tasorenkantsi, ritasonkawentayetakemi, piñaayetairo kaari piñaapiintaweta. ¿Irooma piñaantayetakawori okantakaantziro pimonkaayetziro Inintakaantaitanewo? Te. Iroowa piñaantakawori pawentaanaarira Jesucristo.

Raapatziyawaka Pawa itsipatari Abraham

6 Tema pairani Abraham-ni rawentaanakari Pawa, irootake roshiyakaantaariri rotampatzikashiretanewo. 7 Iro piyotaiyerini eeroka, inkaate awentaashiretaachane, iriitake matakerori roshiyakotaari Abraham-ni. 8 Jiroka Osankenarentsipero ikenkithawaitakeri Pawa pairani riñaanatziri Abraham-ni, tema riyotzitaka aritake rotampatzikashiretairi itsipasatzi atziripaini kaari Judá-itetatsine arika rawentaashiretaiyaari. Ikantake:

Tasonkawentaarewo pini eeroka pawentaashiretaana,

Ari nonkantairiri eejatzi itsipasatzi atziripaini.

9 Ari ikantzimaitaka Pawa tasonkawenta rowayetairi awentaashiretzinkari, roshiyakagairi tsika ikantakeri pairani Abraham-ni rawentaashiretakarira.

10 Tema ikaatzi awentaawori rimonkaayetairome Inintakaantaitanewo, te okanta rimonkaayetero, ari rashironkaayetaiya. Tema rosankenaitake kantatsiri:

Ari rashironkaayetaiya kaari monkaaterone Inintakaantaitanewo.

11 Ari okantzimaita, tema tekaatsi materone intampatzikashiretzimoteri Pawa rimonkaataiterome Inintakaantaitanewo. Irootake ikantantaitari osankenarentsiki:

Tampatzikashireri rinatye awentaashireri, ari iñagairo rañaantaiyaawo.

12 Irooma Inintakaantaitanewo te ari onkantya, tema rosankenaitake kantatsiri:

Inkaaterika monkaatairone, iriitake ñagairone rañaashireyetai.

13 Ikamintha Cristo rontsiparyaakowentai rowasankewentaiterome Inintakaantaitanewo iri rashitakagaitaka apaniroini rowasankeetakeri. (Iriitake okantakotakeri osankenarentsi, ikantaitake pairani:

Owasanketaarewo rini ithataitziri inchakotaki.)

14 Iro rantantakawori jiroka Jesucristo, tema irootake ikashaakagaitakeriri pairani Abraham-ni. Iro opoñaantaari iñaantayetaawori kaari Judá-itetatsi ritasonkawentayeetairi, itsipashireyetai maawoini Tasorenkantsi awentaashiretaarira.

15 Pinkeme iyekiite nonkenkithatakotemiro ameyetari aaka. Ontzimerika oita aapatziyawakayaari, osankenatakotziro riyotantaityaari tzimatsi akashaakaakeriri asheninka. Arika osankenatakotakya, tekaatsi materone rowashiñagairo okaatzi osankenatainchari. 16 Iro rantakeri pairani Pawa, eenitatsi ikashaakaakeniriri Abraham-ni intsipataakeri icharinetari. Piñaakero iyekiite, te ikenkithatakoitziri jaka inkaate incharineyetyaari Abraham-ni, apatziro ikenkithatakota apaani incharinetyaari, iriitake Cristo. 17 Piñaakero, iriitake retaka Pawa pairani Abraham-ni ikashaakaakeri, ikantakeri: “Abraham, tzimatsi aapatziyawakayaari.” Irojatzi awisantakari okaatzi 430 osarentsi, ari rimpoitairi Moisés-ni rosankenayetairo Inintakaantanewo Pawa. Iro kantzimaitacha okaatzi rosankenayetakeri Moisés-ni, te owashiñiiro ikashaakaakeriri Pawa pairani Abraham-ni. 18 Tema iroome kowaperotachane amonkaayetairome Inintakaantaitanewo añaantyaawori impayetairi Pawa, aminaashityaame ikashaakaakeriri pairani Abraham-ni. Tema pairani te otzimaweta Inintakaantaitanewo rimonkaaterime Abraham-ni, apatziro rawentaashiretakari Pawa, irootake ikashaakaantakariri rowawisaakoshiretairi.

Iitaka otzimantari Inintakaantaitanewo

19 ¿Iitaka otzimantari Inintakaantaitanewo? Iro otzimantari oñaagantero iwiyathanka atziripaini, irojatzi rareetantakya icharinetari Abraham-ni ikantaitakeriri pairani. Iri rotyaantake Pawa maninkariite rosankenatakairi Moisés-ni Inintakaantaitanewo. Iri Moisés kantakowentakeriri atziripaini. 20 Tema tzimatsi osheki kantakowentantaneri. Iriima Pawa apaani ikanta irirori.

21 ¿Owashiñaakeroma Inintakaantaitanewo ikashaakaakeniriri Pawa pairani Abraham-ni? Te owashiñiiro. Iroome owawisaakoshiretantatsine Inintakaantaitanewo, aritake imatakerome ontsiparyaakowentaime antampatzikashireyetai arika amonkaayetanairo. 22 Iro kantacha, ooñaawontakairo osankenarentsi imapero akaariperoshirewetaka. Ontzimatye awentaashiretaiyaari Jesucristo, añaantaiyaawori ikashaakaakairi pairani Pawa.

23 Tema pairani tekera awentaashiretaiyaata, oshiyawaitakawo omonkyaatyaime Inintakaantaitanewo, oyaawenta akanta imonkaatya awentaashiretantyaari, te añaawetawo asaikashiwaitya antayetairo anintakaanekiini aakapaini. 24 Pairani iyotaane owayetai Inintakaantaitanewo, oshiyakaakai riyotagaitziri eentsi riyotantyaawori oita ranteri. Irootake yotakagairori eejatzi awentaashiretantaariri Cristo, iro opoñaantaari rotampatzikashiretantairi awentaashiretaarira. 25 Arira ayoyetairi awentaashiretaari, te okowanaa iyotagai Inintakaantaitanewo oita antayetairi. 26 Tema awentaashireri powayetanairi Cristo, itomi rowayetanaimi Pawa. 27 Pikaatzira pomitsitsiyaawentaari Cristo, oshiyanaawo iriime pinkithaatakotaiya. 28 Tema pikaatzi pawentaashiretanaari Jesucristo, tekaatsi ramaakitanairi irirori, okantaweta: aakarika Judá-ite, terika a-judá-itete, aakarika imperataarewo, terika amperataarewotzi, aakarika shirampari, iroorika tsinane, tema tekaatsi oiyetya jiroka, awithaawakagaiya maawoini. 29 Tema awentaashire powayetanairi Cristo, oshiyawaitanaawo eerokame incharinentayetyaame Abraham-ni, eerokatake ñagairone okaatzi ikashaakagaitakeriri irirori.

4

1 Pinkeme nonkante eejatzi. Roshiyakoitakari apaani eenchaaniki rashitakaari ipaapate rowaagawo ikashaakairiri paata arika rantaritake. Okantawetaka iriiwetaka ashitawo rowaagawo, eeniro reentsitzi, roshiyakotakari apaani imperataarewo, 2 tema eenitatsi kempoyiiniriri rowaagawo rashitakaariri ipaapate. Arika rantaritake paata, imonkaataiya ikantakeriri ipaapate, aripaite impaitairi rashitakagaitariri pairani. 3 Ari akantawetari pairani aakapaini, oshiyakotari ikantaga eenchaaniki, oshiyakotzitawetakari imperataarewo, amonkaatashitakawo rametapiintaitari jaka isaawiki. 4 Iri kantacha Pawa imonkaapaitetapaakaga, rotyaantakeri Itomi, itzimantapaakawo apaani tsinane, ari rimonkaatapaintziro eejatzi irirori Inintakaantaitanewo. 5 Iro rotyaantantaitakariri ompoñaantyaari risaikashiwaitantaiyaari monkaawetawori Inintakaantaitanewo. Iroowa añaantaawori itomiyetai Pawa. 6 Tema itomi pinayetatzi Pawa, rotyaantakemiri Tasorenkantsi inampishiretantaimi. Iriitake ñaawaitakagairi arika amanayetya, akantzi: “¡Nopaapaté, Ashitanarí!” 7 Piñaakero, tera eeroka imperataarewo, itomira Pawa pinayetai. Tema itomi rowayetaimi, ikowake piñaayetairo okaatzi ikashaakagaimiri.

Ampankenatyaaworika Inintakaantaitanewo oshiyakari pimantaarewo

8 Tema pairani te piyowetari Pawa, apatziro piwawanetashitawo riwetsikanepaini atziri, irootake imperayetakemiri. Te opawaweta jirokapaini. 9 Iroñaaka piyotairi Pawaperotatsiri. Ankante, iriitakera Pawa yotzimiri eeroka, raakameethataimi. ¿Oitaka pikowantari papiitairo pikantaga pairani? Te opantawo. ¿Pikowatziima poshiyakotaiyaari imperataarewo? 10 Tema pomairentantapiintakawo kiteesheripaini, kashiripaini, eejatzi osarentsipaini. 11 Te pinimotakainawo iroñaaka. Aminaashitaka okaatzi niyotaawetakemiri.

12 Iyekiité, pinkeme nonkantemi: Ontzimatye poshiyaina naaka, tema nipakagairo nokantawetaga pairani, noshiyakotaimiro pikantaiyanira eerokapaini pairani. Te pimanintashiretawakena 13 nomantsiyawaiwetaga, nisaikimotakemi, ari opoñaanaka netanakawo nokenkithatakagaimiro Kameethari Ñaantsi. 14 Tera pimanintashiretawakena piñaawakenaga nomantsiyawaitake, poshiyakaawakena naakame imaninkarite Pawa, paakameethaiyawakenani. Poshiyakaakena eejatzi iriime paakameethatake Jesucristo. 15 Pairani owakera piñaawakena antawoite pikimoshirewentawakena. Ari pantakenawome nonkantemime: “Iyekiite, pinkithoreenawo poki, pimpenawo.” Iroowa pantantyaawori tema antawoite petakotakena. ¿Oitaka kaari pikimoshirewentantaana iroñaaka? 16 ¿Poshiyakaatzi nokisaneentatziimi nokenkithatakotzirowa irooperori? 17 Iyekiite, ikaatzi kowayetatsiri intzipinashiretakaimi, ikowatziira pinkenkithashiretakoteri kameethashireri rinayetzi. Tera ikameethashiretzi ikowashita pithainkashiretaina naaka, irootake paakameethatantyaariri irirori. 18 Ari onkantaitaatyeeyaani iyekiite paakameethatapiintaina, te okowajaanta nisaikimotemi janta. 19 Notomipaini, antawoite okatsitzimotana nokenkithashiryaakotaimira, oshiyawaitakawo okatsitakotzi tsinane. Eekero onkatsitzimotatyeena irojatzi pimonkaatantakyaawori inintakaakemiri Cristo. 20 Tsika nonkantyaaka nisaikimotantemiri janta nonkenkithawaitakaantemiri kameethaini. Tema te niyote oita awishimotakemiri.

Oshiyakaawentantzi Sara eejatzi Agar

21 Nokowi rakena ikaatzi kowatsiri rimonkaatairo Inintakaantaitanewo. ¿Tema ikemakotziro tsika okantakota? 22 Jiroka okantakota: Pairani itzimake apite itomi Abraham-ni. Etakawori itomi, iro owaiyakeriri rimperatanewo, iriima itsipa, iro owaiyakeriri iinapero, kaari rimperatanewo. 23 Tema inintakaanekiini Abraham-ni rowaiyakaantakawori rimperatanewo, irootake tasonkaachari iroñaaka rowaiyantaitariri eentsipaini. Iriima owaiyane iinapero, rinashitaka irirori, iriitake ikashaakayitakawori Pawa. 24 Tzimatsi iita oshiyakaawentakeri jiroka apite tsinane, tema apite okaatzi aapatziyawakagaantsi. Tsinane jitachari Agar imperataarewo, iroowa oshiyakariri ikaatzi pankenawaitawori rimonkaaterome Inintakaantaitanewo rosankenatakaantakeri pairani Pawa ochempiki Sinaí. 25 Jiroka ochempi Sinaí saikatsiri Arabia-ki, ari iitaitziro eejatzi Agar. Ikaatzi otomintari Agar, roshiyakotakawo tsika okanta rimperaitawo iroori. Iriira oshiyakaawentacha Jerusalén-satzi pankenatawori Inintakaantaitanewo. 26 Irooma otsipa tsinane iinapero Abraham-ni kaari rimperatanewo, iroowa oshiyakaawentziriri nintaayetaachane otsipaki nampitsi jitachari eejatzi Jerusalén saikatsiri inkiteki. 27 Jiroka rosankenatakoitakerori pairani ikantaitake:

Okantawetaka te powaiyaneta, maaniromanthaki pinaweta, iro kantzimaitacha antawoite pinkimoshiretai.

Te piñaawetawo pinkemaatsityaari powaiyane, pinthaamentawentya.

Tema osheki powaiyane, okantawetaka imanintaweetakemi, ari panagairo tzimawetachari oime.

28 Iyekiite, oshiyaari aakapaini Isaac otomi iinapero Abraham-ni, tema eenitatsi ikashaakagaitakairi eejatzi aakapaini. 29 Pairani otomi tsinane imperataarewo tzimaintsiri inintakaanekiini Abraham-ni, antawoite ikisaneentakeri otomi iinapero tzimaintsiri inintakaanekiini Tasorenkantsi. Irootake tasonkakotaachari eejatzi iroñaaka. 30 Iro kantzimaitacha ¿Oitaka ikantaitakeriri Abraham-ni osankenarentsiki? Tema ikantaitake:

Ontzimatye pomishitowero pimperatanewo, iyaataita, aanairi otomi. Tema iri otomi piinapero ashitaiyaawone okaatzi shekitzimotzimiri.

31 Ari okantzimaita iyekiite, te otomintayetai imperataarewo, oshiyaari iroñaaka otomipaini kaari imperataarewo.

5

Pinkyaaryoowentairo piñeero pisaikashiwaitaiya

1 Tema iriitake Cristo ontsiparyaakowentairi, irootake añaantaawori asaikashiwaitaawo. Ontzimatye ankyaaryoowentero, tema te onkameethate apiitairo oshiyakotaiyaari imperataarewo. 2 Pinkeme nonkante. Naakatake Pablo kamantzimirori jiroka ñaantsi. Arika pinkowe pimonkaatero ritomeshaanitaitemi, aminaashiwaitakaga pikemisantairi Cristo. 3 Nokowi napiitero nonkanteri kowatsiri ritomeshaaniyetya, ontzimatye rithotyagairo maawoini Inintakaantaitanewo. 4 Tema ikaatzi kowatsiri rimonkaaterome Inintakaantaitanewo ompoñaantyaari rotampatzikashiretantaityaaririme, rontsiparyaapithaitakeniri Cristo, te iñiiro neshironkataantsi. 5 Irooma aakapaini, ikantakaakawo Tasorenkantsi akemisantairira Cristo, oyaakowentashireri owiri rotampatzikashiretai. 6 Eenitatsi tomeshaanitachari, iriima itsipa te ritomeshaanita irirori. Tera okowanaa antairo jiroka rashitaira Cristo. Iroowa kowaperotacha ankemisantaperotairi ompoñaantyaari etakotawakaantaiyaari. 7 Pairani kameetha pikanta pikemisantayetanake. ¿Iitaka pakaakaakemirori irooperori? 8 Te iri pakaakaimirone etanakawori riyoyaawetakemi. 9 Tema ikantaitake pairani: “Eepichokiini inaweta kachopathari, aritake imatakero ishimowakairo maawoini opatha.” 10 Nawentaakari naaka Awinkatharite, iri kenkithashiretakaimine eero poshiretantawo inashiyetachari. Iro kantzimaitacha, ari rowasanketaitakeri kowatsiri intzipinashiretakaimi, inkantawetakya iitarikapaini. 11 Iyekiite, te noshintsineentzimi pitomeshaaniyetya. Ari nonkantyaame, ¿Arima inkisaneentawentaitakenawome nokenkithatakotzirowa ikentakoitakeriri Cristo? 12 Iro kantzimaitacha, ikaatzi kowayetatsiri intzipinashiretakaimi, nokowake naaka iri pithokashitachaneme ritotaanikitya irirori.

13 Pinkeme nonkante iyekiite. Riyoyaayeetaimi eeroka piñaantaiyaawori pisaikashiwaitaiya. Iro kantzimaitacha, te onkameethate pantayetanairo okaatzi pinintakaashiwaitari eeroka. Iroowa kameethatatsi petakotawakaayetaiya. 14 Osheki inaweta ñaantsi rosankenaitakeri Inintakaantaitaneki, iro kantzimaitacha apaani okanta kowaperotachari ayotairi, okantzi:

Petakotaiyaari pisheninka, poshiyakagairo petakotawo piwatha eeroka.

15 Irooma arika powatsimaawakagaiya, pinkisawakagaiya eejatzi, ari piñaakero pimpeyashiretawakagaiya.

Iñaamatashitaitari, eejatzi ikowakaantziri Tasorenkantsi

16 Pinkeme nonkante: Arika pantapiintairo ikowakaimiri Tasorenkantsi, ari pipakagairo piñaamatashitari. 17 Tema tzimatsi piñaamatashiyetari eeroka, tzimitacha ikowakaimiri Tasorenkantsi. Te oshiyawakaa jiroka, inashiyeta. Ari okanta eero pantapiintantawo piñaamatashiyetari. 18 Tema iriirika Tasorenkantsi antakaanaimirone inintakaimiri, te pañiimotairo Inintakaantaitanewo. 19 Te romaanta antapiintzirori iñaamatashiyetari, jiroka ikantayeta: Te ikinatawo itsipatari, imayempiwaitzi, ipankenatawakaawaita, ñaathatashiwaitantaneri rini, 20 ramanayetari riwetsikaitanewo, isheryaayeta, ikisaneentawakaawaita, riñaanaminthatawakaiyani, te rawentaawakaa, ikatsimatawakaa, ikoshekawakaa, te rariperotawakaa, te raapatziyawakaa, 21 ikisaneentakotawakaawo rashiyetari, ritsitokawakaa, ishinkiwaiyeta, iñaamakitakawo roimoshirenkawaitya rantantyaawori kaariperori, rantayetziro tsikarika oiyeta. Tema irootake noshintsineentakemiri pairani eero pantantayetawo jiroka. Arika pantayetakero, eero piñiiro impinkathariwentaimi Pawa. 22 Irooma okaatzi rantakaantziri Tasorenkantsi, ari añiiro etakotantya, thaamenta ankantya, kameetha asaikanai, eero athaawakowaita, neshironka ankantante, aakameetha ankantante, oshiretanaiya kameetha, 23 tsinampashire ankantya, eero añaamawaitashitawo oitarika. Te ithañaapithatairo Inintakaantaitanewo antairo jirokapaini. 24 Iro kantacha, ikaatzi pakagairori kaariperori rashiyetaari Cristo, oshiyawaitakawo inkentakotaatyeerome okaatzi iñaamatapiintashitari rantashiyetyaarime irirori.

25 Tema risaikashiretantaira Tasorenkantsi, ontzimatye antayetairo okaatzi ikowakaayetairi. 26 Te okameethatzi asagaawentawaitya, te okameethatzi ankantzimoneentakaawaityaari asheninkapaini, te okameethatzi ankisaneentakowaiteri rashiyetari itsipa.

6

1 Iyekiite, arika piñe tzimatsiri iyenakaashitanewo, tema antakishireri pikantaka eeroka, pinkaminairi. Paamaawentya pikishirikari, otzimikari piyenakaashitanewo eeroka. 2 Pamitakotawakaayetanaiya, poshiyakagairo petsinaryaakotawakagaatyeeyaame arika inataitero tenari. Iro ompoñaantyaari pimonkaatairo pantayetanairo ikowakaimiri Cristo. 3 Tzimatsirika kenkithashirewaitachari, inkante: “Iriiperori nini naaka.” Apaniroini ramatawiwaitaka tema tekaatsi iimatsitya irirori. 4 Thame ankenkithashiretakotya maawoini, onkene ankimoshirewentawaitya. Eero akantashirewaitzi: “Nanairi jirinta.” 5 Tema maawoini antayetziro oitarikapaini.

6 Ikaatzi ikenkithatakaapiintaitziri riñaane Pawa, ontzimatye ripinaiteri kenkithatakaantatsiri, tema eenitatsi koityiimotariri irirori.

7 Tekaatsi materone ramatawiteri Pawa. Ikaatzi kowawetachari ramatawiterime, apaniroini ramatawiwaitaka. Oshiyawaitakawo oitarika impankitaiterime, arika onkithokitanake eero opashinitzi okithoki irojatzi rowiitaite tsika okanta ipankitaitakeri ketziroini. 8 Ari ikantari ikaatzi antapiintakerori iñaamatashiyetari, oshiyawaitakawo rowiitaatyeerome owasanketaantsi. Iriima ikaatzi antayetanairori ikowakaantziri Tasorenkantsi, oshiyawaitakawo iri owiitaironeme kañaanetaantsi. 9 Ontzimatye aamaawentya eero aperawentantawo antayetairo kameethayetatsiri. Eekero aatakaanakityeero eero okantzimoneentawaitai, iro añaantaiyaawori oshiyawetakawori rowiitaitakeri. 10 Irootake okowaperotantari aneshironkayetairi maawoini, aaka kyaaryoowentaperotawakaachane akaatzira akemisantayetai.

Ithaamentawo Pablo ikentakowentakari Cristo

11 Iyekiite, naakaga osankenatzimirori jiroka, antawopaini nokantayetakemiro. 12 Tema ikaatzi shintsineentakemiri pitomeshaaniyetya, inintakaashiwaitawo irirori, rinimotakaantyaaririme ikaataiyinira. Iro ompoñaantyaari eero ikoshekawentaitantari inkenkithatakoteririka Cristo ikentakotaitakeri. 13 Tema ikaatzi tomeshaanitainchari, te rimonkaamatsitziro Inintakaantaitanewo. Iro kantacha ishintsineentakemi eerokapaini pitomeshaanitaiyaani, iroowa ompoñaantyaari rasagaawentantyaari arika rimatakaakemiro ishintsineentzimiri. 14 Irooma naaka te nokowi nasagaawentawaitya iro nokowataike nonthaamentaiyaawo ikentakoitakerira Awinkatharite Jesucristo. Tema ikentakowentakena naaka Cristo, oshiyawaitanakawo onkamapithatakityeename isaawikisato, ari nokantzimotakawo eejatzi naaka nokamapithatakero isaawikisato. 15 Tekaatsi aitzimotanaiyaari Cristo aakarika tomeshaanitaarewo, terika atomeshaanita. Iro kowaperotanaachari roshiyakaayetai owakerame riwetsikayeetai. 16 Inkaate kemisantayetairone nokantayetakeri, ari risaikayetai kameetha, neshironka rowayeetairi. Ari inkantayetaiyaari ikaatzi rashiperotaari Pawa iroñaaka, ikantawetakarira pairani Israel-iite.

17 Ari okaatapaake iyekiite, te nokowi inkoshekawaitaitena. Tema osheki rowirontawentaitakenari Awinkatharite Jesús.

Weyaantawori wethataantsi

18 Iyekiite, onkamintha ineshironkayetaimi Awinkatharite Jesucristo. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 1:19 Jacobo, irijatzi iitzitaitari eejatzi Santiago.

* 2:9 Pedro, irijatzi iitzitaitari Cefas.

EFESO-SATZIITE

1

2

3

4

5

6

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI EFESO-SATZIITE

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo, rotyaantaperore Jesucristo nini, irootake ikowakaakenari Pawa. Eerokapaini nosankenayetzini pikaatzira rashiyetaimi Pawa, pikinatanaari eejatzi Jesucristo pawentagaari janta Efeso-ki. 2 Onkamintha ineshironkayetaimi Ashitairi Pawa, kameethaini risaikakaayetaimi, ari inkantaimiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Ritasonkawentantzi Cristo

3 Thame anthaamentaiyaari Pawa, ipaapatetari Awinkatharite Jesucristo, iri tasonkawentashiretairi rotyaantakairi Cristo ipoñaakawo inkiteki. 4 Iri yoyaayetakairi pairani tekera riwetsikiroota kipatsi, riyotzitaka ari rashiyetai Itomi, kiteshiryaa ankantzimotaiyaari, tekaatsi inkantakoitai. 5 Antawoite retakoyetakai. Iro opoñaantari rotyaantakairi Jesucristo intomintayetai, tema ikowitakai pairani ineshironkayetai. 6 Irootake anthaamentantapiintyaariri Pawa, tema antawoite ineshironkayetai, raapatziyayetai, iro opoñaantari rotyaantakairi retakoperotanewo. 7 Tema antawoite retakoyetai, ripinakowentayetai ikapathainkawentakai Itomi. Iro opoñaantari ipeyakotantairori antayewetakawowa kaariperori. 8 Ari ikenakairo Pawa, tema yotaneri rini, irooperori ikenkithashiretanewo irirori. 9 Riyotakaayeetairo okaatzi ikenkithashiretzitakari irirori, tekaatsi yowetyaawone onkaate rantairi. 10 Tema okaatzi ikenkithashiretzitakari, ari ithotyagaiya imonkaataiya. Arika ripiyai Cristo, ari impinkathariwentapairi maawoini saikayetatsiri inkiteki, eejatzi kipatsiki.

11 Ikenkithashiretzitakawo okaatzi riyotakaayetairi. Irootake riyoyaantairi, tema ikashaakayitakairi rotyaantainiri Itomi. Tema okaatzi rantayetakeri, iro ikenkithashiretzitakari irirori. 12 Irootake rantantakawori jiroka Pawa, ompoñaantyaari nonthaamentaiyaani nokaataiyinira netakawo nawentaari Cristo. 13 Ari pikantakari eejatzi eerokapaini, owakera pikemakotawakeri Cristo, ikenkithatakotaitapaakero Kameethari Ñaantsi, pikemisantanake. Tema ikashaakaitakemiri pairani rotyaantemiri Tasorenkantsi, iri yotakaimirone rashiyetaimira, ari rashi rowaatyeero inampishiretantemi. 14 Añaakero te rookawentai Tasorenkantsi, ari ayotziri imapero Pawa rithotyaakero okaatzi ikashaakaakairi. Ari ashi owaatyeero irojatzi rontsiparyaakowentantairi akaatzira ripinakowentairi irirori rashiyetai. Irootake anthaamentawentantyaariri.

Yotashiretakaantzirori eejatzi oñaagaantzirori

15 Tema nokemakotakemi jimpe pikanta pikemisantanairi Awinkatharite Jesús, tsika pikanta petakoyetanaari ikaatzi itasorentsitakagaitairi, 16 te nipakairo niwetharyaakotzimi, namanakotapiintzimi. 17 Namanamanaatari Iwawane Awinkatharite Jesucristo, ashitawori owaneenkawontsi. Iro nokowakotantariri riyoshiretakagaimi, roñaagantaperotaimiro jimpe ikantakota irirori, 18 inkenkithashiretakaimi ompoñaantyaari piyotakotantyaawori royaakoneentziri ikaimashireyetairi, piyotakotantyaawori eejatzi owaneenkakitaka roñaagayetairiri Pawa rashiyetaari, 19 piyotakotantyaawori eejatzi antawoite ishintsinka tekaatsi oshiyaarine. Osheki antakaayetairi ishintsinka akaatzira akemisantayetairi. Tema irojatzi ishintsinka 20 rowiriintantaariri pairani Cristo ikamawetakaga, raanairi inkiteki, roisaikapairi rakoperoki. 21 Ari itsipatapaari Pawa ipinkathariwentairi maawoini pinkathariwetachari. Te apatziro impinkathariwentairi tzimayetatsiri iroñaaka, ari ikaatzita impinkathariwentairi tzimayetaatsine paata. Imaperotatya ranaantake, tema pinkathariperori rini irirori. 22 Tema iri Cristo inintakagairi Pawa reewatairo maawoini, roshiyakotaiyaari makoryaayitzitantariri iisaneentanewo. Iri Cristo roshiyakaake Pawa iriime iitoyetaiyaarime ikaatzira kemisantaatsiri. 23 Iriima ikaatzi kemisantayetaatsiri, roshiyawaitakawo iroome iwatha Cristo, risaikashireyetantaari. Rithotyagairo eejatzi Cristo risaikayetake tsikarika jantapaini.

2

Retakotai Pawa iroowa awisakoshiretantaari

1 Iriitake Pawa owañaayetaimiri eerokapaini, tema pairani oshiyawaitakawo owamaayetatyeemime piyaariperoshirenka, 2 iroowa pantapiintakeri jimpe ikanta piñaayetziri isaawikisatzipaini, pantashitakawo ikantakaantziri shintsitakairori tampyainka, irijatzi kantakaawori ishekitantaari piyathariite. 3 Ari akantawetakari maawoini aakapaini, antawetawo anintakaashiyetari, añaamatashiyetari eejatzi, iro akenkithashiretapiintakari. Oshiyakowetakari inkaate rowasanketaitairi. 4 Iri kantzimaitacha Pawa neshironkatantaneri, retakoyetai antawoite, 5 rañaakaayetai owamayimawetakaira kaariperotaantsi, rowañagairira pairani Cristo. (Tema antawoite ineshironkayetaimi Pawa, irootake rowawisaakoshiretantaimiri eejatzi eeroka.) 6 Tema rañaakagairi Cristo, ari roshiyakagai eejatzi aakapaini. Iri kantakaawori atsipashiretantaariri Cristo Jesús inkiteki. 7 Iro rantayetantakawori maawoini jirokapaini riyoitantyaariri antawoite ineshironkatantake, rotyaantakairi Cristo Jesús rowawisaakoshireyetai. 8 Irootake piñaantaawori pawisakoshireyetai poshireyetaarira. Iri Pawa oshiyakagairori impashitaimirome awisakoshiretaantsi, 9 te eeroka materone powawisaakoshiretya apaniroini. Iroowa ero pasagaawentashiwaitanta. 10 Tema iro riwetsikantakairi ankemisantairira Cristo Jesús antayetainiri kameethayetatsiri, irootake ikowakaayetakairi pairani antayetainiri.

Aakameethatairi Cristo ikentakoitakerira

11 Tema maawoini eerokapaini te pi-judá-itetzi, iiyetzimi nosheninkapaini “Kaari tomeshaaniri”. Iriima iriroripaini iitawakaayeta “Tomeshaaniri”. Tekaatsi oitzimaitya, tema rantashiyetakawo koñaatatsiri awathaki. 12 Pinkenkithashiretakotya tekera pikemisantziriita Cristo, te pitsipawetari isheninkapaini Israel, pinashitaiyakani. Te piyotakowetawo ketziroini raapatziyawakagaitari, eejatzi ikashaakaayeetairi. Okantawetaka pisaiki kipatsiki, te piyotakotziri Pawa, tekaatsi poyaakoneente. 13 Irooma iroñaaka pikemisantairira Cristo Jesús, paapatziyaarira Pawa. Okantawetaka intaina powawetakari pairani, iro kantacha ikapathainkawentakemi pairani Cristo, aripaite paapatziyaari Pawa. 14 Iri kantakagaawori Cristo asaikantaari kameetha. Irijatzi kantakagaariri Judá-ite isheninkatantaariri kaari Judá-itetatsine, raakameethatawakagaawo. Tema pairani antawoite ikisaneentawakagaiyani. Irooma iroñaaka oshiyawaitakawo rotantoryagaatyeerome otantotsi otzikawetakariri. 15 Tema pairani nosheninkapaini ikisaneentakeri maawoini kaari nosheninkata, kaari yotakoterone Inintakaantaitanewo. Iro kantacha ikemaatsiwaitapaintaga iwathaki Cristo, ipeyapithatairi kantakaawori ikisaneentawakaantari, ari opoñagaawo raakameethatawakaayetaawo, oshiyawaitaawo apaanime atziri ikantaawo iroñaaka. 16 Tema ikamawentakaira pairani Cristo ikentakoitakeri, ari okaatapaake akisaneentawakaapiintaka, oshiyakaanakero owamaakityeerome. Tema apaani akantanaa awathaki ariperoyetairi Pawa. 17 Iroowa ikantaitakeri ketziroini:

Ripokake, ikamantayetaimiro Kameethari Ñaantsi ompoñaantaiyaari pisaikai kameetha, tema intaina pisaikawetaka.

Ari ikantakari saikayetatsiri okaakiini.

* 18 Tema iri Cristo kantakagaawori añaantaawori atsipataari awentagaari Pawa, tema apaani rini Tasorenkantsi antakagairori. 19 Te piyotakowetari pairani Pawa, te pisheninkawetari eejatzi. Iro kantzimaitacha poshiyayetaari iroñaaka ikaatzi kemisantairiri, te pinashitzimotaari, tema pisheninkayetaari Pawa. 20 Poshiyawaitanaawo eerokame mapipanko riwetsikaitakeme. Iriima Kamantantaneriite eejatzi Otyaantaperoriite, iri oshiyakyaawoneme owatziterone. Iriima Cristo Jesús iri oshiyaawoneme mapi rowaitakeri omerekiki pankotsi kisotakairone. 21 Tema okaatzi riwetsikantaitawori mapipanko, kameethaga opewiryaayeta irojatzi iwetsikantakari itasorentsipankote Awinkatharite. 22 Ari pikantanaari eerokapaini, poshiyawaitakawo pewiryaayetainchari, ari risaikashiretantaimi Pawa.

3

Inkenkithatakairi Pablo kaari Judá-itetatsine

1 Jiroka okanta, naaka Pablo, romonkyagaitakeri nokenkithatakotairira Jesucristo eerokaki kaari nosheninkata, 2 piyotaiyini iri Pawa owakena nonkenkithatakaayetaimi, tema antawoite ineshironkayetaimi. 3 Tema nosankenatakemiro eepichokiini tsika okanta iñaawyaatakagaitakenawo kaari riyotakoweeta pairani. 4 Arika piñaanatakero, ari piyotairo okaatzi niyotakotairiri Cristo kaari riyotakoweeta ketziroini. 5 Tema pairani tekaatsi atziri yotakoperowetyaawone ranteri Pawa. Iro kantzimaitacha, riyotakagaana Tasorenkantsi nokaatzi Notyaantaperoritzi eejatzi Kamantantaneriite. 6 Jiroka kaari riyotakoweeta: Rawisakoshireyetai kaari nosheninkaweta arika inkamantaitairi Kameethari Ñaantsi tsika ikantakota Cristo Jesús. Ari roñaagaitairi ikashaakagaitakeriri Judá-ite, tema isheninkatawakaayetaaga. 7 Irootake nokenkithatantaawori, iriitake Pawa tasonkawentashiretaanari nantantawori, tema osheki ineshironkataana, oshekitzimotziri ishintsinka irirori.

8 Naaka rawisanewo maawoini oiteshiretaarewo Pawa. Iri kantzimaitacha ineshironkataana naaka, ikowakaakenawo nonkenkithatakotainiri Kameethari Ñaantsi kaari Judá-itetatsine, iro riyoyetantaiyaari antawoite ritasonkawentairi Cristo. 9 Ikowakaakenawo nooñaawontainiri okaatzi manakowetainchari ketziroini rantairi Pawa. Tema irijatzi wetsikayetakerori maawoini añaayetairi iroñaaka. 10 Iro rantantakawori maawoini jiroka, ompoñaantyaari riyotantyaari inkiteweriite pinkathariyetatsiri, yotane ikanta Pawa, arika iñaayetai akaatzira akemisantairi. 11 Tema iro ikenkithashiretapiintakari ranteri, irootake rotyaantantakairiri Awinkatharite Cristo Jesús. 12 Tema awentagaarira iroñaaka Cristo, raakameethatai Pawa, eero athaawashiretantaari. 13 Iroowa nokantantzimiri: Kyaa okantzimoneentzimikarira okaatzi nokemaatsitakowentakemiri. Iro inimoshireyetaimine eerokapaini.

Antawoite etakotaantsi kaari rithotyagaite riyotakoitero

14 Irootake opoñaantari notziwerowashitari Ashitariri Awinkatharite Jesucristo, 15 tema iri apaapateta Pawa, roshiyakaayetai aakapaini isheninka, okantaweta aakarika inkitesatzi, aakarika kipatsisatzi. 16 Nokowakotapiintakeri Ashitairi, oshekitzimotziri owaneenkayetachari, antawoite ritasonkawentayetemi, raawyaashiretakaimiro Itasorenka. 17 Nokowakotapiintakeri eejatzi Cristo inampishiretantemi, tema pawentagaari eerokapaini. Poshiyakotyaawo pankirentsi parithatatsiri kameethaini, iroowa pinkiwintantyaari retakonka. 18 Iro inkemathaperotantaiyaawori ikaatzi oiteshiretaarewo, oshiyawaitakawo antawoite inatyeeme retakonka Cristo, santhari onkaateme, jenoki onkantyaame, inthomoi inatyeeme. 19 Irootake namanakotantapiintzimiri pinkemathaperotairo antawoite retakotai Cristo, anairo maawoini riyotakoweetari, iro piñaantaiyaawori rithotyagaimi Pawa risaikashireperotantaimi.

20 Thame anthaamentaiyaari Pawa, tzimatsiri ishintsinka, iriitake ñaakaayetairone osheki anaanakero okaatzi akowakoyetziriri. Eero athotyiiro ankenkithashiretakotero ishintsinka arika añaayetero rantzimoshiretairi. 21 Thame anthaamentaiyaawo okaatzi rantakagaitakeriri Cristo Jesús, eejatzi okaatzi rantzimotziriri awentaayetaariri. Ari inkantaiyaari inkaate ancharinetaiyaari ari rashi rowaatyeero eejatzi inthaamentaiyaari irirori. Ari onkantaitaatyeeyaani.

4

Withaga ikantakaayetai Tasorenkantsi

1 Ari okantakari, tema romonkyagaitakena nokenkithatakotzirira Awinkatharite. Irootake nonkantantemiri: Pantapiintainiri ikowakaayetaimiri, tema iyaimashiretanewo pinayetatzi. 2 Tsinampashireri pinkantaiya, aakameethashireri pikantantai. Eero pisamawakaawaita. Ontzimatye petakotawakagaiya. 3 Piñaashintsitaiyaawo pisaikai kameetha, tema iri Tasorenkantsi withaawakagaimiri. 4 Oshiyawaitanaawo apawathame akantanaawo, tema apaani ikanta Tasorenkantsi. Ari okantari eejatzi apaani okanta ikashaakagaimiri Pawa poyaakotairira. 5 Apaani ikanta Awinkatharite, apaani ikanta akemisantairi, apaani ikanta omitsitsiyaawentaari. 6 Apaani ikanta Pawa, iriitake Ashiyetairi maawoini. Iri pinkathariwentairi maawoini, rithotyiiro risaikashiretantai maawoini. 7 Iro kantacha, inashiyetaka rantakaayetairi Cristo ritasonkawentayetakai. Oshiyawaitakawo oitame impashitakairime. 8 Irootake rosankenatakoitakeri pairani kantatsiri:

Owenonkaawo, reewatairi roitsinampagairira omanawetakariri.

Okaatzi raapithatantakeri, ipashiyetaarira rowayerite irirori.

9 ¿Oitaka ikantantaitari: “Owenonkaawo?” Iro ikantantaitari, tema ripokapaintzi isaawiki jaka kipatsiki. 10 Jirika ayiitaintsiri kipatsiki, irijatzi owenonkaachari ranaaperotairo inkite, iroowa rithotyaantaawori risaikantaawo tsikarikapaini 11 Iri tasonkawentantataatsiri aitantaari Otyaantaperoriite tsika akaayetzi. Eenitatsi itsipa rowaitakeri kamantantaneri. Itsipa kenkithatakaantairori ñaantsi rawisakoshiretantaitari. Itsipa jewayetanairiri kemisantzinkari, eejatzi yotaantaneriite. 12 Ari ikantayetaari maawoini jirikapaini, iriiyetake yotaayetairine inkaate oshireyetaachane tsika inkantya rantawaitainiri Cristo, inkene riwetsikashiretakaayetaiyaari, roshiyantyaawori iwatha Cristo ineme. 13 Irojatzi iñaantaiyaawori riyoperotakotairi Itomi Pawa, oshiyawaitaiyaawo riwithaawakagaatyeeyaame ikemisantayetaira. Iroowa roshiyakotantaiyaariri Cristo, rantakishiretai. 14 Aritapaake oshiyari ikantaganki eentsi, owanaa ipashinitzi eekerorika riyaatatye inkimotate. Ari ikantari kaari shenkaatsine ramatawitaiteri, riyotagaiteririka kaari tampatzikatatsine. Iriitake oshiyakawori aapanatakairi tampyaa, okenayetzi tsikarikapaini. 15 Iro ankenkithatakoyetai kyaaryooperotatsiri okantakaakai etakonka. Ontzimatye antakishireyetai, oshiyaiyaari ikantaga Cristo. Tema iri Cristo oshiyanaawori aito, 16 irooma aakapaini oshiyanaawo iroorikame iwatha. Apaani eentsi kimotatatsiri iwathaki kameetha iwithaawakaa rowawitonkiyetaga, tema kameetha itekatsitzi iwathaki. Ari ankantaiyaari aakapaini iwathayetaira Cristo, antawaitainiri kameetha irirori, amitakotawakaanaiya, etakotawakaanaiya eejatzi.

Owakeratai añaamento ikantakaayetaawo Cristo

17 Pinkeme nonkantemiro okaatzi riyotakaakenari Awinkatharite: Tema poshiyakotakari isaawikisatzi, aminaashitaka rantayetziro okaatzi ikenkithashiretari, 18 oshiyawaitakawo ikenkithashiretane tsirenikiri. Kisoshire ikantayetaka, te ikowaiyini riyotakotairi Pawa, te inintagaiyaawo ikowakaawetakariri irirori. 19 Te inkaaniwentya, ayimatakeri imayempinka, iyaariperoshirenka rametapiintari, eejatzi ishampitsinka. 20 Irooma eerokapaini piyotakotairira Cristo, te onkameethatai pantayetairo jiroka. 21 Tema kyaaryooperorika pikemisantairi, piyotanairo irooperori ini okaatzi riyotaantapaintziri irirori. 22 Tsikarika pikantaweta pikaariperotzi ketziroini, pipakaayetairo, amatawitakemi okaatzi piñaamawaitari eeroka. 23 Ontzimatye poshiyakagairo owakerataatyeeme pikenkithashiretane. 24 Powakerashiretai, iroowa riwetsikantakemiri Pawa pairani poshiyaiyaari irirori, kiteshirepero pinaatye, tasorentsishireperori pinkantya.

25 Te okameethatzi pamatawitanairi pisheninkapaini, iro kameethatatsi piñaanetaiyaawo irooperori. Tema oshiyanaatyaawo awithaawakagaatyeeyaame. 26 Eejatzi oshiyawo, arika pinkisha, pinkyaaryoote pikaariperoshiretzikari. Ontzimatye piñaashintsityaawo powawisaantyaawori intsipaite pimashirenka, eero pimaakotziro irojatzi otsipaki kiteesheri, 27 pishinetaarikari Kamaari rantakaimiro kaariperori. 28 Koshintzirika pini, pipakagairo, ontzimatye pantawaitai. Patsipewentyaawo pantawaiwentero pikowayetziri, ompoñaantyaari oshekitzimotemi oitarika, iro inantyaari pimpashiyetyaari ashironkaayetachari. 29 Eejatzi oshiyawo, te okameethatzi piñaawaitashityaawo kaariperori ñaantsi. Iroowa piñaawaitapiinteri Kameethari Ñaantsi, ompoñaantyaari piwetsikashiretakayaari kemayetzimiri. 30 Eerorika pantayetanairo kameethatatsiri, ari rowashiretakotakemi Tasorenkantsi poñaachari Pawaki. Tema iriitake kempoyaawentapiintakemiri irojatzi paata pawisakoshiretantaiyaari. 31 Pipakairo pikisashireta, pikisa, piñaakatsimatantzi, piñaanaminthatantzi, pikishimatantzi. Ontzimatye pipakagairo pantayetakero kaariperotatsiri. 32 Ontzimatye pinkameethashiretai, pineshironkatawakaayetaiya. Pimpeyakotairi ikaatzi owaariperoshiretakemiri, ipeyakotaimira Pawa irirori ikamawentaimira Cristo.

5

Tsika inkantaiya rashitaari kiteesheenkari

1 Tema retakotanewo pini Pawa itomiyetaimi, ontzimatye poshiyakotaiyaari ikantaga irirori. 2 Etakoshire pinkantante, poshiyakotyaari Cristo retakoyetai, rishinewentakai inkentakoiteri. Irootake oshiyakawori okasankainkatzi ritagaitziniriri Pawa, osheki okameethatzimotakeri.

3 Tema iri oiteshiretaimiri Pawa eerokapaini, te okameethatzi pimayempite, imapero okoweenkatzi. Te apa onkameethate pinkenkithatakoyetairo. Ari oshiyawo otsipa kaariperoyetatsiri, eejatzi oshiyawo arika piñaamayetyaawo ashaagawontsi. 4 Te onkameethate pinkenkithawaitakotero kaariperori, pinkantawentawakaayetya, tera opantawo jirokapaini. Iroowa kameethatatsiri piwetharyagaiyaari Pawa. 5 Tema piyotake eerokapaini eero ragaitairi mayempiwaitatsiri tsika ipinkathariwentantai Cristo itsipatarira Pawa. Ari ikantari eejatzi ikaatzi kaariperoshiretatsiri, ikaatzi ñaamatawori ashaagawontsi roshiyakaakero iwawane inatyeeme. 6 Eenitatsi kaminaayetemine inkowe ramatawitemi, iroowa ompoñaantyaari roitzipinaashiretemi. Arira rowasanketairi Pawa inkaate piyathataachane. 7 Te opantawo eejatzi pintsipaminthatyaari jirikapaini. 8 Tema pairani tekera pikemisantziri Awinkatharite, oshiyawaitakawo pisaikatyeeme otsirenikitzira, pantapiintakero kaariperori. Iro kantacha rashiyetaimira Pawa, oshiyawaitaawo pisaikaatyeeme okiteesheenkatzira. Irootake pisaikantaiyaari kameetha poshiyakagairo risaikaitzi okiteesheenkatzira. 9 Tema risaikashiretantaimi Tasorenkantsi, ari piñaayetairo pineshironkatantai, pintampatzikashiretai, piñaawaitapiintairo irooperori. 10 Ontzimatye pantapiintairo kameethatzimotziriri Awinkatharite. 11 Eero pitsipatari saikayetatsiri otsirenikitzira. Pinkaminaante, tema te okameethatzi rantayetziri, aminaashiwaitaantsi ini. 12 Tema antawoite owaañaantzi arika ankenkithatakotero okaatzi rantayetziri rimananekiini. 13 Arika pinkaminaathateri, oshiyawaitanaawo pootaatyeenirime iyaariperonka. Ari inkenkithashiretanaiya, inkowanake irirori inkameethashiretai, tema oshiyanaatyaawo risaikaatyeeme okiteesheenkatzira. 14 Iroowa rosankenaitantakari pairani, ikantaitzi:

Ataama pimaake, pinkakite,

Pintzinagaiya pitsipawetakarira kaminkari,

Iriira ootaimine Cristo.

15 Aamaawenta pinkantawentaiyaawo onkaate pantayeteri, eero poshiyakotari masontzishireri, iri poshiyakotaiya yotaneri. 16 Eero pisaikawaitashita, tzimatsi osheki kaariperoshireripaini iroñaaka. 17 Eero pimasontzishirewaitzi, pithotyaakotairo pinkemathatairo ikowakaimiri Awinkatharite. 18 Eero pishinkiwaita, tema osheki okoweenkatzi. Iroowa kowaperotacha risaikashiretantaimi Tasorenkantsi. 19 Piyotaawakaayetaiyaawo Salmo, pomampaayetyaawo ikowashiretakaimiri Tasorenkantsi, thaamenta pinkantawentyaari Awinkatharite. 20 Wethaga powapiintairi Ashitairi Pawa piñaayetzirowa maawoini tsikarika oiyeta, paakotanairi iwairo Awinkatharite Jesucristo.

Pimpinkathatawakaayetaiya

21 Ontzimatye pimpinkathatawakaayetaiya, tema pinkatha powairi Pawa. 22 Iinantaitarí, pipinkathatairi piimepaini, poshiyakagairi pipinkathatziri Awinkatharite. 23 Tema ikaatzi iimentaitari iriira jewatzirori iina, roshiyakari Cristo reewatziri kemisantzinkaripaini. Tema Cristo roshiyakaakeri kemisantzinkaripaini iriime iwatha, iriima Cristo iitotanaiyaarime iriroripaini. Irijatzi owawisaakoshiretairine. 24 Tema maawoini kemisantzinkaripaini pinkatha rowairi Cristo, ari onkantzityaari tsinanepaini ompinkathatapiintairi oimepaini. 25 Iimentaitarí, petakotaiyaawo piinapaini, poshiyakotyaari Cristo retakoyetari kemisantzinkaripaini, iriitakera shinewentakariri ikamawentayetairi. 26 Iro rantantakawori jiroka ompoñaantyaari inkiteshiretakaantaiyaariri. Ari okanta arika romitsitsiyaataitya ikantaitzi: “Nokemisantairo Riñaane.” 27 Tema ikowatzi Cristo kiteshire inkantayetaiya ikaatzi kemisantairiri, oshiyawaitakawo te inkaariperoshireteme eepichokiini. Roshiyakotari Cristo ikanta aatsine iina, te ikowi iñeero iina ontzimetsiwaite, ompitsipookiwaite, owaneenka onkantya. 28 Iroowa rantayetairi iimentaitari, retakotaiyaawo iinapaini. Roshiyakayero retakotawo iwatha irirori, ari inkantairori eejatzi iinapaini retakotaiyaawo. 29 Te iñagaitzi apaani atziri kemaatsitakaawaityaawone iwatha etakoki ikanta irirori. Ari ikantairi Cristo ikaatzi kemisantairiri. 30 Roshiyakaayetairi iriirikame imashi, itonki, irijatzime maawoini iwathaki. 31 Tema ikantaitzi:

Ari rookanakeri atziri ipaapate, ragairika iina, apaani inkantaiya iwathaki raawakaanaga.

32 Osheki ikompiwetaka ketziroini inkemathaiterome jiroka. Iriira Cristo oshiyakaawentacha jaka, eejatzi ikaatzi kemisantayetairiri. 33 Ari okantari, ontzimatye petakotaiyaawo piinapaini, poshiyakaiya petakota eeroka. Ari onkantanaiyaari eejatzi iinantaitari, ompinkathayetairi oime.

6

1 Eentsipainí, pinkemisantairi ashitzimiri, tema irootake kameethatatsiri ikowakaimiri Awinkatharite. 2 Osheki Inintakaantakeri pairani Pawa. Iro kantacha ari osatekakari apaani Inintakaantaitanewo etanakawori okenkithatakotziro ikashaakagairi Pawa, ikantake:

Pimpinkathatairi ashitzimiri,

3 Aritake piñaakero osamani paminawaite jaka kipatsiki.

4 Irooma eerokapaini ipaapateetarí, te onkameethate pinkisakaawaityaari powaiyane, iroowa kameethatatsi potampatzikayetairi, pinkaminagairi tsika okanta ikowiri Awinkatharite.

5 Imperataarewó, pinkemisantairi inkaate imperatemine. Eero pamatawiwaitziri. Pinkatha poweri, poshiyakayeri pipinkathatziri Cristo. 6 Eero powakowentawaita pantawaite arika raminemi, ompoñaantyaari pinimotakairi. Pashi powero pantawaitainiri, tema rimperatanewo rowaimi Cristo, pantero ikowiri Pawa. 7 Shiretha pinkantawentyaawo rimperayetzimiri, poshiyakayeri iriime Awinkatharite pantawaitaini, kaarira atziri. 8 Tema ayotaiyakeni, iri Awinkatharite pinataine okaatzira antayetakero kameethari, onkantawetakya aakarika imperataarewo, terika rimperaitai. 9 Ari pinkantyaari eeroka imperatantaneriité, ontzimatye paakameethatairi pimperatanewo, eero pasariimawaitari. Tema rimperatzitari Inkitesatzi pimperatanewo eeroka, ari ikantzitzimi eejatzi eeroka rimperatzimi, tekaatsira ramaakinete irirori.

Ripiyawentashiretantari kemisantanaatsiri

10 Iyekiite, piñaashintsishiretya, tema iri Awinkatharite otapishiretantakemirori ishintsinka. 11 Poshiyakayero pinkithaatatyeeyaawome rashitari Pawa ripiyakowentantaitari. Iroowa piñaantyaawori pipiyatyaari Kamaari. 12 Kaarira atziri antaminthataine koñaawoini, iriira antaminthatairi kaari koñaatatsiri. Iriira pinkathariwentashiwaitachari, tzimawetacha ishintsinka, tsireniriweri rinatzi imperaminthatariri isaawikisatziite, iriira antakerori ketziroini kaariperori inkiteki. 13 Poshiyaiyaari owayeri rawentaawo iithaare kotsirotaki, ari pinkantanaiyaari eeroka pawentaanaiyaari Pawa. Aritake piñagairo pipiyakowentaiya. Tema arika piñaashintsishireperotanakya, tekaatsi eewokashiretemine. 14 Pinkyaaryooyetai, poshiyakotaiyaari ikantaganki riwetsikaanta owayeripaini. Tema iro retapiintari romathakitziro iithaare eero ipakoowaitantawo. Ari pinkantapiintaiyaari eerokapaini, pinkenkithashiretakotanairo irooperori, iro ompoñaantyaari eero pipakooshirewaitanta. Ikithaatapiintawo owayeripaini kotsirotaki ishipaneeki, onkene otzikaawenteri. Ari pinkantaiyaari eerokapaini tampatzikashire pinkantanaiya, iroowa otzikaawentashiretaimine. 15 Ikyaantapiintari owayeripaini i-zapato-te, inkene riyaate tsikarika. Ari pinkantanaiyaari eerokapaini aamaawenta pinkantanaiya onkene piyaate tsikarika pikenkithatakotairo Kameethari Ñaantsi risaikantaitari kameetha. 16 Rawentaapiintawo owayeripaini rotzikaawentamento rotaiyayetziri eero okentantari morekashithakeerekitaintsiri chekopi. Ari pinkantaiyaari eerokapaini pawentaaperotanaiyaari Pawa onkene potzikaawentashiretanaiya pipiyatantyaariri Kamaari. 17 Rawentaapiintawo owayeripaini ramathaitawo kotsiromoko. Ari pinkantaiyaari eerokapaini pawentaayetaiyaawo rowawisaakoshiretaimira Pawa. Ripiyakowentantapiintawo rowathaamento owayeripaini. Ari pinkantaiyaari eerokapaini pipiyakowentantyaawo Riñaane Pawa ikenkithashiretakaimiri Tasorenkantsi. 18 Pamanapiintaiya, tema Itasorenka Pawa kenkithashiretakaimine pinkowakoteriri. Iriipero pinkantanaiya onkene pamanakotapiintaiyaari maawoini oiteshiretaarewo. 19 Pamanakoyetaina eejatzi naaka, iñaaperotakaantenari Pawa, niyotantyaawori nonkenkithatakotanairo Kameethari Ñaantsi kaari riyotakoweeta pairani. 20 Tema iro kameethatatsi noñaaperowentyaawo nonkenkithatakaante. Irootake romonkyaawentaitakenari. Iro kantacha eekero niyaatakaatyeero nonkenkithatakaante.

Weyaantawori wethataantsi

21 Arika rareetapaakya Tíquico janta pisaikaiyinira, iriitake kamantapaakemine tsikarika nokantaka, tsikarika oita nantayetakeri jaka. Tema jirika Tíquico iyeki rini, netakoperotanewo. Iri kyaaryootaintsiri ramitakotakena nokenkithatakaantakera. 22 Iro notyaantantyaariri, piyotantyaari tsika nokanta nisaikaiyini jaka. Ari onkantyaari pinthaamentashiretantaiyaari.

23 Ari okantzimaita iyekiite. Onkamintha risaikakaayetaimi kameetha Ashitairi Pawa, ari inkantemiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo. Iroowa ompoñaantyaari petakotawakagaiya, awentaashire powanairi. 24 ¡Onkamintha ineshironkataimi Awinkatharite Jesucristo, pikaatzira petakoyetaari! Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 2:17 Kantakotachari jaka “saikaintsiri intaina”, iriitake kaari Judá-itetatsine. Iriima kantakotachari “saikayetatsiri okaakiini”, iriitake Judá-ite. Jiroka añaakeri osankenatainchari, irootake poñaachari rosankenareki Kamantantaneri Isaías.

FILIPOS-SATZIITE

1

2

3

4

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI FILIPOS-SATZIITE

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo otyaantzimirori jiroka osankenarentsi, iriira notsipatari Timoteo nosankenatzimiro. Tema rimperatanewo Jesucristo nini. Eeroka nosankenatzini janta Filipos-ki pikaatzira ikiteshiretakagaimi Cristo Jesús. Irijatzi nosankenatzini ikaatzira jewatzimiri pinkemisantayetaira. 2 Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, kameetha risaikakaayetaimi. Ari inkantemiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Ramanakotari Pablo kemisantzinkariite

3 Arika nonkenkithashiretakotapiintemi, osheki niwetharyaari Pawa. 4 Kimoshire nokantapiintaka arika namanakotemi, 5 tema ari akaatzi akenkithatakotairo Kameethari Ñaantsi. Irojatzi pikantanakero pairani owakera pikemawakena nokamantapaakemiro ñaantsi, te pipakaanakero irojatzi iroñaaka. 6 Niyotzi naaka, osheki okameethatzi pawentaashiretaarira Pawa, tema iriitake kameethashiretakagaimine irojatzi ripiyantaiyaari Jesucristo. 7 Tema kameetha okanta nonkenkithashiretakotaimira, netakotanewo pini. Okantawetaka romonkyagaitakena naaka, ari akaatzi ineshironkayetai Pawa. Ari oshiyakawo eejatzi ragaitanakenaga pinkatharentsiki, nokenkithatakotakerowa Kameethari Ñaantsi janta. 8 Iriira yotatsi Pawa osheki nokoityaakemi noñagaimi. Iroowa retakotanka Jesucristo kantakaawori. 9 Namanakotapiintakemi petakoperotantantyaari, yotaneri pinkantya, pinkemathatairo maawoini, 10 inantyaari pantapiintairo kameethatatsiri. Iro ompoñaantyaari pinkiteshiretantyaari eero otzimanta inthawetakoitemiri paata ripiyairika Cristo. 11 Okamintha rotampatzikashiretaimi Jesucristo opoñaantari pantayetairo kameethari. Iroowa impinkathaitantyaariri Pawa, inthaamentapiintantaityaari.

Nañaantaari Cristo

12 Iyekiite, nokowi piyotakotero awishimotakenari. Te othataashiwaitya awishimotena jirokapaini iroowa oiwawaantaiyaari Kameethari Ñaantsi rawisakoitantari. 13 Ari okantzimaitaka, tema ikaatzi saikawankotziriri pinkathari, owayeripaini kempoyaawankotziriri, riyotaiyini irirori romonkyaawentaitashitakenari Cristo. 14 Ikanta iñaayetakena iyekiite romonkyaawentaitakenarira Cristo, te ithaawaiyanakeni, eekero ikenkithayetanakitzi, rawentaaperotanakari Awinkatharite.

15 Tzimatsi jaka oshiyakaawaitatsiri inkenkithatakoteri Cristo, osheki ikowake ranaina impinkathaiteri, iro inkisaneentantaitenari naaka. Iro kantacha eenitatsi itsipa etakotanari, kameethaperoini ikenkithayetanake irirori. 16 Jirikapaini ikaatzi kisaneentakenari, te rishinetziri atziripaini inkemisantena, apa ikowi inkemisantaiteri irirori ranaantenari naaka, irootake roshiyakaawaitantari ikenkithatakotziri Cristo. Ikowatzi jirikapaini inkemaatsitakaaperoitena romonkyagaitakenaga. 17 Iriima ikaatzi etakotakenari, riyotaiyini irirori Pawaga kantakaawori romonkyagaitantakenari nokenkithatakotzirowa Kameethari Ñaantsi janta. 18 Tekaatsi oitya itzimirika kisaneentanari, iro kowaperotacha iriira Cristo ikenkithatakotzi irirori. Iroowa oimoshirenkakenari. Arira imaperotya nonkimoshirete, 19 niyoterika irootaintsi roimishitowaitaina. Okantakaantziro pamanakotapiintakena, oneshironkatapiintakena Itasorenka Jesucristo. 20 Iro nokowaperotai nokenkithatakotairi Jesucristo, tekaatsi nonthaawantya. Te nokowi rowaañagaitena paata. Arika rowamagaitakena, irooma eerorika, ari nonkantaatyeeya nantayetero kameethari, iroowa impinkathataitantapiintyaariri Cristo. 21 Tema iri Cristo nañaantaari naaka. Irooma arika rowamagaitakena kameethatake eejatzi. 22 Irojatzirika nañe eekero niyaatakaatyeero nantainiri Awinkatharite ikowakaayetanari. Te niyotzimaita iroñaaka oita nokowiri. 23 Apitekeroini nokowiro. Kameethawaitake rowamagaitena niyaataita nontsipatapaiyaari Cristo. Iroowa kameethaperotzimotakenari naaka. 24 Iro kantacha, onkowaperotyaaga eekero nañaatye, nisaikimotantemiri eerokapaini. 25 Niyotake eero nokamita, osamani nisaikimoyetanaimi eerokapaini, nonthaamentakaantemiri pawentaanaiyaaririka Cristo. 26 Tema arika nareetaimi eerokapaini, osheki pinkimoshirewentawaina, piyotanake iriira kantakaawori Jesucristo imatantaari.

27 Jiroka pinkantayetanaiyaari: Pantapiintanairo kameethatzimoterine Cristo. Irootake pantapiintanairi, tema arika nareetakemi, kameetha noñaapaakemi pisaikaiyeni. Irooma eerorika nimatziro nareetemi, nokowi nonkemakotemi kameetha paapatziyawakaayetaawo, piñaashintsishirewentanaiyaawo Kameethari Ñaantsi akemisantairi. 28 Eero pithaawantashiwaitari kisaneentzimiri. Tema jirikapaini ari inkenkithashiretakagaiyaari Pawa rithonkaitaatyeeri. Ari roshiyaimi eerokapaini pikemisantairira, riyotakaayetaimi imapero pawisakoshireyetai. 29 Te apatziro ikowakaakemiro Cristo pinkemisantairi, ontzimatye patsipewentaiyaari eejatzi. 30 Ari akaataiyakeni iroñaaka atsipewentari. Tema piñaakena pairani osheki nokemaatsitakowentakari pinampiki. Irojatzi nokantziro iroñaaka pikemakowentana osheki natsipetakowentakari jaka.

2

Itsinampashirenka eejatzi ririiperonka Cristo

1 Iri Cristo oimoshirenkaimiri, tema retakotakemi, risaikashiretantakemi Itasorenka, piyotairo pineshironkatawakagaawo, 2 paapatziyawakaayetaiya, petakotawakaayetaiya, oshiyawaityaawo apaanime onkantaiya pikenkithashiretanewo. Iroowa oimoshirenkaanari. 3 Arika ontzime oita panteri, eero pikisawakaawentawo, tsinampashireri pinkantya, eero pasagaawentawaitawo. Te opantawo pinkantante: “Naaka kameethaperotatsi, te ompantyaari jirinta.” Iroowa kameethatatsi pinkante: “Iri kameethaperotatsi jirinta, ranaakena naaka.” 4 Te apatziro onkameethate pineshironkatya eeroka, ontzimatye pineshironkayetairi eejatzi itsipapaini. 5 Poshiyakotyaari tsika ikantapainta Jesucristo, 6 Pawapero rini irirori, temaita roisokerotawo roshiyakotyaari Pawa. 7 Ripakaanakero ipinkatharitzi, roshiyakotanakari imperataarewo, itzimapaintzi, roshiyakotapaakari ikantayetaga atziripaini. 8 Roshiyapaakari atziripaini, te ipinkatharitanai. Shiretha ikantapainta irojatzi ikamantakari ikentakoitakeri. 9 Iroowa opoñaantari Pawa ririiperokitakagairi Cristo, ipinkathariwentantaperotzi, ranaanakeri ikaatzi riwetsikaitakeri. 10 Ikowi Pawa maawoini impinkathaperotaiteri Jesús, onkantawetya tsikarika janta inampitaityaawo, inkiteki, kipatsiki, eejatzi otapinaki kipatsi. 11 Inkantayeetai maawoini: “¡Pinkathariperori rini Jesucristo!” Aripaitera ipinkathaitairi Pawa Ashitairi.

Roshiyari ootamentotsi kemisantzinkaripaini

12 Ari onkantyaari netakotanewo iyekiite. Tema pairani nisaikimotakemi janta, osheki pikemisantapiintakena. Ari pinkantairo eejatzi nisaikira intaina, pantapiintairo okaatzi nonkantemiri. Pinkamaiwentaiyaari Pawa rowawisaakoshiretantemiri, panteniri okaatzi ikowakaayetakemiri. 13 Tema Pawa iriitake kowashiretakaantatsiri, pantapiintantawori kameethari. Irijatzi Pawa antakaimirone.

14 Pantainiri Pawa maawoini kameethatatsiri, eero pikisawakaawentawo, 15 iro ompoñaantyaari eero itzimanta iita yakowentemine. Tema itomi Pawa pinayetzi, pipakagairo kaariperori, kameetha pisaikimotairi kenashiwaitainchari. Poshiyakotyaari kiteesheenkatakairori tsireniri. 16 Pinkyaaryoowentanairo pikemakotakerowa ñaantsi, iroowa pañaashiretantaiyaari. Arika pinkyaaryoowentero, antawo nonthaamentemi ripiyairika Cristo, tema te natsipetashiwaityaawo nokenkithatakotakemirowa riñaane Pawa. 17 Onkantawetya rowamaawentaitenawo nokemisantakagaimira, osheki nonkimoshirete. Ari pinkantaiyaari eerokapaini, pinkimoshirewentaina. Arika rowamagaitakena, oshiyaiyaawo nañaamento rapaataitziro riraitziri risaitaitziniriri piratsi ritagaitziniriri Pawa. 18 Iroowa pinkimoshirewentantenari eerokapaini iroñaaka.

Timoteo eejatzi Epafrodito

19 Iriirika kowaintsine Awinkatharite Jesús, ari piñaakero intsipaite notyaantemiri Timoteo. Tema arika ripiyake, inkamantapaina tsika pikanta pisaikaiyini janta, iroowa nonkimoshiretantyaari. 20 Tekaatsi itsipa oshiyaarine Timoteo, osheki ikowake ineshironkatemi ikemetaakenaga naaka. 21 Tzimawetacha itsipa, apatziro roshiretawo oitarika ikowiri irirori, te roshiretakotawo ikowakaantziri Cristo Jesús. 22 Iro kantacha, piyotaiyini eeroka kameetha ikanta risaikimotakena Timoteo, iri kyaaryootaintsi itsipatakena nokenkithatakotzirowa Kameethari Ñaantsi. Osheki ramitakotakena, oshiyawaitakawo iriime notomi. 23 Arika niyotake jimpe inkantaitena, iriira notyaantemiri janta. 24 Aamaane nokantakeri Awinkatharite intsipaiterika inkantakayaawo, naakaga jatashitemine janta.

25 Iri netawakya notyaantaimiri iyeki Epafrodito, potyaantakenari pairani. Osheki ineshironkatapaakena. Roshiyari irirori owayeri, iriitake tsipatapiintakenari nokenkithatakaantzi. 26 Jirika Epafrodito, osheki ikenkithashiretakotakemi, antawoite ikowake iñaapaimi, tema riyotake pikemakotakeri imantsiyawaitake. 27 Ari ikantawetaka imantsiyatzi, iroowetaincha inkameme. Iro kantacha ineshironkatakeri Pawa, retsiyatakotakagairi. Te apatziro ineshironkatakeri irirori rimatzitakena eejatzi naaka, te ikowakaanawo nimaperotya nowashiretakoperotyaari arika inkamimotakena. 28 Irootake notyaantantaimiriri intsipaite janta, ompoñaantyaari pinkimoshireperotantyaari arika piñaawairi, eero nowashireperotanta naaka eejatzi. 29 Kimoshire pinkantawentawaiyaari, tema pirentzitawakaanaatya pikemisantairira Awinkatharite. Pimpinkathatapiintairi ikaatzi oshiyariri irirori. 30 Tema kamawetaka irirori, ikamaitanakawo rantayetziro ikowakairiri Cristo. Rishinewentakawo ramitakowaitakena, te retakowaita irirori, oshiyawaitakawo eerokame amitakotenane jaka.

3

Kowaperotachari

1 Ari okantzimaita iyekiite, thaamenta pinkantawentaiyaari Awinkatharite. Tema eero nisamawo naaka napiipiintemiro okaatzi nosankenatakemiri pairani. Iroowa kameethatatsi piyoperotantyaari.

2 Ontzimatye paamagaiyaari manintantaneriite oshiyariri otsitzi, kaariperoshireripaini, kowatsiri ritomeshaanitakaimi. 3 Tema tomeshaaniperori anayetai aakapaini, risaikantashireyetai Tasorenkantsi, riyotakaayetairo tsika ankantya ampinkathatairi Pawa. Eero awentaashirewaitashitawo añaayetziri awathaki, iroowa anthaamentawentya rashiyetaira Cristo Jesús. 4 Imatatyeeyaame owawisaakoshiretai añaayetziri awathaki, nimatakerome naaka nawisante. 5 Tema pairani owakera notzimapaake, okaatzi 8 kiteesheri nimaakotapaake, ari ritomeshaanitaitakena. Naakatake isheninkapaini Israel, icharinetanakari Benjamín-ni, Judá-itepero nini, niñaawaitziro kameethaini riñaane nosheninkapaini, nimonkaatziro okaatzi Inintakaantaitanewo, tema Fariseo ninaweta. 6 Noñaawetaka nokemisantaperotatziiri Pawa, irootake nokisaneentantawetakariri kemisantanairiri Jesucristo. Tema nithotyaawetanakityaawo nimonkaatziro Inintakaantaitanewo, te namaakitapaintzi apaani. 7 Iro kantacha maawoini jiroka, okaatzi nasagaawentawaitakari pairani, tekaatsi pantaiyaawone iroñaaka niyotakotairira Cristo. 8 Imaperotatya, tekaatsira pantaperotyaawone jirokapaini niyoperotairira Cristo. Nipakaanairo maawoini, noshiyakaanakero rookapiintaitziro kaagashi. Iriira nokowaperotanairi niyotairi Awinkatharite Cristo Jesús, tema irootake kameethaperotatsiri. 9 Iriira tsipashiretaanari iroñaaka. Te nopankenatanaawo nimonkaayetairo Inintakaantaitanewo, tema te otampatzikashiretana. Irooma nawentaanaarira iroñaaka Cristo, iriira Pawa otampatzikashiretaanari. 10 Iriira nokowaperotanairi niyoperotairi Cristo, tema iriitake ashitawori ishintsinka ipiriintantaari ikamawetakaga. Iroowa ompoñaantyaari noshiyakotaiyaari tsika ikanta ikemaatsitakowentantaka, tsika ikanta eejatzi ikamimotantake, 11 irootake rowiriintantainari naaka arika nonkamawetakya.

12 Tekera nithotyeeroota nokantayetakemiri, tekeramintha noñeeroota nonkameethashireperote. Iro kantacha eekero niyaatatye nithotyaakotero irojatzi nithotyaaperotantakyaawori, tema niyotzi iri etapaintawori Cristo Jesús rowawisaakoshiretaana. 13 Iyekiite, te nokantzi naaka: Nithotyaakerowa nokameethashireperotzi. Jiroka nokanta: Maisanta nowairo nantayetakeri pairani te noshiretakotaawo, apatziro nokenkithashiretakotawo noñaayetairi paata, 14 iro ompoñaantyaari nanaakotantai, irojatzi noñaantaiyaawori paata ripinataina Pawa inkaimashiretantenari nontsipashiretyaari Cristo Jesús. * 15 Jirokapaini nokantayetakemiri, ontzimatye oshiretakotyaawo maawoini akaatzira antakishireyetai. Terika poshiretakotyaawo, Pawa oñaayemirone poshiyakotantainari naaka. 16 Iro kantacha, ontzimatye ankyaaryoowentairo antayetantyaawori okaatzi ayotakotairi.

17 Iyekiite, ontzimatye poshiyena naaka. Ontzimatye eejatzi paminayetairi itsipa arika roshiyakotakenawo naaka jimpe nokanta piñaayetakenaga. 18 Tema napiipiintakemiro pairani nokenkithatakotzimiro, irojatzi napiitemiri iroñaaka nirayimankakiini nonkantemi: Tzimatsi osheki saikimotakemiri janta kisaneentziriri ikaatzi kenkithatakotzirori ikentakoitakerira Cristo. 19 Irootaintsi iñaayetero rithonkayeetairi. Ithaamentashiwaitakawo okaatzi rowayetari roshiyakaakero iroome iwawanetyaame. Osheki ishamewentakero okaatzi rantayetakeri, te ikaaniwentziro. Roshirewaitashitawo isaawikisato. 20 Irooma aakapaini, iro akowaperotanai anampitaiyaawo risaikinta Pawa. Oyaawenta akanta ripiye Owawisaakotantaneri Awinkatharite Jesucristo, 21 iriitakera pashinitakaapaine awathaki akaamanewaitzira, ari oshiyakotaiyaari irirori otzimi rowaneenkawo. Aritakera rimatapairo, otzimi ishintsinka ipinkathariwentantawori maawoini oitarika.

4

Pinkimoshirewentapiintairi Awinkatharite

1 Iyekiite, nokowake naaka poisokerotanaiyaari eerokapaini Awinkatharite. Tema netakotanewo pinayetzi, osheki nokowake noñaapaimi. Eerokayetake oimoshirenkanari, eerokatake kantakaanterone ripinaitantenari paata, poshiyawaitawo namanthaireme pinayetai.

2 Nonkantemiro Evodia eejatzi Síntique: Ontzimatye ariperotawakagaiya awentaashiretaarira Awinkatharite. 3 Nonkantemi eejatzi eeroka notsipaminthare, pinkaminairo jiroka apite tsinane ariperotawakaantaiyaari. Tema otsipatakena pairani natsipewentakawowa Kameethari Ñaantsi nokenkithatakotziro, ari otsipatakari Clemente eejatzi itsipapaini ikaatzi tsipayetakenari pairani. Tema maawoini jirikapaini, osankenatakoyetaka rañaashireyetai paata.

4 Kimoshirera pinkantawentaiyaari Awinkatharite. Napiitawaimiroota: ¡Pinkimoshiretapiintaiyeni! 5 Ontzimatye riyotaitemi maawoini neshironkatantaneri pinayetai. Tema ari ripiyai Awinkatharite. 6 Eero okantzimoshirewaitzimi, pamanapiintaiyaari Pawa pinkowakotairi koityiimotzimiri. Piwetharyaapiintaiyaari eejatzi. 7 Iroowa ompoñaantyaari piñagairo risaikakaayetaimi kameethaini Pawa, kameethapero inatzi jiroka, anairo okaatzi oshireyetari aakapaini. Tema jiroka, saikaantsi kameetha, iro inimoshiretakagaimine, eero okantzimoshirewaitantzimi tema itsipashiretaimi Cristo Jesús.

Poshiretapiintaiyaawo irooperori

8 Jiroka nonkantemiri iyekiite. Poshiretapiintaiyaawo irooperori, pinkathataantsi, tampatzikashirenkantsi, kiteshirenkantsi, inimotaantsi, kameethatzimotaantsi, kameethashirenkantsi, thaamentaantsi. 9 Pantanairo okaatzi piyoyetakeri, okaatzi nokamantakemiri. Piñaantayetyaawo okaatzi niyotaakemiri, okaatzi kameethari piñaakotakenari naaka nantayetakeri. Arika pantayetanairo jiroka, ari inimowaitaimi risaikakagaimi Pawa.

Rowayetziri Filipos-satzi rashitakaariri Pablo

10 Antawoite roimoshirenkakena Awinkatharite, noñaakerowa papiitairo pineshironkataana. Niyotzi naaka te pimaisantana iro kantacha tekaatsi pinkenakairo pineshironkatantenari. 11 Tera iro nonkantantyaari nokoityaaneentawaitatziira. Tema nametakawo nokimoshirewaitzi okantawetaka tekaatsi oshekitzimotenane. 12 Niyotakero jimpe okantawaita arika ankoityaaneentawaite, arika oshekitzimoyetai. Nithotyaakero nametawo maawoini, arika nowaperotya, arika nitasheneente. Nametawo arika oshekitzimotena, nametzitawo eejatzi nokoityaawaitzi tekaatsirika oshekitzimotenane. 13 Ari noitsinampagairo maawoini oiyetakarika, tema iri Cristo aawyaashiretakagaanawori iroñaaka.

14 Iro kantacha, oshekira okameethatake okaatzi pipashitakenari, tema piyotaiyakeni tzimatsi antawo owaatepookyaatakenari. 15 Pairani nokenantanakari Macedonia-ki, netantanakawori nokenkithatakotziro Kameethari Ñaantsi, tekaatsira neshironkatenane, apatziro eerokapaini Filipos-satziite, potyaantakenari pashitakaanari. 16 Ari pikantakero eejatzi nisaikantakari Tesalónica-ki, papiipiintakero potyaantakenari pashitakaakenari, iriira naantakari okaatzi koityiimotapiintakenari. 17 Te apa noshiretyaawo naaka pipashitapiintakenari koityiimotanari, nokowatziira pantayetanairo eerokapaini kameethari, onkene impashitaitaimi paata eeroka. 18 Naakero maawoini potyaantakenari, ipapaakenawo Epafrodito, oshenitzimotapaakena, tekaatsi koityiimotainane. Okaatzi pantakeri osheki okameethatzimotakeri Pawa, oshiyimowaitakari kasankainkari. Oshiyawaitakawowa inimotziri arika ritagaiteniri piratsi. 19 Iri Pawa payetemine onkaate koityiimoyetemine eeroka, tema oshekitzimotziri rowaneenkawo Cristo Jesús. 20 ¡Ashi owaatyeero ampinkathatairi Ashitairi Pawa! Ari onkantaitaatyeeyaani.

Weyaantawori wethataantsi

21 Piwethatenari janta ikiteshiretakaanewo Cristo Jesús. Riwethatzimi eejatzi iyekiite ikaatzi tsipatakenari naaka jaka. 22 Riwethatzimi eejatzi ikiteshiretakaanewo jaka, iriira wethatzimiri ikaatzi saikapankotziriri Pinkathari César.

23 Onkamintha ineshironkaperotaimi Awinkatharite Jesucristo. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 3:14 Kantakotachari jaka “nanaakotantai”, ari ikanta pairani apaani atziri ranaakotantzi rishiya tsika ipiyota aminaminthatziriri, ipaitziri owinawo ranaakotantakera.

COLOSAS-SATZIITE

1

2

3

4

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI COLOSAS-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo otyaantzimiro jiroka osankenarentsi. Tema rotyaantaperore Jesucristo nini, irootake ikowakeri Pawa. Iri notsipata iyeki Timoteo nosankenatzimiro. 2 Eeroka nosankenatzini pikaatzira ikiteshiretakagaitakemi janta Colosas-ki, tema eerokapaini iyekiite oisokerotanakariri Cristo pikemisantanairi. Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, kameetha risaikakaayetaimi, ari inkantaimiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Ramana Pablo ontzimantyaari riyorenka kemisantzinkaripaini

3 Ari nokantapiintatya namanari Pawa Ashitariri Awinkatharite Jesucristo, nokantziri: ¡Ariwé Pawa! 4 Iroowa namanantariri, tema nokemakotakemi jimpe pikanta pawentaashiretaarira Jesucristo, etakotanewo pikantanairi ikiteshiretakaanewo, 5 okantakaimi pikemisantanairo irooperori Kameethari Ñaantsi, piyotanairo tzimatsira poyaakoneentziri inkitekinta. 6 Okaatzira pikemakeri eerokapaini, jatakotakera maawoiniki nampitsi. Ikemisantayetanai eejatzi itsipasatzi atziri. Roshiyakemi eerokapaini owakera pikemawakero ñaantsi, pikemathatanakero imapero ineshironkayetaimi Pawa. 7 Tema iriitake iyeki Epafras yotaakemirori pairani janta. Netakotanewo rini Epafras, iri oisokerotakariri Cristo rantawaitziniri. 8 Irijatzi kamantapaakenari osheki petakoyetanta ikantakaakemi Tasorenkantsi.

9 Tema owakera nokemakowentawakemi tsika pikantanaa, ari nokantapiintanakitya namanakoyetzimi pinkemathatantyaawori ikowiri Pawa. Yotashire pinkantayetaiya. 10 Namanakotzimi eejatzi pantapiintantyaawori kameethatzimotziriri Awinkatharite, tema irootake ikowiri pantairi, iroowa piyaatakaantyaawori piyoperotanairi Pawa. 11 Namanakotzimi otapishiretantemiri ishintsinka. Iro kyaaryootakaimine rowaneenkawo, intsinampashiretakagaimi eejatzi. 12 Iroowa pinthaamentantyaari piwetharyaayetaiyaari Ashitairi. Tema iriitake kantakaawori añaantaawori rashiyetai, anintaantaiyaawori okaatzi ikashaakagairi roiteesheenkatakotairi ikiteshiretakaanewo. 13 Tema pairani oshiyawaitakawo asaikatyeeme otsirenikitzira. Iro kantacha rowawisaakoshiretai Pawa, ipinkathariwentai iroñaaka retakotanewo Itomi, 14 kapathainkawentakairi. Oshiyawaitakawo ripinakowentatyaime rontsiparyaakowentai, opoñaantaari ipeyakotantairori ayaariperonka.

Ikamawentaira Cristo arira rariperoyetai Pawa

15 Te ikoñaanetzi Pawa, iri kantacha roñaagantapainta etakawori Itomi, etawori rañaake tekera riwetsikaitziroota tzimayetatsiri iroñaaka. 16 Iri Itomi wetsikakaantakeriri tzimayetatsiri inkiteki eejatzi kipatsiki. Riwetsikake aminayetziriri, eejatzi kaari koñaayetatsine. Riwetsikakeri maawoini maninkariite pinkathariwentzirori tsikarika oiyeta. Iriitake riwetsikakagaitakeri maawoini rashitantaiyaawori irirori. 17 Iri etanakawori Cristo itzimi pairani. Irijatzi kantakaawori iroñaaka kaari inashiyetanta okaatzi riwetsikayetakeri. 18 Irijatzi Cristo oshiyakawori iriime aitotyaame akemisantzinkaritzira. Irooma aakapaini iwatha anayetai. Iriitake etaawori ipiriinta ikamawetakaga. Iriitake retaitaiyaari ipinkathaitairi iroñaaka. 19 Tema Ashitairi ikowakaakeri Itomi risaikashireperotantyaari ipawatzira irirori. 20 Iriitake kamimotakairi, kapathainka ikantapainta ikentakoitakeri. Aripaitera rariperoyetai, onkantawetya tsikarika asaiki, kipatsikirika terika inkiteki.

21 Pairani kisaneenta powiri Pawa, te poshiretakotyaawo ikowakaayetzimiri, iro pantapiintashitaka kaariperori. Iri kantacha Pawa rariperoyetaimi. 22 Tema atziripero rinapaintzi Jesucristo, iroowa ikamimoyetantakairi maawoini. Iriitakera aayetaine Pawaki, inkantapairi: Jirika, notasorentsitakaanewo, kiteshirepero ikantaawo, tekaatsi ñaawaipookitakotairine. 23 Arira imataiya arika poisokerotanakyaawo pawentaashiretyaari. Tema pairani owakera pikemawakero Kameethari Ñaantsi, piyotanake eenitatsi poyaakotairi. Ithonka ikemakoitanakeri maawoiniki nampitsi. Naakaga Pablo ikenkithatakagaitake eejatzi.

Riyotairi Pablo itsipasatzi atziri

24 Antawoite nokimoshiretzi iroñaaka noñiirowa nokemaatsitakowentzimi. Tema nimonkaatatziiro ikemaatsitakagaitakari Cristo. Iriira nokemaatsitakowenta kemisantzinkaripaini, oshiyanaawori iroome iwatha Jesucristo. 25 Iro nantawaire naaka nimonkaayetairo, tema iri Pawa kantakenari: “Pinkenkithatakotainiri atziripaini niñaane, ontzimatye pithotyagairo maawoini.” 26 Tekaatsi yotaatsikaitatsine pairani oita ranteri Pawa, irojatzi okantzimaita iroñaaka. Iro kantacha riyotakaayetairo aakapaini, tema ikiteshiretakaanewo anatzi. 27 Tema iro ikowakeri Pawa ayoyetairo. Jiroka riyotakagairi: Ineshironkayetaimi eerokapaini te nosheninkawetzimi, itsipashiretaimi Cristo. Iro poyaakotantaawori piñagairo rowaneenkawo. 28 Iroowa nokenkithatakotantaariri naaka Cristo. Nokantziri atziripaini: “Ataama pikaariperoshirewaitake.” Niyotaayetairi kameethaperoini, oshiyawaitakawo naayetaatyeerime Pawakinta, nonkantairi Pawa: “Jirika kemisantairiri Cristo, iriitake thotyagairori.” 29 Iroowa noshintsineentantariri iroñaaka. Tema ishintsinka Cristo aawyaashiretakaakenawori nantantaawori maawoini.

2

1 Tema nokowatzi piyotai antawoite noñaashintsiwentakemi, eejatzi Laodicea-satzi ikaatzi kemisantairiri Cristo, noñaashintsiwentakari. Ari nokantakeri maawoini kaari ñaawootenane. 2 Iro noñaashintsiwentantzimiri pinthaamentashiretantyaari, petakotawakaantyaari, piyorenkakitantyaari, pinkemathatantyaawori rantayetairi Ashitairi Pawa kaari riyotakowetaita pairani Cristo. 3 Tema iriitake Cristo kantakaawori ikemathatakaantairori kaari riyotakowetaita, oshiyawaitakawo ashaagawontsi rimanaweetari. 4 Nokamantzitzimiro iroñaaka jiroka, eero piñaantawo ramatawiitemi. 5 Okantaweta te nisaikimotzimi pinampiki, antawoite nonkenkithashiretapiintakemi oshiyawaitakawo arime ankaate asaike pinampiki. Iro nokimoshireperotantakari nokemakowentakemi aripero pikantawakaanaa, kisokero powanairi Cristo pawentaanaarira.

6 Tema tsika pikantanaka pairani pikemisantanakeri Awinkatharite Jesucristo, piyaatakairo pintsipashiretyaari. 7 Kisokero powanakeri petanakari pikemisantziri, poshiyakotyaawo parithatatsiri kameethaini, poshiyakotyaawo eejatzi pankotsi riwetsikaitziro, iroowa riyotakaakemiri. Piwetharyaapiintaiyaari iroñaaka Pawa.

Risaikaperoshiretantaimi Cristo

8 Pinkyaaryoote, eenitatsi kowatsiri ramatawitemi, paamaawentya. Rimatakaashitzimirokari okaatzi riyoyetziri, riyotairiri pairani icharineete, iroowa rametaitari jaka kipatsiki. Tema kaari rashi Cristo. 9 Tema Pawa, iri thotyaaperotzirori inampiwathatantari Jesucristo. 10 Irijatzi thotyaaperotzirori inampishiretantaimi eerokapaini, pawentaashiretanaarira Pawa. Pinkathariperori rini irirori, ranairi ikaatzi pinkathariwetachari. 11 Tema pawentaashiretanaarira Pawa, oshiyawaitanaawo pitomeshaanitatyeeyaame. Tera koñaawoini pitomeshaanitya, iroowa oshiyakaawentacha ripakaakagaimiro Jesucristo piyaariperoshirenka, rowañaashiretaimi eejatzi. Oshiyawaitanakawo ritomeshaanitaitaatyeemime. 12 Tema pomitsitsiyaayetaka pairani, poshiyakotaari Cristo Jesús tsika ikanta ikamawetapaintaga irirori. Oshiyawaitanakawo ari pinkaateme pinkitatya, ikitaitakerira irirori. Irojatzi pañaantaari, rañagaira irirori. Tema pawentagaari iroñaaka Pawa ashitawori ishintsinka owañagaimiri. 13 Pairani, oshiyawaitakawo pinkamakityeeme okantakaantziro piyaariperonka. Iri kantacha Pawa ineshironkataimi, okantawetaka te pitomeshaanita. Tema rowañagairira Cristo, ari ikantaimiri eejatzi eeroka rowañaashiretaimi ipeyakotaimiro piyaariperonka. 14 Pairani osheki ikowawetaka nosheninkapaini rantakaimirome Inintakaantaitanewo, temaita pimonkaatziro. Iroowa rowasanketantawetaimiri Pawa. Tema oshiyawaitakawo Pawa rosankenatakotaatyeerome ayaariperonka. Ikanta ikentakoitakerira Jesucristo, ari ashiryagaari rosankenatakowetakairi Pawa, oshiyawaitanakawo arime intsipatanakyaawome Cristo ikentakoitakerira. 15 Aripaite roitsinampagairi pinkathariwentashiwaitairi, te oshekitzimotanairi ishintsinka irirori. Te rantziro rimananekiini jirokapaini, roñaagantaperotakero riyotakoperoitantyaawori.

16 Te ompantyaawo pinkantakotawakayaawo owanawontsi, eejatzi riraitziri. Te ompantyaawo eejatzi pinkantakotawakayaawo roimoshirenkayetari nosheninka: osarentsi, kashiri owakeracheeri, kiteesheri rimakoryaantaitari. 17 Tema maawoini Inintakaantaitanewo rantayetakeri pairani nosheninkapaini, oshiyawaitakawo aamparentsi. Iriitakera kantakotacha Cristo. * 18 Paamaawentyaari kowatsine riyotaimi, ikowatzi poshiyakotyaari jimpe ikantayeta iriroripaini. Iroowa inkantantemiri: “Jame antsinampashiretai, ampinkathatantaiyaariri maninkariite.” Temaita iñaawootziri maninkariite, apatziro riyotziro ikenkithashiretakowaitawo iñaamatashiyetari irirori, ishamewentawaitziro. 19 Te riwithaatsikaitari jirikapaini aitotanaarika aakapaini. Jirika aitotanaari, iriitake thaamentakaawori akimotatantari awathaki, irojatzi awithaawakaantayetari. Tema Pawa kantakaakawori. †

20 Apaani kaminkari tekaatsi rante, eero okanta ritziwaitaiyaawo oitarika. Ari pikantayetanaari eerokapaini pitsipashiretanaarira Cristo, oshiyawaitakawo pinkamatyeeme. Te onkowaatsikaitya pitziwaitaiya. ¿Oitaka paminaashiwaitantari pantayetairo inintakaantayetziri atziripaini? 21 Ikantzimi: “Eero powayetawo jiroka, eero pantayetziro, eero potaiyayetziro eejatzi jiroka.” 22 Riyotaashiwaitakemiro Inintakaantaitanewo. Tema arika oyaawo tsikarika oita, tekaatsi onkantai, ari ithonkaiya. 23 Tema arika atziwentawaitya, oshiyakaatzi ashironkaawentatyaari Pawa akemisantanairira. Tera ari onkantya, aminaashiwaitaga jiroka, tema te ipakaakaantero antashiyetari.

3

1 Rañagaira Cristo, risaikimotapairi Pawa rakoperoki, ari itsipatapaari ipinkathariwentantapai. Ari pikantanaari eerokapaini pitsipashiretaarira Cristo, awisakoshiretaimi. Pinkowairo rashitari irirori. 2 Eero poshiretaawo isaawikisato iro poshiretaiya inkitesato. 3 Oshiyawaitaawo iroñaaka pinkamakityeeme, pisaikimoshiretairi Pawa pitsipashiretaarira Cristo, okantawetaka jiroka te okoñaatzi. 4 Iro kantacha, arika ripiyai Cristo, aripaite rañaakaayetai maawoini, owaneenkaki ankantaiya antsipatapaiyaari.

Te ompantyaawo apiitairo antayewetakari pairani

5 Te ompantyaawo papiitairo pantayewetakari pairani. Poshiyaari kaminkari, te rantayetairo kaariperori. Te onkameethate pimayempiwaite, pinkaariperoshiretanai, pinkamaarishiretanai, piñaamashirewaitanaiya, piñaamawaityaari koriki. Tema arika piñaamawaityaari, aritake piwawanetakyaari. 6 Irootake rantapiintakeri atziripaini, iroowa rowasanketantaiyaariri paata Pawa. 7 Ari pikantawetakari pairani eerokapaini, pameperowetakawo. 8 Iro kantacha, ontzimatye pipakagairo jirokapaini: Pikisawakaawaita, piñaakatsimatawakaawaita, pikemaatsitawakaawaita, pikishimatawakaawaita, pikaweyawakaawaita, 9 pamatawiwaitantzi eejatzi. Tema pipakaayetairo tsika pikantaweta pairani. 10 Kameethashire pikantaawo iroñaaka, tema iri Pawa owameethashiretaimiri, poshiyaari ikantaga irirori, tema iriitake wetsikakemiri pairani. Iroowa piyoperotantaiyaariri iroñaaka. 11 Rithonka risaikashiretantai Cristo maawoini: Grecia-thato, Judá-ite, tomeshaanitaarewo, kaari tomeshaanitaarewo, itsipasatzi, kaari yowaitatsine, noshikaarewo, kaari noshikaarewo, iitarikapaini.

12 Ineshironkatanewo Pawa pinayetzi, irootake riyoyaantakemiri rashiperotaimi. Ikowi pinkiteshireperotai. Pineshironkatante, pinethaante, tsinampashireri pinkantya, eero pisamawaitanta. 13 Kisashi pinkantawakaanaiya, pimpeyakoteri owaariperoshiretzimiri. Tema ipeyakotaimiro eeroka Cristo piyaariperonka. Irootake pantanairi eeroka. 14 Iroowa kowaperotacha petakotawakaanaiya, inantyaari pariperotawakagaiya. 15 Tema apaani akantanaa oshiyaawo aakame iwatha Cristo, iro añaantyaawori kameetha asaikayetanai, ariperotawakaanaiya. Ontzimatye awetharyaayetyaari Pawa. 16 Poshiretapiintaiyaawo pikemakotakeriri Cristo. Jiroka piyotanetyaari piyotaawakaantyaari: Ontzimatye pomampaayetanaiyaawo riyotakaakemiri Tasorenkantsi, pomampayaawo Salmo, piwetharyagaiyaari Pawa, pinthaamentashiretawakaantyaari. 17 Ari pinkantyaari ontzimerika pantayeteri, oitarika piñaawaiteri, pipairyaapiintairi Awinkatharite Jesucristo, piwetharyagaiyaari Ashitairi Pawa.

Antayetairi akemisantaira

18 Iinantaitarí, pipinkathatairi piimepaini, iro pantanairi pikemisantairira Awinkatharite. 19 Iimentaitarí, petakoyetaiyaawo piinapaini, eero piñaakatsimawaitziro. 20 Itomintaitarí, pinkemisantairi ashitzimiri, irootake kameethatzimotziriri Awinkatharite. 21 Ipaapateetarí, te onkameethate pinkisakaashiwaityaari pitomi, eero okantzimoneentawaitantari. 22 Imperataarewó, pinkemisanteri imperatzimiri jaka kipatsiki. Eero powakowentzimotari arika raminemi pinimotakaantyaariri. Kameetha pantawaiteniri, tema pipinkathatairi eeroka Pawa. 23 Ari pinkantairo maawoini pantayetanairi kameetha pishirethawentyaawo. Poshiyakayeri iriime imperatemine Awinkatharite Jesucristo, kaarira atziri imperatemine. 24 Piyotake eerokapaini, Awinkatharite pinayetaimine paata. Tema iri Cristo imperataimiri iroñaaka. 25 Iriima antayetapiintanairori kaariperori, rowasanketaitairi irirori. Tema Pawa, tekaatsi manimotyaarine irirori.

4

1 Imperatantanerí, paakameethateri pimperatanewo, pinethainiri okaatzira tampatzikatatsiri. Pinkenkithashiretya, eenitatsira inkiteki iita imperatzimiri eeroka.

2 Pamanapiintya, aamaawentashire pinkantya pamanaiya piwetharyagaiya. 3 Pamanakotzitena naaka, rishinetaantaitenawori nonkenkithatakotairo kaari riyotakoweeta pairani. Tema irootake romonkyaawentaitakenari. 4 Pamanakotaina nimatantyaawori nonkenkithatakotero kameethaperoini, inkemathatantaityaawori.

5 Ontzimatye pisaike kameetha pisaikimoyetzirira kaari kemisantatsine. Piyotairi, eero pitsipaminthawaitashitari. 6 Kameetha ookimotyaari okaatzi pinkenkithatakairiri, oshiyaawo omposhinitzimotatyeerime. Ontzimatye piyoyete pakayeteri arika rosampiyetemi.

Weyaantawori wethataantsi

7 Arika rareetakya iyeki Tíquico pinampiki, iriitake kamantapaakemine jimpe nokanta nisaikaiyini jaka. Tema jirika iyeki, iriitake amitakoperotakenari jaka nantawaitziniri Awinkatharite. 8 Iro notyaantantemiriri iñeemi tsika pikantaiyani eerokapaini janta, inkamantemiro tsika nokantaiyani jaka. Iro piñaantyaawori pinthaamentashiretaiyaani. 9 Ari notyaantemiri eejatzi iyeki Onésimo intsipatanakyaari Tíquico. Tema jirika Onésimo iriitake poñainchari pairani pinampiki. Imapero rawentaanakari irirori Awinkatharite, netakokitanewo rini. Apite inkaate kamantapaakemine okaatzi nantayetakeri jaka.

10 Ari itsipatakena Aristarco rashitakoitakena jaka. Riwethatzitaiyimini eejatzi irirori. Riwethatzimi eejatzi Marcos itominthori Bernabé. Tema jirika Marcos, iriitake nokenkithatakotakemiri pairani nokantakemi: “Arika rareetakya pinampiki, paakameethatawakeri.” 11 Riwethatzitzimi Jesús, iitaitziri eejatzi Justo. Iriitake tsipatakenari nokenkithatakotziro ipinkathariwentantaira Pawa. Osheki roimoshirenkena, tekaatsi itsipa nosheninka oshiyaarine jirikapaini tsipatakenari. * 12 Riwethatzimi eejatzi Epafras, iriitake itsipa poñagainchari pairani pinampiki. Irijatzi rimperatanewo Cristo. Osheki ramanakotapiintakemi, pinkyaaryooshiretantyaari, piyotakotantyaawori pantanairo irooperori ikowiri Awinkatharite. 13 Naakatake ñaakeri Epafras osheki roshiretakemi. Ari ikantakari eejatzi Laodicea-satzi, eejatzi Hierápolis-satzi. 14 Riwethatzimi eejatzi Lucas aawintantaneri. Irijatzi netakotanewo. Riwethatzimi eejatzi Demas. 15 Nokowi naaka piwethatenari maawoini kemisantzinkaripaini janta Laodicea-ki. Piwethatenawo Ninfas, eejatzi maawoini kemisantzinkaripaini apatotapiintachari opankoki. 16 Piñaanateniri nosankenare kemisantzinkaripaini janta pisaikinta. Potyaanteniri eejatzi Laodicea-satzi riñaanateniri kemisantatsiri janta. Ari pinkantyaari eejatzi eerokapaini, piñaanatero nosankenatakeniriri iriroripaini. 17 Jiroka ñaantsi pinkanteriri Arquipo: Pantawaitainiri Awinkatharite tsikarika ikantakemi, pimonkaateniri.

18 Naaka Pablo, osankenatzimirori nakoki niwethatzimi. Eero pipeyakotana romonkyagaitakenaga, pamanakotapiintaina. Onkamintha ineshironkataimi Pawa. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 2:17 Tema apaani aamparentsi te okoñaawaitashita. Arika añeero, ayotzi eenitatsi ashitawori raampare. Ari okanta eejatzi Inintakaantaitanewo rantaitakeri pairani, aampare inatzi ikashaakagairi Cristo.

† 2:19 Jiroka oshiyakaawentachari jaka: Te riyotaatsikaitzi iriira Cristo jewayetairi aaka, roshiyawaitakawo iriime aito. Irooma aakapaini oshiyakawo iroorikame iwatha. Tema arika anthaamentya ankimotate awathaki, maawoini awatha othaamenta okimotayetzi, kameetha okanta iwithaawakaayeta, irojatzi antariwathatantakyaari. Iroowa aito jewatakaantatsiri othaamentantari okimotayetzi kameethaini awatha. Ari ikantari eejatzi Cristo, iri jewayetanairiri kemisantzinkaripaini, irojatzi rantashireperotantakyaari kameethaini.

* 4:11 Ikantakotziri Pablo jaka “nosheninka”, iriiyetake iitaitziri tomeshaaniri, tema ari iitaitziri Judá-ite.

1 TESALÓNICA-SATZI

1

2

3

4

5

RETAKARI ROSANKENATZINIRI PABLO TESALÓNICA-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori jiroka notsipatari Silvano eejatzi Timoteo. Notyaantzimiro janta Tesalónica-ki pashiite pikaataiyinira rashiyetaimi Pawa eejatzi Awinkatharite Jesucristo. Onkamintha ineshironkayetaimi, risaikakaayetaimi kameetha.

Roshiyakoitari Tesalónica-satzi

2 Arika namanakotemi, antawoite niwetharyaari Pawa. 3 Osheki nokenkithashiryaakotakero okaatzi pantanairi poshiretanaarira, iñagaitzimi petakoyetantzi, pikamaitanaawo poyaawentziri Awinkatharite Jesucristo. 4 Niyotzi iyekiite, retakotaimi Pawa iri iyoyaayetaimiri. 5 Piyotaiyini eerokapaini te nonkenkithatakaashitemiro Kameethari Ñaantsi nisaikimotantakemiri, Tasorenkantsi aawyaashiretakaakenari, niyotantawori kyaaryooperori nokamantayetzimiri. Piñaayetakena tsika nokanta nisaikimotakemi, osheki nokowaiyakemini. 6 Okantaweta pikemaatsiwetawo, iro kantzimaitacha kemisantaimi, tema Tasorenkantsi oimoshirenkaimiri. Pimatairo okaatzi nantziri naaka eejatzi okaatzi rantakeri Awinkatharite. 7 Iro opoñaantari roshiyantaimiri ikaatzi kemisantaatsiri Macedonia-ki eejatzi Acaya-ki. 8 Tera apaani kemakotaimine jimpe pikanta pikemisantairi Pawa, ithonka ikemakoitaimi tsikarikapaini. Nokowawetaka nonkamanterime jimpe pikanta pikemisantantaari eerokapaini, 9 iri etawakawo ikamantawakena tsika pikantayetaka paakameethatakena, tsika pikanta pipakaanairi piwawanewetari, pantanairo ikowiri Kañaaneri Pawa Kyaaryooperori. 10 Ikamantakenawo eejatzi jimpe pikanta poyaawentziri Jesús ripiye inkenapairo inkiteki, tema iri Pawa ashitariri rowañagairi ikamawetakaga. Iri owawisaakoshiretaine arika imonkaataiya rowasanketantai.

2

Rantayetakeri Pablo Tesalónica-ki

1 Iyekiite, piyotaiyini eeroka te aminaashita niyaatake nareetzimi. 2 Pairani tekera niyaatziita pisaikaiyinira eeroka, osheki ikisaneentaitakena Filipos-ki, rowasankewaitaitakena eejatzi. Iri kantzimaitacha iri Pawa shintsishiretakaakenari nokenkithatakaantzimirori Kameethari Ñaantsi, okantawetaka ikisaneentaitana. 3 Te nokenakaashitawo niñaaneyetari, te nokaariperoshiretzi nokenkithatakaakemiro, te namatawitzimi. 4 Tema Pawa ñaantashiretakenari naaka, rotyaantakena nonkenkithatakaimiro Kameethari Ñaantsi, iro kaari nokenkithatantapaakawo inimotziriri atziri, apatziro nokenkithatakero inimotziriri Pawa, iri yoshiretantatsiri. 5 Piyotaiyini te nonintathatantzimiro okaatzi nokenkithatakaakemiri, naantantyaawori osheki koriki. Iri yotzirori Pawa. 6 Te nokowiro pimpinkathatashitena. Okantawetaka naaka rotyaantaperotane Cristo, impinkathaitename. 7 Iro kantzimaitacha noneshironkatane nowimi noshiyakotawo irinirotaitari arika aamaakotyaari eenchaanikite. 8 Te apaani nonkenkithatakotemiro Kameethari Ñaantsi, antawoite netakotakemi, iro noñaashintsitakowentantzimiri.

9 Tema pikenkithashiretairo netantanakawori nokenkithatzimiro riñaane Pawa, antawoite nantawaitake namanantantyaari nowanawo, kiteesheriki eejatzi tsireniriki nantawaitake. Irootake kaari pipashitantanawo eerokaite. 10 Piyotaiyini jimpe nokanta nisaikimotakemi, eejatzi Pawa riyotzi irirori, kameethashire nokantaka, kiteshiretakena, tekaatsi itsipa kantakotenane. 11 Piyotzi eejatzi osheki netakotakemi, noshiyakotari ipaapateetari ikaminairi rowaiyane, ineshironkatziri, ishintsithatziri. 12 Ari nokantakemi eeroka, onkene pantayetainiri ikowakaimiri Pawa, tema iri yoyaimiri, ari piñeero pisaikai ipinkathariwentantzira isaikira rowaneenkawo.

13 Iro niyaatakaantawori niwetharyaanaari Pawa. Tema pairani owakera pikemawakena nokamantapaakemiro ñaantsi, piyotanake kaari riñaane atziri, irootake irooperori riñaane Pawa. Pikemisantakero, antakaayetaimiro okaatzi ikowakaimiri. 14 Ari poshiyanaari ikaatzi kemisantanairiri Jesucristo Judea-ki, tema antawoite rowasankeyetakeri Judá-ite isheninka. Ari ikantzitakemi pisheninka eeroka rowasanketakemi. 15 Judá-itera tsitokakeriri pairani Jesús, irijatzi tsitokitakariri pairani Kamantantaneri. Iri omishitowakenari eejatzi naakapaini. Antawoite ikisaneentakeri atziripaini. Iro kaari inimotziri Pawa. 16 Te ikowaiyini nonkenkithateniri ñaantsi kaari Judá-itetatsine, rawisakoshiretantaiyaari irirori. Iro ikaariperoshiretantakari Judá-ite, ari iñiimaitaiyaawo rowasanketairi Pawa paata.

Risaikantakari Pablo intaina

17 Iyekiite, osamani okantaka asaikimotawakaawetaka intaina, osheki nokenkithashiretakotapiintzimi. Iro kantzimaitacha nokowake napiitairo añaawakaayetaiya. 18 Nokowawetaka nareetemi, iri kantacha Satanás osheki rotzikatzikatakena. 19 Iro kantzimaitacha paata arika ripiye Awinkatharite Jesucristo, eeroka oimoshirenkainane noñaantaiyaawori nonkimoshiretai. Eeroka kantakaakawori ripinaitantainari naaka. 20 Eeroka kantakayaawone paata noñaantaiyaawori nasagaawentantaimiri nonkimoshirewentantaimiri.

3

1 Iro nokenkithashiretakari pairani nisaikira Atenas-ki, 2 iri notyaantemiri Timoteo pisaikaiyinira eeroka. Tema jirika Timoteo iyeki rinatzi, tzimatsi osheki rantayetakeniriri Pawa. Ari notsipatakari noñaashintsitakawo nokenkithatakotziro Kameethari Ñaantsi tsika ikantakota Cristo. Tema arika rareetakya pisaikaiyinira, iri owatzinkashiretapaakemine, pinkimoshiretantyaari piyaatakairo pinkemisante. 3 Te nokowi onkantzimoneentemi arika rowasanketaitemi. Ari okantari, iro awishimotaine. 4 Iro nokantzitakemiri nisaikimotantzimiri, iroowa piñaakeri awishimotakemiri. 5 Iro kantacha te nokisashitapaakawo naaka, nokowake niyote irojatzirika pikemisantaiyini. Kemetaka tzimatsi kowaintsiri inkaariperoshiretakaimi, ari aminaashiwaitaiyaani okaatzi nokamantawetakemiri pairani.

6 Iro kantacha riyaatake Timoteo rareetzimi, piyaawo nisaikira naaka. Ikamantapaakena eekero piyaatatzi pikemisantaiyini, petakotawakaiyani. Ikamantakena osheki poshiretapiintakena, pikowi piñeena, ari nokantzitakari naaka, nokowi noñeemi eeroka. 7 Iyekiite, okantawetaka osheki rowasanketaitana jaka, thaamentashire nokanta, niyotake eekero piyaatatzi pikemisantaiyini eeroka. 8 Niyotzi eekero piyaatatzi piriiperowentairi Awinkatharite, kameetha inimotakena nisaikira jaka. 9 Antawoite niwetharyaari Pawa, eeroka matakero pikimoshiretakaaperotakena. 10 Eekero nokamaitatyaawo namana kiteesheriki eejatzi tsireniriki, noñaantyaawori napiitero nareetemi, ari niwetsikemiro tzimatsirika pikenakaashitari pikemisantzira.

11 Iri nokowakotzi Ashitairi Pawa, eejatzi Awinkatharite Jesús, tampatzika nowanakero niyaate pisaikaiyinira eeroka. 12 Nokowakotziri eejatzi iri kantakayaawone piñaantyaawori petakotawakagaiya, ari poshiyanaiyaari itsipasatzi atziri. Nokowi poshiyakotenawo naaka netakotzimi eeroka. 13 Iro iñaantemiri Ashitairi Pawa, kiteshire pinkantanaiya, tekaatsi kantakowaitemine paata arika ripiye Awinkatharite Jesús, intsipatapaiyaari itasorentsitakagairi.

4

Okaatzi inimotziriri Pawa

1 Ari okantari iyekiite. Iri kantakayaawone Awinkatharite Jesús, nimatantemirori jiroka, shintsi nonkantemiro nonkenkithate. Pairani niyotaakemiro pantayetairo inimotziriri Pawa. Pimatzimaitakawo. Iro kantacha nokowi piyaatakairo irojatzi pithotyaaperotantakyaawori. 2 Piyotzimaitaka eeroka, iriitake Awinkatharite Jesús matakaakenawori okaatzi niyotaakemiri. 3 Jiroka ikowiri Pawa rowameethashiretantemiri: eero pimayempitzi. 4 Ontzimatye pinkinatantya, inkene impinkathataitemi pitasorentsishiretanaira eeroka. 5 Eero piñaawenatawo mayempitaantsi, iro rantapiintziri kaari kemisantairine Pawa. 6 Paamaiya pikantzimoshiryaakaarikari iyeki kemisantanaatsiri. Nokamantzitakemi ketziroini, ari rowasanketakeri Pawa antakerone jiroka. 7 Te ikowi Pawa oshiyakotyaari mayempiri, ikowatzi rowameethashiretai. 8 Pithainkanarika naaka, Pawaga pithainkake. Tema Pawa otyaantakemiriri Tasorenkantsi.

9 Iro nonkenkithatakaimiri tsika okantakota etakotaantsi. Okantawetaka te okowa napiitaimiro eerokapaini, tema pimatairo petakotawakagaiyani, 10 pimatakeri petakotaari iyekiite nampiyetawori piipatsiteki Macedonia-ki. Iro kantacha ontzimatye piyaatakairo irojatzi pithotyaaperotantakyaawori. 11 Iro pinkowairi pisaikai kameetha. Kaari ikoshekantaita, pantairo pantawairetari eeroka. Iro niyotaayetakemiri pairani. 12 Iro iñaantemiri kaari kemisantatsine wetsikashire pikantayeta, tekaatsi koityiimotemine.

Ripiyairika Awinkatharite

13 Iyekiite, nokowi nonkenkithatakoteri kamayetatsiri kemisantzinkari tsika inkantaiya paata. Iro piyotantyaari eeroka, eero poshiyakotantari kaari kemisantatsine, antawoite riraaneenta rowashirewaita eejatzi. 14 Ayotaiyini aaka ikamawetaka Jesús, iro kantzimaitacha rañagai eejatzi. Ari inkantairiri Pawa paata ikaatzi kemisantaintsiri, ari rowañagairi arika ripiyai Jesús. 15 Jiroka riyotagairi Awinkatharite: Paata arika ripiyai, ikaatzi kamayetaintsiri iri etaiyaawone iñaawairi, aaka impoitatsine añaayetzika. 16 Inkemaitawairo inkaimapaake reewarite maninkariite, rityootakaantapaake Pawa. Iri etanakyaawone impiriintanake ikaatzi kamayewetainchari, 17 ampoñaapaakya aakapaini añaayetzika, ari antsipatanaiyaari eethonkitashitawaiyaari Awinkatharite, atonkyotawaiyaari menkoriki. Ari onkantatyeeya antsipataiyaari Awinkatharite. 18 Iroowa jiroka ñaantsi poimoshirenkantawakayaari.

5

1 Iro kantzimaitacha iyekiite, tera okowa nonkamantemiro tsikapaite iñagaitero jirokapaini. 2 Piyotzimaita eerokapaini, tera riyotakoitziro tsikapaiteka, tema omapokashitaiya, oshiyaawo arika romapokaitai tsireniriki inkoshitaite. 3 Intzimawetya kantatsine: “Risaikaite kameetha, inimowaitemi.” Iro kantacha ari romapokantaitake raperotantaite maawoini. Oshiyawaityaawome tsinane onkemaatsiwaitya ontzimaanite, tekaatsi inkenakaitero awisashitantyaari onkaate pokatsine. 4 Te ari pinkantzimaitya eerokapaini iyekiite, paamaiya romapokaitzimikari, roshiyakoitapaakyaari koshintzi. 5 Piyotakotziro eeroka, te poshiyakotari anashiyetachari tsireniriki, te inewenta. Iri poshiyakotya anashiyetachari kiteesheriki, okoñaatzimotziri. 6 Ari oshiyawo jiroka, te onkameethate oshiyakotyaari maatsiri tsireniriki, aamaawenta ankantya oshiyakotyaari kyoshireri. 7 Tema tsireniriki rimagaitzi, ari ishinkitaitari eejatzi. 8 Iro kantacha ayotaiyini aaka, oshiyakotyaari anashiyetachari kiteesheriki. Wetsikaanta ankantya, ankemisantanetai, etakowaitantya. Oshiyakotyaari riwetsikaanta owayeri, ikithaatawo kotsirotaki. Oshiyakotyaari eejatzi rawentaawo kotsiromokotatsiri ramanthaire. Ari ankantyaari aakapaini awentaanaiyaawo awisakoshireyetaira. 9 Te ikowi Pawa rowasankeyetai, apatziro ikowi awisakoshireyetai akemisantairira Awinkatharite Jesucristo. 10 Iriitake kamawentakairi. Tekaatsi oitya ankamawetya, arika añaayetai, ari añaayetairo asaikimoyetairi paata arika ripiyai. 11 Jiroka poimoshirenkantyaariri itsipa, wetsikashire inkantayetya.

Ishintsithatziri Pablo kemisantanaatsiri

12 Iyekiite, pimpinkathayetairi ikaatzi yotaayetzimiri janta, ari pinkanteri ikaatzi jewayetzimiri pikemisantairira Awinkatharite. Osheki iñaashintsitakowentakemi. 13 Petakotaiyaari piñiirowa okaatzi rantzimotzimiri. Ontzimatye pisaikayetai kameetha. 14 Pishintsithatairi perantziite, eejatzi pinkantairi makoshiretatsiri. Poimoshirenkairi, powatzinkashireyetairi jentashireri ikemisantzira. Eero pisamawaitari jirikapaini. 15 Te onkameethate pipiyatantya, pinkowaperotairo paakameethatawakagaiya, ari pinkantzitaiyaari kaari pisheninkata. 16 Pinkimoshiretapiintaiyeni. 17 Eero pipakairo pamaña. 18 Oitarika awishimotemine, piwetharyagaiyaari Pawa. Irootake ikowiri antayetairi akemisantairira Jesucristo. 19 Eero pomanonkiro rantakaimiri Tasorenkantsi. 20 Eero pimanintziro ikamantaitzimiri. 21 Ontzimatye paminawakero kameetharika ikamantaitzimiri. Pinkyaaryoowentanakero owameethashiretantemiri. 22 Okaatzi ikenkithashiretaitari kaariperori inatzi, eero pimatzitawo eerokapaini.

23 Nokowakotziri Pawa eekero riyaatakaatyeero rowameethashiretemi eerokapaini, tema iriitake kantakaawori risaikantaitari kameetha. Nokowakotziri raamaakowentaimi maawoini, piwathaki, eejatzi pishireki. Iro ompoñaantyaari eero otzimanta oita inkantakoitemiri paata arika ripiyai Awinkatharite Jesucristo. 24 Tema iriiperoshireri rinatzi irirori, aritake rimatakairo.

Weyaantawori wethataantsi

25 Iyekiite, pamanakoyetaina naaka. 26 Piwethatenari maawoini kemisantanaatsiri janta. 27 Nokowi piñaanateniri eejatzi jiroka nosankenare, irootake ikowiri Awinkatharite. 28 Onkamintha ineshironkataimi Awinkatharite Jesucristo janta. Ari onkantaitatyeeyaani.

2 TESALÓNICA-SATZI

1

2

3

APITETANAINTSIRI ROSANKENATZINIRI PABLO TESALÓNICA-SATZI

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori jiroka notsipatari Silvano eejatzi Timoteo. Notyaantzimiro janta Tesalónica-ki pashiite pikaataiyinira rashiyetaimi Pawa eejatzi Awinkatharite Jesucristo. 2 Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, risaikakaayetaimi kameetha. Ari inkantemiri eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

Raminakotairi paata Pawa kaariperoshireri ripiyairika Cristo

3 Iyekiite, okowaperotatya niwetharyaakotaimi Ashitairiki Pawa, tema eekero piyaatakaanakityeero pinkemisante. Eekero piyaatakaanakityeero petakotawakagaiya eejatzi. 4 Iro noshiretapiintantzimiri nopiyotaiyaani notsipatari itsipa iyekiite, nokantaiyini: “Eekero riyaatakaatziiro ikemisantaiyini Tesalónica-satzi, okantawetaka antawoite ikemaatsiwaitaka rowasanketaitzirira.”

5 Ari okoñaatakotzi tampatzika ikanta Pawa riyakowentantzi. Oshiyawaitakawo riwetsikaantyaame Pawa inkene impinkathariwentemi. Iroowa pikemaatsiwentantawori. 6 Iro irooperotatsiri inkemaatsitakayaari Pawa ikaatzira kemaatsitakaimiri eeroka. 7 Irooma maawoini aakapaini, akaatzi akemaatsiwentakawo, atake ripinayeetai paata arika ripiyai Awinkatharite Jesús, inkenapai inkiteki intsipatapaiyaari maninkariite tzimatsiri ishintsinka, 8 inkenantapaiyaawo opaampaporenthatzira paampari. Ari rowasanketaiteri kaari yotairine Pawa, kaari kemisantairori Kameethari Ñaantsi ikenkithatakotaga Awinkatharite Jesucristo. 9 Iri atsipetaiyaawone rithonkaitairi, rashi rowaatyeero impeyashitaiya, eero iñagairo ishintsinka Awinkatharite. 10 Tema paata arika ripiyai, impinkathatawairi kameethashiretaintsiri, inkempoyaaminthatawairi. Ari pinkantaiyaari eeroka, tema pikemisantairo nokamantakemiri. 11 Iro namanakotantaimi eerokapaini. Nokowakotziri pimonkaataiyaari tsika ikantayeta riyoyaayetairi. Nokowakotziri raawyaashiretakaimiri pantantyaawori kameethatatsiri pikemisantaira. 12 Iro ompoñaantyaari raakoitairi iwairo Awinkatharite Jesucristo, eerokaga kantakaakawori ipinkathatantaitakariri. Impinkathatakagaimi eejatzi eeroka. Iri Pawa neshironkayetaine aaka, eejatzi Awinkatharite Jesucristo.

2

Iñagaitairi owaariperoshiretantaneri

1 Iyekiite, nonkenkithatakotemiro okantakota antsipataiyaari Pinkathari Jesucristo, arika ripiyai paata. 2 Te nokowi pinkenkithashiryaawaitashitya pinkante: “Piyaawo Awinkatharite.” Aamaaka iro pikenkithashiryaakari, pikantzi: “Iroowa ikenkithatakotakeri Pablo.” Pikantzi eejatzi: “Iro rosankenatairi Pablo riyotakairiri Tasorenkantsi.” 3 Te ari onkantya, kyaa ramatawiitzimi. Tema arika ripiyai paata, etanakyaawo inkoshekaityaari Pawa, irojatzi iñaantaityaari owaariperoshiretantaneri, iñagaite eejatzi iitaitziri “Otomi peyawaitakagaantsi”. 4 Kisaneentantaneri rinatzi, inkowe rawisante roshiyakagaiteri Pawa impinkathaiteri tasorentsipankoki. Inkante: “Naakatake Pawa.” 5 Tema nokamantayetakemiro jiroka nisaikimotantapaintzimiri. 6 Piyotaiyini eeroka iita otzikakeriri kaari ikoñaatzitanta owaariperoshiretantaneri, apatziro inkoñaate paata arika imonkaapaitetapaakya. 7 Antawaitake rimananekiini owaariperoshiretantaneri. Iro kantzimaitacha tzimatsi otzikapiintakeriri, irojatzi paata roñaagantantakyaari. 8 Aripaite iñagaiteri owaariperoshiretantaneri. Tema arika ripiyai Awinkatharite, ishintsinka rithonkantaiyaariri rowamaapairi, apatziro ritasonkapaakeri. 9 Jirika koñaatatsine paata, roshiyakotapaakyaari Satanás. Ari ontzimake ishintsinka, osheki ramatawitante arika ritasonkawentantayetapaake. 10 Eenitatsi maninterone inkemisantairome irooperori ñaantsi, iroowetakaga rawisakoshiretantaiyaarinime. Iriira peyashitaachane ramatawitakeri owaariperotantaneri. 11 Iri kantakayaawone paata Pawa inkemisantantaityaariri owaariperotantaneri. 12 Irootake rowasanketantaityaariri ikaatzira thainkawaitziriri Pawa, tema osheki ithaamentakawo rantayetziro kaariperori.

Riyoyaitakeri awisakoshiretaatsine

13 Iyekiite retakotane Awinkatharite, eeke niyaatatzi naaka namanakotaimi niwetharyaari Pawa. Pairani tekera riwetsikaitzimiita, riyoyaitzitakemi pawisakoshiretai. Iroowa pikemisantantaawori irooperori, iro itasorentsishiretakaantaimiri Tasorenkantsi. 14 Iriitake otyaantakenari naaka nokenkithatakaantakemirori Kameethari Ñaantsi, piñaantaiyaawori paata rowaneenkawo Awinkatharite Jesucristo. 15 Ari okanta iyekiite, ontzimatye pinkyaaryoowentairo okaatzi niyotaakemiri nisaikimotantapaintzimiri. Ari pinkantero eejatzi okaatzi nosankenatakemiri.

16 Onkamintha retakoyetai Awinkatharite Jesucristo, eejatzi Ashitairi Pawa. Iri oimoshirenkapiintairi, irijatzi etakotairi, ineshironkatantairori okaatzira kameethayetatsiri. 17 Onkamintha inthaamentashiretakaapiintaimi, irijatzi iriiperoshiretakagaimine, iroowa piyaatakaantyaawori pikenkithatakoyetanakero kameethari, irojatzi pantayetanairi eeroka.

3

Impinkathataitero riñaane Pawa

1 Iyekiite, pamanakotaina naaka niyaatakaantyaawori nonkenkithatakoteri Awinkatharite, iro ompoñaantyaari impinkathatantaiyaariri itsipasatzi atziripaini, roshiyaimi eeroka. 2 Pamanakotaina eejatzi ompoñaantyaari nawisakotantaiyaari jaka kaariperoshireriki, tema te roshiyai aakapaini akemisantayetzira. 3 Iro kantzimaitacha kyaaryoopero ikanta Awinkatharite, ari raawyaashiretakaayetaimi, iri kempoyaawentaimine eero rotsinampaantzimi owaariperoshiretantaneri. 4 Iri Awinkatharite yotakaakenari eeke piyaatakaatyeero pantayetanairo niyotaayetakemiri, tema pikowaiyakeni pantero. 5 Nokowakotziri Awinkatharite inkenkithashiryaakaaperotemiro tsika okanta retakotzimi Pawa. Inkyaaryooshiretakaimi poshiyakotantyaariri Cristo.

Ontzimatye antawaiyetai

6 Iyekiite, tzimatsira ikowiri Awinkatharite Jesucristo nonkantemiri: Te okameethatzi paapatziyaari perawaitachari kemisantawetachari. Te rimatziro okaatzi niyotaakemiri pairani. 7 Ontzimatye roshiyainame naaka, te noperawaita nisaikimotantapaintzimiri. 8 Tekaatsi nonkowakotemiri pimpashitenari nowanawo, nipinatzimiro maawoini pipayetanari. Antawoite nantawaitake, kiteesheriki eejatzi tsireniriki. Iro opoñaantari kaari pipashitantanawo nowanawo. 9 Iroowetaka pametapiintyaarime pimpayetename nowanawo. Iro kantacha antawoite nantawaitake naaka pimpampoyaantenari, iro poshiyakotantenawori jimpe nokanta naaka. 10 Iro nokantzimiri pairani nisaikimotantapaintzimiri janta, nokantzimi: “Kaari antawaitatsine, eero rowaa.” 11 Nokemake ikantaitzi tzimatsira pikaataiyinira janta perayetachari, te ikowi rantawaite, apatziro ikoshekantayeta. 12 Eenitatsi ikowakaanari Awinkatharite Jesucristo nonkanteri jirikapaini: “Eero pikoshekanta, santzikoiteeni pantawaiwentero powanawotetari.” 13 Iyekiite, pashi powero eeroka pantayetairo okaatzi kameethayetatsiri.

14 Tzimatsirika itsipa kaari kemisanterone jiroka nosankenatakemiri, eero paapatziyaari, iro inkaaniwaitantyaari. 15 Iro kantzimaitacha eero pikisaneentziri, pinkaminaayetairi poshiyakairi pirentzi.

Weyaantawori tasonkawentaantsi

16 Iriira Pawa kantakaawori risaikantaityaari kameetha, nokowakotziri irijatzi inimotakaimirone pisaikaiyeni kameetha onkantawetakya piñaayetero awishimoyetemine. Nokowakotziri intsipatemi.

17 Jirokaga nosankenatziri naaka nakoki: Naaka Pablo wethatzimiri. Ari nokantapiintziro arika notyaante nosankenare. 18 Onkamintha ineshironkataimi maawoini Awinkatharite Jesucristo janta. Ari onkantaitatyeeyaani.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

RETAKARI ROSANKENATZINIRI PABLO TIMOTEO

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori jiroka. Rotyaantaperotane Jesucristo nini, tema iro ikantakaantziri owawisaakotairi Pawa itsipataari Jesucristo oyaakotanewo. 2 Eeroka nosankenatzini Timoteo, noshiyakaakemi notomi nowimi akemisantanaira. Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa eejatzi Awinkatharite Cristo Jesús, okamintha retakotemi, piñagairo pisaikai kameethaini.

Kenakaashitawori riyotaantzi

3 Pairani niyaatantakari Macedonia-ki, nookanakemi pisaike Efeso-ki, ompoñaantyaari piyotayeri saikayetatsiri janta, ripakagairo ikenakaashitakawo riyotaantzi. 4 Ikenkithatakotashitawo kenkitharentsi, ikenkithatakotashitawo eejatzi jimpe ikanta pairani icharineni. Te ooñaawontero jirokapaini rantakeri Pawa opoñaantari ankemisantairi, iroowa kantakaantzirori riñaanaminthatawakaantari atziripaini. 5 Irooma aaka arika ayotaante, akenkithatakotziro jimpe ikantaita retakotawakagaita. Tema arika ankiteshiretanai, arika ankenkithashiryaanairo tampatzikatatsiri, arika ankemisantaperotanai, ari amatakero etakotantaiya. 6 Ari itzipinayetakeri jirikapaini, aminaashitaka okaatzi ikenkithatakaantawetakari. 7 Ikowawaitashitakawo riyotaantero Inintakaantaitanewo. Okantawetaka rotsiwakakaanta riyotaantayetzi, temaita ikemathatzitawo irirori okaatzi ikenkithatakowetari.

8 Irooma aakapaini ayotzi imapero okameethatzi Inintakaantaitanewo, ontzimatye ankemathatero tsika oita otzimantari jiroka. 9 Te iri rosankenataiteni ikaatzi kameethashiretaintsiri, apatziro rosankenataitziniri jirika: koshekantaneri, piyathari, kaariperoshireri, tsimainkaantsiweri, thainkantaneri, manintashiryaantaneri, tsitokayetziriri ipaapate, omposantzinkari, 10 mayempiri, antaminthatawakaachari ishiramparinkaki, noshikantaneri, thaiyawairentzi, kamatawireri, ikaatzi otzikatzikayetzirori ayotaantzirowa kameethari. 11 Tema inashita Kameethari Ñaantsi owaneenkatachari, iro ikantakenari Pawa Tasorentsitatsiri nonkamantantairo.

Rantawaire Pablo

12 Iri Awinkatharite Jesucristo matakagaanawori. Iro niwetharyaantaariri, tema kyaaryootakena, riyotzi irirori, rotyaantakena nantawaiteniri. 13 Okantawetaka pairani osheki nithainkatasorentsiwaitakeri, noisaneentanewo nowiri, osheki nowasankeyetake rashiyetaari, iro kantzimaitacha retakotaana irirori. Tera niyowetawo okaatzi nantakeri, tekera nokemisantanakeeta. 14 Iri kantacha jirika Awinkatharite antawoite retakotakena, ari opoñaanakari nokemisantanairi Jesucristo, osheki netakotaari iroñaaka. 15 Jiroka nonkanteri irooperori ini, ontzimatye inkemisantaitero: Ripokake Jesucristo jaka kipatsiki rowawisaakoyetairi kaariperoshireripaini. Naakaga maperowetakawori maawoini nokaariperoshirewetaka. 16 Iro opoñaantari ineshironkataana Jesucristo, te risamaneentana okantawetaka naaka maperowetakawori nokaariperotzi. Ikantaanaga naaka, ari inkantayetaiyaari itsipa inkaate kemisantayetairine, ari inkantaitaatyeero rañaayetai. 17 Nokowi ari inkantaitatyeero impinkathaperoitairi kantaitachaneri, Impinkatharite, Kañaaneri, Kaari koñaanetatsine, Apintzi Pawa. Otzimimotziri rowaneenkawo kantaitaachane. Ari onkantaitaatyeeyaani.

18 Notomí, Timoteo, eenitatsi nokowiri nonkamantemiri. Ari oshiyaawo okaatzi ikenkithatakotaitakemiri pairani. Iro nonkamantantemirori pinthaamentashiretantyaari piyaatakairo piñaashintsiperotaiya kameetha, 19 eeke piyaatakaatyeero pinkemisantanake, eeke pinkenkithashiryaatyeero tampatzikatatsiri. Tzimatsira pakaakerori. Okantawetaka ikemisantzi, oshiyawaitakawo ripitamenkakotatyeeyaame. 20 Ari ikantari Himeneo eejatzi Alejandro. Iriira nishinetakeri rowashironkagairi Satanás, iroowa riyotantyaari kaari rithainkatasorentsiwaitaitzi.

2

Ikenkithatakoitziro amanaantsi

1 Jiroka netawakyaari notsiwakakaimiro: Ontzimatye pamaña, pinkowakowentante, pinkantakowentante, piwetharyaakowentaiyaari maawoini. 2 Pamanakotaiyaari pinkatharipaini. Pamanakotaiyaari eejatzi maawoini jewaripaini pisaikantyaari kameetha, pinkathatasorentsi pinkantya, tampatzikashire pinkantya eejatzi. 3 Iro kameethatatsiri maawoini jiroka. Iro ikowiri Pawa owawisaakoshiretairi. 4 Tema ikowatzi Pawa maawoini awisakoshireyetai, ikowi eejatzi ayotakotairo irooperori ñaantsi. 5 Jiroka irooperori ñaantsi: Apatziro ikantakaawo Pawa. Apatziro ikantakaawo kantakowentziriri atziri janta Pawaki. Iriitakera Cristo Jesús. 6 Iriira pinakowentakairi maawoini aakapaini ikamawentakaira, rookakaawentakai imonkaapaitetapaakaga inintakaapaakawowa Pawa. 7 Iro rowantakenari naaka Rotyaantaperorite, iri otyaantakenari nonkenkithatakaayetairi atziri kaari asheninkata, niyotagairi inkemisantairo irooperori ñaantsi. Tema imaperotatya.

8 Tsikarika rapatotapiintayeeta, nokowiri shiramparipaini ramanaiyani, kiteshire inkantaiyani intzinaawakotya, eero ikisawaita, eero riñaanaminthatawakaayeta. 9 Ari onkantanaiyaari tsinanepaini eero oñaawenawaita onkithaatyaawo owaneenkatachari, apaawaiteri koriki amanantayete othatane poreryaayetatsiri, oñaawenawaityaawo owaneenkatero oishi. 10 Ontzimatye ametaiyaawo antayetairo kameethayetatsiri. Jirokaga kameethatatsiri antayetziri tsinane kantatsiri: “Naaka, pinkathatasorentsi nini.” 11 Arika inkenkithataite, owayempita onkantayetya tsinane, onkemisantante. 12 Te nishinetakaantero iyotaante tsinane rapatotapiintaitaga, te nishinetakaantero eewateri shiramparipaini eejatzi. Apatziro owayempitayetya. 13 Tema iri Adán retaitaka pairani riwetsikaitakeri, iro impoitapaintsiri Eva. 14 Kaari Adán ramatawiitake pairani, tsinanera ramatawiitake, ari opoña antantawori kaariperotaantsi. 15 Irooma tsinanepaini, iroowa owaiyantaatsine, aritake awisakoshireyetai eekerorika iyaatakaanakityeero onkemisante, etakotantya, onkameethashirete.

3

Tsika inkantayetya jewaripaini

1 Iroopero ini nonkantemiri: Tzimatsirika kowatsine reewateri kemisantzinkaripaini, okameethatzi ikowiri ranteri. 2 Inkaate jewayetatsine ontzimatye inkameethashirete, eero itzimawaitzi kantakoyeterine, inkinayetyaawo iina, nethaawaine inkantya, rantayetairo kameethari, impinkathatakaantya, roimaantayete ipankoki, yotaantaneri inkantayetya. 3 Eero ishinkiwaita, eero ikisawaita, etakotane inkantya, tsinampashireri rine, eero iñaawenawaitashitari koriki. 4 Riyotero reewayetairi saikapankotziriri, pinkatha inkantante rowaiyaneete, eero ripiyathawaita. 5 Atziri kaari yoterone reewatakaante ipankoki, ¿kantachama reewawentairi kemisantanairiri Pawa? 6 Ari ikantzitari owakeratatsiri ikemisantzi, eero okanta reewatakaante. Arika rimatero reewate, ari rasagaanakya, ari roshiyakotakyaari awishimotakeriri pairani Kamaari. 7 Arika poweri jewatziriri kemisantzinkari, pamine ipinkathatziri kaari kemisantatsine. Jirikarika powake ikantakowaitaitziri, iriira jirika kaari kisashityaawone ramatawiteri Kamaari.

Tsika inkantayetya amitakotziriri

8 Ikaatzi amitakotziriri jewatziriri kemisantzinkaripaini, ontzimatye impinkathatakaantya, awentaane rowaiteri eejatzi, eero ishinkiwaita, eero iñaawenawaitashitari koriki rayitanteri rosheñeeri. 9 Okowaperota riyotakotairo okaatzi akemisantairi, kaari riyotakoitzi pairani. 10 Inantyaari atziri ramitakoteri jewaripaini, ontzimatye iñaantaitawakyaari kantacharika rimatero, arika iñaantaitakyaari kantacha riyaatakairo. 11 Ari onkantyaari eejatzi tsinane ontzimatye ompinkathatakaantya, eero okenkithatakotantashiwaita, nethaawaine onkantya, onkyaaryoowentanairo maawoini. 12 Inkaate amitakotantatsine inkinayetyaawo iina, iñaapinkathateri rowaiyane, eejatzi ikaatzi saikapankotziriri. 13 Arika rimonkaatanairo jirokapaini, pinkathaga rowaiteri, awentaashirera inkenkithatakotairo tsika okanta ikemisantantaariri Cristo Jesús.

Imapero okameethatzi akemisantziri

14 Nokowake niyaateme intsipaite noñeemi. Iro kantaincha netawakyaawoota nosankenatemiro jiroka, 15 aamaashitya eerorika niyaatzita, nonkamantzitemiro ketziroini jimpe ikantaita risaikaitzi rashiyetaira Pawa. Tema akaatzi rashiyetaira Kañaaneri Pawa, oshiyanaatyaawo okantaganki tzinkamitsipero, aakatake otzinkamita ikenkithaitairowa irooperori ñaantsi. 16 Imaperotatya irooperotzi okaatzi akemisantairi, te riyotakoweetawo pairani tsika ikantaita ipinkathatasorentsitaitzi. Jiroka akemisantziri:

Ratziritzimotantake Pawa,

Iri oñaagantakeriri Tasorenkantsi iriiperori rini.

Iri maninkariite kempoyaawentakeriri,

Iri ikenkithatakoitairi itsipasatziki atziri.

Iri ikemisantaitziri jaka kipatsiki,

Iri owenonkaachari rowaneenkawoki.

4

Ikenkithatakoitziri eshitzirori ikemisantawetaga

1 Jirokaga ikantairi Tasorenkantsi, ikantzi: Paata, ari iñagaitake eshiterone ikemisantawetaga, iro inkowanake inkemisantayetero riñaane Kamaari, ramatawitante. 2 Riyotaantashiwaityaawo owapeyimotantaneri kaari irooperotatsi, eero iñagairo rowashiretakotyaawo rantayetziri, jampashire ikantaka. Roshiyakyaawo okantaganki omatatakagai ritagaita iyampawathatakaantzi eero akemairo katsiri. 3 Eero rishinetakaantziro raawakagaitya, ritzitakaantawo okaatzi rowaitari. Te onkameethate jiroka. Tema aakapaini akaatzi akemisantairi Pawa, ayotairo irooperori, riwetsikayetakainiro owanawontsi. Ikowakagairo irirori owayetaiyaawo jirokapaini, awetharyaayetyaari. 4 Tema okaatzi riwetsikayetakeri Pawa, kameethari inayetzi. Tekaatsi oitya apaawaitantyaawori, ontzimatye awetharyaayetaiyaari añaayetzirowa okaatzi ipayetakairi. 5 Arika amatakero okantziri riñaane Pawa, amanakoyetyaawo okaatzi ipayetairi, ari ritasonkawentakairo.

Antawaitanainiri kameethari Jesucristo

6 Iroorika piyotaantake jiroka, pimatanairowa pantawaitainiri kameetha Jesucristo. Pimonkaatanairo okaatzi pikemisantanairi, pimatanairo okaatzi riyotagaitakemiri. 7 Pipakagairo kenkitharentsipaini kaari irooperotatsine, iro ametapiintari antawoite okenkithayetziro jiroka. Ontzimatye piñaashintsitya piñaantyaawori pipinkathatasorentsitai. 8 Okameethatzimowetai eejatzi añaayetzirowa añaashintsita koñaawoini awathaki, iro kameethaperotatsi añaashintsishiretaiya añaantyaawori ankiteshireperotai. Te iro antantawori jiroka anintaawaitantyaari iroñaaka eeniro añaayetzika, irojatzi añagairi paata anintagaiyaari arika añagai. 9 Iroopero ini jiroka ñaantsi, ontzimatye ankemisantairo maawoini. 10 Iro añaantawori añaashintsiyeta, antawoite antawaiyetzi, tema oyaakoneentanewo owiri Pawa Kañaanetatsiri. Arime rowawisaakoshiretairi maawoini atziripaini, iriira rowawisaakoshiretairi inkaate kemisantairine.

11 Jiroka piyotaanteri, pishintsineenteri. 12 Te nokowi rithainkimawaitaitemi pimainarinkakiini. Ontzimatye poñaagantero pikemisantziri, ompoñaantyaari roshiyakotantaitemiri. Pinkempoyaakotairo okaatzi pikenkithawaitziri, okaatzi pantayetziri eejatzi. Etakotane pinkantante, awentaashire pinkantya, kiteshireri pinkantya. 13 Piñaanatainiri Osankenarentsipero atziripaini shintsiini, pinkenkithatairo, piyotaantayetairo, irojatzi piñaantakyaawori nareetaimi janta. 14 Poshiretyaawo ikenkithatakotakemiri pairani jewaripaini, iro opoñaantari ritasonkawentantakemiri rotzimikapatziitotantakemiro rako. Kyaa peewanatawokari ritasonkawentaimira Pawa pimatantakawori jiroka. 15 Ñaashintsi pinkantawentaiyaawo, ompoñaantyaari iñagaitemi eekero piyaatakaanakitziiro pantero. 16 Paamaawentaiya tsika pikantanaawo, poshiretakotyaawo kameethari onkaate piyotaanteri, onkaate pantayeteri eejatzi. Arika pimatakero piriiperowentairo, aritake pawisakoshiretai, eejatzi roshiyaimi ikaatzi piyotaapiintziri.

5

Antayeteniriri itsipapaini

1 Te okameethatzi pinkisathateri antariite, kameetha pinkenkithawaitakayeri. Iro kameethatatsi pariperoteri poshiyakayeri iriime pipaapate. Eejatzi pinkantzityaari mainaripaini, pariperoteri poshiyakayeri iriime pirentzi. 2 Ontzimatye pariperotero antawokitatsiri, poshiyakayero iroome pinaanate eeroka. Eejatzi pinkantzityaawo mainawopaini, pariperotero, eero poshiretawo pimaimanewaitero poshiyakayero iroome pitsiro.

3 Pineshironkatero kinankawo maperotzirori okoityaawaitzi. 4 Irooma kinankawo, eenitatsiri eentsite, osaripaini, iri amitakoterone. Ontzimatye ripiyataiyaawo inkempoyagairo okemetzirira pairani iroori rantaritantakari. Iro ikowiri Pawa antairi. 5 Irooma kinankawo matzirori isaikawaitzi apaniroini, awentagaari iroori Pawa, ashi owaatyeero onkamaityaawo amanaiya onkowakoyetairi. 6 Irooma onkoityaawaitanakerika jirokapaini, te añi kameethaperoini, oshiyashitakawo onkamakityeeme. 7 Pishintsineentero imatantyaawori nokantakeri, eero otzimanta inkantakoiterori. 8 Eenitatsi kaari aminerine isheninkapaini. Iri maperotakerori kaari aminairine isheninkaani okaakiini. Roshiyawaitanakawo ripakaakityeerome ikemisantzi. Iri maperokitanakerori ranaanakeri ikanta kaari kemisantatsine.

9 Kinankawopaini kowatsiri rosankenatakoitero antawaitantyaanariri Cristo, jiroka kowachari: Ontzimatye onkaate osarentsite 60, kinatariri oimeni, 10 kameethashire okanta ikemakoitziro, kempoyaane owiri owaiyane, oimaantzi opankoki, ariperotapiintziri kemisantzinkari, oneshironkatapiintziri ashironkainkari, antayetapiintziro kameethatatsiri. 11 Irooma kinankawo kaari antawokitatsi, eero rosankenatakoitziro. Eero imatziro antawaitainiri Cristo, eeniro okowi aye oime. 12 Arika aake oime, osheki inkantakoitero, tema te imatero okantawetakari anterime. 13 Peranto onkantanakya, onkenashiwaitya pankotsikipaini, onkantakotantayete, kaminaathatantanero ine. 14 Iro nokowantari aayetai itsipa oime kinankawo kaari antawokitatsine, intzimayetai eentsite, risaikeeta opankoki antawaite. Iro ompoñaantyaari eero itzimanta iita kishimawaiterone. 15 Tema tzimayetatsi matakerori, antashitakawo ikowiri Satanás. 16 Kinankawo tzimatsiri osheninka okaakiini, iriitake amitakoyeterone. Irooma kinankawo kaari tzimatsi osheninka, saikatsiri apaniroini, tekaatsi amitakoterone, koityaawairento ini. Irootake kowajaantachari ramitakoyetero itsipa kemisantzinkaripaini.

17 Kemisantzinkaripaini, ontzimatye rowayete ripinaiteriri jewatakaantatsiri, kyaaryooperorika rimonkaatziro kameethaini. Iri impaperoite kenkithatakaantatsiri, eejatzi ikaatzi yotaantatsiri. 18 Iro okantakotziri Osankenarentsipero:

Arika pantawaitakairi piratsi, te okameethatzi ritasheyaneentawaite.

Jiroka okantziri eejatzi:

Ikaatzi antawaitatsiri, ripinaitziri.

19 Apaanirika ikanta atziri kantakotziriri jewari, eero pikemisantziri. Irooma inkaaterika apite, eerorika inkaate mawa ñaakotakerine rantakero kaariperori, ari okameethatzi inkemisantaiteri. 20 Eekerorika rantaitatyeero kaariperori, paanakeri tsika rapatotapiintaitaga pinkisathateri, iro ompoñaantyaari inthaawantyaari itsipapaini, eero rantantawo irirori. 21 Noshintsineentzimi pantero jiroka. Arika pantairo, eero potzikaakotashiwaitari, riyotzi Pawa nokantzimiri. Riyotzitawo eejatzi Jesucristo, riyotzitaka eejatzi maninkariite ikaatzi riyoyaakeri. 22 Te okameethatzi pathawaiyaawo potzimikapatziitotantyaawo pako reewatantaityaari. Tema arika riyoiteri rantakero kaariperori, oshiyawaitakawo eerokame kantakaashiwaityaawone. Ontzimatye pinkiteshirete eeroka.

23 Te okameethatzi apatziro pirapiintero ñaa, iro kameethatatsi pirero eepichokiini kachori, ari piñagairo petsiyatakote pimantsiyawaiwetaga.

24 Eenitatsi atziri, tekera riyakowentaiteriita rantakero kaariperori, ikemakoitakeri maawoini. Eenitatsi eejatzi itsipa kaari riyotakoitzi rantzirorika kaariperori, apatziro inkemakoiteri paata. 25 Ari oshiyawo eejatzi, te rimanakotapiintziro atziri rantayetero kameethari. Irooma arika rantakero kaariperori, ari inkowapiintakero rimanakotya. Iro kantzimaitacha ari inkemakoitairi paata.

6

1 Ikaatzi rimperaitari ontzimatye impinkathateri imperatariri. Iro nokantantari, ompoñaantyaari eero itzimanta kantakowaitaine, rithainkaitzirikari Pawa. 2 Rimperaitari kemisantaatsiri, arika rimperatemi itsipa kemisantzinkari, te okameethatzi pinkantashirewaite, pinkante: “Eero poshiyakaana pimperatane, tema iyeki nowimi.” Okowaperotatya jirika rimperaitari rantawaiperoteniri kameethaperoini, retakotanewo roweri, tema kemisantzinkari rini. Ontzimatye piyotaantairo jiroka, pishintsineentantairo.

Kiteshiretakaantaneri eejatzi inimotaantsi

3 Arika ripoke inashityaawone inkenkithatakaante, kaari oshiyaawone riñaanetakari Awinkatharite Jesucristo, rinashitapaakyaawo eejatzi inkenkithatakotero pinkathatasorentsitatsiri, 4 shamewaineri rini, tekaatsi riyote. Apatziro ikowi irirori riñaanatawakaawentyaawo ñaantsi. Iro ompoñaantyaari asamawakaawaitya, ankoshekawakaawaitya, ankaweyawakaawaitya, ankantakotawakaawaitya, 5 ankisaneentawakaaperowaitya. Irootake rantapiintziri kaariperoshireri kaari yotakotaajaiterone irooperori ñaantsi. Ikenkithashiretakotawo raantyaawo koriki ramawenawaitawo ipinkathatasorentsitanaira. Te okameethatzi paapatziyaari eerokapaini. 6 Ari okantzimaitatya, antawo ripinawentaitairo paata apinkathatasorentsitaira. Iro kantacha añaantyaawori ripinaitai, ontzimatye inimoyetai okaatzi tzimimotairi iroñaaka. 7 Pairani owakera atzimapaake te amake tzimimotairi. Eejatzi okanta arika ankamai, okaatzi tzimimotairi eero, aanairo. 8 Eenitatsirika owanawo, tzimatsirika aithaare, ari onkaate. 9 Ikaatzi kowayetzirori rashaagantya, okaimashiretziri inkaariperoshirete. Roshiyakotari shirikachari iwirentsiki, rantziro ikowashiyetari owaariperotantatsiri, iro peyakaashitaiyaarine. 10 Arika iñaawenataityaawo rashaagantaitya, oshiyawaitakawo iro omparithatanakyaarime kaariperotatsiri. Tzimatsi ñaamatakawori rashaagantya, ripakaanakero ikemisantzi, oshiyawaitanakawo iriime kemaatsitakaawaitachaneme apaniroini rowathaawaitaka.

Poshiyakairo pomanawentatyeerome pikemisantanaira

11 Irooma eeroka, rashitaimira Pawa, pipakagairo jirokapaini, poshiyakairo pishiyapithatatyeeyaawome. Iro pinkowaperotairi pinkameethashirete, neshironka pinkantante, pinkemisantairi Pawa, etakotantane pinkantya, eero pisamaneentanta, tsinampashire pinkantya. 12 Eekero pinkemisantanakitye, poshiyakairo pomanawentatyeeyaawome kameethatatsiri. Poshiyakairo eejatzi piñaashintsitatyeeyaawome irojatzi paantaiyaawori kantaitaachane añaakagaimine. Iro ikowakaitakemiri piñeero añaamentotsi, iro ikemantaimiri atziripaini pikantzi: “Nokemisantai.” 13 Eenitatsi noshintsineentemiri. Tema Pawa añaakairori tzimayetatsiri, riyotzi nokantzimiri. Riyotzita eejatzi Awinkatharite Jesucristo, ñaawaitapiintzirori irooperotatsiri, irojatzi ikantapaakeri pairani ragaitanakerira Poncio-ki Pilato. Jiroka onkaate noshintsineentemiri: 14 Eero pipiyathatawo ikantakaantaitziri, eero powashiñaawaitziro, itzimikari kenkithatakaantashiwaitachari. Piyaatakaanairo eeroka irojatzi ripiyantaiyaari Awinkatharite Jesucristo. 15 Tema pokai irirori rimonkaapaitetakaapaakawowa Pawa. Apatziro ikantakaawo Pawa itasorentsitzi, reewatakaantairo maawoini tzimayetatsiri, impinkathariwentairi ikaatzi pinkathariwetachari, ari rimatairo reewawentairi eejatzi ikaatzi jewawetachari iroñaaka. 16 Iri ashitawori kantaitaachane añaamentotsi, ashi rowiro risaiki ishipakiryaaperotzira, iro kaari rareetantaitari. Tekaatsi atziri materone iñeeri, eero rimataitziro eejatzi. Imapero ipinkathaitziri. Ashi rowaatyeero impinkathariwentantai. Ari onkantaitaatyeeyaani.

17 Piyotagairi ashaagantachari, eero ishamewaitzi. Eero rawentaashiwaitawo rashaagawo, eero ashi owaatyeero onkisotzimoteri. Ontzimatye rawentagaiyaari Pawa, iri matzirori ithaamentakaaperotanta. 18 Piyotaantairo rantayeetairo kameethari. Oshiyaiyaari ashaagantzinkari oshekitzimotziri rowaagawo, ari pinkantanaiyaari eerokapaini oshekitzimotaimi irooperori pantapiintziri, iro poshiyakaanairi iroome powaagawo. Piyotaantairo ineshironkatantaite, ayimatairi impashitantya. 19 Iroorika rimatanai jiroka, oshiyanaatyeeyaawowa iroome rashaagawo inkashaakagaiyaari paata. Ari inkantaitaatyeero iñagairo risaikai kameetha.

Weyaantapaakawori ikantziriri Pablo Timoteo

20 Timoteo, kyaaryoo pine piyotaantairo okaatzi ineshironkaitakemiri. Eero pimatzitawo okaatzi ikenkithatakotashitari isaawikisatzi. Eero pimatzitawo riñaanatawakaawentaitawowa, jitashitawori “yorenkantsi”. 21 Tema eenitatsi matakerori, ikenashiwaiyetaka, oshiyawaitakawo intzipinatatyeeme. Onkamintha ineshironkaitaimi. Ari onkantaitaatyeeyaani.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

RAPIITAIRO PABLO ROSANKENATZINIRI TIMOTEO

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatakaantzirori jiroka. Rotyaantaperore Jesucristo ninatzi, iriira Pawa kowakaakenawori nonkenkithatakotairo ikantakairi pairani, rañaakagai Cristo Jesús. 2 Eeroka nosankenatzini Timoteo, nokemetakaakemi eerokame netakotane notomi. Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa eejatzi Awinkatharite Jesucristo, onkamintha retakotemi, piñaantyaawori pisaike kameetha.

Pinkenkithatakotairi Cristo

3 Ari nokantapiintatya tsireniriki eejatzi kiteesheriki namanakotzimi, niwetharyaari Pawa, nantawaitainiri, noshiyakotaari ikantaga pairani nocharineeteni tampatzikashire rinake. 4 Arika noshiretyaawo piraawaitaganki, osheki nokowake napiitairo noñeemi, inantyaari nonkimoshirete. 5 Osheki nokenkithashiryaakotakemi poshireperotantanakari. Tema iro etanakawo pisawo Loida, opoñaanaka pinaanate Eunice. Niyotzi eejatzi ari pikantanakari eeroka. 6 Irootake napiitantemiri nonkantemi: Papiitairo powakeratairo okaatzi ritasonkawentakemi Pawa notzimikapatziitotantakemiro pairani nako. Poshiyakagairo roonthotaitziro paampari itsiwakimaterika. 7 Tema Pawa te ithaawashiretakaantzi. Apatziro ishintsishiretakaantzi, retakoshiretakaanta, iñaakoshiretakaanta.

8 Irootake eero pikaaniwentantawo pinkenkithatakotairi Awinkatharite, poshiyena naaka, eero pikaaniwentana romonkyaawentaitanarira Pawa. Iriitakera shintsishiretakaimine poshiyena naaka, nokemaatsitakowentakawo Kameethari Ñaantsi. 9 Irijatzi owawisaakoshiretairi Pawa, iri yoyaayetairi tasorentsishire ankantaiya. Te aaka antashityaawone apaniroini, iriira kowashitakawo rantero. Rashi rowaatziiro pairani Pawa ikowakaakeri ineshironkayetai Cristo Jesús. 10 Iroowa rantakeri ikoñaatakera pairani Owawisaakotantaneri, Cristo Jesús. Iriitake matakerori roitsinampairo kaamanetaantsi, rookapaintairo Kameethari Ñaantsi, iro ayotantaari rashi rowaatyeero rañaakaayetai. 11 Irootake rowantakenari naaka Otyaantaperori, rotyaantakena nonkenkithatakaante, onkene niyotaayetairi kaari nosheninkata. 12 Iro opoñaantari nokemaatsiwaitawo iroñaaka. Iro kantzimaitacha te nokaaniwenta. Niyotzi naaka iita noshiretaari, niyotzitaari oshekitzimotziri ishintsinka eero ripakaakaanawo ikowakaakenari nantainiri irojatzi paata kiteesheriki ripiyairika. 13 Arira pinkantaiyaari eeroka, poshiyakotenawo jimpe okanta pikemakena nokenkithayetake, piyaatakayero poshiretya. Etakotane pinkantante, iroowa rantapiintanairi rashiyetaari Cristo Jesús. 14 Tema risaikashiretantakemi Tasorenkantsi, iri kyaaryooshiretakaimine eero pipakaantawo irooperori ikowakaakemiri piyotaantero.

15 Pikemakotakena eeroka tsika okanta rookanawentakena Asia-satzi. Jirikapaini: Figelo eejatzi Hermógenes. 16 Iri kantacha Onesíforo, osheki roimoshirenkapiintakena irirori, te ikaaniwentana roosoweetakenaga. Antawoite nokowi ineshironkatairi Pawa ikaatzi saikapankotziriri. 17 Tema iri kowakowatapaakenari rareetakaga Roma-ki, irojatzi iñaantapaakena. 18 Iri Awinkatharite neshironkatairine paata kiteesheriki ripiyairika. Tema piyotaiyini eeroka, osheki ramitakotakena Onesíforo nisaikantakari Efeso-ki.

2

Poshiyakayaame eerokame rowayerite Jesucristo

1 Notomí, tema iri neshironkataimi ketziroini Cristo Jesús, ontzimatye pintontashiretai. 2 Pikemakena jimpe okanta niyotaantake atzirikipaini. Ontzimatye piyoyaayete tsika inkaate iriiperoshiretatsine iri matanairone riyotagairi itsipa. 3 Aamaawenta pinkantya patsipewentaiyaari Jesucristo. Poshiyakayaame eerokame rowayerite. 4 Ikaatzi owayeritachari tera iñagaitziri rantayetanairo antawairentsi rantapiintaitziri kiteesheriki. Apatziro retapiintawo rantayetziro ikantziriri iyorakate. 5 Ontzimatye poshiyakotyaari eejatzi ripinataitziri anaakotawakaachari rishiyaiyani. Tema antawoite iñaashintsityaawo. Rimatantyaawori ranaakotante ontzimatyeera iñaantzityaawo ketziroini. Irooma inthaiyawaitashitakyaarika ranaakotante, eeromaita ripinaitziri. 6 Ontzimatye poshiyakotyaari eejatzi pankiwairentzi. Tema iriitake etapiintawori rowawo iwankire. 7 Pinkenkithashiryaakoterowa nokantayetakemiri. Tema iriitake Awinkatharite kemathatakaaperotemirone maawoini.

8 Pinkenkithashiryaakoteri Jesucristo icharinetakari David-ni. Tema añagai irirori ikamawetakaga. Iroowa Kameethari Ñaantsi nokenkithatakotairi. 9 Irootake natsipetantawori iroñaaka naaka, noñaantakawori roosowaitaitana romonkyagaitakena, roshiyakagaitakena naakame tsitokantzinkari. Irooma riñaane Pawa eero rimaitziro roosoitero iroori. 10 Irootake nokisashitantakawori maawoini jiroka, okantakaantziro netakotari ikaatzi riyoyaayetairi Cristo Jesús, rowawisaakoshiretairi iñaantaiyaawori kantaitaachane añaamentotsi, owaneenka onkantaiya. 11 Jirokaga irooperori ikantaitziri:

Arika ankamakotairi Cristo, ari antsipataiyaari rañaakaayetai.

12 Arika ankisashiwainetakya, ari antsipataiyaari ampinkathariwentantai.

Irooma arika ankante: “Te niyotziri,” ari rimataitakai aaka.

13 Iro kantacha, arikame añaawetyaawo te akamaiwentaari, iriima irirori ikamaiwentakai. Ari rashi rowatziiro irirori, te ipashinitanetzi.

Poshiyakotyaari antawaiyantzi raakameethaitziri

14 Piyotaantairo jiroka. Pishintsineentakaantero ikowakaantziri Pawa: Eero riñaanatawakaantashiitawo ñaantsiyetatsiri kaari irooperotatsine, okantzimoneentarikari inkaatera kemerone. 15 Ontzimatye piñaashintsitya potampatzikatairo ñaantsi irooperori, onkene raakameethawentaimiro Pawa. Poshiyakotyaari ikantaganki antawairentzi kaari tzimatsine oitarika inkaaniwentakoteri. 16 Pipakagairo eeroka riñaanetashiyeetari kaariperori. Ari opoñaari rithainkatasorentsitantaitari. 17 Oshiyakotawo owawathatanta pathaawontsi. Iroowa awishimotakeriri Himeneo eejatzi Fileto. 18 Ikenakaashiwaitakawo irirori riyotaantziro irooperori, ikantake: “Tera aripero añaayetai arika ankamayetake. Roshiyakaawentashitaitawo ikantaitziri ‘añagaantsi’. Okaatzi roshiyakaawentaitziri añagaira, irootake aimoshirenka akemakeri awentaanaarira Awinkatharite.” Tema okaatzi riyotaantashitari, ripakaakaakeri ikaatzi itsipawetari ikemisantaiyawetanira. 19 Iro kantzimaitacha, oshiyawaitakawo rowatzikatyeerome Pawa irooperori itzinkami, ari riwetsikakeme ipanko. Ari rontarekakotake apite osankenarentsi, okantzi etanakawori: “Riyoyetziri Awinkatharite ikaatzi rashiyetari.” Irooma apitetanaintsiri kantatsiri: “Inkaate aakotairine iwairo Cristo, ontzimatye ripakagairo kaariperotatsiri.”

20 Iro kantacha janta antawoiteki ipanko, eenitatsi owaneenkatachari chomopaini, shipakiryaa okantayeta, kempoyaa rowayeetziro. Tzimayetatsi eejatzi chomo riwetsikayeetziro inchato, eejatzi kipatsinaki, te ikempoyaaperotziro. 21 Arika ankiteshiretanai, oshiyakotanaawo chomo ikempoyaaperotziri ashitawori, ikowapiintzi rotetantyaawo. Tasorentsishirera inkantakaanai Pawa, aamaawenta ankantya antainiri kameethayetatsiri. 22 Intaina powairo iñaamatashiwaitari mainaripaini, oshiyawaitakyaawome pishiyapithatatyeerome. Iroowa piñaamatapiintanakya pinkameethashireyetai, oshiretane pinkantya, etakotane pinkantante, kameetha pisaikakaantayete, pintsipayetaiyaari kiteshireri aakoyetairiri iwairo Awinkatharite. 23 Ontzimatye pipakaayetairo piñaawaiyetziro kaari pantyaawone, ari opoñaari ikisawakaantaitari. 24 Irooma aakapaini rimperayetaira Pawa, te okameethatzi añaanaminthatawakagaiya. Tema ontzimatye aneshironkatante, ayimaneentai ayotaante, tsinampashire ankantya, 25 jentashire ankantya ankaminaayeteri kisaneentairi, aamaa ari ripiyashiretakagairi Pawa, ari riyotakotairo irooperori. 26 Iro ompoñaantyaari roshiyakotantyaariri omaaminthaitari iwirentsi, tema Kamaari imperatariri, ishintsineentziri rantayeteniri ikowashiyetari irirori.

3

Tsikarika inkantaitya risaikaitai paata weyaantapaakyaawone kiteesheri

1 Ontzimatye piyote, paata weyaantapaakyaawone kiteesheri antawoite ompomeentsitzimotai. 2 Jiroka inkantayetaiya atziripaini: Ineshironkakitya apaniroini, rosheñaashiwaityaari iyorikite, ishamewaite, thainkantzinkari rinatye, kaweyawaitantaneri rinatye, piyatha roweri ipaapate, te riyotziro riwetharyaanetya, thainkatasorentsitaneri rinatye, 3 eero retakonetanta, eero ikowanetzi impeyakowaitante, thaiyakotantane rinatye, eero romaantakaawo ikowashiwaitari, owatsinaantaneri rinatye, inkisaneentero kameethayetatsiri, 4 pithokashitantaneri rinatye, eero iñaakoneta, asagaawairentzi rinatye, iro inkowaperoteri ikowashiyetari awisanakero ikowakaawetariri Pawa, 5 ari roshiyakotyaarime pinkathatasorentsitaneri, rithainkeri Pawa tzimatsiri ishintsinka. Eerowa pitsipayetari eeroka. 6 Rimatakerowa jirikapaini risaikapankotantzi, ramatawiyetakero tsinanepaini jentashireri, antawoite inkenkithashiryaakaakawo onkaariperoshirewaite, awentaayetakari jirikapaini, iro ayimawaitantakawori okowashirewaitziri iroori. 7 Irootake okowakowatapiintziri iyoperotero, te iyoperotzimaitawo okaatzi irooperotatsiri. 8 Iroowa rantakeri pairani Janes itsipatakari Jambres, te inimoteri rantakeri Moisés, ari roshiyakotakari jirika atziripaini amatawitantaneri, te inimoshiretziri okaatzi irooperotatsiri. Kaariperoshireri rinaiyini, raminaashiwaitaka okaatzi ikemisantaweta. * 9 Eeromaita rimatziro, ari riyoyeetairi aminaashiwaitaga okaatzi rantziri, arira roshiyakotakyaari akenkithatakotakeri.

10 Irooma eeroka, poshiyakotainawo naaka, okaatzi niyotaantziri, tsika nokenakairo, oita nokowiri, oitarika noshiretari, namatsinkawentanta, etakotantaneri ninatzi, kinatantaneri nini, 11 owatsinagaarewo nini, ikemaatsitakaawaitaitakena, oshiyakawo okaatzi awishimotakenari Antioquía-ki, Iconio-ki, eejatzi Listra-ki. Tema osheki ikemaatsitakaaweetakena. Iri kantacha Awinkatharite rontsiparyaakowentapiintaana. 12 Ari onkantaatyeeyaari, rowatsinayeetairi maawoini rashiyetaari Cristo Jesús kowanaatsiri impinkathatasorentsite. 13 Iriima kaariperori atziripaini amatawitantaneri eeke rimaperotatyeeya, rashiminthatyaawo ramatawitantapiinte, rimatzitaitaiyaari irirori ramatawiiteri. 14 Irooma eeroka, kisokero powero okaatzi piyotakeri, tsika otzimi pawentaanaari. Tema piyotziro iita yotaakemirori. 15 Tema petanakawo eeni peentsitanake piyotakotairo Tasorentsitatsiri Osankenarentsi. Ari opoñaari piyotai aritake pawisakoshiretai arika pawentagaiyaari Cristo Jesús. 16 Tema maawoini Osankenarentsipero, iri Pawa tasonkashiryaakaantakerori rosankenayeetantakawori. Iro riyotaantantaityaari, iro ishintsineentantaityaari inkaminaantaite, iro rotampatzikatantaityaari, iro iñaantaityaawori inkameethashireete. 17 Ari iñagairo ikaatzira rashitaari Pawa riyoperotairo rantero maawoini kameethari.

4

Pinkenkithatakotairo ñaantsi

1 Jiroka okaatzi noshintsineentemiri pantero. Riyotzi Pawa nokantzimiri, riyotzitawo eejatzi Awinkatharite Jesucristo, yakowentairine maawoini añaayetatsiri, ari ikantairi kamayetaintsiri eejatzi. Tema irootaintsi inkoñaatai awinkatharitetaiyaari. 2 Pinkeme nonkantemi: Okowatya piwetsikya onkene pinkenkithatakotairo riñaane, te apatziro pinkenkithatakotairo arika onkameethatzimotemi, tema ontzimatye pimatero eejatzi arika pinkoweenkatakote. Arika piyotaante, ontzimatye potampatzikatante, pishintsineentante pinkaminaante, piñaashintsitante. Kyaaryoowa pithaakyaawentzirokari arika pantanairo jiroka. 3 Tema paata, eero ikowaitai inkemisantaitero tampatzikari okaatzi piyotaantayetziri iroñaaka, tema impiyotapaakya itsipa yotairine, ari raminaashiwaityaari inkantaite: “Kameethatatsi rantaitero ikowashitaitari.” 4 Iroowa ompoñaantyaari ripiyashitaitero inkemisantairo ikenkithashiryaayetari, ripakaanakero ikemisantziro irooperotatsiri. 5 Irooma eeroka, ñaakotane pinkantya, pinkisashityaawo awishimotemine poiwawaayetzirowa Kameethari Ñaantsi, ontzimatye pimonkaatairo maawoini onkaate pantainiriri Awinkatharite.

6 Tema naaka, aamaa irootaintsi nompeyaiya, noshiyakotaiyaawo risakoitapiintziro riraitziri arika ritagaiteniri Pawa, sakotzimatakaga riraitziri. 7 Kyaaryooshire nokantapiintaka, noshiyakaakero naawyaakityeerome antawoite nomankiyantapiintaga. Oshiyawaitakawo eejatzi ari nanaakotanteme nareetya tsika iweyaa nishiye. 8 Irootake oshiyantakawori iriime Awinkatharite oyaanteroneme amanthairentsi impairiri tampatzikashiretaintsiri. Tema Tampatzikashireri rinatzi irirori Awinkatharite, iri yotantapaatsine kyaaryooperorika itampatzikashireetzi, aripaite impainawo nashi naaka. Te apatziro naaka, ari inkantayetairi eejatzi inkaate kaari samaneentachane royaakoneentairi ripiyai.

Apatziro ikantaitziri Timoteo

9 Nokowaperotake pithotyaakotero tsika pinkantya pipokantyaari nisaikira naaka. 10 Tema rookawentanakena Demas, okaimashiretairi irirori isaawikisato. Jatake Tesalónica-ki. Iriima Crescente ikenakero Galacia-ki. Ari ikantakari Tito ikenake irirori Dalmacia-ki. 11 Apatziro Lucas iri saikanaintsi itsipatana jaka. Irootake nokowantari pipoke eeroka pintsipatyaari Marcos, aritake rimatakero irirori ramitakotena. 12 Tema notyaantakeri Tíquico janta Efeso-ki. 13 Arika pipokanake eeroka, pamainawo nowewiryaakowo nookanakeri pairani janta Troas-ki isaikira ipanko Carpo. Nokowi pamainawo eejatzi maawoini nosankenatanewo saikatsiri janta. 14 Jirikaganki Alejandro, kotsiroimpeki oomerenchaapiintakenari, rowasanketaatyeerira Awinkatharite. 15 Irijatzi paamayaari eeroka, tema te inimotziri nokenkithatakoyetakeri, osheki ikisaneentakotakenawo. 16 Tema owakera ragaitanakenaganki naaka risaikira pinkatharentsi nonthawetakotero okaatzi ikantakoitakenari, tekaatsi tsipatanakenane, rithonka rishiyapithatanakena. Tera nokowaatsikaitzi naaka rowasankewentaiteri jiroka. 17 Tema itsipashiretakena Nowinkatharite, iriitake ñaaperoshiretakaakenari. Iro nimatantakawori nokenkithatakairi maawoini, iro opoñaantari ikemawaantetantakenari eejatzi kaari asheninkata. Irootake kaari rookaitantana manitzimooki rowena. 18 Iriitake Awinkatharite kempoyaawentakenari kaari rowashironkaitantana, eeke riyaatakaatyeero irojatzi nareetantaiyaari ipinkathariwentantzira Inkitesatzi. Ari rashi rowaitatyeero irirori impinkathayeetairi. Ari onkantaitaatyeeyaani.

Weyaantapaakawori ritasonkawentantaitzi eejatzi wethataantsi

19 Nokowi piwethatenari Prisca eejatzi Aquila, ari pinkantakeri Onesíforo, eejatzi ikaatzi saikawankoyetziriri. 20 Iriima Erasto, ari risaikapaake irirori Corinto-ki. Iriima Trófimo, naaka ookanakeriri Mileto-ki, imantsiyawaitapaakitzi. 21 Ontzimatye pinthaakyaate pareetantyaari nisaikira naaka tekera onkyaawontsitanaita. Maawoini akantayetairi jaka “iyekiite”, riwethatzimi. Jirika ikaatzi wethatzimiri: Eubulo, Pudente, Lino, eejatzi Claudia.

22 Nokowake risaikashiretantaimi Awinkatharite Jesucristo, ineshironkatanewo rowaimi. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 3:8 Ikenkithashiryaakoitziri “Janes itsipatakari Jambres”, sheripiyari rinaiyini, Egipto-satzi rinatzi. Tema pairani Moisés rontsiparyaakowentantaariri isheninkapaini Israel-iite, jirika sheripiyariite ikowake roshiyakotyaari Moisés, riraantsitakairo ñaa, roñaagantake eejatzi osheki mashero.

TITO

1

2

3

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI TITO

1

Wethataantsi

1 Naakatake Pablo otyaantzimirori jiroka, rimperatanewo Pawa ninatzi. Naaka Rotyaantaperotane Jesucristo ompoñaantyaari nonkemisantakaantaiyaariri riyoyaayetairi Pawa, onkene riyotairo irooperotatsiri impinkathatasorentsitairo. 2 Ari riyoyetairi iriroripaini inkantaitatyeero rañaayetai. Irootake ikashaakaantakeri pairani Pawa tekera riwetsikeroota kipatsi. Te ramatawitantanetzi Pawa. 3 Okanta imonkaapaitetaka, roñaagantaga Pawa Owawisaakotantaneri. Iriitake kantakaawori inkenkithatakoyeetairo riñaane. Rimatakena eejatzi naaka, rotyaantakena nonkenkithatakaante. 4 Eeroka Tito notyaantzini nosankenare. Nokemetakagaime eerokame notomi, atsipatawakaga akemisantai. Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa eejatzi Awinkatharite Jesucristo, Owawisaakotantaneri, onkamintha retakotaimi, piñagairo pisaikai kameetha.

Rantayeteri itzinkamipaini eejatzi jewaripaini

5 Iro nookantanakemiri Creta-ki potampatzikatantayete, piyoye itzinkamipaini jewaterine kemisantanaatsiri, iroowa nonintakaakemiri. 6 Inkaate jewayetatsine ontzimatye inkameethashirete, eero itzimawaitzi iita kenkithatakowaitashityaarine, kinatane rowero iina, kemisanta inkantya rowaiyanepaini itzimikari kantakowaiterine piyathari rinatzi, ñaathawaitantaneri rinatzi. 7 Tema Pawa rantawaitziniri jewatziriri kemisantanaatsiri, ontzimatye raamaawentya itzimikari kantakoterine shameyantzi rinatzi, kishinkari rinatzi, shinkiyantzi rinatzi, antantzinkari, oshekyiiriri iyorikite raapithatantziri. 8 Ontzimatye roimaantanete ipankoki, rantapiintairo kameethari, kameetha inkenkithashireeya, tampatzikashire inkantya, pinkathatasorentsitantaneri, iñaakotanetya, 9 kyaaryooshireri inkantya roshiretyaawo ñaantsi riyotagaitakeriri, inkene rimatanairo irirori riyotaantero kyaaryooperori, inkene eejatzi rimonkatziyaari kaari yotaanterone tampatzikari. 10 Tema osheki kowatsiri riñaanawentawakaashiwaityaawo, riñaawaitashiwaitya, ramatawitante. Iri antayetakerori jiroka, jitashiwaitachari “Tomeshaaniri”. 11 Ontzimatye pipakaakayeri eeroka riyotaantayetziri, tema osheki rikompitakaaka atziripaini ikaatzira risaikawankotawakaiyani. Riyotaantashitawo jirikapaini kaari irooperotatsiri, apatziro ikowashimatsita raantyaawo koriki. 12 Tema eenitatsi pairani Creta-satzi kamantantaneritaintsiri, ikantake: “Maawoini Creta-satzi, thairi ninayetzi, kaariperori, perantziite, osomiyawairentzi.” 13 Imaperotatya jiroka ikantakeri. Iroowa pishintsineentantyaariri eeroka antawoite, inkene inkemisantaitero tampatzikari. 14 Iro ompoñaantyaari ripakagairo ikemisantziro ikenkithashiryaawetari Judá-ite, tema ishintsineentantakari jirikapaini ripakagaitero irooperori. 15 Irootake akantapiintziri: Apaani kiteshiretaintsiri, tekaatsi iitya owaariperoshireterine onkantawetakya eerorika ipinkawaitzi. Iriima thainkashireri, itzimi kaariperoshiretatsiri, tekaatsi iitya kiteshiretakairine onkantawetakya impinkawaiwetya. Tema owaariperoshirewaitaka apaniroini. 16 Roshiyakaatziiro riyotakotairi Pawa. Iro kantacha, okaatzi rantayetziri, iro ooñaawontzirori te riyotakotairi, tema Pawa osheki ipinkimatataikeri jirika. Tema ripiyathatapiintakari eejatzi jirika, tekachaatsikaini kameethari ranteri.

2

Riyotaantaitziro Kameethari Ñaantsi

1 Irooma eeroka, okowatya piyotaantairo okaatzi tampatzikatatsiri, jiroka okantakota: 2 Kempoyaawaitane inkantaiya itzinkamipaini, impinkathatakaantya, inkenkithashiretakotero kameethaini rantayeteri, rithotyeero inkemisantai, retakotantai, inkisashiwainetaiya. 3 Ari onkantyaari eejatzi tsinane antawoite, ompinkathatasorentsitantai, eero okenkithatakotantashiwaita, eero oshinkitawaita. Ontzimatye iyotaantayetairo okaatzi kameethayetatsiri, 4 onkene ominthashiretakaayetaiyaawo mainawopaini aakameethatairi oime, eejatzi onkanteri owaiyanepaini, 5 onkenkithashiretakotairo kameethaini antayeteri, kiteshireri onkantya, antawairyaanto, pinkatha oweri oimepaini. Arika imayetanairo jiroka, eero rithainkawaitaitziro riñaane Pawa. 6 Ari inkantayetaiyaari eejatzi mainaripaini, ontzimatye inkenkithashiretakoyetaiyaawo kameethaini rantayeteri. 7 Irooma eeroka, pinkenkithashiretya piyotaantairo tampatzikari, iro piñaantyaawori impinkathawentaitemiro pantayetakeri, ari roshiyakoitaimiro. 8 Ari onkantya eero itzimanta kishimatantemirone pikantayetziri, kaaniwenta inkantya inkaate kenkithashiryaawaiwetachane inkantakowaitashitemime. 9 Ontzimatye pishintsineentairi imperataarewo eero ripiyathawaitari imperatariri, ontzimatye inkowairo raakameethaperotairi, eero riñaanaminthatziri arika rimperatyaari, 10 eero ikoshineentzi eepichokiini, ontzimatye roñaagantero kameethatatsi rameentaityaari. Iroowa iñagaitantyaawori owana okameethaperotzi riyotaantaitziro riñaane Owawisaakotairi Pawa.

11 Tema Pawa roñaagayetakairo osheki ineshironkayetai, iriitake materone rowawisaakoshiretairi maawoini atziripaini. 12 Iriitake yotakagairori apakaantaawori athainkatasorentsiwaitzi, apakaantaawori eejatzi okaatzi añaamatashiyetari. Kempoyaawaitane ankantya iroñaaka, tampatzikashireri ane, ampinkathatasorentsitantai, 13 aminawooki owairi oyaakoneentane. Tema irootaintsi inkoñaatai Jesucristo, iriitake amairone rowaneenkawo Owawisaakotairi, Pawa. 14 Iriitake Jesucristo shinetashitainchari apaniroini rowamaiteri. Tema ikowatzi ripinawentairo okaatzira akaariperoshirewaitzi. Iro ikowairi inkiteshiretakaayeetai, ompoñaantyaari rashiyetai irirori, ayimaneenta ankantya antayetairo kameethari.

15 Irooyetake jiroka, piyotaantayetairi. Pishintsineentantero. Iro pishintsithatantantyaari. Eerokatake rowaitake pithotyaakaantero jiroka, ontzimatye rantayeetero onkaate pinkantanteri.

3

Ineshironkare owameethashiretairi

1 Ontzimatye pinkenkithashiretakairi janta kemisantzinkaripaini ipinkathayetairi pitzinkamitari pinampiki, ari ikantairiri pinkatharipaini. Eero ripiyathawaineta. Ayimaneenta inkantayetya rantayetanairo kameethari. 2 Eero ikishimatanairi itsipa, eero riñaanaminthatantashiwaita. Etakotantaneri inkantya, tsinampashire rinatye eejatzi. 3 Pairani tzimatsi akantayeta aakapaini, amasontzishirewaitzi, apiyathawaita, tzipinashireri anayetake, antayetziro akowashitapiintari, okaatzi anintakaashiyetari, owaariperotziriri itsipa asheninka, añaamatakoyetantawo oiyetarika, amanintashiretantzi, akisaneentantzi. 4 Okanta imatakaganki ineshironkatai Owawisaakotairi Pawa, retakotaari maawoini atziripaini, 5 ari rowawisaakoshireyetairi. Iro kantacha eenitatsira oita rantantakawori, te aaka antashityaawone apatziro akameethashiretai. Tema Pawa neshironkamatsitakairi irirori. Roshiyakaakero iri kiwaineme, oshiyawaitaawo owakerame intzimakaayetai Tasorenkantsi. 6 Tema okaatzi rantzimotakairi Owawisaakotairi Jesucristo, iriitake Pawa kantakaawori, rotyaantakairi Tasorenkantsi itsipashireperoyetai oshiyawaitanakawo risaiperotantairime. 7 Iro rantantakawori jiroka onkene añaayetero ikashaakagaitakairi, ari anewiyataawo iroñaaka ashi owaatyeero añaayetai. Ari okanta, irootake roshiyakaantairi iroñaaka kameethashireri anatzi, tema neshironkatantaneri rinatzi irirori.

8 Imaperotatyaaga okaatzi nokantakemiri. Irootake nokowantari piyotaayetairi ikaatzi awentaanaariri Pawa piyotakotanairo eeroka okowaperotatya jiroka, inkene rantapiintayeetairo kameethayetatsiri. Imaperotatyaaga okameethatake jiroka, osheki inintagaityaawo. 9 Irooma arika riñaanawentawakaashiwaityaawo okantakota itzimantayetakari pairani etakaantaworiite, eero pimatzitawo eeroka posatekasatekawaitya, tekaatsi oitya, aminagaantsi inatzi. Ari pinkantyaari eejatzi arika riñaanawentawakaityaawo tsika okantakota Inintakaantaitanewo. 10 Intzimerika owashiñeerone riyotaantero irooperori ñaantsi okaatzi niyotaantakeri pairani, iro ompoñaantyaari ripakaakairi oshirewetanainchari, pinkaminaathateri. Eekerorika riyaatakaatyeero, papiiteri pinkaminayeri. Eekerorika riyaatakaatyeero eerowa pishinetairi riyotaantai. 11 Tema riyotaitakeri jirika ripiyaatya, ikaariperoshirewaitaatzi. Apaniroini riyakowentawaita.

Ikantaitziri Tito

12 Notyaantatyeemiri Artemas. Eerorika notyaantzimiri irirori, aamaaka iri notyaantemi Tíquico. Arika rareetakya pisaikira eeroka, nokowi pipoke eeroka pitonkyotena Nicópolis-ki. Ari nokowi naaka nonkyaawontsitakote janta. 13 Iriima Zenas yotakoperotzirori ikantakaantaitane, eejatzi Apolos, arika ripokimatanake iriroripaini, pimpawakeri paawiiri eeroka, inkashaakayaari ripokanakerika. 14 Tema maawoini aakapaini, eero asaikashiwaitanta, ontzimatye aakameethatairi koityaawairentzi.

Weyaantawori wethataantsi eejatzi tasonkawentaantsi

15 Maawoini riwethatzimi tsipayetakenari jaka. Nokowi eejatzi naaka piwethatenari oshireyetachari janta ikaatzi etakotanari. ¡Inkamintha ineshironkayetaimi maawoini eerokapaini janta! Ari onkantaitaatyeeyaani.

FILEMÓN

ROSANKENARE PABLO ROTYAANTZINIRI FILEMÓN

1

Wethataantsi

1 Naaka Pablo osankenatzimirori jiroka. Tema romonkyaawentaitakenari naaka Jesucristo jaka. Iri notsipatakari iyeki Timoteo nosankenatzimiro jiroka. Eerokatake notyaantzini, Filemón, netakotanewo nowimi, eeroka amitakotapiintanari. 2 Iro nosankenatzini Apia noshiyakaakeri “choini”, nosankenatziniri eejatzi Arquipo tsipatakairi añaashintsiyetaga. Irijatzi nosankenatzini kemisantzinkaripaini ikaatzi apatotapiintachari pipankoki. 3 Onkamintha ineshironkataimi Ashitairi Pawa, eejatzi Awinkatharite Jesucristo, kameetha risaikakaayetaimi.

Retakonka eejatzi roshirenka Filemón

4 Arika namanakoyetemi, antawoite niwetharyaari Pawa. 5 Tema nokemakotakemi etakotanewo pinatzi, kinatane powiri Awinkatharite Jesús, ari pikantziriri eejatzi ikaatzi rashiyetaari irirori. 6 Iro namanakotantzimiri onkene paapatziyawakaanaiya eerokapaini pikemisantanaira, pinkemathatanairo kameetha rantakaashiretaimiri Cristo Jesús pikemisantairira. 7 Iyekí, etako powanairi eeroka kemisantanaatsiri, iroowa iñaantakawori iriroripaini ithaamentaperota. Irojatzi oimoshirenkanari eejatzi naaka, thaamenta nokanta.

Pablo ikantakowentziri Onésimo

8 Niyotzi, naaka rowake Cristo nantakaimiro onkaate pantairi. 9 Apatziro nonkowakotemi eepichokiini, tema niyotake tsika pikanta petakotanta. Pablo ninatzi naaka, antarikitapaakena, romonkyaawentaitakenari Jesucristo. 10 Jirika Onésimo nokowake paakameethamatsitairi. Iriitake noshiyakaakeri naaka iriime notomi, tema naakatake oshiretakaakari Cristo romonkyagaitakenaga. * 11 Tema te ompantawetyaari jirika, irooma iroñaaka ari impantzimotaimi eeroka, ari inkemetzimotaina naaka eejatzi. 12 Tema noipiyaimiri Onésimo, netakoneentari. 13 Osheki nokowawetaka intsipatename. Iri poyaatemineme eeroka ramitakoyetena jaka romonkyagaitakenaga okantakaantziro nokenkithatakotziro Kameethari Ñaantsi. 14 Iro kameethatatsi, te nokemi pinkantena eeroka oita pikowiri, te nokowi naaka notsiwakakaimiro pantero jiroka, iro nokowake eerokatakera kantatsine oitarika pikowiri panteri.

15 Aamaashitya iro rishinetantaitakariri Onésimo rishiyapithatantakemiri pairani, ari onkantya inkemisantantaiyaariri Cristo ripiyantaiyaari intsipatapaimi. 16 Iro kantacha, te apatziro poshiyakagairi pimperatanewo pikantawetari pairani, poshiyakagairi iriime pirentzi petakoperotanewo. Eejatzi nonkantairi naaka. Eeroka maperotairone petakotaiyaari pimperatari koñaawoini, irijatzi rimperatari eejatzi Awinkatharite. 17 Tema poshiyakaakena eeroka, naaka pitsipatanewo, ari pinkantairiri eejatzi Onésimo paakameethateri, poshiyakayeri naakame paakameethatzi. 18 Tzimatsirika iyenakaashitane kaari rinimotakaimi, rireewetzimirika eejatzi, poshiyakayenawo naakame ireewetemine. 19 Naaka, Pablo osankenatzirori jiroka. Imaperotatya, aritake nipinataimiro rireewetzimiri. Iro kantacha eerokaga ireeweperotakenari naaka nowawisaakoshiretaimira. 20 Ari okanta iyekí. Nokowataike iriira kantakayaawone Awinkatharite paakameethatairi Onésimo, tema iro kimoshiretakagaanari. † 21 Iro nosankenatantzimirori jiroka niyotzi ari pimatakenawo, tema pimatapiintakerowa ari panaakaanakero okaatzi nokowakotakemiri. 22 Nokowake eejatzi, paamagaina niyaatashitemi pisaikira eeroka, ari nimayimotapaakemi. Iroorika pinkowakotanteri pamanakotena, ari rishinetakero Pawa imatya.

Weyaantawori riwethatanta eejatzi ritasonkawentantzi

23 Riwethatzimi Epafras, notsipatakari jaka romonkyaawentaitanarira Cristo Jesús. 24 Riwethatzimi eejatzi Marcos, Aristarco, Demas, Lucas, iriitake notsipatapiintakari jaka. 25 ¡Onkamintha ineshironkataimi Awinkatharite Jesucristo! Ari onkantaitatyeeyaani.

* 1:10 Jiroka wairontsi Onésimo riñaaneki iriroripaini oshiyawaitawo akantziri aaka: Pantariri.

† 1:20 Kantakotachari jaka “paakameethatairi Onésimo,” ikantatzi: Nokowataike pipantzimotaina eeroka. Tema riñaaneki iriroripaini iwairo inatzi Onésimo jiroka Pantariri.

HEBER-THATORI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

ROSANKENAITZINIRI HEBER-THATORI

1

Pawa rotyaantakeri Itomi inkenkithatakotairi

1 Pairani, inkowerika Pawa riyotakayeri acharineete oitarika, iriira Kamantantaneri amerone ñaantsi. Osheki rapiipiintakero Pawa, rantakaayetakeriri Kamantantaneriite. 2 Iro kantacha rotyaantakairi Itomi irirori ikenkithatakotairi. Tema iriitake Itomi riwetsikakaake pairani jiroka kipatsi, iriitake rashitakaayeta okaatzi riwetsikayetakeri. 3 Iri Itomi roshiyakaakeri iriime rowaneenkatanewo, shipakiryaa ikanta. Ari roshiyawaitari jimpe ikanta Ashitariri. Tema shintsinkantsi riñaanetakari, iro kaari inashiyetanta okaatzi riwetsikayetakeri jaka kipatsiki. Rimonkaatapaintzirowa pairani inkiteshiretakaantai, jatai inkiteki, saikapai rakoperoki Ashitariri itsipatapaari ipinkathariwentantapai. 4 Arira retanakawo rawisayetziri imaninkarite Pawa, antawoite ririiperotakagaitairi irirori.

Iriira Itomi anaayetairiri maninkariite

5 Tema Pawa kantawairi:

Notomi nowimi eeroka.

Naakatake pipaapateta iroñaaka.

Ikantawairi eejatzi:

Naakatake ashitzimiri.

Eerokatake notominta.

Tema Pawa tekaatsi apaani maninkari riñaanateri oshiyaarine jirika. 6 Paata arika rapiitairo rotyaantairi kipatsiki retakari itomintari, inkantaite:

Inthaamentawaiyaari maawoini imaninkarite Pawa.

7 Jiroka ikenkithatakoitziri maninkariite, ikantaitzi:

Iriira matakairine imaninkarite roshiyakotyaawo tampyainka.

Iriira matakairine rotyaantaneete roshiyakotyaawo paampari.

8 Jiroka riñaawaitziri Itomi irirori, ikantzi:

Pawa, eeroka kantaitaachane pimpinkathariwentantai.

Ari poshiyakotaiyaari pinkatharipaini otzimimotziri rinchakiire rinantari ipinkathariwentantzi.

Iro kantacha eeroka matairone pintampatzikashiretai arika pimpinkathariwentantai.

9 Eeroka kowirori kameethari, irooma kaariperori owanaa owatsimaimi.

Iroowa risaipatziitotantaimiri Pawa, pimpinkatharitantaiyaari. Iriitake piwawane nintakaakemirori.

Risaitantakemiri oyeenka pankirentsi ari pinkimoshiretairi tema pawisayetairi pitsipatapiintawetari.

10 Jiroka otsipa ikenkithatakoitziriri Itomi, ikantaitake:

Pinkatharí, owakera etantanakari pairani, eerokatake wetsikakerori kipatsi.

Eerokatake wetsikitakawori inkite.

11 Okaatzira piwetsikakeri, aritake ithonkaiya paata, irooma eeroka ari pashi powaatyeero.

Oshiyaiyaawo piwetsikanewo paisatomawori kithaarentsi.

12 Tema arika ompaisatomawotake piithaare, pankowimawotziro, paminai otsipa owakerari pinkithaataiyaari.

Ari pinkantairo paata eeroka piwetsikanewo kipatsi eejatzi inkite.

Irooma eeroka ari pashi powaatyeero eero pipashiniwaitzi.

Eero pithonkitaawo eejatzi.

13 Ikenkithatakoitakeri eejatzi, ikantaitzi:

Pisaikapai nakoperoriki, ampinkathariwentante, irojatzi paata nowasanketantaiyaariri kisaneentakemiri, aripaite pimakoryaayitzitantaiyaari.

Tema tekaatsi maninkari inkenkithawaitakairi Pawa roshiyakairi jirika. 14 Tema maawoini maninkariite, apatziro rotyaantaitziri irirori ramitakoyetairi atziripaini ikaatzi awisakoshireyetaatsine.

2

Antawoite owawisaakoshiretaantsi

1 Ontzimatye ankemisantero okaatzi riyotagaitakairi, eero apakaantaawo. 2 Tekaatsi materone rowashiñaagairo ikamantantakeri pairani maninkariite, rotyaantantaitakariri. Tema maawoini kaari owayempitatyaawone inkemisantairo, rowasanketaiteri ripiyathatakawowa. 3 Tema aaka rimaperoitai rowasankeetai, eerorika akemisantziro ikenkithatakoitziro antawoite awisakoshiretaantsi, retapaintari Awinkatharite Jesús ikenkithatakotapaintziro. Tema irootake ikamantayetairi aakapaini ikaatzira kemaperotakerori. 4 Iriira Pawa yotakaayetakairori imaperokitatya okaatzi ikamantaitakairi, tema rimatakaantakero ritasonkawentantaitzi, roñaagakaantakero kaari iñagaitapiintzi, Tasorenkantsi antakaantakerori jiroka, arira antakari ikowiri Pawa.

Matakerori rowawisaakoshiretantzi

5 Okaatzira nokenkithatakotakemiri, te iri maninkariite rimatakayeri Pawa impinkathariwentairo jimpe risaikayeetai paata. 6 Apa atziripaini matairone. Tema ikantaitake pairani:

¿Iriiperoma atziripaini pikenkithashiretakotantariri?

¿Oitaka pikowantari pineshironkayetairi jirika?

7 Eepichoki iñiiro iroñaaka atziripaini te ranaantzi, iriira maninkariite anaakeriri.

Iro kantacha, irootaintsi pamanthaitairi impinkatharentsitai, ontzimimotairi rowaneenkawo.

Irijatzi anagairone maawoini piwetsikanewo.

8 Poshiyaiyaari ikanta pairani makoryaayitzitantariri iisaneentanewo, rimperayetaiyaari maawoini.

Ari inkantakaayetaiyaari Pawa atziripaini, eerowa itzimapai apaani anagairine. Temaita iñaayetziro iroñaaka atziripaini jiroka. 9 Eenitzimaitacha apaani atziri rotyaantaitakeri, irijatzi ñaapaintzirori eepichokiini te rawisantzi, iri maninkariite anaakeriri. Iriira nokenkithatakotzi Jesús. Tema iri ñaapaintzirori ikemaatsiwaita irojatzi ikamantakari. Okanta ramanthaitaitakeri ipinkathaitantaariri, otzimimotairi rowaneenkawo. Irootake ikamawentantayetakairi maawoini, tema antawoite ineshironkayetai Pawa.

10 Tampatzika okanta tsika ikenakaakero Pawa, rishinetakeri Jesús inkemaatsiwaitya, ari rithonkakaakeri onkaate ranteri. Tema Jirika, ashiyetairi maawoini, iri kantakaantzirori itzimantaari maawoini, iriira kemaatsitakowentairi onkene rowawisaakoshiretai, intsipatantaiyaariri maawoini itomipaini janta rowaneenkawoki. 11 Jirokaga okantakota, roshiyakagai Jesús irirentzi, tema ari akaatziri apaapatetari Pawa. Ipaapatetari irirori tasorentsishiretakaantatsiri, apaapatetari eejatzi aakapaini itasorentsishiretakaayetaira Jesús. 12 Iro ikantantakari pairani:

Nonkenkithatakotaimi risaikayetzira nirentziyetaari,

Tsikarika rapatotapiintayeta, ari nonthaamentaimi nomampagaiyani.

13 Ikantake eejatzi:

Nawentaanewo nowairi Pawa.

Ikantake eejatzi:

Jirika Naaka, notsipayetaari itomipaini Pawa ikaatzi ikempoyaakaayetaanari.

14 Akemetaga aakapaini atziritzira, otzimi awatha, otzimi araa. Ari ikantakari eejatzi Jesús irirori, iroowa ikamantakari. Aripaite roitsinampaakeri Kamaari. Tema otzimimowetatyaari Kamaari ishintsinka ikoshekantakariri kaamaneriite. 15 Ari ikenakaakero Cristo rontsiparyaakowentantairi athaawantayetaawowa kaamanetaantsi, oshiyawaitakawo atziritatyeeme kaamanetaantsi iro noshikaineme. 16 Imaperotatya, te iri maninkariite ripokashitake Cristo ineshironkayetairi. Aakaga ripokashitake, icharineyetaira Abraham-ni. 17 Irootake ratziritantakari roshiyayetai aaka irirentziyetai, ari rimonkaatakero ikowawetapiintakari Imperatasorentsiperori rimonkaaterome ketziroini. Antawo ineshironkatantai irirori, ikyaaryootake rimonkaatantakawori, iriira kantakaantairori ipeyakotantairori Pawa akaariperoshirewetakaga. 18 Tema ratziritakera Jesús ikemaatsitakagaitakari, iñaamashiretakaaweetakari. Iroowa rimatantawori ineshironkatai aakaite iñaamashiretakaitairowa kaariperori.

3

Iriira Jesús anairiri Moisés-ni

1 Iyekiite oiteshiretaarewo, nonkantaiyemini pikaatzira ikaimashireyetaimi Inkitesatzi: Pinkenkithashiretakotaiyaari Cristo Jesús, iriitake oshiyakariri otyaantaarewo, irijatzi oshiyakariri apaani Imperatasorentsiperori. 2 Roshiyakari otyaantaarewo ikyaaryoowentakero okaatzi ikantziriri otyaantziriri. Ari ikantakari eejatzi Jesús. Roshiyakotakari Moisés-ni, ikyaaryoowentakeniri isheninkapaini rashiyetari Pawa. Tema iitaitakeri isheninkapaini “Inampipanko Pawa”. 3 Iri kantacha Jesús, iriiperori rinatzi, ranairi Moisés-ni, tema iriitake wetsikakeriri pairani. Oshiyawaitakawo ikantaitapiintzi: “Pimpinkathatero nopanko.” Tema kaari pankotsi impinkathaite, iriira impinkathaite ashitawori ipanko. Tema ikaatzi wetsikirori pankotsi iriitake iriiperotatsiri. * 4 Tema iri ashitawo pankotsi wetsikakerori, ariwaitake ikantaka pairani Pawa riwetsikantakawori maawoini. 5 Ikantaitake:

Moisés kyaaryoowentakeriri isheninkapaini iitaitziri “Inampipanko Pawa”.

Iri kantacha roshiyamatsitakari irirori apaani imperataarewo, ikenkithatakoyetairo onkaate awisatsine. 6 Iriima Cristo, iriitake tomintakariri ashitawori pankotsi, irijatzi jewatairi ikaatzi roshiyakagaitairi pankotsi. Aritake antsipataiyaari aakapaini iitaitziri “Inampipanko Pawa”, arika ankyaaryoowentairi, kisokero owanairi irojatzi weyaantapaakyaawone kiteesheri.

Rimakoryaamento rashiyetaari Pawa

7 Jiroka ikantakeri Tasorenkantsi:

Pinkemairi iroñaaka Pawa ikenkithawaitzi, ikantzi:

8 Eero pikisoshirewaitzi.

Poshiyarikari pithokashitakenari pairani iñaantayetakena ochempiki.

9 Ari ikowakaawetakena picharineeteni nowasanketerime, iñaantashiretakena naaka,

Okantawetaka iñagaiyawetakawoni noneshironkayetakeri okaatzi 40 osarentsi.

10 Irootake nokisantanakari,

Nokantanake: Ari ikantapiintatya itzipinashirewaitzi,

Te rantapiintziro nokowakairiri.

11 Noyatsimankakiini nokantanake:

Eero nareetakagaari nimakoryaamentoki.

12 Iyekiite, kyaa pipakagairi Pawa, Kañaanetatsiri. Eero pikaariperoshirewaitzi, eero pithainkashirewaitzi. 13 Iro kameethatatsi pominthashiretawakayaani poshireyetaiya. Panteroota iroñaaka eero ramatawitaitantzimi pantayetairo kaariperori, piñiirokari pinkisoshirewaite. 14 Kisokerorika oweri Cristo, irojatzi weyaantapaakyaawone kiteesheri, aritake añagairo intsipayetai. 15 Irootake ikantantaitari:

Pinkemairi iroñaaka ikenkithawaitzi Pawa, ikantzi:

Eero pikisoshirewaitzi.

Poshiyarikari pithokashitakenari pairani.

16 ¿Itzimika pithokashitakariri Pawa, ikemawetakawowa riñaane? ¿Kaarima jirikapaini ramayewetakarira Moisés-ni ipoñagaawowa Egipto-ki? 17 ¿Itzimika ikisapiintakeri Pawa okaatzi 40 osarentsi? ¿Kaarima antapiintakerori kaariperori, aperaatainchari janta ochempiki? 18 ¿Itzimika ikenkithatakoitakeri ikantaitake:

Eero nareetakaayetaari nimakoryaamentoki?

¿Kaarima jirikapaini iitaitakeri piyathariite? 19 Ari añiiro kantakaawori kaari rareetakagaitantari, tema iro kantakaantzirori te ikemisantaiyini.

4

1 Eenitatsi ikashaakaakairi aakapaini oshiyawaitakawori rareetakagaatyaime rimakoryaamentoki. Irootake pimpinkathatantaiyaariri, otzimikari otzikawakemine, eero pareetanta. * 2 Tema akemayetairo aakapaini Kameethari Ñaantsi, ari oshiyayetaari acharineni pairani. Iri kantacha jirikapaini, te inintayimaityaawo ikemakotakeri, tema te rawentaashiretawo ikemayewetakari. 3 Irooma aakapaini awentaayetaarira, tema rareetakaayetai rimakoryaamentoki. Jiroka ikenkithatakoitakero rimakoryaamento, ikantake:

Noyatsimankakiini nokantake:

Eero nareetakaayetaari nimakoryaamentoki.

Tema rithonkakero pairani Pawa rantawaire riwetsikantakawori kipatsi. 4 Tzimatsi tsika okenkithatakota 7-tapaintsiri kiteesheri, ikantaitzi:

Jiroka kiteesheri 7-tapaintsiri, ari rithonkakero rantawaire Pawa, rimakoryaake.

5 Jiroka makoryagaantsi irojatzi ikenkithatakoitziri, ikantaitzi:

Eero nareetakaayetaari nimakoryaamentoki.

6 Ari okantari. Irootake intzimantyaari makoryaashireyetaatsine. Iriima itsipapaini etayetakawori, te rareeyeta, tema te ikemisantziro ikenkithaweetakanarira Kameethari Ñaantsi. 7 Okanta awisake pairani osheki osarentsi, rapiitairo Pawa ikenkithatakotai otsipa rimakoryaamento, iitairo “iroñaaka”. Irootake rosankenatakotairi David-ni, ikantake pairani:

Pinkemairi “iroñaaka” Pawa ikenkithawaitzi, ikantzi:

Eero pikisoshirewaitzi.

8 Arika rimatakerome Josué rimakoryaaperotakaayetairime pairani acharineeteni, eero rapiitairome Pawa inkenkithatakotaime otsipa rimakoryaamento. 9 Arira ayotzi eenitatsi oshiyakagainchari rimakoryaamentoperotaiyaari rashiyetaari Pawa. 10 Iro roshiyakaawentakeri pairani Pawa rimakoryaawentakero rantawaire rithonkakerowa. Tema ari inkantayetaiyaari makoryaashireyetaatsiri ithonkaiya rantawaire.

11 Ontzimatye ankyaaryooyetai areetantaiyaari amakoryaashireyetai, oshiyarikari piyathayetainchari pairani. 12 Tema riñaane Pawa, owañaantanero inatzi, shintsiñaane okanta. Oshiyawo osataamentotsi apitekeromeni othoyempitzi, te ishenkaakanta itoyerokitante irojatzi inthomoiki aipathaki. Iro maperotzirori riñaane Pawa oshiyawaitakawo itoshiretatyaime, irootake yotakaantatsiri inkenkithashireetyaari, inkowashiryagaiteri eejatzi. 13 Tema ikaatzi riwetsikayetakeri Pawa tekaatsi apaani materone rimanapithatyaari eero iñaantaari. Pawa ari riyotakotairo maawoini antayetakeri, iriitake aminakoyetairone.

Iri Jesús anairiri Imperatasorentsiperori

14 Jirika Jesús, Itomi Pawa, iriitake anairori inkite. Iriitake oshiyakagairi Imperatasorentsiperori. Irootake oisokerotantyaariri awentaashiretaari, tema ikemayeetai akantzi: “Nokemisantairi Jesús.” 15 Tema Jesús roshiyaari Imperatasorentsiperori, irootake ineshironkayetantairi ontzimerika añaantsipookite. Tema pairani irirori, tzimawetaka ikowashirewetakari, ari roshiyakotai añaayetzirowa awishimoyetairi aakapaini. Iro kantacha, te ikaariperotapaintzi eepichokiini. 16 Irootake awentaantyaariri amanaiyaari Jesús oshiyawaitakawo aatashiretaatyeeme tsika ipinkatharitai. Tema ineshironkayetai, aritake retakoyetai arika ankoityaashirewaite.

5

1 Tema pairani Pawa owakeri atziri iitaitakeri Imperatasorentsiperori. Iriitake kantakowentairine atziripaini kaariperoshiretatsiri. Iri tagairone rashitakagaitariri Pawa. 2 Tema atziri rinatzi jirika Imperatasorentsitaarewo, oshekitzimotziri irirori ñaantsipooki. Irootake riyotantawori ramatsinkawentari tzipinashirewaitatsiri atziripaini ikaatzi pokashitziriri, masontzishireyetatsiri eejatzi. 3 Rimatzitawo irirori ritaawenta okaatzi rashitakaariri Pawa ompoñaantyaari impeyakoteniri ikaariperoshirewaitzira, rimatzitawo rantapiintziniriri atziripaini. 4 Tekaatsira Imperatasorentsitaarewo jitashitachane apaniroini, Pawaga jitayetakeriri roshiyakaakerira pairani Aarón-ni iitantakariri Imperatasorentsitaarewo.

5 Ari ikantakari eejatzi Cristo, te iri jitashitachane apaniroini, roshiyakotari Imperatasorentsitaarewo ompoñaantyaari inthaamentaityaari. Ashitariri matakerori, ikantziri:

Notomi nowimi eeroka,

Naakatake pipaapatetanaa iroñaaka.

6 Ikantakeri eejatzi:

Eeroka kantaitachane pimperatasorentsitaarewote,

Ari poshiyaiyaari ikantaga pairani Melquisedec.

7 Tema pairani ratziritapaintzi Cristo, riraaneentaka ramanamanaatari Pawa, ikaimakaimatake shintsiini ramanari Pawa, oshekitzimotziri ishintsinka, ari imatakyaame rowawisaakoterime eero rowamaantaitari. Tema Cristo pinkathatasorentsitane rinake, ikemisantakeri Pawa ikowakotakeriri. * 8 Ikantawetaka Cristo iriiwetaka Itomi Pawa, ikemaatsitapainta, tema iñaakero jimpe okanta ikemisantaitzi. 9 Okanta rimonkaatakagaitakeri ranteri, ari imatakari rowawisaakoshiretairi maawoni kemisantairine, ari inkantaitaatyeero rawisakotai. 10 Ari okantakari, Pawaga Imperatasorentsitakaari, ari oshiyawo jimpe ikanta rimperatasorentsitakaari pairani Melquisedec.

Ikamantantaitziro arika pipakayero awentaashiretari

11 Tzimatsi osheki nokowawetari niyotaimi tsika ikantakota jirika. Iro kantacha owanaa opomeentsita nimatemiro, tema kisoshire pikantayetaka, osamani onkantya pinkemathatantyaawori. 12 Tema osamanitake, noshiyakaaminthaitzi eerokatake yotaantayetanaatsineme. Iro kantacha eeniro okowa iita yotaayetemine eerokapaini, irojatzi rapiiyetaime etayetawori riyotaantaitziro riñaane Pawa. Poshiyawaitakari tsika ikanta ithotagaitziri, te ipaitziri kisori owanawontsi. 13 Ari pikantakari eerokapaini, ariityaakemi eenchaaniki ithotagaitziri, tekera piñaantapiintawoota kameethashiretakaantatsiri. 14 Iriima ikaatzi owayetawori kisori owanawontsi, ariityaake ikaatzi ñaantapiintawori, te opomeentsitzimotari riyotero oita kameethatatsiri, eejatzi kaariperotatsiri.

6

1 Ontzimatye niyaatakairo niyotaaperotemiro otsipa jimpe ikantakota Cristo. Te onkameethate napiipiintemiro okaatzi piyotzitakari eerokapaini. Tema riyotagaitzitakemiro ripakagaitairowa kaariperori kaamaneshiretakaantatsiri. Riyotagaitzitakemiro eejatzi rawentaashiretaitaarira Pawa. 2 Riyotagaitzitakemiro omitsitsiyaataantsi, otzimikapatziitotaantsi, rañaakagaitairi kamayetatsiri, rowasankeyeetairi kaariperoshireri. 3 Irootake aatakaantyaawori inashitachari, onkamintha iri kowatsine Pawa. 4 Onkamintha eero aminaashiwaita pikemathawetakari, ritasonkawentakemi, risaikashirewetantakemi Tasorenkantsi, 5 piñaawetakawo okameethatzimotzimi riñaane Pawa, piñaawetakawo eejatzi ishintsinka onkaate roñaagantairi paata. 6 Tema ikaatzi ñaawetakawori jiroka, ripakaanairo eejatzi, eero rimatairo ripiyashiretai rookawentantaiyaawori iyaariperonka. Oshiyawaitakawowa iriitakeme apiitairone inkentakotairi Itomi Pawa, oshiyawaitakawo eejatzi iriime thainkimawaitairine ipiyotaiyanira atziripaini. 7 Oshiyaawo owaantsi irenkapathatziri inkani arika impankitantaityaawo. Iroorika shookanaintsine pankirentsi pinatachari, iri Pawa tasonkawentakeriri pankitakerori. 8 Iroome yoshiitachane ishookanake kitochee, tsitamaishi onkantya, tekaatsi pantyaawone, katsimashire inkantya pankitakerori, ritagaitairowa paata.

9 Irooma eerokapaini, netakotané, niyotzi naaka eero poshiyakotawo noshiyakaawentakeri, pantanairo kameethari owakeraga rowawisaakoshiretaitakemi. 10 Tema Pawa tampatzikashireri rinatzi, eero ipeyakotaimiro pantayetakeri eerokapaini, petakotaiyaari ikaatzi aakoyetairiri iwairo Irirori, eekero piyaatakaatyeero petakotyaari. 11 Iroowa nokowakoyetaimiri, ari pinkantapiintatyeeya poñaagantairo piriiperoshireyetai, irojatzi imonkaatantaiyaari okaatzi poyaakoshiretaiyarini. 12 Eero piperashirewaita eerokapaini, iro kameethatatsi poshiyakotyaari jatakairori ikemisantanai, kamaitanaawori. Tema iriitake aayetairone ikashaakagaitakairi.

13 Tema pairani owakera Pawa ikashaakaakeniri Abraham-ni, tekaatsi anairine Pawa raakotakerowa iwairo, iri yoterone imaperotatya rimonkaawainete. Iriira aakotainchari apaniroini iwairo Pawa, 14 ikantakeri Abraham:

Imapero nitasonkawentemi Naaka,

Imapero noshekyeemiri Naaka pincharineyetyaari.

15 Te rathawaawaineta Abraham-ni, amatsinka royaawentaka, iñagairo ikashaakagaitziriri. 16 Tema arika inkowapiinte atziripaini riyote kyaaryooperorika imatya ikashaakagaitziriri, raakotziri iwairo anayiriri, ari riyoite imapero rimonkaawaitzi. 17 Ari oshiyawetakawo okaatzi rantakeri Pawa, raakotaka iwairo irirori ompoñaantyaari riyoitero imapero imatantyaari okaatzi ikashaakagaitakeriri. Tekaatsi kanterone rowashiñagairo ikenkithashiretakari ranteri. 18 Iro otzimantanakari apite kaari rinashitakagaita. Iro ayotantaari te ithaiyaneta Pawa, iroowa thaamentashireperotakagairi awentaashitaarira Irirori, ayotzi ari imonkaataiya oyaakoneentziri. * 19 Iroowa oyaakoneentanka roshiyakagaitziri tenari owaatzinkirori antawoite pitotsi eero amaatanta. Ari oshiyawo oyaakoneentanka, owaatzinkashire owayetai. Irootake kantakaawori oshiyakotantyaariri kyaatsiri rotantotaitantawowa tontamawotatsiri. † 20 Ari anewiyataawo aakapaini kantacha ankyaayetai oshiyakawori jiroka, arika oyaatakotanairi Jesús roshiyakagaitakeri kyagaintsiri janta. Tema iri Jesús roshiyakagaitakeri pairani Melquisedec. Iriitake Jesús Imperatasorentsiperori iroñaaka, tema rashi rowatyeero irirori.

7

Rimperatasorentsinka Melquisedec

1 Tema Melquisedec, iriira pinkathariwentantaintsiri Salem-ki, rimperatasorentsite rinatzi Jenokisatzi Pawa. Iriitake aawairiri pairani Abraham-ni ripiyaawowa raperaatakerira itsipa pinkatharipaini romanatziri, ritasonkawentawairi. * 2 Irijatzi ipake pairani Abraham-ni owaagawontsi okaatzi raapithatantakeri romanatantzira. Tema Melquisedec, roshiyakagaitziro iwairo: “Pinkathari kameethaini”. Otsipa roshiyakagaitziro: “Pinkathari saikakaantatsiri kameethaini”. Tema jiroka jitachari “Salem”, wairontsi ini ikantaitziro “saikaantsi kameetha”. † 3 Te riyotzitaitziri iwairo ipaapatetari, te riyotaitzi eejatzi iitarika charinetanariri. Oshiyawaitakawo te ontzimeme tsikarika impoñeeyaame, tsikarika rithonka eejatzi, roshiyakotakari Itomi Pawa, ari rashi rowatziiro rimperatasorentsitaarewotzi.

4 Ari añiiro iriiperori rinake Melquisedec. Tema Abraham-ni, acharineyetanakari aakapaini, iri ipake pairani okaatzi raapithatziriri pinkatharipaini romanatakeri. 5 Iro oshiyakawori rantapiintakeri pairani Leví-ite. Ipayetziri apaani oshekitzimotziriri isheninka ontzimerika 10, tema iro ishinetantziri Inintakaantaitanewo rantayeteri Imperatasorentsitaarewo. Iro rametaiyarini, tema isheninkapaini rinatzi icharineyetari Abraham-ni. 6 Iriima Melquisedec, kaari isheninka Judá-ite. Te ayotziri iita charinetariri. Iri kantacha Abraham-ni, ikashaakaaperoitakeniri pairani, iriitakera ipake Melquisedec apaani kaatatsiri 10 raapithatantakeri romanataga. Ikanta Melquisedec ritasonkawentanakeri Abraham-ni. 7 Imaperotatya ikantapiintaitzi: “Itzimirika tasonkawentantatsiri, ranairira ritasonkawentziri.” 8 Itzimirika ipaitziri apaani oitarika kaatatsiri 10 jaka kipatsiki, atziri rinayetzi, kaamaneri. Iriima Melquisedec, roshiyakaatzi kañaaneri rini irirori. 9 Irojatzi rantakeri isheninkapaini Leví, ipashitapiintaitari. Oshiyawaitakawo iriitakeme pinakowentantatsine, tema irootake rantakeri Abraham-ni icharinetakari, 10 retanakawo ripinakowentantake pairani ipashitakari Melquisedec ritonkyotantawaariri romanataga. Tekera itzimiita Leví-ni, rantzitakawo ketziroini Abraham-ni jiroka.

11 Pairani, ikaatzi Imperatasorentsitaarewo, icharineete Aarón-ni rinatzi, iitaitziri “Leví-ite”. Ari okanta Inintakaantaitakeri. Iri kantacha jirikapaini Imperatasorentsitaarewo, te rimatzimaitawo rowameethashiretante. Arime rimatakero, eero rosankenatakotaime itsipa Imperatasorentsitaarewo oshiyariri Melquisedec, kaari charinetariri Aarón-ni. 12 Imaperotatya itzimai itsipa Imperatasorentsitaarewo kaari icharineta Aarón. Irootake inashitantaiyaari Inintakaantaitanewo, intzimantaiyaari itsipa Imperatasorentsitaarewo. 13 Tema jirika ikenkithatakoitakeri oshiyakariri Melquisedec, kaari icharinetari Leví-ni, itsipasatzi rinatzi, kaari tzimatsine apaani icharine rimperatasorentsitaityaari. 14 Jirika oshiyakariri Melquisedec, iri Awinkatharite Jesucristo, icharinetakari Judá. Tema pairani rosankenareki Moisés-ni, te rishinetaantsite rimperatasorentsitaarewote charinetariri Judá.

15 Ari okoñaaperotziri ontzimatye ripoke itsipa Imperatasorentsitaarewo oshiyaarine Melquisedec. 16 Jirika itsipa pokatsine paata, rinashitya, ontzime ishintsinka, eero ikaamanetai. Iriira anairiri itsipapaini Imperatasorentsitaarewo okenkithatakotakeriranki pairani Inintakaantaitanewo, icharineyetakari ketziroini Leví-ni. 17 Tema iri ikenkithatakoitake, ikantaitzi:

Eeroka kantaitachane pimperatasorentsitai,

Ari poshiyaari ikanta pairani Melquisedec.

18 Ari okanta, tema okaatzi Inintakaantaweetakari, ontzimatye ripakagaitero, te imatero owameethashiretante, tzimatsira yotapainchari. 19 Tema tekaatsi apaani owameethashirete Inintakaantaitanewo. Iri kantacha tzimai itsipa poyaataawori, iriitake matakaayetairone okaakishiretaiyaari Pawa, tema iri oyaakoneentairi.

20 Iroowa ikashaakagairi jiroka Pawa, tema pairani apaniroini raakotaka iwairo riyotaitantyaari imapero imonkaatya. 21 Tema ikaatzira Imperatasorentsitaintsiri pairani, te raakota iwairo Pawa rowantaitakariri jirika. Iriima itsipa raakotawentakari iwairo, tema ikantaitzi:

Pinkathari aakotaincha iwairo, te roipithokanetziro riñaane.

Pashi powaatyeero eeroka pimperatasorentsitai,

Ari poshiyaiyaari ikantaga pairani Melquisedec.

22 Ari okanta, iriitake Jesús yotakagairori imapero imonkaataiya okaatzi raapatziyawakagaitakaga, irootake awisakerori otsipa etawetanakawori pairani raapatziyawakagaitakaga.

23 Tema pairani ikaatzi Imperatasorentsiwetainchari, osheki poyaayetakariri iriroripaini. Ikamapiintayetake jirikapaini, te riyaatakairo rantayeterime, ontzimatye intzime itsipa poyaatyaarine. 24 Iriima Jesús, kañaaneri rinatzi irirori, iri kantaitaachane rimperatasorentsite. 25 Iriira Jesús owawisaakoshiretapiintairine okaakishiretaiyaarine Pawa, inkantakowentapiintairi.

26 Iriitake Imperatasorentsitaarewo akoityaaperotakeri. Jiroka ikanta irirori: Itasorentsishiretzi, ikameethashiretzi, ikiteshiretzi, te itsipayetari kaariperoshireri, rawisaperotairi inkitesatzi. 27 Jirika Jesús te roshiyari Imperatasorentsiwetainchari pairani. Tema arika ritagaiteniri atziripaini rashitakaariri Pawa, retawo irirori ikowakotziri Pawa impeyakotawakeri ikaariperoshiretzi. Iriima Jesús rithotyaakero maawoini, rimonkaatakero rishinetakaga pairani apaniroini roshiyakotakari ratsipetakagaitanariri Pawa. 28 Ikaatzi Imperatasorentsitakaakeri pairani Inintakaantaitanewo, atziri rini, jentashireri, ikaamaneyetzi. Iriima Itomipero Pawa pokaintsiri, awisakeranki pairani osheki osarentsi, iri rimperatasorentsitakaakeri Pawa raakotaka iwairo pairani. Iri monkaatakerori kameethaini, ari ashi owatyeero.

8

Iriira Jesús kantakowentantaatsiri owakeratantaari aapatziyawakagaantsi

1 Jiroka otzinkamiperotari ikantaitakeri: Iriira Cristo Imperatasorentsiwentairi, iri saikaatsiri rakoperoki Pinkatharipero, itsipataari ipinkathariwentantai inkiteki. 2 Oshiyawaitakawo ari rantawaiteme tasorentsithaanteki, temaita rantawaite tasorentsithaanteki riwetsikakeri pairani atziripaini, inkiteki rantawaitzi, riwetsikakaantairi Pawa. 3 Tema ikaatzi Imperatasorentsitaintsiri pairani, eenitatsi rashitakaariri Pawa, ritayiniri. Ari ikantakari Jesucristo irirori, tzimatsi rashitakaariri Pawa. 4 Tera ishinetaantsite rowaiteri Jesucristo rimperatasorentsitantyaari, risaikantawetapaintari kipatsiki. Te ishinetakaantziro Inintakaantaitanewo, tema kaari isheninkapaini Leví-ni. 5 Tema jirikapaini Imperatasorentsitaarewo oshiyakaawontsi rinamatsitake, eenitatsi inewiyataitari jimpe onkantaiya inkiteki. Irootake ikantaitakeriri pairani Moisés, riwetsikero tasorentsithaante, ikantaitakeri:

Piwetsikero poshiyakayero, tsika okanta piñaawyaatakawo otzishiki.

6 Ari ikantaari Jesús Imperatasorentsitaarewo rinatzi, ranagairi rimperatasorentsitaitari atziri. Tema rowakeratai Pawa otsipa aapatziyawakagaantsi, iri ikashaakaakairi Cristo inkantakowentayetai, irootake anagairori okaatzi ikashaakaawetakariri pairani, anagairo etakawori aapatziyawakagaantsi. 7 Eenitatsi koityagainchari etakawori aapatziyawakagaantsi kaari rimonkaataite, irootake okowantakari ontzimai otsipa owakerari, poyaataiyaawone. 8 Jiroka koityagainchari, tema ikantaitake pairani:

Ikantzi Awinkatharite:

Paminero onkaate awisatsine paata,

Ari napiitairo naapatziyaiyaari icharinepaini Israel-ni, icharinepaini Judá-ni.

9 Arika nowakeratairo aapatziyawakagaantsi, eero oshiyaawo naapatziyawetakarira icharinepaini.

Tema pairani noshiyakaakeri nakathataatyeerime,

Naakame amairine nomishitowantaariri Egipto-ki.

Te rimonkaatzimaitawo iriroripaini aapatziyawakagaantsi,

Iroowa nipakaantaawori nokempoyaawentziri.

Ari ikantake ikenkithawaitzi Pinkathari.

10 Rapiitakero ikenkithawaitzi, ikantzi:

Jiroka owakerari aapatziyawakagaantsi iñagairi paata isheninkapaini Israel:

Ari niyoshiretakaayetairi kameethari rantayetairi.

Oshiyawaityaawo nosankenashiretantaatyaarime Nonintakaantanewo,

Naakatake Iwawanetaiya,

Iriiyetake nashitaiyaari Naaka.

11 Te onkowaiya riyotaawakagaiya,

Apatziro inkantairi isheninka: “Piyotairi Awinkatharite.”

Maawoini riyoyetaina.

Ari riyoyetaina iriiperoripaini eejatzi ashironkainkaripaini, maawoini.

12 Osheki noneshironkatairi ikaariperoshiretakera,

Arira nompeyakotainiri.

13 Tema iitaitakero “owakerari aapatziyawakagaantsi”, ari riyoitzirori jiroka etawetakawori, paisato inatzi. Tema okaatzi paisatotaintsiri, rookaitziro.

9

1 Jiroka etakawori aapatziyawakagaantsi, iro Inintakaantakeri Pawa riyotantaityaari tsika inkantaitya impinkathaiteri. Ari okenkithatakotari tasorentsithaante tsika ipinkathaitakeri. 2 Jiroka tasorentsithaante, apite okanta rinashitaitakawo rotantotaitziro. Janta okimiinakitzi ikyaapiintaitzira, ari rowaitziri ootamentotsi, menkochaanikiki, itsipatagaitakero pan tasorentsitatsiri. Ari iitaitziro “tasorentsinaki”. 3 Irooma inthomoikinta, ithatashiitakero tontamawori, oryaaninaki okanta. Ari iitaitzirori “tasorentsinakiperori”. 4 Ari isaikiri ritaantapiintaitawori kasankari, ari isaikiri eejatzi tasorentsimoko. Iroowa riwetsikaitziri poreryaari jiroka. Ari owakotari inthomoiki eepichokiini “maná” riwetsikañakitashitakero poreryaari. Ari rowaitzirori ikotzi Aarón-ni shookaintsiri pairani, ari isaikitari eejatzi mapikota rosankenaitakerowa aapatziyawakagaantsi. * 5 Okanta jeñokiini tasorentsimokoki, ari rowaitake riwetsikaitake roshiyakaawo maninkari, iriitake tsimankantakawori ishiwanki itatawo tasorentsimoko. Iro iitaitziri “Ineshironkamento”. Iro kantacha eero niyaatakairo nonkenkithatakotemiro jimpe okantayeta apaanipaini.

6 Ari riwetsikaitakero maawoini jiroka. Osheki rantapiintakeri Imperatasorentsitaarewo antawoki tasorentsinakiki, ari rantayetziro inkene impinkathatasorentsite. 7 Irooma inthomoikiperonta tasorentsinakiperoriki, apa rishinetaitziri inkye Imperatasorentsiperori. Apawosatzi ikyaapiintzi osarentsiki. Arika inkye janta, raanake riraa piratsi ritsikirisantyaawo iitaitziri “Ineshironkamento Pawa”. Ompoñaantyaari ineshironkateri Pawa, eero rowasankewentantari iyaariperoshirenka. Ari ikantaitziriri eejatzi atziripaini kaariperoshireyetatsiri. 8 Eenitatsira riyotakaayetairi Tasorenkantsi, jiroka okanta: Pairani otzimantawetari tasorentsithaante, te okanta inkye atziripaini janta otasorentsiperonakitzinta. 9 Jiroka okantakota: Apaani atziri amamatsitziriri ratsipetakaanewo rashitakayaariri Pawa, kaarira jiroka kantakayaarine impinkathashireperotantyaariri Pawa. 10 Apatziro ritzitaiyakawoni owanawontsi, riraitziri, inkiwayetapiintaiya eejatzi. Iro Inintakaantaitakeri koñaayetatsiri rantayetairo, irootake rantaitakeri irojatzi rowakeratakaantaawori Pawa aapatziyawakagaantsi.

11 Ari ripokakeri Cristo, iriitake oshiyawetariri Imperatasorentsitaarewo. Temaita inkye tasorentsiperonakiki riwetsikanewoki atziripaini. Irooma ikyiira irirori, inkite inatzi, jimpe janta anintagaiyaaga paata. Oshiyakaapairo tasorentsinakipero, kaarira atziri wetsikerone. 12 Tema Cristo te roshiyari atziri Imperatasorentsitaarewo kyaapiintatsiri tasorentsiperonakiki raanakeri riraa piratsi. Iriira shinetainchari rowamagaiteri risakotapaintziro riraa, inkene iñaayetairo maawoini rashi rowaatyeero rowawisaakoshireyetai. † 13 Roshiyakagaitziri okameethatzimotziri Pawa riraa piratsi, eejatzi isamampote, oshiyawo iro kitewathatakairineme atziri rantakerowa ipinkaitziri. 14 Irooma riraa Cristo, iro maperotzirori okiteshiretakaantzi. Tekaatsi oita inkenakaashityaari, irijatziita shinetaincha rowamagaiteri, ikantakaakari Tasorenkantsi. Iriitake oshetapithataimirori kaariperori pikenkithashiretanewo, tema pantayetakero kaamanetakaantatsiri. Ontzimatye pantayetairo ikowakayimiri Pawa, Kañaaneri.

15 Iriitake Cristo rotyaantakeri Pawa inkantakowentairi atziripaini, opoñaantaari rowakeratairo aapatziyawakagaantsi. Tema okantakota owakerari aapatziyawakagaantsi, ontzimatye inkame apaani, ompoñaantyaari rawisakoyetai piyathatakawori etawori aapatziyawakagaantsi. Ari iñagaitairo ikashaakagaitakairi pairani ankañaanetai. Jiroka aapatziyawakagaantsi, oshiyawaitakawo osankenarentsi okenkithatakota rashitaitari, okenkithatakotziri ashiyetaiyaawone arika inkamake ipaapateetari. 16 Iro kaari riyotanta aayeterone okaatzi rashitakaantaitari, apa riyote arika inkamake ipaapate. 17 Eeniro rañi ipaapatetari, eero ipitaitari inintakagaitakeri rashitaiyaawo. Apa impaitairi arika inkamake. 18 Ari oshiyawo, retaitanakari etawori aapatziyawakagaantsi, tzimatsi iita kamatsiri, riraa retantaitanakari. 19 Tema pairani rithonkakero Moisés riñaanatakeniri atziripaini Inintakaantanewo, raake riraa piratsi, itsipataakero ñaa, raake inchatewa, rankowitake kityonkamawotatsiri, ritsikirisantakawo osankenatainchari, eejatzi atziripaini. ‡ 20 Ikantakeri:

Jiroka iraantsi iro ooñaawontaperoterone aapatziyawakagaantsi, iroowa Inintakaantakeri Pawa.

21 Ritsikirisantakawo iraantsi tasorentsithaante, ari ikantakero okaatzi saikatsiri inthomoikinta. 22 Tema ritsikirisantaitakawo riraa piratsi, rimonkaatanairo Inintakaantaitziri, oshiyawaitanakawo iroome oitewathatantatsine. Tema eerorika otzimi iraantsi, eero ipeyakotantairome Pawa kaariperori.

Iri Cristo matakerori rowawisaakoshiretantzi

23 Irootake rowamagaitantariri piratsi ritagaitziniri Pawa, oshiyawaitakawo inkitewathatakaantatyeeme. Irooma awisaintsiri inkiteki, rotyaantakeri Pawa inkamawentante Cristo, inkiteshiretakaantayetai, anaanakero ikamawentantzira piratsi. 24 Tema te ikyi Cristo tasorentsinakiperoriki riwetsikanewoki atziripaini. Iroowa oshiyakaawentacha inkiteki jimpe ikenai Cristo, ikantakowentai risaikira Pawa. 25 Tera rapiipiintapaintziro Cristo inkamimotante. Te oshiyawo rantziri Imperatasorentsitaarewo kyaawetapiintachari apawosatzi osarentsiki tasorentsinakiperoki. Te iri ashitakyaawone riraa risakoyetziri. 26 Iriime roshiyakyaame Cristo Imperatasorentsitaarewo, osheki rapiipiinterome inkamawentante. Ari retanakyaawome inkemaatsiwentantya owakera iwetsikantanakari kipatsi. Te ari onkantya, tema apawosatzi ikamawentantapaintzi. Ari ikantaitanakitziiro roitsinampaanakero kaariperori. 27 Oshiyawaitakawo ikantaitziri: “Maawoini atziri apawosatzi inkame, Pawaga yotairine arika rowasanketairi.” 28 Iro rantakeri Cristo, apawosatzi ikamake ikemaatsiwentakotari osheki kaariperoshireri. Iro kantacha ripiyai paata irirori, eero ikemaatsitakagaitawaari rowawisaakotairira ikaatzi oyaakoyetairiri.

10

1 Iro oshiyakawori aamparentsi jiroka Inintakaantaitanewo. Okantaganki aamparentsi te otzimanetzi owatha, apatziro riyotaitziro eenitatsi iita ashitawori raampare. Ari okantari eejatzi Inintakaantaitanewo, riyoitzi tzimatsi paata kameethataatsine. Inintakaantaitake ritagaitapiinteniri Pawa maawoini osarentsiki, iro kantacha te owameethashireperoteri atziripaini antayetakerori. 2 Imaperotatyeeyaame owameethashireperotante, ikaatzi antayetakerori ari ripakaakerome, tema oiteshiretakeri, eero okatsitzimoshirewaitzirime rantayetakerowa kaariperori. 3 Te ari onkantya, tema rantapiintashitakawo awisayetzira osarentsipaini, ritagaitapiintzinirira Pawa, ikenkithashiretakotawowa iyaariperoshirenka. 4 Tema rowamagaitapiintziri piratsi ikapathainkatakagaitziri, te imatzimaityaawo ompeyakoperotero iyaariperonka atziri. 5 Irooma ripokakera pairani Cristo jaka kipatsiki, ikantakeri Pawa:

Te pikowaatsikaitairo ramayeetaimi ratsipetakagaitanewo rashitakagaitemiri.

Iroowa pikowaperotake potyaantena naaka natziritzimotante, noshiyakotyaari ratsipetakagaitanewo.

6 Te apa inimotemi ritagaitzimiri piratsi okantakaantziro iyaariperoshirenka jirikapaini.

7 Nonkante Naaka:

Pawá, nipokake naaka nantairo okaatzi pikowakaakenari eeroka,

Tema rosankenatakoitakena pairani onkaate nanteri.

8 Pinkenkithashiretero kantatsiri jaka:

Te pikowajaantairi ramayeetemiri piratsi rashitakagaitemiri, ritagaitemiri.

Te inimotemi ritaawentemiro iyaariperoshirenka.

Iro kantacha, ¿kaarima Inintakaantaitanewo okaatzi añaakeri? 9 Pinkenkithashireterotya otsipa kantatsiri:

Nipokake naaka nantairo okaatzi pikowakaakenari eeroka,

Jiroka apiitainchari ikantaitakeri, poyaataawori etanakawori pairani. 10 Ikowake Pawa oshiyaawo iwatha Cristo okaatzi ritagaitziniriri, opoñaantari ikamawentapaintziri maawoini atziripaini. Arira opoñagaari rowameethashireyetai aakapaini.

11 Pairani, maawoini Imperatasorentsitaarewo raminiri Pawa rashitakaariri, rapiipiintziro kiteesheriki ritayiniri piratsi. Temaita rimatziro ripakaaperotakaantero kaariperori. 12 Iriima Cristo, apawosatzi rishinetaka rowamaawentaiteri iyaariperonka atziripaini, saikai rakoperoki Pawa itsipataari ipinkathariwentantzi, 13 ari risaiki royaawenta irojatzi roitsinampaaperotantaiyaariri iisaneentane, roshiyakagairi rimakoryaayitzimento. 14 Irootake rantantakawori apawosatzi ikamawentakero iyaariperonka atziripaini, tema ari rashi rowatyeero rowameethashireperoyetai. 15 Ari ikantakari Tasorenkantsi riyotakaakai imaperotatya. Tema iri etakawori rosankenatakaantake:

16 Ikantake ikenkithawaitake Pinkathari, ikantzi:

Jiroka owakerari aapatziyawakagaantsi iñagaitairi paata:

Ari niyoshiretakaayetairi kameetha rantaiteri

Oshiyawaityaawo nosankenashiretatyeenirime Nonintakaantane.

17 Eekero ikantatzi:

Ari nompeyakotainiri ripiyathatakaga, rantayetakerowa kaariperori.

18 Tema ipeyakotakaantairo Pawa ikaariperoshiretaitzira, te okameethatzi ritagaitainiri iroñaaka.

19 Iyekiite, tema kapathainka ikantaka Jesucristo rowamaantaitakariri, awentaashire antsipashiretaiyaari Pawa, oshiyawaityaawo ankyagaatyeeme tasorentsinakiperoriki. 20 Tema ratziritake Cristo, irootake okantantaari ankyaayetai inkiteki, iro oshiyarime ankyagaatyeeme ithataitakerowa tontamawotatsiri tasorentsinakiperoriki. Aaka omapokayetairori jiroka kaari rimataitzi pairani, iroowa kañaanetakaantaatsiri. 21 Roshiyakari iroñaaka Cristo iriime Imperatasorentsiperowentaine akaatzira rashiyetai Pawa. 22 Ari okanta. Kyaaryooperoini ankantaiya antsipashiretaiyaari Pawa, imaperowa oshiretaiyaari. Kiteshirera ikantakaayetai, eero akenkithashiretakotaawo kaariperori. Oshiyawaitaawo inkiwantaatyeerome ñaa kityaanikiri. 23 Kiso owanakeri awentaashiretaari, ikemayeetakai akantake: “Noyaakoneentanewo rinatzi Cristo.” Tema tsika itzimi kashaakagairori, kisokero rowakai irirori. 24 Ontzimatye ankenkithashiretakotairo tsika onkantya ominthashiretakaantyaariri itsipa retakotane, rantayetairo kameethari. 25 Eero apakairo apatotapiintaiya, tema tzimayetatsi pakaayetakerori. Ontzimatye ominthashiretakagaiyaari akaataiyinira. Eekero aatatye antanairo ayotaira aritake ripiyai Cristo.

Ikamantaitziriri antzirori inintakaanekiini kaariperori

26 Ayowetaawowa irooperotatsiri, arika othatagairo antapiintanairo kaariperori, tera ipeyakoitairo ayaariperonka. 27 Ikamantaitakai anthaawashirete rowasanketaitai, tema Pawa rithonkaatyeeri ritaayetairi ikaatzi kisaneentakeriri. 28 Pairani, iitarika piyathatakyaawone Inintakaantaitane rosankenatakeri Moisés, te ineshironkaitziri rowamagaitziri inkaaterika mawa thawetakoterine. Ari rowamagaitakeri eejatzi intzimaatsikaiterika apite thawetakoterine. 29 ¿Tema imaperotatya rowasanketaiteri maninterone rantzimotakairi Itomi Pawa? Tema roshiyakagaitakero raatzikashiwaitaitawo kaari pantyaawone, imanintashiwaitakyaawome ikapathainkatake ikamawentantake. Ari rithainkashiretakero raapatziyantzi Pawa ikashaakaawetakari intasorentsishiretakairi. Ikaweyawaitakeri Tasorenkantsi neshironkatantaneri. 30 Irooma aakapaini ayotziri kantaintsiri:

Naakatake owasanketantatsine,

Naaka piyakowentantatsine.

Iro ikantakeri Pinkathari.

Ikantaitzi eejatzi:

Rowasanketairi Pinkathari ikaatzi rashitari irirori.

31 ¡Antawoitewé inthaawashiretaite riyotaite iriitakera owasanketantaatsine Pawa Kañaaneri!

32 Pinkenkithashiretakotya. Tema eerokatake kemisantanaintsiri pairani, oshiyawaitakawo pinkiteesheenkatakotaatyeeme. Irojatzi piñaantakawori ikemaatsitakagaitakemi. 33 Piñaayetakero eejatzi ikisaitzimi, rowatsinagaitzimi tsika rapatoita. Poimoshirenkayetakeri awishimotziri okaatzi piñaakeri eeroka. 34 Poimoshirenkayetakeri ikaatzi romonkyagaitakeri, piñaayetakero eejatzi raapithaitakemiro oshekitzimotzimiri. Iro kantacha, eekero piyaatatzi pominthashiretanaka, tema piyotaiyironi onkaate piñagairi paata, osheki okameethaperotzi, eero ithonkaawo. 35 Irootake eero pipakaantawo okaatzi pawentaanaari, tema antawoite ripinaitaimi paata. 36 Kisashire pinkantya pantayetanairo ikowakaimiri Pawa, piñaantaiyaawori ikashaakaakemiri.

37 Tema ikantzi Pawa:

Eero rishenkaa rareetantyaari okaakitzimataintsiri,

Eero osamani inkantya.

38 Tampatzikashire rinatye awentaashireri, ari iñagairo rañaantaiyaawo.

Irooma arika ripiyashiretai, eero rinimotakaanawo.

39 Irooma aakapaini, te oshiyari piyashiretachari, rithonkaitairi. Oshireyetaaga aakapaini, ari añagairo añaashireyetai.

11

Awentaashirenkantsi

1 Jiroka okantakota awentaashirenkantsi. Oshiyatyaawo arika inkantashireete: “Ari imatakya nokowaperotanewo.” Riyoshiryaanake aritake imatakya ikowiri, okantawetaka te iñiiro. 2 Iroowa rawentaashirenka acharinepaini inimotakagairiri Pawa. 3 Iro awentaashirenkantsi kantakaawori amatantawori akemathatairo jimpe okantakota riwetsikantakawori Pawa kipatsi. Apatziro riñaawaitake, wetsikanaka. Ari opoñaanakari iwetsikanaka iñaayeetairi iroñaaka eejatzi kaari koñaayetatsine.

4 Iro rawentaashirenka Abel kantakaawori ritaantanariri Pawa rashitakaariri, anaanakero rashitari Caín rashitakaawetariri Pawa. Iro kameethataintsi ritaanewo Abel. Ikantanake Pawa: “Kameethashireri rinatzi Abel.” Okantawetaka ikamake Abel, eeniro akemakotapiintziri oshiyawaitakawo irojatzi inkenkithawaiteme irirori, tema iro kantakaantzirori ikemisantake. 5 Iroowa rawentaashirenka Enoc kantakaawori raantaitaariri. Te ikami. Te iñagaitairi, ragairira Pawa inkiteki. Pairani eeniro risaiki kipatsiki, ikantakeri Pawa: “Eeroka inimotakaaperotakenawori.” 6 Tema kaari tzimatsine rawentaashirenka, te inimotziri Pawa. Arika inkowaite riyoperoitairi Pawa, ontzimatye inkemisantai, inkante: “Imaperotatyaaga itzimi Pawa.” Inkante eejatzi: “Arira rimatakaayetairi Pawa kowaperotaatsine riyotairi.” 7 Iroowa rawentaashirenka Noé kantakaawori riwetsikantakawori antawoite pitotsi rowawisaakotantaariri isheninkapaini. Imapero ipinkathatasorentsitake irirori. Tema iri Pawa kamantakeriri onkaate awisatsine, kaari iñagaitzi pairani. Iroowa kowaperotachari rowasanketaiteri isaawikisatzipaini. Arira rowameethashiretairiri Pawa jirika Noé, tema irojatzi ikashaakagaitairiri eejatzi kemisantzinkaripaini.

8 Iro rawentaashirenka Abraham kantakaawori ikemisantantakariri Pawa ikantakeri pairani rishitowe inampiki riyaatero otsipaki nampitsi ikowakaakeriri. Iro rantakeri Abraham, jatake okantawetaka te iñiiro jimpe riyaate. 9 Iro rawentaashirenka Abraham kantakaawori rimatantawori inampitawo otsipaki kipatsi tsika te itzimapai isheninka irirori. Ari risaikakeri, ipankotari mashitsimashi. Ari ikantzitakari Isaac, Jacob, tema irijatzi ikashaakagaitakeri eejatzi. 10 Iro rimatantakawori Abraham inampitaawo, tema riyotzi ari inkañaanetai inkiteki. Oshiyawaitakawo inewiyataatyeeyaawome nampitsi riwetsikairi Pawa, tsika inampiperotaiyaawo paata. 11 Ari okantaka eejatzi Sara, owaiyaawo okantakaawo awentaashirenka. Antawokiwetaka, kaawetapaaka oñaaga owaiyantaari. Iro kantacha, owaiyaawo, tema awentaashiretaari Pawa rimonkaatainiro ikantakerori pairani. 12 Eejatzi ikantari oime Sara, ayimawetakari rantyashiparinka, rowaiyakagaawo iina, shekitai icharinepaini, roshiyaari ishekitzi impokiro, roshiyaawo impaneki oshekitzi ñaacheraaki. Imapero ishekiperotai, tekaatsi materone riyoitairi jimpe ikaatzi ishekitzi.

13 Maawoini jirikapaini (Abraham, Isaac, Jacob, Sara), ikamakotakero rawentaashirenka, te rithotyiimaitaawo iñagairo okaatzi ikashaakagaitakeriri. Apatziro inewiyatakawo. Intaina okantaka inkite ikowashiretakeri inampitantaiyaawo. Irootake ikantantakari: “Asaikashiwaiminthataka kipatsiki, kaari anampi, oshiyakowaitakari kaari tzimatsine isheninkapaini.” 14 Tema ikenkithawaitakotakero awisaintsiri, ari ayoperotziri imapero rithotyaakotzi otsipa nampitsi jimpe inampiperotaiyaawo kameethaini. 15 Iroome inkenkithatakoteri ripiyamatsitaime inampipainiki ipoñaayetakawowa pairani, ari rimatakerome ripiyayetai. 16 Te ari okanta. Tema eenitatsi otsipa nampitsi ikowaperotakeri anaaperotzirori janta inkite. Irootakera riwetsikakeniriri Pawa rashiite jirikapaini, tema Pawa te ikaaniwentziri ikantapiintziri “Nowawané”.

17 Iro rawentaashirenka Abraham kantakaakawori ritaantyaanaririme Pawa rapintzite itomi Isaac, tema Pawa iñaantatyaawo rawentaashirenka Abraham. Iroowetainchame rapintzireerime itomi, 18 okantawetaka ikantakeri Pawa:

Iriira Isaac piñaantaiyaariri intzimai osheki pincharinetaiyaari.

19 Tema Abraham rawentaashiretakari Pawa riyotzi arira rowañagairi kamatsiri. Iroowa roipiyantariri Pawa Isaac, tema iri oshiyakaawentakerori arika rañagaitai. 20 Iro rawentaashirenka Isaac kantakaawori ritasonkawentantakariri Jacob itsipataakeri Esaú, iro oshiyakaawentacha awisayetaatsine paata. 21 Iro rawentaashirenka Jacob kantakaakawori ritasonkawentantakariri apitepaini itomi José. Irojatzi rawentaashirenka Jacob-ni kantakaawori ithaamentantariri Pawa ikotzipookitakaga ikamimatakera. 22 Iro rawentaashirenka José kantakaawori riñaawaitantakari ikamimawetakaga, ikantzi: “Arika rishitowayetai Egipto-ki asheninkapaini icharineyetari Israel, raminai tsika inampitaiyaawo.” Ikantake eejatzi: “Ontzimatye ragaitanairo paata notonkipooki.”

23 Iro rawentaashirenka ipaapate Moisés kantakaawori rimanantakariri reenchaanikite owakera itzimapaake, irojatzi itzimakotantakari mawa kashiri. Tema kameethaini ikantaka eenchaaniki. Te ithaawantanakawo ipaapate Moisés inintakaantakeri pinkathari, rowamagaiteri maawoini eenchaaniki ikaatzira shiramparitatsine. 24 Iro rawentaashirenka Moisés kantakaawori kaari ikowanta incharinetyaari pinkathari Faraón, okantawetaka oimotantakeri rishinto pinkathari. 25 Iro ikowaperotake intsipatyaari atziripaini rashitari Pawa, intsipatyaari isheninkapaini rowasankewaitaitziri, te ikowaatsikaitziro inintaawaityaawo eepichokiini iñaamatashiyetari irirori. 26 Tema riyotzitaka Moisés okowaperota rithainkaiteri Cristo, anairo oshekitzimotzirira rashaagawo Egipto-satzi. Iro inewiyatakari ripinaitairiri paata. 27 Iro rawentaashirenka Moisés kantakaawori rishiyantakari risaikawetaga Egipto-ki. Tera iro rishiyantakari inthaawantaperotyaari pinkathari rowasanketeri. Iroowa rishiyantakari, tema ikyaaryoowentatziiro rantakairiri Pawa, oshiyawaitakawo iñaawootaatyeerime Pawa kaari koñaanetatsine. 28 Iro rawentaashirenka Moisés kantakaawori imonkaatziro inintakaantaitakeri anonkoryagaantsi, ritsikirisantakawo iraantsi eero rowamaantari maninkari thonkaatakeriri retanakari rowaiyanepaini.

29 Iro rawentaashirenka kantakaawori rimontyagaiyantakaworini Inkaare Kityonkaari, ranashitantaiyanakawoni okisopathatanakera. Irooma rimawetapaakawo Egipto-satzi, piinkaiyakeni. 30 Iro rawentaashirenka kantakaawori rimatantakawori rinkirinkitakero Jericó okaatzi 7 kiteesheri, irojatzi iñaantaitakawori ipookanake otantonampitaga nampitsi. 31 Iroowa awentaashirenka Rahab kantakaawori aakameethatantawakariri aminaantakitzirori romanatyaaga, iro opoñaantari kaari otsipatantari piyathariite raperaataitakeri. Okantawetaka jiroka Rahab mayempiro inaweta.

32 ¿Nonkenkithatakoterima itsipa? Eero nithotyaakotziri. Jirika ikaatzi: Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, David, Samuel, eejatzi Kamantantaneriite. * 33 Iroowa rawentaashirenka jirikapaini kantakaayetariri oitarikapaini. Jiroka rantayetziri: Itzimayetzi oitsinampaayetairiri pinkatharipaini, itsipa tampatzikashireyetaatsiri, itsipa ñaayetairori ikashaakagaitakeriri, itsipa rookaweetakari omoonakiki itzimira manitzi te ratsikiri, 34 itsipa rookaweetakari paampariki te ritaga, itsipa romaathaitakari rowathagaiterime, itsipa retsiyatakotakagaitairi, itsipa ririiperotakairi romanatantari, itsipa romishiyayetake owayeripaini poñaachari otsipaki nampitsi. 35 Tzimatsi tsinane ñaayetairiri osheninkapaini rañaayetairiri ikamawetakaga. Iro kantacha tzimatsi itsipa kamayetaintsiri romposawaitaitakeri, te ripakaanakero rawentaashirenka ripakagaitantyaaririme. Oyaawenta ikanta rañaaperotai paata, eero oshiyaawo añaawetaga iroñaaka. 36 Eenitatsi rithainkawaitaitziri iroowa ripasaitantyaariri, itsipa roosoyeetakeri iroowa romonkyagaitantariri. 37 Eenitatsi rishemyagaitziri, itsipa ritankaitakeri, itsipa rosataayeetakeri. Tzimatsi itsipa anashinashiwaitachari apatziro ikithaamatsitari mashitsimashi, itsipa koityaaperowaitzinkari, itsipa osheki rithotyaakoitakeri, itsipa ikemaatsitakagaitakari. † 38 Itsipa ikenawaiyetake otzishiki, ochempiki, omoonakiki, ari inampiyewetakawo. Te onkantaatsikaitya oshiyakayeri jirikapaini isaawikisatzi. Iriitake iriiperotatsiri.

39 Iro rawentaashirenka jirikapaini inimotakagairiri Pawa kameethaini, okantawetaka tekera iñaayetairoota ikashaakagaitakeriri. 40 Tema inewiyatakawo Pawa anairori jiroka: Ikowakaakairo aakapaini antsipayetaiyaari jirikapaini, inkameethashiretakaayetai maawoini.

12

Kempoyaane owairi Jesús

1 Irootake añaashintsitantyaari eejatzi aakapaini, oshiyakayero anaakotantatyeeme. Oshiyakayero eejatzi impiyotatyeeyaame jirikapaini, raminayetaime matayetakerori rawentaashiretaka, oshiyakoyetairi aakapaini. Amatantyaawori ashiye shintsiini, ookanairo aithaare amatsinkakagairi arika ashiye. Iroowa roshiyakagaitziri aithaare arika ookairo akaariperoshirewaitzi. Ari añagairo ankamaitaiyaawo ashiyapiintai. 2 Ikanta shiyachari ikamaitawo raminiro tsika rareetya, ari ankantaiyaari aakapaini, kempoyaane owanairi Jesús etakawori rawentaashiretakagai. Iriitake monkaatakayaawone awentaashiretanewo. Iriitake oshiyakotaiya, tema inewiyatakawo irirori inintaayetaiyaari. Irootake ikisashitantakawori ikentakoweetakarira, okameethatzimotakeri ikaaniwentaitakeri ikamawetapaintaga. Ari risaikai iroñaaka rakoperoki Pawa ipinkathariwentantai.

3 Arika ankenkithashiretakoteri Jesús ikisashitakawo ikisaneentawaitakeri kaariperoshireri, iroowa thaamentashiretakagaine aakapaini ankisashityaawo, eero okantzimoneentawaitai. 4 Piñaashintsitapiintawo eerokapaini kaariperori pipakagairome, iro kantacha tekera ritsitokaitzimiita. 5 Aamaa pipeyakotairo ishintsineentantzimirori Pawa osankenarentsi, roshiyakaakemi eerokame itomipaini, ikantzimi:

¡Notomí! Eero pimanintziro arika rowasanketaimi Piwinkatharite.

Eero okantzimoneentawaitzimi arika ishintsineentemi.

6 Tema retakotanewo rowiri Pinkathari iñaantapiintari,

Maawoini roshiyakagairi itomi, rowasanketziri.

7 Onkaate awishimoyetemine poshiyakairo Awinkathariteme ñaantakaashiretemirone. Tema roshiyakagaimi Pawa eerokame itomi. ¿Tema rowasanketapiintziri itomi ikaatzi ipaapateetari? 8 Ontzimatye rowasankeyetai maawoini. Terika piñiiro eeroka, oshiyakawo tekera itomiperotzimiita Pawa, otomira mayempiro pinatzi. 9 Ari okantari eejatzi, eenitatsi apaapate koñaawoini owasanketairi, apinkathatzitari irirori. ¿Eeroma amaperotziro ampinkathatairi Apaapate kaari koñaanetatsine, añaashiretantaiyaari? 10 Tema ikaatzi apaapatetari koñaatatsiri, eepichokiinira rowasankeyetai ikowiri irirori. Irooma rowasanketairika Pawa inkameethashiretakaantairi, arira onkantakya eejatzi intasorentsishiretakaayetai tsika ikantakaga irirori. 11 Te inimoyetai rowasankeminthaitai, osheki onkantzimoneentawaitai. Iro kantacha paata, ikaatzi kaari maninterone rowasanketaitziri, arika inkameethashireyetai, arira iñagairo risaikai kameethaini.

Apaatakerori ineshironka Pawa

12 Irootake piñaashintsitantyaawori poshiyaari ñaantapiintakawori rishiya, iñaashintsita rishewata rishipetashempawetakaga, ari oshiyawo eejatzi rishipetayerowetakaga, iñaashintsita. 13 Poshiyayetaiyaari eerokapaini shiyapiintachari tsika okameethawokitzi kaari ñeerone rikithowe rishipetayitzitakera. Ontzimatye intekatsiyitzite. 14 Aakameetha pinkantawakagaiya, piñaashintsitya pintasorentsishirete. Eerorika pimayetairo jiroka, eero piñagairi Apinkathatanewo. 15 Paamayaari apaatakerori ineshironkayetaira Pawa. Paamayaari oitzipinaashiretantaneri, roitzipinairikari kemisantayetaatsiri. 16 Paamayaari mayempitatsiri. Paamayaari thainkatasorentsitaneri oshiyariri pairani Esaú. Tema antawoite ayimatakeri ritashe, ikowakiperotake roya, ari riyomparitakanari rowanawo irirentzi, ipakeri ikashaakagaitziriri irirori retakawowa itzimake ketziroini. 17 Tema piyotzi eerokapaini rantakero Esaú awisaintsiri, osheki ikowawetaawo iñagairome ritasonkawentaiteri, antawoite riraakotakawo. Iro kantacha te iñiimaitaawo jimpe inkenakagairo rowashiñaantaiyaawori ikenakaashitakari.

18 Te poshiyari eerokapaini aakerori pairani Inintakaantaitanewo. Riyaataiyakeni otzishiki koñaatatsiri. Osheki itaantzi, tsireniki okantaka, ooreenkakitake, antawoite otampyaatake. 19 Ikemakero rityootaitzi. Ikemake eejatzi antawoite ikenkithawaitaitzi, ari ithaawaiyanakeni, osheki ramanaiyawetakani eero ikemantari ñaawaitaintsiri. 20 Tema osheki ithaawantaitakawo okaatzi inintakaantaitakeri, ikantaitzi:

Eero pikenayetzi otzishiki. Te okameethatzi pinkenakairi eepichokiini pipirayetari janta. Arika inkenaitake eepichokiini janta, ontzimatye ritsitokaiteri, ontzimatye rowathagaiteri.

21 Imaperotatya okoweenkatzi, ikantake Moisés:

Antawoite nothaawake, okawaitanakena.

22 Te poshiyari eerokapaini ikaatzi ñaakerori, tema eerokapaini oshiyakariri jataintsi otzishiki jitachari Sion, saikatsiri nampitsiki Jerusalén. Iro oshiyakaawentachari piyaayetai inkiteki risaikira Pawa Kañaaneri. Ari pintsipataiyaari eerokapaini ipiyotapaaga maninkariite. 23 Pintsipataiyaari ikaatzi piyotachari janta rawentaashiretaarira Reeware Itomi Pawa, tema iriiyetake osankenatakotainchari risaikayetai inkiteki. Pintsipaperotaiyaari Pawa, yotairone jimpe inkantairi maawoini. Pintsipataiyaawo ishirepaini kemisantzinkaripaini rithotyaakagaitakeri ikameethashiretakagaitairi iroñaaka. 24 Pintsipataiyaari eerokapaini Jesús, kantakowentairi otzimaira owakerari aapatziyawakagaantsi, kapathainkataintsiri ikamawentayetakaira. Jiroka riraa Jesús oshiyawaitakawo onkenkithawaitatyeeme, anaanakero okenkithatakotakeri pairani riraa Abel. *

25 Paamaya, papaatzirikari Pawa arika riñaanashiretemi. Tema pairani ikaatzi kemawetakariri Pawa ikenkithawaitzi kipatsiki, rowasanketakeri imanintakerowa okaatzi ikantziriri. Aakaga rimaperote rowasankeyetai, arika apiyashiretake akemayewetakari riñaanashireyetakaira Inkitesatzi. 26 Pairani arika inkenkithawaite Pawa, rontziñiiro kipatsi. Irooma iroñaaka, tzimatsi ikantairi, ikantzi:

Ari napiitairo nontziñaakagairo, te apa kipatsi, tema ari onkantzitaiya inkite eejatzi.

27 Tzimatsi oita oshiyakaawentachari ikantziri: “Ari napiitairo.” Iroowa oshiyakaawentachari arika rotekairo riwetsikaitakeri, rithonkairo riwetsikane kaari enitatsine, apatziro isaikayetai enitatsiri. 28 Irooma aakapaini, impinkathariwentayetai tsika enitapai. Irootake awetharyaantyaariri Pawa, pinkathaga owairi, antawaitainiri. 29 Tema Pawa, iriitake oshiyawori paampari taantaneri.

13

Rantanairi kemisantatsiri

1 Ontzimatye petakotapiintanaiyaari “Iyekiite”. 2 Eero pipakairo poimaante pinampiki. Tema tzimatsi pairani antakerori, te riyotzi iriira maninkari roimaake inampiki. 3 Eero pipakairo pineshironkateri romonkyagaitziri pikaayetzira pikemisantzi. Poshiyakayero ari pinkaateme romonkyagaitemi. Ari pinkanteriri ikaatzi rowatsinaawaitaitziri, pineshironkateri, piyotzi eeroka jimpe okantawaita inkemaatsitakagaitairika. 4 Pinkinatawakaiya paawakaaga, eero pimanakaawaitashitanta. Tema rowasanketziri Pawa mayempitatsiri. 5 Eero piñaamatashitari koriki. Pinkimoshirewentero okaatzi tzimimotzimiri. Tema iri Pawa payetemirone koityiimotakemiri, jiroka ikantake:

Eero nookanawentzimi.

Eero nowapintaimi.

6 Iroowa awentaashiretantyaariri aakapaini, ankantai:

Iri Nowinkatharite neshironkatainane.

Tekaatsi nonthaawantya.

¿Tzimatsima inkantaina atziri?

7 Pinkenkithashiretakoteri jewatakayimiri pikemisantayetai, kenkithatakotapiintakemirori riñaane Pawa. Pinkenkithashiretakoteri jimpe ikantayeta risaiki, oita rimonkaayetakeri irirori. Poshiyakotaiyaari tsika ikanta rawentaashireyetakaga. 8 Irojatzira ikanta iroñaaka Jesucristo tsika ikantapainta, rashi rowaatyeero irirori paata. 9 Eero pishinetziri ramatawitemi yotaantzirori kaari kameethatatsi, kaari ikemapiintaitzi. Tema Pawa iri kameethashiretakaayetairi, ineshironkayetaira. Te owameethashiretantzi ampinkawaitero rowaitari. Eenitatsi antawetakawori jiroka, temaita owameethashireteri. 10 Oshiyawaitakawo ontzimaime owakerari taapokimentotsi. Eenitatsi rowamagaitakeri janta, iriira kamawentakairi aakapaini. Te inkantaatsikaitaiya Imperatasorentsitaarewo rowaiyaari irirori tasorentsithaanteki. * 11 Tema rayiro pairani Imperatasorentsiperori riraa piratsi inthomoiki tasorentsithaanteki impeyakotantaityaanariri iyaariperonka, raayetziro iwatha piratsi othapiki nampitsi ari ritaayetzirori. 12 Ari oshiyakawo eejatzi, rowamagaitantakariri Jesús othapiki nampitsi, ari ikemaatsitakowentakai ikapathainkatake rowameethashiretantairi. 13 Ontzimatye oshiyakagairo aakapaini ashitowaatyeeme nampitsiki aataime risaikira Jesús, manintaarewo rowayeetai, ikantaitakerira pairani irirori. 14 Tema jaka asaikayetzira iroñaaka, eero ashi owaatyeero. Irootake anewiyatantakawori tsika anampitaiyaawo paata. 15 Irootake nokantantzimirori: Ontzimatye anthaamentyaari, aakotairi iwairo irirori. Iroowa poyaataawori okithoki pankirentsi rashitakagaitariri pairani. 16 Ari oshiyawo eejatzi, eero pipakairo kameethatatsiri, pimpawakayaawo tzimotzimiri. Irootake oshiyaawori inimotziriri pairani Pawa ritagaitziniriri. 17 Eero pipiyathatari jewayetzimiri pikemisantanaira, iriitake kempoyaashiretzimiri. Iri kamantairine paata Pawa oita awishimoyetakeriri ikempoyaashireyetakemira. Kameetharika ikenkithatake, kimoshire inkantaiya iriroripaini, ari pinkantaiyaari eerokapaini. Irooma owashire ikenkithatake, ari pinkantaiyaari eerokapaini paata, eero opantzimotaimi.

18 Pamanakotapiintaina iñaantaitenari kameethashireri nokanta. Iroowa nantakeri. 19 Pamanakotapiintaina eejatzi niyaatashitantemiri intsipaite eerokapaini.

Weyaantawori wethataantsi, tasonkawentaantsi eejatzi

20 Namanamanaatari Pawa, tema iriitake saikakaayetaimine kameetha, iriitake owañagairiri pairani Awinkatharite Jesucristo ikamawetakaga. Iri Pawa oshiyakaakeriri iriiperori kempoyiiriri oweja. Osheki ikapathainkatake rowakeratakaantaawori aapatziyawakagaantsi kantaitaachari iroñaaka. 21 Namanakotzimi riwetsikashiretantemiri pantayetanairo kameethari ikowakaimiri. Pamañaari eejatzi eeroka pimatantyaawori kameethatzimotziriri, tema ayotzi iriitake Jesucristo matakairone. Ari rashi rowaatyeero impinkathaitairi irirori. Ari onkantaitaatyeeyaani.

22 Iyekiite, eero pisamawo pinkemisantero okaatzi nosankenatakemiri, tema te oshekiperotzi. 23 Nokowi piyote eejatzi romishitowaitairi iyeki Timoteo. Arika rareetaiya jaka, iriitake nontsipatanakyaari niyaatashitemi noñeemi. 24 Piwethatenari ikaatzi jewatzimiri janta, eejatzi itsipa oiteshiretaarewo. Ari ikantari Italia-satzipaini riwethayetzimi. 25 ¡Onkamintha ineshironkaitaimi maawoini eerokapaini janta! Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 3:3 Iri Moisés-ni oshiyawori pankotsi, tema irijatzi isheninkapaini Judá-ite iitaitziri “Inampipanko Pawa”.

* 4:1 Jiroka rimakoryaamento, tzimayetatsi oshiyakagainchari jaka. Tema pairani rimakoryaawentakero Pawa riwetsikantakawori kipatsi, roshiyakaakero “rimakoryaamento” jiroka kiteesheri 7-tapaintsiri rimakoryaantakari. Okanta osamanitake pairani, rishitowayetai Judá-ite janta Egipto-ki, 40 osarentsi ikenawaitake, irojatzi rareetantaari kipatsiki ikashaakaakeniriri Pawa. Irojatzi iitaitakeri jiroka kipatsi “rimakoryaamento”. Jirokaga oshiyakagainchari “rimakoryaamento” kemisantzinkaripaini: Eenitatsi kantatsiri: “Iro inkite rimakoryaamento kemisantzinkaripaini.” Itsipa kantatsiri: “Iroowa ‘rimakoryaamento’ rawentaashirenka, rowawisaakoshiretairira Pawa, te okowaatsikaita iñaashintsiyetaiya rawisakoshiretantaiyaari.”

* 5:7 Jiroka ikantakeri Jesús, ramanamanaatakari Pawa, ikantzi: “Ashitanarí, pikowakaanaworika, pontsiparyaakowentena onkaate nonkemaatsityaari. Iro kantacha eero pimatanawo okaatzi nokowawetakari naaka, iroowa pimateri okaatzi pikowakaakenari eeroka.” Jiroka ikenakaakero Pawa ikemisantakeri Jesús ikowakotakeriri, ikisashitakaakari ikemaatsiyetakari, rishinetakeri inkamimotante rowañagairi eejatzi.

* 6:18 Tema tzimatsi apite kantakotachari kaari rinashitakagaityaari. Jiroka etawori: “Pawa te ithaiyaneta, aritake imonkaataakya okaatzi ikashaakagaitakeriri.” Jiroka apitetanaintsiri: “Tekaatsi owashiñeerone raakotaaga apaniroini iwairo Pawa, tema tekaatsi anairine irirori.”

† 6:19 Iro ikenkithatakoitzi tontamawotatsiri rotantotantaitawori tasorentsipanko, iro iitaitziri tasorentsinaki inatzi janta. Apawosatzi inkye Imperatasorentsitaarewo, te ripiyapiyata inkye. Iroowa ikantaitziri: “Ari janta roñaaganta Pawa.” Iroowa roshiyakagaitziri inkite añagairira Pawa paata.

* 7:1 Jiroka “Salem”, owairo inatzi pairani nampitsi tekera inampitanakawoota Judá-ite janta, irootake iitaitziri iroñaaka Jerusalén.

† 7:2 Jiroka kantakotachari ipakeriri Abraham-ni pairani Melquisedec: Arika raapithatante romanataga Abraham-ni onkaate 10, apaani rashitakaakyaari Melquisedec. Ari ikantakero maawoini raapithatantakeri, ontzimerika 10, apaani rashitakaakyaariri Melquisedec.

* 9:4 Ikantakoitziri “poreryaari”, iriitakera ooro.

† 9:12 Ikenkithatakotaitziri jaka “piratsi”, iriira cabra-paini eejatzi waaka.

‡ 9:19 Kantakotachari jaka “inchatewa”, irootake iitaitziri eejatzi “isopo”.

* 11:32 Ikaatzi ashitawori iwairo jaka: Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, iri jewayetakeriri Judá-ite pairani, owakera inampitantakawori Canaán-ki. Iro kipatsi ikashaakaakeriri Pawa inampityaawo janta. Jirikapaini jewari itsipatakari rowayerite ontzimatye romanatya rimatantyaawori inampityaawo janta tsika ikashaakaakeri Pawa.

† 11:37 Ikantakoitziri jaka “mashitsimashi”, iro imashi oweja eejatzi cabra.

* 12:24 Pairani ritsitokantakariri Caín irirentzi Abel, ikantake Pawa: “Oshiyawaitakawo onkaimaatyeeme riraa Abel ikowi inkisawentaiteri.” Ari opoñaari ikantaitzi oshiyawaitakawo iñaawaitaatyeeme iraantsi. Irooma okenkithawaitzi riraa Cristo, te okowi inkisawentaitero, okowatziira ompeyakotakaantero kaariperori.

* 13:10 Pairani iriira Imperatasorentsitaarewo rishinetaitakeri rowapiintyaari tzimagaantatsiri piratsi, tzimagaantatsiri okithoki pankirentsi ramiri atziripaini rashitakaari Pawa. Irooma taapokimentotsi, ari ritaapiintaitziniri Pawa okaatzi rashitakaitariri, ari ikowakotapiintziri impeyakoiteniri iyaariperonka. Iro kantzimaitacha ikentakoitakerira pairani Cristo, ikamake ipeyakotantairori ayaariperonka. Iro poyaatapaakawori okaatzi ritaapiintaitziri rashitakagaitariri Pawa taapokimentotsiki. Tema jiroka inchakota jimpe ikamake Cristo ikentakoitakerira, iro oshiyanaawori iroome owakerari taapokimentotsi. Te inkantanaiya Imperatasorentsitaarewo royaari kamaintsiri janta. Iroowa opoñaantari eejatzi, ikaatzi tzimawentzirori rimonkaayetairome inintakaantaitanewo, ikaatzi pinkawaitzirori owanawontsi, rithotyaakowetawo impeyakoitainiri iyaariperonka, eero iñagairo inintagaiyaawo ikamawentantakera Cristo.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

ROSANKENARE SANTIAGO

1

Wethataantsi

1 Naaka Santiago osankenatzirori jiroka, rimperatanewo rowana Pawa eejatzi Awinkatharite Jesucristo. Niwethatari ikaatzi rashiyetaari Pawa pookayetaatsiri otsipaki nampitsi. *

Pawaki opoñaawo yorenkantsi

2 Iyekiite, kimoshire pinkantya arika piñaayetero ñaantsipookipaini. 3 Ontzimatye piyote iñaantaitatziimi imaperotatyaarika pikemisantzi. Pinkisashityaawo. 4 Piyaatakairo pinkisashityaawo jirokapaini, aritake piñagairo pantakishiretai irojatzi pithotyaantaiyaawori.

5 Tekaatsirika piyorenka pinkisashiwaitantyaari, pinkowakoteri Pawa, iriitake yotakaimirone tsika pinkantya. Tema Pawa te ikisathatziri ikaatzi kowakoyetziriri. Aritake riyotakaaperotakeri, te riyotziro irirori rithañaawainetya. 6 Arika pinkowakoteri Pawa, eero pikantashirewaitzi: “¿Arima inkemakena Pawa okaatzi nokowakotziriri?” Tema ikaatzi kisoshirewaitatsiri roshiyakawo okantaganki inkaare kaari mairyaatatsiri arika itasonkaatero tampyaa. 7 Paamaya poshiyakotarikari kisoshireri, tema te iñaayetziro irirori ikowakowetariri Awinkatharite. 8 Tema tzimatsi ikenkithashiryaawetari ranterime, okanta oñaatamanai tzimatsi otsipa ikowiri ranteri, te apaani onkantya ikenkithashiryaari.

9 Ontzimatye inkimoshiretai ashironkainkaripaini kemisantanaatsiri, tema ari impinkatharitakaayetairi paata Pawa. 10 Ari inkantyaari eejatzi ashaagantzinkaripaini, ontzimatye inkimoshirete ithonkaiya okaatzi tzimimowetariri. Roshiyakotyaawo okantaganki inchateyaki opariteyatzi. 11 Arika roore antawoite ooryaatsiri okamateyatzi inchateyaki, eero iñagaitairo owaneenkateyatya. Ari inkantzitaiyaari eejatzi ashaagantzinkaripaini eero iñaakoitairi rowaneenkataiyaawo rashaagawo.

Thaamentashire ankantya iñaantashiretaitairika

12 Arika añaawetyaawo ñaantsipookipaini, eekerorika aatakaanakityeero ankisashiwaitya, thame ankimoshirete, tema tzimatsi ikashaakaakairi Pawa, ikantakeranki: “Maawoini etakotanari naaka, nashi nowaatyeero nañaakaayetairi paata, noshiyakagairime namanthaitaatyeerime.” 13 Arika ipokimotai ankowashiretero kaariperori, kaarira Pawa nintakaanterone. Tema Pawa, te iñaamatawo irirori. ¿Kantachama inintakagairo aaka? Eero. 14 Tema apatziro aaka añaamatapiintakawo kaariperori, irootake akenkithashiryaantawori. 15 Tema arika ipokimotai ankowashiretero antero, iroorika ankamaitanakyaari ankenkithashiryaakotero, aritake añaakero antero kaariperori. Irootake ankemaatsitantaiyaarime paata arika ankamai.

16 Iyekiite netakotané, paamaya otzimikari piyenakaashitane. 17 Tema okaatzi rantzimoyetairi Pawa kameetha okanta, irootake rantapiintairi. Tema te ipashinitanetzi irirori, te roshiyari riwetsikanewo shipakiryaayetatsiri, añiiri rishitowamanai añiiri eejatzi arika inkyaanai ishaawiiteeni. 18 Tema ikowake irirori riyotakaayetairo kyaaryoperotatsiri riñaane, irootake etantyaawori aaka ankemisanteri, ari inkantaiyaari itsipa riwetsikanewo inkaate kemisantairine paata.

Tsika inkantanaiya kemisantanairiri Pawa

19 Irootake nokantantari iyekiite: Owayempita pinkantayetya, paminaperowaantetya, eero ayimawaitashitzimi pimashirenka. 20 Arika ayimawaitai amashirenka, eerowa amatziro ikowakaayetairi Pawa. 21 Okowaperotatya ookayetairo okaatzi owaariperoshiryagairi, tsinampashire ankantya ankemisantanairo ñaantsi, irootake materone owawisaakoshiretai.

22 Iro kantzimaitacha ontzimatye antairo okaatzi akemayetakeri, eerorika amatziro ankemisantero, apaniroini amatawiwaitaka. 23 Tzimatsirika kemawetawori, temaita ikemisantziro okaatzi ikemawetakari, roshiyakari aminaatachari ñaarontsiki. 24 Apatziro iñaapootapainta, iro osamaniityaanake ipeyakotanairo ipoo tsika okanta iñaawetakawowa. 25 Tzimatsi itsipa aminaatachari, kaari peyakotzirori ipoo tsika okanta iñaakero. Ari ankantaiyaari aaka, akenkithashirya owanairo ñaantsi, eero apeyakotziro. Tema irootake matzirori okaakowentantzi. Kimoshire ankantawentaiyaawo onkaate antayetairi.

26 Eenitatsi ñaawetakawori rimatakero ikemisantanai. Iro kantzimaitacha te inethawaanteta thaiyawairentzi rinatzi, raminaashiwaitaka ikemisantzi, apaniroini ramatawiwaitaka. 27 Jiroka irooperori kameethatzimotziriri Ashitairi Pawa arika ankemisantanai: Etakotaiyaari miritzipaini, ari ankantairo kamayetatsiri oime eejatzi. Ontzimatye ankiteshireyetai, eero oshiyakotari ikantayetaga saikashiwaitachari jaka kipatsiki.

2

Ikenkithatakoitziro yoyaashiwaitaantsi

1 Iyekiite, tema pikemisantairi Awinkatharite Jesucristo ipinkathaperoitziri, eero piyoyaantashiwaita. 2 Thame oshiyakaawentawakero: Arika piñeeri papatotapiintaga owaneenkatachari ikithaata, poreryaa ikanta romayetari rakoki, arika piñeeri inkyaapaake itsipa owamatapookitachari iithaare, 3 iriitake piyoyaawakeri owaneenkatainchari posatekawakeri niyanki papatotaiyanira, iriima owamatapookiri, pinkantakeri: “Pinkatziyawake eeroka tekaatsi pisaikantya, terika pikowi pinkatziye, pisaike isaawiki.” 4 Arika pikantakari, piyoyaantashiwaitakaga, tema apaani paapatziyawaka, iriima itsipa pimanintakeri. 5 Pinkemena nonkante iyekiite. Riyoyagairi Pawa ashironkainkaripaini, ikemisantakaaperotairi. Tema ikantzitaka Pawa ketziroini, ikantake: “Ari nompinkathariwentairi maawoini etakotaanari naaka.” 6 Iro kantzimaitacha eerokapaini, pimanintawaitakeri ashironkainkari. Pipeyakotakero ikisaneentapiintzimira ashaagantayetachari ikowi rowasanketakaantawaitemi. 7 Iriitake kyaaryootapiintatsi rithainkashiriiro iwairo pikemisantanairi.

8 Imaperotatyaarika pikemisantanairo Otzinkami Inintakaantaitanewo, pantakerowa kameethari. Jiroka ikantaitziri “Otzinkami”:

Petakotyaari pisheninka, poshiyakayeri petakotawo piwatha eeroka.

9 Irooma piyoyaantashiwaitashitakyaarika, pikenakaashitakawo, aritake rowasankewentaitaimiro Inintakaantaitanewo. 10 Tzimatsirika kantatsine: “Nokemisantziro naaka maawoini Inintakaantaitanewo,” iro kantzimaitacha tzimatsirika apaani kaari ikemisantzi, tzimakera iyenakaashitanewo. 11 Tema ikantaitzi pairani:

Eero pimayempitzi.

Eero pitsitokantzi.

Te imayempiweeta, iro kantzimaitacha eenirorika ritsitokantaitzi, tzimakera iyenakaashitanewo. 12 Tema irootake kowaperotachari antairo Otzinkami Inintakaantaitanewo, ontzimatye antairo añaawaiyetziri eejatzi okaatzi antayetziri. Iroowa eero rowasanketantaitai paata, tema jiroka Otzinkami Inintakaantaitanewo ari isaikakaashiwaitai. 13 Tema eerorika etakoyetanta, ari rowasanketaitakai. Iroowa kowaperotacha etakotantya eero rowasanketantaitai.

Te opantawo añaawaitashiwaitya

14 Iyekiite, eerorika amatanairo kameethatatsiri, aminaashiwaitaka akantzi: “Nawentaari Pawa.” Jiroka awentaashiwaitaantsi, te iro owawisaakoshiretantatsine. 15 Thame oshiyakaawentawakero: Eenitatsi iyeki okoityiimotari iithaare, tasheyakineentake, 16 tema ari pinkanteri: “Pawisanake janta iyekí, aamaa ari impaitakemi pinkithaatyaari, powapaakya kameetha.” Tema te pipawakeri koityiimotariri, ¿Petakotakarima? Tera petakotari. 17 Ari okantzita eejatzi awentaawetari Pawa. Terika antayetziro kameethari, aminaashiwaitaka.

18 Eejatzi oshiyawo intzimerika kantatsine: “Nawentaari Pawa.” Itsipa, ikantzi: “Nantziro kameethatatsiri.” Eerorika pantanairo eeroka kameethatatsiri, ¿kantachama poñaagantero pawentaanaari? Naakarika, ari noñaagakemiro nawentaanaari, nantanairo kameethatatsiri. 19 Pikantawetapiinta eeroka: “Niyotziri Pawa apaani ikanta.” Imaperowetatya. Iro kantzimaitacha rimatzitawo peyaripaini riyotziro jiroka, ithaawantari Pawa. 20 Kaari rikompitawaitaita, ontzimatye ayoyetai aaka: terika antairo kameethatatsiri, aminaashiwaitaka awentaawetari Pawa. 21 Thame ankenkithashiretakoteri pairani Abraham-ni. Rishinetakeri itomi Isaac ritayenirime Pawa. Irootake ikantantakariri Pawa:

Abraham, osheki nonintemi.

22 Ari añiiro, te apatziro ikantake: “Nawentaari Pawa.” Tema rantakeniri okaatzi ikantziriri. Irootake opoñaantari roñaagantziro imaperotatya rawentaari Pawa. 23 Ari imonkaataka rosankenaitakeri pairani, okantzi:

Rawentaakari Abraham Pawa, irootake roshiyakantantakari rotampatzikashiretanewo.

Irootake opoñaantari ikantaitziri pairani Abraham-ni:

Raapatziyanewo Pawa.

24 Piñaakero. Te apatziro otampatzikashiryaantzi ankante: “Nawentaari Pawa.” Ontzimatye ankemisantairi eejatzi. 25 Ari okantakari eejatzi pairani tsinane jitachari Rahab, mayempiwetachari. Okemisantairi iroori Pawa, irootake imanantakariri opankoki owayeri, irojatzi otyaantantaari ikenanairo otsipaki awotsi eero ritsitokaantaitari. Irootake rowamethashiretantaawori Pawa okemisantairira. 26 Eerorika otzimanai ashire, aminaashiwaita, peyakotakai. Ari oshiyawo eejatzi, eerorika antziro kameethatatsiri, aminaashiwaita awentaawetarira Pawa.

3

Aminaperopaantetaantsi

1 Iyekiite, eero akowashiwaita ayotaantayete, ontzimatye antairo okaatzi akenkithatakoyetziri. Paata, ari inkantayetai Pawa: “¿Pimatakeroma eeroka okaatzi piyotaantziri?” 2 Otzimimotai maawoini ayenakaashitane. Tzimatsirika kisowaantetatsiri kaari kantzimoneentakayaarine isheninka, iriitake kameethashiretaatsiri, rimatairo ikempoyaaka kaari rantantaawo kaariperori. 3 Roosoponthoitziri kawayo, irootake itzimpatakoitantariri, irootake ikenantari tsikarika inintakagaitziri. Okaatziini inaweta itzimpatakoitantaitariri, imatzimaitari okemakairi tsikarikapaini, tema antari rinaweta kawayo. 4 Pinkenkithashiryaakotero antawo pitotsi. Arika ontampyaatakote niyankyaaneki inkaare, otatsinkiro tampyaa tsikarika onintakaawo. Tzimimaitacha oomaro ontsiritzirori, imatziro okenakairo tsikarika ikowiro komatzirori, okantawetaka te antawotzi komarontsi. 5 Ari oshiyawo eejatzi nenetsi, te antawoweta, irootake añaawaitantapiintari. Ari oshiyitawo eejatzi paampari, oryaani inaweta owakera imorekanake, iro kantzimaitacha aritake imatakero ompaampatakairo antawo owaantsi.

6 Iroowa antziri eejatzi paantentsi oshiyawo paampari, arika añaawaite eepichokiini, antawo owaariperoshirewaitakai, kantacha eejatzi añeero ashi owaitaatyeero owaariperoshiretante. Tema sarinkawenisatzi yotakagairori añaawaitantawori owaariperoshiretantatsiri. 7 Pinkeme nonkante. Kantacha impiraityaari tsimeripaini, tsimeryaani, maankepaini, ñaaweripaini, maawoini. Ameyetachaga jirikapaini arika impiraityaari. 8 Tekaatsitzimaita atziri materone inkisowaantete, roshiyakairo jaka ipiraitari piratsi. Oshiyakari ipaante kepiyatatsiri kepiyatatsiri, owamaantanero inatzi. 9 Iroowa anene akantantapiintariri Pawa: “Ashitanarí, kameetha pinatzi.” Irojatzi anene athainkimatantariri atziri oshiyayetanaariri Pawa. 10 Apaani inaweta anene, irootake añaawaitantawori kameethari, eejatzi kaariperori. Iyekiite, te onkameethate ankonowapookiyetero añaaneyetari. 11 Pinkeme noshiyakaawentemiro. Tsikarika ishitowaatzi ñaa pochaari okanta, eero akemiro onkepishaate. 12 Iyekiite, ¿Kantachama añeero inchato ontzime okithoki pochatatsiri, añeero eejatzi okithoki kepishitatsiri okaatzi añaapintziri pankirentsiki? ¿Kantachama añaapiintziri pankirentsi onkithokitantyaawo shiwithamaishi? Ari okantzitari ñaa, arika onkipachaate, eero añiiro onkityaate. *

Inkiteki opoñaawo yorenkantsi

13 Otzimanairika ayorenka, akenkithashiryaanaarika, etakotantya, tsinampashireri ankantya onkantakaakai ayorenka. 14 Irooma añeerorika ankisashiryaawaitante, te onkameethate ashamewaite. Anthaiya ankante: “Yotzinkari ninatzi.” 15 Arika antero jiroka, kaarira Pawa yotakagairone. Irootake ikenkithashiretakaantziri Kamaari. 16 Arika ankisashiryaantawaite, eerowa amatziro ariperotawakaiya, kaariperoshireri akantapiintaka. 17 Iro kantzimaitacha, iriirika Pawa kowakagairone ontzime ayorenka, aritake ankameethashiretanai, eero akisashirewaitanaawo, etakotantaneri anatye, eero apiyathatanaawo eejatzi, neshironkatantaneri ankantante, owameethatero antayetziri, kyaaryopero ankantanaiya, eero akamatawitantanai eejatzi. 18 Arika aakameethatawakaanaiya, aritake añagairo paata rowameethashireperotaitai. Oshiyaawo arika ampankiwaite, añagairo paata owiitairo okithoki.

4

Aapatziyawori isaawikisato

1 ¿Iitaka opoñaantari omanarentsita? ¿Iitaka ikisawakaantari atziripaini? ¿Kaarima kantakaantzirori iñaawenatawowa okaatzi ikoityaayetziri? 2 Iñaamakitakawo tsikarika oita, tetzimaita otzimotziri. Ikisakoneentakawo rashitari itsipa, tema te otzimimotziri irirori. Ritsitokantawetaka, romanatantawetaka, te iñiimaitawo ontzimimoteri ikowayewetari, tema te inkowakotatyeeri Pawa. 3 Rimawetakawo ikowakotziri Pawa okaatzi ikowayetziri, te ipimaitari. Ikowakowentashita rantantyaawori inimotziriri irirori. 4 Roshiyashitakawo kaari kinatari oime, oñaakera itsipa, irootake okisaneentantariri oime. Ari ikantakari maawoini kowayetzirori raapatziyaawo isaawikisato, ikisaneentatziirira Pawa. 5 ¿Aminaashitama rosankenaitakeri pairani, kantatsiri: “Rotyaantakeri Pawa Tasorenkantsi neshironkataine, iriitake kempoyagaine eero antantayetaawo kaariperori?” 6 Retakotai Pawa, iro okantantari osankenarentsi:

Osheki rowasanketairi Pawa ñaaperowaitachari, iriima tsinampashireri osheki retakotaiyaari irirori.

7 Iroowa nokantantari naaka: Patsipewentaiyaawo ikowakaimiri Pawa. Pipiyatyaari Kamaari, ari piñaakero ripakagaimi irirori. 8 Kenkithashire powanairi Pawa, kisokero rowanakemi irirori. Kaariperoshireri pinaweta, pipakagairo. Pithopithowairentzi pinaweta, pintampatzikashiretai. 9 Pinkenkithashiretakotairo pantayewetakari, pikimoshirewentashitakawo kaariperori. Ontzimatye powashiretakotaiyaawo pikimoshirewentashitakari pairani. 10 Tsinampashire pinkantawentanaiyaari Awinkatharite, tema iriitake pinkatharitakagaimine paata.

Kantakotawakagaantsi

11 Iyekiite, te okameethatzi ankantakotawakaiya. Arika pinkantakoteri itsipa, pithainkatziirowa Inintakaantaitanewo. 12 Apaniroini ikanta osankenatakaantakerori pairani Inintakaantaitziri, iriitake matzirori rowawisaakoshiretantzi, irijatzi matzirori rowasanketantzi sarinkaweniki. Tekaatsi aitya aaka ankantakotantyaariri itsipa atziri.

Te ishamewentaitziro antairi paata

13 Eenitatsi kantashiwaitachari: “Nokowi niyaate oñaatamanai nampitsiki, apaani osarentsi nisaikawaite janta, nompimantayete oitarika, naye osheki nokowayetziri.” 14 Te riyotzimaitawo jirika oitarika awishimoterine inkaamani. Oshiyatyaawowa añaamento menkoreenkaki. Te ishenkaaneta, eepichokiini onkantapaintya, ari ompeyanaiya, eero añaanairo. 15 Jiroka inkantaitemi: “Iriitake Pawa penawone nañaamento, ari nimatakero ikowakaanari irirori.” 16 Iro kantzimaitacha, rawentaashiwaitakawo okaatzi ishamewentawaitziri irirori. Aminaashiwaitaantsi inatzi, te ompantyaawo. 17 Arika ayowetyaawo owameethashiretantatsiri, eerorika ayotaantzi tsikarikapaini, tzimakera ayenakaashitane, kaariperoshiretakai.

5

Ikenkithatakoitziri ashaagantzinkari owashironkaantatsiri

1 Pinkeme ashaagantzinkaripaini. Piraakoshiretaiya eeroka, irootaintsi piñagairo pashironkaawaitaiya. 2 Ari ipathaayetai maawoini pashaagawo. Omperimawoyetai piithaare. 3 Rithonkya ripowayetai piyorikite, poreryaayetatsiri, maawoini. Ari riyotaitemiri papatotashitakari, iriitake taakagaimine paata. ¿Irootakema papatotantakariri? 4 Riyotakemi Pawa te petakotanta, irootake rowasanketantaimiri. Te pipinayetziri patzirite, papatotashitakawo pashaagawo. Ikishimatakemira patzirite, ikemake Pinkatharipero. 5 Apaniroini pinintaawaitaka, te pikenkithashiretakotziri itsipa, apatziro pikimoshirewentakero pashaagawo. Poshiyakari piratsi rowathantaitziri, arika inkyeetake kameetha, inkantake ashitariri: “Jame oyaari nopira, wathatake kameethaini.” Ari inkantaiyaari Pawa irirori, inkantai: “Osheki rashaagawo jirika, piñaakowenteri nowasanketeri.” 6 Powashironkaake osheki kameethashireri, kamayetake, te piñaawetyaawo ripiyakowentya.

Kisashire pinkantya, pamanaiya

7 Iyekiite, kisashire pinkantya poyagairi ripokai Awinkatharite. Poshiyaiyaari pankiwairentzi, ikisashitawo ikanta royaawentziro inkani omparyaakote iwankire iñaantyaawori onkithokite. 8 Ari pinkantyaari eeroka, kisashire pinkantya poyaawentya, kisokero poweri, tema eero osamani onkantya ripokantaiyaari Awinkatharite. 9 Irootake iyekiite, kaari ishinetantsitanta pinkantakoteri itsipa atziri. Tema pokimatai kantayetapaimine eeroka, inkantemi: “Pantakero kaariperori.” 10 Pinkenkithashiryaakoteri Kamantantaneri pairani. Pawaga otyaantakeriri inkenkithatakotairi. Oshekimaita ikemaatsiwaitakawo irirori, kisashiwairentzi ikantaka royaawentziri Awinkatharite. Arira pinkantaiyaari eejatzi eeroka. 11 Oshekira inkimoshiretai atsipetawori ikemaatsiwaita. Roshiyakotaiyaari Job-ni, kisashiwairentzi ikantaka royaawentziri Awinkatharite, ikemaatsiwentakari. ¿Tema ineshironkatakeri Pawa? Ayotzi rashi rowatziiro ineshironkatantzi Pawa.

12 Iro kantzimaitacha iyekiite, ontzimerika pinkenkithatakoyeteri, eero paakowaitashitari inkitesatzi eejatzi kipatsisato. Imaperorika pantero okaatzi pikantziri, pinkante: “¡Jee!” Irooma eerorika pantziro, pinkante: “¡Eero!” Kyaa rowasanketaitzimi.

13 Piñeerorika onkantzimoshirewaitemi, pamañaari Pawa. Irooma pikimoshirewaitzirika, pomampaakotyaari Pawa. 14 Pimantsiyawaitzirika, pinkaimakaanteri itzinkamipaini kemisantzinkari, ripoke ramanakotemi, ari ritziritantakemiro oyeenka pankirentsi raakotanakeri iwairo Awinkatharite. 15 Irooperorika ramanakotantya kemisantzinkari, aritake retsiyatakotakagairi Pawa mantsiyawetachari. Iroorika kantakaawori ikaariperoshirewaitzi imantsiyatantakari, aritake impeyakotainiri eejatzi. 16 Pikantzimoneentakaaririka pisheninka, pinkantairi: “Pimpeyakotainawo.” Pamañaari Pawa eejatzi, pinkanteri: “Ashitanarí, petsiyatakotakagairi mantsiyatatsiri.” Tema arika ramanakotantya kameethashireri, rantaitziniri okaatzi ikowiri. 17 Tema atziri rinatzi eejatzi pairani Elías, ari roshiyayetai aaka awathaki. Iro kantzimaitacha ikemisantakeri kameethaini Pawa. Ikowakotakeri Pawa eero oparyaanta inkani. Mataka, tema awisaneentanakero mawa osarentsi te oparyaagai inkani. 18 Ikanta rapiitairo ikowakotairi, irojatzi oparyaantanaawo inkani. Shookayetanai pankirentsi.

19 Iyekiite, arika pinkemisantakagairi pakaawetawori ikemisantziri Pawa, 20 powawisaakotairira ikaariperoshirewetakaga. Jawetaaga sarinkaweniki arikame inkamaime. Tema maperotata ikaariperoshirewetaka, iro kantzimaitacha kemisantai eejatzi, ari impeyakotainiri Pawa maawoini okaatzi rantawetakari, eero ikenkithatairo.

* 1:1 Ikantaitziri jaka “rashiyetaari Pawa”, iriiyetake oshiyayetariri 12 itsipasatzi icharineyetari Israel-ni.

* 3:12 Kantakotachari jaka “okithoki pochatatsiri”, irootake iitaitziri “higo”. Kantakotachari “okithoki kepishitatsiri”, irootake iitaitziri “aceituna”. Kantakotachari “pankirentsi”, irootake iitaitziri “higo”. Kantakotachari “shiwithamaishi”, irootake iitaitziri “uva”.

1 PEDRO

1

2

3

4

5

RETAKARI ROSANKENARE PEDRO

1

Wethataantsi

1 Naaka Pedro osankenatzimirori jiroka. Eerokapaini nosankenatzini pikaatzi te isheninkataitzimi tsika pisaikayetzi, tema intainaryaayetakemi pinampiyetawowa: Ponto-ki, Galacia-ki, Capadocia-ki, Asia-ki eejatzi Bitinia-ki. * 2 Riyotzitaka Pawa pairani ari riyoyaimi rowameethashiretaimi. Ari pinkemisantairi Jesucristo kapathainkataintsiri ikamawentakemi. ¡Onkamintha ineshironkayetaimi, risaikakagaimi kameetha!

Añaashiretakaantzi oyaakoneentziri

3 Anthaamentaiyaari Pawa, iri Ipaapatetari Awinkatharite Jesucristo, tema ineshironkaperotai oshiyawaitaawo owakerame antzimayetaime. Añaashiretakaayetai oyaakoneentziri, tema añagai Jesucristo ikamawetakaga pairani. 4 Iro ankowaperotairi ikashaakagairi, ari ashi owatyeero añeero, eero ithonkaa. Irojatzi ikashaakagaitakemiri eerokapaini inkiteki. 5 Iroowa ishintsinka Pawa ikempoyaawentantaimiri eerokapaini. Iri kantakaawori pinkemisantantaariri rowawisaakoshiretantaimiri paata. 6 Iro pikimoshiretantakari, piñaayetzirowa pikemaatsiwetapainta, iñaantashiretaitzimi. 7 Roshiyakagaitakemi ooro, ritagaitziri iñagaitantyaariri kameetharika rini. Ikantawetaka jirika ooro te ashi rowatyeero iñagaiteri, ari rithonkaiya. Iro kantacha, arika ripiyapaake Jesucristo, ari iñagaitemi imaperorika pikemisantakeri. Arira inthaamentaityaari Cristo, pinkatha rowaitairi, osheki inkenkithatakoitairo rowaneenkawo. 8 Pinintaperotanewo powairi Cristo okantawetaka te piñiiri. Pikemisantairi, kimoshire pikantawentakari, okantaweta te piñaawetari iroñaaka. 9 Pimatakero pikemisantairi, iroowa piñaantaiyaawori rowawisaakoshireyetaimi.

10 Ithawetakotakemi pairani Kamantantaneriite ineshironkaitaimi, ari piñagairo rowawisaakoshiretaimi. Ramatsinkawentakawo, osheki rosampikowentakero, 11 ikowakitake riyoteri owawisaakotantaneri tsikapaite inkoñaate. Tema Itasorenka Cristo thawetakaayetakeriri, osheki inkemaatsitakaaweetyaari Cristo, irojatzi iñaantakyaawori rowaneenkawo. 12 Tzimatsira yotakaakeriri Kamantantaneriite, tera iri ñeerone, tema eerokapaini ñaakerori. Pikemayetairo iroñaaka Kameethari Ñaantsi. Rotyaantaitakeri Tasorenkantsi ipoñaakawo inkiteki ikenkithatakaantakemirori. Irojatzi ikowakeri maninkariite ikowawetaitakari inkemathatairo.

Tasorentsishire ankantawentaiyaari Pawa

13 Aamaawenta onkantya pikenkithashiryaane, poshiyakotyaari omathakitzirori iithaare. Kameetha pinkenkithashiryaanaiya. Oyaawenta pinkantya ineshironkatapaimi Jesucristo arika ripiyai. 14 Poshiyakotyaari shirethatachari eentsi. Eero pantashiwaitawo piñaamatashiyetari, okantakaimi te piyowaitzi. 15 Iri poshiyakotaiya Tasorentsi kaimashiretakemiri. Iri kiteshiretakagaimine maawoini onkaatera pantairi. 16 Tema osankenataka kantatsiri:

Pinkiteshiretai, tema naaka Kiteshireri.

17 Tema pikantapiintziri “Papá” jirika kaari amaakitantatsine aminakoyetairone paata okaatzi rantayetakeri atziripaini, ontzimatye pinkemisantairi eenirowa pisaiki jaka kipatsiki. 18 Tema piyotzi kaari koriki, kaari ooro ripinawentantaitakemiri, pawisakotantaari pisaikawaiwetakaga jakaperoiteeni poshiyakotari picharineni. Tema te ipantaperotari ooro eejatzi koriki, ari rithonkaiya paata. 19 Tema iro riraa Cristo ripinakowentantaitakemiri, roshiyakotakari piratsi oweja kaari tzimatsine iyaariperonka, tekaatsi inkantawaitya iwathaki. 20 Tekera riwetsikanakeroota Pawa kipatsi riyotzitaka oita ranteri Cristo. Iro kantacha owakera piñeero iroñaaka, ripokake, rowawisaakoshiretaimi. 21 Okaatzi rantakeri Cristo, iroowa opoñaantari pawentaashiryagaari Pawa. Tema iri Pawa owañagairi, iñagaitantaawori rowaneenkawo. Oyaakoneenta powairi iroñaaka Pawa pawentagaarira.

22 Tema shiretha pikantawentakawo irooperori, kiteshire pikantayetaa, petakotapiintaari maawoini piiyetziri “iyekiite”. 23 Tema oshiyawaitaawo papiitaatyeerome pintzimayetaime. Iri kantacha ikaatzi pipaapatetaari, kaari atziri kaamaneri, kañaaneri rini irirori. Okanta apiitantaari itzimakaayetaimi, iroowa riñaane, kañaanetatsiri eejatzi. 24 Tema:

Awatha oshiyawaitakawo inchashi.

Tzimawetacha owaneenkawo, oshiyawaitakawo inchashi otzimi oteyaki.

Iro kantacha isampishitzi inchashi

Opariteyatzi eejatzi.

25 Irooma riñaane Awinkatharite ashi owaatyeero.

Iroowa jiroka ñaantsi ikamantaitakemiri eeroka.

2

1 Iroowa pipakaantyaawori pikaariperotzi, eero pithaiya, eero pikamatawiretzi, eero piñaamawaineta, eero powapeyimotanta. 2 Poshiyakotaiyaari eenchaaniki eeni ithotzi iteni. Ari pinkantaiyaari eerokapaini, pinkowairo tasorentsitatsiri antakishiretakagaimine, ompoñaantaiyaari pawisakoshiretai paata, 3 tema piñaakero ineshironkayetaimi Awinkatharite.

Mapitatsiri kañaaneri

4 Pinkemisanteri eerokapaini oshiyakawori mapi, kañaaneri rini irirori. Oshekira atziri manintakerori mapi, iri kantacha Pawa roshiyakagairi ikowaperoitziri mapi, osheki ipinata. 5 Ari pikantzitaari eerokapaini poshiyakotaawo mapi, ragaitziri riwetsikaitantyaawo pankotsi, okantawetaka te poshiyakoperotawo mapi, tema añaatsimi eeroka. Poshiyakotaiyaari Imperatasorentsitaarewo saikantaawori jiroka pankotsi, poshiyakagairome pitaashiretatyeerome inimotairine Pawa, okantakaantziro okaatzi rantayetakeri Jesucristo. 6 Tema iro okantziri Osankenarentsipero:

Nowairo mapi ikowaperoitane janta ochempiki Sion. Iroowa otziyantairone omerekitonkiki pankotsi. Osheki owinawo jiroka.

Inkaate awentaashiretaiyaarine oshiyakawori mapi, eero raminaashiwaitaawo paata.

7 Eerokapaini pikaatzi pikemisantai, pinintagaawo mapi pinakiperotachari. Iriima kaari kemisantatsine, te iñiiro iriroripaini, iriira okenkithatakotakeri Osankenarentsipero:

Imanintawetakawo mapi wetsikirori pankotsi,

Iro kantacha rowaitairo omerekiki pankotsi roshiyakagaitairo iroome tzinkamitsi.

8 Ikantaitake eejatzi:

Owaryaantzi mapi, arika rontziwaityaawo.

Tema oshiyawaitakawo imparyaantatyeeyaawome mapi ikaatzi piyathatawori ñaantsi. Iriira riyoshiitairi Pawa rowasanketairi.

Isheninkaitaari Pawa

9 Irooma eerokapaini, jiroka pikantayetaari:

Riyoyagairi Pawa pisheninkapaini,

Rimperatasorentsitaimi Pinkathari,

Rinashitaimi, te poshiyari itsipasatzi, roiteshiretaimi,

Rashiyetaimi Pawa.

Ari pikantayetaari imatantaari pinkenkithatakotairo kameethaini tsika okanta ikaimashireyetaimi pisaikawetaga otsirenikiperotzira, oshiyawaitaawo iroñaaka pisaikatyeeme tsika roiteesheenkatziro irirori. 10 Pairani eerokapaini te pisheninkatawakaaweta, irooma iroñaaka pimatairo isheninkataimi Pawa. Pairani eerokapaini te pitsipawetari ineshironkatanewo Pawa, irooma iroñaaka piñagairo ineshironkaitaimi.

Rimperatane rowanai Pawa

11 Netakotaneeté, poshiyakagairo eerokapaini eerome pisheninkataari isaawikisatzi. Iro noshintsithatantzimiri pipakagairo piñaamatashiyetawo isaawikisato. Tema iro oshiyakawori iroome koshekashireyetemine. 12 Onkaate pantayetairi, kameetha inimoyetairi itsipapaini. Aamaa tzimatsi kishimawaitzimiri, iro kantacha arika iñaapiintanaimi pantanairo kameethari, ari riwetsikashiretanaiya, inthaamentanaiyaari Pawa.

13 Ikowi Awinkatharite eero pipiyathayetari ikaatzi jewatzimiri pinampiki. Ari pinkantzityaari itzinkami jewatatsiri pinampiiteki. 14 Eero pipiyathatari eejatzi rotyaantanewo owasankeyeterine kaariperori, iri rasagaari itsipapaini antayetzirori kameethari. 15 Iroowa ikowakaimiri Pawa. Arika pantanairo tampatzikatatsiri, ari romairyaakeri kaari yowaitatsiri inkowe inkantakowaitemime. 16 Saikashiwaitaimi eerokapaini. Eerowa pantanairo kaariperori, ontzimatye poshiyakotaiyaari rimperatanewo Pawa. 17 Pimpinkathateri maawoini. Petakotyaari iyekiite. Pinkatha poweri Pawa. Pimpinkathatairi jewatzimiri pinampiki.

18 Rimperaitarí, shiretha pinkantya rimperaitemirika. Te apatziro pimpinkathateri aakameethatzimiri, ari pinkantzityaari owatsimaawaitzimiri. 19 Tzimatsirika antakerone ikowiri Pawa, inkisashitakyaawo imanintawaitaitakerira, iriira rasagaawentyaari itsipapaini iñaakerira rimatakero kameethari. 20 Tzimatsirika kisashitakyaawone rowasankewentaitziri kaariperori, tekaatsi asagaawentyaarine. Irooma eerokapaini, arika pinkisashitakyaawo rowasankewentaitemiro tampatzikari, iroowa inimoterine Pawa. 21 Iroowa ikaimashiretantaitakemiri, tema Cristo kemaatsitakowentakemiri eeroka. Iroowa roñaagantapaintzimirori onkaate pantairi eeroka.

22 Tekaatsi kaariperori rantapainte irirori,

Te ithaiyawaantetapainta.

23 Ikaweyawaitaitakeri pairani irirori, te ripiyatantya. Ikanta rowasankewaitaitakeri, te rasariimatantya, iri rawentaaperotaka yoperotzirori tampatzikari. 24 Ikanta ikentakoitakeri, okantakaantziro ayaariperonka. Iro añaantaiyaawori apakagairo kaariperori, kameethashire ankantaiya, oshiyakagairome ankamaatyeeme, añaayetaime eejatzi. Tema:

Rowatsinaawaitaitakeri pairani, ikemaatsitakagaitakari,

Iroowa pawisakoshiretantaari eerokapaini iroñaaka.

25 Pairani eerokapaini poshiyakari tzipinari oweja. Iro kantacha oshiyaawo pipiyaatyeeme risaikira kempoyiiriri oweja, iriira kempoyaashiretaimiri.

3

Rantayetairi aawakagaachari

1 Jiroka pinkantayetyaari eerokapaini iinantaitari, shiretha pinkantzimotyaari piime. Tzimatsirika apawopaini kaari kemisantzirori riñaane Pawa. Aamaashitya ari pinkemisantakagairi arika iñaakemi jimpe pikantanaawo eeroka, 2 kiteshire pinanai, pinkatha pikantantzi. 3 Eero iñaasaimpyaashitzimi owaneenka pikanta, pimpitayetziro piishi, piporekayete, owaneenka pinkithaayetya. 4 Iro kameethatatsiri pantanairo kaari koñaanetatsine, pinkameethashiretai. Tema arika antsinampashirewaite eero athaawakowaita, ashi owatziiro iroori te ithonkaneta, iro ikowaperotziri Pawa. 5 Ari okantayetakari pairani kiteshirero awentaashiretakariri Pawa, pinkatha owayetziri oime. 6 Okantaganki Sara shiretha okantzimotari Abraham, okantziri oime: “Nowinkathatané”. Eerokaga osawoyetanaiyaame arika pantanairo tampatzikatatsiri. Iro ompoñaantyaari eero otzimanta oita pinthaawantyaari inkisantaitemiri.

7 Ari pinkantyaari eerokapaini iimentaitari, pimatairo pariperotairo piinapaini. Pineshironkatairo, tsinane ini iroori. Poshiyakayero inethagaitziro sataanetatsiri iramentotsi. Pinkatha powero tema ineshironkataitziro iroori añaashireyetaira roshiyakagaitakemira eeroka, te opashinitzi okaatzi ikashaakagaitakemiri. Iro pantanairi eero omanonkanta pamananewo.

Pankenawentawori rantayetairo kameethatatsiri

8 Ari okantari: aapatziya pinkantawakagaiya, neshironka pinkantante, petakotawakagaiya tema oshiyawaitaawo pirentzitawakagaatyeeyaame. Neshironka powanairi pitsipayetari. Tsinampashire pinkantya. 9 Eero pikemaatsitakaari kemaatsitakaimiri eeroka, eero pikaweyiri ikaatzi kaweyimiri eeroka. Ontzimatye paakameethatairi oshiyawaityaawo pitasonkawentatyeerime. Tema iro ikaimashiretantakemiri Pawa ritasonkawentayetaimi eeroka. 10 Tema:

Ikaatzi ñaawenatawori inintaawaitya kameetha rañe,

Ripakagairo ikaweyawaitantzi, ikamatawiriwaantetzi.

11 Ontzimatye ripakagairo kaariperori. Iro kameethatatsiri rantairo kameethari.

Iro inkowapiintai raapatziyawakaayetaiya.

12 Tema riyotziri Awinkatharite ikaatzi kameethashireri.

Owayempita rowiri ikaatzi amanamanaatariri.

Iriima kaariperoshireripaini, katsima raminiri Awinkatharite.

13 Imaperorika paamanaiya pantanairo kameethatatsiri, ¿eenitatsima kemaatsitakaimine? 14 Eenitatsirika owasanketakemine pantzirowa kameethatatsiri, ari ritasonkawentakemi Pawa. Tema ikantaitake:

Eero pithaawakiperotashita, eero okantzimoshirewaitashitzimi eejatzi.

15 Iro kameethatatsi poshiretaiyaari Cristo, iri pimpinkathaperotairi. Wetsika pinkantaiya pinkamantantero tsika okantakota poyaakoneentziri, arika rosampitaitemi. Iro kantacha neshironka pinkamantante, pinkatha pinkantante eejatzi. 16 Eekero piyaatatye pinkenkithashireero kameethatatsiri, pantayetairo kameethatatsiri itsipashiretaimira Cristo. Aamaashitaiya ari inkaaniwentaiya ikaatzi thaiyakowetzimiri. 17 Iroorika ikowiri Pawa, iro kameethatatsiri pinkemaatsiwentyaawo pantanairo irooperori. Iro maperotzirori rowasankewentaitemiro kaariperori. 18 Ari ikantzitaka Cristo, ikamawentapaintziri tampatzikashireri eejatzi tzipinashireri. Iroowa rantantakawori jiroka intsipashiretakaantairiri Pawa. Osheki ikemaatsiwathatakaaweetakari, iro kantacha rowañaashiretaitairi. 19 Iri jatashiretaintsiri ikenkithatakagairi ishire ikaatzi etawetakawori pairani romonkyaashirewetaitakari. 20 Osheki ripiyathawaitaka iriroripaini riwetsikantakawori pairani Noé antawoite pitotsi, oyaawentacha Pawa te ithaankewaitzi. Iri kantacha apaanipaini atziri awisakotaatsiri ripiinkeme, ikaamatsitzi 8. 21 Iri poshiyakotaari eerokapaini pawisakoshireyetai pomitsitsiyaayetaa. Jiroka omitsitsiyaataantsi te oshiyaatsikaitawo ripiinkaite ñaaki inkiwaitero ikipatsiwathaitzira. Tema amanaantsi ini, tsika ikowakoitziri Pawa inkenkithashiretakaantero kameethatatsiri. Iroowa rañaantaari Jesucristo. 22 Risaikapai inkiteki Cristo rakoperoki Pawa ipinkathariwentairi maninkariite, ipinkathariwentairi inkiteweri pinkatharitatsiri, reewatairi tzimayetatsiri ishintsinka.

4

Antawaitainiri kameetha Pawa tema eenitatsi rimatakaayetairi

1 Ari okanta, ikemaatsitakowentai Cristo. Iroowa paamaakishireperotantaiyaari eeroka, eero romapokantaitzimi. Ikaatzi ñiirori ikemaatsitakaitari, te ikowairo rantairo kaariperori. 2 Ari pinkantaiyaari eerokapaini eeniro pisaikayetzi isaawiki, iro pantapiintairi ikowiri Pawa. Eero pantashiyetawo piñaamatayetari, iro rantapiintakeri itsipa atziri. 3 Iro pantapiintawetakari pairani, poshiyakari itsipa atziripaini ñaawenawaitachari. Tema rametapiintakawo imayempyaakitzi, ipankenawaita, ishinkiwaita, iñaamatawo roimoshirenkawaita rantantyaawori kaariperori, osomiyawairentzi rini, ramanapiintakawo jimpe oiyeta roshiyakayiro iriime pawa. 4 Osheki ikompitzimotakari ikaatzi pitsipawetari pairani, te inimoteri pipakaanakero pitsipatari rantayetziro kaariperori. Iro opoñaantari ikishimawaitanakemi. 5 Iri kantacha jirikapaini rowasanketairi paata Pawa. Tema Pawa, yotzirori maawoini rantayetziri añaayetatsiri iroñaaka, rantayetakeri eejatzi kamayetaintsiri. 6 Iroowa ikenkithatantaitakawori Kameethari Ñaantsi, rimataitakeniri kamayetaintsiri. Ari rowasanketaitakeri ikamayetakera, iroowa opoñaantari rowañaashireyetairi Pawa.

7 Irootaintsi ithonkaiya jiroka kipatsi. Iro pinkenkithashiryaantaiyaari pantairo kameethatatsiri, kamaita pinkantya pamanamanaataiya. 8 Iro kowaperotachari, petakotawakaanaiya. Tema:

Ikaatzi etakoyetaiyaari aaka, amaakitainiri rowaariperotaira.

9 Poimaantapiinte pipankoki, eero pikiñaanewentakotziro. 10 Ritasonkawentaitakemi pantantyaawori rimatakagaimiri Pawa. Okaatzi rimatakaayetaimiri eeroka, pamitakotairi itsipa, pantairo kameethatatsiri, ineshironkataimi eeroka Pawa. 11 Noshiyakaawentemiro jimpe okanta ritasonkawentantzi Pawa: Ikaatzi rowaitakeri inkenkithate, ontzimatye riyote Pawaga riñaawaiwentzi. Ikaatzi rowaitakeri ineshironkatante, rantawaitantyaawo ishintsinka Pawa. Iroowa impinkathaitantaityaariri Pawa, inkantakayaawo Jesucristo oshekitzimotairi rowaneenkawo, ari rashi rowaatyeero impinkathariwentantai. Ari onkantaitaatyeeyaani.

Akemisantaira osheki ankemaatsityaari

12 Netakotané, kyaa omapokimikari arika piñaakero ñaantsipooki. Tera awishimotashitemi jiroka, iñaantaitatziimi. 13 Iroowa ikemaatsitapaintari eejatzi Cristo. Arika piñeero eeroka inkemaatsitakagaitemi ikantaitakerira irirori, pinkimoshirete. Tema ari pinkimoshireperotai ripiyairika irirori ramairo rowaneenkawo. 14 Arika inkishimawentaitemiri pawentaanaari Cristo, tasonkawentaarewo pini eeroka. Iroowa ooñaawontzirori risaikantatziimi Itasorenka Pawa. 15 Te onkameethate pitsitokante, pinkoshitante, pinkaariperote, pinkoshekantya, ari piñaakero rowasankewentaitemiro. 16 Iroorika rowasankewentaitemiri rashitaimira Cristo, eero pikaaniwentawaita. Tema iro kameethatatsi pinkimoshirewentairi Pawa iiyeetaimi “Cristo-weri”. 17 Tema matataika iroñaaka riyakowentante Pawa. Aakapaini akaatzira rashiyetai, retakai rowasanketakai. Iriira maperotaachane inkemaatsitaiya ikaatzi thainkakerori Kameethari Ñaantsi.

18 Tema osheki pomeentsitzimotariri kameethashireripaini rawisakoshiretantaiyaari,

¿Oitaka awishimotairine kaariperoshireri thainkatasorentsitatsiri?

19 Tema ikaatzi kemaatsiwaitachari iroñaaka, iriitake Pawa shinetakeriri inkemaatsiwaitya. Ontzimatye rawentaashiretaiyaari wetsikakeriri, rantayetairo okaatzi tampatzikatatsiri.

5

Ikaminaitziriri kemisantzinkaripaini

1 ¡Jewari! Jiroka nonkamantemiri pikaatzira itzinkamitetzimi kemisantzinkaripaini. Eejatzi nokantzita naaka, itzinkamitetzitana kemisantzinkaripaini, aritake akaataiyini. Naaka ñaakeri Cristo tsika ikanta ikemaatsitakagaitakari, ari nimatairo naaka iñagaitairi paata owaneenkaperori onkantaiya. 2 Jiroka nonkaminaimiri: Kempoyaa powairi kemisantzinkaripaini poshiyakayeri ikempoyagaitziri ipiraitari. Eero pantashiwaitawo arika rotsiwakakagaitemiro pantero, iriirika Pawa kowakaimirone, pimatero. Eero pantziro pinkowashityaari paantyaawo koriki, iroowa pantantyaawori pinkowashiryaanakerorika eeroka. 3 Eero pikowashiwaita pimperatantya, ontzimatye poñaayeri pikempoyaanewo pantanairi eeroka onkene rimatanairo iriroripaini. 4 Tema paata arika inkoñaatapai Itzinkamikiperotari kempoyiiriri ipiraitari, ari ramanthaitantaimiro owaneenkatachari shipakiryaari kantaitaachari. 5 Eeroka ewankaripaini pimpinkathateri itzinkamipaini. Ontzimatye pimpinkathatawakaanaiya maawoini. Tema:

Te ikowiri Pawa asagaawentawairentzi,

Iriima tsinampashiretatsiri, osheki ineshironkatairi.

6 Tsinampa pinkantawentyaawo rimatakaayetaimiri Pawa. Irojatzi paata arika imonkaataiya ikowakeri irirori, iri kantakayaawone impinkathatantaitemiri. 7 Arika piñaayetero onkantzimoshirewaitemi, pawentaiyaari Pawa. Tema iri neshironkatemine. 8 Pinkenkithashiretakotairo kameethari, aamaawentashireri pinkantya. Tema Kamaari kisaneentairi, roshiyakari manitzi kenakenawaitatsiri, rasoontzi rithotyaakotzi iita ratsikeri. 9 Ontzimatye pipiyatyaari, pinkyaaryoowentanairo pawentaashiretaarira Pawa. Tema piyotzi ari poshiyakari maawoini iyekiite pikemaatsitaiyani jaka kipatsiki. 10 Iro kantacha arika onkaatapaake pikemaatsiwaitaka eepichokiini, ari inkameethashiretakaaperotaimi Pawa, raawyaashiretakagaimi, kisashiwaitaneri inkantakagaimi. Tema neshironkatantaneri rini, iri kaimashiretaimine piñaantaiyaawori kantaitaachane rowaneenkawo Cristo. 11 Iri inthaamentaityaari Pawa. Rashi rowaatyeero impinkathariwentantai. Ari onkantaitaatyeeyaani.

Weyaantawori wethataantsi

12 Iri Silvano nosankenatakaakeri jiroka. Iri noshiyakaake iriiperori iyeki rini. Iro nosankenatakaantakemirori eepichokiini nokaminaimi, nokamantzimiro tsika ikanta Pawa ineshironkaperotantzi. Ontzimatye pinkyaaryoowentairi. 13 Riwethataimi kemisantzinkaripaini apatotapiintachari jaka Babilonia-ki, ikaatzi oshiyayetaimiri eerokapaini riyoyaitaimi. Riwethatzimi eejatzi Marcos, noshiyakaakeri iriime notomi. * 14 Etakotane pinkantya piwethatawakaanaiya. ¡Onkamintha pisaikayetai kameetha pikaatzira rashiyetaimi Jesucristo! Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 1:1 Ikantakoitziri “pikaatzi te isheninkataitzimi tsika pisaikayetzi”, eenitatsi kantayetatsiri iriira ikantakoitziri kemisantzinkaripaini saikimotziriri isaawikisatzipaini kaari rashiyetari Pawa.

* 5:13 Ikantakotziri Pedro jaka “Babilonia”, iroowa ikenkithatakotzi Roma. Tema ramawenataitatyaawo Roma ikenkithatakoitantawori Babilonia. Ari onkantya eero riyotaitantari itzimirika osankenatzirori, iro eero rowasanketantaitari.

2 PEDRO

1

2

3

APITETANAINTSIRI ROSANKENARE PEDRO

1

Wethataantsi

1 Naaka Simón Pedro osankenatzirori jiroka. Naaka rimperatane Jesucristo, rotyaantaperotane ninatzi. Eerokapaini nosankenatzini pikaatzira pikemisantanai poshiyakotainawo naaka, tema akemisantairi pantaperotawori, iroowa kantakaawori iyameethashirenka Pawa, ari ikantari eejatzi Jesucristo owawisaakoshiretairi. 2 ¡Onkamintha ineshironkaperotaimi, risaikakaaperotaimi kameetha! Eekero piyotanaatyeeri Pawa eejatzi Awinkatharite Jesús.

Tsika onkantya pintasorentsishiretantaiyaari

3 Tema antawoite itasorenka Pawa, iriitake kantakaawori oshekitzimotantairi maawoini koityiimoshiretairi ampinkathatasorentsitantaiyaariri. Imaperowa ayoperotairi. Tema owaneenkaki ikantaka irirori, osheki ikameethaperotake, iro imatantaari ikaimashireyetai. 4 Iroowa ikashaakaantairori pinawontsiperotachari, kameethakiperotatsiri, ompoñaantyaari pintasorentsishiretai eerokapaini. Iro pipakaantakawori pikaariperoshiretakera, poshiyakari isaawikisatzi antapiintzirori ikowashiyetari. 5 Ontzimatye pinkemisantairi eeroka, eero pamataawaitashitawo. Arika pinkemisantapiintanai, ari piñaayetairo pinkameethashiretai. Iroorika pantapiintanake, aritake piñaayetakero piyotanete. 6 Arika pantapiintanakero jiroka, aritake piñaakotaiya. Arika pantapiintanakero jiroka, aritake pinkamaitapiintanaiyaawo. Arika pantapiintanakero jiroka, aritake pimpinkathatasorentsitai. 7 Arika pantapiintanakero jiroka, aritake pineshironkatantapiintayetai. Arika pantapiintanakero jiroka, aritake petakotantapiintaiya. 8 Iroorika pantapiintanake eeroka, ari iñagaitaimi imaperotatya piyotairi Awinkatharite Jesucristo, eerowa itzimawaitzi kantakotemine: “Te ipantari jirika.” 9 Irooma intzimerika kaari matanairone kenkithatakotainchari, roshiyakotakari kaari kowichaatatsi. Ipeyakotakitziiro rantakeri Cristo ikiteshiretakaantantaari, tema kaariperoshireri rinaweta pairani. 10 Ari okantari iyekiite, ontzimatye pinkenkithashiryaapiintaiya, eero piñaantawo pinkisoshirewentawaitero riyoyaayeetaimi, kaimashiretaarewo pini. Tema iroorika pimatapiintanake ikowakaitakemiri tsika pinkantanaiya, eerowa piñagairo pintzipinashiretai. 11 Ari onkantya piñaantaiyaawori osheki okameethaperotake inkyaakagaitaimi ipinkathariwentantapaira Awinkatharite Jesucristo owawisaakotairi.

12 Irootake, eero nipakaantawo nonkenkithashiryaakaapiintemiro okaatzi akenkithatakotakeri, okantawetaka piyowetakawo, pikantayetzi: “Imaperotatya jiroka.” 13 Iro tampatzikari nonkenkithashiryaakaapiintaimiro eeniroka nañiika naaka, 14 tema okaapichokitapaake noñaantyaawori nonkame. Iroowa riyoshiretakaakenari Awinkatharite Jesucristo. 15 Nokowake pinkamaityaawo pinkenkithashiryaakotapiintairo jirokapaini arika nookanawentaimi nonkamakerika.

Ñaakerori ketziroini rowaneenkawo Cristo

16 Tema pairani, owakera nokenkithatakotapaakemiri Awinkatharite Jesucristo, nokantapaakemi: “Oshekitzimotziri ishintsinka, aritake rapiitairo ripiyai.” Tera niyotashitawo naaka, te namatawitantapaakemiro. Tema naaka ketziroini okikitakariri Cristo, osheki ipinkatharentsitake irirori. 17 Iriitake ketziroini Ashitairi Pawa kantakaawori impinkathayeetairi, roñaagantakero rowaneenkawo, ikantake pairani ikenkithawaitake:

Notomi rinatzi jirika netakokitakari, osheki nokimoshirewentakeri, pinkemisantairi.

18 Naakatake kemayetakerori ketziroini ikenkithawaitake inkiteki notsipatantakariri Jesús janta tasorentsiitoniki. 19 Ontzimatye pinkemathatairo rosankenatakeri Kamantantaneriite. Irootake yotakaaperotaine, oshiyawaityaari tamorekamentotsi roiteesheenkatziro otsirenikitzira. Iroowa pantanairi eeroka irojatzi ripiyantaiyaari Jesucristo inthaamentashiretakaapaimi, roshiyapaakyaari impokiro sariwoto. 20 Ontzimatye ankemathatero jiroka: Okaatzi osankenatainchari Osankenarentsiperoki, tekaatsira apaani inkamantantashiwaitakyaari Kamantantaneriite. 21 Te iri yotashiwaityaawone atziripaini, tema Tasorenkantsi yotashiretakaantakero okaatzi ikowakeri Pawa.

2

Kamantantzinkariniro eejatzi yotaantzinkariniro

(Jud. 3-13)

1 Pairani eenitatsi kamantantzinkariniro. Irojatzira itzimi iroñaaka pisaikayetzira eerokapaini. Ari piñaake inkantemi, “Naaka yotaantaneri.” Tema rimananekiini ikowi jirikapaini rowaariperotantemiro riyotaayetemiri. Rapaatakeri Awinkatharite, pinakowentawetaariri rowawisaakoshiretairime. Iroowa eero rishenkaanta jirikapaini iñagairo rithonkaiya. 2 Iro kantacha tekera rithonkaata, tzimatsira osheki oshiyakotyaarine okaatzi roñaagantakeri, imayempiwaitzi. Iriira kishimawaitakaanterine anashitantanaariri “Awotsipero”. 3 Osheki iñaamakiperotyaari koriki, inkowapiintake pipinateniri okaatzi riyotaashiwaitzimiri. Iri kantacha Pawa eero rishenkayi rowasankewentainiri rantayetakeri, ari rithonkairi.

4 Tema pairani ikaariperopaitetantakari apawopaini maninkari, rimatakero Pawa rowasankeyetakeri, rookakeri sarinkaweniki, tsirenikiperotakotake royaawenta rowasankeperotantaityaariri. 5 Arira ikantakeri Pawa kaariperoshireri atziripaini etayetanakawori pairani inampitawo kipatsiki, thonkaka ripiinkake oonkapaitetantakari. Iri kantacha Pawa rowawisaakotakeri Noé, kenkithatakotakerori pairani tsika inkantya kameethashireri. Tema irijatzi Pawa owawisaakotakeriri pairani isheninkapaini, ikaataiyini 7. 6 Ari ikantakeri eejatzi nampiyetawori Sodoma-ki eejatzi Gomorra-ki, rithonkakeri ritaakeri. Ari iñagaitziro oita awishimoterine thainkatasorentsitantaneri. 7 Iri kantacha, Pawa rowawisaakotairi Lot, tema kameethashireri rinake. Jirika Lot antawoite oomerenchaakeri kaariperori okaatzi rantayetziri piyathariite. 8 Tema jirika kameethashireri Lot tsipatakariri kiteesheriki kaariperoshireri, iñiiri, ikemiri rantayetziro kaariperori. Antawoitera okantzimoshiretakari. 9 Ari okanta, rowawisaakotzirira Awinkatharite pinkathatasorentsitaneri eero iñaamashirewaitanta iñaapiintakerowa ñaantashiretaantsi. Tema retzitakawo rowasankeyetziri kaariperoshireri, irojatzi paata rowasanketantaiyaariri maawoini. 10 Rimaperotairi Pawa rowasanketairi antayetzirori koweenkatatsiri iñaamatashitari, ripiyathatakawo ikantaweetariri. Te iñaakotanetya, shameyantzi rini. Te ithaawantaatsikaitari ikishimatziri maninkariite oshekitzimotziri ishintsinka.

11 Iriima maninkariite, oshekitzimoperotziri ishintsinka, te ikishimatziri jirikapaini, riyaatashitapiintziri Pawa inthawetakoteri. 12 Jirikapaini kaariperoshireri roshiyawaitakari piratsi, te riyotziro inkenkithashiryaanetya. Itzimashiwaita irirori ari iñagairo rithonkaiya. Arira inkantaiyaari rithonkaiya kishimawaitziriri maninkariite kaari riyotakotaatsikaitzi jimpe ikantayeta iriroripaini. 13 Iro inkemaatsitantaiyaari okantakaantziro ikemaatsitakaantawaitaka irirori, iroowa oshiyakawori ripinataatyeerome iyaariperonka. Tema jirikapaini, te ikaanitanetzi rantayetziro koweenkayetatsiri kiteesheripaiteki. Oshiyawaitakawo iriime osherentakemine rakiyootakemi jirikapaini ikowi ramatawitemi. 14 Irootake ikinatanakari imayempyaakiwaitzi, iwathatakawo kaariperori. Ikaimashiriiri shipetashireri inkaariperotakairi. Rithotyaakotapiintake koriki. Iroowa rowasanketantaityaariri. 15 Ikenawaitashitaka, rapaatakero kameethatatsiri. Rantakero okaatzi rantakeri pairani Balaam, itomi Beor, rithotyaakotake ripinaiteri rantantyaawori kaariperori. 16 Iri kantacha jirika Balaam, rantakero kantainchari, iriitake kawayo kisathatakeriri. Okantawetaka te riyotzi inkenkithawaitanete kawayo, jirika kawayo roshiyanakari atziri ikenkithawaitanake, iroowa ripakaakaantaariri ikenkithashiryaawetaga Balaam inkoshekawaityaame.

17 Jirikapaini kaariperoshireri rashi rowaatyeero rowasankeyeetairi janta otsirenikiperotzira. Tema roshiyakawo okantakaganki omotyaa ñaa opiryaatzi, roshiyakawo eejatzi okantaganki menkori atagainkatziro tampyaa, eero añiiro ompare inkani. 18 Iriira roshiyakaawentaitzi kaariperoshiretatsiri, tema rowapeyashita jimpe ikanta iñaaweetarira, roshiyakawo omotyaa ñaa opiryaatzi. Tema shameyantzi ikanta ikenkithawaiyetzi, ari rimatakeri ramatawiteri owakera kemisantatsiri, shiyapithawetawori kaariperori, inkantayeteri: “Kameethariniwé apiitero antairo añaamatashiyetari, kameethatatsi eejatzi amayempite.” 19 Ramatawitantashita jirikapaini riyotaantzi, ikantayetzi: “Ishinetaantsitzi pantayetero piñaamatashiyetari.” Tema jirikapaini yotaantzinkariniro, tera risaikashiwainetaiya irirori, roshiyakotakari noshikaarewo, iroowa kaariperori roshiyakayerime iwinkatharite, imperawaitakari. 20 Pairani jirikapaini kaariperori owakera ikemisantawetanakari Owawisaakotantaneri Awinkatharite, ripakaawetanakawo rantayetziro koweenkatatsiri. Okanta osamanitanake ripiyashitaawo rantayetairo koweenkatatsiri, irojatzi rimaperotantakari, te roshiyaawo ikantawetaga pairani. 21 Iro kameethawetacha eero iñiirome “awotsipero” tampatzikashiretakaantatsiri. Tema maperokitaka okoweenkatzi okaatzi rantayetanairi, ikemisantawetanaawo inintakaantawetari tasorentsitatsiri, okantanaawo ripakaanairo osamaniityaake. 22 Roshiyawaitakawo ikantapiintaitzi:

Rikamaankakerika otsitzi, rapiitziro rowawo.

Ikantaitzi eejatzi:

Arikame inkiwaiteri chancho roipatsitakaga, eejatzi rapiitanaiya roipatsitanaiya.

3

Ripiyantaiyaari Awinkatharite

1 Netakotané, iro apitetatsiri jiroka osankenarentsi notyaantzimiri, nonthaamentashiretakaantemiri, 2 pinkenkithashiryaantyaawori ikantayetakeri Kamantantaneriite tasorentsishireri, ikantakeri eejatzi Owawisaakotantaneri Awinkatharite, otyaantakenari nonkamantaimiro eerokapaini. 3 Ontzimatye ankemathatero jiroka: Tekera ripiyaita Cristo, intzime osheki thainkawaitantaneri. Iriitake antashiwaityaawone okaatzi ikowashiyetari. 4 Osheki rithainkawaite inkante: “¿Tsikama onkaateka iñagaitero ikantaitziri ari ripiyai Cristo? Eero ripiyaa. Kaarima añiiro ompashinite kipatsi, irojatzi okanta owakera riwetsikantaitakawori. Ari kamimaitaa etanakawori Otyaantaperori, te añiiro ompashinite.” 5 Ikenakaashiwaitakawowa ikaatzi kantatsiri. Te riyotzi iri Pawa wetsikakerori inkite, riñaane riwetsikantaka. Riwetsikakero eejatzi kipatsi, irojatzi otzimantanakari ñaa, tema ashi owatziiro kipatsi okowiro ñaa. 6 Irojatzi ñaa raperaatantanakari Pawa pairani, oonkantakari kipatsi. 7 Iro kantacha, inapaintatziira te ipashinitakairo Pawa inkite eejatzi kipatsi. Iro inintakaantakeri pairani eero opashiniwaitzi riwetsikane irojatzi paata arika rowasankeyetairo maawoini, rithonkairi kaariperori thainkatasorentsitantaneri arika ritagairo maawoini. 8 Netakotané, ontzimatye piyotairo jiroka: Apaani kiteesheri, roshiyakairo Awinkatharite oshekime osarentsi. Arikame oshekite osarentsi, roshiyakairo apaanime kiteesheri. 9 Tera rosamaninkero Awinkatharite rimonkaatairo okaatzi ikashaakaakairi, tema tzimayetatsi kenakaashiwaitakawori ikenkithashireta rosamaninkatziiro. Tema neetsikeroini ikantawentawo Awinkatharite, ikowi ripiyashiretawaita maawoini, tekaatsi peyashiwaitaachaneme apaani. 10 Irooma paata ripiyairika, ari roshiyapaiyaari romapokantzi koshintzi. Ari inkemayeetairo antawoite kamenitaatsine, aripaite ithonkaiyaari inkite. Ari onkantaiyaari eejatzi kipatsi, ithonkaiya. Maawoini okaatzi ragaitakeri riwetsikaitantakawori kipatsiki, ithonkaiya itagaiya. Ari onkantaiyaari maawoini riwetsikane atziripaini, itagaiya maawoini.

11 Tema ari inkantaitairo rithonkaitairo maawoini, ¿tsika pinkantyaaka pisaikai eerokapaini eero otzimanta piyenakaashitanewo? ¿Tema ontzimatye pinkiteshiretai? ¿Tema ontzimatye pimpinkathatasorentsitantai? 12 Aamaawenta pinkantayetaiya, pimpankenawentaiya, tema irootaintsi ripiyai Awinkatharite, aripaite ritagairo Pawa inkite, raperotairo ragaitakeri riwetsikantaitakawori kipatsi. 13 Irooma aakapaini, anewiyatakawo owakerari inkite, eejatzi owakerari kipatsi, tsika inampiyetaiyaawo kameethashiretatsiri. Tema iro ikashaakagairi Pawa.

14 Ari okantari netakotaneete. Tema pinewiyatakawo eerokapaini maawoini jiroka, kamaishire pinkantya, onkene iñaapaimi Pawa kiteshire pinkantya, eero riyakowentawaitzimi pantakero kaariperori. 15 Pinkenkithashiretero, neetsikeroini ikanta Awinkatharite, rosamaninkatziiro ripiyantaiyaari rawisakoshiretantaiyaari atziripaini. Tera inashita jiroka, ari oshiyawo rosankenatakemiri etakotanewo iyeki Pablo. Tema Pawa yotakaakeriri Pablo maawoini jiroka, 16 ari okantakari eejatzi otsipa rosankenayetakeri. Kompitari naaweta inkemathaitero okaatzi rosankenatakeri Pablo. Iroowa itzimantari atziripaini kaari yotakoperoterone, tema te ikitsirinkiro, ikenakaashiwaitakawo riyotaantawetawo rosankenare Pablo. Ari ikantzitawori eejatzi maawoini Osankenarentsipero. Aritake raperoitairi jirika kenakaashiwaitakawori. 17 Irooma eerokapaini netakotane, aritake nokamantzitakemiro, aamaawenta pinkantya ikenakaashiwaitzimikari jirikapaini piyathariite. Paamaawentya ripakaakaimirokari pikinatanaari. 18 Iroowa kameethaperotatsi piyaatakairo eerokapaini pantakishirete, piyaatakairo piyotakoperotairi Awinkatharite, Owawisaakotantaneri Jesucristo, tsika ikantakero irirori ineshironkatantaimiri. Ari rashi rowatyeero irirori impinkathayeetairi. Ari onkantaitaatyeeyaani.

1 JUAN

1

2

3

4

5

RETAKARI ROSANKENARE JUAN

1

Ñaantsi Añaakaantaneri

1 Jirika kantakotachari jaka nosankenatemiri: Iriira iitaitziri “Ñaantsi Añaakaantaneri”. Itzimitaka pairani owakera etantanakawori riwetsikantayeetzi. Naakapaini kemakeri, noñagaiyakerini eejatzi, niterotantayetakari nako. 2 Tema jirika jitachari “Ñaantsi Añaakaantaneri”. Roñaagantaka irirori, risaikapaintzi kipatsiki, naakapaini ñaakeriri. Irootake nokenkithatakotantakemiriri kantaitaachane añaakaantaneri, tema rañiitaka pairani irirori itsipatakari Ashitariri. Iriitake oñaagaanari naakapaini. 3 Irootake nonkenkithatakotantemiriri nokikitakari, nokemajaantakeri eejatzi, onkene aapatziyawakaayetaiya aakapaini. Iriitajaantake Ashitairi aapatziyaari, ari akantanairiri eejatzi Itomi. 4 Iro opoñaantari nosankenayetaimiro eerokapaini, ari onkantya pinintaaperowaitantaiyaari.

Iitaitziri Pawa Kiteesheenkari

5 Jiroka ñaantsi riyotakaanari Cristo, irootake nowawisaimiri eerokapaini: Iitaitziri Pawa “Kiteesheenkari”, te oshiyawo tsirenikiri. 6 Arika ankante “Naapatziyari Pawa”, irojatzirika antziro kaariperori, athaiyaka. Oshiyakawo anashityaame tsireniriki, apiyathatakawo irooperori. 7 Irooma arika asaikanai kameetha tekaatsi antzimotanteri, ayotaantanairowa irooperori, ari amatakero aakameethatawakaanaiya. Tema oshiyakawo asaikatyeeme okiteesheenkatzira, oshiyakotaari Pawa risaiki irirori kiteesheenkariki. Ari onkantya impeyakotakaantairori antayewetakawo kaariperori, iroowa ikapathainkatantakari Cristo ikamawentantakairi pairani. 8 Arika ankante “Te nantziro kaariperori,” apaniro amatawiwaitaka, te ayotakotziro irooperori. 9 Arika ankamantairi Pawa antayetakero kaariperori, aritake rimatakero irirori impeyakotakagairo. Tema kamaitane rinawentakai irirori, tampatzikashireri rinatzi, iri kiteshireperotakagaine. 10 Arika ankantawaite “Te nokaariperotzi,” oshiyakawo ankantatyeeme “Thairi rinatzi Pawa.” Te ayotakotziro riñaane.

2

Iri Cristo jokaakowentairi

1 Notomipaini, opoñaantari nosankenatzimiro jiroka ari onkantya eero pantantawo kaariperori. Arika antakero kaariperori, tzimatsira jokaakowentaine Ashitairiki. Iriira Jesucristo, kameethashireri. 2 Iriitake otsimaryaakeriri Pawa rowasankewentairome ayaariperonka. Te apatziro rookaakowentai aakapaini, tema maawoini atziri ikaatzira saikantawori kipatsi. 3 Jiroka ayotantyaari imaperorika ayotairi Cristo: Amatanairo inintakaantairi. 4 Tzimatsirika kantawetachane, “Niyotziri naaka,” iri kantacha jirika ripiyathatawo inintakaantanewo, thaiyakaga jirika. Te riyotakotziro irooperori. 5 Tzimatsirika matanairone inintakaantanewo, iriira nintaperotanairiri Pawa. Irootake ayotantari imapero atsipashiretanaari. 6 Tzimatsirika kantatsine, “Notsipashiretaari naaka,” ontzimatye risaikanai kameetha roshiyakotyaari ikantapaintaga Cristo.

Owakerari inintakaantaitanewo

7 Iyekiite, kaarira owakerari inintakaantaitanewo nosankenatzimiri. Iroowa piyotzitakari pairani. Irojatzira ñaantsi pikemayetakeri pairani eerokapaini. 8 Iroowa oshiyakawori owakerari inintakaantaitanewo, okantakaawo rantapaintziri Cristo. Okantakaawo pantayetanairi eejatzi eerokapaini. Oshiyakawo awisainkatanakeme tsireñeenkari, iri kiteesheenkatapaintsi iriiperori kiteesheenkari. 9 Tzimayetatsirika kantatsine, “Rashitaana kiteesheenkari,” eekeromaita ikisaneentawakaatya ikaatzi ikemisantaiyini, tekeraga rimatziroota, oshiyawaitakawo irojatzi risaikakeme otsirenikitzira. 10 Iriima etakotanaariri ikaatzi ikemisantaiyini, iriira oshiyanaariri anashitanaachari okiteesheenkatzira, te rontziwawaita, tekaatsi inkantzimoneentawakayaari. 11 Ikaatzi kisaneentawakaachari ikaatzira ikemisantaiyini roshiyakari anashitantawori otsirenikitzira. Te riyotzi tsika ikeni, te ikowichaatzi otsirenikitzira.

12 Notomipaini, eeroka nosankenatzini jiroka tema pikemisantairi Cristo, paakotapiintairo iwairo, iroowa ipeyakotakaantaimirori pikaariperoshirewetaka. 13 Ashitaaniri, eeroka nosankenatzini jiroka tema piyotairi Cristo añiitainchari pairani owakera etantanakawori riwetsikantaitzi. Mainaripaini, eeroka nosankenatzini jiroka tema potsinampagairi Kamaari. Notomipaini, eeroka nosankenatzini jiroka tema piyotairi Ashitaimiri. 14 Ashitaaniri, eerokapaini nosankenatzini tema piyotairi añiitainchari pairani owakera etantanakawori riwetsikantaitzi. Mainaripaini, eeroka nosankenatzini jiroka tema shintsishireri pikantayetaa, piyotairo riñaane Pawa, potsinampagairi Kamaari.

15 Eero petashiwaitawo isaawikisato. Eenitatsirika etashiwaitakyaawone isaawikisato, te inintaperotziri Pawa. 16 Tema maawoini isaawikisato tera opoñaawo Pawaki, tema isaawiki opoñaawo. Jiroka okanta isaawikisato: añaamatashiwaitawo koweenkatatsiri, añaamatashiwaitawo añaayetziri, ankowawaite ashamete. 17 Maawoini jiroka isaawikisato iñaamayetari atziripaini, ari ithonkaiya. Iriima antanairone ikowiri Pawa, iriitake kantaitaachane rañagai.

Kisaneentziriri Cristo

18 Notomipaini, irootaintsi ithonkimataiya kipatsi. Pikemaiyakeni eeroka ari inkoñaatapaake kisaneentziriri Cristo arika ithonkimataiya. Tzimakera jaka kisaneentakeriri Cristo. Iroowa ayotantari irootzimataintsi ithonkaiya kipatsi. 19 Jirikapaini kisaneentakeriri Cristo, iriiyetake atsipawetapiintari akemisantzi, iro kantacha rookanawentanakai. Rimaperotatyeeyaame intsipataime, eerowa rookanawentaime. Irooma rookanawentanakaira, ari ayotzi te imaperotya intsipashireyetai aakapaini. 20 Irooma eerokapaini, rotyaantaitakemiri Tasorenkantsi risaikashiretantemiri, oshiyawaitakawo risaipatziitotantaitemiri. Arira piyoyetairo eerokapaini jiroka. 21 Iroowa nosankenatantaimirori jiroka, tema piyotairo eeroka irooperori. Tema piyotzitawo pinashitaawo iroorika thaiyaantsi. 22 ¿Iitakama thaiyachari? Iriitake ikaatzi kantatsiri “Jesús kaari Cristo.” Iriira kisaneentakeriri Cristo. Irijatzi manintakeriri Pawa, rimatakeri eejatzi Itomi. 23 Eenitatsirika manintawaitakerine Itomi Pawa, imanintakeri eejatzi Ashitariri. Iriima ikaatzi kemisantairiri Itomi, imaperotatya rashitaari Ashitariri. 24 Irooma eerokapaini, kisokero powero petanakari pikemakeri pairani. Arika pimatakero, arira piñaakero pintsipashiretaiyaari Itomi, eejatzi Ashitariri. 25 Jiroka ikashaakaakairi irirori: Ari ankantaitaatyeeyaani añaashireyetai.

26 Iroowa nosankenatzimiri tsika ikantakota ikaatzi kowayetatsiri ramatawiyetemi. 27 Iro kantacha eerokapaini, kisokero pikantawentanakawo risaipatziitoitakemira. Irootake eero okoityaanta intzime itsipa yotagaimine. Jirika Tasorenkantsi roshiyakagaitakemiri iriime risaipatziitotantaitemiri, iri yotaayetaimirone kameethari. Riyotaimiro irooperori, kaari thaiyaantsi riyotaimi. Ontzimatye pantayetairo tsika okanta riyotaimiri irirori, pintsipashireyetaiyaari.

28 Ari okanta notomipaini, ontzimatye antsipashireyetaiyaari Cristo, onkantya eero akaaniwaitanta arika ripiyake, awentaashireri ankantya atonkyotawaiyaari. 29 Tema piyoyetairi kameethashireri rini Cristo, ari piyotairi eejatzi ashiminthatanaawori rantanairo kameethatatsiri, oshiyawaitakawo rapiitatyeerome intzimayetaime ikantakaanaari Cristo.

3

Itomipaini Pawa

1 Pinkenkithashireero jiroka: Antawo retakotai Pawa, itomiyetai. Imaperotatyaaga. Te ikemathatziro isaawikisatzi tsika iita Cristo-tatsiri, ari ikantairi eejatzi aakapaini te ikemathatai. 2 Ari okanta netakotaneete. Itomi Pawa anayetzi. Te ayotaatsikaite tsika ankantayetaiya paata. Apatziro ayotzi ari oshiyaiyaari ikanta Cristo arika ripiyai, tema ari onkantakya añeeri jimpe ikantajaanta irirori. 3 Maawoini atziri kowairone iñeero ripiyantaiyaari, rantapiintairo onkaate kiteshiretakagairine. Tema Cristo kiteshireri ikanta irirori.

4 Iriima kaari pakayerone rantayetziro kaariperori, ripiyathatatyaawowa inintakaantziri Pawa. Tema jiroka kaariperori, piyathataantsi inatzi. 5 Piyotaiyini eeroka oita ripokantakari Cristo kipatsikika, tema iro ripokantakari rithonkairo kaariperori. Te rantapaintziro irirori kaariperori. 6 Ikaatzi oisokerotanaariri Cristo, te onkameethate rantanairo kaariperori. Tema ikaatzi oisokerotawori kaariperori, te riyotaatsikaitairi Cristo. 7 Notomipaini, eero pamatawitaarewotzi. Tema inkaate antapiintairone kameethatatsiri, iriitake kameethashireri, roshiyakotanaari Cristo ikameethashiretzi irirori. 8 Iri kantacha, ikaatzi antapiintakerori kaariperori, roisokerotatyaari Kamaari. Tema iri Kamaari etakaantakawori rantakero kaariperori. Iroowa ripokantajaantakari Itomi Pawa kipatsikika, rithonkairo kaariperori roñaagantakeri pairani Kamaari. 9 Iriima ikaatzi rowameethashiretairi Pawa oshiyawaitanaawo owakerame intzimayetaime, tera rantapiintanairo kaariperori. Tema Pawa tomintanaari, oshiyawaitanaawo rapiitaatyeerome intzimayetaime ikantakaanaari Pawa. 10 Irootake kaari ikompitatanta ayotairi itzimi rashiyetari Pawa, itzimi rashiyetari Kamaari. Maawoini kaari antapiintairone kameethatatsiri, tera itsipataari Pawa. Ari ikantari eejatzi kaari etakotawakaachane ikemisantzi, te itsipataari Pawa.

11 Jirokaga ñaantsi pikemawakeri pairani owakera pikemisantantanakari, ikantaitzi: Ontzimatye etakotawakagaiya. 12 Eerowa oshiyakotari ikanta Caín, kaariperoshireri rinake ritsitokakeri irirentzi. ¿Iitaka ritsitokantakariri? Tema iro ritsitokantakariri okantakairi ikaariperoshiretzi Caín, iriima irirentzi kameethashireri rinake irirori. 13 Iyekiite, eero ikompitzimotzimi arika inkisaneentawaitemi isaawikisatzi. 14 Ayotaiyini aaka, oshiyawaitakawo kamashire akantayewetaka pairani. Irooma iroñaaka, oshiyawaitaawo añaashireyetai. Iro ayotantawori, etakoyetawakaapiintaaga akemisantayetai. Iriima kaari etakotantachane, roshiyakotakari kamashireri. 15 Ikaatzira kisaneentantatsiri, roshiyakotakari tsitokantaneri. Ayotakotaiyirini tsitokantaneri eero iñagairo rañaashireyetai. 16 Jirika oñaagantaperotzirori tsika ikantaita retakotantaita: Ikamawentakai Cristo aakapaini. Irojatzira amatanairi aakapaini, omintha ankantya ankamawentantayete. 17 Ikaatzi oshekitzimotziri rashaagawo, iñeeririka apaani iyeki koityaawaitatsiri, arika ishampitsiwaitakeri jirika iyeki, tera inintziri Pawa. 18 Notomipaini, te okameethatzi ankantawaitashitapiintya, “Netakotantzi.” Ontzimatye antanairo ooñaawontzirori etakotanta.

19 Iroowa ayotantaari imapero rashiyetai Pawa. Tema ayotaira rashiyetai Pawa, irootake awentaashiretantaariri amanamanaataari, 20 onkantawetakya ontzimayeteme oita katsitzimoshiretaine. Tema Pawa riyotziro maawoini, riyotzitawo akenkithashiretanewo okaatzi katsitzimoshiretakairi akaariperotakera. 21 Netakotaneete, arika apakairo okaatzi katsitzimoshiretakagairi, ari añagairo awentaashiretaiyaari Pawa amanamanaataari. 22 Iro ayotantyaawori aritake rimatakairo onkaate ankowakoyeteriri. Tema rimonkaayetairo inintakaantanewo, antapiintainiri ikowiri irirori. 23 Jiroka inintakaantanewo: Ontzimatye awentaiyaari, aakotapiintairi iwairo Itomi Jesucristo. Ontzimatye etakotawakaayetaiya. Iroowa inintakaantanewo amatairi. 24 Inkaate matairone inintakaantanewo, iriitake tsipashiretaariri. Iriira Tasorenkantsi rotyaantakairi yotakaayetairi imapero atsipashiretaari.

4

Itasorenka Pawa eejatzi iisaneentashiretanewo Cristo

1 Netakotaneete, tzimatsi osheki kantawetachari: “Naaka kamantantaneri.” Iri kantacha Kamaari ñaawaitakaakeriri. Irootake eero pikemisantantari onkaate inkantayetemiri, ontzimatye piñaantyaari iriitajaantakerika Pawa ñaawaitakaakeriri jirika kamantantaneri. 2 Jiroka ayotantyaari iriirika Itasorenka Pawa ñaawaitakaakeriri, arika inkante: “Ratziritzimotai Jesucristo.” 3 Iriima ikaatzi thainkakerone ñaantsi ikantaitakeri, kaarira rashi Pawa, iriira ñaawaitakaakeriri iisaneentashiretanewo Cristo. Pikemakotaiyakerini eerokapaini, ari intzimake kipatsikika ñaawaiterone jiroka. Tema tzimake. 4 Irooma eerokapaini, notomipaini, rashitaimi Pawa, eerokaga awisayetairiri. Tema antawoite ishintsinka Cristo, pitsipashiretaari eerokapaini. Rawisairi tsipashiretakariri isaawikisatzi. 5 Jirikapaini oshiyakotariri kamantantaneri, isaawikisatzi rinatzi. Iroowa ikemisantawakaantari ikaatzira risaawikisatzitzi. 6 Irooma naakapaini, rashiyetaana Pawa. Iroowa pikemisantantanari pikaatzira rashiperotaimi Pawa. Temaita ikemisantayetai kaari yotairine Pawa. Ari okanta, te ikompitata ayotairi ikaatzi riñaawaitakairi Tasorenkantsi, opoñaantari rimatantaawori riyotaantairo irooperori. Ayotziri eejatzi rashitari Kamaari ikaatzi yotaantashiwaitawori kenashiwaitaantsi.

Pawa iitaitziri “Etakonkantsi”

7 Netakotaneete, ontzimatye petakotawakaayetaiya. Ikaatzi antanairori jiroka, oshiyawaitanaawowa rapiitaatyeerome intzimayetaime ikantakaanari Pawa. Iriitakera yoyetairiri. 8 Ikaatzi kaari etakotantachari, tera riyotziri Pawa. Tema Pawa iitaitziri irirori “Etakonkantsi”. 9 Jiroka ikanta Pawa roñaagairo imapero retakotai: Rotyaantakairi rapintzite Itomi jaka kipatsikika, okanta rimatakaantakairori aakapaini añaashireyetai. 10 Jiroka okantakota irooperori etakonkantsi: Tera aakapaini poñaakaantyaawone ketziroini anintairi Pawa, iriira Pawa poñaakaantakawori retakoyetai. Tema antawoite retakoyetakai, rotyaantakairi Itomi. Iriitake otsimaryaakeriri Pawa rowasankewentairome ayaariperonka. 11 Netakotaneete, retakotaira antawoite Pawa, ari ankantaiyaari aakapaini etakotawakaayetaiya. 12 Tekaatsira atziri ñeerine Pawa. Irooma aakapaini, arika etakotawakaayetaiya, kantacha antsipashiretaiyaari. Iriira Pawa matakairone aatakaantyaawori etakotawakaapiintaiya.

13 Tema Pawa rotyaantakairi Tasorenkantsi risaikashiretantai, iro ayotantaari imapero atsipashiretaari. 14 Tema naakapaini ñaajaantakeriri Itomi Pawa, rotyaantakeri kipatsikika. Iriira nokenkithatakoyetaimiri. 15 Ikaatzi kantatsiri, “Jesús Itomi rinatzi Pawa,” iriira maperotzirori itsipashiretaari Pawa. 16 Ayotai aakapaini jimpe ikanta retakotai Pawa, akemisantayetairi. Tema Pawa iitaitziri “Etakonkantsi”. Inkaate etakotantapiintaachane, itsipashiretapiintaarira Pawa. 17 Iroowa aatakaantyaawori etakotantapiintaiya, awentaashire ankanteri Pawa, irojatzi paata atonkyotantawaiyaariri arika riyakowentantai. Tema aripaite oshiyakotaiyaari Cristo. Arira akantzitakawo oshiyakotari iroñaaka eenirowa asaikayetzi jaka kipatsikika. 18 Eero athaawantawaitari itzimi etakoperotairi. Etakowa rowai irirori, eero athaawantari rowasanketai. Arika anthaawantawaityaari, tekeraga ayoperotziroota imapero retakotai. 19 Iroowa anintantaariri aakapaini Pawa, apiyatatyaari retakotakai ketziroini aakapaini. 20 Inkaate kantatsine: “Nonintane rinatzi Pawa,” iro kantacha ikisashiretziri iyeki, thaiyakaga jirika. Tema kaari etakotyaarine isheninka ikaatzi iñiiri, ¿Tsikama inkene ininteri Pawa, kaari iñagaitziri? 21 Iroowa otzimantari inintakaantziri, ikantake: Ikaatzi nintairiri Pawa, ontzimatye retakotaiyaari isheninkapaini.

5

Awentaashirenka otsinampaantyaawori isaawikisato

1 Maawoini awentaashireri kantatsiri, “Jirika Jesús, Cristo rinatzi,” itomi Pawa rinayetzi, oshiyawaitanaawo rapiitairome intzimayetaime. Ikaatzi nintairiri Ashitairi, retakotaari eejatzi itomiyetaari irirori. 2 Arika anintairi Pawa, ari amatainiri inintakaantanewo eejatzi, iro ayotantaiyaari imaperotatya etakoyetaari itomiyetari irirori. 3 Arika anintaperotanairi Pawa, oshiyawaitakawo antainirime inintakaantanewo. Eero opomeentsita rimatakairo inintakaantanewo. 4 Ikaatzi roshiyakaanairi Pawa rapiitakerome intzimayetai, ari rotsinampaayetairo isaawikisato. Tema rawentaashirenka rotsinampaantantyaari. 5 ¿Tsika iitaka materone rotsinampairo isaawikisato? Iriira materone awentaashireri kantatsiri: “Itomi Pawa rinatzi jirika Jesús.”

Ikenkithatakaantziri Tasorenkantsi

6 Tema ripokake Cristo jaka kipatsikika. Iro kantacha, te apatziro ripokake romitsitsiyaatantyaawo ñaa, ontzimatye onkapathainkate riraa, rowamagaitakeri. Iri Tasorenkantsi kenkithatakaantakerori tsika okantakota jiroka. Okaatzi ikenkithatakaantziri irirori, irooperori inatzi. 7 Tema mawa rapiitaitakero ikantaitzi, “Itomi Pawa rinatzi jirika Cristo.” * 8 Iriitajaantake Tasorenkantsi kenkithatakaantatsiri. Iriitajaantake Pawa kenkithawaitaintsi romitsitsiyaapaitetakaganki Jesús. Iriitajaantake Pawa kenkithawaitaintsiri ikenkithawaitakotzirowanki Jesús tsika inkantya rowamagaiteri. † 9 Tema akemisantziri atziripaini ikantayetziri, iriira amaperoteri Pawa ankemisanteri okaatzi ikantairi. Jiroka ikantake ikenkithatakotziri Jesucristo, ikantzi: “Iriira Notomi jirika.” 10 Ikaatzi kemisantairiri Itomi Pawa, iriira kemathatairori imapero Jesús itomintari Pawa. Iriima kaari kemisantatsine, iitakamatawiritakeri Pawa, tema rithainkakero riñaane ikantake “Notomi rinatzi Jesús.” 11 Jiroka ikantaitakeri: Iri Pawa kantakayaawone añaashiretantaiyaari, tema atsipashiretaari Itomi. 12 Inkaate tsipashiretaiyaarine Itomi, ari rañaashiretai. Iriima kaari tsipashiretaiyaarine Itomi Pawa, eero rañaashiretai.

Ayotai ari ashi owatyeero añaashireyetai

13 Paakotapiintairi eerokapaini iwairo Itomi Pawa pikemisantairi. Iroowa nosankenatantzimirori jiroka onkantya piyoperotantyaari ari ashi powatyeero pañaayetai paata. 14 Awentaashireri ankantairi Pawa, tema ayotzi ikemayetai arika amanamanaatakotyaawo ikowakairi irirori. 15 Ayotzi ikemai Pawa arika amañaari, ayotzita eejatzi ari rimatakairo okaatzi akowakotziriri. 16 Piñeerika apaani iyeki ikaariperotake, pamanakotyaari, aritake rañaashiretakagairi Pawa. Iri nokenkithatakotzi jaka kaariperotatsiri kaari maperotachane. Tema eenitatsi kaariperori owamaashiretantatsiri. Te iro nonkenkithatakote. Tema te onkameethate amanakoteri antakerori maperotachari okaariperotzi. 17 Nokenkithatakotakero “kaariperori kaari maperotachane,” tera nonkantatye kameethatatsi jiroka. Maawoini kaariperori, te okameethatzi antayetero. Iro kantacha eenitatsi kaariperori kaari owamaashiretantatsine.

18 Ayotzi te rantapiintairo kaariperori ikaatzi itomintaari Pawa. Iriira Cristo kempoyaawentairiri, eero ikemaatsitakaantaari Kamaari.

19 Ayotzi aaka rashiyetaa Pawa. Iriima isaawikisatzi, iri rashitaari Kamaari, ipinkathariwentziri.

20 Ayotzi ripokake Itomi Pawa, iri kemathatakaayetakairori irooperori. Iroowa amatantaawori ayotairi iitaitziri “Iriiperori”. Atsipashiretaari Iriiperori, tema atsipashiretatyaari itomi. Iriira Pawa iitaitzi “Iriiperori”, iitaitziri eejatzi “Kañaaneri”. 21 Notomipaini, paamagaiyaari oshiyakaawontsi. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 5:7 Rowaagakotantaitawori pairani jiroka osankenarentsi riñaaneki Roma-satzipaini (Latín), ari rosanthaaneentakerori eepichokiini kaari osankenatajaantachane ketziroini. Jiroka okantzi rosanthaayetakeri: “Mawa ikaatzi kenkithawaitatsiri inkiteki: Ashitairi, Ñaantsi, Tasorenkantsi. Jirika mawatatsiri, apaanira rinatzi.” Iroowa jiroka ñaantsipaini rosankenaitakeri riñaaneki Wirakocha iitaitzi “Reina Valera”.

† 5:8 Okaatzi kenkithatakotachari jaka, jirokaga kantakotajaantachari: “Tasorenkantsi, Ñaa, Iraantsi. Ikaatakera mawa, te ipashinitzi oshiyakaawentachari.” Ikowatzi jaka Juan riyotakoperoiteri Jesús imapero Itomintari Pawa. Mawa rapiitakero ikenkithatakotziro okaatzi ikantaitakeri, “Itomi Pawa rinatzi jirika Jesús.” Etanakawori, iriitajaantake Tasorenkantsi yotakaakeriri rotyaantaneete Cristo riyotaantayete. Apitetatsiri, iroowa “Ñaa” oshiyakaawentachari romitsitsiyaatakaganki Jesús. Iroowa ikenkithatakotajaantakeri Pawa, otzimi osankenatainchari Mt. 3.16-17. Mawatatsiri, iroowa “Iraantsi” oshiyakaawentachari inkapathainkatakera Jesús rowamagaitantakariri. Iroowa ikenkithatakotajaantakeri Pawa risaikantakariranki Jesús otzishiki ikenkithawaitakairi Moisés itsipatakariranki Elías, tsika onkantya rowamagaiteri. Jakaga osankenatakota: Lc. 9.31-35; Jn. 12.27-33.

2 JUAN

APITETANAINTSIRI ROSANKENARE JUAN

1

Wethataantsi

1 Itzinkami ninatzi naaka osankenatzimirori jiroka. Eeroka nosankenatzini iitaitziri “Riyoyaitane tsinane eejatzi otomipaini”. Netakotanewo pini, tema ari akaatzi akemisantziro irooperori. Te apatziro naaka netakotzimi, retakotzitzimi eejatzi maawoini yoyetairiri Iriiperori. * 2 Kisokero owayetairi iriiperori, ari ankantaitaatyeeyaani. 3 Onkamintha ineshironkayetaimi Ashitairi Pawa, raakameethayetaimi, kameetha pisaikayetai. Ari inkantaimiri eejatzi Itomi Jesucristo, piyotairira iriiperori, petakotawakaayetaiya.

Kisokero powero riyotagaimiri Cristo

4 Osheki nokimoshiretanake noñaakemira eerokapaini pantapiintanairowa iriiperori, pantairowa inintakaantakeri Ashitairi. 5 Eero nosankenatzimi iroñaaka owakerari inintakaantaitanewo, iroowa nonkenkithashiryaakagaimiri okaatzi nokamantayetakemiri owakeraini pikemisantantanakari. Jiroka okanta: Ontzimatye etakotawakagaiya. 6 Arika antapiintanairo inintakaantanewo Ashitairi, ari amatanairo etakotawakaapiintaiya. Iroowa nokantakaantakemiri pantapiintairo okaatzi pantayetanakeri owakeraini pikemisantantanakari. 7 Tema tzimatsi iroñaaka osheki amatawitantaneri. Ikantayetzi jirikapaini: “Tera ratziritapaintzi Jesucristo.” Tema thairi rini kenkithawaitzirori jiroka, iisaneentanewowa rini Cristo. 8 Paamaawentya, pipakagairokari okaatzi niyotaayetakemiri. Te nokowi paminaashiwaitaiya, eerowa piñagairo pinintaawaitaiya paata. 9 Tzimatsirika maperotakerone inkaariperoshirewaite, kaari oisokerotyaawone riyotaantapaintziri Cristo, tera itsipashiretari Pawa. Iriima ikaatzi oisokerotanaawori riyotaantapaintziri Cristo, iriitakera matakerori itsipashiretaari Ashitairi, ari ikantzitaariri eejatzi Itomi. 10 Tzimatsirika areetemine, ari inkowe riyotaimiro otsipasato kenkitharentsi, eerowa pishinetziri risaikapankotemi. Eero piwethatzitari eejatzi. 11 Tema arika piwethatakyaari, oshiyawaitakawowa pakakotatyeerime iyaariperonka okaatzi rantziri irirori.

Nokowake noñagaiyemini

12 Tzimatsi osheki nosankenatemiri, iro kantacha te apatziro nonkowe nosankenatemiro, tema nokowatzi niyaatashitemi noñeemi, onkene nonkenkithawaitakaimi, onkene ankimoshiretaiyeni.

13 Riwethataiyimini iitaitziri “otomipaini pitsiro riyoyaitane”. Ari onkantaitaatyeeyaani. †

* 1:1 Tzimatsi kenkithashiretakotawori iitaitziri “Riyoyaitane tsinane eejatzi otomipaini”, iriira oshiyakaawentacha ikaatzi kemisantzinkaripaini apatotapiintachari nampitsiki. Okantawetaka te ayotziro tsika otzimi nampitsi ipiyotantari jirikapaini kemisantzinkari.

† 1:13 Eenitatsi kenkithashiryaakotawori iitaitziri “otomipaini pitsiro riyoyaitane”, iriiyetake roshiyakaawentaitzi kemisantzinkaripaini ikaatzi piyoyetachari tsika inampitawo Juan osankenatzirori jiroka.

3 JUAN

MAWATANAINTSIRI ROSANKENARE JUAN

1

Wethataantsi

1 Itzinkami ninatzi naaka osankenatzimirori jiroka. Eerokaga nosankenatzini Gayo, netakotanewo pini, tema ari akaatzi akemisantziro irooperori. 2 Netakotané, namanakotzimi piñaantyaawori oshekitzimotemi koityiimotzimiri koñaawoiniki. Namanakotzimi eejatzi piñaantyaawori pishintsite kameethaini. Tema niyotzi kameetha pikanta poshiretanaawo. 3 Ari nokimoshireperotanake noñaakerira rareetaka iyekiite ikamantapaakena irojatzi pikantaiyani eeroka poisokerotawo irooperori. 4 Irojatziita oimoshirenkapiintakenari nokemakotapiintakerira ikaatzi nokemisantakaayetairi oisokero rowanakero irooperori. Tekaatsi otsipa anairone oimoshirenkakenari.

Ikimoshirewentairi Gayo roimaantapiintake ipankoki

5 Netakotané, pimatakero eeroka kameethatatsiri pamitakoyetakeri iyekiite ikaatzi awisayetatsiri janta pisaikinta. 6 Ikenkithatakoyetakemi iriroripaini jaka ipiyotaiyanira iyekiite tsika okanta petakoyetakari. Tema rantawaitakaane rinayetatzi Pawa jirikapaini, ari okameethatziri pimpayeteri koityiimotariri arika piñeeri. 7 Tema riyaatatzi jirikapaini ikenkithatakotairi Cristo, tema kaari kaariperoshireripaini payeterine ikowayetziri. 8 Iroowa ampayetantyaariri aakapaini okaatzi koityiimotariri. Iroowa antsipatantyaariri owaagakotero irooperori.

Rithainkantzi Diótrefes

9 Nosankenawetakanari pairani piyotachari pinampiki. Iri kantacha Diótrefes rithainkakero nosankenare. Roshiyakaantashiwaitaka irirori iriiperome rinatye. 10 Iroowa nokamantantapaakeri maawoini janta okaatzi rantakeri jirika. Ikantakowaitashitakena. Te apatziro jiroka, tema osheki imanintashirewaitakeri iitaitziri “iyekiite”, te rishinetantzi raakameethatawakagaitya. Romishitowayetakeri eejatzi rapatotapiintaga kemisantzinkaripaini.

Kameetha ikenkithatakoitakeri Demetrio

11 Netakotané, te okameethatzi pantero eeroka oshiyakawori jiroka kaariperori. Iroowa pantapiintairi kameethatatsiri. Ikaatzi antairone kameethari, iriira rashitaari Pawa. Ikaatzi antzirori kaariperori, te riyotziri Pawa. 12 Iriima jirika Demetrio, maawoini ikenkithatakoitziri kameethaini, ikantaitzi “Riñaawaitapiintziro irooperori irirori.” Ari nokantzitakawo eejatzi naaka, nokantzi “Kameethari rini.” Piyotaiyini eerokapaini okaatzi nokantziri irooperori ini.

Weyaantawori wethataantsi

13 Tzimawetacha osheki nosankenatemiri, iro kantacha te apatziro nonkowe nosankenatemiro, 14-15 tema nokowatzi niyaate noñeemi, onkene ankenkithawaitaiyeni. Onkamintha pisaikayetai kameethaini. Riwethatzimi akaataiyinika jaka. Piwethatenari eejatzi ikaatzi saikatsiri janta.

JUDAS

ROSANKENARE JUDAS

1

Wethataantsi

1 Naaka Judas osankenatzimirori jiroka. Rimperatanewo Jesucristo ninatzi. Naaka irirentzi Jacobo. Eerokapaini nosankenatzini roiteshiretairi Ashitairi Pawa, pikaatzi ikaimashiryagaimi. Eerokatake ikempoyaawentairi Jesucristo. 2 ¡Onkamintha ineshironkayetaimi, risaikaayetaimi kameetha, retakoperotaimi!

Yotaantashiwaitachari

(2 P. 2.1-17)

3 Netakotané, nokowawetaka nosankenatemiro tsika okanta awisakoshiretantaari aakapaini. Iro kantacha okowaperotatya nosankenatemiro tsika okantakota pinkamaitantyaawori pinkemisante, poshiyakotyaari etayetanakawori kemisantzinkaripaini roiteshiretairi. 4 Tema tzimatsi atziri rimananekiini rosatekantapaaka. Thainkatasorentsitziriri Pawa, ikenkithatakaantashiwaitaka, ikantayetzi: “Ineshironkatanewo rowayetai Pawa, kantacha antayetero akowayetziri, amayempiwaite.” Jirika kenkithawaitashitakawori ñaantsi, imanintakerira Pawa, apaanitatsiri rimperatanta. Ari ikantzitakariri eejatzi Awinkatharite Jesucristo imanintakeri. Iro ikenkithashiretantakari pairani Pawa rowasanketairi jirika.

5 Nokowi nonkenkithashiryaakaimiro onkaate piyoperotairi. Ikantawetaka Pawa osheki ritasonkawentawetakari rashiyetari irirori, romishitowayetairi pairani Egipto-ki, raperaatzimaitakari ikaatzi thainkatasorentsitakeriri. 6 Ari ikantakeriri eejatzi maninkaripaini romishitowaitakeri inkiteki, kaari jatakairone kameethaini impinkathariwentante. Oshiyawaitakawowa roosotakotatyeerime Pawa tsika otsirenikitzi, ari royaawentari rowasanketaitairi. 7 Ari ikantzitakari eejatzi pairani Sodoma-satzi, Gomorra-satzi eejatzi ikaatzi itsipakeroyetari. Kaariperoshireri rinayetake, ipankenawaitawakaaka ishiramparinkakiini, imayempiwaitzi. Iro rowasanketantaitakariri paampariki. Arira iñagaitziro oita awishimotairine oshiyaariri jirikapaini rowasanketantaitakari paampari kaari tsiwakanetatsine.

8 Ari inkantaiteri jirikapaini kenkithatakaantashiwaitachari, kenkithashirewaitakaantachari, ñaamatashiwaitakawori koweenkayetatsiri, thainkawaitantaneri. Tera ithaawakaari ikishimatziri maninkaripaini oshekitzimotziri ishintsinka.

9 Iro kaari rimataatsikaite maninkari Miguel, anaantatsiri ipinkathariwentantzi, te riñaawaitashiwaita irirori riñaanaminthateri Kamaari ikenkithatakotziri Moisés ikamantapaintari. Apatziro ikantake Miguel: “Iri Pinkathari kishemine.” 10 Iriima jirikapaini atziri kamantantashiwaitachari, rithainkashirewaitakero kaari riyomatsitzi. Tema okaatzi riyotashiwetari iriroripaini oshiyakawo riyorenka piratsi. Iriira thonkawaitachane apaniroini. 11 ¡Rimaperoitairi rowasankeetairi! Tema rantakero oshiyawori rantakeri pairani Caín. Ikenashiwaitaka roshiyakari Balaam, apatziro ikowashitaka raantyaawo koriki. Roshiyakarira kamayetaintsiri romanatantakari Coré. 12 Oshiyawaitakawo iriime osherentakemine rakiyooyetakemira. Tema itsipatashiyetakemi rithainkatasorentsiwaitante, apatziro ikowi rantayetero inimotziriri irirori. Roshiyakawo menkori itasonkainkatziro tampyaa. Roshiyakawo pankirentsi kaari kithokitatsine, kamaperotake, inthokaitakero. 13 Roshiyakawo okanta otamakaare inkaare oshimoryaatzi, arira ikantakari jirikapaini roñaagantashitakawo iyaariperonka. Roshiyakari thatyiinkari kemakaantaneri, ari inkantaiyaari iriroripaini rithonkaiya otsirenikitzira.

14 Iriira ikenkithatakotakeri pairani Enoc icharinetanakari Adán, ikantakeranki:

Pamine, pokake Pinkathari itsipataari osheki itasorentsite. *

15 Ripokake rowasanketairi maawoini.

Ripokake riyakowentairi rantayetakeri thainkatasorentsitaneri.

Ripokake riyakowentairi ikishimatantake eejatzi.

16 Jirikapaini kenkithatakaantashiwaitachari, kishimatantaneri rini. Thaiyakowaitantaneri ikantaka. Rantayetziro iñaamatashiyetari irirori. Shamewaitzinkari rini. Inintathatantakemiro riyotaantziri ikowi raantashiwaityaawo koriki.

Ikaminagaitziri kemisantzinkari

17 Irooma eerokapaini netakotané, poshiretyaawo riyotaayetakemiri ketziroini Rotyaantaperotane Awinkatharite Jesucristo. 18 Tema ikantayetake irirori: “Weyaantapaakyaawone paata iñagaite thainkantaneripaini, iriira antashiwaityaawone iñaamatashiyetari.” 19 Iriira kantakaanterone inkisawakaantaityaari, apatziro ikenkithashiretawo isaawikisato. Te risaikashiretantari Tasorenkantsi. 20 Irooma eerokapaini netakotané, piwetsikashiretawakaayetaiya pinkemisantapiintanairo tasorentsitatsiri pikemawakeri pairani. Pamanapiintaiyaari Pawa, tsika okanta riyotakagairi Tasorenkantsi. 21 Oisokero rowanakemi Pawa retakotemi, oyaako powero ineshironka Awinkatharite Jesucristo ashi rowaatyeero rañaakaayetai. 22 Neshironka poweri ikaatzi kisoshiretatsiri. 23 Itsipa, poshiyakagairo eepichokiini okanta powawisaakotantaariri ritagaiyaame. Itsipa, ontzimatye pineshironkayetairi. Irooma iyaariperonka, kisaneenta powero. Ari pinkantero ikithaatari ikaariperoshiretantari, poshiyakairo pinkisaneentatyeerome. Thaawanta powero jiroka pantzirokari eeroka.

Thaamentaantsi

24 Anthaamentawentyaari jirika matzirori ikempoyaawentai kaari ontziwashirewaitanta. Anthaamentawentyaari jirika kimoshiretakagaine antsipataiyaari, eero otzimai ayenakaashitanewo. 25 Anthaamentawentyaari Pawa apaanitatsiri, riyotanetzi, owawisaakotantaneri. Iriira jirika Pawa tzimatsiri rowaneenkawo, pinkathari iitaitziri, imapero otzimi ishintsinka, pinkatharipero rini, iri etakawo itzimi tekera otzimanakeeta maawoini, irojatzi ikanta risaiki iroñaaka, rashi rowaitaatyeero. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 1:14 Jirika Enoc, iriira 7-tanaintsiri icharinetanakari Adán. Jiroka okaatzi riñaawaitakeri Enoc, te opoñaawo Osankenaperorentsiki, otsipakira osankenarentsi opoñaawo, iitaitziro “Rosankenare Enoc”.

ROÑAAGAITANTZIRI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

ROÑAAGAITAKERIRI JUAN

1

Roñaagantakeri Jesucristo

1 Jiroka roñaagantakeri Pawa tsika ikantakota Jesucristo, iriira Pawa kantakaawori riyotantyaawori rimperatanepaini tsika onkantakotya okaakitzimataintsiri iñagaitero. Iroowa rotyaantantakariri Pawa imaninkarite inkamanteri Juan. Tema jirika Juan iri rimperatapiintakari Pawa. 2 Iri Juan kenkithatakerori okaatzi iñaakeri. Jiroka okaatzi ikenkithatakeri riñaane Pawa, iro inintakaantakeri Jesucristo inkamantantero. 3 Kimoshire inkantaiya ñaanatairone jiroka kamantaantsi, ari inkantaiyaari eejatzi inkaate kemisantairone. Kimoshire inkantaiya inkaate monkaatairone osankenatainchari. Tema okaakitzimatake iñaantaityaawori.

Riwethaitari kemisantzinkaripaini kaatatsiri 7 rapatoyetaka

4 Naaka Juan osankenatzirori jiroka. Eerokaga nosankenatzini kemisantzinkaripaini kaatatsiri 7 pipiyotaga janta otsipaki nampitsi saikatsiri Asia-ki. Tema añaatsi Pawa, iri etakawo pairani itzimake, irootaintsi ripiyai, neshironka inkantayetaimi, kameetha risaikakaayetaimi janta. Ari roshiyakagaimiri iitaitziri “7 tasorentsi”. 5 Ari roshiyakagaimiri eejatzi Jesucristo, tema imaperotatya okaatzi ikenkithatakoitziri. Iri etaawori ipiriinta ikamawetakaga, ipinkathariwentairi maawoini pinkathariwetachari jaka kipatsiki. Iriira etakoyetairi aakapaini. Iri oshiyakagairi inkiwaatyaime, ipeyakotairowa ayaariperonka ikapathainkatake pairani ikamawentayetakaira.

6 Iri pinkatharitakaayetairi. Iri Imperatasorentsitakaayetairi antawaitantaanariri Pawa Ashitariri. Iri otzimimotziri rowaneenkawo, iri pinkathariperotatsiri. Rashi rowaatyeero. Ari onkantaitatyeeyaani. 7 Jirika Cristo inkenapai menkoriki, maawoini iñagaitawairi. Iñiitawaiyaari owathaamerekitakeriri. Riraakoitaiyaari maawoini jaka kipatsiki, rimatzityaawo itsipasatzi kaari sheninkatawakaachane. Ari onkantaitatyeeyaani.

8 Ikantzi Awinkatharite Pawa:

Naaka oshiyawori etawori osankenarentsi, noshiyawo eejatzi weyaantapaakawori.

Añaachana Naaka, Naaka etakawo pairani notzimake, Naakaga piyaatsine paata.

Naakatakera tzimaperotatsiri noshintsinka.

Roñaagantaka Itomi Atziri

9 Naaka Juan, pirentzi powana pikemisantaira, ari akaataiyakeni akisashitakawo akemaatsiwaitaka, ari atsipatawaka ipinkathariwentaira Jesús. Eeniro nisaiki pairani othampishiki jitachari Patmos nokenkithatziro riñaane Pawa, nokamantantziro ikantakenari Jesús. 10 Okanta apaani kiteesheri ikenkithatakotapiintaitzirira Awinkatharite, eenitatsi roñaagakenari Tasorenkantsi. Nokemakeri notaapiiki iita kantanari, roshiyakawo tyootaantsi riñaawaitzi, 11 ikantakena: “Posankenatero onkaate noñaayemiri. Iro potyaanteniriri kemisantzinkaripaini kaatatsiri 7 rapatoyetaka otsipaki nampitsi saikayetatsiri Asia-ki. Tema jiroka 7 nampitsi, jitachari: Efeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, Laodicea.”

12 Ari nipithokanaka notaapiiki naminiri iita ñaanatanari. Noñaatziiri ootamentotsipaini riwetsikaitziri ooro. Ikaatzi 7. 13 Iro kantacha janta niyankineki ari rosatekaka oshiyakariri Itomi Atziri. Ipamankakeri iitziki iithaare. Rontarekakari ishipaneeki riwetsikakontaitziri ooro. 14 Kitamaamampoki okantaka iishi, oshiyawaitakawo iroome iwitzi oweja, kitamaaki okantaka ariwaitake jiriniki. Roki oshiyakawo paampari. 15 Shipakiryaa okantayetaka iitzi, ariwaitake riporeryaatzi koriki ritagaitziri. Oshiyawaitakawo riñaane osootzi ñaa. 16 Rotaiyake impokiropaini rakoperoki, ikaatzi 7. Romishitowimaitawo ipaanteki oshiyawaitawori osataamentotsi, apitekeromeni okanta othoyempitake. Roshiyakari ipooki ooryaa rishipakiryaaperotzi tampatzikapaiteki.

17 Okanta noñaakerira, tyaanakena nokamawetanaka. Iro kantacha riterotantakenawo rakopero, ikantana: “Eero pithaawi, Naakatake etawori, Naakatake weyaantawori. 18 Naakatake kañaaneri, nokamawetaka ari nonkantaitaatyeeyaani nañagai. Naaka ashitaawo shintsinkantsi rowaitaana notyaantantai sarinkaweniki. 19 Posankenatero okaatzi piñaakeri, iroowa petanakya okaatzi piñaakeri iroñaaka, eejatzi onkaate piñeeri paata. 20 Ikaatzi ootamentotsi piñaakeri kaatatsiri 7, iri oshiyakaawentziriri kemisantzinkaripaini kaatatsiri 7 rapatoyetakaga otsipaki nampitsi. Ikaatzi piñaakeri impokiro notaiyakeri nakoperoki, kaatatsiri 7, iri oshiyakaawentziriri maninkaripaini tsipayetaariri kemisantzinkaripaini kaatatsiri 7 rapatoyetakaga.” *

2

Kamantaantsi rotyaantaitakeniriri 7 rapatoyetakaga kemisantzinkaripaini: Kamantaantsi rotyaantaitakeri Efeso-ki

1 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Efeso-ki. Iri ñaanatziriri otaiyakeriri 7 impokiro rakoperoki, osatekainchari niyanki ipaampatakera 7 ootamentotsi. Ikantziri:

2 ‘Niyotziro pantayetziri, tsika pikanta pantawaitake, okaatzi pikisashitakari. Pisamakari kaariperoshireriite. Piñaantayetaari jitashiwaitachari “Otyaantaperori” yotaantashiwaitachari. Piyotai thairi rinayetatzi. 3 Kinatantaneri pinake, kisashiwaine pikantaka, osheki pikemaatsiwaitaka rowasankewentaitzimiro paakotaanawo nowairo. Temaita pisamawaita. 4 Iro kantacha, tzimatsi yotapainchari, kaaripero okantaka. Jiroka okanta: Pipakaanakero eerokapaini petakotantzi, te pantairo pikantawetanakawowa pairani. 5 Pinkenkithashiretairo pikantaga ketziroini owakera pikemisantanake. Pipakagairo pikantaga iroñaaka, pipiyakotairo pantairo pikantaga ketziroini pikemisantzi. Tema eerorika pipakagairo, ari niyaatashitakemi, naapithataimiri ootamentotsi saikimotakemiri janta. 6 Iroowa kameethatatsi pantakeri eerokapaini pikisaneentakero rantayetakeri kemisantanairori riyotaantziri pairani Nicolás. Nimatzitakari naaka. * 7 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi riñaanatziri kemisantzinkaripaini. Inkaate oitsinampaantatsine, ari nishinetagairi chochoki owañaantatsiri pankitainchari itasorentsipathateki Pawa.’ ”

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Esmirna-ki

8 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Esmirna-ki. Iri ñaanatziriri etawori, eejatzi weyaantawori. Iri riñaanatzi kamawetainchari, añagaatsiri eejatzi. Ikantziri:

9 ‘Niyotziro pantayetziri, niyotziro pikemaatsiwaitakaga, niyotziro pashironkaawaitakaga, eerokawetaka ashaagantashireri. Niyotzi eejatzi ithaiyakotakemi Judá-ite janta. Iitashiwaitaka Judá-ite, tema Satanás ashitakariri. 10 Eero pithaawantashiwaitawo pinkemaatsityaari. Irootaintsi piñeeri romonkyagaiteri Kamaari. Ari pisaikeri onkaate 10 kiteesheri pinkemaatsiwaitya, iñaantashiretemi Kamaari. Pinkyaaryooshirete eerokapaini piyaatakairo onkantawetakya ritsitokaitemi, aritake paata nañaakagaimi, oshiyawaitaiyaawo namanthaitaatyeemime. 11 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi riñaanatziri kemisantzinkaripaini. Inkaate oitsinampaantatsine, eero iñagairo inkemaatsiwaitaiya rapiitairo inkamai.’ ”

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Pérgamo-ki

12 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Pérgamo-ki. Iri ñaanatziriri otzimimotziri rosataamento apitekeromenitatsiri othoyempinka. Ikantziri:

13 ‘Niyotziro pantayetziri, niyotzi ari pitsipatari ipinkathariwentziri Satanás. Niyotzimi eejatzi kisokero powakena paakopiintakena nowairo, te pipakairo pawentaashiretana. Te pipakaanakero eerokapaini okantawetaka Antipas rowamaawetakari noyemisantakaaperotanewo, kenkithatakotakenari tsika inampitawo Satanás. 14 Iro kantacha, eenitatsi yotapainchari, kaaripero okantaka: Tzimayetatsi pikaataiyinira oshiyakariri Balaam riyotaantzi. Tema pairani Balaam, riyotaapiintakeri Balac inkaimashiretantyaariri charinetanakariri Israel-ni rowakayaari ritagaitziniriri roshiyakaashiwaitari iwawane. Imayempitakaakeri eejatzi. 15 Tzimatsi eejatzi kemisantakerori riyotaantziri pairani Nicolás. 16 ¡Pipakagairo! Eerorika pipakairo, ari niyaatashitakemi nomanatemi, iro nomanatantyaari osataamentotsi poñaachari nopaanteki. 17 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi riñaanatziri kemisantzinkaripaini. Inkaate oitsinampaantatsine, ari nompakeri royaawo maninkawotatsiri maná. Ari nompakeri eejatzi kitamaari mapi osankenatakaga owakerari wairontsi kaari riyotaitzi, apatziro riyotairo inkaate aakerone jiroka mapi.’ ”

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Tiatira-ki

18 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Tiatira-ki: Iri ñaanatziriri Itomi Pawa, oshiyakawori roki paampari, poreryagaintsiri iitziki. Ikantziri:

19 ‘Niyotziro pantayetziri, petakoyetantaka, pikemisantake, pantawaitake, kamaitane pikantaka. Eekero pikamaitatyaawo pawisakaanakero pikantawetaga pairani. 20 Iro kantacha, tzimatsi yotapainchari, kaaripero okantaka. Jiroka okanta: Paapatziyakawo tsinane jitachari Jezabel. Okantzi iroori kamantantanewo ini, okaatzi iyotaantakeri, oitzipinashiretakeri nimperatanewo. Owakaayetakari ritagaitziniriri roshiyakaashitaitari iwawane. Omayempitakaakari eejatzi. 21 Osamani noyaakowetakawo ipakairo antakeri, te okowi ipakairo omayempiwaitzi. 22 Eerorika ipakaashitawo, ari nomantsiyaakero omayempitapiintakera, ari onkemaatsiwaitaiya. Ari nonkanteriri inkaate mayempiterone. 23 Ari nowamaayetairi ikaatzi iyotaayetakeri. Iro riyotantaiyaari maawoini kemisantzinkaripaini, riyote naaka yoshiretziriri maawoini, niyotzi oita ikenkithashiretari, niyotzi oita ikemashiretziri. Iro noipiyantemirori okaatzi pantayetakeri eerokapaini. 24 Irooma eerokapaini, yotapainchari janta Tiatira-ki kaari kemisanterone iyotaantashiwetakari, eero nokisathatzimi. Tema te pipankenawaitawo okaatzi iyotaantashiwetakari iitaitziri “rimanakaaperotanewo Satanás”. 25 Ontzimatye pinkyaaryoote eerokapaini irojatzi nipiyantaiyaari. 26 Inkaate oitsinampaantatsine rimonkaatero niñaane irojatzi weyaantapaakyaawone, ari nimatakaakeri impinkathariwentairi atziripaini. 27 Ari ikantakena Ashitanari naaka, rimatakaakenawo ipinkatharitakaana, ari inkantaiyaari iriroripaini impinkatharitakagairi.

Reewatantaiyaari iyotsirokotzitonkite.

Irijatzi thonkairine iisanentanewo, roshiyakagairi itzimpookaitziro chomo.

28 Ari nowake naaka oshiyaarine impokiro sariwoto. 29 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi riñaanatziri kemisantzinkaripaini.’ ”

3

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Sardis-ki

1 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Sardis-ki. Iri ñaanatziriri iitaitziri ‘7 tasorentsi,’ otaiyiriri 7 impokiro. Ikantziri: ‘Niyotzimiro pantayetakeri, ikantaitzimi “añaashireri”, te ari pinkantya, kamashireri pini.

2 Pinkakishiretai. Pinkyaaryooshirete eero pikamashiretanta. Tema Pawa iñiiro pantziri te pimonkaatziro ikowakayimiri. 3 Pinkenkithashiretero ikamantaitakemiri pairani, pimonkaatero. Pipakairo pantapiintakeri. Eerorika pikakitai, ari nomapokapaimi nipiyairika, noshiyapaiyaari romapokantzi koshintzi. 4 Iro kantacha eenitatsi Sardis-ki matakerori eepichokiini ikiteshiretzi. Iri oshiyakariri kaari oipatsiterone iithaare, iroowa ikameethatantaari jirikapaini intsipataina nokithaatawowa kitamaari. 5 Tzimatsirika kitsirinkerone, ari nonkithaatairi kitamaari. Eero noshetairo iwairo itsipataari rosankenatakotaka kañaaneyetaatsine. Ari nonkamantairi Ashitanari, eejatzi maninkariite, nonkantairi: “Ikemisantaana jirika.” 6 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi ikantziriri kemisantzinkaripaini.’ ”

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Filadelfia-ki

7 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Filadelfia-ki. Iri ñaanatziriri Tasorentsitatsiri, Iriiperori. Iri riñaanatzi rowaitakeri rashitaryaayetainiri atziripaini, iri rashitapithaite kaari rishinetaite inkyaayete. Ari roshiyaiyaari David-ni. Tekaatsi shintsithaterine ashitareerone, ashitzirori eejatzi. Ikantziri:

8 ‘Niyotziro pantayetziri. Pamine. Nishinetakemi pinkyagai, tekaatsi otzikemine. Iro nimatakemiri tema te pishintsishiretaiyini. Iro kantacha pimonkaatakenawo niñaane, te ikemaitzimi pinkante: “Te rashitana Pawa.” 9 Iriima jirikapaini kantashiwaitachari: “Naaka Judá-ite.” Kaari Judá-itepero iri rashiyetakari Satanás. Iroowa notziwerowakaantaiyaariri paata impinkathayetaimi. Ari riyotairi imaperotatyaaga netakotakemi. 10 Tema pikyaaryoowentakero eerokapaini pimonkaayetziro niñaane, ari nonkempoyaawentakemi eero iñaantashiretantaitzimi. Tema okaapichokitapaakeeni iñaantaitantyaariri nampiyetawori kipatsiki. 11 Irootaintsi nipokai. Kisokero powero pikemisantakeri, eero paminaashiwaitanta pinintagaiyaawo impaitaimiri, ramanthaiyetaimi. 12 Tzimatsirika aawyaakerone jiroka, ari noshiyakagairi tzinkamitsi otziyantzirori itasorentsipankote Pawa. Rashi rowairo risaikai. Ari nonkentakotainiri iwathaki iwairo Pawa, ari riyoitai Pawa ashitaari. Ari nonkentakotainiri iwathaki owairo nampitsi Jerusalén, ari riyoitai saikai inampiki Pawa, areetaachane isaawiki ompoñagaiyaawo inkiteki. Ari nonkentakotainiri eejatzi iwathaki owakerari nowairo. 13 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi ikantziriri kemisantzinkaripaini.’ ”

Kamantaantsi rotyaantaitakeri Laodicea-ki

14 “Jiroka posankenateniriri imaninkarite kemisantzinkaripaini apatotainchari Laodicea-ki. Iri ñaanatziriri iitaitziri ‘Ari onkantaitaatyeeyaani,’ rawentaashiretaitari kenkithatzirori irooperori. Iriira riñaanatzi riwetsikaakeri pairani jiroka kipatsi. Ikantziri:

15 ‘Niyotziro pantayetziri. Poshiyakawo kaari saawaatatsine, kaari katsinkaatatsine. Nokowiri naaka, saawaari. Eerorika osaawatzi, nokowi katsinkaari. 16 Irooma poshiyaaworika jampaironkatatsiri ñaa, ari noowawintakemi. 17 Pikantapiintaiyini eerokapaini: “Ashaagantakena, tekaatsi nonkoitye.” Iro kantacha te ari pinkantya, owashire pikanta, manintaarewo, ashironkaarewo, mawityaakiri, aatonkoryaamerekiri. 18 Poshiyakagairo pamanantaatyeerime noorote rosaawakitaitziri riporekaperotantyaari. Ari pimatairo pashaagantya. Poshiyakagairo pamanantaatyeerome kitamaari noithaare, eero paatonkoryaamerekiwaitanta iro pinkaaniwaitantyaari. Poshiyakagairo pamanantaatyeerome naawintawo petsiyatakotantaiyaari pimawityaakiwetakaga. 19 Iro nametari naaka nokisaneentziri netakotanewo, nowasanketziri. Ontzimatye pinkyaaryootai eerokapaini, pipiyashiretai. 20 Pamine, oshiyawaitakawo nonkatziyatyeeme jakakeroki nonkaime nonkyaantyaari. Tzimatsirika inthomoiki kemakenari, rishinetanarika nonkye, arira antsipatawakagaiyaari akiyootawakagaiya. 21 Tzimatsirika aawyaakerone jiroka, ari intsipataina nompinkathariwentante. Tema nimatakero naaka naawyaakero, notsipataari risaikamentoki Nopaapate nopinkathariwentantai. 22 Kowirori inkemathatero, inkemisanteri Tasorenkantsi ikantziriri kemisantzinkaripaini.’ ”

4

Thaamentaantsi inkiteki

1 Okanta okaatapaake jiroka, noñaatzi ashitaryaanaka inkite. Irijatzi apiitapairo riñaanatapaana noñaakeri inkaaganki paimpatapaintsiri roshiyari tyoorentsi. Ikantana: “Pipoke jenoki, ari noñaagakemiro onkaate awisatsine paata.” 2 Okanta niyaashiretanake jenoki, noñaakero saikamentotsi, oshiyawaitakawo risaikantapiintari pinkathariperotatsiri, owaneenka okantaka. Eenitatsi apaani saikantakawori. 3 Jirika saikaintsiri shipakiryaa ikantaka, roshiyakawo potsitakiri mapi kareñaanikitatsiri. Itapotakeri oye risaikamentoki, roshiyawaitakawo oye natsiryaakiri mapi kareñaanikitatsiri. * 4 Eenitatsi otsipa saikamentotsi okaatzi 24, iro osatekakeriri niyankineki saikaintsiri. Ari risaikayetakeri itzinkamipaini, kitamaa okantayetaka iithaare, ooro rinayetake ramanthaire. 5 Nokemakero ookathawontsi, opoñaanakawo iñaanake saikamentotsiki. Eenitatsi 7 ootamentotsi ootainchari, iri imontetakari saikamentotsi. Iri oshiyakaawentziriri Itasorentsite Pawa, kaatatsiri eejatzi 7.

6 Eenitatsi inkaare imontetakari saikamentotsi, kityaaniki okantaka. Eenitatsi 4 inkiteweri katziyainchari, iri piyowentakawori jiroka saikamentotsi. Iri kantacha jirika inkiteweripaini otzimi osheki roki, iro raminantayetari tsikarikapaini, raminantayetawo eejatzi itaapiiki. † 7 Etawori inkiteweri roshiyakari manitzi. Itsipa roshiyakari waakaaniki. Itsipa atziriwoo rinake. Iriima itsipa roshiyakari rewowaita shirontzi. 8 Romapokashitanaka otzimayetanake ishiwanki jirika inkiteweri, 6 ishiwanki tzimayetanaintsiri. Otzimi osheki roki iwathaki, otzimitanaka roki inthomoiki iwathaki. Iri kamaitanakawori romampaapiinta, kiteesheriki eejatzi tsireniri, ikantzi:

Tasorentsi, Tasorentsi, Tasorentsi rini Pinkathari Pawa, Shintsiperori.

Iriira añaatsiri iroñaaka, iri etawori pairani itzimake, irootaintsi ripiyai.

9 Ari ikantapiintatya jirikapaini inkiteweri ithaamentari saikaintsiri, kantaitachari rañi. Ikanta roñaagantakero jirikapaini ipinkathatapiintakeri, riwetharyaapiintakari, 10 rimatanakero eejatzi 24 itzinkamipaini rotziwerowashitanakari saikaintsirira, kantaitachari rañi. Ithaamentanakari, ramanthairiimotanakari. Ari iñagaitziro imapero rawisantzi saikaintsiri ipinkatharitzi, okantaweta ipinkathariwentantzi irirori itzinkamipaini. Ikantaiyanakeni:

11 Nowinkatharité, Pawá,

Iroowa kameethaperotatsiri ontzimimotemi powaneenkawo, pinkathaga inkantaitemi, ontzimimotemi pishintsinka.

Eerokatake wetsikayetakero maawoini, tema eeroka kowashitainchari ontzimayete piwetsikanewo.

5

Osankenarentsi eejatzi Oweja

1 Noñaatziiri saikaintsiri saikamentotsiki, rotaiyake rakoperoki osankenarentsi. Kameetha ampinaitaka, 7 okaatzi rontsirekaitakero eero rampinairyaantaitawo. 2 Noñaatzi maninkari tzimatsiri ishintsinka, richerayi ikenkithawaitzi, rosampitantzi: “¿Iitaka rowaitakeri rontsirekaryagairo osankenarentsi, rampinairyagairo?” 3 Tekaatsi materone rampinaireero riñaanatero. Tekaatsi inkiteki, kipatsiki, eejatzi sarinkaweniki, tekaatsi ampinairyagairone. 4 Antawoite niraanaka, tema tekaatsi materone rampinairyagairo riñaanatero. 5 Ikantana itzinkami: “Aritake piraaka. Pamine. Eenitatsi matakerori otzimimotziri itasorenka, iri materone rontsirekaryagairo, rampinairyagairo eejatzi. Iri charinetariri Judá, iitaitziri ‘Manitzi.’ Iri charinetariri David-ni. Iriira rowaitakeri rimatero.”

6 Noñaatzi oweja. Ikatziyaka niyankineki isaikakera saikamentotsi, rosatekakeri inkiteweriite, rosatekakeri itzinkamipaini. Jirika oweja oshiyawaitakawo rowamaitakityeerime pairani. Tzimatsi okaatzi 7 ichee. Tzimatsi eejatzi 7 roki. Iri oshiyakaawentacha 7 Tasorentsi, iñagaitairi maawoini kipatsiki. 7 Ikanta jirika oweja, riyaatashitakeri okaakiini saikaintsiri. Rotaiyapaakero osankenarentsi. 8 Ikanta inkiteweriite eejatzi itzinkamipaini, rotziwerowashitanakari oweja, ipinkathatanakeri. Tzimayetatsi romampaamento. Tzimatsi kasankari ritagaitziri rowaitakero janta ooronakiki. Jiroka kasankari iro oshiyakaawentacha ramananewo ikiteshiretakagaitanewo. 9 Ari romampaanakawo owakerari omampagaantsi, romampaakotari oweja, ikantaiyini:

Eeroka rowaitake potaiyero osankenarentsi, eeroka ontsirekaryagairone,

Tema eeroka kapathainkataintsi rowamaaweetakemi, ari pipinakowentairiri atziripaini rashitantaariri Pawa.

Ari rashiyetaari Pawa itsipasatzi sheninkatawakaachari tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini, saikayetatsiri tsikarika janta, ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini.

10 Eeroka kantakaawori roshiyantaariri pinkatharipaini, roshiyaari Imperatasorentsitaarewo, rantawaitainiri Pawa.

Iriira pinkathariwentairine isaawikisatzi.

11 Noñaatzi osheki maninkari piyowentapaakawori saikamentotsi, tsika risaikake inkiteweri eejatzi itzinkamipaini. Ari ipiyotapaaka oshekiperotatsiri maninkariite. 12 Ikantaiyini:

Jirika oweja rowamaaweetakari, iri kameethaperotatsiri otzimimotziri itasorenka, otzimimotairi rashaagawo, riyorenka, ishintsinka, ipinkathaitairi, rowaneenkata, inthaamentaityaari.

13 Nokematzi romampagaiyanakani maawoini saikantawori inkite, kipatsi, inkaare, sarinkaweni. Ikantaiyini:

Jirika saikaintsiri saikamentotsiki, itsipatakari oweja, thaamentaarewo rini, pinkathataarewo rini, otzimimotziri rowaneenkawo, ipinkathariwentantzi, rashi rowaatyeero.

14 Iri inkiteweriite apiipiintzirori ikantzi, “Ari onkantaitaatyeeyaani.” Iriima itzinkamipaini otziwerowa ikantaiyakani ipinkathataiyirini jirika kantaitaachane.

6

Rontsirekaryagaitakero

1 Ikanta noñaakeri oweja rontsirekaryaanakero etanakawori rontsirekaitakero. Ari richeraanake ikenkithatanake inkiteweri, oshiyanakawo ookathawontsi, ikantzi: “¡Pipoke! ¡Pamine!” 2 Noñaatziiri rishiyapaaka kitamaari kawayo, rotaiyakero iyaane kyaakaakariri kawayo. Ramanthaitaitawakeri, jatanake romanatya, rithonkaatante.

3 Rontsirekaryaanakero oweja otsipa. Ari richeraanake itsipa inkiteweri, ikantzi: “¡Pipoke! ¡Pamine!” 4 Ari rishiyapaaka itsipa kityonkari kawayo, ipaitawakeri kyaakaakariri antawoite owathaamentotsi. Iri rowaitake ripakaakagairi atziripaini risaikawetaga kameetha kipatsiki. Iroowa rowamaawakaantari atziripaini.

5 Rontsirekaryaanakero oweja otsipa. Ari richeraanake itsipa inkiteweri, ikantzi: “¡Pipoke! ¡Pamine!” Noñaatziiri rishiyapaaka itsipa cheenkari kawayo, rotaiyake itenamento kyaakaakariri. 6 Nokematzi cheraanaintsiri ikatziyaiyakanira inkiteweri, ikantzi: “Pimpimantayete eepiyokiini piwankire, pinkowantakaaperotyaawo, tema te otzimaperotzi. Ari paake osheki koriki kiteesheriki, ari iñagaitero antawoite tashetsi. Eerowa paperaatziro pankirentsi riraitziri, ragaitziri eejatzi oyeenka pankirentsi.” *

7 Rontsirekaryaanakero oweja otsipa. Ari richeraanake itsipa inkiteweri, ikantzi: “¡Pipoke! ¡Pamine!” 8 Noñaatziiri rishiyapaaka itsipa kiteriri kawayo, iitaitziri “Kaamanetaantsi” kyaakaakariri. Ari itsipatakari iitaitziri “sarinkaweni”. Jirika iitaitziri “Kaamanetaantsi” rowaitakeri rowamaayete apawopaini isaawikisatziite. Tzimatsi rowamaakeri rowathaantaitakari osataamentotsi, eenitatsi aayetakeri ritashe, itsipa aayetakeri mantsiyarentsi, itsipa ratsikayetakeri katsimari owantaneri. †

9 Rontsirekaryaanakero oweja otsipa. Noñaatziri oponkitziki taapokimentotsi ishirepaini rowamaawentaitakeri ikenkithatakotziro riñaane Pawa. 10 Richeraanake shintsiini, ikantaiyini: “Nowinkathariperorité, Tasorentsí, Iriiperorí. ¿Tsika onkaateka osamanite pinkisawentantainari, powasanketairi isaawikisatzipaini?” 11 Ipaitakeri kitamaari kithaarentsi inkithaatya, ikantaitziri: “Piyaatakairo pimakore rareetawaiyaata pirentziite pitsipatari pantawaitake. Ontzimatye rowamagaiteri iriroripaini roshiyakotaimiro eerokapaini.”

12 Noñaatziiri rontsirekaryaanakero oweja otsipa, yotapaaka apaani rithonkantyaawori. Ari omapokanakari antawoite omoyeka. Tsiwakimatanake ooryaa, tsireniki okantanaka. Kityonka ikantanaka kashiri roshiyanakawo iraantsi. 13 Rithopiryaayetanake impokiro, roshiyawaitanakawo ithopiryaakitzi iraka chochoki otekakitziro antawoite tampyaa. ‡ 14 Te okoñaatai inkite, oshiyawaitanakawo ampinaita antawoite tsipana. Te iñagaitairo otzishipaini taankayetanaintsiri, eejatzi othampishipaini. 15 Manaiyanakani atziripaini impeetatapiki. Rimanaiyanakani maawoini, pinkatharipaini, iriiperoripaini, reeware owayeripaini, ashaagantzinkaripaini, shintsiripaini, noshikaarewopaini, saikashiwaitzinkaripaini eejatzi. 16 Jirikapaini manayetanainchari ikaimakaimatanakero otzishi, mapipaini, ikantzi: “Panaweenaata. Pimanena eero noñaantari saikaintsiri saikamentotsiki. Pimanena eero noñaantari oweja kisaneentakenari.” 17 Monkaatapaakaga iyatsimanka. ¿Eenitatsima kisashityaawone?

7

144,000 ikentakotamakoitakeri

1 Okanta okaatapaake jiroka, noñaake ikatziyaka 4 maninkari owatzitapaaga kipatsi. Iri otzikakerori antawoite tampyaa. Iroowa kaari iñaantaitawo ontamakaatakairo inkaare, kaari iñaantaitawo eejatzi owaagapanayetero tsipana. 2 Noñaakeri eejatzi itsipa maninkari ritonkaapaake rishitowapiintzira ooryaa. Richerayimotapaakeri 4 maninkari. Tema jirika 4 maninkari, otzimimotziri ishintsinka, rowaitakeri rowaariperotero kipatsi eejatzi inkaare. 3 Ikantapaakeri: “Paataga powaariperotziro kipatsi, inkaare, inchatopaini, nompothotawakeriita nokentakotamakotakaantakeri rimperayetaari Pawa.” 4 Nokematzi apaani kenkithatakotanakeriri ikaatzi ikentakotamakoitakeri. Ikaataiyini 144,000. Iriira kaataintsiri 12 isheninkapaini icharinetari Israel-ni. 5 Ikentakotamakoitake 12,000 isheninkapaini Judá, 12,000 isheninkapaini Rubén, 12,000 isheninkapaini Gad, 6 eejatzi 12,000 isheninkapaini Aser, 12,000 isheninkapaini Neftalí, 12,000 isheninkapaini Manasés, 7 eejatzi 12,000 isheninkapaini Simeón, 12,000 isheninkapaini Leví, 12,000 isheninkapaini Isacar, 8 eejatzi 12,000 isheninkapaini Zabulón, 12,000 isheninkapaini José, 12,000 isheninkapaini Benjamín.

Kitamaataintsiri ikithaayetaka

9 Okanta okaatapaake jiroka, noñaatzi ipiyotaka atziripaini. Osheki ikaatzi, tekaatsi materone riyoteri tsikarika ikaataiyini. Iri poñaayetainchari tsikarikapaini ipinkathariwentaitziri, sheninkatawakaachari tsikarikapaini, nampitziyewetawori tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini. Jirika atziripaini, iri katziyainchari risaikamentoki oweja, kitamaa ikantayetaka ikithaayetaka. Rotaiyayetake opatzitenki kompiroshi. 10 Thaamenta ikantaiyani, ikaimaiyini ikantzi:

Iriira Pawa owawisaakotantatsiri, iriitake saikaintsiri saikamentotsiki, itsipatakari oweja.

11 Ari rotziwerowaiyanakani tapothaikiwentakawori saikamentotsi. Jirika ikaataiyakeni: maninkariite, itzinkamipaini, eejatzi inkiteweriite. Ithaamentanakari Pawa, 12 ikantaiyini: “¡Ari onkantaitaatyeeyaani! Thaamentaarewo rini irirori, otzimimotziri rowaneenkawo, yotaneri rini, wetharyagaarewo rini, pinkathataarewo rini, eenitatsi itasorenka eejatzi ishintsinka. Ashi owaatyeero anthaamentaiyaari Pawa. Ari onkantaitaatyeeyaani.”

13 Riñaanatanakena apaani itzinkami, ikantzi rosampitana: “¿Tsika iitaka jirikapaini kitamaathaitaintsiri ikithaataka? ¿Tsika ikenapaakeka?” 14 Nokantanakeri naaka: “Iitaanitya, piyotziro eeroka nowinkatharite.” Ikantanakena irirori: “Iriitake ñaayetakerori ‘Antawoite Kemaatsiwaitaantsi.’ Oshiyawaitakawo inkiwantatyeeyaawome iithaare riraa oweja, iroowa kitamaamawotakaaperotairori. 15 Iro rimatantaawori jirikapaini ikatziyimotaari Pawa risaikamentoki. Rashi rowaatyeero kiteesheriki, eejatzi tsireniriki rantawaitainiri itasorentsipankoteki. Jirika saikaintsiri risaikamentoki, roshiyakawo iriime osatetairine raampeyeri jirikapaini. 16 Eero ritasheyaneentawaitai, eero imereneentawaitai, eero ikemaatsiwaitaari ooryaa, 17 tema jirika oweja montetakawori saikamentotsi, iriitake kempoyagairine, roshiyakagairi ikempoyagaitziri piratsi, iri aayetairine rirakagairi ñaa owañaantatsiri. Tema roimoshirenkairi Pawa oshiyawo rosheyookitaatyeerime riraawaitakaga.”

8

Kaatapaintsiri 7 rontsirekaryagaitakero

1 Ikanta oweja rontsirekaryaakero kaatapaintsiri 7 rontsirekaitakero. Osamani imairetaitapaintzi inkiteki, tekaatsi apaani kenkithawaitatsine. * 2 Noñaakeri iroñaaka 7-paini maninkari itsipatapiintari Pawa. Ipaitakeri tyoomentotsi. 3 Ari ripokapaake itsipa maninkari, ikatziyimotapaakawo taapokimentotsi, rotaiyanakitakeri ooronaki. Jirika maninkari, ipaitawakeri osheki kasankari ritaantyaawo rotaiyanakitakeri. Owaitakawo ramananewo atziripaini ikiteshiretakagaitanewo, oshiyawaitakawo ompiyotatyeeyaame onampinaki taapokimentotsiki. 4 Okanta itaanaka kasankari rotaiyanakitakeri maninkari, katziyainkatanaka oyachaarite owaitanakawo ramananewo ikiteshiretakagaitanewo, osheki inimotakeri Pawa. 5 Ikanta jirika maninkari otaiyanakitakerori ritaamento, raake omenki taapokimentotsi, rotetantakawo rotaiyanakitakeri. Rookakeri kipatsiki. Ari omapokanakari kamenitanaintsiri, antawoite ookathatanaka, antawoite omoyekanaka eejatzi.

Tyoomentotsipaini

6 Wetsikaiyanakani 7 maninkari rityootaiyeni.

7 Ari retanakawo apaani maninkari rityootanake, omapokashitapaaka oparyaapaake kipatsiki jiriniki, eejatzi paampari, oshiyawaitanakawo iraantsi. Itaapaakero kipatsi. Iro ithonkyaame kashetani kipatsi itaiya inchatopaini, eejatzi inchashipaini. †

8 Tyootanake itsipa maninkari, omapokashitanaka itonkanake antawoite otzishi, shitowanake paampari, jokapaaka inkaareki, oshiyanakawo iraantsi. Iro ithonkyaame kashetani kipatsi isaikayetzira ñaa, 9 iro rithonkyaame inkamayeteme saikantayetakawori inkaare, eejatzi saikantawori antawo pitotsi. 10 Tyootanake itsipa maninkari, omapokashitanaka rithopiryaanake impokiro, paampa ikantanaka irojatzi tsika isaikayetzi ñaa, iro ithonkyaame kashetani kipatsi isaikinta ñaa. 11 Jirika impokiro jokapainchari kipatsiki iitaitziri “Kepishiri”. Tema kepishaa ikantakaapaakawo maawoini ñaa oparyaakera ipomeki. Iro ithonkyaame kashetani kipatsi inkameme atziri opiyakeri rirakerowa ñaa.

12 Tyootanake itsipa maninkari, omapokashitanaka itsirenitanake ooryaa, iro rithonkyaame kashetani te rooryaaperotanai. Ari ikantakari kashiri eejatzi impokiro, te roorentaperotaawo tsireniriki.

13 Nokematzi kamenitapaintsiri raapaake inkiteki, noñaatziiri shirontzi rini, ratekapaake: “¡Oojé, oojé, oojé, inkantamatsitaiteri nampitaiyaawone kipatsiki, iri atsipetaiyaawone yotapainchari rityootawai mawa maninkari!”

9

1 Tyootanake itsipa maninkari. Noñaatzi rithatyaanake oshiyakariri impokiro irojatzi kipatsiki. Iri rowaitake rashitareero omoo inthomoinaperotatsiri. 2 Ikanta rashitaryaakero, ari ishitowainkatanake kachaari, oshiyawaitakawo antawoite ootaantsi. Ipamankanakeri ooryaa, eejatzi tampyainka. 3 Shitowanake osheki kachaariki oshiyariri tsinawo, roshiyapaakari ikentantzi kitoniro. 4 Te rishinetaitziri rapeyayetero pankirentsi, inchashipaini, inchatopaini. Apatziro ikentayetapaakeri atziripaini kaari ikentakotamakoyetzi Pawa. 5 Jirikapaini oshiyariri tsinawo, te rishinetaitziniri rowamairi atziripaini ikentayetakeri. Apatziro ikemaatsitakaawaitakari ikaatzi 5 kashiri. Antawoite ikatsitzimotakeri, ariwaitake iyatsinka kitoniro. 6 Osheki inkemaatsiwaitya atziripaini, inkowawetya naaweta inkamapithateri, eero ikamimaita.

7 Jirikapaini oshiyakariri tsinawo, roshiyanakyaari kawayopaini iñaantakaari rowayerite, ramanthaiyetakari ooromoko. Atziriwoowaitake ikantayetaka. 8 Santhapetainka okanta iishi, roshiyawaitakawo oishi tsinane. Antawopaini raiki, ariwaitake raiki manitzi. 9 Rowakero ishipaneeki oshiyawori kotsirotaki. Antawoite ikamenitanake ragaiyanakeni, roshiyakari ikamenitzi iyawayote atziripaini arika romanatawakaiya. 10 Oshiyawaitakawo ontzimeme ithoyeni kitoniro ipatzithomeki. 5 kashiri osamanitzi awisantyaari iyepiyanka. 11 Jirika jewatziriri oshiyariri tsinawo, maninkari rinawetaka, iri pinkathariwentantatsiri inthomoinaperotzira omoo. Iitaitziri jirika “Thonkaatantaneri”. Ipaanteki Heber-thato, iita “Abadón”. Ipaanteki Grecia-thato, iita “Apolión”.

12 Ari iweyaawo etanakawori ratekaitzi “¡Oojé!” Iro kantacha yotapaaka imonkaatya apite inkantaite “¡Oojé!”.

13 Tyootanake itsipa maninkari, yotapaaka rityootawai apaani maninkari irojatzi rimonkaatantyaari 7 maninkari. Nokematzi cheraanaintsiri osorinanampiki taapokimentotsi montetakariri Pawa. 14 Riñaanatapaakeri maninkari tyootanaintsiri, ikantziri: “Poosoryaakoteri 4 maninkari oshiyakawori oosotatyeerime antawoite ñaa ‘Eufrates.’ ” 15 Rishiryaakoitakeri maninkari ayimatakeri ritsitokante. Iri thonkerineme ritsitokeri atziri nampiyetawori kashetani kipatsi. Iroowa roosoryaakoitantakariri rithonkante. * 16 Tzimatsi osheki owayeri kyaakaakariri iyawayote. Riyotagaitakena, ikaataiyini 200,000,000 owayeri. 17 Noñaatziiri ikoñaaperotanake owayeripaini noñaawyaatakari, rowayetakero kotsirotaki ishipaneeki. Eenitatsi porekathaitaintsiri roshiyakawo paampari, itsipa kityonkaironkathaitaintsiri, itsipa kiterithaitaintsiri. Jirika kawayopaini, ariwaitake iito manitzi. Ishitowanake ipaanteki paampari, kachaari, kiterimoito okantanaka, osheki oshitzinka. 18 Okaatzira shitowanaintsiri ipaanteki, iro thonkerineme owamairi atziri nampiyetawori kashetaniki kipatsi. 19 Tema ipaanteki kawayopaini otzimi ishintsinka. Kantacha ratsikantantyaawo itzinko, roshiyawaitakari maanke.

20 Iro kantzimaitacha, te ripakairo ikaariperotzi atziripaini kaari rowamagaitzi. Eekero riyaatakaatziiro ipinkathayetanakeri Kamaari, ipinkathatziri oshiyakaawontsi riwetsikaitziri ooro, koriki, kotsiro, mapi, inchakota, roshiyakaakeri pawa, te ikemanetzi, te ranashineta. † 21 Te ripakaanakero eejatzi ritsitokantayetzi, ikisaminthatantzi, imayempitzi, ikoshiyetzi.

10

Maninkari otaiyakerori oryaani osankenarentsi

1 Noñaake rishaawiinkapaake itsipa maninkari, ikenantapaakawo menkori, oshiyawaitanakawo iro menkori inkithaatakyaame. Iri oye ramanthaitakyaame. Shipakiryaa ikantaka ipooki, kemewaitake ooryaa. Shipakiryaake iporipaini. 2 Rotaiyake oryaani osankenarentsi ampinairyagainchari. Rayiitzimatapaakera, raatzikantapaakawo iitziperori inkaareki, irooma rampate, iro raatzikantapaaka kipatsiki. 3 Ikaimapaake, ariwaitake rasoontzi manitzi. Omapokashitanaka ookathatanaka, okaatzi 7 apiitanaka. 4 Okanta okaatapaake 7 ookathata, ari nokowawetaka nosankenaterome nokemakeri ikantaitakeri ookathawontsiki. Nokematzi riñaanatanakena inkitesatzi, ikantana: “Eero posankenatziro pikemakeri ookathawontsiki.” 5 Irojatzi riñaawaitantanakari maninkari aatzikapaakerori inkaare, eejatzi kipatsi. Itzinaawakotanaka rakoperoki, 6 riyotaitantyaariri te ithaiya riñaawaitziri raakotairi iwairo Pawa Kañaaneri, wetsikakerori inkite, kipatsi, inkaare, maawoini ikaatzi tzimantawori. Ikantanake: “Te osamanitanai, 7 irootaintsi rityoote weyaantapaakawori maninkari, ari imonkaatya ikantakeriri Pawa Kamantantaneripaini inkamantantairo kaari riyotakowetaita pairani.”

8 Nokematzi rapiitanakena riñaanatana inkitesatzi, ikantana: “Piyaatashiteri maninkari katziyainchari inkaareki eejatzi kipatsiki, payero eeroka ampinairyagainchari rotaiyakeri.” 9 Ari nokantakero. Niyaatashitanakeri maninkari, nokantapaakeri: “Pimpenawo osankenarentsi.” Ikantanakena irirori: “Jiroka, poyaawo. Osheki owochanka, ariwaitake pitsi arika powakyaawo, arika piniyakero, osheki oyepishikemi pimotziki.” 10 Nimatakero, nowakawo. Ari okantaka, pochaanikitake ariwaitake pitsi, iro kantacha osheki oyepishikakena nomotziki. 11 Iro ikantantakenari maninkari: “Pinkamanteri awishimoterine ikaatzi nampiyetawori tsikarika janta, ikaatzi ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini. Pinkamantairi eejatzi pinkatharipaini.”

11

Apite kenkithatakotantaneri

1 Ipaitakena apaani kotzitsi, nimonkaamento inatye. Ikantaitakena: “Piyaate pimonkaatero tasorentsipanko, eejatzi taapokimentotsi. Piyoteri eejatzi tsika ikaatzi piyotainchari ipinkathatantzi. 2 Eero pimonkaatziro jekokeroini tasorentsipanko. Iro rishinetaitakeniriri itsipasatzi atziripaini, ari ipiyotaiyaani koshekantaneri tasorentsinampitsiki. Ari risaikeri inkaate 42 kashiri osamanite. * 3 Ari notyaante apite kenkithatakotenane, iri kenkithatapaakerone awisayetatsine, onkaate 1260 kiteesheri inkenkithatakotena. Roshiyakotakyaari ikanta ikithaayeta owashiretakotariri kaminkari.”

4 Jirika apite kenkithatakotantaneri, iri roshiyakaawentaitakeri pairani apite inchato, irijatzi roshiyakaawentaitakeri apite rootamento Pawa pinkathariwentziriri kipatsisatzi. † 5 Tzimatsirika koshekyaarine jirika apite kenkithatakotantaneri, ari ishitowanake ipaanteki paampari, rithonkeri kisaneentziriri. Ari inkantya maawoini kowawetachane inkoshekyaari, ari inkamake. 6 Jirika kenkithatakotantaneri otzimimotziri ishintsinka. Ari inkantakaakyaawo eero oparyaagai inkani irojatzi imonkaatantakyaari ikenkithatakaantziri. Ari imatakya impeyero iraantsi ñaapaini. Ari imatakya ontzime pomeentsitzimotyaarine isaawikisatzi. Ari rapiipiintakero okaatzi ikowiri irirori. 7 Arika onkaatapaake ikenkithatake, ari rishitowanake mashireyantzi owantaneri omooki inthomoiperotatsiri, inkoshekapaakyaari apite kenkithatakotantaneri, irojatzi rowamaantakyaariri. 8 Rookanakeri rowamaanewo awotsiki saikatsiri antawoki nampitsi, tsika ikentakoitakeri pairani Iwinkatharite. Iroowa oshiyakaawentachari “Sodoma” eejatzi “Egipto”. 9 Eero rishinetziri inkitaiteri rowamaanewo, awisaneentawakeeta mawa kiteesheri osamanite raminaminthaiteri. Rithonkya iñeeri nampiyetawori tsikarikapaini, rowawiiroki sheninkatawakaachari tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini, ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini. 10 Antawoite roimoshirenkya isaawikisatziite, impashitawakaayetya oitarika. Kimoshire inkantayetya rowamaitakerira apitekeroini kenkithatakotantaneri owashironkaawaitakeriri isaawikisatziite. 11 Okanta awisaneentanake otsipa mawa kiteesheri, ritasonkairi Pawa jirikapaini, añaayetai. Piriintanaawo. Oshekira ithaawaitanake iñagaitakerira ipiriintaawo. 12 Ikemaitake cheraanaintsiri inkiteki, ikantaitake: “Pateete jenoki.” Romapokashitanaawo reethonkitantaawo menkori. Ari iñaawairi maawoini kisaneentawetakariri. 13 Ari omoyekanakari antawoite kipatsi, iro ithonkerome nampitsi, ikamayetake 7000 atziri. Iriima kaari kamatsine, ikantayetanake: “Imapero otzimi ishintsinka Pawa saikatsiri inkiteki.” ‡

14 Ari awisawetaka apite ikantaitake “¡oojé!” Iro kantacha, irootaintsi iñagaitero mawatatsine.

Weyaantawori tyootaantsi

15 Tyootanake weyaantawori maninkari, ari richeraacheraitanake inkiteki, ikantaitzi: “Iroñaaka impinkathariwentantai Awinkatharite kipatsikinta. Ari impinkathariwentantai Cristo, rotyaantakeri Pawa, rashi rowaatyeero impinkathariwentantai.” 16 Ari rotziwerowaiyanakani 24 itzinkamipaini, ithaamentanakari Pawa, 17 ikantaiyini: “Pawá, Pinkatharí, Shintsiperorí, eerokatake añaatsi, pitzimitakaga pairani, irootaintsi pipiyai. Osheki niwetharyaakemi, tema poñaagantakero pishintsinka, pipinkathariwentantzi. 18 Pairani osheki ikisaneentakemi atziripaini, iro kantacha, monkaatapaaka poñaagantaiyaariri piyatsimanka, powasanketairi kamayetaintsiri, pithonkayetairi owamaantayetaintsiri. Ari pipinayetairi Kamantantaneriite pimperatanewo eeroka, ari pinkantakeriri piiteshiretakaanewo aakoyetaimiri piwairo ipinkathayetaimi, maawoini pipinayetairi petanakyaari antariite irojatzi iryaaniite, maawoini.”

19 Irojatzi ashitaryaantanakari itasorentsipankote Pawa janta inkiteki, koñaawaitanake tasorentsinaki rotetakoitzirowa aapatziyawakagaantsi. Antawo ookathatanaka, omoyekanaka kipatsi, paryagainkatapaake antawoite jiriniki.

12

Tsinane eejatzi ironoya

1 Ari okoñaatanake inkiteki aamparentsi. Noñaatzi tsinane, okithaatakawo oithaare oshiyariri ooryaa, iriira kashiri okatziyantaka. Amanthaitakotakari 12 impokiro. * 2 Omotzitatzi jiroka tsinane. Osheki okaimakaimawaitake okemaatsitaka ontzimaanitantyaari. 3 Irojatzi okoñaatantanaka inkiteki otsipa aamparentsi. Noñaatziri ironoya, kityonka ikantaka. Eenitatsi 7 iito, 10 ichee. Ramanthaiyetakero iito. 4 Osheki impokiro rataantakari itzinko, iro rithonkeme kashetani inkite ikaatzi tzimatsiri impokiropaini. Ari ripokashitapaakero tsinane, ikowi rowityaawo eenchaanikite arika intzimapaake. † 5 Okanta otzimaanitake tsinane, shiramparyaaniki rini. Iri jewatantaiyaarine atziripaini iyotsirokotzitonkite. Omapokashitanaka ragaitanakeri risaikakera Pawa risaikamentoki. 6 Okanta tsinane shiyanaka iroori ochempiki. Ari riwetsikaantakero Pawa tsika onampitaiyaawo, onkaate 1260 kiteesheri intziyaitero.

7 Ari otzimake omanarentsi inkiteki. Iriira Miguel omanatachari itsipatakari imaninkaritepaini. Iri romanatzi ironoya itsipatakarira imaninkarite irirori. 8 Iri kantacha jirika ironoya, te otzimaperotzi ishintsinka, rotziryagaitakeri inkiteki. 9 Ari itsipatagaitakeri imaninkarite rotziryagaitakeri. Jirika ironoya rotziryagaitakeri, iriira jitachari “Kamaari”, iita eejatzi “Satanás”. Iri kowatsiri ramatawiteri maawoini atziripaini ikaatzi nampitawori kipatsiki. 10 Nokematzi cheraanaintsiri inkiteki, ikantzi: “Retanakawo ipinkathariwentantzi Pawa, retanakawo roñaagantziro ishintsinka, rowawisaakotantai. Retanakawo eejatzi Cristo rashitantaa. Tema rotziryaakeri thawetakotapiintziriri Pawaki iitaitziri ‘iyekiite.’ 11 Jirikapaini iitaitziri ‘iyeki’ roitsinampagairi Kamaari, tema ikamawentairi oweja, kapathainka ikantaka ikamake. Iro roitsinampaantaariri eejatzi ikenkithatairowa ñaantsi, rominthataawo irirori inkamawentairi Cristo. 12 Iro pinthaamentantyaariri eerokapaini inkitesatzi. Ikantamatsitaitzimi eerokaite kipatsisatzi, eejatzi inkaaresatzi, tema katsima ikantanaka Kamaari rotziryagaitakeri, riyotzi yotakotapaakaga eepichokiini.”

13 Ikanta iñaakero ironoya rotziryagaitakeri kipatsiki, retanakawo ikemaatsitakaawaitanakawo tsinane owaiyakeriri shiramparyaaniki. 14 Iro kantacha, tzimanake apite oshiwanki, ariwaitake ishiwanki shirontzi. Iro aantanakari okenanake ochempiki. Ari imanapithatakariri antari maanke. Ari awisaneentake mawa osarentsi isaikawaitake janta. ‡ 15 Ikanta antari maanke richeyaatanake ñaa ipaanteki, ariwaitanake antawaani ñaa. Ikowaweta rowiinkerome arika oonkakotanakya. 16 Iro kantzimaitacha, tankanake kipatsi, irawakero ñaa, iro awisakotantakari tsinane. 17-18 Ari ikatsimaperotanake ironoya. Jatake romanatyaari itsipa otomipaini jiroka tsinane. Iriira roshiyakagaitzi kemisantakerori inintakaantakeri pairani Pawa, kamaitanakawori ikenkithatakoyetairi Jesucristo.

13

Apite katsimari owantaneri

1 Ari nokatziyapaaka inkaarecheraaki. Noñaatzi rishitowanake ñaaki katsimari owantaneri. Eenitatsi okaatzi 10 ichee, 7 iito. Ramanthaiyetakero icheepaini. Eenitatsi rosankenayetakeri iitoki, rithainkatasorentsiwaitaitzi. 2 Jirika owantaneri roshiyawaitari karinari manitzi. Roshiyakawo iitzipaini maini. Ariwaitake ipaante manitzi. Ikanta ironoya, ipakeri ishintsinka jirika owantaneri, iriiperori ikantanaka ipinkathariwentantanake. 3 Okanta apaani iito oshiyawaitakawo rowamagaitakityeerome, iro kantacha eejatzi añagai. Riyokitziiwentanakeri isaawikisatzipaini, 4 osheki ipinkathayetanakeri, ithaamentanakari, ikantaiyini: “¿Iitaka monkaatyaarine jirika owantaneri? ¿Iitaka oitsinampairine?” Ari ikantaitakeriri eejatzi ironoya, ithaamentaitanakari, tema iri pakeriri ishintsinka jirika owantaneri.

5 Irojatzi richeraantanakari jirika owantaneri, rithainkatasorentsiwaitanake. Iri rowaitake impinkatharite, onkaate osamanite 42 kashiri impinkathariwentante. 6 Osheki rithainkatasorentsiwaitake raakominthawaitashitakari iwairo Pawa, raakominthawaitashitakawo iwairo tasorentsithaante, raakominthawaitashitakari iwairo inkitesatzi. 7 Jirika thainkatasorentsitantaneri, iri omanaterine ikiteshiretakaitanewo, inkowe roitsinampairi. Iri rowaitake impinkathariwentairi ikaatzi sheninkatawakaachari tsikarikapaini, nampiyetawori tsikarika, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini, ikaatzi ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini. 8 Osheki ipinkathatanakeri kipatsisatzipaini kaari osankenatakotachane rosankenatakoyetaga riyoyaitakeri pairani riwetsikantaitakawori kipatsi, inkaate rañaakagaitairi, ikaatzi ikamawentayetairi oweja. 9 Kowirori inkemathatero jiroka, inkemisante. 10 Inkaatera romonkyagaiteri, ¡Rimatero! Inkaate owamaantantyaawone osataamentotsi, ari inkantaitairi paata irirori rowamaantaityaari osataamentotsi. Iroowa roisokerotantyaawori inkemisantayetai ikiteshiretakagaitairi.

11 Irojatzi noñaantakari itsipa katsimari owantaneri rishitowanake kipatsiki. Tzimatsi apite ichee, ariwaitake otapoterempita ichee oweja. Richeraapaake, roshiyapaakari ironoya. 12 Jirika owantaneri otzimimotziri ishintsinka. Iroowa ripasawyaakeriri etakawori owantaneri rowamayitaweetakari iito, añagai eejatzi. Rotsiwakakaakari atziripaini impinkathateri etakawori owantaneri. 13 Roñaagantapaake kaari iñagaitapiintzi. Rithonka iñaayetakeri maawoini atziri rowayiitziro paampari. 14 Osheki kipatsisatzipaini ramatawitantakari ishintsinka ripasawyaakeriri etakawori owantaneri rowamayitaweetakari iito. Irojatzi rotsiwakakaantakariri atziripaini riwetsike roshiyakaawo etakawori owantaneri. 15 Ikanta jirika owantaneri oshiyakariri ichee oweja, ritasonkakeri oshiyakaawontsi, añaanake. Ñaawaitanake. Rithonka rowamaayetakeri kaari pinkathaterine. 16 Ikentakotamakotakaantakeri atziripaini, amaaka rakoperoki. Maawoini atziripaini ikentakotakaantakeri, antariite, iryaaniite, koityaawaineriite, ashaagantaneriite, noshikaarewopaini eejatzi kaari noshikaarewopaini, maawoini. 17 Tzimatsirika kaari ikentakoitzi, eero rishineetziri ramanantawaite, impimantawaite. Iro inkowantaperotyaari inkentakotyaawo iwairo owantaneri maawoini atziri. Tzimayetatsi itsipa ikentakoitziniri oshiyawetawori iwairo owantaneri. 18 Tzimatsirika yowairentzi, ari inkemathatakero oshiyakawori iwairo owantaneri. Tema jiroka oshiyakawori iwairo owantaneri, iroowa rosankenaitziri “666”. *

14

Romampaane kaatatsiri 144,000

1 Ari napiitakero naminanai, noñaatziiri ikatziya oweja otzishiki iitaitziri Sion. Ari itsipayetakari kaatatsiri 144,000 kentakotamakoyetakawori iwairo oweja, eejatzi rashi Ashitariri. 2 Nokematzi kamenitanaintsiri inkiteki ariwaitake pareenkaari, ariwaitake shintsiri ookathawontsi, ariwaitake ipiyompiwaitaitzi. 3 Iriira omampagaiyacharini kaataintsiri 144,000 ripinakowentairi oweja. Tapothaitaka romampaawentari saikaintsiri saikamentotsiki, ari ikatziyanaka 4 inkiteweri, eejatzi itzinkamipaini. Iriira yoshiitacha romampagaiyani, tekaatsi itsipa materone romampayaawo. 4 Jirikapaini kaataintsiri 144,000, kiteshireri rinayetatzi, te rantayetziro kaariperoyetatsiri imayempiyetero tsinane. Iriira oyaatapiintakeriri oweja tsikarika ikenayetzi. Iriira retakari rashitaari Pawa, irijatzi rashiyetakari oweja. 5 Te ithaiyawaanteneta, te otzimai iyaariperoshirenka inthawetakoiteriri risaikira Pawa.

Ikamantantakeri maninkari kaatatsiri mawa

6 Ari noñaake raapaake inkiteki itsipa maninkari, ikenkithatakaapaakeri kipatsisatzi ikaatzi ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini, rowawiiroki sheninkatawakaachari tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini, nampiyetawori tsikarika. Ikenkithatakaapaakeniri kantaitachane Kameethari Ñaantsi. 7 Richeraapaake, ikantzi: “Pimpinkathateri Pawa. Pinthaamentaiyaarini. Tema irootaintsi raminakoitairi maawoini rantaitakeri. Iroowa pinthaamentantyaariri wetsikakerori inkite, kipatsi, inkaare, eejatzi ñaapaini.”

8 Irojatzi ripokantapaakari itsipa maninkari, richeraapaake, ikantzi: “Rapathakeroryagaitakero antawoite nampitsi Babilonia. Rithonkaitakeri atziripaini saikantawori ashiminthatawori imayempiwaitzi. Ikaimashireyetakeri itsipasatzi atziripaini rimatakoteri rantayetziri irirori. Oshiyawaitakawo roshinkitatyeerime imayempitakaantakariri.”

9 Irojatzi ripokantapaaka itsipa maninkari, richeraapaake ikantzi: “Ikaatzira pinkathatakeriri owantaneri, pinkathayetakerori roshiyakaawo, kentakotamakoyetakawori iwairo eejatzi rakoki, 10 iriira ikisaneentziri Pawa. Oshiyawaitaiyaawo roitaatyeerime piyantatsiri. Antawoite inkemaatsitakaayetaiyaari ritagairi, ratsipetaiyaawo kachaari, kiterimoito onkantanakya, osheki oshitzinka. Ari iñaayetairi maawoini maninkariite tasorentsitaintsiri, ari iñeeri eejatzi oweja. 11 Rashi rowaatyeero inkemaatsitaiyaawo kachaari, kiteesheriki eejatzi tsireniriki, eero itsiwakaneentai eepichokiini. Ari inkantaiyaari maawoini pinkathatakeriri owantaneri, pinkathatakerori roshiyakaawo, kentakotakawori eejatzi iwairo.”

12 Iroowa inkamaitantyaawori inkisashiwaitya ikiteshiretakagaitairi ikemisantairira Jesús, rimonkaatapiintairo inintakaantziri Pawa.

13 Nokemakeri ikantana apaani inkitesatzi: “Posankenatero jiroka: Arika inkamayete rashitaari Awinkatharite, kimoshire inkantaiya.” Ikantanakeri eejatzi Tasorenkantsi: “Imatyaata, te okowanaa iñaashintsishirewaitaiya, kameetha rimakoryaawaitzi, inintaawaitapaawo rantawentakeri.”

Inkowiitaiteri kipatsiki

14 Ari okoñaatapaake kitamaari menkori, noñaatziiri risaikake oshiyakariri Itomi Atziri. Ramanthaitakari ooro, rotaiyake thoyempyaanikiri kotsiro. 15 Irojatzi rishitowantanakari tasorentsipankoki itsipa maninkari, richerayimotanakeri saikaintsiri menkoriki, ikantziri: “Sampainkatake pankirentsi, pinkowiitantyaawo piyotsirote.” 16 Ikanta saikaintsiri menkoriki, ritotantakawo iyotsirote, ikowiitantake kipatsiki.

17 Ikanta itsipa maninkari saikantawori tasorentsipanko janta inkiteki, shitowanake irirori, irojatzi rotaiyitakari thoyempyaanikiri kotsiro. 18 Ari rishitowanake itsipa maninkari ipoñaakawo taapokimentotsiki. Riyaatashitakeri rowaitakeri kempoyiirori paampari. Richerayimotapaakeri itsipa otaiyakerori kotsiro, ikantziri: “Pichekayetero kithokitaintsiri kipatsiki, irakayetake.” * 19 Rimatakero maninkari richekakero kithokitaintsiri kipatsiki, ipiyotakero inchatonaaki, inkatzikaataitero. Okaatzi oshiyakawori piyantatsiri riraitziri, iriira ikashaakayiriri Pawa maawoini iisaneentanewo. 20 Okaatzi oshiyakaawentziri inchatonaa iroowa okaathapitzira nampitsi rowamaantaitzira. Oshiyakaawentziri ikatzikaataitakeri, iroowa riraa kamayetaintsiri. Tema osheki iraantsi shitowaatatsine ipamankanakero nampitsi. Iweyaakari ipaanteki kawayo osaanaatzi iraantsi. Jatake intaina oonkya okaatzi 300 kilómetro. †

15

Maninkariite amerone paata 7 owasanketaantsi

1 Noñaake otsipa aamparentsi inkiteki. Kameetha okantaka, osheki niyokitziiwentakero. Eenitatsi ikaatzi 7 maninkari. Iri inashiyetakawori rowasanketantayetake. Tema okaatzi rantayetakeri maninkari, ari imonkaatari iñagaitziro iyatsimanka Pawa.

2 Noñaake eejatzi inkaare, oshiyawaitakawo ñaawontsi. Iro kantacha morekathaitake jiroka inkaare. Ari ikatziyayetakari oitsinampaakeriri katsimari owantaneri, rotaiyayetakero iwiyompimento ipawairiri Pawa. Iriira kaari pinkathaterone roshiyakaawo owantaneri, kaari kentakotyaawone iwairo. 3 Romampagaiyanakawoni romampaari pairani Moisés-ni. Iitaitziro “Romampaane oweja”, ikantzi:

Nowinkatharite Pawá, Shintsiperori,

Kameetha pantakeri, niyokitziiwentakero.

Pantapiintakero eeroka tampatzikari, piñaanetawo irooperori.

Eeroka pinkathariwentairi atziripaini.

4 ¿Tekaatsima pinkathataimine, thaamentaimine, raakotaimi piwairo?

Apatziro pitasorentsitzi eeroka.

Eeroka ripokashiyetai atziripaini, impinkathayetaimi.

Tema poñaagantakero osheki okameethatake pantayetakeri.

5 Noñaatzi inkiteki tasorentsipanko, ashitaryaanaka otasorentsiperotzira. 6 Ari rishitowanake tasorentsipankoki 7 maninkari owasanketantatsine. Kitamaa okantayetaka iithaare, shipakiryaa ikantaka rowaneenkataka. Roma-shipaneetakari ooro. 7 Ikanta apaani inkiteweri kaatatsiri 4, ipawakeri maninkaripaini apaani paso. Oshiyawaitakawo jaka pasoki, ari iyeekiteme iyatsimanka Pawa, kantaitachari ikañaanetzi. 8 Kachaareenkatanake tasorentsipanko, okantakaakawo rowaneenkawo Pawa eejatzi itasorenka. Tekaatsi kanterone inkye tasorentsipankoki irojatzi onkaatantapaakyaari rowasanketante maninkaripaini.

16

Pasokipaini iyeekitaka katsimankantsi

1 Nokematzi inkiteki, iita ñaanatanakeriri 7 maninkari, ikantziri: “Piyaate pisakotero kipatsiki yeekitaintsiri 7 pasoki oshiyakawori iyatsimanka Pawa.”

2 Ari retanakawo apaani maninkari risakotakero kipatsiki yeekitaintsiri iwasoneki. Ari omapokanakari antawoite ripathaawaitanake kentakotakawori iwairo katsimari owantaneri, pinkathawaitashitawori roshiyakaawo.

3 Ikanta itsipa maninkari risakotakero inkaarekipaini yeekitaintsiri iwasoneki. Oshiyanakawo iraantsi inkaare, ithonka ikamake saikantawori.

4 Ikanta itsipa maninkari risakotakero, oyaapiki ñaatenikipaini yeekitaintsiri iwasoneki. Oshiyawaitanakawo iraantsi ñaapaini. 5 Nokematzi richeraanake maninkari sakotakerori ñaaki, ikantanake: “Tasorentsí, eeroka añaatsiri, pañiitakaga pairani, tampatzikashireri pini, eeroka aminakotairone kameethaini jiroka. 6 Tema ikaatzi owamaayetakeriri ikiteshiretakagaitairi, kapathainkatakaakeriri Kamantantaneripaini rowamaayetakeri, iriira irerone jiroka iraantsi. Tema ripiyaitatyaari irirori.” 7 Nokematziiri richeraanake itsipa janta taapokimentotsiki, ikantanake: “¡Ariwé! Nowinkatharite Pawá, okaatzi pikowakeri pantero tampatzika okantayetaka. Kyaaryoopero inatzi.”

8 Ikanta itsipa maninkari, risakotakero ooryaaki yeekitaintsiri iwasoneki. Romapokashitanaka ooryaa rotsiyanakeri atziripaini. 9 Antawoite rotsiyakeri atziripaini ooryaa, ari opoñaanakari rithainkatasorentsiwaitanake, ikishimawaitanakeri Pawa, ashitawori ishintsinka, owasanketantatsiri. Te okantzimotari ripiyashiretai, impinkathatairi Pawa.

10 Ikanta itsipa maninkari, risakotakero ipinkathariwentantzira owantaneri yeekitaintsiri iwasoneki. Antawoite otsirenikitanake. Antawo rashironkaayetaka atziripaini janta, ratsikawaitakero inene ikemaatsiwaitaka. 11 Ari rithainkatasorentsiwaitanake, ikishimawaitanakeri Inkitesatzi Pawa, tema osheki ikemaatsiwaitaka, osheki ripathaawaitake. Iro kantacha te ripakayimaitawo iyaariperonka.

12 Ikanta itsipa maninkari, risakotakero antawaaki ñaa Eufrates-ki yeekitaintsiri iwasoneki. Omapokashitanaka opiryaatanake. Montyaapaaka pinkathariyetatsiri rishitowapiintzira ooryaa, romanatya. 13 Irojatzi rishitowantanakari peyari ipaanteki ironoya. Rishitowanake eejatzi peyari ipaanteki owantaneri, ari okantakari ipaanteki thairi kamantantaneri, rishitowanake peyari. Ikaatzi peyari shitowayetapaintsiri, roshiyanakari mashero, 14 kantacha rantayetero kaari iñagaitapiintzi. Rithonka rareeyetakari pinkathariyetatsiri kipatsiki. Iñaantakaayetakari romanatakayaari, ripiyapaakerika Pawa shintsiperori. 15 (Pamine, noshiyapaiyaari koshintzi arika nipiyairo. Kimoshire inkantya aamagainane, oshiyakariri owirori okaakiini iithaare onkene inkithaatanakyaawo, eero raatonkoryaamerekitanaka, rowaañagaitairi.) 16 Ikanta jirikapaini peyari, rapatotakeri pinkatharipaini janta oita “Armagedón”. Riñaane ini Judá-ite jiroka Armagedón. *

17 Ikanta weyaantapaakawori maninkari, risakotakero tampyainkaki yeekitaintsiri iwasoneki. Ikemaitatzi cheraanaintsiri tasorentsipankoki, isaikira saikamentotsi, ikantaitzi: “¡Ari okaatapaake!” 18 Iñagaitakero iporekanake ookathawontsi, ikemaitakero antawoite omoyekanaka kipatsi. Te iñagaitapiintziro oshiyawori jiroka omoyeka, irojatzi pairani owakera itzimantakari atziripaini kipatsiki. 19 Okanta antawo nampitsi, mawakota itankanake. Ari ithonkakari ipookanake nampitsipaini saikatsiri kipatsiki. Ari inkenkithashiryaakotaitanakero iñeeri Babilonia-satzi, rirakagaitairi “imashirenka Pawa”, oshiyakawo piyantatsiri. 20 Ari ithonkaka maawoini othampishi, te iñagaitairo. Ari okantzitaka eejatzi otzishipaini. 21 Paryaapaake tenakitatsiri jiriniki, itsitokayetapaakeri atziripaini. Eekero riyaatakaanakitziiro rithainkatasorentsiwaitanake, ikishimawaitantanake ikemaatsiwaitakaga osheki. †

17

Rowasanketaitero oshiyakawori antawo mayempiro

1 Ari ripokashitapaakena apaani maninkari kaataintsiri 7 rotaiyakero iwasone, ikantapaakena: “Pipoke, piñeero rowasanketaiteri atziripaini, roshiyayetakawo mayempiro saikaatantakawori otzinkamyaa antawaa.” 2 Jiroka mayempiro, oshiyawaitakawo imayempitatyeerome pinkathariwentantatsiri nampitsikipainiki. Oshiyakawo eejatzi oshinkitatyeerime maawoini kipatsisatzipaini. 3 Raashiretanakena ochempiki. Noñaake tsinane okyaakaakari kityonkari owantaneri, okaatzi 7 iito, 10 ichee. Eenitatsi wairontsipaini osankenatainchari iwathaki, rithainkatasorentsiwaitaitzi. 4 Okityonkamawotatzi okithaatakari tsinane, anashirikimawotzi eejatzi. Kameetha rowaneenkaitantakawo ooro, eejatzi poreryaatzinkawo mapipaini. Otaiyanakitakeri riwetsikaitziri ooro. Oshiyawaitakawo ari iyeekitakeme oyaariperonka, eejatzi omayempinka. 5 Eenitatsi osankenatainchari otamakoki, te ikemathawetaitawo pairani, okantzi: ANTAWO BABILONIA, ANTAWOITE MAYEMPIRO, KISANEENTAPEROTAAREWO KIPATSIKI. * 6 Naminaperotanakero jiroka tsinane oshinkitatyaawo riraa ikiteshiretakagaitanewo ikaatzi rowamagaitakeri. Riraa eejatzi ikaatzi rowamagaitakeri ikenkithatakotanakeri Jesús. Okanta noñaakero jiroka, osheki niyokitziiwentanakero.

7 Ikantana maninkari: “¿Iitaka piyokitziiwentantawori jiroka? Ari nonkamantakemi oita oshiyakaawentachari, te riyotakowetaitawo pairani jiroka tsinane, eejatzi jirika owantaneri okyaakaakari, shenitatsiri iito, eejatzi ichee. 8 Itzimitaka pairani roshiyakaawentakeri owantaneri, te iñagaitziri iroñaaka, iro kantacha irootaintsi rishitowe impoñaakyaawo omoonakiki inthomoikiperotatsiri. Rowamagaiteri. Jirikapaini kipatsisatzi, kaari rosankenatakoitzi pairani riwetsikantaitakawori kipatsi, osheki riyokitziiwenteri owantaneri. Tema eero ikemathatziro oita kantakotachari: ‘Itzimitaka pairani, te iñagaitziri iroñaaka, irootaintsi ripiyai.’ 9 Inkemathatantaityaawori jiroka, okowaperotya intzime yowairentzi. Kaataintsiri 7 jitotsi okyaakaakari tsinane, iro oshiyakaawentakeri 7 otzishi. † 10 Tzimake pairani ikaatzi 7 pinkathariwentakerori janta. Rashiryagaitaka ikaatzi 5 pinkathari. Tzimatsi apaani pinkatharitatsiri iroñaaka. Iriima itsipa pinkatharitatsine, tekera itzimiita. Jirika weyaantyaawone eepichokiinira impinkatharitapainte, eero osamaniperotzi. 11 Jirika katsimari owantaneri tzimitachari pairani, kaari iñagaitzi iroñaaka, itsipa rini, iri kaatapaintsine 8. Ari roshiyawetapaakyaari itsipa kaataintsiri 7 pinkatharipaini. Ari rashiriimaitaitakyaari. 12 Irooma kaataintsiri 10 cheetsi, iro oshiyakaawentziriri pinkatharipaini, kaatatsiri 10. Te ipinkathariwentantayetzi. Tema arika impinkathariwentantanake owantaneri, iri intsipayetyaari impinkathariwentante. Eero osamaniperotzimaita, apa rishirinkapainte eepichokiini ooryaa. 13 Jirikapaini pinkathari rakakotawakayaawo ranteri. Pinkatha roweri owantaneri, eero ripiyathawaitari. 14 Osheki romanateri Oweja. Iri kantacha jirika Oweja, iriira ashiryaantachane. Iri imperatariri imperayetantachari. Iri pinkathariwentziri pinkathariwentantatsiri. Iri intsipataiyaari irirori, inkaimashireyetairi, riyoyaitakeri, oisokerotakariri.”

15 Ikantanakena eejatzi maninkari: “Jiroka otzinkamyaa antawaani, iroowa isaikaatantakari tsinane. Iriitake oshiyakaawentacha atziripaini nampiyetawori tsikarika, piyoyetainchari tsikarikapaini, ikaatzi ipinkathariwentaitziri tsikarikapaini, kemathatawakaawori riñaane tsikarikapaini. 16 Jirikapaini atziri saikantawori 10 nampitsi, iri oshiyakaawentakeri 10 cheetsi, ari inkisaneentanakeri saikantawori nampitsi oshiyakaawentakeri tsinane. Ari rimatakero irirori owantaneri osheki inkisaneentanakero. Oshiyawaityaawome raatonkoryaatyeerome tsinane, rowawathatakyaawome, ritaawaiterome. Tema ari rithonkero nampitsi oshiyakaawentakeri tsinane. 17 Iri Pawa kantakaawori rakawakaantari rantayetero jiroka. Irijatzi kantakaawori ikemisantantariri owantaneri. Iroowa rantaiteri, irojatzi imonkaatantakyaari ikantakeri Pawa. 18 Ari okanta, tema jiroka tsinane iro oshiyakaawentacha antawo nampitsi. Ikaatzi saikantawori nampitsi, ipinkathariwentawetakari nampitawori otsipaki nampitsikipaini.”

18

Rapathakeroryagaitziro Babilonia

1 Okanta okaatapaake jiroka, noñaatzi rishaawiinkapaake itsipa maninkari. Otzimimotziri osheki ishintsinka, osheki rowaneenkawo. Roorentapaakero kipatsi. 2 Richeraapaake, ikantzi: “Rapathakeroryagaitakero antawo nampitsi Babilonia. Apatziro inampitaawo itsipasatzi peyari, te rishinetaitziri rishitowe. Ari ikantaitakeri eejatzi itsipasatzi shiwankiri ipinkaitziri owapiintariri kaminkari. 3 Tema atziripaini ikaatzi saikantawetakawori nampitsi oshiyakaawentakeri tsinane, ashaagantaperowetachari, yomparitawakaapiintachari poñaayetachari otsipaki nampitsi. Ikaimashireyetakeri atziripaini roshiyakotaiyaari ikantawetaga iriroripaini, ikowaperotziro ashaagawontsi, iñaamaminthawaitashitaka. Iroowa iñaantakawori te ikinataari Pawa, roshiyawaitakawo tsinane mayempiro. Iroowa oshiyantakawori ishinkitatyeeyaawome ashaagawontsi, iro rantantayetakawori oshiyawori mayempitaantsi.” 4 Nokemakeri rapiitanakero richeraanake inkitesatzi, ikantzi: “Asheninká, eero pitsipatari saikantawori nampitsi oshiyakaawentakeri tsinane, pitsipataarikari arika rowasanketaitairi. 5 Tema Pawa, ikenkithatziro iyaariperonka ikaatzi tsipatakariri, oshiyawaitakawo eethonkitaatyeeme iyaariperonka inkiteki, ari opiyotakari. 6 Pinkisawentairi, papiipiinteri powasanketeri. Tema okaatzi oshiyakaawentachari irakaakeriri tsinane shinkitantatsiri, poipiyeniro iroori, tontaari pinkantakero oyepiyanka. 7 Aminaashiwaitaka iroori okantapiintzi: ‘Naaka pinkathawo, eero iñagaitana nashironkaawaitya noshiyakotyaawo kinankawo.’ Tema osheki oshametakaakero owaneenkawo, omayempiwaitake. Iroowa oñaantaiyaawori onkemaatsiwaitaiya. 8 Iro omapokantaiyaari rowasanketaitero, ari omantsiyatake, onkemaatsiwaitaiya, itasheneentawaitai, ritagaitairo. Iri matairone Awinkatharite Pawa rowasanketairo. Tema otzimimotziri irirori ishintsinka.

9 Arika iñagaitakero oyachaarite itagaiya nampitsi oshiyakaawentakeri tsinane, osheki rowashiretakotyaawo, riraakowaityaawo pinkatharipaini, iri tsipayetakariri saikantakawori rantayetakero oshiyakawori mayempitaantsi. 10 Intaina ikatziyaka iriroripaini inthaawantyaawo rowasanketaiteri, inkantaiyeni: ‘¡Ikantamatsitaitziri nampitawori Babilonia-ki!’ Irooperowaiwetaka nampitsi. ¿Okantzitama rowasanketzitaitemi? Tekera rishirinkaperoteeta ooryaa.

11 Ari inkantairiri riyompariwetapiintari, osheki rowashiretakotyaari, riraakowaityaari, tema tekaatsi riyomparitaiya. 12 Tema iri amanantapiintakeniriri roorote, iyorikite, poreryaari imapine, otsipasato kithaarentsi, kitamaamawori, anashirimawotatsiri, kityonkamawoperotatsiri, karenimawotatsiri. Tzimawetacha oshiyawori santari. Tzimawetacha riwetsikanewo ipothoyetakeri kameethaini, cheetsi, inchakota pinayetachari, kotsiro, mapi. 13 Tzimawetacha meta, Tzimawetacha otsipasato kasankari, tzimawetacha riraitziri, tzimawetacha owaaki inchato oshiyariri oyeenka pankirentsi, tzimawetacha opane rowaitari, tzimawetacha iwaakate, oweja, iyawayote, noshikayetzirori rishiyakomento, tzimawetacha rimperatanepaini eejatzi inoshikanepaini. 14 Inkantaiyeni: ‘Arira ithonkapaakari chochoki piñaamatapiintari. Te otzimayetai ashaagawontsi pikowapiintakeri, ari okaatapaake owaneenkata.’

15 Intaina raminakoyetairo riyompariwaitapiintaga, thaawa inkantya irirori eero itsipatagaitziri rowasanketaitakeri. Antawoite riraakotyaari rowashiretakotanakyaari. 16 Inkantaiyeni: ‘¡Ikantamatsitaitziri nampitawori janta! Irooperowaiwetaka nampitsi. Tzimawetacha osheki irooperori kitamaamawori imanthaki, anashirimawotatsiri, eejatzi kityonkaperomawotatsiri. Tzimawetacha osheki roorote, imapine poreryaayetatsiri. 17 Apatziro rishirinkaneentanaka eepichokiini ooryaa, ari raperotaitakero antawo ashaagawo.’ Ari ikantakari saikayetaintsiri ramaatakomentoki, intaina ikatziyayetaka raminakotziri raperotaitakeri. Ari ipiyotaiyakani antakoyetziro ramaatakomento, itsipayetakari otetantawori. 18 Ikanta iñaakero oyachaarite nampitsi itagaa, osheki riraakotakawo, ikantayetzi: ‘Tekaatsi otsipa nampitsi oshiyaiyaawone jiroka irooperotzi.’ 19 Antawoite rowashiretaka, ikantaiyini: ‘Ikantamatsitaitziri nampitawori janta. Ashaagantawetakai aakaite aapiintzira ashaagawontsi amaatakomentoki. Tema apa rishirinkapainta eepichokiini ooryaa, ari raperaataitakerori.’ 20 Irooma eerokapaini inkitesatzi, ikiteshiretakagaitanewo, Otyaantaperoripaini, Kamantantaneripaini, pinkimoshirete, ikamantzitakai Pawa ketziroini rowasanketantakariri saikantawori antawo nampitsi, ikisawentaimi eerokapaini.”

21 Ikanta apaani maninkari tzimatsiri ishintsinka, raake antawo mapi, rookakero inkaareki, ikantzi: “Nokantakerowa nookakero antawo mapi, ari nonkantakero eejatzi antawo nampitsi Babilonia. Ari ompeyaari, eero iñagaitairo. 22 Eero ikemaitaimi pomampagaiya, onkameñeenkatai piwiyompimento, pisonkare, eejatzi pityoore. Eero iñagaitaimi pikaatzira piwetsikayetziro oitarika. Eero ikemaitairo ompaimpate pitoonkamento. 23 Eero iñagaitairi riporekai pootamento. Eero iñagaitaimi paawakagaiya. Ari okaatapaake maawoini jiroka, tema osheki poitzipinashireyetakeri itsipasatzi atziripaini, oshiyawaitakawo pinkisaminthatatyeerime. Tema antawoite ishintsiwetaka ikaatzi yomparitapiintawetzimiri. 24 Iri kemaatsiwaitakaakariri itsipasatzipaini, ikapathainkatakaawaitakeri Kamantantaneripaini. Ari ikantzitakari eejatzi maawoini ikiteshiretakagaitairi.”

19

Ithaamentaita inkiteki

1 Okanta okaatapaake jiroka, nokematzi kamenitanaintsiri inkiteki ikaimaiyini, ikantzi:

¡Oojé! Iriira Pawa owawisaakotairi. Otzimimotziri rowaneenkawo, eejatzi ishintsinka.

2 Okaatzi ikowiri ranteri, tampatzika okantayetaka.

Iriiperori rini.

Tema rowasanketakero mayempiro owaariperotakeriri kipatsisatzipaini.

Ripiyawentairi ikaatzi rowamagaitakeri rimperatanewo.

3 Irojatzi rapiipiintaiyirini, ikantzi:

¡Oojé! Okatziyainkataka oyachaarite.

4 Ikanta 24 itzinkamipaini, itsipatakari 4 inkiteweri, rotziwerowaiyanakani, tema ipinkathatanakitziiri Pawa risaikake irirori risaikamentoki, ikantaiyini:

¡Ari onkantaitaatyeeyaani! ¡Oojé!

5 Tzimatsi ñaawaitanaintsiri saikamentotsiki, ikantzi:

Rimperatanewo Pawa, pinthaamentaiya.

Pimpinkathatairi maawoini, petanakyaari tsinampashireriite pimatzityaari eejatzi iriiperoriite.

6 Nokematzi kamenitapaintsiri, oshiyawaitakawo ipiyotaiyanira atziripaini, ariwaitake pareenkari, ariwaitake ookathawontsi. Ikantaitzi:

¡Oojé! Pinkathariwentantai Pawa, iri Awinkatharitetaari Shintsiperori.

7 Thame ankimoshirewenteri, thame ampinkathateri, tema irootaintsi roimoshirenkaiteri raawakaiya Oweja. Ari wetsikaka iinantyaari.

8 Kitamaari okantaka oithaare, te onkipatsiwaite, poreryaa okantaka. Oshiyakaawentachari “iinantyaari”, iriiyetake kemisantzinkaripaini ikiteshiretakagaitairi. Oshiyakaawentachari “te onkipatsiwaite oithaare”, iroowa kameethari rantayetakeri jirikapaini.

Rakiyootaiteri Oweja

9 Ripokashitapaakena inkitesatzi, ikantzi: “Posankenatero jiroka: Osheki inkimoshiretai inkaate inkaimaiteri rakiyootairi Oweja raawakaiya.” Ikantanakena eejatzi: “Jiroka, riñaaneperowa Pawa ini.” 10 Ari notziwerowanaka nopinkathatanakeri maninkari, ikantana: “¡Eero pipinkathatana naaka! Ari akaataiyini rimperatai Oweja, ari noshiyimi eeroka, ari noshiyakari eejatzi ikaatzi oisokeroyetakawori ikenkithatakotapaintziri Jesús. Iriira pimpinkathate Pawa. Tema okaatzi ikenkithatakotapaintziri Jesús, iro yoshiretakaakeriri Kamantantaneripaini.”

Kyaakaakariri kitamaari kawayo

11 Noñaatzi ashitaryaanaka inkite. Eenitatsi kitamaari kawayo janta. Iitaitziri kyaakaakariri, “Oisokerotantaneri”, iitaitziri eejatzi “Iriiperori”. Arika rowasanketante, tampatzika okanta. Ari okanta eejatzi arika romanatante. 12 Oshiyawaitakawo paampari roki. Ramanthaichonchoitakawo ramanthaire. Rosankenatakawo wairontsi kaari riyotakoitzi apatziro riyotziro irirori. 13 Ikithaatakawo ithakakeri iraantsi. Iri iitaitziri “RIÑAANE PAWA”. 14 Eenitatsi rowayerite inkiteki. Kitamaachonchoi okanta iithaare, te onkipatsiwaite. Iri oyaatakeriri kyaakaakariri kitamaari iyawayote. 15 Ari ishitowanake ipaanteki oshiyawori othoyempyaanikitzi osataamentotsi, iro ritsitokantayetaiyaariri iisaneentanewo. Iri imperatantaiyaawone iyotsirotonkikotzite. Iri wetsikakeniriri oshiyawori riraitziri “Imashirenka Pawa Shintsiperori”. 16 Rosankenatakawo wairontsi iithaareki, eejatzi iporiki. Jiroka wairontsi: PINKATHARIWENTZIRIRI PINKATHARIITE. IMPERATARIRI IMPERATANTANERIITE.

17 Noñaatzi itsipa maninkari ikatziyantakari ooryaa, ikaimapaakeri maawoini tsimeryaani aayetatsiri, ikantziri: “Pipoke pimpiyotya, poyaawo impayetemiri Pawa. 18 Tema powatyeeyaari atziriwatha: iwatha pinkatharipaini, iwatha reeware owayeripaini, iwatha iriiperoriite, iwatha kyaakaapiintariri iyawayote. Ari powanakyaawo eejatzi iwatha iyawayotepaini. Te apatziro powaiyaari jirikapaini powayetaiyaawo eejatzi iwatha maawoini: noshikaarewo eejatzi kaari noshikaarewo, tsinampashireriite eejatzi iriiperoriite, maawoini.” 19 Noñaatziiri katsimari owantaneri, noñaatziiri eejatzi kipatsisatzi pinkatharipaini itsipayetakari rowayerite. Ari ipiyotaiyakani ikowi romanateri kyaakaakariri kitamaari iyawayote itsipayetakari eejatzi rowayerite. 20 Tzimatsi iita otaiyawakeriri katsimari owantaneri. Ari ikantzitakariri thairi kamantantaneri itsipatapiintakari ritasonkawentantzi. Ari okanta ramatawitantakariri ikaatzi kentakoyetakawori iwairo owantaneri, ikaatzi pinkathayetakerori roshiyakaawo. Jirika owantaneri eejatzi thairi kamantantaneri, rookaitakeri opaampaporenthaatakera inkaare, tsika okiteriteyatziitake shitziwawo oyachaarinka. 21 Rowamagaitakeri maawoini kemisantanakeriri, rowathagaitantakari shitowapaintsiri ipaanteki kyaakaakariri kitamaari kawayo. Kemaperowaitaka tsimeryaanipaini.

20

Osheki osarentsi, onkaate 1000

1 Noñaatzi rayiitapaake itsipa maninkari. Rotaiyakero rashitaryaantaitawori omoonaki inthomoiperotatsiri. Rotaiyake eejatzi antawoite kotsirotha. 2 Jirika maninkari, rotaiyapaakeri ironoya, iitzitaitari maanke tzimaintsiri pairani. Iriira Kamaari, Satanás. Roosotakeri onkaate 1000 osarentsi, 3 rotziryaakeri omoonakiki inthomoiperotatsiri. Rashitakotakeri, rontsirekakotakeri eero ramatawitantaari atziripaini, irojatzi imonkaatantakyaari onkaate 1000 osarentsi. Arika onkaatapaake jiroka, ari roosoryaakotapainteri eepichokiini.

4 Noñaatzi osheki saikamentotsi jimpe risaikayetai inkaate pinkathariwentantaatsine. Ari noñaakero ishirepaini ikaatzi rowamaawentaitakeri ikemisantairo riñaane Pawa, ikenkithatakotapaintziri Jesús. Te ipinkathatziri jirikapaini katsimari owantaneri, te ipinkathatziro roshiyakaawo eejatzi. Te ikentakotamakotawo iwairo owantaneri eejatzi rakoki. Iriira piriintaacha, ipinkathariwentantai itsipataari Cristo okaatzi 1000 osarentsi. 5 Iriima itsipa kamayetaintsiri, eero rañaayetai irirori, irojatzi imonkaatantapaakari 1000 osarentsi. Iroowa iitaitakeri “Etawori Añagaantsi”. 6 Kimoshire inkantaiya inkaate piriintaachane iitaitakeri “Etawori Añagaantsi”. Tema tasorentsishireri rinayetake. Eero rapiitziro inkamayetai. Kañaane inkantaiya, iri oshiyaiyaarine Imperatasorentsitaarewo rantawaitainiri Pawa, rantawaitainiri eejatzi Cristo. Ari intsipataiyaari impinkathariwentantai onkaate 1000 osarentsi.

7 Arika imonkaatapaakya 1000 osarentsi, ari romishitowaitapainteri Satanás rashitakoitakerira. 8 Arika rishitowapainte, retapaiyaawo ramatawitapairi maawoini atziri tsikarika inampiyetawo. Jiroka nampitsipaini iitaitziro “Gog”, otsipa “Magog”. Impiyotairi maawoini romanatakayaari. Intzimaperote osheki atziri, ariwaitake oshenitzi impaneki. 9 Riyaataiyakeni tsika owintenipathatzi, rotzikapaakeri oiteshiretaarewo tsika ipiyotaiyakani irirori. Rotzikapaakero eejatzi iitaitziri “Etakotaawo Nampitsi”. Omapokashitanaka oparyaapaake paampari, raperaatairi maawoini. 10 Rookaitakeri Kamaari opaampaporenthaatakera inkaare, kiterimoitaataintsiri oyachaarinka. Ari rookitaitakari katsimari owantaneri, itsipatagaitakeri thairi kamantantaneri. Rashi rowaatyeero inkemaatsiwaitaiya.

Riyakowentantaitzi kitamaariki saikamentotsi

11 Noñaatzi antawoite kitamaari saikamentotsi. Eenitatsi saikantakawori, iriira matakerori rithonkairo inkite eejatzi kipatsi. 12 Ari ikatziyaiyakani kamayetaintsiri janta kitamaariki saikamentotsi, retakari itsipayetaari iriiperoriite eejatzi tsinampashireriite, maawoini. Ari rampinairyaanakero osankenarentsi, rampinairyaanakero eejatzi otsipa tsika rosankenatakoyeta añaayetaatsine. Raminakoyetairi atziri oiyetarika rantayetakeri okaatzi rosankenatakoitakeriri. 13 Eejatzi ikaatzi piinkayetaintsiri ñaaki, ari ipiyoyetakari irirori. Ikaatzi kamayetaintsiri, ari risaikitaiyakani eejatzi janta, oshiyawaitaawo atziritaatyeeme “Kaamanetaantsi”, ipakagairime imperawaiwetakari. Ari ikaatzi raminakoitairi okaatzi rantayetakeri. 14 Rookaitakero eejatzi “Kaamanetaantsi” opaampaporenthaatakera inkaare itagaiya. Jiroka opaampaporenthaatakera inkaare, iroowa iitaitziri “Apitetanaintsiri Kaamanetaantsi”. 15 Rookaitakeri eejatzi opaampaporenthaatakera inkaare maawoini kaari osankenatakotachane rañaayetai.

21

Owakerari inkite, owakerari kipatsi

1 Noñaatzi owakerari inkite, owakerari kipatsi. Tema thonkaka etawori inkite, eejatzi etawori kipatsi. Te iñagaitairo inkaare. 2 Noñaatziiro ishaawiinkapaake inkiteki apaani nampitsi tasorentsitatsiri, iitaitziri “Owakerari Jerusalén”. Iri Pawa owayiitakaantakerori. Owaneenkakitaka, ariwaitake apaani tsinane owaneenkatashitari oimentyaari. 3 Ari richeragaitanake janta saikamentotsiki, ikantaitzi: “¡Pamine! Isaikimotairi kipatsisatzipaini tasorentsithaante inampitawowa Pawa. Ari itsipataari Pawa inampitaawo, isheninkataari. 4 Iri Pawa osheyookiperotairine, roimoshirenkayetairi. Eero ikaamaneyetai, tekaatsi onkatsitzimowaitai, tekaatsi iragaachane, tekaatsi kemaatsiwaitaachane. Tema ari okaatapaake maawoini jiroka.”

5 Ikenkithawaitanake saikaintsiri saikamentotsiki, ikantzi: “Nowakeratakagairo maawoini.” Ikantanake eejatzi: “Posankenatero jiroka, irooperori ñaantsi ini, ashi owaatyeero.” 6 Ikantana eejatzi: “¡Ari iweyaapaaka! Naakatake oshiyawori etawori osankenarentsi. Naakatake oshiyawori eejatzi weyaantawori. Naakatake etakaantanakawori. Naakatake thonkairone. Tzimatsirika merewaitatsine, ari nirakagairi ñaa owañaantatsiri. Nompashitaiyaari, te ipinata. 7 Iroowa nokashaakaakeriri oitsinampaantaneriite. Naaka Pawa ipinkathaitziri. Iriira noshiyakagairi notomipaini. 8 Iro kantzimaitacha eero notomintaari thaawinkari, kisoshireri, kisaneentantaneri, tsitokantaneri, mayempiri, matsintzi, pinkathatziriri oshiyakaawontsi, thairi. Iri taayetaachane opaampaporenthaatakera inkaare, kiterimoitaataintsiri oyachaarinka. Iroowa apitetanaintsine inkamayeetai.”

Owakerari Jerusalén

9 Okanta okaatapaake jiroka, ripokashitapaakena maninkari owasanketantaneri otaiyakerori iwasone. Ikantapaakena: “Pipoke, noñaayemiro oshiyakaawentziri tsinane iinantyaari Oweja.” 10 Raashiretanakena ochempiki. Roñaagakenawo nampitsi tasorentsitatsiri iitaitziri Jerusalén, rowayiitairi Pawa opoñagaawo inkiteki. 11 Janta nampitsiki, ari iñagaitairo rowaneenkawo Pawa, shipakiryaawaitake, ariwaitake okantaga mapiki porekatsiri, pinaperotachari. * 12 Antawoite okantaka otantonampi. Eenitatsi 12 omoo ikyagaitapiintzira. Eenitatsi 12 maninkari kempoyiirori omoo ikyagaitapiintzira. Ari rosankenaitakero iwairo itomiite Israel-ni. 13 Okaatzi mawa omoo montetakariri rishitowapiintzira ooryaa. Eejatzi ikyaapiintzira ooryaa okaatzi mawa. Katonkokinta okaatzi mawa. Kirinkakinta okaatzi mawa. 14 Tzimatsi okaatzi 12 antawoite mapi otziyantakerori otantonampi. Ari osankenatakari 12 iwairopaini Otyaantaperori.

15 Jirika ñaanatakenari, rotaiyake rimonkaamento riwetsikaitziri ooro, iro rimonkaatantyaawori otantonampitaga, eejatzi omoo ikyaapiintaitzira. 16 Arira imonkaanampitawakaa jiroka nampitsi, te anaanampitawakaa. Ikanta jirika, retanakawo rimonkaanampitakero, okaatzi 2200 kilómetro osanthanka, eejatzi okaatzi ojenokitzi. † 17 Rimonkaatakero eejatzi tsika okaatzi otontatzi otantonampi, okaatzi 144 akosampi. Iro rimonkaatantakari jirika maninkari oshiyawori rakosampi atziri rimonkaatantapiintakari irirori. 18 Jiroka otantonampi, oshiyawaitakawo mapi poreka okantaka. Riyoshiita ooro riwetsikantaitakawori nampitsi, poreka okantaka. ‡ 19 Itzinkamitantaitakawori otantonampiki, iro ragaitake porekari mapi, pinaperotachari. Jiroka owairopaini mapi riwetsikaitantakawori: jaspe, zafiro, ágata, esmeralda, 20 ónice, cornalina, crisólito, berilo, topacio, crisopraso, jacinto, amatista. 21 Okaatake 12 omoo ikyaapiintaitzi, iro ragaitake antawoperori kitamaari mapi, iro rimokaitakeri riwetsikantakawori. Maawoini awotsite nampitsi, riyoshiitaka ooro riwetsikaitantakawori, poreka okantaka. §

22 Te otzimapai janta tasorentsipanko. Tema iro inampi Awinkatharite Pawa Shintsiperori itsipataari Oweja. Iri poyaataawori tasorentsipanko janta. 23 Te inkowaiya ooryaa, eejatzi kashiri. Tema rowaneenkawo Pawa kiteeshetakairori. Iri Oweja oshiyaariri ootamentotsi. 24 Iri oiteeshetakotairiri atziripaini rashitaari janta. Pinkatharipaini tzimawetachari rowaneenkawo kipatsiki, kameethaini risaikayetai janta ipinkathatairira Pawa. 25 Eero otsirenitapai ashi owaatyeero onkiteeshetai. Te ashitaa nampitsi janta. 26 Ikaatzi tzimawetachari rowaneenkawo kipatsiki ipinkathaweetari, kameethaini risaikayetai impinkathatairi Pawa. 27 Eero itzimai janta kaariperotapaatsine, eero iñagaitairi antayetairone ipinkaitziri, eero itzimapai eejatzi thaiyachane. Apatziro inampiyetaiyaawo ikaatzi rosankenatakotakeri Oweja rañaayetai janta.

22

1 Noñaakero ñaa kañaanetakaantatsiri. Kityaaniki okantaka. Iro shitowapaintsiri risaikamentoki Pawa itsipatakari Oweja, * 2 iro shiyaagachari niyankineki awotsi. Imontethapyaatakawo ishookantakawo chochoki kañaanetakaantatsiri. Okantaitatya okithokitzi kashiriki eejatzi osarentsiki. Etsiyatakotakaantapai oshi. 3 Eero otzimapai owasanketaantsi janta. Ari isaikairi risaikamento Pawa, eejatzi rashi Oweja. Rashi rowaatyeero rantawaitapainiri rimperatanewo. 4 Iñaawootairi Pawa. Inkentakotamakotaiyaawo atziripaini iwairo Pawa. 5 Eero otsirenitai janta. Eero itzimapai ooryaa. Iri kiteeshetaatsine Awinkatharite Pawa. Rashi rowatyeero impinkathariwentairi atziripaini janta.

Irootaintsi ripiyai Cristo

6 Ikantanakena maninkari: “Iroopero ini jiroka ñaantsi, kantacha ankemisantero.” Ikemetaakerira pairani Awinkatharite Pawa riyotakaakeri Kamantantaneripaini, ari ikantakena eejatzi naaka, rotyaantakenari imaninkarite roñaagayetakenawo jiroka, iro riyotantaiyaari rimperatanewo irootaintsi iñagaitero oitarika paata.

7 Jiroka ikantzi Jesús: “¡Pamine! Irootaintsi nipiyai. Kimoshire inkantaiya kemisantakerori ikamantantaitakeri jaka osankenarentsiki.”

8 Naakaga Juan osankenatzirori jiroka. Naaka ñaakerori maawoini, naaka kemakero eejatzi. Ari notziwerowawetanaka nompinkathateri maninkari oñaagakenawori maawoini jiroka. 9 Ikantanakena irirori: “¡Eero pipinkathatana naaka! Ari akaataiyini rimperatai Pawa, ari noshiyimi eeroka, ari noshiyari Kamantantaneripaini piitayetziri ‘iyeki,’ noshiyari eejatzi kemisantairone osankenatainchari jaka. Iri pimpinkathatai Pawa.”

10 Ikantanakena eejatzi: “Okaatzi posankenatakeri awisaatsine paata, eero pontsirekakotziro, tema irootaintsi iñagaitero. 11 ¡Rowatsiperotya inkaariperoshirete ikaatzi kaariperoshiretatsiri iroñaaka! ¡Rowatsiperotya inkoweenkashirete ikaatzi koweenkashiretaintsiri iroñaaka! ¡Inintaaperotaiya kameetha ikaatzi kameethatatsiri iroñaaka! ¡Inkiteshireperotai ikaatzi kiteshiretaintsiri iroñaaka!

12 ¡Irootaintsi nipiyairo! Nipinayetairi atziripaini okaatzi rantawentakari apawopaini. 13 Naaka oshiyawori etawori osankenarentsi, Naaka oshiyawori weyaantawori eejatzi. Naakatake etawori, Naakatake weyaantyaawone. Naakatake etakaantanakawori, Naakatake thonkairone.”

14 Kimoshire inkantaiya inkaate kiwayetairone iithaare, onkene rishinetagaiteri chochoki añaakaantatsiri, onkene inkyaayetai omooki ikyaapiintaitzira nampitsiki. 15 Eero ikyaayetai janta oshiyakariri otsitzi, kisaminthatantaneri, koweenkatatsiri, tsitokantaneri, pinkathatakeriri oshiyakaawontsi, ametapiintakawori ithaiya.

16 “Naakatake Jesús, otyaantakeriri maninkari inkamantemiro jirokapaini, powawisayeniri apatowentapiintariri Pawa tsikarikapaini. Naaka charinetariri David-ni. Naakatake iitaitziri ‘Impokiro Sariwoto.’ ”

17 Ikantzi Tasorenkantsi: “Pipokeeta.” Ari okantzitari eejatzi oshiyakawori tsinane iinantaityaari. Inkaate kemayetairone jiroka, inkantayetai: “Pipokeeta.” Ripokeeta mereyetatsiri. ¡Itzimirika kowanaintsiri rirero ñaa añaakaantatsiri, rirawaite, te ipinata!

18 Tzimatsi nonkamanteriri kemairone jiroka osankenatakoyetakaga awisaatsine paata: Tzimatsirika owanaawaitakerone osankenatainchari jaka, ari rowanagainiri Pawa inkemaatsitaiyaawo okaatzi kenkithatakotainchari jaka osankenarentsiki. 19 Tzimatsirika thañaapithatantakyaawone okaatzi osankenatainchari jaka, ari rithañaapithataiyaari paata Pawa irirori eero rishinetagairi chochoki añaakaantatsiri. Eero ikyagai nampitsiki ikenkithatakotaitakeri jaka.

20 Jirika kenkithatakaantakerori maawoini jiroka, ikantzi: “Irootaintsi nipiyairo.” Ari nakanake naaka: “Ari onkantaitaatyeeyaani, intsipaite pipiyai.” 21 Onkamintha ineshironkayetaimi Awinkatharite Jesucristo janta. Ari onkantaitaatyeeyaani.

* 1:20 Eenitatsi kantatsiri jirikapaini “maninkariite” kenkithatakotachari jaka, iri atziripaini ikaatzi itzinkamiyetaari kemisantzinkaripaini. Tzimatsi itsipa kantatsiri, iriiyetake iriiperori maninkariite.

* 2:6 Te riyotaitzi tsika itzimi “kemisantanairori riyotaantziri pairani Nicolás.” Aamaaka iri inashitainchari ipiyota, iri yotaashiwaitakariri kemisantzinkaripaini. Aamaaka iri oshiyakariri Balaam okaatzi rantakeri pairani irirori.

* 4:3 Mapi “potsitakiri kareñaanikitatsiri” iitaitziro “jaspe”, iitaitziro eejatzi “cornalina”. Irooma mapi “natsiryaakiri kareñaanikitatsiri” iitaitziro “esmeralda”.

† 4:6 Kantakotachari jaka “kityaaniki” oshiyakawo okanta poteryaa, vidrio eejatzi cristal.

* 6:6 Jiroka jaka ikantajaantaitziri: “Pimpimante apaani pawiipanete harina pinkowantzimaityaawo apaani denario. Pimpimante mawa pawiipanete cebada pinkowantzimaityaawo apaani denario.”

† 6:8 Kantakotachari jaka “apawopaini”, inkaaterika 4 atziri, apaani kamaintsine. Ari inkantya otsipaki nampitsi intzimerika 4 atziri, apaani kamaintsine. Ari inkantayetyaari maawoini kipatsiki.

‡ 6:13 Kantakotachari “chochoki”, iro iitaitziri higuera.

* 8:1 Kantakotachari jaka “osamani”, kemetaka okaatzi ½ hora.

† 8:7 Kantakotachari jaka “Iro ithonkyaame kashetani kipatsi,” arika akotareerome mawakota kipatsi, aake apakotawoni, athonkakero tzimantawori, maawoini inchatopaini, shimapaini, ithonka oshityaatanake ñaa janta.

* 9:15 Jiroka kantakotachari “iri thonkerineme ritsitokeri atziri nampiyetawori kashetani kipatsi,” oshiyatyaawowa arikame akotareerome mawakota kipatsi, irojatzi aantakyaawome apakotawoni, athonkakero okaatzi tzimantawori.

† 9:20 Kantakotachari jaka “kotsiro”, irijatzi iitaitziri bronce.

* 11:2 Kantakotachari jaka “42 kashiri”, iroowa ikantaitziri “1260 kiteesheri”. Iro kantakotachari awisaneentanakerika mawa osarentsi osamanite.

† 11:4 Kantakotachari jaka “apite inchato”, iroowa olivo.

‡ 11:13 Ikantaitziri “omoyekanaka antawoite kipatsi”, tsikarika isaiki pankotsi 10, pookanake apaani. Ari okantakari maawoini nampitsi.

* 12:1 Kantakotachari jaka “tsinane”, iriira oshiyakaawentacha Judá-ite. Kantakotachari “otomyaaniki”, iriira oshiyakaawentacha Jesucristo.

† 12:4 Jiroka kantakotachari jaka “kashetani inkite”, arika akotareerome mawakota inkite, aaye apakotawoni, athonkakero okaatzi tzimantawori.

‡ 12:14 Kantakotachari jaka “awisaneentake mawa osarentsi”, iroowa ikantaitziri: “apaani osarentsi, osarentsipaini eejatzi oniyankitzimatakerika osarentsi.”

* 13:18 Kantakotachari jaka, maawoini letra rosankenatantari Heber-thato eejatzi Grecia-thato, kantacha roshiyakagaitero número. Oshiyawori jiroka: a=1, b=2, c=3, ari okantayeta maawoini. Ari onkantakya riyotaitero wairontsipaini arika riyoitero letra-paini. Iroowa kantakotachari eejatzi jaka.

* 14:18 Kantakotachari jaka “kithokiyetaintsiri”, okithoki uva inatzi.

† 14:20 Okaatake iyaatake intaina oonkya 300 kilómetro, iro oshiyawori arika anashitya onkaate 7 kiteesheri, aamaaka onkaate 8 kiteesheri. Iroowa ikantaitziri 1600 estadio.

* 16:16 Kantakotachari jaka “Armagedón”, irootake janta romanatapiintakaga pairani Judá-ite.

† 16:21 Kantakotachari jaka “tenakitatsiri”, iro ikantaitziri eejatzi “talento”, irojatzi aitairi iroñaaka “40 kilo”.

* 17:5 Eenitatsi kantatsiri jiroka “Babilonia”, iro nampitsi Roma. Tema iro riñaaneyetari rimananekiini pairani kemisantzinkaripaini, ikenkithatakotziro jiroka Roma, ikantzi: “Babilonia”. Paminero janta 1 P. 5.13.

† 17:9 Eenitatsi jitzirori nampitsi Roma, ikantziro: “Roma, inampiite 7 pinkatharipaini”. Ikantaitzi eejatzi: “Roma, onampi 7 otzishi”.

* 21:11 Kantakotachari jaka “porekatsiri”, iro iitaitziri eejatzi “jaspe”.

† 21:16 Kantakotachari jaka “2200 kilómetro” iro ikantaitziri eejatzi “12000 estadio”.

‡ 21:18 Kantakotachari jaka “poreka”, oshiyakawo okanta poteryaa, eejatzi vidrio.

§ 21:21 Kantakotachari jaka “kitamaari mapi”, irojatzi iitaitziri “perla”.

* 22:1 Kantakotachari jaka “kityaaniki” oshiyakawo okanta poteryaa, vidrio eejatzi cristal.