^

Kitabu ka Kanu

Portions of the Holy Bible in the Baga Sitemu language of Guinea

Des portions de la Sainte Bible dans la langue Baga Sitemu de Guinée

copyright © 2015 Pioneer Bible Translators
Language: Baga Sitemu
Translation by: Traducteurs Pionniers de la Bible
Contributor: Pioneer Bible Translators

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2022-06-21

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

e5320012-5c6f-534d-9205-97d787f9a95c

Dəkəcop

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

Dəkəcop da Doru

Tawureta Musa, Buk I: Dəkəcop

1

1-11

Kɔ Kanu kəlompəs doru kɔ afum

1 Dəkəcop, kɔ Kanu kəwurɛ kɔm k'antɔf. 2 Tɛm tatɔkɔ antɔf ŋɛnayɔ fɛ teyi, kubump kənayi kəba kəroŋ. Mba Derkifin da Kanu dɛnayi sɔ domun kəroŋ doc-bum yi. 3 Kɔ Kanu kəloku: «Pəwaŋkəra peyi!» Kɔ pəwaŋkəra peyi. 4 Kɔ Kanu kənəŋk fɔ pəwaŋkəra pentesɛ. Kɔ Kanu kəŋgbɛy pəwaŋkəra kɔ kubump. 5 Kɔ Kanu kəwe pəwaŋkəra «dɔsɔk», kɔ kəwe kubump «pibi.» Kɔ dɔfɔy deyi, kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ dɔsɔk dɔcɔkɔ-cɔkɔ.

6 Kɔ Kanu kəloku sɔ: «Pəkuymɛ peyi, ntɛ tɔŋsɔŋɛ domun deyersɛnɛ mɔ!» 7 Kɔ Kanu kəyɔ kɔ pəkuymɛ peyi kɔ pɛŋgbɛy domun d'antɔf kɔ dakəroŋ, kɔ teyi tatɔkɔ. 8 Kɔ Kanu kəwe pəkuymɛ mpɛ «kɔm.» Kɔ dɔfɔy deyi kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ dɔsɔk da mɛrəŋ.

9 Kɔ Kanu kəloku: «Domun ndɛ deyi kɔm tantɔf mɔ, doloŋkanɛ tofo tin, pəwosu peyi, pəwur, pəyi takəroŋ!» Kɔ teyi tatɔkɔ. 10 Kɔ Kanu kəwe tofo towosu «antɔf,» kɔ kəwe mofo mmɛ mɛla domun mɔ «cəba.» Kɔ Kanu kənəŋk fɔ tentesɛ tatɔkɔ. 11 Kɔ Kanu kəloku sɔ: «Antɔf ŋopoŋ pubuk, yika ŋa defet, kɔ tɔk yokom nyɛ yende yoc-kom antɔf kəroŋ taciŋa mɔ! Yɔyɔ sɔ defet dakayi!» Kɔ teyi tatɔkɔ. 12 K'antɔf ŋompoŋ pəbuk, kɔ yika yɔyɔ defet, kɔ tɔk yokom yɔyɔ defet dakayi. Kɔ Kanu kənəŋk sɔ fɔ tentesɛ. 13 Kɔ dɔfɔy deyi kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ tataka ta maas.

14 Kɔ Kanu kəloku sɔ: «Yomotər-motər yeyi dəpəkuymɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ dɔsɔk dɛgbɛyɛnɛ kɔ pibi mɔ! Kɔ tɔyɔnɛ mɛgbɛkərɛ ma tɛm, dɔsɔk kɔ meren. 15 Yɔyɔnɛ yomotər-motər ya pəkuymɛ nyɛ yende yɔc-sɔŋ antɔf pəwaŋkəra mɔ!» Kɔ teyi tatɔkɔ. 16 Kɔ Kanu kəwurɛ yomotər-motər mɛrəŋ kɔ kəndɛt yi . Pomot pɔpɔŋ pɛtasərnɛ dɔsɔk, kɔ pomot pɛfɛt pɛtasərnɛ pibi. Kɔ Kanu kəwurɛ cɔs kɔ kəndɛt. 17 Kɔ Kanu kəndɛt yomotər-motər nyɛ dəkɔm yɔc-sɔŋ antɔf pəwaŋkəra. 18 Pomot pɔpɔŋ pɛtasərnɛ dɔsɔk, pomot pɛfɛt kɔ cɔs yɛtasərnɛ pibi, tɔsɔŋɛ pəwaŋkəra pɛgbɛyɛnɛ kɔ kubump. Kɔ Kanu kənəŋk fɔ tentesɛ. 19 Kɔ dɔfɔy deyi, kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ tataka ta maŋkəlɛ.

20 Kɔ Kanu kəloku sɔ: «Yeŋesəm ya dəkəba yɛc-sɛp dəromun. Bɛmp yɛc-fɛlər-fɛlər kɔm tantɔf!» 21 Kɔ Kanu kəwurɛ sɛm yɔpɔŋ ya dəromun dokom dokom, kɔ yɛŋɛrəŋ-ŋɛrəŋ ya dəromun, kɔ domun doŋcop kəsɛp. Kɔ Kanu kəwurɛ sɔ bɛmp dokom dokom. Kɔ Kanu kənəŋk fɔ tentesɛ. 22 Kɔ Kanu kəmpocɛ yi pətɔt*, kɔ kəloku: «Nəyɔnɛ akombəra, nəla, nəlas domun da dəkəba, kɔ bɛmp, yɛla antɔf kəroŋ!» 23 Kɔ dɔfɔy deyi kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ tataka ta kəcamət.

24 Kɔ Kanu kəloku sɔ: «Antɔf ŋɔyɔ yeŋesəm dokom dokom, sɛm yɔcɔl, yeliŋɛ-liŋɛ, kɔ sɛm ya dəkulum, fəp fa yi kɔ dokom da yi!» Kɔ teyi tatɔkɔ. 25 Kɔ Kanu kəwurɛ sɛm ya dəkulum dokom dokom, yɔcɔl dokom dokom kɔ yeliŋɛ-liŋɛ fəp dokom dokom. Kɔ Kanu kənəŋk fɔ tentesɛ. 26 Kɔ Kanu kəloku: «Awa, palompəs fum teyi tosu, wəwurɛnɛ kosu, nwɛ endetasərnɛ lop ya dəkəba, bɛmp ya dareŋc, yɔcɔl kɔ yeliŋɛ-liŋɛ ya dəntɔf fəp mɔ!»

27 Kɔ Kanu kəlompəs fum

pəwurɛnɛ kɔ nkɔn Kanu,

kɔ kəlompəs ŋa ŋawurɛnɛ kɔ nkɔn Kanu,

wərkun kɔ wəran.

28 Kɔ Kanu kəmpocɛ ŋa pətɔt, kɔ kəloku: «Nəyɔnɛ akombəra, nəla, nəlas antɔf, nəboc antɔf tɛfaŋ tonu! Nətasərnɛ lop ya dəkəba, bɛmp nyɛ yɛŋfɛlər dareŋc mɔ, sɛm kɔ yeliŋɛ-liŋɛ ya dəntɔf fəp.» 29 Kɔ Kanu kəloku: «Isɔŋ nu yika nyɛ yɔyɔ defet dakayi mɔ, kɔ yokom ya tɔk. Yɔyɔnɛ nu yeri. 30 Sɛm ya dəntɔf, bɛmp ya dareŋc, yɛfɛlər-fɛlər ya dareŋc, kɔ yeliŋɛ-liŋɛ ya dəntɔf, ca fəp nyɛ yeŋesəm mɔ, isɔŋ yi dəmnɛ yika yobuk yɔyɔnɛ yi yeri.» Kɔ teyi sɔ tatɔkɔ. 31 Kɔ Kanu kənəŋk fɔ mes mɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp, mɔtɔt dəm mɛnayi. Kɔ dɔfɔy deyi kɔ bət-bət beyi, kɔ tɔyɔnɛ tataka ta camət-tin.

2

1 Dɔsɔk da camət-tin dadɔkɔ, di d' analəpəs kɔm, antɔf kɔ ca yɛləpəs nyɛ. 2 Tataka ta camət-mɛrəŋ, kɔ yolompəs ya Kanu fəp yelip, k'ɛsak, k'eŋesəm tataka ta camət-mɛrəŋ ta yɛbəc yɔn. 3 Kɔ Kanu kəsɔŋ tataka ta camət-mɛrəŋ pəleli. K'eleləs pi, bawo dɔsɔk dadɔkɔ dɔ Kanu kəsak yɛbəc ya kəlompəs yɔkɔ ɛnayi mɔ. 4 Dəkəyɛfɛ da kɔm k'antɔf dɔ dadɔkɔ, ntɛ awurɛ yi mɔ.

Dalɛ da Edeŋ

Ntɛ Mariki Kanu* owurɛ antɔf kɔ kɔm mɔ, 5 ali tɔtɔk pa dalɛ pin pɛnayi fɛ antɔf kəroŋ, ali ayika ŋa dalɛ ŋin ŋɛnapoŋ fɛ tɛm tatɔkɔ. Bawo Mariki Kanu ɛnatorɛ fɛ wəcafən dəntɔf, fum ɛnayi fɛ sɔ, nwɛ ɛmbəc antɔf mɔ. 6 Mba kifir kəŋc-pɛ dəntɔf, nkɛ kəŋc-dəməs antɔf fəp mɔ.

7 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɛlɛ fum kəbof ka dəntɔf. Kɔ Kanu kəfurup kɔ dololəm kifir ka kəyinɛ doru, kɔ fum ɔyɔnɛ paka peŋesəm. 8 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmbɔf tɔk yokom nde dalɛ da Edeŋ, kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ, k'ɛmbɛrsɛ di fum nwɛ ɛnasɛl mɔ. 9 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ kɔ tɔk yokom yɔbɔt kədi yompoŋəs-poŋəs fəp, kəlɛkɛnɛ kətɔk ka kəyinɛ wəyeŋ katina nkɛ kənacəmɛ nde dalɛ dacɔ mɔ, kɔ kətɔk ka kəcərɛnɛ pətɔt kɔ pəlɛc.

10 Kɔ kəŋgbɔkɔ kəwur Edeŋ, nkɛ kəŋc-dəməs dalɛ mɔ. Kɔ kəŋgbɔkɔ kaŋkɔ kəŋkɔ kəyerənɛ dalɛ disrɛ waca maŋkəlɛ. 11 Kəca kəcɔkɔ-cɔkɔ k'aŋc-we «Pisɔŋ», ki kənɔŋkər atɔf ŋa Hawila fəp, nde kɛma kəyi mɔ. 12 (Nde ambəp kɛma kəsoku pɛs mɔ, ŋcɛmcɛm yobotu ambɔŋc,† kɔ masar momotər-motər ‡.) 13 Kəca ka mɛrəŋ k'aŋwe «Kihɔŋ», ki kənɔŋkər atɔf ŋa Kus.§ 14 K'aŋwe kəŋgbɔkɔ ka maas «Tikər»*, ki kəcepər kəca nkɛ dec dɛmpɛ dare da Asur mɔ. Kəŋgbɔkɔ ka maŋkəlɛ kəyɔnɛ «Efərat.»

15 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk fum, kɔ kəmbɛrsɛ kɔ dalɛ da Edeŋ disrɛ, a pəbɔfət ca, pəbumɛnɛ sɔ di. 16 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kətiŋtiŋ fum: «Məntam kədi yeri ya dalɛ dandɛ fəp. 17 Mba ta mədi pokom pa kətɔk ka kəcərɛnɛ pətɔt kɔ pəlɛc de! Bawo dɔsɔk ndɛ məndedi pokom pa ki mɔ, məŋfi!»

18 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku: «Pəmar fɛ wərkun pəyi sona! Indelompəs wəmarəs kɔn, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋayi mɛrəŋ mɔ.» 19 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋkɛrɛ fum sɛm ya dalɛ kɔ bɛmp ya dareŋc nyɛ kənawurɛ dəntɔf mɔ, kədemɔmən ntɛ ende pəcwe yi mɔ. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ yowurɛ yɔn fəp yɔyɔ mewe mmɛ fum ende pəcwe yi mɔ. 20 Kɔ fum ɔsɔŋ sɛm yɔcɔl fəp mewe, kɔ bɛmp ya dareŋc kɔ fum ɔsɔŋ sɔ sɛm ya dəkulum fəp mewe. Mba ta fum taŋ, ɔsɔtɔ fɛ nwɛ endetam kəcmar kɔ mɔ. 21 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ wərkun mere mɔpɔŋ, k'endirɛ. Kɔ Kanu kəwurɛ wərkun kəbɛnt kəkəsək ka dɛbəkəc. Kɔ kəluksərnɛ sɔ, kɔ kəntaməs dənda. 22 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlompəsɛ wəran kəbɛnt kəkəsək nkɛ ɛnawurɛ wərkun mɔ, k'eŋkenɛ wərkun wəran nwɛ. 23 Kɔ wərkun oŋkulɛ: «Apayo!»

«Wəkawɛ taŋ,

kəbɛnt ka bɛnt yem,

tɛsɛm ta sɛm yem.»

Wəkawɛ andewe «wəran» wənɛŋcɛnɛ ka wərkun,

bawo nnɔ dis dem d' awurɛ kɔ.

24 Ti tɔ wərkun ɛŋyɛfɛnɛ kas kɔ kɛrɛ kəsək pəkɔ pəyi taciŋa kɔ wəran kɔn. Ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin tayi.

25 Wərkun kɔ wəran kɔn fəp faŋan kəsɔkər kɔ ŋanayi, ta ŋaŋlapərɛnɛ-ɛ.

Kiciya kəcɔkɔ-cɔkɔ: Wərkun kɔ wəran kəbɛləs kəŋan nde dalɛ da Edeŋ

3:1-24

3

Wərkun kɔ wəran: Kəbɛləs kəŋan nde dale da Edeŋ

1 Abok ŋɛnacərɛ mes ŋɛtas sɛm ya dalɛ fəp nyɛ Kanu Kəpɔŋ kənawurɛ mɔ. K'abok ŋeyif wəran: «Kanu kəloku nu yati: ‹A ta nədi yokom ya tɔk ya dalɛ dandɛ?›» 2 Kɔ wəran oloku abok: «Səndi yokom ya tɔk ya dalɛ dandɛ yati. 3 Mba kətɔk nkɛ kəyi dalɛ dacɔ mɔ, Kanu kəloku: ‹Ta nədi yokom ya ki, ta nəgbuŋɛnɛ ŋaŋ ki! Kɔ nəyɔ ti-ɛ, nəŋfi.›» 4 K'abok ŋoloku wəran: «Nəfɔfi! 5 Bawo Kanu kəŋcərɛ, a dɔsɔk ndɛ nəndi yi mɔ, fɔr yonu yeŋmepɛ, nəyi pəmɔ Kanu nkɛ kəŋcərɛ pətɔt kɔ pəlɛc mɔ.»

6 Kɔ wəran ɛnəŋk a pokom pa kətɔk pɔmbɔt kədi, pɔmbɔt kəmɔmən, pentam kəsɔŋ kəcərɛ pətɔt kɔ pəlɛc. Kɔ wəran oŋgbotu pokom k'endi. K'ɔsɔŋ wos wəkɔ ŋanasol mɔ, kɔ wəkakɔ sɔ endi. 7 Kɔ ŋamepɛ fɔr, kɔ ŋaŋcərɛnɛ a kəsɔkər kɔ ŋawur. Kɔ ŋaŋgbotu bɔpər ya kətɔk ka cəpɔp*, kɔ ŋasɔt maŋkara kɔ ŋambɛrnɛ mi.

8 Dec dɔrɔfɔy, ntɛ tefef towur mɔ, wərkun kɔ wəran ŋane dim da Kanu Kəpɔŋ, nkɛ kəŋckɔtəs mɔ. wərkun kɔ wəran kɔ ŋaŋkɔ ŋagbɔpnɛ ŋabɔlɛ Kanu fɔr kiriŋ, tɔk ya dalɛ dadɔkɔ dacɔ. 9 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwe wərkun kɔ kəyif kɔ: «Deke məyi-ɛ?» 10 Kɔ wərkun oloku Kanu: «Dim d' in' am dalɛ disrɛ, k'inesɛ, bawo iwur kəsɔkər, ti t' iŋgbɔpnɛnɛ.» 11 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəyif kɔ sɔ: «Anɔ 'mentər əm a kəsɔkər kɔ məwur-ɛ? Cepɔ məndi pokom pa kətɔk kəŋkɔ inamɔn' am mɔ ba?» 12 Kɔ wərkun oloku: «Wəran nwɛ məsɔŋ im mɔ, nkɔn ɔsɔŋ im pi k'ina sɔ indi.»

13 Kɔ Kanu kəyif wəran: «Ta ake tɔ məyɔnɛ tantɛ-ɛ?»

Kɔ wəran oloku Kanu: «Abok ŋetiŋkər im, k'indi pokom pampɛ.»

14 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku abok:

«Bawo məsɔŋɛ wəran kəciya,

kəsɔŋ əm kənder pəlɛc sɛm yɔcɔl,

kɔ sɛm ya dop fəp dacɔ.

Kor kɔ mənde məcliŋɛnɛ,

məcdi kəbof mataka ma kiyi kam doru fəp.

15 Kəbɛrs əm k'inder dacɔ kɔ wəran,

kəyɛfɛ nəna haŋ awut a wəran

kəbəp awut a məna, Abok!

Wəran ende pəc-putək əm domp,

məna, Abok, məc-ŋaŋ kɔ dəmnɛ atek.»

16 Kɔ Kanu kəloku wəran:

«Indeyɔ kəbɛkəs kam kəc-cu'm.

Pəcuca pɔ mənde məc-kom.

Mɛfaŋ mam məndekɔ nda wos əm.

Mba endetasərn' am.»

17 Kɔ Kanu kəloku wərkun:

«Bawo, məŋcəŋkəl dim da wəran kam,

kɔ məndi pokom pa kətɔk nkɛ inamɔn' am kədi mɔ,

Indesɔŋ antɔf pəlɛc tetam:

Pəcuca pɔ mənde məcsɔtər ŋi yeri yam

dɔsɔk o dɔsɔk kiyi kam doru fəp.

18 Yika ya dəkulum yɔ mənde məc-di.

Mba antɔf ŋende ŋoc-kom am

bɛŋk kɔ ŋgbɔŋkəlɔ.

19 Kawonɛ ka tobu tam

kəndesɔŋ' am kəc-sɔm kəcom

haŋ tɛm ntɛ məndelukus dəntɔf

nde məyɛfɛ mɔ.

Bawo kəbof kɔ məyɔnɛ,

dəkəbof məndesɔ-lukus.»

20 Kɔ wərkun ɔsɔŋ wəran kɔn tewe ta «Hawa»†, bawo nkɔn Hawa ɔyɔnɛ iya wəka afum a doru fəp.

21 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlompsɛ Adama kɔ wəran kɔn, Hawa, yamos ya akata, k'ɛmbɛr ŋa yi.

22 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku: «Ah! Ntɛ fum ende pəyi oŋ pəmɔ səna mɔ, pəcərɛ pəlɛc kɔ pətɔt, səkɛmbərnɛ ta pətɛŋc kəca pəlɛk sɔ pokom pa kətɔk kəyinɛ wəyeŋ, pədeyi oŋ doru katina.» 23 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurɛnɛ kɔ dalɛ da Edeŋ disrɛ, pəkɔbəc antɔf nyɛ kənasɛlɛ kɔ mɔ. 24 Ntɛ Kanu kəwurɛnɛ fum dalɛ da Edeŋ mɔ, kɔ kəŋcəmbər mɛlɛke ‡ ntende dec dɛmpɛ dalɛ da Edeŋ, kɔ dakma ndɛ deŋcfikəlɛ dɛc-cɛsəŋɛ nɛŋc, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta alɔtərnɛ kətɔk ka kəyinɛ wəyeŋ mɔ.

4

Kayin kɔ Abɛl

4:1-26

1 K'Adama ŋambəpɛnɛ kɔ wəran kɔn Hawa, kɔ Hawa ɛmbɛkəs, k'oŋkom Kayin. Kɔ Hawa oloku: «Isɔtɔ wan wərkun kəmar ka Kanu disrɛ.» * 2 Kɔ Hawa oŋkom sɔ wəfɛt ka Kayin nwɛ anawe Abɛl mɔ.

K'Abɛl ende pəyɔnɛ wəkɛk ka cir kɔ ŋkesiya. Kɔ Kayin ɔyɔnɛ wəbifti. 3 Kɔ tɛm tɔlɔma tende tɛbəp mɔ, kɔ Kayin ɛlɛk yokom ya dəntɔf, k'ɛŋkɛrɛ yi Kanu kədeloŋnɛ. 4 K'Abɛl nkɔn sɔ, ɛŋkɛrɛ yokom yɔcɔkɔ-cɔkɔ ya yɔcɔl yɔn kɔ moro ma yi. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmɔmənɛ Abɛl kɔ kəloŋnɛ kɔn fɔr yɔtɔt. 5 Mba Kanu kəmɔmənɛ fɛ Kayin kɔ kəloŋnɛ kɔn fɔr yɔtɔt. Kɔ pəntɛlɛ Kayin, k'ɛŋɛy kəro. 6 Kɔ Kanu kəyif Kayin: «Ta ake tɔ pəntɛlɛn' am-ɛ, ta ake tɔ məŋɛyɛ kəro-ɛ? 7 Kɔ məŋkɔt bel-bel-ɛ, məndesel. Kɔ kɔ məŋkɔt pəlɛc-ɛ, kiciya kəy' əm dəkusuŋka kɔ mɛfaŋ ma ki mey' əm. Mba məsɛp mətasərnɛ ki.»

8 Kɔ Kayin ɔŋcɔpər wɛŋc Abɛl. Mba ntɛ ŋanayi dalɛ mɔ, kɔ Kayin ɛyɛfər wɛŋc Abɛl kəsutɛnɛ, k'endif kɔ.

9 Kɔ Kanu kəyif Kayin: «Deke wɛŋc əm Abɛl eyi-ɛ?» Kɔ Kayin oloku fɔ: «Iŋcərɛ fɛ. Cepɔ wəkɛkəs kɔn iyɔnɛ ba?» 10 Kɔ Kanu kəloku Kayin: «Cəke cɔ məyɔ wɛŋc əm-ɛ? Dim da mecir ma wɛŋc əm deyi kəkulɛ-kulɛ kəyɛfɛ dəntɔf haŋ nnɔ iyi mɔ. 11 Ndɛkəl oŋ, kətolan' am k'antɔf ŋender pəlɛc, nŋɛ ŋɛwani kusu kɔ məsɔŋɛ ŋi kəmerəs mecir ma wɛŋc əm mɔ. 12 Kɔ mənde məcbəc antɔf-ɛ, ŋɔfɔde ŋɔcsɔŋ əm pəbotu pa ŋi. Ti tɔ pənde pəctɛlɛn' am məc-cepɛ-cepɛ dəkəbəc.»

13 Kɔ Kayin oloku Kanu: «Pəlel pa kiciya kem pɛmbɛk kəsarɛ. 14 Məmbɛləs im mɔkɔ nnɔ antɔf ŋam ŋebi ŋeyi mɔ. Pənamar im kəgbɔpən' am, kɔ kəcepɛ-cepɛ dəntɔf, kɔ fum ɛmbəp im dənda-ɛ, pədif im.» 15 Mba, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku kɔ: «Kɔ fum endif Kayin-ɛ, aŋluksɛ ayɛk ŋɔn camət-mɛrəŋ.» Kɔ Kanu kəŋgbesi Kayin ntɛ tɔŋsɔŋɛ aŋɛ ŋambəp kɔ mɔ, ta ŋasut kɔ ŋadif. 16 Kɔ Kayin owur fɔr ya Kanu kiriŋ dalɛ da Edeŋ, k'ɔŋkɔ pəyi atɔf ŋa Nɔdu nde dec dɛmpɛ dalɛ da Edeŋ mɔ.

Awut kɔ Awut-sɔ a Kayin

17 Kɔ Kayin ŋambəpɛnɛ kɔ wəran kɔn. Kɔ wəkakɔ ɛmbɛkəs k'oŋkom Henok. Kɔ Kayin owurɛ dare k'ɔsɔŋ di tewe ta wan kɔn Henok. 18 Kɔ Henok oŋkom Iradu, k'Iradu oŋkom Mehuyayɛl, kɔ Mehuyayɛl oŋkom Metusayɛl, kɔ Metusayɛl oŋkom Lɛmɛk.

19 Kɔ Lɛmɛk ɛlɛk aran mɛrəŋ, pacwe wəkin «Ada,» kɔ wəka mɛrəŋ «Cila.» 20 K'Ada oŋkom Yabal, nkɔn ɔyɔnɛ wətem ka akɛk yɔcɔl acepɛ-cepɛ. 21 Tewe ta wɛŋc tɛnayɔnɛ Yubal: Nkɔn ɔyɔnɛ wətem k'afer coŋkəlo k'afula luk. 22 Kɔ Cila nkɔn sɔ dəmnɛ oŋkom Tubal-Kayin, nwɛ ɛŋcgbɛc ca fəp ya kɔpər kɔ ya fɛc mɔ. Wəkirɛ kɔn aŋcwe Nahama. 23 Kɔ Lɛmɛk oloku aran ɔn:

«Ada kɔ Sila nəcəŋkəl dim dem!

Aran a Lemɛk nəsu ləŋəs nəcəŋkəl moloku mem.

K'asut im-ɛ, indif fum.

K'ambopər im-ɛ, indif wanfɛt.

24 Kɔ pəyɔnɛ fɔ padif afum camət-mɛrəŋ

kəluksɛ ayɛk ŋa Kayin-ɛ,

andedif afum 77,

a pacluksɛ ayɛk ŋa Lemɛk.»

25 Adama kɔ Hawa ŋasɔtɔ sɔ wan. Kɔ Hawa ewe kɔ «Sɛt», ti tɔ tatɔkɔ «Kanu kəsɔŋ im sɔ wəlɔma kədeyɔn' em Abɛl wəkɔ Kayin endif mɔ.»

26 Kɔ Sɛt ende pəkom wan pac-we kɔ Enɔs. Tɛm tatɔkɔ t' anacop kəkor-koru tewe ta Kanu Kəpɔŋ.

5

Kəyɛfɛ Adama haŋ Nuha

1 Buk ba dokombəra da Adama bɔ bambɛ. Dɔsɔk ndɛ Kanu kəsɛl Adama mɔ, k'ɛsɛl kɔ, pəwurɛnɛ kɔ nkɔn Kanu. 2 wərkun kɔ wəran k'ɛsɛl ŋa, k'ompocɛ ŋa pətɔt, k'ewe ŋa tewe ta «fum,» tɛm ntɛ ɛŋc-sɛl ŋa mɔ.

3 Adama endesɔtɔ meren 130, k'ɔsɔtɔ wan wəwurɛnɛ kɔ nkɔn, pəmɔ tɔkɔ eyi mɔ, k'ɔsɔŋ kɔ tewe ta Sɛt. 4 Ntɛ Adama oŋkom Sɛt mɔ, k'eyi sɔ doru meren 800, mmɛ ɛnasɔtɔ sɔ awut arkun k'awut aran mɔ. 5 Kəwon ka Adama doru kənasɔtɔ meren 930, a k'endefi.

6 Sɛt ɛnasɔtɔ meren 105, a k'endekom Enɔs. 7 Ntɛ Sɛt oŋkom Enɔs mɔ, k'eyi sɔ doru meren 807, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 8 Kəwon ka Sɛt doru kənasɔtɔ meren 912, k'efi.

9 Enɔs ɛnasɔtɔ meren 90 a pədekom Kenaŋ. 10 Ntɛ Enɔs oŋkom Kenaŋ mɔ, k'eyi sɔ doru meren 815, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 11 Kəwon ka Enɔs doru fəp kənasɔtɔ meren 905, k'efi.

12 Kɔ Kenaŋ ɔsɔtɔ meren 70 a k'endekom Mahalalel. 13 Ntɛ oŋkom Mahalalel mɔ, kɔ Kenaŋ eyi sɔ doru meren 840, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 14 Kəwon ka Kenaŋ doru fəp kənasɔtɔ meren 910, k'efi. 15 Mahalalel ɛnasɔtɔ meren 65 a k'endekom Yɛrɛdu. 16 Ntɛ Mahalalel oŋkom Yɛrɛdu mɔ, k'eyi sɔ doru meren 830, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 17 Kəwon ka Mahalalel doru fəp, kənasɔtɔ meren 895, k'efi. 18 Yɛrɛdu ɛnasɔtɔ meren 162 a k'endekom Henok. 19 Ntɛ Yɛrɛdu oŋkom Henok mɔ, k'eyi sɔ doru meren 800, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 20 Kəwon ka Yɛrɛduu doru fəp kənasɔtɔ meren 962, k'efi.

21 Henok ɛnasɔtɔ meren 65 a k'endekom Metusela. 22 Ntɛ Henok oŋkom Metusela mɔ, k'ɔsɔtɔ sɔ meren 300 ŋasol kɔ Kanu. K'oŋkom sɔ awut arkun k'aran alɔma. 23 Kəwon ka Henok doru fəp kənasɔtɔ meren 365. 24 Kɔ Henok ɛŋcəmɛ dɔpɔ da Kanu darəŋ, kɔ tende telip, bawo Kanu kənalɛk kɔ pəyi wəyeŋ.

25 Metusela ɛnasɔtɔ meren 187 a k'endekom Lɛmɛk. 26 Ntɛ Metusela oŋkom Lɛmɛk mɔ, k'ɔsɔtɔ sɔ meren 782, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ. 27 Kəwon ka Metusela doru kənasɔtɔ meren 969, k'efi.

28 Lɛmɛk ɛnasɔtɔ meren 182 a k'endekom wan wərkun. 29 Kɔ Lɛmɛk ewe wan wəkakɔ «Nuha.»* K'oloku: «Wəkawɛ ende pəcyaməsɛ-yaməsɛ su, kəcɛm-cɛmnɛ ka pucuy mpɛ yɛbəc yocuca nyɛ waca womboc antɔf nyɛ, Kanu Kəpɔŋ kənasɔŋ pəlɛc te tosu mɔ.» 30 Ntɛ Lɛmɛk oŋkom Nuha mɔ, k'eyi sɔ doru meren 595. K'oŋkom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma. 31 Kəwon ka Lɛmɛk doru fəp kənasɔtɔ meren 777, k'efi.

32 Nuha ɛnasɔtɔ meren 500 a k'endekom Semy, Ham, kɔ Yafɛt.

6

Kanu kəŋcɛm-cɛmnɛ kɔn kənim ka afum doru

1 Ntɛ afum ŋaŋcop kəla antɔf kəroŋ mɔ, k'aŋkoməs ayecəra. 2 Kɔ mɛlɛke ŋanəŋk fɔ ayecəra aka afum ŋantesɛ. Kɔ ŋayɛk-yɛk aran aŋan ayecəra akakɔ dacɔ. 3 Kɔ Kanu kəloku: «Ifaŋ fɛ kəsak afum ŋayinɛ kifir kəyinɛ doru nkɛ inasɔŋ ŋa mɔ, bawo fum sɛm dəm yɔ. Kəyi kɔn doru kəfɔde kəc-cepər sɔ meren 120.» 4 Tɛm tatɔkɔ tɔ afum aŋeci ŋanayi doru, ntɛ mɛlɛke * ŋantɛfərnɛ ayecəra aka afum, a kɔ ŋasɔŋ ŋa awut mɔ. Awut akakɔ ŋanayɔnɛ abɛ akur a tɛm tatɔkɔ.

5 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kənəŋk fɔ deyeŋki bəkəc da afum dɛla doru, dɔsɔk o dɔsɔk mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlɛc gbəcərəm mɔ afum ŋayinɛ. 6 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋaŋnɛ tɛlər kəsɛl kɔn fum, k'abəkəc ŋɛŋkafəlɛ kɔ. 7 Kɔ Kanu kəloku: «Kənim k'inder afum aŋɛ inasɛl mɔ, kəyɛfɛ afum, kəbəp sɛm, kəkɔ ka yeliŋɛ-liŋɛ haŋ bɛmp ya dareŋc, bawo iŋaŋnɛ tɛlər kəsɛl kəŋan.» 8 Mba kɔ Nuha ɔsɔtɔ kəŋanɛnɛ ka Kanu Kəpɔŋ, bawo Kanu kənanəŋk dolompu dɔn.

Kanu kəyac Nuha

9 Tɛcɛpərɛnɛ ta Nuha k'awut-sɔ ɔn tɛntɛ: Nuha, fum wətɔt ɛnayi pəlomp, ŋasol kɔ Kanu. 10 Nuha, awut maas ŋɔ ɛnakom: Semy, Ham kɔ Yafɛt.

11 Mba nnɔ fɔr ya Kanu kiriŋ, afum ŋanatesɛ fɛ bəkəc. Mes mɛlɛc gbəcərəm mɛnayi doru. 12 Kanu kənanəŋk a doru dɛsəkpɛ, bawo afum fəp ŋanagbaymɛ-gbaymɛ dɔpɔ dɔtɔt. 13 Ti t' ɛnasɔŋɛ Kanu kəloku Nuha: «Iŋcɛm-cɛmnɛ kəmələk yeŋesəm ya doru fəp, bawo tes taŋan tɔsɔŋɛ kɔ doru dɛla kədəkətɛrɛnɛ, kənim ŋa k'inder doru. 14 Məcaŋɛ abil ŋɔpɔŋ cəbam ca kawe, məwurɛ ŋi sədəkəlɔ səlarəm, məsop ŋi kɔrtal tedisrɛ kɔ todoru. 15 Ntɛ tɔ məndecaŋ ŋi: Ŋɔbɔl cururu 300 (mɛtər 137), ŋɔwɔkəl cururu 50 (mɛtər 23), ŋotukmɛ cururu 30 (mɛtər 14). 16 Məgbəpər ŋi tadareŋc, məsak kururu katin (mɛtər dacɔ) kəyɛfɛ nde kəroŋ haŋ nde dəkəpom, məwurɛ ŋi kumba kəsək, mədeŋər ŋi dɛk maas. 17 Bawo ina, domun dɛlarəm † d' indesak ndɛ dendemələk ca fəp mɔ. Mpɛ o mpɛ peŋesəm doru mɔ, pendefi. 18 Kɔ məna, indecaŋəs danapa dosu, məde məbɛrɛ debil kɔ wəran kam, awut am k'aran aŋan! 19 Məde məbɛrsɛnɛ sɔ ŋi disrɛ sɛm ya doru fəp mɛrəŋ mɛrəŋ, workun kɔ wɛran, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəde nəyi doru kɔ yi mɔ. 20 Sɛm yeŋesəm ya doru fəp, yorkun kɔ yɛran, yɛfɛt kɔ yɔpɔŋ, yede yɔlɔtərn' am ntɛ tɔŋsɔŋɛ yi sɔ yede yeyi doru mɔ. 21 Awa, mətɛn yeri fəp, məmɛŋkərnɛ yi ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəde nəc-sɔtɔ yedi nəna kɔ yi mɔ.»

22 Ti tɔ Nuha ɛnayɔ, ɛnayɔ mes fəp mmɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku kɔ mɔ.

7

Nuha kəbɛrɛ kɔn debil

1 Kɔ Kanu kəloku Nuha: «Məbɛrɛ abil disrɛ, məna k'afum am fəp, bawo iŋkɔkcɛ a məna sona gboŋ (mən' olomp) mən' ɛcɛps' em darəŋ anapa am fəp dacɔ. 2 Məlɛkɛnɛ sɛm yɔtɔt camət-mɛrəŋ camət-mɛrəŋ, yorkun kɔ yɛran, mba sɛm yɛlɛc, məlɛk yi mɛrəŋ mɛrəŋ: Workun kɔ wɛran gbəcərəm. 3 Kɔ bɛmp, məlɛkɛnɛ yi fəp dacɔ, yorkun camət-mɛrəŋ kɔ yɛran camət-mɛrəŋ. Ti t' endesɔŋɛ yi sɔ yeyi doru. 4 Pəŋcəmɛ mata camət-mɛrəŋ, itorɛ wəcafən mata 40 kɔ pibi 40 camcam. Tɛm tatɔkɔ indefɛŋ nnɔ doru afum aŋɛ inasɛl mɔ fəp.» 5 Nuha ɛnayɔ mɔyɔ fəp, mmɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku kɔ mɔ.

Kətup kəpɔŋ

6 Nuha ɛnasɔtɔ meren 600 a kɔ domun dendekal antɔf. 7 K'ɛmbɛrɛ debil kɔ wəran kɔn, awut ɔn k'aran aŋan, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋayacənɛ domun ndɛ dɛnabaŋ antɔf mɔ. 8 Sɛm yɔtɔt kɔ yɛlɛc, bɛmp kɔ sɛm yɛfɛt-yɛfɛt nyɛ yeŋliŋɛ-liŋɛ mɔ fəp, 9 kɔ Kanu kəmbɛrsɛ yi abil disrɛ nde Nuha eyi mɔ, mɛrəŋ mɛrəŋ yorkun kɔ yɛran, pəmɔ tɔkɔ Kanu kənaloku ti mɔ. 10 Ntɛ tataka ta camət-mɛrəŋ teŋcepər mɔ, kɔ domun dɛmbaŋ antɔf. 11 Kəren nkɛ Nuha ɔsɔtɔ meren 600, tataka ta wəco kɔ camət-mɛrəŋ, ŋof ŋa mɛrəŋ disrɛ, kɔ domun dombuŋcɛ dəcəŋgbɔkɔ fəp, kɔ kɔm kəŋgbitɛ pəpɔŋ. 12 Kɔ wəcafən oŋcop kətuf mata 40 kɔ pibi 40. 13 Dɔsɔk dayi dɔ Nuha ɛnabɛrɛ debil kɔ wəran kɔn k'awut ɔn, Semy, Ham, kɔ Yafɛt, k'aran aŋan maas, 14 kɔ sɛm ya dop kɔ ya dare yin-yin kɔ sɛm yɛfɛt-yɛfɛt, bɛmp kɔ mataktaka. 15 Kɔ yeŋesəm (sɛm) yorkun kɔ yɛran mɛrəŋ mɛrəŋ nyɛ yɛnayi doru mɔ, kɔ yender nde abil ŋa Nuha ŋeyi mɔ. 16 Kɔ yorkun kɔ yɛran sɛm dokom fəp kɔ yɛmbɛrɛ abil disrɛ pəmɔ tɔkɔ Kanu kənaloku ti Nuha mɔ, kɔ Kanu kəŋgbətər ŋa kumba.

17 Kɔ domun dɛmbaŋ antɔf mata 40, ntɛ domun dɛmpɛ mɔ, k'abil ŋofoy. 18 Ntɛ domun dɛŋc-pɛ mɔ, ti tɔ abil ŋoŋc-foy. 19 Kɔ domun dɛmbɛrɛnɛ kəpɛ haŋ kɔ mɔrɔ meŋeci fəp mɛŋkalɛ. 20 (Tɛləpəs oŋ kɔ domun dɛmpɛ haŋ kɔ deŋcepər cururu wəco kɔ kəcamət mɔrɔ kəroŋ). Kɔ domun dɛmpɛ kɔ dɛŋkal mɔrɔ meŋeci haŋ cururu wəco kɔ kəcamət (mɛtər camət-mɛrəŋ). 21 Ca nyɛ yɛnayi antɔf kəroŋ, a yecŋesəm mɔ fəp, kɔ yefi: Bɛmp, sɛm yɔcɔl, sɛm ya dop kɔ yeliŋɛ-liŋɛ fəp kəbəp afum. 22 Kəyɛfɛ paka mpɛ pɛnayi antɔf kəroŋ a pec-ŋesəm mɔ, kɔ pefi. 23 Kɔ Kanu kəfɛŋ dəntɔf paka mpɛ peŋc-ŋesəm mɔ, kəyɛfɛ fum haŋ kəbəp sɛm yɔpɔŋ, yɛfɛt-yɛfɛt kɔ bɛmp, k'enim yi doru fəp. Mɛnɛ Nuha gbəcərəm, aka kəlɔ kɔn disrɛ kɔ sɛm nyɛ yɛnayi debil mɔ, ŋanafis.

24 Domun dɛnabaŋ antɔf haŋ mataka 150.

8

Domun kəwosər

1 Kɔ Kanu kəŋcɛm-cɛmnɛ Nuha, sɛm ya dop kɔ yɔcɔl ya dare, nyɛ yɛnayi kɔ Nuha abil disrɛ mɔ. Kɔ Kanu kəwurɛ afef doru, kɔ domun doŋcop kətor. 2 Kəba ka dəntɔf kɔ dareŋc cəmɛpɛnɛ, kɔ wəcafən ɛsak kətuf. 3 Kɔ domun dembelɛ antɔf kəroŋ tepic-tepic. Mata 150 disrɛ, kɔ domun dɛŋcɛsɛ dəntɔf. 4 Tataka ta wəco kɔ camət-mɛrəŋ (17), ŋof ŋa camət-mɛrəŋ, k'abil ŋɛndɛ tɔrɔ tin ta Ararat kəroŋ. 5 Kɔ domun dɛŋcɛsɛ haŋ ŋof ŋa wəco. Tataka tɔcɔkɔ-cɔkɔ ta ŋof ŋaŋɔkɔ, kɔ mɔrɔ meŋeci moŋcop kəwurɛ səbomp.

6 Tataka ta 40, kɔ Nuha eŋgbiti wundɛr nwɛ ɛnabɛr abil mɔ. 7 K'ɛsak abɛmp ŋa ser * ŋin kɔ ŋɔŋkɔ. Pəwon fɛ kɔ ŋoluksərnɛ, pənamar Nuha pəkar domun delip kəwosər dəntɔf. 8 Kɔ Nuha ɛsak sɔ antantoriya kəkɔ-mɔmən kɔ pəyɔnɛ fɔ domun d'ontor-ɛ. 9 Mba ŋɛnasɔtɔ fɛ kəfo nkɛ ŋɛntam kəndɛ mɔ, bawo domun dɛnasɔrɛbaŋ antɔf fəp, kɔ ŋoluksərnɛ nde debil. Kɔ Nuha ɛntɛŋc kəca k'osumpər ŋi, k'ɛmbɛrsɛ debil. 10 K'ɛŋkar sɔ mata camət-mɛrəŋ, k'ɛsak sɔ ŋi. 11 K'antantoriya ŋoluksərnɛ dec dɔrɔfɔy ŋɛgbəm tɔbɔpər tɛcaŋk ta kətɔk nkɛ aŋwe «olif» mɔ. † Kɔ Nuha ɛŋcərɛ katina a domun dɛŋcɛsɛ. 12 K'ɛŋkarɛnɛ sɔ haŋ tataka ta camət-mɛrəŋ, k'ɛsak sɔ antantoriya. Mba ntɛ ŋi ŋɔŋkɔ mɔ, ŋɛnalukus fɛ sɔ nnɔ eyi mɔ.

13 Tataka tɔcɔkɔ-cɔkɔ ta ŋof ŋɔcɔkɔ-cɔkɔ nŋɛ Nuha ɔsɔtɔ meren 601, ti tɔ domun dɛnasak antɔf. Kɔ Nuha eŋgbipi abil, k'ɔmɔmən doru. K'ɛnəŋk fɔ domun fəp dowosər. 14 Tataka ta 27, ŋof ŋɔcɔkɔ-cɔkɔ ŋayi, antɔf fəp ŋɛnawos fər.

15 Kɔ Kanu kəloku Nuha: 16 «Məwur abil disrɛ, məna kɔ wəran kam, awut am k'aran aŋan. 17 Məwurɛnɛ sɔ sɛm yɛləpəs nyɛ yeyi abil disrɛ kɔ məna mɔ. Kɔ bɛmp dokom fəp, sɛm yɛfɛt kɔ yɔpɔŋ, yɛsam doru yokom.» 18 Kɔ Nuha owur debil nkɔn kɔ wəran kɔn k'awut ɔn k'aran aŋan. 19 Kɔ sɛm, bɛmp kɔ yeliŋɛ-liŋɛ yowur fəp dokom dokom.

20 Kɔ Nuha olompəs dəkəloŋnɛ, nde ɛntam kəc-loŋnɛ Kanu Kəpɔŋ mɔ. Sɛm kɔ bɛmp yɔtɔt dacɔ k'ɛlɛk yin-yin, k'endif yi, k'ɔŋcɔf yi nde dəkəloŋnɛ kəroŋ. 21 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmbaŋ ambɔŋc ŋobotu ŋa kəloŋnɛ, kɔ kəlokunɛ dɛbəkəc, «Ifɔsɔsɔŋ antɔf pəlɛc teta fum. Kaŋce kɔ, bawo afum mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlɛc meyi ŋa dəbəkəc kəyɛfɛ dowut daŋan, mba ifɔsɔləsər ca nyɛ yeŋesəm doru pəmɔ ntɛ intɛp ti kəcyɔ mɔ.»

22 «Kəwon ka antɔf doru fəp,

kəbɔf kɔ kətɛl,

pəwonu kɔ pəcaŋki,

kətən kɔ dɛrəŋ,

dɔsɔk kɔ pibi,

yɔfɔdelip.»

9

Kanu kədɛrəmɛ kɔn Nuha

1 Kɔ Kanu kəmpocɛ Nuha pətɔt k'awut ɔn, kɔ kəloku ŋa: «Nəyɔnɛ akombəra, nəkom pəlarəm, nəlas antɔf. 2 Kəyɛfɛ mɔkɔ, sɛm ya doru fəp, kəbəp bɛmp, sɛm yɛfɛt kɔ lop, yende yec-nesɛ nu. Nəndetam kəc-sɔm yi. 3 Paka o paka mpɛ peyi wəyeŋ pɔc-kɔt mɔ, pɔyɔnɛ nu peri pəmɔ ntɛ inasɔŋ nu yokom ya yika yɛcaŋk kɔ ya tɔk mɔ. Isɔŋ nu oŋ ndɛkəl yayɔkɔ fəp. 4 Mba pəmar fɛ nəde nəc-sɔm wɛsɛm nwɛ wɔsɔrɔyɔ mecir mayi mɔ. * 5 Indeyif nu teta mecir monu, mmɛ mɔyɔnɛ kəyi doru konu mɔ. Indeyif sɔ ti sɛm fəp nyɛ yendedif fum mɔ. Pəmɔ ntɛ indeyif ti fum nwɛ endedif wɛŋc mɔ.»

6 «Nwɛ endif fum mɔ,

pəmar padif sɔ (məna wəkayi),

bawo Kanu kəlompəs fum pəwurɛnɛ kɔ nkɔn sərka.

7 Kɔ nəna, nəyɔnɛ akombəra, nəkom pəlarəm, nəsaməsər doru.»

8 Kɔ Kanu kəloku sɔ Nuha k'awut ɔn: 9 «K'ina, isɔŋ nu temer kəsek ka danapa kɔ nəna, kəbəp k'awut-sɔ anu kɔ nəna nəŋcepər-ɛ 10 kɔ ca fəp nyɛ yɔnɔŋkər nu mɔ: Bɛmp, sɛm ya dare kɔ ya dop, nyɛ yowur debil mɔ, kɔ nyɛ andekom nnɔ doru mɔ. 11 Isɔŋ nu temer, ntɛ t' indeyɔ: Domun dɔfɔdesɔdi antɔf, wəcafən ɔfɔdesɔyi nwɛ endeləsər antɔf mɔ.» 12 Kɔ Kanu kəndeŋər: «Paka pa danapa dosu pɛmpɛ mpɛ pendeyi su dacɔ kɔ nəna, kəbəp ka ca yeŋesəm doru o doru mɔ. 13 Isɛkən ambəŋcəran (asiŋki) ŋem nde dəkɔm. In' ende kəc-cɛm-cɛməs im temer ntɛ isɔŋ antɔf mɔ. 14 Tɛm o tɛm ntɛ wəcafən ende pəc-biyɛ, a asiŋki ŋowur mɔ, 15 iŋcɛm-cɛmnɛ temer tɔkɔ inasɔŋ' un kɔ ca nyɛ yeŋesəm doru mɔ, wəcafən ɔfɔdesɔtuf nwɛ endesɔləsər ca ya doru fəp mɔ. 16 K'Iŋc-kɔna-nəŋk asiŋki-ɛ, iŋcɛm-cɛmnɛ temer ta doru o doru ntɛ inasɔŋ' un, kɔ ca fəp nyɛ yeŋesəm doru mɔ.» 17 Kɔ Kanu kəŋgbɔkərɛnɛ sɔ moloku mamɛ Nuha: «Asiŋki ŋementər temer ntɛ isɔŋ nu kɔ ca ya doru nyɛ yeŋesəm mɔ.»

Nuha k'awut-ɔn maas: Doru dofu, kɔ kiciya kəfu sɔ

18 Awut a Nuha aŋɛ ŋanawur debil mɔ ŋanayɔnɛ: Semy, Ham, kɔ Yafɛt. Ham ɔyɔnɛ papa wəka Kanahan. 19 Awut a Nuha akaŋɛ maas ŋagbɔkərɛ sɔ kəlas antɔf.

20 Kɔ Nuha ɔyɔnɛ wəbifti antɔf k'ɔmbɔf len yokom. † 21 Kɔ Nuha omun member k'eŋcis. K'ɔŋkɔ pəwur kəsɔkər nde abal ŋɔn disrɛ. 22 Ntɛ Ham papa wəka Kanahan ɛnəŋk kas Nuha pəyi kəsɔkər mɔ, k'ɔŋkɔ pəloku ti awɛŋc aŋa mɛrəŋ, aŋɛ ŋanayi nde doru mɔ. 23 Semy kɔ Yafɛt ŋalɛk kəloto. Mɛrəŋ maŋan fəp, kɔ ŋaŋkumpənɛ kəloto kaŋkɔ dəcəro. Kɔ ŋaŋkɔ tokəmuntəra kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp papa kəŋan pəyi kəsɔkər. Kɔ ŋaŋkump kɔ kəsɔkər kəŋkɔ ɛnafəntərɛ mɔ. Mba ntɛ ŋanakafəli cəro cəŋan a kɔ ŋaŋkɔ kas kəŋan tokəmuntəra mɔ, ŋananəŋk fɛ kas kəŋan kəsɔkər. 24 Ntɛ pəŋcɛrŋɛ Nuha kəcis kaŋkɔ disrɛ mɔ, k'aloku kɔ tɔkɔ pənayi kɔ ntɛ ɛnacis mɔ, kɔ tɔkɔ wan kɔn wələpəs ɛnayɔ kɔ mɔ. 25 Kɔ Nuha oloku:

«Intolanɛ Kanahan pəlɛc!

Kanahan pəyɔnɛ wəcar ka acar a awɛŋc aŋa!» 26 Kɔ Nuha oloku sɔ:

«Intola Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Semy,

Kanahan pəyɔnɛ wəcar kəŋan!

27 Kanu kəyac Yafɛt!

Yafɛt pəyi abal ŋa Semy disrɛ,

Kanahan nkɔn pəyɔnɛ wəcar kəŋan!»

28 Kɔ Nuha eyi sɔ doru meren 350, ntɛ domun dɛlarəm deŋcepər mɔ. 29 Kəwon ka Nuha doru fəp, kənasɔtɔ meren 950, a k'endefi.

10

Dokombəra da awut a Nuha dɛndɛ

Tɛla ta afum doru

1 Dokombəra da awut a Nuha: Semy, Ham, kɔ Yafɛt dɛndɛ. Awut a Nuha ŋanakom awut, ntɛ domun dɛlarəm deŋcepər mɔ.

2 Awut a Yafɛt ŋanayɔnɛ: Komɛr, Makɔk, Maday, Yawaŋ, Tubal, Mɛsɛk, kɔ Tiras. 3 Awut a Komɛr: Askenas, Rifat, kɔ Tokarma. 4 Awut a Yawaŋ: Elisa, Tarsis, Kitim, kɔ Dodanim. 5 Awut akakɔ ŋanakom afum aŋɛ ŋayersɛnɛ kəndɛ cəba kəsək mɔ, kɔ tɔf yaŋan, kɔ cusu cəŋan, kɔ cusuŋka cəŋan nde tɔf yaŋan.

6 Awut a Ham ŋanayɔnɛ: Kus, Misira, Put, kɔ Kanahan. 7 Awut a Kus: Seba, Hawila, Sabta, Rahəma, kɔ Sabətəka. Awut a Rahəma: Saba kɔ Dedaŋ. 8 Kus ɛnakom sɔ Nimrod, nkɔn onuŋkɛnɛ kəyɔnɛ korgba doru dandɛ. 9 Nimrodu ɛnayɔnɛ wəpɛn korgba nde fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ. Ti tɔ alokɛnɛ: «Pəmɔ Nimrod, korgba kəpɛn nde fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ.» 10 K'eŋkekərɛ dɛbɛ kərɛsna Babɛl, Ɛrɛk, Akad, kɔ Kalne nde atɔf ŋa Siŋhar. 11 Dəndo atɔf ŋaŋɔkɔ ŋɔ Asur ɛnawur, k'ɛŋcəmbər Niniwe, dare da Rehobot, Kalah, 12 kɔ Rɛsɛŋ, dare dɔpɔŋ dɔkɔ dɛnayi Niniwe kɔ Kalah dacɔ mɔ.

13 Kɔ Misira ɛnayɔnɛ wətɛm k'afum aŋɛ: Aka Lud, aHanam, aLehab, aNaftu, 14 aPatərus, aKasəlu (aŋɛ aPɛlɛsɛt * ŋawur dacɔ mɔ) k'aKaftor.

15 Kɔ Kanahan oŋkom Cidoŋ, coco cɔn, kɔ Het. 16 Kanahan ɛnayɔnɛ wətɛm ka cusuŋka cəlarəm: Aka Yebus, 'Amɔr, aKirkas, 17 aHewi, aHarki, aSini, 18 'Arwad, aCemar, aHamat. Ti disrɛ kɔ cusuŋka ca Kanahan cənde cəsaməsər. 19 Cələŋcər ca aKanahan cənakɔ kəyɛfɛ Cidoŋ, Kerar kəsək, haŋ Kasa, kɔ kəca ka Sodom, kəca ka Komora, kəca ka Adma kɔ kəca ka Ceboyim, haŋ Lasah. 20 Awut a Ham ŋɔ akakɔ, dəcusuŋka cusuŋka, dəcusu cusu, dətɔf tɔf.

21 Kɔ Semy wəbe ka Yafɛt, ɔsɔtɔ sɔ awut. Semy ɔyɔnɛ wətem ka Heber k'afum ɔn fəp. 22 Awut a Semy ŋanayɔnɛ: Helam, Asur, Arpaksadu, Ludo, k'Aram. 23 Awut a Aram ŋanayɔnɛ: Huc, Hul, Kɛtɛr kɔ Mas. 24 Arpaksadu ɛnakom Sɛlah. Kɔ Sɛlah oŋkom Hebɛr. 25 Kɔ Hebɛr oŋkom awut arkun mɛrəŋ. Tewe ta wəkin tɛnayɔnɛ Pelɛk,† bawo tɛm tɔn tɔ antɔf ŋɛnayerɛnɛ. Kɔ tewe ta wɛŋc tɛnayɔnɛ Yoktan. 26 Kɔ Yoktan oŋkom Almodad, Sɛlɛf, Hatsarmawɛt, Yɛrah, 27 Hadoram, Husal, Diklah, 28 Hobal, Abimayɛl, Saba, 29 Ofir, Hawila, kɔ Yobab. Akaŋɛ fəp awut a Yoktan ŋanayi. 30 Kɔ ŋandɛ kəyɛfɛ ka Mesa, Sefar kəsək, haŋ nde mɔrɔ ma nde dec dɛmpɛ mɔ. 31 Awut a Semy ŋɔ akakɔ, dəcusuŋka cusuŋka, dəcusu cusu, dətɔf tɔf.

32 Cusuŋka ca awut a Nuha cɔ cacɔkɔ, kɔ tɔkɔ aŋkom ŋa mɔ. Afum akaŋɛ ŋɔ afum ŋawur dəris a kɔ ŋandeyersɛnɛ dəntɔf, doru fəp ntɛ domun dɛlarəm deŋcepər mɔ.

11

Kəlɔ kəŋeci ka Babɛl

1 Tɛm tatɔkɔ doru fəp kusu kin k'aŋc-cɔp, pac-loku, moloku min mayi. 2 K'afum ŋande ŋakɔ kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ, kɔ ŋanəŋk mɔrɔ atɔf ŋa Siŋhar, kɔ ŋandɛ mi dacɔ. 3 Kɔ ŋalokɛnɛ: «Pasut birik, pacɔf bi!» Kɔ birik bɔcɔf babɔkɔ bɔyɔnɛ ŋa masar, kɔ kɔrtal kəyɔnɛ ŋa dos. 4 Kɔ ŋaloku sɔ: «Paŋkɔn, pacəmbər dare kɔ kəlɔ nkɛ domp da ki dendekɔ haŋ dɔsɔ kɔm mɔ. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ pasɔtɔ tewe mɔ, tɔsɔŋɛ su sɔ kətɔsaməsər doru.»

5 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəntor kədemɔmən dare kɔ kəlɔ nkɛ afum ŋaŋc-cəmbər mɔ. 6 Kɔ Kanu kəloku, «Nəmɔmən afum aŋɛ! Fəp faŋan kusu kin kɔ ŋaŋcɔp. Nəmɔmən sɔ ntɛ ŋaŋcop kəyɔ mɔ. Tɔlɔm o tɔlɔm teyi fɛ ntɛ tɔŋmɔnɛ ŋa kəyɔ ka tɛfaŋ taŋan mɔ. 7 Paŋkɔn, pator, panɔŋkəl-nɔŋkəl kusu kəŋan ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ŋanenɛnɛ sɔ mɔ.» 8 Kɔ Kanu kəsaməsər ŋa doru, kɔ ŋasak kəcəmbər dare. 9 Ti t' awenɛ di Babɛl, bawo difɔ Kanu Kəpɔŋ kənanɔŋkəl cusu, kɔ kəsaməsər afum doru.

Tecepərɛnɛ ta Semy kɔ awut ɔn, kəbəp ka Abram

10 Tecepərɛnɛ ta Semy tɛntɛ: Semy ɛnasɔtɔ meren 100, a pədekom Arpaksadu, teren ta mɛrəŋ ntɛ domun dɛnasak antɔf mɔ. 11 Kəkom ka Arpaksadu kɔ Semy eyi sɔ doru meren 500, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

12 Arpaksadu ɛnasɔtɔ meren 35, a pədekom Sɛlah. 13 Kəkom ka Sɛlah, Arpaksadu ɛnasɔtɔ sɔ meren 403, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

14 Sɛlah ɛnasɔtɔ meren 30, a pədekom Hebɛr. 15 Kəkom ka Hebɛr, Sɛlah ɛnasɔtɔ sɔ meren 403, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

16 Kɔ Hebɛr ɔsɔtɔ meren 34, a pədekom Pɛlɛk. 17 Kəkom ka Pɛlɛk, Hebɛr ɛnasɔtɔ sɔ meren 430, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

18 Pɛlɛk ɛnasɔtɔ meren 30, a pədekom Rehu. 19 Kəkom ka Rehu, Pɛlɛk ɛnasɔtɔ sɔ meren 209, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

20 Rehu ɛnasɔtɔ meren 32, a pədekom Seruk. 21 Kəkom ka Seruk, Rehu ɛnasɔtɔ sɔ meren 207, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

22 Seruk ɛnasɔtɔ meren 30, a pədekom Nahor. 23 Kəkom ka Nahor, Seruk ɛnasɔtɔ sɔ meren 200, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

24 Nahor ɛnasɔtɔ meren 29 a pədekom Terah. 25 Kəkom ka Terah, Nahor ɛnasɔtɔ sɔ meren 119, mmɛ ɛnakom sɔ awut arkun k'awut aran alɔma mɔ.

26 Terah ɛnasɔtɔ meren 70, a pədekom Abram, Nahor kɔ Haraŋ.

Tecepərɛnɛ ta Terah kɔ Abram

27 Tecepərɛnɛ ta Terah tɛntɛ: Terah okom Abram, Nahor kɔ Haraŋ. Haraŋ okom Lɔt. 28 Haraŋ, fɔr ya kas kiriŋ y' ɛnafi, atɔf nŋɛ anakom kɔ mɔ, nde dare da Ur nde atɔf ŋa Kaldi. 29 Abram kɔ Nahor ŋanɛŋcɛ. Wəran ka Abram aŋc-we Saray kɔ wəran ka Nahor, Milka. Milka, wan ka Haraŋ ɛnayi, ŋapaŋnɛ kas kin kɔ Yiska. 30 Saray ɛnakom fɛ, ɛnasɔtɔ fɛ wan.

31 Kɔ Terah ɛlɛk wan kɔn Abram, kɔ wan-sɔ kɔn Lɔt, wan ka Haraŋ, k'ɛlɛkɛnɛ sɔ Saray wəran ka Abram, kɔ ŋasol fəp faŋan kəwur ka nde dare da Ur nde atɔf ŋa Kaldi kəkɔ ka atɔf ŋa Kanahan. Kɔ ŋambəp atɔf ŋa Haraŋ kɔ ŋandɛ di. 32 Terah ɛnawon doru meren 205, a k'endefi dəndo atɔf ŋa Haraŋ.

Tecepərɛnɛ ta Abraham

12

12:1-25:18

Kanu kəloku ka Abram kəwur ka atɔf ŋɔn

1 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Abram: «Məwur atɔf ŋam, dəŋkom dam, kəlɔ ka papa kam, məkɔ atɔf nŋɛ indementər əm mɔ. 2 Indesɔŋ' am kəyɔnɛ ka kas k'afum alarəm, indesɔŋ əm pətɔt, indesɔŋɛ tewe tam tɛbɛk. Məndetolanɛ afum alɔma pətɔt. 3 Indesɔŋ pətɔt aŋɛ ŋandetolan' am pətɔt mɔ. Indesɔŋ pəlɛc aŋɛ ŋandetolan' am pəlɛc mɔ. Tetam tɔ indesɔŋɛnɛ cusuŋka ca doru fəp pətɔt.»

4 K'Abram owur Haraŋ pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənaloku kɔ ti mɔ, kɔ Lɔt ɛŋcɛpsɛ kɔ darəŋ. Tɛnatəŋnɛ Abraham pəsɔtɔ meren 75. 5 K'Abram ɛlɛk Saray, wəran kɔn, kɔ wan ka wəbek' ɔn wərkun, Lɔt, kɔ ca yɔkɔ ŋanayɔ di mɔ, k'afum * akɔ ɛnasɔtɔ Haraŋ mɔ. Kɔ ŋawur kəkɔ atɔf ŋa Kanahan.

Abram nde atɔf ŋa Kanahan, kɔ kəndɛ kɔn Misira

Kɔ ŋambɛrɛ atɔf ŋa Kanahan. 6 K'Abram ɛŋcali atɔf haŋ kəfo nkɛ aŋc-we Səkɛm, haŋ nde tofo ntɛ Aŋkiri-ŋa-More ŋɛŋcəmɛ mɔ. Aka Kanahan ŋanayi atɔf ŋaŋɔkɔ tɛm tatɔkɔ.

7 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər Abram kɔ kəloku kɔ: «Indesɔŋ atɔf ŋaŋɛ yuruya yam.» K'Abram olompəs dəkəloŋnɛ da Kanu Kəpɔŋ nkɛ kənawurər kɔ dəndo mɔ. 8 K'eyekti sɔ di saŋka, nde ɛŋcyɛfɛ pəckɔ dəmɔrɔ mɔ, kəca nkɛ dec dɛmpɛ Betel † mɔ. K'ɛŋcəmbər abal di, Betel beyi kɔ nde dec dɛŋkalɛ mɔ, dare da Hay deyi kɔ nde dec dɛmpɛ mɔ. K'ɔlɔ di dəkəloŋnɛ da Kanu, k'ontola tewe ta Kanu Kəpɔŋ. ‡ 9 K'Abram ɛyɛfɛ kəcal-cali kəkɔ ka kəca ka Nɛkɛf.

10 Dɔr dɛnayi dɔtɔf, k'Abram ontor Misira kəkɔ-cepərɛnɛ tɛm, bawo dor dɛŋc-bɛk kəbɛk dəm. 11 Ntɛ ɔlɔtərnɛ kəbɛrɛ Misira mɔ, k'oloku wəran kɔn Saray: «Məcəŋkəl im, iŋcərɛ fɔ wəran wətɔt teyi məyɔnɛ. 12 K'aka Misira ŋaŋdekɔ-nəŋk əm-ɛ, ŋandekɔ-loku: ‹Wəran kɔn ɔfɔ!› Tɛm tatɔkɔ ŋandekɔ-dif im, ŋasak məna. 13 Mədekɔ məloku ŋa a wəkirɛ kem məyɔnɛ. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋasumpər im bel-bel tetam mɔ, tetam tendekɔ-sɔŋɛ, ta ifi-ɛ.»

14 Ntɛ Abram ɛmbɛrɛ Misira mɔ, k'aka Misira ŋanəŋk wəran nwɛ entesɛ pəcepərər. 15 K'akəsək a Firawona § ŋanəŋk kɔ, kɔ ŋayekyekəs kɔ nda Firawona. Ntɛ tɔ k'aŋkɛrɛ wəran nwɛ nde kəlɔ ka Firawona. 16 Kɔ Firawona osumpər Abram bel-bel teta Saray, k'ɔsɔtɔ kəyɛfɛ sɛm yɛfɛt haŋ yɔpɔŋ, sofale, amarəs arkun k'aran kɔ yɔkɔmɛ. 17 Mba kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ Firawona k'afum ɔn ruŋc yɔpɔŋ teta Saray, wəran ka Abram. 18 Kɔ Firawona ewe Abram, k'eyif kɔ: «Cəke cɔ məyɔ em ntɛ? Ake'sɔŋɛ ntɛ məntɔlok' im a wəran kam ɔfɔ mɔ? 19 T'ake tɔ məlokɛ a wəkirɛ kam ɔfɔ-ɛ? Məsɔŋ' em kəlɛk kɔ pəyɔnɛ wəran kem. Ndɛkəl oŋ, wəran kam ɛwɛ. Məlɛk kɔ! Məkɔ!»

20 Kɔ Firawona oloku afum ɔn, «Nəsak kɔ pəkɔ nkɔn, kɔ wəran kɔn kɔ ca nyɛ yɔyɔnɛ yɔn mɔ.»

13

1 K'Abram ɛmpɛrnɛ Misira kəkɔ ka kəca ka Nɛkɛf, nkɔn, wəran kɔn kɔ ca yɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp. Lɔt ŋanasol ti.

Kəgbɛyɛnɛ ka Abram kɔ Lɔt

2 Abram ɛnasɔtɔ daka dɛlarəm, ɛnala yɔcɔl, pəsam kɔ kɛma. 3 K'ɛyɛfɛ kəcal-cali kəyɛfɛ ka Nɛkɛf haŋ Betel da ɛnadɔf abal tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ, Betel kɔ Hay dacɔ. 4 Kəca nkɛ ɛnanuŋkɛnɛ kəlompəs aŋgbip ŋa Kanu dənda, k'Abram oŋkornɛ tewe ta Kanu Kəpɔŋ. *

5 Lɔt nwɛ ŋanasol mɔ, nkɔn sɔ ɛnayɔ cir, ŋkesiya, cəna kəbəp cəbal. 6 Atɔf ŋɛnafɛtər ŋa kiyi kəŋan tofo tin, bawo yɔcɔl yaŋan yɛnala. 7 Kɔ kəcɔp kənde kəyi akɛk a yɔcɔl ya Abram k'akɛk a yɔcɔl ya Lɔt dacɔ. Atɔf ŋaŋɔkɔ sɔ, aKanahan k'aPerisi ŋanandɛ ŋi tɛm tatɔkɔ. 8 K'Abram oloku Lɔt: «Pəmar fɛ akɛk a yɔcɔl yam ŋacɔp k'akɛk a yɔcɔl yem. Səna sɔ pəmar fɛ su ti, bawo dɛwɛŋca dɔ səyɔnɛnɛ. 9 Antɔf fəp ŋɔ ŋaŋɛ ŋey' əm fɔr kiriŋ mɔ. Kɔ məŋkɔ kəca kətɔt-ɛ, iŋkɔ kəmeriya. Kɔ məŋkɔ kəmeriya, iŋkɔ kətɔt, mba məwosɛ səgbɛyɛnɛ.»

10 Kɔ Lɔt eyekti fɔr k'ɛnəŋk aranta ŋa Yurdɛn tɔkɔ ŋɛndəm mɔ (tɛm tatɔkɔ ta Kanu kəntaləsər Sodom kɔ Komora-ɛ), pəŋckɔ haŋ Cohar pəmɔ aranta (mɛrɛ) ŋa Kanu Kəpɔŋ, pəmɔ atɔf ŋa Misira. 11 Kɔ Lɔt ɛlɛk dalɛ da Yurdɛn fəp, k'ɔŋkɔ kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ, tatɔkɔ tɔ ŋanagbɛyɛnɛ kɔ Abram. 12 K'Abram ɛndɛ atɔf ŋa Kanahan, kɔ Lɔt ɛndɛ sədare sa aranta ŋa Yurdɛn k'ɔndɔf cəbal cɔn kəca ka Sodom. 13 Afum a Sodom ŋanatesɛ fɛ bəkəc, ŋaŋc-ciya Kanu Kəpɔŋ.

14 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Abram, ntɛ ŋasakɛnɛ oŋ kɔ Lɔt mɔ: «Məyekti fɔr kəyɛfɛ dənda məyi mɔ, məmɔmən kəca kətɔt, kəmeriya nde dec dɛmpɛ kɔ nde dɛŋkalɛ mɔ. 15 Bawo atɔf ŋaŋɛ məŋnəŋk mɔ fəp indesɔŋ əm ŋi kɔ yuruya yam. 16 Indesɔŋɛ yuruya yam yɛla haŋ ta antam kəlɔm ŋa-ɛ, pəmɔ tɔkɔ antɔtam kəlɔm kəbof antɔf kəroŋ mɔ. 17 Məyɛfɛ məkɔt atɔf ŋaŋɛ dobolu kɔ dowokəlu da ŋi, bawo indesɔŋ əm ŋi.»

18 Kɔ Abram eŋcepɛ cəbal cɔn, k'ende pədɔf ci nde tofo ntɛ ŋkiri-ŋa-Mamre yɛŋcəmɛ mɔ kəsək, ta ɔmbɔlɛ Hɛbərɔŋ-ɛ, k'olompəs di dəkəloŋnɛ tewe ta Kanu Kəpɔŋ. †

14

Abram, abɛ kɔ Melkisedek

1 Tɛm tatakɔ tɔ abɛ a tɔf maŋkəlɛ ŋaŋc-yɛfərɛnɛ kɔ abɛ a sədare kəcamət: Amrafɛl wəbɛ wəka Siŋhar,* Aryok wəbɛ wəka Elasar, Kədɔr-Lahomɛr wəbɛ wəka Helam, kɔ Tidəhal wəbɛ wəka Koyim, 2 tɛnatəŋnɛ abɛ akakɔ ŋacyɛfərɛnɛ kɔ abɛ a sədare kəcamət: Bera † wəbɛ wəka Sodom, Birəsa ‡ wəbɛ wəka Komora, Sinab wəbɛ wəka Adma, Semeber wəbɛ wəka Ceboyim kɔ wəbɛ wəka Bela mbɛ bɔyɔnɛ Cohar mɔ. 3 Abɛ akaŋɛ kəcamət fəp aranta ŋa Sidim dacɔ ŋanandɛ, nde pəyɔnɛ mɔkɔ Kəba Kədokət mɔ. 4 Meren wəco kɔ mɛrəŋ ŋayi kətam ka Kədɔr-Lahomɛr dəntɔf, mba teren ta wəco kɔ maas kɔ ŋayeŋkər kɔ səbomp. 5 Teren ta wəco kɔ maŋkəlɛ, Kədɔr-Lahomɛr k'abɛ akɔ ŋanabɛrɛnɛ mɔ, ŋasut aRefay nde dare da Asterot-Karnayim, kɔ ŋasut aSus nde Ham, kɔ ŋasut afum a Em nde Aranta ŋa Kiriyatayim. 6 K'abɛ maŋkəlɛ ŋasut aHor ndaraŋan, nde mɔrɔ ma Sehir.§ Kɔ ŋambɛləs aHor haŋ nde tofo ntɛ Aŋkiri-ŋa-Paran ŋɛŋcəmɛ mɔ, nde tɛgbɛrɛ kəsək. 7 K'abɛ akaŋɛ maŋkəlɛ ŋaluksərnɛ Eyən-Mispe * (nŋɛ ŋɔyɔnɛ Kadɛs mɔ), kɔ ŋasut aHamalek atɔf ŋaŋan fəp kɔ 'Amɔr aŋɛ ŋanandɛ Hacacon-Tamar mɔ. 8 Kɔ abɛ a sədare kəcamət (Sodom, Komora, Adma, Ceboyim kɔ Bela, ti tɔ tatɔkɔ Cohar) ŋambɛrɛnɛ kəsutɛnɛ nde aranta ŋa Sidim. 9 Akɔ sɔ ŋayi: Kədɔr-Lahomɛr wəbɛ wəka Helam, Tidəhal wəbɛ wəka Koyim, Amrafɛl wəbɛ wəka Siŋhar, kɔ Aryok wəbɛ wəka Elasar. Abɛ maŋkəlɛ ŋayɛfərɛnɛ kɔ abɛ kəcamət. 10 Ntɛ Aranta ŋa Sidim ŋɛnala cələmp ca kɔrtal mɔ, k'abɛ aŋɛ kəcamət dacɔ, wəbɛ wəka Sodom kɔ wəka Komora ŋayɛksɛ kɔ ŋantɛmpɛnɛ ci disrɛ. K'aləpəs aŋɛ maas k'asɔdar aŋan ŋayɛksɛ kɔ ŋantɛfərnɛ kəca ka dətɔrɔ. 11 K'atam a asɔdar a abɛ kəcamət ŋawɛtəs ca ya aka Sodom kɔ Komora kɔ yeri yaŋan fəp, kɔ ŋaŋkɔ. 12 Kɔ ŋasumpər sɔ Lɔt kɔ daka dɔn, nkɔn Lɔt wan ka wəbeki ka Abram ɛnayi, (kəyɛfərɛnɛ kaŋkɛ kənabəp Lɔt nwɛ pəyi Sodom).

13 Kɔ wəmulpɛ dəkəwan wəkin ende pəloku ti Abram wəHebəru, nwɛ ɛnandɛ nde kəfo nkɛ Aŋkiri-ŋa-Mamre wəka 'Amɔr ŋɛŋcəmɛ mɔ. Mamre nwɛ pəyɔnɛ wɛŋc ka Eskol kɔ Haner, aŋɛ ŋanacaŋəs kətəŋnɛ kɔ Abram mɔ. 14 Ntɛ Abram ene kusumpər ka wan ka wəbek' ɔn mɔ, k'oloŋka asol ɔn afum 318 aŋɛ ŋanabaŋsɛ, akomɛnɛ ɔn dacɔ mɔ. K'ɛŋcɛpsɛ abɛ asumpər a wan ka wəbek' ɔn darəŋ haŋ dare da Dan. 15 K'Abram eyerəs kənay (kəgba) kɔn, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa kəyɛfərɛnɛ ka pibi, nkɔn Abram k'amar ɔn, kɔ ŋasut asumpər a wan ka wəbek' ɔn, kɔ ŋambɛləs ŋa haŋ Hoba, nŋɛ ŋeyi Damas kəca kəmeriya mɔ. 16 K'oluksɛ ca fəp, k'oluksɛ sɔ Lɔt, wan ka wəbek' ɔn k'aran k'afum aləpəs aŋɛ.

17 Ntɛ Abram osut Kədɔr-Lahomɛr k'amarɛnɛ ɔn mɔ, kɔ wəbɛ wəka Sodom owur kədefaynɛ kɔ nde aranta ŋa Sawe, nde pəyɔnɛ «Aranta ŋa Wəbɛ» mɔ.

18 Melkisedek, wəbɛ wəka Salɛm,† ɛŋkɛrɛ kəcom kɔ member: Melkisedek, wəloŋnɛ wəka Kanu Kəpɔŋ, nkɛ kəyi afum aka doru fəp kəroŋ mɔ, ɛnayi. 19 Kɔ Melkisedek ontolanɛ Abram, k'oloku: «Məna Abram, Kanu nkɛ kəyi fəp kəroŋ mɔ, Wəbɛ wəka dəntɔf kɔ dareŋc, kəpoc' am pətɔt. 20 Ileləs Kanu nkɛ kəyi fəp kəroŋ mɔ, nkɛ kəlɛk ayɛfərɛnɛ am kɔ kəmbɛr əm dəwaca mɔ!» Kɔ Abram ɔsɔŋ kɔ farilɛ fa ca yɔkɔ ŋanasɔtɔ dəkəwan mɔ fəp.

21 Kɔ wəbɛ wəka Sodom oloku Abram: «Məsɔŋ im afum, məlɛk ca yayɛ fəp yam.» 22 Kɔ Abram oluksɛ wəbɛ wəka Sodom mɔcɔp: «Indot kəca nnɔ Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəyi afum fəp kəroŋ mɔ, nkɛ kəyɔnɛ wəbɛ wəka dareŋc kɔ dəntɔf mɔ. 23 Ifɔlɛk ali paka pin ca yam dacɔ. Ali debeŋa kɔ pəyi fɛ ti-ɛ pɛpətərɛ pa kɔfta kam. Ti tɔ məntɔtam kəloku: ‹In' ɔsɔŋɛ Abram kəyɔ daka.› 24 Ifɔlɛk daka o daka, mɛnɛ yeri nyɛ afum em ŋandi mɔ, kɔ kəyer nkɛ atemp em Esekol, Haner, kɔ Mamrɛ ŋasɔtɔ mɔ, bawo pəmar ŋasɔtɔ kəyer.»

15

Kanu Kəpɔŋ kəŋcaŋəs kiyi kəŋan tes tin kɔ Abram

1 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər Abram dəmere kɔ kəloku kɔ ntɛ: «Ta mənesɛ, Abram! Ina yati indeyɔn' am aca. Indeluks' am kəway pəpɔŋ.» 2 Kɔ Abram eyif Kanu: «Kanu Wəbɛ Wəpɔŋ, ake məndesɔŋ im-ɛ? Intas ta iyɔ wan-ɛ, wədelɛk kɛ kem ɔyɔnɛ Elihɛsɛr wəka Damas.» 3 Kɔ Abram ɔnɔcər: «Məsɔŋ f' em awut,* nwɛ aŋkom nde kəlɔ kem disrɛ mɔ, nkɔn endelɛk kɛ kem.» 4 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku kɔ, «Ala, bafɔ nkɔn endeyɔnɛ wəlɛk ka kɛ kam, mba wan kam wəkom nwɛ endewur əm dəris mɔ yati.» 5 Kɔ Kanu kəwurɛnɛ Abram abal ŋɔn disrɛ, kɔ kəloku kɔ: «Məgbətnɛ kɔm. Məlɔm cɔs cacɔkɔ, kɔ məntam-ɛ.» Kɔ kənɔcər: «Pəmɔ cɔs cacɔkɔ, yuruya yam afɔde pactam kəlɔm ŋa fəp.» 6 Kɔ Abram ɛlaŋ Kanu Kəpɔŋ. Ti tɔ Kanu kənalɔmɛ kɔ fum wəlompu. 7 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «In' ɔyɔnɛ Kanu Kəpɔŋ nkɛ kənawur' am Ur ŋa aKaldi kədesɔŋ əm atɔf ŋaŋɛ, məde məlɛk ŋi kɛ.» 8 Kɔ Abram eyif Kanu, «Kanu Wəbɛ Wəpɔŋ, cəke cɔ indetam kəcərɛ a indesɔtɔ atɔf ŋaŋɛ kɛ-ɛ?» 9 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «Məkɛr' em wana weyecəra win, wir wɛran win, kɔ aŋkesiya ŋorkun ŋin fəp fayi ya meren maas maas, tɔpay tin kɔ topokpoka tin.» 10 Kɔ Abram ɛŋkɛrɛ sɛm yayɔkɔ k'eŋgber-gberi yi dacɔ dacɔ k'ombocəs yegber-gberi yayɔkɔ mɛrəŋ mɛrəŋ yɛtɛfərɛnɛ, kɔ bɛmp, məlməl m' ɛnaboc yi ta aŋgberi yi-ɛ. 11 Kɔ yɔfən yontorər sɛm yegber-gberi yayɔkɔ, mba k'Abram ɛmbɛləs yi.

12 Dec dendekalɛ, k'Abram endirərnɛ, k'ayekyek ŋɔpɔŋ ŋɛŋgbəpərnɛ kɔ k'enesɛ dəmere. 13 Kɔ Kanu kəloku Abram: «Məcərɛ a yuruya yam yendeyɔnɛ acikəra atɔf ŋocuru nŋɛ ŋɔntɔyɔnɛ ŋaŋan mɔ. Ŋandekɔ-yɔnɛ di acar, andekɔ-tɔrəs ŋa di haŋ meren 400. 14 Mba Indetɔrəs afum aŋɛ ŋandecəmbər ŋa dacar mɔ, ŋandewur atɔf ŋaŋɔkɔ kɔ ca yɛlarəm. 15 Kɔ məna Abram, məndekɔ-bəp atem am pəforu disrɛ, † pawup əm detem dobotu disrɛ. ‡ 16 Yuruya yam yendeluksərnɛ nnɔ mɛnɛ tɛm ta danapa da maŋkəlɛ, bawo 'Amɔr ŋantacepərər fɛ kiciya kəŋan a idebɛləs ŋa.»

17 Ntɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, k'asum ŋɛmət (dimi dontor) kɔ teken pɛŋcɛsəŋɛ, nɛŋc kɔ kinimɛ yeŋcepər yoboc ya sɛm yeyer yayɔkɔ dacɔ. 18 Dɔsɔk dadɔkɔ dɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋcaŋəs kiyi kəŋan tes tin kɔ Abram. Kɔ Kanu kəloku Abram: «Isɔŋ yuruya yam kəyɛfɛ ka kəŋgbɔkɔ ka Misira haŋ Efərat, kəŋgbɔkɔ kəpɔŋ: 19 Indesɔŋ yuruya yam atɔf ŋa aKeni, aKenisi, aKadmon, 20 ŋa aHewy, aPerisi, aRefay, 21 ŋa 'Amɔr, aKanahan, aKirkas, kɔ aYebus.»

16

Kəkom ka Səmayila

1 Saray wəran k'Abram ɛnakomɛ fɛ kɔ wan. Mba ɛnayɔ wəcar wəran wəMisira, pacwe kɔ Hakar. 2 Kɔ Saray oloku Abram: «Mənəŋk, Kanu Kəpɔŋ kəyaməsər im kəsɔtɔ ka wan. Məfəntərɛ kɔ wəcar kem, tɔlɔma intam kəsɔtər kɔ wan wərkun.» Kɔ Abram ɛŋcəŋkəl dim da Saray. 3 Awa, kɔ Saray wəran ka Abram ɛlɛk wəcar kɔn wəMisira, Hakar, k'ɔsɔŋ kɔ wos Abram pəyɔ kɔ wəran. Tɛnatəŋnɛ kəndɛ ka Abram atɔf ŋa Kanahan kəsɔtɔ meren wəco. 4 Kɔ Abram ŋambəpɛnɛ kɔ Hakar, kɔ Hakar ɛmbɛkəs. Ntɛ ɛŋcərɛ a ɛmbɛkəs mɔ, ɔmɔmənɛ fɛ sɔ Saray fɔr yɔtɔt. 5 Kɔ Saray oloku Abram: «Mən' endesarɛ pəcuy pa mɔlɔməs mmɛ ɔlɔməs im mɔ! Ina yati, in' ɛlɛk wəcar kem k'imbɛr əm kɔ dəwaca, mba ntɛ ɛnəŋknɛ oŋ pəbɛkəs mɔ, k'ɛyɛfɛ kəfərfərəs im. Mba Kanu Kəpɔŋ kəmboc su kiti dacɔ (kəyi su dacɔ), ina kɔ məna!» 6 Kɔ Abram oluksɛ Saray moloku: «Wəcar kam ey' əm dəwaca. Məyɔ kɔ tɔkɔ tentes' am mɔ.» Awa, kɔ Saray ɔntɔrəs Hakar haŋ kɔ Hakar ɛyɛksər kɔ, k'ɔŋkɔ pəbɔlɛ. 7 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ mɔŋkɔ mɛbəp kɔ nde dətɛgbɛrɛ kələmp kəlɔma kəsək ta ɔmbɔlɛ kəŋgbɔkɔ * nkɛ kəyi dɔpɔ da Sur mɔ. 8 Kɔ mɛlɛkɛ mmɛ meyif: «Hakar, wəcar ka Saray, deke məyɛfɛ-ɛ? Deke məŋkɔ-ɛ?» Kɔ Hakar oluksɛ mi moloku: «Wəbɛra kem Saray, iyɛksər.» 9 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ moloku, «Məluksərnɛ ndena wəbɛra kam, məkɔ məfəntərɛ kɔ dəntɔf.» 10 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ moloku kɔ: «Indesɔŋɛ yuruya yam yɛla haŋ ta antam kəlɔm ŋa-ɛ.» 11 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ moloku kɔ: «Məmbɛkəs tantɛ, wan wərkun məndekom, wan nwɛ məndesɔŋ tewe ta Səmayila † mɔ, bawo Kanu kəne kəkulɛ-kulɛ ka pəcuy pam. 12 Wan kam endeyi pəmɔ sɔfale sa dop. Ende pəc-caŋ afum fəp kəyɛfərɛnɛ, fəp fəc-yɛfərɛnɛ kɔ nkɔn. Sona s' endendɛ pəbɔlɛnɛ afum aləpəs aŋɛ.»

13 Kɔ Hakar ɔsɔŋ tewe a Kanu Kəpɔŋ nkɛ kənalok-lokər kɔ mɔ, «Ata-Ɛl-Roy,» ti tɔ tatɔkɔ: «Inəŋk nnɔ Kanu nkɛ kənəŋk im mɔ.» 14 Ti t' awenɛ kələmp kaŋkɔ, kələmp ka Lahay-Roy. Kələmp kaŋkɔ kəyi Kadɛs kɔ Beredu dacɔ. 15 Kɔ Hakar oŋkomɛ Abram wan wərkun, kɔ Abram ewe wan wəkakɔ Hakar ɛnakomɛ kɔ mɔ tewe ta Səmayila. 16 Abram ɛnasɔtɔ meren 86 tɛm ntɛ Hakar oŋc-komɛ kɔ Səmayila mɔ.

17

Kanu kəsəkpər tewe ta Abram kɔ tɔyɔnɛ «Abraham»

1 Ntɛ Abram ɔsɔtɔ meren 99 mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər kɔ, kəc-loku kɔ: «In' ɔyɔnɛ Kanu nkɛ kəntam mes ma doru fəp mɔ, məkɔt fɔr yem kiriŋ, məcəmɛ pəlompu darəŋ. 2 Indecaŋəs danapa dosu, ina kɔ məna dacɔ, isɔŋ əm yuruya yɛlarəm.» 3 Kɔ Abram ɛŋcəp tobu dəntɔf kɔ Kanu kəloku kɔ ntɛ: 4 «Ta ina, danapa dem dɛndɛ kɔ məna dacɔ: Məndeyɔnɛ kas ka afum a tɔf yɛlarəm. 5 Afɔsɔw' am tewe ta Abram, mba Abraham,* bawo indesɔŋ' am kəyɔnɛ ka kas ka afum a tɔf yɛlarəm. 6 Indesɔŋ əm dokombəra dɔpɔŋ, indesɔŋ' am kəkom ka afum alarəm, abɛ yati ŋandeyi ŋa dacɔ. 7 Indecaŋəs danapa dem kɔ məna dacɔ kəbəp ka yuruya yam kɔ məna məfi-ɛ, indecəmɛ danapa dadɔkɔ darəŋ kɔ yuruya yam doru o doru. Tɛm tatɔkɔ Kanu kam k'indeyɔnɛ kɔ ka yuruya yam kɔ məna məndecepər-ɛ. 8 Indesɔŋ əm kɔ yuruya yam atɔf ŋa Kanahan ŋaŋɛ məntɛp kəc-bɛrɛ mɔ fəp, ŋendeyɔnɛ ŋaŋan doru o doru, iyɔnɛ Kanu kəŋan.» 9 Kɔ Kanu kəloku Abraham: «Məna kɔ yuruya yam, dɛtɛmp dɛtɛmp nəleləs danapa ndɛ səŋcaŋəs mɔ. 10 Ntɛ tɔ nəndetɔmpərərnɛ danapa dem ndɛ iŋcaŋəs kɔ məna kɔ yuruya yam kɔ məndecepər-ɛ. Nwɛ o nwɛ ɔŋyɔnɛ wərkun yuruya yam dacɔ mɔ, pakəŋc kɔ. 11 Kəkəŋc konu kəndementər kəcəmɛ konu danapa dem darəŋ. 12 Kəyɛfɛ dɛtɛmp kɔ dɛtɛmp awut anu arkun fəp packəŋc ŋa tataka ta camət-maas, pəyɔnɛ wəkom wəka kəlɔ kam, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ fum nwɛ asɔtɔnɛ pəsam nnɔ wəcikəra eyi mɔ, ta ɔyɔnɛ wəka yuruya yam mɔ. 13 Pəmar pade packəŋc nwɛ andekom nde kəlɔ kam kɔ nwɛ andesɔtɔnɛ pəsam mɔ, ti tendeyɔnɛ kəfat ka danapa dem da doru o doru nde dis donu. 14 Wərkun nwɛ o nwɛ antɔkəŋc mɔ, aŋwurɛ wəkayi afum ɔn dacɔ, tɛm tatɔkɔ danapa dem delip nnɔ nkɔn eyi mɔ.» 15 Kɔ Kanu kəloku sɔ Abraham: «Ntɛ tɔyɔnɛ ta wəran kam Saray mɔ, ta məwe kɔ sɔ Saray, kəyɛfɛ mɔkɔ Sara s' ande pac-we kɔ. 16 Kəpocɛ kɔ k'inder, ipocɛ sɔ məna wan nwɛ endekom' am mɔ. Indepocɛ kɔ pətɔt, nkɔn endeyɔnɛ kɛrɛ ka tɔf yɛlarəm. Abɛ a tɔf yɛlarəm ŋandewur kɔ dəris.» 17 Kɔ Abraham ɛŋcəp kəro dəntɔf kəsel, k'olokunɛ dɛbəkəc: «Wərkun wəka meren 100 ɛntam kəkom ba? Kɔ Sara ɔsɔtɔ meren 90 endekom ba?» 18 Kɔ Abraham oloku Kanu: «Məgbətənɛ Səmayila doru!» 19 Kɔ Kanu kəloku: «Ala! Wəran kam Sara endekom' am wan nwɛ məndewe Isiyaka † mɔ. Indecəmɛ danapa dosu darəŋ kɔ nkɔn, iyɛfɛ sɔ icəmɛ di darəŋ kɔ yuruya yɔn kɔ nkɔn eŋcepər-ɛ danapa da doru o doru dɔ. 20 Ntɛ tendeŋərnɛ ti mɔ, ine wəran kam pəc-tolanɛ Səmayila: Indepocɛ kɔ pətɔt, indesɔŋ kɔ dokombəra dɔpɔŋ indesɔŋɛ yuruya yɔn yɛla endeyɔnɛ kas ka abɛ wəco kɔ mɛrəŋ kɔ wətem ka afum alarəm. 21 Mba ntɛ tɔyɔnɛ ta danapa dem mɔ, Sara oŋkom' am tɛm tantɛ dok.» 22 Ntɛ Kanu kəlip kəlok-lokər Abraham mɔ, kɔ Kanu kəmpɛ dareŋc. 23 K'Abraham ɛlɛk wan kɔn Səmayila kɔ afum aŋɛ anakom kəlɔ kɔn disrɛ mɔ fəp, kəbəp ka aŋɛ ɛnawayɛ pəsam pɔn mɔ, ti tɔ tatɔkɔ arkun a kəlɔ kɔn disrɛ fəp. K'ɛŋkəŋc ŋa dɔsɔk din dadɔkɔ, pəmɔ tɔkɔ Kanu kənaloku kɔ ti mɔ. 24 Abraham ɛnasɔtɔ meren 99 a k'andekəŋc kɔ. 25 Wan kɔn Səmayila, ɛnasɔtɔ meren wəco kɔ maas a k'andekəŋc kɔ. 26 Dɔsɔk dadɔkɔ d' aŋkəŋc Abraham kɔ wan kɔn, Səmayila. 27 K'aŋkəŋc arkun aka kəlɔ kɔn disrɛ fəp, kəyɛfɛ acar aŋɛ anakom di mɔ haŋ akɔ ɛnawayɛ pəsam pɔn nnɔ acikəra ŋayi mɔ. K'aŋkəŋc ŋa fəp kɔ nkɔn Abraham.

18

Kanu kəndəŋk a Sara endesɔtɔ wan wərkun

1 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər Abraham nde tofo ntɛ ŋkiri ya Mamre yɛŋcəmɛ mɔ, tɛtəŋnɛ Abraham pəndɛ nde kusuŋka ka abal ŋɔn daŋ, tɛm ntɛ pəŋwoŋɛ mɔ. 2 Kɔ Abraham eyekti fɔr, k'ɛnəŋk arkun maas ŋacəmɛ ta ŋambɔlɛ kɔ-ɛ. Ntɛ ɛnəŋk ŋa mɔ, k'ewirnɛ kəkɔ-bəpɛnɛ kɔ ŋa, k'ontontnɛnɛ ŋa haŋ dəntɔf. 3 Kɔ Abraham oloku wəkin ŋa dacɔ: «Wəbɛ, ilɛtsɛn' am intam kəsɔtər əm kəwosɛn' em kəcəmɛ ka nnɔna wacar kam? 4 Pakɛrɛ nu oŋ domun depic nəbikɛnɛ wɛcək, nəŋesəm nnɔ kətɔk nkɛ dəntɔf. 5 Indesɔŋ nu sɔ peri, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nu kəsɔtɔ sɔ fənɔntər mɔ, a nədekɔ tɛm tatɔkɔ nəfɔdecepər nnɔ nderem kifəli, iyi kiyi konu.» Kɔ acikəra ŋaloku: «Tentesɛ! Məyɔ tɔkɔ məloku mɔ.»

6 Kɔ Abraham ɔŋkɔ katəna-katəna abal ŋɔn disrɛ nde Sara eyi mɔ, k'oloku kɔ: «Məkufɛ məlɛk farin fədɛsdɛs tafala kəmaas məgbɛntɛ akaŋɛ cəcom.» 7 K'ɛyɛksɛ sɔ kəkɔ ka nde yɔcɔl yeyi mɔ, k'osumpər tana pɔtɔt dis nde yɔcɔl yɔn dacɔ, k'ɔsɔŋ pi wəcar kɔn wətɛmp wəkin kɔ wəkakɔ olompəs pi katəna-katəna.

8 Kɔ Abraham ɛlɛk fulaya kɔ mɛsɛ ma wana kɔ sɛm ya tana tatɔkɔ analompəs mɔ, k'ɔŋkɔ pəcəmbərər yi acikəra ɔn. Kɔ nkɔn Abraham ɛŋcəmɛ ŋa kəsək kətɔk dəntɔf, acikəra ŋac-di yeri. 9 Ntɛ ŋalip kədi yeri mɔ, kɔ ŋayif Abraham: «Deke wəran kam Sara eyi-ɛ?» Kɔ Abraham oloku ŋa, «Eyi nde abal disrɛ.» 10 Kɔ wəcikəra wəkin oloku: «Inder nnɔ ndaram dok tɛm tantɛ wəran kam Sara endekom wan wərkun.» Sara ɛnacəmɛ dəkusuŋka Abraham tadarəŋ pəc-cəŋkəl.

11 Abraham kɔ Sara ŋanasikər, ŋabɛk, Sara ɛnawurɛnɛ fɛ sɔ wətam kəsɔtɔ awut. 12 Kɔ Sara eselərnɛ pəc-loku: «Ndɛkəl ntɛ isikər oŋ mɔ, pəbotu pendey' im sɔ ba? Wos im sɔ, esikər.» 13 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəyif Abraham «Ta ake tɔ Sara eselɛ-ɛ a pəc-loku: ‹Mba kaŋce kɔ, indetam kəsɔtɔ wan nnɔ isikər mɔ ba?› 14 Tes teyi ntɛ tɛntambər Kanu Kəpɔŋ mɔ ba? Dok tɛm tantɛ imboŋcər əm mɔ, inder nnɔ ndaram, Sara endesɔtɔ wan wərkun.» 15 Kɔ Sara eyemɛ, k'ombupərɛ «Isel fɛ,» bawo ɛnanesɛ. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋgbɔkərɛ: «Ala, məsel!»

16 K'afum aŋɛ ŋayɛfɛ kəkɔ, kɔ ŋamɔmən kəca ka Sodom. Kɔ Abraham ɛŋcəmbər ŋa kəkɔ-lembərnɛ ŋa. 17 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəyifnɛ: «Imɛŋkər Abraham ntɛ ifaŋ kəyɔ mɔ ba? 18 Abraham endeyɔnɛ kas ka afum a atɔf ŋɔpɔŋ, ŋa fənɔntər. Afum a doru fəp tetɔn tɔ ŋandesɔtɔnɛ kəpocɛ pətɔt. 19 Bawo inasom kɔ pəloku awut ɔn kɔ afum ɔn, a ŋacəmɛ dɔpɔ da ina, Kanu Kəpɔŋ darəŋ, ŋacəmɛ pəlompu darəŋ kɔ sariyɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ina Kanu ilasɛ Abraham dim ndɛ ɛnasɔŋ tetɔn mɔ.» 20 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Abraham: «Mes mmɛ amboŋcɛ Sodom kɔ Komora mɔ, mɛmbɛk kɔ kiciya kayi kəyɔ wɛy-wɛy. 21 Kətor k'inder dəntɔf idemɔmən kɔ pəyɔnɛ fɔ ntɛ aŋloku taŋan mɔ kaŋce kɔ-ɛ, kɔ pəntɔyɔnɛ ti-ɛ, ina sɔ icərɛ ti.»

22 Kɔ acikəra aŋɛ ŋayɛfɛ tofo tatɔkɔ kɔ ŋantɛfərnɛ kəca ka Sodom. Kanu Kəpɔŋ kəsɔrɔyi kɔ Abraham. 23 Kɔ Abraham ɔlɔtərnɛ k'eyif Kanu: «Məndekɔ-tɔrsɛnɛ sɔ fum wəlompu pəmɔ wəlɛc ba? 24 Tɔlɔma afum atɔt 50 ŋayi afum aka dare dadɔkɔ dacɔ, məndekɔ-ləsər sɔ dare dadɔkɔ ba? Məfɔtam kəŋaŋnɛnɛ ŋa teta afum alompu akaŋɛ 50 aŋɛ ŋayi ŋa dacɔ mɔ?» 25 «Tɔbɔl' am məna kəyɔ ka tantɛ! Məfɔdedifɛnɛ fum wəlompu kɔ wətɔlomp, tɛm tatɔkɔ wətɔdəkət pəsɔtɔ pəcuy pin payi kɔ wədəkət. Tɔbɔl' am məna nwɛ məyɔnɛ wəboc kiti ka doru fəp mɔ, məfɔdeyi ta məleləs sariyɛ!» 26 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku: «K'imbəp nde dare da Sodom disrɛ afum alompu 50-ɛ, iŋaŋnɛnɛ aləpəs akɔ te taŋan.»

27 Kɔ Abraham ɔŋgbɔkərɛ k'oloku: «Nəmɔmən ntɛ iyeŋk abəkəc kəlok-lokər Kanu Wəbɛ mɔ, ina nwɛ iyɔnɛ kəbof ka dəntɔf kɔ ka dənɛŋc dəm mɔ. 28 Tɔlɔma afum alompu akaŋɛ 50 ŋandekɔ-but afum kəcamət paləsər oŋ dare fəp ba?» Kɔ Kanu kəloku: «Ifɔləsər di k'imbəp di afum alompu 40 kɔ kəcamət-ɛ.»

29 Kɔ Abraham ɛŋcəmɛ kɔ darəŋ kəloku kɔ toloku ntɛ: «Tɔlɔma alompu 40 ŋ' andekɔ-bəp di?» Kɔ Kanu kəloku: «Ifɔləsər, k'imbəp di alompu 40-ɛ.»

30 Kɔ Abraham oloku: «Ilɔktərn' am, Kanu Wəbɛ! Ta pətɛl' am k'ilok-loku sɔ-ɛ! Tɔlɔma alompu 30 ŋ' andekɔ-bəp di?» Kɔ Kanu kəloku Abraham: «Ifɔləsər di k'imbəp dɔtɔf afum alompu 30-ɛ.»

31 Kɔ Abraham oloku: «Kanu Wəbɛ, məŋaŋnɛnɛ mɔcɔp mem. Tɔlɔma alompu wəco mɛrəŋ ŋ' andekɔ-bəp di?» Kɔ Kanu kəloku Abraham: «Ifɔləsər di teta afum akakɔ wəco mɛrəŋ.»

32 Kɔ Abraham oloku: «Ilɛtsɛn' am, Wəbɛ kem! Ta pətɛl' am, tɛləpəs t' indelok-lokər əm. Tɔlɔma alompu wəco ŋayi di.» Kɔ Kanu kəloku sɔ Abraham, «Ifɔləsər di teta afum akakɔ wəco.»

33 Ntɛ ŋalip kəlok-loku mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋkɔ, kɔ Abraham olukus nde ndɔrɔn.

19

Lɔt kəyacnɛ kɔn kələsər ka Sodom

1 Dec dɔrɔfɔy kɔ mɛlɛkɛ mmɛ mɛrəŋ mender Sodom. Lɔt pəndɛ dəkəbɛrɛ da dare. Ntɛ ɛnəŋk mi mɔ, k'ɛyɛfɛ kəkɔ-bəpɛnɛ kɔ mi, k'ontontnɛnɛ mi dəntɔf. 2 Kɔ Lɔt oloku ŋa: «Ilɛtsɛnɛ nu, nəna abɛ em, nəder nnɔ kəlɔ ka wəcar konu. Nəcepərɛnɛ dɛ pibi, nəbikɛnɛ wɛcək, nədena nəyɛfɛ bət-bətana suy, nəsumpər sɔ dɔpɔ donu, nəkɔ.» Kɔ mɛlɛke ŋaloku kɔ: «Ala, nnɔ tofo tantɛ tɔ səndecepərɛnɛ pibi!» 3 Mba kɔ Lɔt ɛŋcəmɛnɛ ŋa ti darəŋ haŋ kɔ ŋade ŋaləpsər kəkɔ nde ndɔrɔn. K'olompsɛ ŋa yeri yɔtɔt, k'ɛmpɛcɛ ŋa cəcom, kɔ ŋandi yi.

4 Ta ŋantafəntərɛ-ɛ, k'afum a dare da Sodom ŋaŋkɛl kəlɔ, kəyɛfɛ awut haŋ abeki fəp faŋan ŋanayi di, ali fum anasak fɛ. 5 Kɔ ŋawe Lɔt kɔ ŋayif kɔ: «Deke afum akɔ ŋayi-ɛ, aŋɛ ŋambɛrɛ nnɔ ndaram nnɔ pibi pampɛ mɔ? Məwurɛnɛ ŋa nnɔ səyi mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ səfəntərər ŋa mɔ.»

6 Kɔ Lɔt owur dəkusuŋka nnɔ ŋayi mɔ, k'ɛŋgbət kumba tadarəŋ tɔn. 7 K'oloku ŋa: «Ala, Anapa, Ilɛtsɛnɛ nu ta nəyɔ pəlɛc pampɛ! 8 Ilɛtsɛnɛ nu! Iyɔ ayecəra mɛrəŋ atɔcərɛ arkun, ilɛtsɛnɛ nu ikɛrɛ nu ŋa nnɔ dabaŋka, nəyɔ ŋa mɛfaŋ monu. Mba ta nəyɔ acikəra em ntɛ o ntɛ, bawo kiyi kem kɔ ŋayinɛ dɛ!» 9 K'afum a Sodom ŋaloku kɔ: «Məbɔlɛ day! Məna wəcikəra məfaŋ kəbocər səna dɔpɔ ndɛ səndekɔt mɔ, kɔ məntɔwurɛnɛ ŋa-ɛ, tɔkɔ səndedeŋər məna mɔ tendecepər taŋan!» Kɔ ŋawɛn Lɔt pəpɔŋ kɔ ŋalɔtərnɛ kumba kəkɔ-ləsər ki. 10 Kɔ mɛlɛkɛ mmɛ mɛrəŋ mosumpər Lɔt, kɔ mɛmbɛrsɛ kɔ, kɔ mɛŋgbət kumba. 11 Afum akɔ ŋanayi dəkusuŋka mɔ, kɔ mɛlɛke mɔsɔŋ ŋa kətɔnəŋk, kəyɛfɛ wan fɛt haŋ wəbeki, kɔ tɛyamsɛ ŋa kənəŋk sɔ kumba.

12 Kɔ mɛlɛke ŋayif Lɔt: «An' ɔ məyɔ sɔ nnɔ fum-ɛ? Arkun aŋɛ məsɔŋ aran mɔ, awut am arkun kɔ aran, kɔ afum am fəp, akɔ məyɔ dare dandɛ mɔ fəp, məwurɛnɛ ŋa nnɔ dare dandɛ. 13 Kələsər kɔ sənder tofo tantɛ, bawo Kanu Kəpɔŋ fɔr kiriŋ, ntɛ aŋlokɛ afum a dare dandɛ mɔ, tɛmbɛk. Kanu Kəpɔŋ kəsom su kədeləsər dare dandɛ.» 14 Kɔ Lɔt ɔŋkɔ pəbəp arkun aŋɛ ŋananɛŋcɛ awut ɔn mɔ, k'oloku ŋa: «Nəkufɛ nəyɛfɛ dɛ! Bawo Kanu Kəpɔŋ kənderer kələsər dare dandɛ.» Mba, kɔ arkun akaŋɛ ŋaŋcɛm-cɛmənɛ a kəwoləs kɔ Lɔt ɛndɛ.

15 Pəndeyi dɔsɔka dɛləpəs kɔ mɛlɛke ŋaloku Lɔt: «Məroknɛ məyɛfɛ dɛ, məlɛk wəran kam, kɔ awut am ayecəra aŋɛ ŋayi nnɔ mɔ, ta pəlɛc pedesɔtɔ ŋa kɔ dare dandɛ deŋciya mɔ.» 16 Mba Lɔt pəcwon, kɔ mɛlɛke ŋasumpər ŋa waca, nkɔn kɔ wəran kɔn kɔ awut ɔn ayecəra mɛrəŋ, kɔ mɛlɛke ŋawurɛnɛ ŋa dare disrɛ, bawo Kanu Kəpɔŋ kənafaŋ kəyac kɔ.

17 Ntɛ mɛlɛke ŋawurɛnɛ ŋa dare disrɛ mɔ, kɔ mɛlɛkɛ min moloku Lɔt: «Məyɛksɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta məfi mɔ! Ta məmɔmən tadarəŋ, ta məcəmbərəs tofo o tofo nnɔ aranta ŋaŋɛ! Məkɔ məndɛ məyacnɛ nde dətɔrɔ, ta mədefi.» 18 Kɔ Lɔt oloku ŋa: «Ala, wəbɛ kem! Tɔfɔtam kəyi. 19 Ilɛtsɛn' am! Wəcar kam ɔsɔtər əm kəŋaŋnɛ ntɛ məlas layidi dam nnɔ iyi mɔ, ntɛ məsak im kəyi doru mɔ, mba ifɔtam kəyɛksɛ ibəp tɔrɔ tatɔkɔ a məctorɛ pəlɛc, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ ina sɔ, iŋfi. 20 Ilɛtsɛn' am məŋnəŋk dare dɔkɔ, dɔlɔtərn' em k'iyɛksɛ ibɛrɛ di kɔ dɛfɛtɛ sɔ. Məc' em ikɔ indɛ iyacnɛ di, dɛfɛtɛ fɛ ba? Intam di kəbɛrɛ, tɔsɔŋ' em kəyi doru!» 21 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ: «Awa, kətola kam kankɛ disrɛ, ifɔləsər dare dadɔkɔ məŋle mɔ. 22 Awa, məroknɛ məkɔ, bawo ifɔtam kəyɔ tɔlɔm o tɔlɔm ta məntabɛrɛ di-ɛ.» Ti t' ɔsɔŋɛ ntɛ awenɛ dare dadɔkɔ Cohar * mɔ.

23 Dec dɛŋcpɛ, a kɔ Lɔt ɛmbɛrɛ Cohar. 24 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəntufər aka Sodom kɔ Komora kəyɛfɛ dareŋc, pərbəlɔ kɔ nɛŋc, nyɛ Kanu Kəpɔŋ kəŋcsak mɔ. 25 Kɔ Kanu kələsər sədare fəp, kɔ aranta, kɔ afum kəbəp ka yopoŋ dəntɔf fəp. 26 Kɔ wəran ka Lɔt ɔmɔmən tadarəŋ, k'ɛntəŋklɛ kɔyɔnɛ tɛrəŋka ta mɛr.

27 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'ɔŋkɔ nde tofo tɔkɔ ŋanacəmɛ kɔ Kanu Kəpɔŋ mɔ. 28 Kɔ Abraham ɔmɔmən kəca ka Sodom kɔ Komora, k'ɔmɔmən sədare sa aranta fəp, k'ɛnəŋk kinimɛ kəc-pɛ pəmɔ ntɛ kinimɛ kəpɔŋ kənde kəc-pɛ daranta mɔ.

29 Ntɛ Kanu kəŋcləsər sədare sa aranta ŋaŋɔkɔ mɔ, kɔ Kanu kəŋcɛm-cɛmnɛ Abraham, kɔ kəyac Lɔt pəlɛc ntɛ kəŋcləsər sədare nsɛ Lɔt ɛnandɛ pəyacnɛ mɔ.

Lɔt kɔ awut ɔn aran

30 Kɔ Lɔt ɛyɛfɛ Cohar k'awut ɔn aran mɛrəŋ kəpɛ kəkɔ-ndɛ dətɔrɔ, bawo ɛnanesɛ kəndɛ ka Cohar. K'ɔŋkɔ pəyi kumbuŋkum † ka tɔrɔ kəlɔma disrɛ. 31 Kɔ wan wəran wəcɔkɔ-cɔkɔ wəka Lɔt oloku wələpəs: «Papa kosu ɔyɔnɛ wətem, fum eyi fɛ dɔtɔf nwɛ endeder su mɔ, pəmɔ ntɛ mes mosu mokur moloku ti mɔ. 32 Məder səsɔŋɛ kɔ kəmun member ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəfəntərər su, tɔŋsɔŋɛ səsɔtɔnɛ kɔ yuruya mɔ.»

33 Kɔ ŋasɔŋɛ kɔ kəmun member pibi papɔkɔ. Kɔ wan kɔn wəran wəcɔkɔ-cɔkɔ ɔŋkɔ pəfəntərɛ kɔ kas. Mba Lɔt ɛnacərɛnɛ fɛ kəbɛrɛ kɔn kɔ kəwur kɔn. 34 Dɔckɔsɔk k'oloku wəfɛtəra kɔn: «Ifəntərɛna nnɔ pibi kɔ papa. Pasɔŋɛ kɔ sɔ kəmun member nnɔ pibi, ntɛ tɔŋsɔŋɛ məna sɔ nəkɔ nəfəntərɛ kɔ nkɔn mɔ tɔsɔŋɛ pasɔtɔnɛ kɔ yuruya mɔ.» 35 Pəndesɔbiyɛ kɔ awut ɔn aran ŋasɔŋ kɔ sɔ member. Pibi papɔkɔ kɔ wan kɔn wəran wəfɛt wəkɔ ɔŋkɔ pəbɛrər papa kəŋan Lɔt, kɔ ŋafəntərɛ. Kas kəŋan ɛnacərɛnɛ fɛ kəbɛrɛ kɔ kəwur ka wəkakɔ sɔ.

36 Kɔ awut aran a Lɔt aŋɛ mɛrəŋ fəp ŋambɛksɛ Lɔt kas kəŋan. 37 Kɔ wan wəran wəka Lɔt wəcɔkɔ-cɔkɔ oŋkom wan wərkun, k'ewe kɔ Mohabu.‡ Nkɔn ɔyɔnɛ papa ka aMohabu, ŋayi doru haŋ mɔkɔ. 38 Kɔ wan ka Lɔt wəran wəfɛt oŋkom wan wərkun, k'ewe kɔ «Bɛn-Ammi.»§ Nkɔn ɔyɔnɛ papa ka 'Amɔŋ ŋayi doru haŋ mɔkɔ.

20

Abraham kɔ Abimɛlɛk

1 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ di kəkɔ ka atɔf ŋa Nɛkɛf. K'ɛndɛ Kadɛs kɔ Sur dacɔ, k'ɛyɛfɛ sɔ k'eŋcepərɛnɛ tɛm Kerar. 2 Abraham oŋc-loku afum aka di teta wəran kɔn Sara: «Wəkirɛ kem ɔfɔ.» Kɔ Abimɛlɛk, wəbɛ wəka Kerar, ɛmbaŋ Sara. 3 Awa, kɔ Kanu kənder Abimɛlɛk dəmere ma pibi kɔ kəloku kɔ: «Kəfi kɔ mənder teta wəran wəkɔ məsumpər mɔ, bawo wəran wəlɔ ɔfɔ!» 4 Abimɛlɛk nwɛ ɛnatɔgbuŋɛnɛ wəran nwɛ mɔ, k'eyif: «Kanu cəke cɔ pəyi-ɛ, kədif kɔ mənder atɔf ŋin ali ŋayɔnɛ afum alompu? 5 Nkɔn Abraham yati olok' im: ‹Wəkirɛ kem ɔfɔ,› kɔ wəran yati nkɔn sɔ oloku: ‹Wɛŋc im wərkun ɔfɔ?› Abəkəc ŋosoku ŋ' inayɔ, ali pəlɛc iyɔ fɛ.» 6 Kɔ Kanu kəloku kɔ dəmere: «Iŋcərɛ bel-bel ina sɔ, a abəkəc ŋosoku ŋɔ mənayɔ ntɛ məcyɔ tantɛ mɔ. Ina yati in' ɛyaməs am kədəktər im, ti t' inatɔwos' am a məgbuŋɛnɛ kɔ. 7 Ndɛkəl, məluksɛ wəran wəkawɛ wos. Bawo wədəŋk wəka Kanu ɔ ɔyɔnɛ, endetolan' am məyi doru. Kɔ məntɔluksɛ kɔ-ɛ, məcərɛ a kəfi kɔ mənder kɔ ca yɔkɔ məyɔ mɔ fəp.»

8 Kɔ Abimɛlɛk ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'ewe acar ɔn fəp. K'ɔlɔmər ŋa mere mamɔkɔ fəp. Kɔ kənesɛ kəpɔŋ kəsumpər afum akakɔ. 9 Kɔ Abimɛlɛk ewe Abraham k'eyif kɔ: «Cəke cɔ məyɔ su tantɛ-ɛ? Kɔ kiciya kəre k'iŋciy' am-ɛ, ntɛ məsɔŋɛ su, ina k'atɔf ŋem kəciya pəpɔŋ mɔ? Məyɔ em mɔyɔ mmɛ pəntɔmar məyɔ em mɔ.» 10 Kɔ Abimɛlɛk eyif Abraham: «Cəke cɔ mənafaŋ ntɛ məyɔ tantɛ mɔ?» 11 Kɔ Abraham oloku: «Inacɛm-cɛmnɛ a kənesɛ Kanu kəyi fɛ nnɔ, a andedif im teta wəran kem. 12 Ntɛ tendeŋərnɛ ti mɔ, kaŋce kɔ, a wəkirɛ kem ɔfɔ. Kas kin kɔ səmpaŋnɛ, səyerɛnɛ cɛrɛ. K'ender sɔ k'ɔyɔnɛ wəran kem. 13 Ntɛ Kanu kəsɔŋ' em kəyɛfɛ kəlɔ ka papa wəkem mɔ, ti t' inaloku Sara: ‹Məlɛk' em layidi kəca nkɛ o nkɛ səŋkɔ mɔ, mədekɔ məcloku a wɛŋc əm wərkun iyɔnɛ.›»

14 Kɔ Abimɛlɛk ɛlɛk cir, ŋkesiya, cəna kɔ acar arkun kɔ aran k'ɔsɔŋ Abraham k'oluksɛ kɔ wəran kɔn Sara. 15 Kɔ Abimɛlɛk oloku: «Atɔf ŋem ŋɔ ŋaŋɛ nnɔ fɔr yam kiriŋ, məndɛ nnɔ pəndebɔt əm mɔ.» 16 K'oloku Sara: «Isɔŋ wɛŋc əm wərkun mɛŋcəmbəl ma gbeti wul win, bɔyɔn' am aca nnɔ afum ŋayi mɔ, kəmentər fɔ məŋcərɛ fɛ tɔlɔm o tɔlɔm tes tantɛ disrɛ.» 17 Kɔ Abraham ontola Kanu, kɔ Kanu kəntaməs Abimɛlɛk, wəran kɔn kɔ acar ɔn, kɔ ŋantam kəkom, 18 bawo Kanu Kəpɔŋ kənasumpər aka kəlɔ ka Abimɛlɛk fəp dokombəra teta wəran ka Abraham, Sara.

21

Kəkom ka Isiyaka

1 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmbaŋ Sara pəmɔ tɔkɔ kənaloku ti mɔ, kɔ Kanu kəlasɛ kɔ dim dɔkɔ kənasɔŋ kɔ mɔ. 2 Kɔ Sara ɛmbɛkəs, k'oŋkomɛ Abraham wan wərkun detem dɔn disrɛ, tɛm tatɔkɔ Kanu kənaboŋcər kɔ mɔ. 3 Kɔ Abraham ewe wan wərkun nwɛ Sara oŋkomɛ kɔ mɔ «Isiyaka.» 4 Kɔ Abraham ɛŋkəŋc Isiyaka wan kɔn wərkun nwɛ tataka ta camət-maas tɔn, pəmɔ tɔkɔ Kanu kənasom kɔ ti mɔ. 5 Abraham ɛnasɔtɔ meren 100, ntɛ aŋc-kom wan kɔn Isiyaka mɔ. 6 Kɔ Sara oloku: «Kanu kəsɔŋ' em kəselsər. Nwɛ o nwɛ ene kəkom kem Isiyaka mɔ, tɔŋyɔ kɔ mesel.» 7 K'endeŋər: «An' ɛnatam kəsɔŋɛ Abraham kəlaŋ a Sara endemɛsər awut-ɛ? Mba iŋkomɛ kɔ wan wərkun detem dɔn disrɛ.»

Abraham kəbɛləs kɔn Hakar kɔ Səmayila

8 Kɔ wan ɛmbɛk k'awurɛ kɔ mɛsɛ. Kɔ Abraham omboc kəsata kəpɔŋ dɔsɔk ndɛ awurɛ Isiyaka mɛsɛ mɔ. 9 Kɔ Sara ɛnəŋk wan wərkun, nwɛ wəran wəMisira Hakar ɛnakomɛ Abraham mɔ, pəc-sel. 10 Kɔ Sara oloku Abraham: «Məbɛləs wan wəran wəcar nwɛ kɔ wan kɔn wərkun. Bawo wan ka wəcar wəkawɛ ŋafɔdepaŋnɛ kɛ kɔ wan kem.» 11 Kɔ toloku tatɔkɔ tɛntɛlɛ Abraham bel-bel teta wan kɔn. 12 Mba kɔ Kanu kəloku Abraham: «Ta tɛtɛl' am teta wan kam wərkun kɔ kɛrɛ, wəcar kam. Məwosɛnɛ Sara ntɛ o ntɛ ɛŋfaŋər əm mɔ. Bawo nnɔ Isiyaka eyi mɔ, məndesɔtɔ yuruya nyɛ yendetɔmpər tewe tam mɔ. 13 Indeyɔnɛ sɔ wan ka wəcar kam atɔf. Bawo nkɔn sɔ yuruya yam y' ɔyɔnɛ.»

14 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'ɛlɛk kəcom, k'ɛlas apampɛ domun k'ɔsɔŋ Hakar, k'ɛndəŋsər kɔ wan, k'ɛmbɛləs ŋa. Kɔ Hakar ɔŋkɔ pəyi Tɛgbɛrɛ ta Bɛrseba. 15 Ntɛ apampɛ ŋelip domun mɔ, kɔ Hakar ɛsak wan tɔtɔk dəntɔf. 16 K'ɛŋkafələr k'ɔŋkɔ pəndɛ kəsək pəc-cɔpəsnɛ: «Ifaŋ fɛ kəgbətənɛ wan kem pəc-fi.» K'ɔŋkɔ pəndɛ pəbɔlɛnɛ kɔ dobolu da kələm ka ambəŋcəran katin pətɛfərnɛ kɔ, pəc-bok. 17 Kɔ Kanu kəne wan dim, kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu mewe Hakar dareŋc kɔ meyif kɔ: «Ak' ɔyɔ əm-ɛ Hakar? Ta mənesɛ! Bawo Kanu kəne wan kam dim nde eyi mɔ. 18 Məyɛfɛ məlɛk wan, məsumpər kɔ waca mɛrəŋ, bawo afum alarəm ŋ' indesɔŋ kɔ.» 19 Kɔ Kanu kəmepi Hakar fɔr k'ɛnəŋk kələmp. K'ɔŋkɔ pəlas apampɛ domun, k'ɔsɔŋ wan k'omun. 20 Kɔ Kanu kəmbum wan nwɛ ɛŋc-bɛk, pəyi dətɛgbɛrɛ mɔ, k'ende pəyɔnɛ wəpɛnɛ mbəŋcəran. 21 Kɔ Səmayila ɛmbɛk dəndo tɛgbɛrɛ ta Paran, kɔ kɛrɛ ɛntɛnɛ kɔ wəran wəMisira.

Abraham kəsek kɔn danapa kɔ Abimɛlɛk

22 Tɛm tatɔkɔ, Abimɛlɛk ŋasol kɔ Pikɔl, wəbɛ wəka asɔdar ɔn, k'ende pəloku Abraham: «Kanu kəsol am mes mmɛ məŋyɔ mɔ fəp. 23 Mədɛrəm' em oŋ ma nnɔ, məckornɛ Kanu a məfɔdetiŋkər im, məfɔdesɔtiŋkər awut em, məfɔtiŋkər awut-sɔ em, kɔ məndetɔmpər em kɔ atɔf nŋɛ məyi mɔ abəkəc ŋosoku, pəmɔ layidi ndɛ intɔmpər' am mɔ.» 24 Kɔ Abraham oloku: «Indɛrəm am ti.» 25 Mba kɔ Abraham ɛnal Abimɛlɛk teta kələmp nkɛ acar a Abimɛlɛk ŋanabaŋɛ fənɔntər mɔ. 26 Kɔ Abimɛlɛk oloku: «Iŋcərɛ fɛ nwɛ ɛnayɔ tɔyɔ tatɔkɔ mɔ: Mənasɔŋɛ f' em ti kəcərɛ, mɔkɔ məndesɔŋ' em oŋ ti kəcərɛ.» 27 Kɔ Abraham ɛlɛk ŋkesiya, cir kɔ cəna, k'ɔsɔŋ yi Abimɛlɛk. Kɔ ŋaluksərnɛ kɔ ŋasek danapa mɛrəŋ maŋan. 28 Kɔ Abraham ɛŋcəmbər kəsək cir cəyecəra camət-mɛrəŋ ca yɔcɔl yɔn. 29 Kɔ Abimɛlɛk eyif Abraham: «Cir camət-mɛrəŋ ca ake cɔ məŋcəmbər kəsək-ɛ?» 30 K'Abraham oloku Abimɛlɛk: «Məwosɛ kəbaŋ cir caŋcɛ tɔyɔnɛ kəmentər a in' ɛnakay kələmp kaŋkɛ.» 31 Ti tɔ awenɛ tofo tatɔkɔ «Bɛrseba», bawo dəndo kəfo kaŋkɔ kɔ ŋanadɛrəmɛnɛ. 32 Kɔ ŋantəŋnɛ kəsek danapa dəndo Bɛrseba. Kɔ tɛyɛfɛ dənda, Abimɛlɛk kɔ Pikɔl wəbɛ ka asɔdar ɔn ŋayɛfɛ, kɔ ŋalukus atɔf ŋa aPɛlɛsɛt. 33 Kɔ Abraham ɔmbɔf abet * Bɛrseba, k'oŋkornɛ Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəntɔlip doru o doru mɔ. 34 K'Abraham eŋcepərɛnɛ tɛm tobolu atɔf ŋa aPɛlɛsɛt.

22

Abraham owosɛ kəloŋnɛnɛ Kanu wan kɔn Isiyaka

1 Ntɛ mes mmɛ meŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəmbocər Abraham dɔpɔ, kɔ kəwe kɔ: «Abraham!» K'owosɛnɛ ki: «In' ɛwɛ!» 2 Kɔ Kanu kəloku: «Məlɛk oŋ wan kam sona Isiyaka, wəkakɔ məmbɔtər mɔ. Məkɔ atɔf ŋa Moriya dəndo, məkɔ məloŋnɛn' em kɔ kəloŋnɛ ka kəcɔf nde tɔrɔ mpɛ indekɔ-mentər əm mɔ.»

3 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ bət-bət suy k'ɛŋgbɛk sɔfale sɔn kəbənda, k'ɛlɛkɛnɛ acar ɔn atɛmp mɛrəŋ kɔ wan kɔn Isiyaka. Kɔ Abraham ɛŋgbɛs tɔk nyɛ ɛnakɔcɔfɛ poloŋnɛ mɔ, k'ɛntas nde kəfo kəŋkɔ Kanu kənamentər kɔ mɔ. 4 Tataka ta maas, kɔ Abraham eyekti kəro k'ɛnəŋk kəfo kaŋkɔ pəbɔlɛ. 5 K'oloku atɛmp ɔn: «Nəyi nnɔ kɔ sɔfale. Isiyaka k'ina, kəpɛ kɔ sənder nde kəroŋ kəkɔ-loŋnɛ Kanu. Kɔ səlip-ɛ, səndebəp nu nnɔ.»

6 Kɔ Abraham ɛlɛk tɔk nyɛ anakɔcɔfɛ poloŋnɛ mɔ, k'ɛsarəsər yi wan kɔn Isiyaka, kɔ nkɔn ɛlɛk nɛŋc kɔ faka. Kɔ ŋasol mɛrəŋ maŋan kəkɔ. 7 Kɔ Isiyaka ewe kas Abraham k'eyif kɔ: «Papa!» Kɔ wəkakɔ owosɛ: «In' ɛwɛ, wan kem!» Kɔ Isiyaka oloku: «Nɛŋc dɔ dandɛ kɔ tɔk, mba deke teŋkesiya tɔkɔ aŋkɔ-loŋnɛ Kanu pacɔf mɔ peyi-ɛ?» 8 Kɔ Abraham oloku: «Wan kem, Kanu ki sərka kəŋkɔ-sɔtɔ teŋkesiya ntɛ aŋkɔ-loŋnɛ pacɔf mɔ.»

Kɔ ŋasol mɛrəŋ maŋan sɔ kəkɔ. 9 Ntɛ ŋambəp kəfo nkɛ Kanu kənamentər kɔ mɔ, kɔ Abraham ɔlɔ dəkəloŋnɛ Kanu, k'omboc tɔk. K'oŋkot wan kɔn Isiyaka, k'edeŋər kɔ tɔk ya dəkəloŋnɛ kəroŋ. 10 Kɔ Abraham ɛntɛŋc kəca k'ɛlɛk faka kəkɔ-fay wan kɔn amera. 11 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ mewe kɔ dareŋc. Kɔ moloku: «Abraham! Abraham!» K'owosɛ: «In' ɛwɛ!» 12 Kɔ mɛlɛkɛ moloku: «Ta mədeŋər wan kam kəca, ta məyɔ kɔ tes o tes, bawo iŋcərɛ oŋ ndɛkəl a məŋnesɛ Kanu, ntɛ məntɔfatɛn' em wan kam mɔ, wan kam sona.»

13 Kɔ Abraham eyekti fɔr k'ɛnəŋknɛ tadarəŋ aŋkesiya ŋorkun lɛn ya ŋi yɛpətsərnɛ dɛrəntəm. Kɔ Abraham ɔŋkɔ pəlɛk aŋkesiya nŋɛ k'ɛsəkpərɛ ŋi wan kɔn, k'oloŋnɛ ŋi Kanu k'ɔŋcɔf, k'ɛsak wan kɔn. 14 Kɔ Abraham ɔsɔŋ tofo tatɔkɔ tewe ta «Kanu Kəpɔŋ Yire*.» Ti tɔ aŋlokɛ mɔkɔ: «Nde tɔrɔ ta Kanu Kəpɔŋ kəroŋ, endekɔ-sɔtɔ pɛmarsɛnɛ.»

15 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ mɔŋgbɔkərɛ sɔ kəwe Abraham dareŋc, 16 kɔ moloku: «Toloku ta Kanu Kəpɔŋ indɛrəm' am ti, ina sərka! ‹Bawo məyɔ tantɛ, məfatɛnɛ f' em wan kam sona Isiyaka, 17 indelas əm kəpocɛ pətɔt, indesɔŋɛ afum am ŋala pəmɔ cɔs ca dareŋc kɔ asəŋc ŋa kəba kəsək. Yuruya yam † yendetasərnɛ aterɛnɛ aŋan. 18 Afum a doru fəp ŋandesɔtɔ kəpocɛ pətɔt teta yuruya yam, bawo məŋcəŋkəl dim dem.›» 19 Kɔ Abraham oluksərnɛ nde atɛmp ɔn ŋaŋc-kar kɔ mɔ, kɔ ŋayɛfɛ kɔ ŋasol fəp faŋan kəkɔ Berseba, bawo Abraham Berseba ɛnandɛ.

20 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, k'ande paloku Abraham ntɛ: Milka oŋkomɛ sɔ wɛŋc Nahor awut arkun: 21 Huc wan kɔn wəcɔkɔ-cɔkɔ, Bus wɛŋc wərkun, Kemuhɛl papa ka Aram, 22 Kesed, Haso, Pildas, Yidlaf kɔ Betuhɛl. 23 Kɔ Betuhɛl oŋkom Rebeka. Awut arkun akaŋɛ camət-maas ŋɔ Milka ɛnakomɛ Nahor, wɛŋc ka Abraham. 24 Kɔ wəlak' ɔn Rehuma, nkɔn sɔ ɛnakomɛ kɔ awut: Tebah, Kaham, Tahas, kɔ Mahaka.

23

Abraham kəwayɛ kɔn Sara kufu

1 Kəwon ka Sara doru kənasɔtɔ meren 127, meren mamɔkɔ mɔ Sara ɛnasɔtɔ doru. 2 Sara ɛnafi nde dare da Kiriyat-Harba, ti tɔ tatɔkɔ Hɛbərɔŋ atɔf ŋa Kanahan. Kɔ Abraham ender kətəŋnɛ kəwup ka Sara, pəbok kɔ. 3 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ pəsak wəran kɔn wəfi, k'oloku aHewy moloku mmɛ: 4 «Wəcikəra iyɔnɛ, wəcepərɛnɛ tɛm nnɔ ndoronu, nəpoc em tofo towupɛnɛ nnɔ ndoronu, intam kəwup wəran kem, ibɔlɛn' em kɔ.» 5 Kɔ aHewy ŋaloku Abraham: 6 «Məcəŋkəl su, Wəbɛ! Fum wəpɔŋ wəka Kanu məyɔnɛ su dacɔ. Məmɔmən kəfo nkɛ kəmbɔt əm mɔ, məwup wəran kam dəkəwupɛnɛ dosu dacɔ. Ali fum ɔfɔdefatɛnɛ dəkəwupɛnɛ dɔn kəwup ka wəran kam.» 7 Kɔ Abraham ɛyɛfɛ k'ontontnɛnɛ afum a dɔtɔf, aHewy fɔr kiriŋ. 8 Kɔ Abraham oloku ŋa ntɛ: «Kɔ nəwosɛ a iwup wəran kem nnɔ ibɔlɛn' em kɔ-ɛ, nəcəŋkəl im, nəluksɛ tɛfaŋ tem Hɛfəroŋ, wan ka Sohar. 9 A pəsak em kumbuŋkum * ka Makpela nkɛ kəyɔnɛ kɔn mɔ, nde dalɛ dəkusu. Pəwayər im di gbeti mbɛ bɛntam kəsɔtɔ di mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəyɔnɛ di dəkəwupɛnɛ dem nəna dacɔ mɔ.»

10 Hɛfəroŋ ɛnandɛ aHewy dacɔ. Kɔ Hɛfəroŋ wəHewy oloku Abraham aHewy fɔr kiriŋ kɔ aŋɛ ŋaŋc-bɛrɛ dare daŋan dəkusuŋka mɔ: 11 «Ala, wəbɛ kem. Məcəŋkəl im! Isɔŋ əm dalɛ, k'isɔŋ əm sɔ kumbuŋkum kəŋkɔ kəyi di mɔ. Isɔŋ əm ki, fɔr ya awut a atɔf ŋem kiriŋ. Məwup di wəran kam.» 12 Kɔ Abraham ontontnɛnɛ afum aka dɔtɔf. 13 K'oloku ntɛ Hɛfəroŋ, fɔr ya afum a dɔtɔf kiriŋ: «Məna sɔ məkafəlɛ məcəŋkəl im! Iŋsɔŋ kəway ka dalɛ! Məwosɛn' em ti, a idewup di wəran kem.» 14 Kɔ Hɛfəroŋ oloku Abraham: 15 «Wəbɛ kem, məcəŋkəl im! Antɔf ŋa gbeti mɛŋcəmbəl 400, ake babɔkɔ bɔyɔnɛ ina kɔ məna dacɔ-ɛ? Məwup di wəran kam!»

16 Ntɛ Abraham ene moloku ma Hɛfəroŋ mɔ, k'ɔsɔŋ kɔ gbeti mbɛ ɛnaboŋc mɔ, gbeti mɛŋcəmbəl 400, fɔr ya aHewy kiriŋ. Gbeti mɛŋcəmbəl 400 babɔkɔ, bɛnayɔnɛ hakɛ ŋa kəway ka antɔf ŋaŋɔkɔ tɛm tatɔkɔ nnɔ acaməs ŋayi mɔ. 17 Kɔ tɔyɔnɛ oŋ dalɛ da Hɛfəroŋ ndɛ deyi Makpela, pətɛfərɛnɛ di kɔ Mamre mɔ, kəyɛfɛ dalɛ kəkɔ kumbuŋkum haŋ tɔk nyɛ yɛnacəmɛ dəkələŋcər mɔ fəp, 18 kɔ yɔyɔnɛ oŋ ya Abraham fɔr ya aHewy kiriŋ kɔ akɔ ŋaŋc-bɛrɛ dare dadɔkɔ dəkusuŋka mɔ. 19 Ntɛ teŋcepər mɔ, kɔ Abraham owup wəran kɔn Sara nde kumbuŋkum ka dalɛ da Makpela, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Mamre mɔ, ti tɔ tatɔkɔ Ebərɔŋ atɔf ŋa Kanahan. 20 Dalɛ kɔ kumbuŋkum nkɛ kənayi di mɔ, kɔ pəyɔnɛ di oŋ dəkəwupɛnɛ da Abraham ndɛ ɛnaway fɔr ya aHewy kiriŋ mɔ.

24

Kənɛŋcɛnɛ ka Isiyaka kɔ Rebeka

1 Abraham ɛnasikər, meren mɔn mɛnabɔlɛ kətɛŋc, Kanu Kəpɔŋ kənapocɛ kɔ pətɔt fəp. 2 Kɔ Abraham oloku wəcar kɔn nwɛ ɛnanaŋkanɛ kəwon nnɔ ndɔrɔn mɔ, nwɛ oŋclompəsɛ kɔ ca yɔn mɔ: «Mədeŋ kəca kam aləŋk ŋem tantɔf, 3 Indesɔŋ' am kədɛrəm Kanu Kəpɔŋ, Kanu nkɛ kəyi dareŋc kɔ dəntɔf mɔ, ta məlɛkɛ wan kem wəran wəKanahan, afum akaŋɛ indɛ dacɔ mɔ. 4 Mba məde məkɔ atɔf ŋem nde dəŋkom dem, məlɛkɛ di wan kem Isiyaka wəran.» 5 Kɔ wəcar kɔn oloku kɔ: «Tɔlɔma ta wəran ɔŋkɔ-wosɛ kəcɛps' em darəŋ kəder ka nnɔ-ɛ, tɛm tatɔkɔ iluksɛ wan kam atɔf nŋɛ məyɛfɛ mɔ ba?» 6 Kɔ Abraham oloku: «Ta məluksɛ wan kem dəndo de! 7 Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəyi dareŋc mɔ, nkɛ kəsɔŋ' em kəsak afum em kɔ dəŋkom dem mɔ, nkɛ kəlok-lokər im a kədɛrəm' em kəsɔŋ ka atɔf ŋaŋɛ afum em mɔ, nkɔn sərka endesom mɛlɛkɛ mɛcəm' am fɔr kiriŋ, dəndo məndekɔ-lɛkɛ wan kem wəran mɔ. 8 Kɔ wəran ɔntɔkɔwosɛ kəcəm' am darəŋ-ɛ, iŋaŋnɛn' am kədɛrəm nkɛ isɔŋ' am kədɛrəm mɔ. Mba ta məluksɛ wan kem dəndo de!» 9 Kɔ wəcar endeŋ kəca wəbɛ kɔn Abraham aləŋk tantɔf, k'ɛndɛrəmɛ kɔ teta moloku mamɔkɔ. 10 Kɔ wəcar ɛlɛk yɔkɔmɛ wəco yɔkɔmɛ ya wəbɛ kɔn dacɔ, k'ɔŋkɔ. Tɛnatəŋnɛ pətɔmpər mes ma daka da wəbɛ kɔn. 11 Ntɛ ɛmbɛrɛ Mesopotami nde dare da Nahor mɔ, k'ɛŋcəp yɔkɔmɛ suwu dare kəsək ta ɔmbɔlɛ kələmp ka domun-ɛ, dec dɔrɔfɔy tɛm tɔkɔ aran ŋaŋwur kəkɔ-kɛt domun mɔ. 12 K'ontola: «Məna Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka wəbɛ kem Abraham, məmar im kənəŋk ka paka mpɛ intɛn mɔ, ilɛtsɛn' am. Kɔ məyɔ ti-ɛ, məlasɛ wəbɛ kem Abraham layidi dɔkɔ mənasɔŋ kɔ mɔ. 13 In' ɛwɛ iŋcəmɛ nnɔ kələmp kəsək mɔ, k'ayecəra a afum a dare ŋawur kədekɛt domun-ɛ. 14 Pəyɔnɛ fɔ wəyecəra nwɛ indeloku fɔ: ‹Ilɛtsɛn' am məti tɔbɔl tam imun,› a wəkayi pəlok' im: ‹Məmun, isɔŋ sɔ yɔkɔmɛ yam yomun,› pəyɔnɛ a wəkakɔ məmpocɛ wəcar kam Isiyaka! Tɛm tatɔkɔ indecərɛ a məlasɛ wəbɛ kem Abraham layidi dɔkɔ mənasɔŋ kɔ mɔ.» 15 Ɛnalip fɛ moloku, kɔ Rebeka wan ka Betuhɛl, wan-sɔ ka Milka kɔ Nahor wɛŋc ka Abraham oŋwur pəgbaŋnɛ tɔbɔl tɔn. 16 Wəyecəra wətɔt teyi ɛnayi, ta ɛntacərɛ wərkun-ɛ, ali wərkun wəkin ɛnacərɛ fɛ kɔ dɛran. K'ontor dəkələmp k'ɛlas tɔbɔl tɔn k'ɛmpɛ. 17 Kɔ wəcar ɛyɛksɛ kəkɔ-faynɛ kɔ, k'oloku kɔ: «Məpoc em domun depic da tɔbɔl tam, ilɛtsɛn' am.» 18 Kɔ Rebeka oloku: «Məmun, wəbɛ kem!» K'ɛmbɛlkər kətinɛ kɔ tɔbɔl tɔn, k'ɔsɔŋ kɔ domun, k'omun. 19 Ntɛ elip kəsɔŋ wəcar ka Abraham k'omun mɔ, k'oloku kɔ sɔ: «Indekɛtɛ yɔkɔmɛ yam domun yi sɔ yomun haŋ pətəŋnɛ yi.» 20 K'ɛmbɛlkər kəneŋkəli domun dɛləpəs dəkəsamp, k'ɛyɛksɛ sɔ kəkɔ-kɛt domun dɔlɔma dəkələmp, k'ɛŋkɛtɛ yɔkɔmɛ fəp domun. 21 Kɔ wəcar ka Abraham eyifnɛ teta wəyecəra nwɛ dɛbəkəc, kɔ pəyɔnɛ fɔ Kanu Kəpɔŋ kəyi kəlompsɛ kɔ pɔkɔt pɔn-ɛ.

22 Ntɛ yɔkɔmɛ yelip kəmun mɔ, kɔ wərkun nwɛ ɛlɛk kurundɛ ka kɛma ka tɛŋcəmbəl dacɔ,* kɔ cəsora ca dəkəca mɛrəŋ ca kɛma ka mɛŋcəmbəl wəco,† kəsora kin o kin k'ɔsɔŋ Rebeka. 23 Kɔ wərkun nwɛ eyif Rebeka: «An' okom əm-ɛ wəyecəra? Məlok' im ti ilɛtsɛn' am. Səntam kəsɔtɔ kəfo dəkəcepərɛnɛ pibi, nde kəlɔ ka papa kam?» 24 Kɔ Rebeka oloku: «Wan ka Betuhɛl iyɔnɛ, nwɛ Milka ɛnakomɛ Nahor mɔ.» 25 K'endeŋər: «Mɛmpəlɛ kɔ yika yɛlarəm yeyi nnɔ ndorosu kɔ tofo tecepərɛnɛ pibi teyi sɔ di.» 26 Kɔ wərkun nwɛ ontontnɛnɛ Kanu Kəpɔŋ nkɛ, 27 pəcloku: «Iŋkorkor əm məna Kanu Kəpɔŋ nkɛ, Kanu ka wəbɛ kem Abraham. Məna nwɛ məntɔsak kəlas layidi ndɛ mənasɔŋ kɔ mɔ, məcyɔnɛ wəbɛ kem mɛfaŋ mɔn fəp mɔ! Kanu Kəpɔŋ məsol' em kɔ məŋkɛr' em haŋ nnɔ kəlɔ ka awɛŋc a wəbɛ kem Abraham.» 28 Kɔ wəyecəra ɛyɛksɛ k'ɔŋkɔ pəlɔmər mes mamɔkɔ fəp kɛrɛ nde ndɔrɔn. 29 Rebeka ɛnayɔ wɛŋc wərkun pacwe kɔ Labaŋ. Kɔ wəkakɔ ɛyɛksɛ kəkɔ-mɔmən wərkun nwɛ, nde dəkələmp. 30 Labaŋ ɛnanəŋkɛ Rebeka kurundɛ kɔ cəsora dəwaca, k'ɛnanenɛ kɔ pəcloku: «Ti tɔ wərkun wəkakɔ olok-lokər əm.» Kɔ wɛŋc wərkun wəka Rebeka ender nda wərkun nwɛ, ɛnayi kələmp kəsək kɔ yɔkɔmɛ yɔn mɔ. 31 Kɔ Labaŋ oloku: «Məder məna nwɛ Kanu kəmpocɛ mɔ! Ta ake tɔ məndeyinɛ dabaŋka-ɛ? Ifɛŋ dəkəlɔ k'ilompsɛ yɔkɔmɛ yam tofo.» 32 Kɔ wərkun nwɛ ɛmbɛrɛ dəkəlɔ. Kɔ Labaŋ ontorɛ yɛsarɛ ya yɔkɔmɛ, k'ɔsɔŋ yi yika kɔ mɛmpəlɛ. K'ɔsɔŋ wərkun nwɛ kɔ afum aŋɛ ɛnasolɛ mɔ domun debikɛnɛ wɛcək. 33 Kɔ tɛyɛfɛ dənda k'aŋcəmbərɛ kɔ yeri. Mba k'oloku: «Ifɔdi kərɛsna paka, mɛnɛ iloku toloku ntɛ inder kəloku mɔ.» Kɔ Labaŋ oloku kɔ: «Məloku!»

34 K'oloku: «Awa. Wəcar ka Abraham iyɔnɛ. 35 Bel-bel bɔ Kanu kəmpocɛ wəbɛ kem pətɔt nwɛ ɔyɔnɛ fum wəlel mɔ. Kanu kəmpocɛ kɔ yɔcɔl yɔpɔŋ kɔ yɛfɛt, gbeti kɔ kɛma, acar arkun kɔ aran, yɔkɔmɛ kɔ sɔfale. 36 Sara wəran ka wəbɛ kem ende pəkomɛ kɔ wan wərkun detembəra dɔn disrɛ. Wan wərkun wəkakɔ, nkɔn wəbɛ kem ɔsɔŋ daka dɔn fəp. 37 Wəbɛ kem Abraham ɔsɔŋ' em kədɛrəm, kəc-loku: ‹Məfɔdetɛnɛ wan kem wəran ayecəra a Kanahan dacɔ atɔf nŋɛ iyi mɔ, 38 mba məde məkɔ nde iyɛfɛ mɔ, kor kosu disrɛ, mətɛnɛ di wan kem wəran.› 39 K'iloku wəbɛ kem: ‹Tɔlɔm ta wəran ɔŋkɔ-wosɛ kəcɛps' em darəŋ kəder nnɔ-ɛ.› 40 Kɔ wəbɛ kem olok' im: ‹Kanu Kəpɔŋ nkɛ iŋkɔt fɔr kiriŋ mɔ, kəndesom mɛlɛkɛ mɔn mɛbaŋ əm pɔkɔt pam. Məlɛkɛ wan kem wəran nde kusuŋka kosu, pəyɔnɛ sɔ wəka kor kosu.› 41 Kɔ Abraham olok' im: ‹Indewur' am kədɛrəm kaŋkɛ imbɛrs' am fɔ mədɛrəm mɔ, kɔ pəyi fɔ məŋkɔ nde kor kosu a ta awos' am, kəsɔŋ ka wan wəran-ɛ iŋŋaŋnɛn' am kədɛrəm kaŋkɛ.› 42 Ntɛ imbəpna mɔkɔ nde dəkələmp mɔ, k'iloku: ‹Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka wəbɛ kem Abraham, kɔ məŋwosɛ kəlompəs em pɔkɔt-ɛ, 43 in' ɔfɔ nwɛ iyi kələmp ka domun kəsək mɔ.› Wəyecəra nwɛ endewur kədekɛt domun mɔ, nwɛ indeloku: ‹Məpoc em domun depic da tɔbɔl tam imun,› 44 a wəkayi pəlok' im: ‹Məbaŋ məmun məna sərka, indesɔkɛtɛ yɔkɔmɛ yam!› Wəyecəra wəkakɔ pəyɔnɛ nwɛ Kanu Kəpɔŋ kəŋcəmbərɛ wan ka wəbɛ kem Abraham mɔ! 45 Ilipna fɛ ti kəlokunɛ dɛbəkəc, kɔ Rebeka oŋwur pəgbaŋnɛ tɔbɔl dəkəbaŋca. K'ontor dəkələmp k'ɛŋkɛt domun. K'iloku kɔ: ‹Ilɛtsɛn' am məpoc' em imun.› 46 K'ɛmbɛlkər kətin' em tɔbɔl tɔn tɔkɔ ɛŋgbaŋnɛna mɔ, k'olok' im: ‹Məmun, indepocɛ sɔ yɔkɔmɛ yam yomun.› K'imun, k'ompocɛ sɔ yɔkɔmɛ yem kɔ yomun. 47 K'iyif kɔ: ‹An' okom əm-ɛ wəyecəra?› K'olok' im: ‹Wan ka Betuhɛl iyɔnɛ, wan-sɔ ka Nahor kɔ Milka.› K'imbɛr kɔ kurundɛ dololəm kɔ cəsora dəwaca. 48 K'intontnɛnɛ Kanu Kəpɔŋ, k'iyekyekəs ki, Kanu ka wəbɛ kem Abraham, nkɛ kəsol' em kədelɛk wan ka wɛŋc idesɔŋ kɔ Isiyaka wan ka nkɔn Abraham mɔ. 49 Ndɛkəl oŋ kɔ pəyɔnɛ fɔ məwosɛ kəlasɛ wəbɛ kem Abraham pəsoku disrɛ, layidi ndɛ mənasɔŋ kɔ mɔ, məsɔŋ' em ti kəcərɛ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ikɔ kəca kəmeriya, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, kətɔt.»

50 Labaŋ kɔ Betuhɛl ŋaloku: «Tes tantɛ nda Kanu Kəpɔŋ tɛyɛfɛ, səfɔtam kəloku ti tɔlɔm o tɔlɔm. 51 Rebeka ɔfɔ wəkawɛ fɔr yam kiriŋ, məlɛk kɔ nəkɔ. Pəkɔ pəyɔnɛ wəran ka wan ka wəbɛ kam pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku ti mɔ.»

52 Ntɛ wəcar ka Abraham ene moloku mamɔkɔ mɔ, k'ontontnɛnɛ Kanu Kəpɔŋ dəntɔf. 53 Kɔ wəcar k'Abraham owurɛ ca ya gbeti, ca ya kɛma, kɔ yamos k'ɔsɔŋ yi Rebeka, k'ompocɛ sɔ Labaŋ wɛŋc wərkun wəka Rebeka kɔ kɛrɛ kəŋan pəlarəm. 54 Ntɛ mes mamɔkɔ melip mɔ, wərkun nwɛ kɔ asol ɔn, kɔ ŋandi yeri kɔ ŋamun, kɔ ŋaŋcepərɛnɛ pibi. Dec dendesɔk, ntɛ ŋayɛfɛ mɔ, kɔ wəcar nwɛ oloku: «Nəsak im iluksərnɛ nda wəbɛ kem.» 55 Kɔ Labaŋ ŋaloku kɔ kɛrɛ: «Wan wəran pəyi nnɔ kərɛsna mata wəco kɔ səna. Kɔ teŋcepər-ɛ, məntam kəkɔ.» 56 Kɔ wərkun nwɛ oloku ŋa: «Ta nəsɔŋ' em kəwon ka nnɔ, bawo Kanu Kəpɔŋ kəlompəs em pɔkɔt. Nəsak im ilukus ndena wəbɛ kem.» 57 Kɔ Labaŋ ŋaloku kɔ kɛrɛ: «Səwe wan wəran, səyif kɔ tɔkɔ ɛfaŋ mɔ.» 58 Kɔ ŋawe Rebeka kɔ ŋayif kɔ: «Məfaŋ kəkɔ kɔ wərkun nwɛ ba?» Kɔ Rebeka owosɛ: «Ɛy.»

59 Labaŋ kɔ kɛrɛ ŋasak Rebeka kɔ wəran nwɛ ɛnabaŋ kɔ mɔ, wəcar ka Abraham kɔ asol ɔn kɔ ŋaŋkɔ. 60 Kɔ ŋantolanɛ Rebeka kɔ ŋaloku kɔ:

«Məna wəkirɛ kosu, məyɔnɛ wəka afum alarəm!

Məyɔnɛ fum nwɛ awut-sɔ ɔn ŋandetam aterɛnɛ am mɔ!»

61 Kɔ Rebeka ɛyɛfɛ kɔ acar ɔn ayecəra k'ɛmpɛsɛ yɔkɔmɛ kəroŋ, k'ɛŋcəmɛ wərkun nwɛ darəŋ. Kɔ wəcar ka Abraham ɛlɛk Rebeka kɔ ŋaŋkɔ.

62 Tɛtəŋnɛ Isiyaka pəlukus kəyɛfɛ ka kələmp ka Lahay-Roy, pəndɛ nde atɔf ŋa Nɛkɛf. 63 Dɔfɔy dɔlɔma kɔ Isiyaka ɔŋkɔ dəŋkɔtəs dəkulum, endeyekti fɔr k'ɛnəŋk yɔkɔmɛ yec-der. 64 Rebeka endeyekti sɔ fɔr k'ɛnəŋk Isiyaka, k'ontor yɔkɔmɛ kəroŋ. 65 K'eyif wəcar ka Abraham: «Wərkun wəre ɔfɔ wəkawɛ nnɔ dəkulum nwɛ ender kəfaynɛ su mɔ?» 66 Kɔ wəcar oloku kɔ: «Wəbɛ kem ɔfɔ.» K'ɛlɛk kəloto kɔn k'ɛŋgbalərnɛ. Kɔ wəcar ka Abraham ɔlɔmər Isiyaka mes mɔkɔ ɛnacepərɛnɛ mɔ fəp. 67 Kɔ Isiyaka eŋkekərɛ Rebeka abal ŋa kɛrɛ Sara disrɛ. K'ɛlɛk Rebeka k'ɔyɔnɛ wəran kɔn, k'ɔmbɔtər kɔ. Ti t' ɛnasɔŋɛ Isiyaka pəwak kəpəl-pələs defi da kɛrɛ.

25

Defi da Abraham: Mewe ma yuruya yɔn nyɛ wəran kɔn Ketura ɛnakomɛ kɔ mɔ

1 Kɔ Abraham ɛlɛk sɔ wəran wəlɔma, pac-we kɔ Ketura. 2 Kɔ Ketura oŋkomɛ kɔ awut arkun: Simraŋ, Yɔksaŋ, Mediyaŋ, Madiyaŋ, Yisbak, kɔ Suwah. 3 Kɔ Yɔksaŋ oŋkom Saba kɔ Dedaŋ. Awut arkun a Dedaŋ ŋanayɔnɛ afum a tɔf maas: 'Asuri, aLetusi kɔ aLeyumi. 4 Awut a Madiyaŋ ŋanayɔnɛ Hefah, Hefer, Henok, Abidah, kɔ Ɛldaha. Akaŋɛ ŋanayɔnɛ awut a Ketura.

5 Abraham ɛnasɔŋ daka dɔn fəp Isiyaka. 6 Awut a alak' ɔn, k'ompocɛ ŋa, pəsɔrɔyi doru, k'eŋkekərɛ ŋa poŋ pəbɔlɛnɛ ŋa wan kɔn Isiyaka, atɔf nŋɛ ŋeyi ntende kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ. 7 Kəwon ka Abraham doru kənasɔtɔ meren 175. 8 Kɔ Abraham ontorɛ kifir, k'efi ntɛ eŋcepərɛnɛ detem dobotu mɔ, pəbɛk, pənɛmbərɛ mataka ma doru, k'ɔnɔŋkəl atem ɔn aŋɛ ŋanafi mɔ. 9 Isiyaka kɔ Səmayila awut a Abraham, ŋawup kɔ nde dəkəwupɛnɛ da Makpela, nde dalɛ da Hɛfəroŋ wan ka Sohar wəHewy, pətɛfərɛnɛ di kɔ Mamre. 10 Dalɛ dɛnayi ndɛ Abraham ɛnaway nnɔ aHewy ŋayi mɔ. Difɔ anawup Abraham kɔ wəran kɔn Sara. 11 Ntɛ defi da Abraham deŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəmpocɛ wan kɔn Isiyaka nwɛ ɛnandɛ nde kələmp ka Lahay-Roy kəsək mɔ.

12 Awut a Səmayila ŋɔ akaŋɛ, Səmayila wan k'Abraham, nwɛ wan wəran wəMisira Akar wəcar ka Sara ɛnakomɛ Abraham mɔ. 13 Mewe ma awut a Səmayila mɛmɛ, tɔkɔ ŋanabɛkɛnɛ mɔ: Nebayɔt (coco ca Səmayila), Kedar, Adbɛl, Mibsam, 14 Misma, Dumah, Masa, 15 Hadad, Tema, Yetur, Nafis, kɔ Kedma. Awut a Səmayila ŋɔ akakɔ. 16 Mewe maŋan mɔ mamɔkɔ tɛndɛ taŋan cəgbo cəgbo. Abɛ wəco kɔ mɛrəŋ ŋanayi ŋa kiriŋ dɛlay daŋan. 17 Kəyi ka Səmayila doru kənawon meren 137. K'ontorɛ kifir, k'efi, k'ɔnɔŋkəl atem ɔn akɔ ŋanafi mɔ. 18 Afum a Səmayila ŋayi kəyɛfɛ ka Hawila haŋ Sur nsɛ səntɛfərnɛ Misira mɔ, kəkɔ ka kəca ka Asiri. Yuruya ya Səmayila ŋanandɛ ŋatɛfərnɛ awɛŋc aŋa fəp.

Tecepərɛnɛ ta Yakuba

25:19-36:43

Esay kɔ Yakuba

19 Afum a Isiyaka ŋ' aŋɛ, wan ka Abraham. Abraham okom Isiyaka. 20 Isiyaka ɛnasɔtɔ meren 40 a k'endenɛŋcɛ Rebeka, wan wəran wəka Betuhɛl wəka Aram wəka Padaŋ-Aram, wəkirɛ ka Labaŋ wəka Aram. 21 Kɔ Isiyaka ontola Kanu Kəpɔŋ teta wəran kɔn, bawo ɛnakom fɛ wan. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəne kətola kɔn. Kɔ wəran kɔn Rebeka ɛmbɛkəs. 22 Kɔ awut ŋayɛfərɛnɛ kɔ kor disrɛ, kɔ Rebeka eyifnɛ: «Ak' ender im tantɛ-ɛ?» K'ɔŋkɔ pəkornɛ Kanu Kəpɔŋ. 23 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «Afum a tɔf mɛrəŋ ŋay' əm dəkor, afum mɛrəŋ akakɔ ŋandegbɛyɛnɛ kəwur əm dəkor. Afum a wəkin nwɛ ŋandetasərnɛ aka wəka mɛrəŋ. Wəbeki endeyi wəfɛt wəkɔ dəntɔf.» 24 Dəŋkom dɔn k'anəŋk fɔ cəberi cəyi kɔ dəkor. 25 Dəŋkom dɔn, kɔ wəcɔkɔ-cɔkɔ wəder ɛla cəfon ceyim dəris pəmɔ wɛsɛm, k'awe kɔ Esay. 26 Kɔ teŋcepər, kɔ wəka mɛrəŋ ender pəsumpər atek ŋa wəcɔkɔ-cɔkɔ. K'awe wəkakɔ Yakuba. Isiyaka pəsɔtɔ tɛm tatɔkɔ oŋ meren 60 a k'andekomɛ kɔ awut akaŋɛ. 27 Kɔ awut arkun aŋɛ ŋambɛk. Kɔ Esay ende pəyɔnɛ wəpɛn wətɔt, wəbɔtər kəyɛksɛ-yɛksɛ dəkulum kətɛn ka sɛm yɛpɛn, kɔ Yakuba nkɔn ɔyɔnɛ wəyi wəka dare, wətɔsimsɛ dis pəbɔtər kəndɛ d'abal. 28 Isiyaka ɛnabɔtər Esay bawo ɛnabɔtər sɛm nyɛ Esay ɛŋc-pɛn mɔ. Rebeka nkɔn pəbɔtər Yakuba. 29 Dɔsɔk dɔlɔma kɔ Yakuba oŋcoŋər mɛŋc, kɔ Esay ender pəyɛfɛ dəkulum dis dɔlɔl kɔ. 30 Kɔ Esay oloku Yakuba: «Məpoc' em, ilɛtsɛn' am idi pəyim pam papɔkɔ bawo dis dɔlɔl im.» Ti tɔ asɔŋɛ Esay tewe ta «Edɔm*». 31 Kɔ Yakuba oloku Esay: «Məwayər im mɔkɔ dəkəcəmɛ da debeki dam.» 32 Kɔ Esay oloku kɔ: «In' ɛwɛ ic-fi, ake dəkəcəmɛ da debeki dadɔkɔ dendeyɔ em-ɛ?» 33 Kɔ Yakuba oloku: «Mədɛrəm' em kərɛsna.» Kɔ Esay ɛndɛrəmɛ Yakuba k'ɛwayər kɔ dəkəcəmɛ da debeki dɔn. 34 Kɔ Yakuba ompocɛ Esay kəcom, kɔ mɛŋc mamɔkɔ. Kɔ Esay endi yeri yayɔkɔ, k'omun, k'ɛyɛfɛ k'ɔŋkɔ. Tatɔkɔ tɔ Esay ɛnagbal dəkəcəmɛ da debeki dɔn.

26

Isiyaka kɔ Abimɛlɛk

1 Kɔ dor dende deyi dɔtɔf, ndɛ dɛnaciyanɛ kɔ dor dɔcɔkɔ-cɔkɔ dɔkɔ dɛnayi di tɛm ta Abraham mɔ. Kɔ Isiyaka ɔŋkɔ nda Abimɛlɛk, wəbɛ ka aPɛlɛsɛt nde Kerar. 2 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər Isiyaka, kɔ kəloku kɔ: «Ta mətor Misira, məyi atɔf nŋɛ indeboŋcər əm mɔ. 3 Məndɛ atɔf ŋaŋɛ. Isol' am, indepoc' am pətɔt, bawo məna kɔ yuruya yam * ŋ' indesɔŋ antɔf ŋaŋɛ fəp. Iŋlas tɛm tatɔkɔ dim ndɛ inasɔŋ papa kam Abraham mɔ. 4 Indeyɔ yuruya yam yɛla pəmɔ cɔs ca dareŋc. Indesɔŋ yuruya yam tɔf yayɛ fəp. Afum a doru fəp ŋade kəctɛn kətola nnɔ yuruya yam yeyi mɔ. 5 Abraham ɛnacəŋkəl dim dem, pəcəmɛ dɔpɔ dem darəŋ, pəsumpər moloku mem, pəleləs mɛfaŋ mem kɔ sariyɛ sem.»

6 Kɔ Isiyaka ɛndɛ Kerar. 7 Ntɛ afum a tofo tatɔkɔ ŋaŋcyifət teta wəran kɔn mɔ, pəc-loku ŋa: «Wəkirɛ kem ɔfɔ.» Pəc-nesɛ kəloku fɔ wəran kɔn ɔfɔ, ta afum a tofo tatɔkɔ ŋadif kɔ, bawo Rebeka ɛnatesɛ. 8 Ntɛ kiyi kɔn kəŋc-won di mɔ, kɔ tosurɛnɛ Abimɛlɛk wəbɛ ka aPɛlɛsɛt pəwurɛ kəro dəwundɛr pəc-mɔmən, k'ɛnəŋk Isiyaka pəc-cɛcɛnɛ kɔ wəran kɔn Rebeka. 9 Kɔ Abimɛlɛk ewe Isiyaka k'eyif kɔ: «Wəran kam ɔyɔnɛ wəran nwɛ! Ake 'sɔŋɛ ntɛ məloku su a wəkirɛ kam ɔfɔ mɔ?» Kɔ Isiyaka oloku kɔ: «Iloku ti kənesɛ disrɛ ta idefinɛ tetɔn.» 10 Kɔ Abimɛlɛk oloku kɔ: «Cəke məyɔ su tantɛ? Pəpic pɛcəmɛ wəlɔma su dacɔ ŋafəntərɛ kɔ wəran kam, kɔ mən' ɔsɔŋɛ su ti kəciya.» 11 Kɔ Abimɛlɛk ɔsɔŋ dim dadɔkɔ afum ɔn fəp, ntɛ: «Məna nwɛ məŋgbuŋɛnɛ wərkun nwɛ kɔ wəran kɔn mɔ, andeŋər əm sariyɛ sa defi.»

12 Kɔ Isiyaka ɔmbɔf kəren kaŋkɔ dɔtɔf k'ɛntɛl 100 ta tɔkɔ ɛnabɔf mɔ, bawo Kanu Kəpɔŋ kənapocɛ kɔ pətɔt. 13 Kɔ wərkun nwɛ ɔsɔtɔ daka, k'ɛmbɛrɛnɛ kəsɔtɔ daka haŋ k'ɛnaŋkanɛ kəyɔnɛ wəka daka wəpɔŋ. 14 Isiyaka ɛnayɔ yɔcɔl yɛlarəm: Cəna, cir, ŋkesiya, kɔ acar alarəm, tɔsɔŋɛ aPɛlɛsɛt ŋayɔnɛ kɔ kəraca.

Isiyaka kəcaŋ kɔn danapa kɔ Abimɛlɛk

15 Cələmp ncɛ acar a kas Abraham ŋanakay kiyi kɔn doru mɔ, kɔ aPɛlɛsɛt ŋaməntən ci, kɔ ŋalas ci kəbof. 16 Kɔ Abimɛlɛk oloku Isiyaka: «Məyɛfɛ ndorosu məkɔ bawo məmbɛk su fənɔntər.» 17 Kɔ Isiyaka ɛyɛfɛ di, k'ɔŋkɔ pəyi nde mɔrɔ dacɔ nde Kerar, nde ɛnandɛ cɔkɔ-cɔkɔ mɔ. 18 Kɔ Isiyaka ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəkay cələmp ncɛ anakay tɛm ta kas Abraham, a kɔ aPɛlɛsɛt ŋaməntən ci kəcepər ka defi da Abraham mɔ. K'ewe sɔ ci mewe mɔkɔ kas ɛnawe ci mɔ. 19 Kɔ acar a Isiyaka ŋaŋkay sɔ kələmp kəlɔma, dəndo mɔrɔ dacɔ, kɔ ŋambəp ki disrɛ domun dɔtɔt. 20 Akɛk a yɔcɔl ya dare da Kerar ŋaŋcaŋ akɛk a yɔcɔl ya Isiyaka kəcɔp, ŋac-simsɛ kələmp, kɔ ŋaloku: «Kələmp kaŋkɛ kosu kɔ.» Kɔ Isiyaka ewe kələmp kaŋkɔ Esɛk, bawo afum ŋanagbɛkəlɛnɛ ta ki kɔ nkɔn. 21 Kɔ acar a Isiyaka ŋaluksərnɛ sɔ kəkay kələmp kəlɔma nkɛ anagbɛkəlɛnɛ sɔ taka ki mɔ, k'ewe ki Sitna. 22 K'eliŋ saŋka sɔn dəndo, k'ɔŋkɔ pəkay sɔ kələmp kəlɔma nkɛ anatɔgbɛkəlɛnɛ ta ki mɔ, k'ewe ki Rehobɔt, bawo, oŋcloku: Kanu Kəpɔŋ kəyac su, kəsikəli su, kədesɔtɔ fənɔntər atɔf ŋaŋɛ. 23 Kɔ Isiyaka ɛmpɛrnɛ Bɛrseba. 24 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəwurər kɔ pibi papɔkɔ, kɔ kəloku kɔ: «In' ɔyɔnɛ Kanu ka papa kam Abraham. Ta mənesɛ, bawo isol' am, indepoc' am pətɔt, indeyɔ sɔ yuruya yam ŋala, teta wəcar kem Abraham.» 25 Kɔ Isiyaka ɛŋcəmbər di dəkəloŋnɛ k'okornɛ tewe ta Kanu Kəpɔŋ. K'ɛŋcəmbər sɔ di abal, kɔ acar ɔn ŋaŋkay sɔ di kələmp.

26 Kɔ Abimɛlɛk ɛyɛfɛ Kerar kəkɔ-nəŋk nkɔn Isiyaka ŋasol kɔ Ahusat wanapa kɔn, kɔ Pikɔl wəbɛ wəka asɔdar ɔn. 27 Kɔ Isiyaka eyif ŋa: «Ta ake tɔ nənderɛnɛ nnɔ nderem-ɛ, bawo nənter im, kɔ nəmbɛləs im nde ndoronu?» 28 Kɔ ŋaloku kɔ: «Sənəŋk bel-bel fɔ Kanu Kəpɔŋ kəsol am. Ti tɔ səlokɛ: Fɔ padɛrəmɛnɛ, ti tɔ tatɔkɔ məna kɔ səna, patəŋnɛ pacaŋəs danapa. 29 Ntɛ tendesɔŋɛ ta məyɔ su ali pəlɛc pin, pəmɔ tɔkɔ sənatɔyɔ əm pəlɛc, kɔ səyɔ əm pətɔt haŋ kɔ səsak əm kɔ məŋkɔ pəforu disrɛ mɔ. Ndɛkəl oŋ Kanu Kəpɔŋ kəmpoc' am.» 30 Kɔ Isiyaka ombocɛ ŋa kəsata, kɔ ŋandi yeri kɔ ŋamun. 31 Kɔ ŋayɛfɛ bət-bət suy kɔ ŋandɛrəmɛnɛ. Kɔ Isiyaka ɛsak ŋa kɔ ŋalukus kɔ ŋasak Isak pəforu disrɛ.

32 Dɔsɔk din dadɔkɔ dɔ acar a Isiyaka ŋander ŋaloku kɔ teta kələmp kəŋkɔ ŋanakay mɔ, kɔ ŋaloku kɔ: «Səsɔtɔ domun.» 33 Kɔ Isiyaka ewe kələmp kaŋkɔ Sibeya. Ti tɔsɔŋɛ ntɛ aŋwenɛ dare dadɔkɔ Bɛrseba haŋ mɔkɔ mɔ.

Esay kənɛncɛ kɔn

34 Esay kəsɔtɔ kɔn meren 40, k'ɛlɛk aran aHewy, pac-we ŋa Sudit wan ka Beri kɔ Basmat wan ka Elɔn. 35 Kɔ aran aHitara akaŋɛ mɛrəŋ ŋawonəs Isiyaka kɔ Rebeka dis.

27

Yakuba kəsɔtɔ kɔn kətolanɛ nkɛ pənamar Esay kəsɔtɔ mɔ

1 Isiyaka ɔŋc-yɔnɛ wətem, fɔr yɔc-lɔl kɔ haŋ kɔ tɛləpsər kɔ kətɔnəŋk. K'ewe wan kɔn wəcɔkɔ-cɔkɔ Esay, k'oloku kɔ: «Wan kem!» Kɔ Esay owosɛ: «In' ɛwɛ!» 2 Kɔ Isiyaka ɔŋgbɔkərɛ: «Iyɔnɛ wətem, iŋcərɛ fɛ dɔsɔk dem defi. 3 Məlɛk oŋ yɛpɛnɛ yam, abom ŋam kɔ ambəŋcəran, məkɔ dəkulum məkɔ məpɛn' em wɛsɛm. 4 Məlompəs' em peri pəmɔ tɔkɔ imbɔtər ti mɔ. Məkɛr' em pi, idi, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ina yati itolan' am pətɔt a ic-fi mɔ.» 5 Rebeka pəc-cəŋkəl tɔkɔ Isiyaka oŋc-loku wan kɔn Esay mɔ. Kɔ Esay ɔŋkɔ dəkulum kəkɔ-pɛn wɛsɛm, pəkɛrɛ.

6 Kɔ Rebeka oloku wan kɔn Yakuba: «Ntɛ t' ine. Papa kam pəcloku wɛŋc əm Esay: 7 ‹Məkɛr' em wɛsɛm. Məlompəs' em peri mpɛ indedi, itolan' am pətɔt nde Kanu Kəpɔŋ kəyi mɔ, a ic-fi.› 8 Ndɛkəl oŋ wan kem məcəŋkəl dim dem, məyɔ tɔkɔ indelok əm mɔ. 9 Məkɔ məlɛk' em nde yɔcɔl dacɔ, mir mɔtɔt mɛrəŋ. Ilompsɛ papa kam peri pɔtɔt pəmɔ tɔkɔ ɔmbɔtər pi mɔ. 10 Məndekenɛ papa kam peri papɔkɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pətolan' am pətɔt a pəc-fi mɔ.» 11 Kɔ Yakuba oloku kɛrɛ Rebeka: «Ɛy, mba wɛŋc im Esay ɛla cəfon dəris, k'ina iyɔ fɛ ci. 12 Tɔlɔma papa wəkem pəkɔ-wakəs im dis, endecər' em kətɔlomp tɔsɔŋ' em kəsɔtɔ pəlɛc ta isɔtɔ pətɔt-ɛ.» 13 Kɔ kɛrɛ oloku kɔ: «Tɔyɔnɛ fɔ pəlɛc papɔkɔ peder im! Məcəŋkəl gbəcərəm dim dem. Məkɔ məkɛr' em mir.» 14 Kɔ Yakuba ɔŋkɔ pəlɛk mir, k'ɛŋkɛrɛ iya kɔn. Kɔ iya kɔn olompəs peri, pəmɔ tɔkɔ papa kɔn ɛnabɔtər pi mɔ. 15 Kɔ Rebeka ɛlɛk yamos ya Esay wan kɔn wəcɔkɔ-cɔkɔ, yamos yɔtɔt yɔkɔ ɛnatam kəsɔtɔ dɛkɛr mɔ, k'ɔsɔŋ yi wan kɔn wələpəs Yakuba k'ɛmbɛrnɛ. 16 K'oŋkump Yakuba akata ŋa mir mɔkɔ ŋanadif mɔ dəwaca kɔ dəkilim, kəbəp ka mofo mɔkɔ mɛnatɔyɔ cəfon mɔ. 17 Kɔ Rebeka ɔsɔŋ wan kɔn Yakuba peri pɔkɔ ɛnalompəs mɔ, kɔ kəcom. 18 Kɔ Yakuba ɔŋkɔ nde papa kɔn eyi mɔ, k'oloku: «Papa wəkem!» Kɔ Isiyaka owosɛ: «In' ɛwɛ. Mən' an' ɔfɔ-ɛ, Wan kem?» 19 Kɔ Yakuba oloku kas: «In' ɔfɔ Esay wan kam wəcɔkɔ-cɔkɔ. Iyɔ tɔkɔ məlokun' em mɔ. Məyɛfɛ ilɛtsɛn' am, məndɛ məsɔm wɛsɛm wem, ntɛ tɔŋsɔŋɛ məna yati mətolan' em pətɔt mɔ.» 20 Kɔ Isiyaka oloku wan kɔn: «Mba məyeŋk kəsɔtɔ wɛsɛm wan kem!» Kɔ Yakuba oloku: «Kanu Kəpɔŋ kam kəkɛr' em wi.» 21 Kɔ Isiyaka oloku Yakuba: «Məcɔŋnɛ oŋ wan kem, iwakəs əm, icərɛ kɔ pəyɔnɛ fɔ wan kem Esay ɔfɔ-ɛ.» 22 Kɔ Yakuba ɔlɔtərnɛ kas Isiyaka, k'ɛwakəs kɔ k'oloku: «Dim dandɛ da Yakuba dɔ, mba waca wawɛ wa Esay wɔ.» 23 Isiyaka ɛnanɛpəl fɛ kɔ. Bawo waca wɔn wɛnala cəfon pəmɔ waca wa wɛŋc Esay, k'ontolanɛ kɔ pətɔt. 24 K'oloku: «Mən' ɔfɔ məna wan kem Esay?» Kɔ Yakuba owosɛnɛ kɔ fɔ: «Ɛy.» 25 Kɔ Isiyaka oloku: «Məbɛr' em isɔm wɛsɛm wa wan kem, ntɛ tɔŋsɔŋɛ, ina yati itolan' am pətɔt mɔ.» Kɔ Yakuba ɛmbɛrɛ Isiyaka yeri k'endi, k'ɛŋkɛrɛ kɔ sɔ member k'omun. 26 Kɔ kas Isiyaka oloku sɔ: «Məcɔŋnɛ məcup im wan kem.» 27 Kɔ Yakuba ɔŋcɔŋnɛ, k'oŋcup kɔ. Kɔ Isiyaka ene ambɔŋc ŋa yamos ya Esay. K'ontolanɛ kɔ ntɛ: «Ɛy, ambɔŋc ŋa wan kem ŋeyi pəmɔ ambɔŋc ŋa dalɛ ndɛ Kanu Kəpɔŋ kəmpocɛ pətɔt mɔ. 28 Kanu kəsɔŋ əm pəcaŋki pa dareŋc

kɔ daka da dəntɔf:

Malɔ kɔ member pəlarəm!

29 Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ, afum ŋay' əm dəntɔf,

Kanu kəsɔŋɛ afum ŋatontnɛn' am!

Kanu kəsɔŋɛ məyi awɛŋc əm aŋa kəroŋ,

Kanu kəsɔŋɛ awut a iya kam ŋatontnɛn' am dəntɔf!

Kanu kəsɔŋ pəlɛc, wəkɔ ɛŋfaŋ' am pəlɛc mɔ,

Kanu kəsɔŋ pətɔt wəkɔ ɛŋfaŋ' am pətɔt mɔ.»

30 Isiyaka ɛnadelip kətolanɛ Yakuba, Yakuba endeyɛfɛ kas dəntɔf, kɔ wɛŋc Esay ɛmbɛrɛ pəyɛfɛ dəkəpɛn. 31 Kɔ Esay olompəs sɔ peri k'eŋkenɛ kas Isiyaka. K'oloku kas: «Papa məyɛfɛ məsɔm wɛsɛm wa wan kam, ntɛ tɔŋsɔŋɛ mətolan' em pətɔt məna yati mɔ.» 32 Kɔ kas Isiyaka oloku kɔ: «Mən' an' ɔfɔ-ɛ?» Kɔ Esay oloku kɔ: «In' ɔfɔ wan kam wəcɔkɔ-cɔkɔ Esay.» 33 Kɔ pəyi Isiyaka yama-yama, yama-yama yɔpɔŋ k'oloku: «An' ɔkɔ pəpɛn wɛsɛm k'ɛŋkɛr' em-ɛ? Isɔm yi a kɔ məndeder, intolanɛ kɔ pətɔt. Kətola pətɔt kəlip kəsumpər kɔ.» 34 Ntɛ Esay ene moloku ma kas mɔ, k'ɛmbɛr kəbebe, k'oŋkulɛ-kulɛ pəpɔŋ, k'oloku kas: «Ina sɔ mətolan' em pətɔt Papa.» 35 Kɔ Isiyaka oloku kɔ: «Wɛŋc əm enderɛnɛ cəkɔta k'ɛlɛk kətolanɛ pətɔt kam.» 36 Kɔ Esay oloku: «Cepɔ ntɛ asɔŋ kɔ tewe ta Yakuba mɔ, ti t' ɛŋnɛmpəs' em haŋ kəmɛrəŋ? Ɛnabaŋər im tɔkɔ dəcəmɛ da debeki dem. Kɔ pəndesɔyi tantɛ k'ɛŋlɛkər im sɔ kətolanɛ pətɔt kem.» Kɔ Esay endeŋər: «Papa, məmɛŋkərnɛ fɛ sɔ kətolanɛ pətɔt kəlɔma, məsɔŋ im ki?» 37 Kɔ Isiyaka oloku Esay: «Isɔŋ kɔ kiyi kam kəroŋ, k'isɔŋ kɔ awɛŋc aŋa fəp kiyi kɔ dəntɔf, k'isɔŋ kɔ bəle* kɔ member. Cəke cɔ indeyɔnɛ məna-ɛ, wan kem?» 38 Kɔ Esay eyif kas: «Kətola pətɔt kin kaŋkɔ gboŋ kɔ məyɔ ba, Papa? Ina sɔ mətolan' em pətɔt, Papa!» Kɔ Esay ɛyɛfɛ kəbok. 39 Kɔ kas Isiyaka oloku kɔ: «Mənəŋk!

Dəkəndɛ dam dɔfɔdeyɔ daka da dəntɔf

Kɔ pəcaŋki mpɛ pɛŋyɛfɛ dareŋc mɔ.

40 Dakma dam dendedəsəm doru,

Məndeyi wɛŋc əm dəntɔf.

Məndeyi tam taciŋa

Fənɔntər fam fəndesɔŋɛ, məc-cer kɔ mɛfaŋ mɔn.»

Kəkɔ ka Yakuba

41 Kɔ Esay ɛmɛŋkɛ Yakuba mɛtɛlɛ, teta kətolanɛ pətɔt nkɛ kas ɛnatolanɛ Yakuba mɔ. Esay pəc-cɔpəsnɛ dɛbəkəc, «Mataka ma defi da papa wəkem mɔmbɔlɛ fɛ sɔ. Indedif wɛŋc im Yakuba.» 42 K'aŋkɔ payemsɛnɛ Esay nnɔ iya kɔn Rebeka eyi mɔ. Kɔ Rebeka ewe wan kɔn Yakuba, k'oloku kɔ: «Məne ntɛ wɛŋc əm Esay ɛfaŋ kəluks' am ayɛk mɔ, a pədif əm. 43 Awa wan kem, məcəŋkəl im! Məyɛfɛ, məkɔ məgbɔpnɛ ndena wɛŋc im wərkun Labaŋ nde Haraŋ. 44 Məkɔ məyi di mataka, haŋ mɛtɛlɛ ma wɛŋc əm melip. 45 Kɔ mɛtɛlɛ ma wɛŋc əm mendelip-ɛ, pəpələrnɛ pəcuy pɔkɔ məyɔ kɔ mɔ, indew' am məder. Ta ake tɔ indebutɛ nu mɛrəŋ monu dɔsɔk din-ɛ?»

Kəyɛksɛ ka Yakuba Pəkɔ Mesopotami

46 Kɔ Rebeka oloku Isiyaka: «Doru dɛŋgbəf im teta awut aran aHewy. Kɔ Yakuba ɛnɛŋcɛ wəHewy, wan wəran wəka dɔtɔf pəmɔ akaŋɛ, ake indesɔyɔ oŋ doru-ɛ?»

28

1 Kɔ Isiyaka ewe Yakuba, k'ontolanɛ kɔ pətɔt, k'osom kɔ ntɛ: «Ta mənɛŋcɛ wəran wəka Kanahan. 2 Məyɛfɛ. Məkɔ Padaŋ-Aram, ndena papa ka iya kam. Məlɛk di wəran awut aran a ŋcɔk' am Labaŋ dacɔ. 3 Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəntam mes fəp doru mɔ kəpoc' am pətɔt, kəsɔŋ əm dokombəra, kəsɔŋ' am məla ntɛ tɔŋsɔŋɛ məyɔnɛ afum alarəm mɔ! 4 Pəsɔŋ əm kətolanɛ pətɔt ka Abraham, məna kɔ yuruya yam ntɛ tɔŋsɔŋɛ atɔf ŋaŋɛ məyi decikəra mɔ, ŋey' əm dəwaca pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasɔŋ ŋi Abraham mɔ.» 5 Kɔ Isiyaka ɛsak Yakuba k'ɔŋkɔ Padaŋ-Aram, ndena Labaŋ wan ka Betuhɛl, wəAram, wɛŋc wərkun wəka Rebeka, iya wəka Yakuba kɔ Esay. 6 Kɔ Esay ɛnəŋk fɔ Isiyaka ontolanɛ Yakuba pətɔt, k'oloku kɔ kəkɔ sɔ Padaŋ-Aram pəkɔtɛn wəran, mba ntɛ Isiyaka oŋc-tolanɛ kɔ mɔ, ɛnasom kɔ ntɛ: «Ta mənɛŋcɛ wəran wəka Kanahan de.» 7 Yakuba ɛnane moloku ma kas kɔ kɛrɛ, k'ɔŋkɔ Padaŋ-Aram. 8 Kɔ Esay ɛnəŋk fɔ mes ma awut aran aka Kanahan mɛnabɔt fɛ papa kɔn Isiyaka. 9 Kɔ Esay ɔŋkɔ ndena Səmayila, k'ɛlɛk di wəran pac-we kɔ Mahalat, wan wəran wəka Səmayila wan k'Abraham, wəkirɛ ka Nebayɔt, kəbɛrɛnɛ ka aran aHewy akɔ ɛnayɔ mɔ.

Kəwɛrəp ka Yakuba

10 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ Bɛrseba k'ɔŋkɔ Haraŋ. 11 K'ɛmbəp tofo tɔlɔma k'endirɛ di, bawo dec dɛnaləpɛ kɔ. K'ɛlɛk tasar tin ta kəfo kaŋkɔ, k'ɛfakɛnɛ pi, k'ɛfəntərɛ kəfo kaŋkɔ. 12 K'ɛwɛrəp. K'ɛnəŋk samɛ səcəmɛ dəntɔf domp da si doc-gbuŋɛnɛ kɔm mɛlɛke a Kanu mɛc-fərəŋk si, mɛc-pɛ, moc-tor. 13 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəcəmɛ samɛ sasɔkɔ dareŋc. Kɔ kəloku: «In' ɔyɔnɛ Kanu Kəpɔŋ, Kanu k'Abraham papa kam, kɔ Kanu ka Isiyaka. Antɔf ŋaŋɔkɔ məfəntərɛ mɔ, indesɔŋ əm ŋi məna kɔ yuruya yam. 14 Yuruya yam ŋendela pəmɔ kəbof ka dəntɔf. Məndewɔkələs dəkəndɛ dam kəca kətɔt kɔ kəmeriya, nde dec dɛmpɛ mɔ kɔ nde dɛŋkalɛ mɔ. Afum a doru fəp ŋande ŋactɛnər əm kətolanɛ pətɔt kɔ yuruya yam. 15 Ina yati in' osol' am, inde ic-bum əm kəca nkɛ o nkɛ məŋkɔ mɔ, indekɛr' am atɔf ŋaŋɛ, bawo ifɔsak əm ta intalas tantɛ iŋlok' əm mɔ.» 16 Kɔ Yakuba entimɛ dəmere, k'oloku: «Tɔlɔma Kanu Kəpɔŋ kəyi nnɔ tofo tantɛ, kɔ intɔnacərɛ ti!» 17 K'enesɛ k'oloku: «Mba tofo tɔyɔ wɛy-wɛy! Pəŋciyanɛ fɛ dɛ kɔ kəlɔ ka Kanu, kusuŋka ka dareŋc kɔ!» 18 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'ɛlɛk tasar tɔkɔ ɛnafakɛnɛ domp mɔ, k'ɛŋcəmbər pi, k'oloŋər pi moro. 19 Kɔ Yakuba ewe tofo tatɔkɔ Betel, mba dare dadɔkɔ dɛnanuŋkɛnɛ dɔyɔ tewe ta Lus. 20 Kɔ Yakuba ontola pəc-loku: «Kɔ pəyɔnɛ fɔ Kanu kəsol' em kəc-bum im dɔpɔ ndɛ iŋkɔt mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɔ kəŋsɔŋ im kəcom kem kəsɔm, kəsɔŋ im sɔ yamos ibɛrnɛ-ɛ, 21 K'ilukus pəforu disrɛ nde kəlɔ ka papa wəkem-ɛ, awa Kanu Kəpɔŋ kəndeyɔnɛ Kanu kem. 22 Tasar tantɛ iŋcəmbər mɔ, pendeyɔnɛ kəlɔ ka Kanu. Indesɔŋ əm farilɛ fa mpɛ o mpɛ məndekɔ-sɔŋ im mɔ.»

29

Yakuba kəbəpɛnɛ kɔ Rasɛl

1 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ kəkɔt kəkɔ ka atɔf ŋa awut a nde dec dɛmpɛ mɔ. 2 Kɔ Yakuba ɛnəŋk kələmp dəndo dəkulum, kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt yoloŋkanɛ mofo maas yɛcəmɛ kələmp kaŋkɔ kəsək, bawo kələmp kaŋkɔ kɔ yɔcɔl yoŋc-mun. Tasar mpɛ pɛnayi kələmp dəkusu mɔ pɛnabɛk. 3 Difɔ yɔcɔl fəp yɛŋcbəpɛnɛ. Pabiŋkəli tasar papɔkɔ anaboc kələmp dəkusu mɔ, cir kɔ ŋkesiya yomun. Kɔ yelip-ɛ paluksɛ tasar papɔkɔ sɔ kələmp dəkusu. 4 Kɔ Yakuba eyif akɛk yɔcɔl: «Awɛŋc im aŋa, aka deke ŋɔ nəyɔnɛ-ɛ?» Kɔ akakɔ ŋaloku kɔ: «Aka Haraŋ ŋɔ səyɔnɛ.» 5 Kɔ Yakuba eyif ŋa: «Nəŋcərɛ Labaŋ, wan ka Nahor?» Kɔ ŋawosɛ: «Ɛy, səŋcərɛ kɔ.» 6 K'eyif ŋa: «Cəke cɔ pəyi kɔ-ɛ?» Kɔ akakɔ ŋaloku kɔ: «Daka o daka! Wan kɔn wəran Rasɛl ender wəkɔ kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt.» 7 Kɔ Yakuba oloku ŋa: «Dec dɔsɔrɔbɛk kərɛsna. Tɛm toloŋka yɔcɔl tɛntabəp fɛ. Nəsɔŋ yɔcɔl domun, kɔ nəlip-ɛ nəkekərɛ yi kərɛsna yɔkɔ sɔmət.» 8 Kɔ ŋaloku kɔ: «Səfɔtam ti, kɔ yɔcɔl fəp yɔntɔloŋkanɛ-ɛ, bawo ti tɔ səmbiŋkəli tasar ntɛ aŋsuŋcɛ kələmp mɔ, a yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt yomun.» 9 Yakuba eyi kəlok-lokər akɛk, kɔ Rasɛl ɛmbɛrɛ kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt ya kas, bawo Rasɛl wəkɛk ɛnayi. 10 Ntɛ Yakuba ɛnəŋk Rasɛl, wan wəran wəka Labaŋ, kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt ya Labaŋ mɔ, k'ɔŋcɔŋnɛ, k'embiŋkəli tasar tatɔkɔ aŋc-suŋcɛ kələmp mɔ, kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt ya Labaŋ yomun. 11 Kɔ Yakuba oŋcup Rasɛl, k'ɛyɛfɛ kəfək. 12 Kɔ Yakuba oloku Rasɛl: «Fum ka papa kam iyɔnɛ, wan ka Rebeka iyɔnɛ.» Kɔ Rasɛl ɛyɛksɛ kəkɔ-loku ti kas Labaŋ. 13 Ntɛ Labaŋ ene kəder ka Yakuba wan ka wəkirɛ kɔn mɔ, k'ɛyɛksɛ k'ende pəsapnɛ Yakuba, k'ɛmakərɛnɛ kɔ. Kɔ Labaŋ eŋkekərɛ kɔ nde kəlɔ kɔn, kɔ Yakuba ɔlɔmər kɔ mes mɔkɔ mɛnasɔtɔ kɔ mɔ fəp. 14 Kɔ Labaŋ oloku kɔ: «Kance kəsoku pɛs kɔ: Mecir min mɔ səmpaŋnɛ!» Kɔ Yakuba eyi ndena Labaŋ ŋof ŋin.

Kənɛŋcɛ ka Yakuba kəmɛrəŋ

15 Kɔ Labaŋ ende pəloku Yakuba: «Bawo fum kem məyɔnɛ, məfɔdebəc' em kifəli? Məboŋcər im daka ndɛ məfaŋ da kəway kam mɔ.» 16 Labaŋ ɛnayɔ ayecəra mɛrəŋ: Tewe ta Bɔmbɔ bɔn tɛnayɔnɛ Leya, kɔ Cayi cɔn Rasɛl. 17 Leya ɛnatesɛ fɔr dəkəro, mba Rasɛl ɛnanaŋkanɛ kətesɛ. 18 Rasɛl ɛnabɔt Yakuba mes. Kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Indebəcam meren camət-mɛrəŋ, teta wan kam wəran Cayi: Rasɛl.» 19 Kɔ Labaŋ oloku kɔ: «Kəsɔŋ əm kɔ kəŋcepər im tɔkɔ iŋkɔ-sɔŋ kɔ wərkun wəcuru mɔ. Məyi nnɔ nderem!» 20 Kɔ Yakuba ɛmbəcɛ Labaŋ meren camət-mɛrəŋ teta Rasɛl. Kɔ meren camət-mɛrəŋ mamɔkɔ meyi, Yakuba dəfɔr pəmɔ mataka, bawo Rasɛl ɛnabɔt kɔ mes. 21 Kɔ Yakuba ende pəloku Labaŋ: «Məsɔŋ im wəran wəkem bawo tɛm tem ta yɛbəc telip, ifaŋ kənɛŋcɛ kɔ.» 22 Kɔ Labaŋ ewe aka tofo tatɔkɔ fəp, kɔ ŋambəpɛnɛ k'omboc kəsata. 23 Pəndeyi dɔfɔy, k'ɛlɛk wan kɔn wəran Leya k'eŋkenɛ Yakuba, kɔ Yakuba ɛnɛŋcɛ kɔ. 24 Kɔ Labaŋ ɔsɔŋ wan kɔn wəran Leya wəcar wəran nwɛ aŋcwe Silpa mɔ. 25 Dec dendesɔk, kɔ Yakuba ɛnəŋk fɔ Leya asɔŋ kɔ. K'oloku Labaŋ: «Cəke cɔ məyɔ em ntɛ? Bafɔ teta Rasɛl t' imbəc' am? Ta ake tɔ məntiŋkər' em-ɛ?» 26 Kɔ Labaŋ oloku: «Afɔsɔŋ səna ndorosu Cayi, ta antasɔŋ Bɔmbɔ-ɛ. 27 Mələpəs tataka toluksər kɔ Bɔmbɔ, a sədesɔŋ əm sɔ Cayi kɔ məndewosɛ sɔ kəbəc' em tetɔn meren camət-mɛrəŋ-ɛ.» 28 Kɔ Yakuba ɔyɔ tatɔkɔ, k'ɛləpəs tataka toluksər kɔ Leya, kɔ Labaŋ ɔsɔŋ kɔ sɔ wan kɔn wəran Rasɛl. 29 Kɔ Labaŋ ɛlɛk wəcar kɔn Bilha k'ɔsɔŋ kɔ Rasɛl. 30 Ka Yakuba ɛnɛŋcɛ sɔ Rasɛl nwɛ ɛnabɔt kɔ mes, pətas Leya mɔ. K'ɛmbəcɛ sɔ Labaŋ meren camət-mɛrəŋ.

Awut a Yakuba

31 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kənəŋk fɔ ambɔtər fɛ Leya pəmɔ Rasɛl, kɔ kəsɔŋ Leya dokombəra. Kɔ kəsumpər Rasɛl dokombəra. 32 Kɔ Leya ɛmbɛkəs. K'oŋkom wan wərkun, k'ewe wan kakɔ Ruben. Ti tɔ tatɔkɔ nnɔ eyi mɔ, «Kanu Kəpɔŋ kənəŋk kəlapəs kem. Ndɛkəl oŋ, wos im endebɔtər im.» 33 K'ɔŋgbɔkərɛ sɔ kɛmbɛkəs, k'oŋkom sɔ wan wərkun. Kɔ Leya oloku fɔ: «Kanu Kəpɔŋ kəne a ambɔtər f' em, kɔ kəsɔŋ im sɔ wəkawɛ.» Kɔ Leya ɔsɔŋ wəkakɔ tewe ta Simɔŋ. 34 Kɔ Leya oluksərnɛ k'ɛmbɛkəs, k'oŋkom wan wərkun sɔ. K'oloku: «Tantɛ taŋ, wos im endegbɛkər' em, bawo iŋkomɛ kɔ awut arkun maas. It' anasɔŋɛ wan wəkakɔ tewe ta Levi.» 35 K'ɛmbɛkəs sɔ k'oŋkom wan wərkun sɔ. K'oloku: «Tantɛ taŋ indekorkoru Kanu Kəpɔŋ.» It' ɛnawenɛ wan wəkakɔ tewe ta Yuda. Kɔ Leya ɛsak oŋ, kəkom.

30

1 Ntɛ Rasɛl ɛnəŋk fɔ eyi fɛ kəkomɛ Yakuba mɔ, k'ɔyɔnɛ wɛŋc wəran Leya kəraca. Kɔ Rasɛl oloku Yakuba: «Məsɔŋ im awut kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, iŋfi!» 2 Kɔ pəntɛlɛ Yakuba nnɔ Rasɛl eyi mɔ, k'oloku: «Iŋcəmɛ dəkəcəmɛ da Kanu, nkɛ kəntɔsɔŋ əm dokombəra mɔ?» 3 Kɔ Rasɛl oloku: «Wəcar kem wəran Bilha ɛwɛ, məfəntərɛ kɔ nkɔn ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəsɔtɔ wan mɔ. Nnɔ suwu sem s' endekom wan wəkakɔ, pəsɔŋ' em kəyɔ wan.» 4 Kɔ Rasɛl ɔsɔŋ Yakuba wəcar kɔn wəran Bilha. Kɔ Yakuba ɔŋkɔ kɔ, 5 Kɔ Bilha ɛmbɛkəs, k'oŋkomɛ Yakuba wan wərkun. 6 Kɔ Rasɛl oloku: «Kanu Kəpɔŋ kəmboc' em kiti, kɔ kənesɔ dim dem, kəmpoc' em wan wərkun.» It' ɛnasɔŋɛ wan wəkakɔ tewe ta Dan. 7 Kɔ Bilha wəcar ka Rasɛl, ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəbɛkəs, k'oŋkomɛ Yakuba wan wərkun ta mɛrəŋ. 8 Kɔ Rasɛl oloku: «Kanu kəmar im kəsiməs kɔ wɛŋc im wəran Leya, k'intam kɔ.» Kɔ Rasɛl ɔsɔŋ wan wəkakɔ tewe ta Naftali. 9 Ntɛ Leya ɛnəŋk fɔ ɛsak kəkom mɔ, k'ɛlɛk wəcar kɔn Silpa k'ɔsɔŋ kɔ Yakuba pənɛŋcɛ. 10 Kɔ Silpa wəcar ka Leya oŋkomɛ Yakuba wan wərkun. 11 Kɔ Leya oloku fɔ: «Pəbotu pender!» Kɔ Leya ɔsɔŋ wan wəkakɔ tewe ta Kadu. 12 Silpa wəcar ka Leya ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəkomɛ Yakuba wan wərkun ta mɛrəŋ. 13 Kɔ Leya oloku: «Mba pəmbɔt im! Ɛy, aran ŋande ŋac-kul' em oŋ fɔ pəmbɔt əm.» K'ɔsɔŋ wan kakɔ tewe ta Aser.

14 Dɔsɔk dɔlɔma katɛla kənayi, kɔ Ruben ɔŋkɔ dalɛ. K'ɔŋkɔ pəsɔtɔ di yeri yokom yɔlɔma*, k'ɛŋkɛrɛ yi iya kɔn Leya. Kɔ Rasɛl oloku Leya: «Ilɛtsɛn' am, məpoc' em yokom yɔlɔma nyɛ wan kam ɛŋkɛr' am mɔ.» 15 Kɔ Leya oloku Rasɛl: «Pəntəŋnɛ f' am ntɛ məmbaŋər im wos im mɔ, mɛnɛ məsɔtɔ sɔ yeri ya wan kem?» Kɔ Rasɛl oloku Leya: «Awa! Ndaram ende mɔkɔ fəntərɛ, kəway ka yeri ya wan kam.» 16 Dɔfɔy dendebəp, ntɛ Yakuba ɛyɛfɛ dalɛ mɔ, kɔ Leya ɔŋkɔ pəfaynɛ kɔ, k'oloku Yakuba: «Nnɔ nderem mənde mɔkɔ fəntərɛ, bawo kəsɔtɔ kam pibi pɔmɔkɔ, mɛnɛ ntɛ isəkpərɛ pi yeri yɔlɔma ya dalɛ nyɛ wan kem ɛŋkɛrɛna mɔ.» Kɔ Yakuba ŋafəntərɛ pibi papɔkɔ kɔ Leya. 17 Kɔ Kanu kəmbaŋ Leya, k'ɛmbɛkəs. K'oŋkomɛ Yakuba wan wərkun wəka kəcamət. 18 Kɔ Leya oloku: «Kanu kəsɔŋ im kəway kem. Ina nwɛ ilɛk wəcar kem wəran k'isɔŋ kɔ wos im mɔ.» Kɔ Leya ewe wan wəkakɔ Isakar. 19 Kɔ Leya endesɔ pəbɛkəs, k'oŋkomɛ Yakuba sɔ wan wərkun wəka camət-tin. 20 Kɔ Leya oloku: «Kanu Kəpɔŋ kəmpoc' em! Tantɛ taŋ, wos im endeyi tofo tin k'ina, bawo iŋkomɛ kɔ awut arkun camət-tin.» Kɔ Leya ewe wan wəkakɔ Sabulon. 21 Kɔ Leya ɛmbɛkəs, k'oŋkom wan wəran nwɛ ɛnasɔŋ tewe ta Dina mɔ. 22 Kɔ Kanu kənde kəcɛm-cɛmnɛ Rasɛl, kɔ kəmbaŋ kɔ kɔ kəsɔŋ kɔ dokombəra. 23 Kɔ Rasɛl ende pəbɛkəs, k'oŋkom wan wərkun. K'oloku: «Kanu Kəpɔŋ kiliŋ im malap.» 24 Kɔ Rasɛl ewe wan kɔn wəkakɔ Isifu, k'oloku: «Kanu Kəpɔŋ kəbɛrɛn' em sɔ wan wərkun wəlɔma!»

Yakuba kəsɔtɔ kɔn daka

25 Ntɛ Rasɛl oŋkom Isifu mɔ, kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Məsak im ilukus nnɔ nderem, ikɔ nde atɔf ŋem. 26 Məsɔŋ im aran em k'awut em aŋɛ imbəc' am taŋan mɔ, ŋaŋɔ səndekɔ, bawo məna yati məŋcərɛ yɛbəc nyɛ imbəc' am mɔ.» 27 Kɔ Labaŋ oloku Yakuba: «Ifaŋ fɔ məboŋcər im kəway nkɛ indesɔŋ əm mɔ. Canu cem cəmentər im a Kanu Kəpɔŋ kəmpoc' em tetam. 28 Məboŋcər im kəway kam iŋsɔŋ əm ki.» 29 Kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Məna yati, məŋcərɛ kɔ tɔkɔ imbəc' am mɔ, kɔ tɔkɔ isɔŋɛ kɔ yɔcɔl yam yeyi mɔ. 30 Bawo yɔcɔl yepic yɔkɔ inabəp' am mɔ, yɛla oŋ ndɛkəl. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmpoc' am kəlɛk dɔsɔk ndɛ imbɛrɛ kəlɔ kam mɔ, haŋ mɔkɔ. Ndɛkəl oŋ ake tɛm tɔ indebəcɛ afum em-ɛ?» 31 Kɔ Labaŋ eyif kɔ: «Ak'indesɔŋ əm-ɛ?» Kɔ Yakuba oloku: «Məfɔdesɔŋ im daka o daka. Kɔ məwosɛ kəyɔ tɔkɔ indelok əm mɔ, indesɔkɛk yɔcɔl yam yɛfɛt-yɛfɛt, ibum' am sɔ yi. 32 Mɔkɔ indecepər yɔcɔl yam yɛfɛt-yɛfɛt fəp dacɔ, mədekɔ-cəmbər ŋkesiya yɛtɛmsər kɔ yɛcɛmcɛmər fəp kəsək yɔyɔnɛ yɔpɔŋ, yɔyɔnɛ yɛfɛt, ŋkesiya nyɛ yɔyɔ lom yɛcapsər mɔ, kɔ cir ncɛ cəŋcɛmcɛmər, ncɛ cəntɛmsər mɔ. Yayɔkɔ yendeyɔnɛ kəway kem. 33 Dolompu dem deŋmentər əm ti alna, kɔ məndekɔ-mɔmən kəway kem-ɛ. Mpɛ o mpɛ pɔ mənəŋk di alna cir dacɔ ta pɛntɛmsər, ta pɛŋcɛmcɛmər kɔ ŋkesiya dacɔ ta pɛŋcapsər alom mɔ, məcərɛ fɔ iŋkiyər əm pi.» 34 Kɔ Labaŋ oloku Yakuba: «Awa! Iwosɛ toloku tam.» 35 Awa, dɔsɔk dadɔkɔ dɔ, Labaŋ ɛŋcəmbər mbiyofo ya cəgbɛr, yɛcɛmcɛmər, cir cətɛmsər kɔ cəcɛmcɛmər cir ncɛ cənayɔ pəfer mɔ fəp, ŋkesiya yɔkɔ yɛnayɔ alom ŋɛcapsər mɔ. Kɔ Labaŋ ɛlɛk yi fəp, k'ɛmbɛr awut ɔn dəwaca. 36 K'awut ɔn ŋambɔlɛnɛ yɔcɔl yayɔkɔ, kəkɔt ka mata maas kɔ Yakuba dacɔ nwɛ ɛŋc-kɛk sɔ yɔcɔl ya Labaŋ mɔ. 37 Kɔ Yakuba ɛlɛk wara wɛcaŋk wa tɔk maas yeciyanɛ, k'ɛnaci wi pol ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəfer pa kətɔk powur mɔ. 38 Kɔ Yakuba ɔndɔfət wara wawɔkɔ ɛnanaci mɔ nde yɔcɔl yoŋcmun mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ yɛcnəŋk wara wawɔkɔ mɔ, tɔsɔŋɛ yorkun yɛc-cɛc yɛran kɔ yender dəkəmun-ɛ. 39 Kɔ yɔcɔl yɛŋcɛcɛnɛ wara wawɔkɔ kəsək, ti tɛnasɔŋɛ yɔcɔl yockoməs mowut ma cəgbɛr, mɛtɛmsər kɔ mɛcɛmcɛmər. 40 Ntɛ Yakuba ɛŋgbɛy meŋkesiya mɔ, kɛŋcəmbər yi fɔr ya yɔcɔl ya Labaŋ kiriŋ nyɛ yɛnayɔ cəgbɛr kɔ alom ŋɛcapsər mɔ, k'ɔsɔtɔ yɔcɔl nyɛ ɛnacəmbər taciŋa ta owosɛ yɔnɔŋkəlɛnɛ kɔ ya Labaŋ mɔ. 41 Kəcɛc nkɛ o nkɛ yɔcɔl yetifi yorkun yɛcfaŋ kəcɛc yɛran mɔ, Yakuba ɛŋclɛk wara wɔn wɛnaci pəcəmbər wi yɔcɔl fɔr kiriŋ dəndo yoŋcmun mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ yɛtam kəcɛcɛnɛ, yɛcnəŋk wara wawɔkɔ mɔ. 42 Kɔ Yakuba ɛnəŋk fɔ, pɔcɔl peleŋki pɛfaŋ kəcɛc-ɛ, ɔfɔdɔf fɛ pi kəra kɔn kənaci. Kɔ tende tɛləpəsər oŋ Yakuba kəyɔ yɔcɔl yetəfi kɔ Labaŋ ɔyɔ yeleŋki.

Yakuba kəyɛksɛ pəkɔ ndena Labaŋ

43 Kɔ Yakuba ende pəyɔnɛ wəka daka wəpɔŋ. K'ɔyɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt yɛlarəm, acar arkun, acar aran, yɔkɔme kɔ sofale-e.

31

1 Kɔ Yakuba ene mɛcɛm-cɛmnɛ ma awut a Labaŋ, ŋac-loku: «Yakuba ɛlɛk daka da papa wəkosu fəp, di dɔsɔŋɛ kɔ kəyɔnɛ ka wəka daka dandɛ fəp.» 2 Kɔ Yakuba ɛŋgbɛkərɛ fɔ kəro ka Labaŋ kəyi fɛ sɔ nnɔ eyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ. 3 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yakuba: «Məlukus atɔf ŋa awisi aŋa, dəŋkom dam. Isol' am.» 4 Kɔ Yakuba ewe Rasɛl kɔ Leya aŋɛ ŋanayi dalɛ ŋackɛk yɔcɔl yɔn cir kɔ ŋkesiya mɔ. 5 K'oloku ŋa: «Iŋgbɛkərɛ fɔ, kəro ka papa konu kəyi fɛ sɔ nnɔ iyi mɔ, pəmɔ tɔkɔ pənayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ. Mba Kanu ka papa kem kəsol' em. 6 Nəŋcərɛ nəna yati a imbəcɛ papa konu kɔ fənɔntər fem fəp. 7 Mba papa konu ɛŋkafəli-kafəli, k'eŋcepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco. Mba Kanu kəwosɛ fɛ kɔ kəyɔ em pəlɛc. 8 Pənaloku fɔ yɛtɛmsər yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, kɔ yɔcɔl fəp yɛnader yockoməs awut atɛmsər. Pənaloku sɔ fɔ ya cəgbɛr yɔyɔnɛ kəway kam-ɛ, yɔcɔl fəp kɔ awut a cəgbɛr yɔ yɛnader yockoməs. 9 Kanu kəmbaŋ yɔcɔl yɔn nnɔ papa konu eyi mɔ, kɔ kəsɔŋ im. 10 Tɛm ntɛ yɔcɔl yɛŋcfaŋ kəcɛcɛnɛ mɔ, k'iyekti fɔr dareŋc, k'iwɛrəp a yɔcɔl yorkun nyɛ yɛŋc-cɛc yɛran mɔ, yɛnayɔ cəgbɛr, yɛtɛmsər, yɛcɛmcɛmər. 11 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu molok' im dəmere: ‹Yakuba!› K'iwosɛ: ‹In' ɛwɛ!› 12 Kɔ mɛlɛkɛ molok' im: ‹Məyekti fɔr məmɔmən. Yɔcɔl yorkun fəp nyɛ yeyi kəcɛc yɛran mɔ, yɔyɔ cəgbɛr kɔ yɛntɛmsər kɔ yɛcɛmcɛmər. Bawo inəŋk mɔyɔ mɔkɔ Labaŋ ɔyɔ əm mɔ fəp. 13 In' ɔyɔnɛ Kanu ka Betel, nde mənacəmbər tasar, kɔ məloŋər pi moro mɔ, nde mənasɔŋ im temer mɔ. Ndɛkəl oŋ, məyɛfɛ atɔf ŋaŋɛ, məlukus dəŋkom dam.›» 14 Rasɛl kɔ Leya ŋaloku kɔ: «Mba səyɔ sɔ kɛ nnɔ kəlɔ ka papa kosu? 15 Mba ɔlɔm fɛ su oŋ pəmɔ acikəra ba, bawo ɛŋcaməs su, k'endi pəsam posu. 16 Daka ndɛ Kanu kəmbaŋər papa kosu mɔ fəp, dendeyɔnɛ oŋ dosu k'awut asu. Məyɔ tɔkɔ Kanu kəlok əm mɔ fəp.» 17 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ, k'ɛndəs awut ɔn yɔkɔme kəroŋ kɔ aran ɔn. 18 Kɔ Yakuba osolɛ yɔcɔl yɔn kəkɛk, kɔ daka dɔn fəp ndɛ ɛnasɔtɔ mɔ, yɔcɔl nyɛ ɛnasɔtɔ Padaŋ-Aram mɔ, k'ɔŋkɔ ndena papa kɔn Isiyaka, atɔf ŋa Kanahan. 19 Kɔ Labaŋ ende pəkɔ kəgbɛt-gbɛt ŋkesiya yɔn. Kɔ Rasɛl eŋkiyɛ mɛrəŋka ma papa kɔn Labaŋ. 20 Kɔ Yakuba nkɔn entiŋkər Labaŋ wəAram kəkɔ kɔn, ta elembərnɛ kɔ-ɛ. 21 Kɔ Yakuba ɛyɛksɛ kɔ daka dɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp, k'ɛyɛfɛ k'empimnɛ kəŋgbɔkɔ, k'ɛntɛfərnɛ mɔrɔ ma Kalahadu.

22 Tataka ta maas, k'aloku Labaŋ a Yakuba ɛyɛksɛ. 23 Kɔ Labaŋ ɛlɛk awɛŋc aŋa kɔ ŋaŋcəmɛ Yakuba darəŋ kəkɔt ka mata camət-mɛrəŋ, kɔ ŋambəp kɔ nde mɔrɔ ma Kalahadu. 24 Kɔ Kanu kənder Labaŋ wəAram dəmere ma pibi, kɔ Kanu kəloku kɔ: «Məkɛmbərnɛ kəlok-lokər Yakuba.» 25 Kɔ Labaŋ ɛmbəp Yakuba pəcəmbər abal ŋɔn tɔrɔ kəroŋ. Kɔ nkɔn sɔ dəmnɛ ɛŋcəmbər abal ŋɔn kɔ awɛŋc aŋa tɔrɔ ta Kalahadu kəroŋ. 26 Kɔ Labaŋ eyif Yakuba: «Cəke cɔ məyɔ tantɛ-ɛ? Ta ake tɔ məntiŋkər' em-ɛ, məkekərɛ awut em aran pəmɔ afum aŋɛ aŋsumpər dəkəwan mɔ-ɛ? 27 Ta ake tɔ məŋgbɔpnɛnɛ kɔ məyɛksɛ-ɛ? Məntiŋkər f' em ba, məyɛksər f' em ba? K'inasak əm məkɔ pəbotu disrɛ, pac-leŋəs, pac-fula pac-fer. 28 Məwosɛ f' em kəcup awut-sɔ em arkun kɔ awut em aran! Tantɛ taŋ məmbut amera. 29 Intam kəyɔ əm pəlɛc, mba Kanu ka papa kam kəlokus' em nendisna: ‹Məkɛmbərnɛ kəloku ka Yakuba pəlɛc!› 30 Bawo pəŋwon əm kəkɔ ndena papa kam, ta ake tɔ məŋkiyɛnɛ canu cem-ɛ?» 31 Kɔ Yakuba oloku Labaŋ: «Indenanesər-nesər ti kəcɛm-cɛmnɛ fɔ, məndebaŋər im awut am aran. 32 Mba məmɔmən nwɛ o nwɛ məŋnəŋkɛ canu cam afum em dacɔ mɔ, wəkakɔ eŋfi! Awɛŋc asu aŋa fɔr kiriŋ məmɔmən məlɛk mpɛ o mpɛ pɔyɔnɛ pam mɔ məkekərɛ.» Mba Yakuba ɛnacərɛ fɛ a Rasɛl eŋkiyər Labaŋ canu ca kusuŋka kəŋan. 33 Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Yakuba, k'owur k'ɛmbɛrɛ ŋa Leya, k'owur k'ɛmbɛrɛ abal ŋa acar aran aŋɛ mɛrəŋ, ɛnəŋk fɛ daka o daka. Kɔ Labaŋ ɛmbɛrɛ abal ŋa Rasɛl disrɛ. 34 Rasɛl pəlɛk mɛrəŋka pəboc mi dəntɔf, k'ɛlɛk dɔcɔm ndɛ aŋnɔnɛ yɔkɔmɛ kəroŋ mɔ k'endeŋər, k'ɛyɛfɛ k'ɛndɛ di kəroŋ. Kɔ Labaŋ efen-feni abal disrɛ fəp ɛnəŋk fɛ mɛrəŋka mmɛ. 35 Kɔ Rasɛl oloku papa kɔn: «Papa, ta pətɛl' am, ntɛ intɔyɛfɛn' am mɔ, tɛntəŋnɛ iyɔ tɔkɔ teŋyi aran tɛm o tɛm mɔ.» Kɔ Labaŋ ɛntɛn mɛrəŋka mmɛ haŋ, ɛnəŋk fɛ. 36 Kɔ abəkəc ŋɛmpɛ Yakuba, k'ɛŋcaŋ Labaŋ kəcɔp. Kɔ Yakuba ɛlɛk moloku, k'oloku: «Deke iləsər-ɛ, deke iŋciya-ɛ tantɛ məŋcəm' em darəŋ mɔ? 37 Ntɛ məfen-feni ca yem fəp mɔ, ake mənəŋk-ɛ ca yam ya dəkəlɔ-ɛ? Məmentər im yi fɔr ya awɛŋc im aŋa kɔ awɛŋc əm aŋa ŋabɛrɛ su dacɔ ina kɔ məna. 38 Meren wəco mɛrəŋ mɔ iyi nnɔ ndaram. Mba aŋkesiya ŋam ŋin, wir wan win wɛlɛcɛ fɛ kor, isɔmɛ f' am aŋkesiya yɔcɔl yam dacɔ. 39 Iŋkɛrɛ f' am pɔcɔl pefi, in' ɛnacərɛ teta yi. Məŋc-wer im kəsɔŋ ka kəway kɔ nyɛ aŋc-kiyər im pəwaŋkəra kɔ pibi mɔ. 40 Inayi nnɔ nne yɔc-cɔf im pəwaŋkəra, kəfe kəc-sut im pibi, mere mɔbɔlɛn' em. 41 Tɔsɔtɔ meren wəco mɛrəŋ ntɛ iyi nnɔ ndaram mɔ. Icbəc' am teta awut am aran meren wəco kɔ maŋkəlɛ, kɔ meren mmɛ camət-tin, ta yɔcɔl yam yɛfɛt-yɛfɛt. Mba mənacepɛ-cepɛ kəway kem haŋ wəco. 42 Pəyɔnɛ fɛ Kanu ka papa kem Abraham, Kanu Kəwɛy-wɛy ka Isiyaka kəsol' em-ɛ, kɔ tantɛ tɔ məsak im ilukus waca wɔsɔkər. Kanu kənəŋk malap mem, kɔ kəlɔləs nkɛ inalɔləs waca mɔ, ti tɔ kəmbocɛsa su nendisna kiti.» 43 Kɔ Labaŋ oloku Yakuba: «Awut arkun akaŋɛ, awut aran akaŋɛ kəbəp yɔcɔl yayɛ fəp yemi yɔ. Cəke c' intam mɔkɔ kəyɔnɛ awut em aran kɔ awut aŋɛ ŋaŋkom mɔ-ɛ? 44 Ndɛkəl məder səsek danapa fɔr ya fum wəlɔma kiriŋ ina kɔ məna.» 45 Kɔ Yakuba ɛlɛk tasar tin, k'ɛŋcəmbər pi cos. 46 Kɔ Yakuba oloku awɛŋc aŋa: «Nəwɛtəs masar!» K'awɛŋc aŋa ŋawɛtəs masar kɔ ŋamboc tɛpɛsa. Kɔ ŋandɛ tɛpɛsa papɔkɔ kəroŋ kɔ ŋandi yeri. 47 Kɔ Labaŋ ewe tɛpɛsa papɔkɔ «Yekar Sahaduta,» * kɔ Yakuba nkɔn ewe pi «Kalɛdu.»† 48 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pampɛ peyi su mɔkɔ dacɔ.» Ti tɔ asɔŋɛ pi tewe ta Kalɛdu. 49 Tɛpɛsa papɔkɔ p'aŋwe sɔ Mispe, bawo Labaŋ ɛnaloku: «Kanu kəgbɛkərɛ su ina kɔ məna kɔ səndesɔlərɛnɛ. 50 Kɔ məntɔrəs awut em aran-ɛ, kɔ məlɛk sɔ aran alɔma-ɛ, məcərɛ fɔ bafɔ fum eyi su dacɔ, mba Kanu yati.» 51 Kɔ Labaŋ oloku: «Tɛpɛsa pɛmpɛ, kɔ tasar pɔkɔ iŋcəmbər ina kɔ məna dacɔ mɔ. 52 Tɛpɛsa pampɛ kɔ tasar pampɛ peyi su dacɔ, kəcərɛ fɔ ifɔsɔcepər tɛpɛsa pampɛ kəkɔ-caŋərn' am kəyɔ ka pəlɛc, məna sɔ ta məcepər tɛpɛsa pampɛ kɔ tasar pampɛ kəkɔ-caŋərn' em kəkɔ-yɔ pəlɛc.» 53 Kɔ Labaŋ oloku: «Kanu ka Abraham kɔ Nahor, kɔ Kanu ka kas kəŋan kəyi su dacɔ.» Kɔ Yakuba ɛndɛrəmɛ Kanu Kəwɛy-wɛy ka papa kɔn Isiyaka. 54 Kɔ Yakuba oloŋnɛ tɔrɔ tatɔkɔ kəroŋ, k'ewe awɛŋc aŋa kədedi yeri yayɔkɔ. Kɔ ŋandi yeri yayɔkɔ kɔ ŋandirɛ tɔrɔ papɔkɔ kəroŋ.

32

1 Kɔ Labaŋ ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'oŋcup awut-sɔ ɔn arkun k'aran, k'ontolanɛ ŋa, k'osumpər dɔpɔ kəlukus ka nde ndɔrɔn.

Yakuba kəlompəsnɛ kɔn kəbəpɛnɛ kɔ Esay

2 Kɔ Yakuba sɔ ɛŋcəmɛ dɔpɔ dɔn darəŋ, kɔ mɛlɛke a Kanu ŋaŋcɛpsɛ kɔ darəŋ. 3 Yakuba endenəŋk mi, k'oloku: «Afan ŋa Kanu ŋɔ!» K'ɔsɔŋ tofo tatɔkɔ tewe ta Mahanayim*.

4 Yakuba pəyi tadarəŋ k'osom nda wɛŋc Esay nwɛ ɛnayi kulum ka Edɔm mɔ, atɔf ŋa Sehir. 5 Kɔ Yakuba osom ŋa ntɛ: «Ntɛ tɔ nəŋkɔ-loku wɛŋc im Esay: ‹A wəcar kam Yakuba-ɛ, a iŋkɔ iwon nda Labaŋ haŋ, 6 Iyɔ cəna, sɔfale, ŋkesiya, cir, acar arkun kɔ aran. Ti t' isom' am nnɔ wɛŋc im eyi mɔ, pəctam kəwosɛ ibɛrɛ.›»

7 K'asom ŋaluksərnɛ nnɔ Yakuba eyi mɔ, kɔ ŋaloku kɔ: «Səŋkɔ nda wɛŋc əm Esay, nkɔn sɔ kəlompəsnɛ k'ɛndɛ kədebəp əm, kɔ afum 400.» 8 K'abəkəc ŋɔtɔfəntərɛ Yakuba, kɔ kənesɛ kəsumpər kɔ. K'eyer afum akɔ ŋanasol mɔ cəgba mɛrəŋ, kəbəp ŋkesiya, cir, cəna haŋ yɔkɔmɛ. 9 Kɔ Yakuba oloku: «Kɔ Esay ɛntam afum a kəgba kin-ɛ, a kɔ ŋaŋyɛksɛ.»

10 Kɔ Yakuba oloku: «Kanu ka papa kem Abraham, Kanu ka papa kem Isiyaka, Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəlok' im: ‹Məlukus atɔf ŋam nde aŋkom əm mɔ, indeyɔn' am pətɔt!› 11 Ifɛtər layidi kɔ pətɔt mpɛ məŋkɛr' em mɔ, ina wəcar kam. Bawo ntɛ iŋc-cepər Yurdɛn yayɛ mɔ, togbo tem gbəcərəm t' inatɔmpər, ndɛkəl oŋ iyer afum em cəgba mɛrəŋ. 12 Ilɛtsɛn' am məbaŋ im, wɛŋc im Esay dəwaca! Bawo iŋnesɛ ta pədesut im, kɔ iya ka awut em. 13 Kɔ məna Kanu mənalok' im: ‹Indeyɔ əm pətɔt, indeyɔ afum am ŋala pəmɔ asəŋc ŋa dəkəba, nŋɛ antɔtam kəlɔm mɔ.›»

14 Difɔ Yakuba ɛnacepərɛnɛ pibi. K'ɛyɛkyɛk daka dɔn dɔkɔ ɛnakɛrɛ mɔ dacɔ, kəkɔ-pocɛ wɛŋc Esay: 15 Cir 200, mbiyofo wəco mɛrəŋ, ŋkesiya yɛran 200 kɔ yorkun wəco mɛrəŋ, 16 kɔ yɔkɔmɛ yɛran 30 kɔ awut ayi akɔ yɛŋcmɛsər mɔ, cəna cəran 40, mura wəco, sofale səran wəco mɛrəŋ kɔ sərkun wəco. 17 Kɔ Yakuba ɔsɔŋ yɔcɔl yayɔkɔ fəp fa yi kɔ dokom da yi acar ɔn, k'oloku ŋa: «Nəy' im kiriŋ, nəsolɛ yɔcɔl yayɛ dokom dokom, nəbɔlɛnɛ yi kɔ yɔkɔ.» 18 K'osom wəcɔkɔ-cɔkɔ: «Kɔ nəŋkɔ-bəpɛnɛ kɔ wɛŋc im Esay a pəyif əm: ‹An' ɔ məyɔnɛ? Deke məŋkɔ-ɛ? An' ɔyɔ yɔcɔl yayɛ məsolɛ mɔ-ɛ?› 19 Məloku kɔ: ‹Ya wəbɛ kam Yakuba yɔ, kəpocɛ kɔ nkɛ ɔsɔŋ im a ikenɛ wəbɛ kem Esay mɔ. Mba nkɔn ɔfɔ wəkɔ ender im tadarəŋ mɔ.›»

20 K'osom sɔ kəsom kin kaŋkɔ, asolɛ yɔcɔl aka mɛrəŋ, aka maas kəbəp ka aləpəs akɔ ŋanayi tadarəŋ ŋasolɛ yɔcɔl mɔ: «Tatɔkɔ tɔ nəŋkɔ-loku wɛŋc im Esay, kɔ nəŋkɔ-bəpɛnɛ-ɛ. 21 Nəloku kɔ: ‹Wɛŋc əm Yakuba ender su wəkɔ tadarəŋ.›» Bawo Yakuba ɛnaloku fɔ: «Kəpocɛ kaŋkɛ kəy' im kiriŋ mɔ, ik' iŋkɔ-tor-torɛnɛ kɔ abəkəc. A sədenəŋkɛnɛ fɔr disrɛ. Tɔlɔma endekɔ-selɛn' em bel-bel.» 22 Kɔ yopocɛ yayɔkɔ yeyi kɔ kiriŋ, k'eŋcepərɛnɛ pibi papɔkɔ dəndo dəkulum.

Yakuba kəsiməs kɔn kɔ Kanu

23 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ pibi papɔkɔ, k'ɛlɛk aran ɔn mɛrəŋ, amarəs aran ɔn mɛrəŋ k'awut ɔn wəco kɔ pin, k'ɛŋcalɛnɛ ŋa dəŋgbəl da Yabɔk. 24 Ntɛ Yakuba ɛlɛk aran ɔn, k'ɛŋcalɛnɛ ŋa dəŋgbəl kɔ daka dɔkɔ ɛnayɔ mɔ fəp. 25 Kɔ Yakuba eyi di sona. Pəndebiyɛ, kɔ fum wəlɔma ɛyɛfɛ kəsiməs kɔ Yakuba haŋ dɔsɔka. 26 Ntɛ wəsiməsɛnɛ kɔn ɛnəŋk, eyi fɛ kətam kɔ mɔ, k'osut kɔ nnɔ dətɔkɔc. Kɔ tɔkɔc ta Yakuba towur pəcsiməs kɔ fum wəkakɔ. 27 Kɔ fum wəkakɔ oloku: «Məsak im ikɔ, bawo pəyi kəyɔ panpan.» Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Ifɔsak əm məkɔ ta məntolan' em-ɛ.» 28 Kɔ fum wəkakɔ eyif Yakuba: «Cəke c' aŋw' am-ɛ?» Kɔ Yakuba oloku: «Yakuba y' aŋw' em.» 29 Kɔ fum wəkakɔ oloku kɔ sɔ: «Yakuba yɔfɔsɔyɔnɛ tewe tam, Yisrayel† ŋ' ande pac-w' am, bawo məsiməs kɔ Kanu kɔ afum, kɔ məntam ŋa.»

30 Kɔ Yakuba eyif fum wəkakɔ: «Ilɛtsɛn' am məboŋcər im tewe tam.» Kɔ fum nwɛ eyif kɔ: «Ta ake tɔ məfaŋɛ kəcərɛnɛ tewe tem-ɛ?» Kɔ fum nwɛ ontolanɛ Yakuba dəndo. 31 Kɔ Yakuba ɔsɔŋ tofo tatɔkɔ tewe ta Peniyɛl‡, bawo nkɔn olokunɛ: «Inəŋk Kanu səgbətnɛnɛ, k'intɔfi.» 32 Dec dɛŋcpɛ a pəc-cepər Peniyɛl. Yakuba pəctorər tɔkɔc tɔn. 33 Ti tɔsɔŋɛ ntɛ awut a Yisrayel ŋantɔsɔm abənta ŋa dətɔkɔc mɔ, bawo abənta ŋa dətɔkɔc ŋɔ Kanu kənasut Yakuba, nde kəbɛnt ka dəkəcək kɔ kəbɛnt ka dəkumunt yɛmbəpɛnɛ mɔ.

33

Yakuba kəbəpɛnɛ kəŋan kɔ Esay

1 Kɔ Yakuba eyekti kəro k'ɛnəŋk Esay pəc-der pəsɔlɛ afum 100. Kɔ Yakuba eyer awut Leya, Rasɛl, kɔ acar aŋɛ mɛrəŋ dacɔ. 2 Kɔ Yakuba ɛŋcəmbər aran ɔn acar kiriŋ, k'awut aŋan ŋaŋcɔŋc ŋa, kɔ Leya ɛŋcɛk k'awut ɔn ŋayi kɔ darəŋ, kɔ Rasɛl ɛŋcəmɛ kɔ wan kɔn Isifu eyi kɔ darəŋ. 3 Kɔ nkɔn yati eŋcepər ŋa fɔr kiriŋ, k'ontontnɛnɛ Esay dəntɔf camət-mɛrəŋ, haŋ k'ɔlɔtərnɛ kɔ. 4 Kɔ Esay ɛyɛksɛ kəkɔ-bəpɛnɛ kɔ Yakuba wɛŋc, k'ɛsapnɛ kɔ, k'ɛnɛpsərnɛ kɔ dəkilim, k'oŋcup kɔ, kɔ ŋayɛfɛ fəp faŋan kəbok. 5 Kɔ Esay eyekti kəro, k'ɛnəŋk aran kɔ awut, k'eyif: «Are ŋɔ akaŋɛ?» Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Awut akaŋɛ ŋɔ Kanu kənamar im kəsɔtɔ nɔnɔfɔr dɔn disrɛ, ina wəcar kam.» 6 Kɔ aran ɔn acar ŋalɔtərnɛ Esay, kɔ awut aŋan, kɔ ŋantontnɛnɛ kɔ. 7 Kɔ Leya ɔlɔtərnɛ kɔ sɔ kɔ awut ɔn, kɔ ŋa sɔ ŋantontnɛnɛ kɔ, kɔ Isifu kɔ Rasɛl ŋalɔtərnɛ kɔ kɔ ŋantontnɛnɛ kɔ. 8 Kɔ Esay eyif kɔ: «Ake məndeyɔnɛ yɔcɔl yayɛ səŋcepər-cepər mɔ?» Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Kətəŋnɛ kam k'inafaŋ. Ti tɔ inacɛm-cɛmnɛ kəsɔŋ əm yi.» 9 Kɔ Esay oloku Yakuba: «Yɛlar im ina wɛŋc im, məmɛŋkərnɛ yayɛ yɔyɔnɛ yam.» 10 Kɔ Yakuba oloku Esay: «Ala. Ilɛtsɛn' am, kɔ pəyɔnɛ fɔ isɔtər əm kətəŋnɛ, məwosɛ məbaŋ kəpocɛ kem. Ti t' imɔmənɛ kəro kam pəmɔ tɔkɔ aŋmɔmən kəro ka Kanu mɔ, kɔ məselɛn' em bel-bel. 11 Məbaŋ kəpocɛ kem nkɛ isɔŋ əm mɔ, bawo Kanu kəmar im k'isɔtɔ daka dɔkɔ ifaŋ mɔ fəp.» Kɔ Yakuba ɛŋcəmɛnɛ ti Esay darəŋ haŋ kɔ wəkakɔ owosɛ kəbaŋ ka kəpocɛ kaŋkɔ. 12 Kɔ Esay oloku: «Paŋkɔn, pasolnɛ dɔpɔ, in' endey' əm kiriŋ.» 13 Kɔ Yakuba oloku: «Wəbɛ kem, məŋcərɛ a awut ŋaŋcuca kəkɔtɛnɛ, k'isolɛ sɔ mir mowut kɔ mana mɛmɛsɛ. K'ayɔ yi yɔkɔt pəpɔŋ dɔsɔk din-ɛ yɔcɔl yowut fəp yeŋfi. 14 Wəbɛ kem məy' im kiriŋ, indey' əm tadarəŋ, pəpic-pəpic isurɛnɛ yɔcɔl k'awut pɔkɔt, haŋ ibɛrɛ ndena wɛŋc im nde atɔf ŋa Sehir.» 15 Kɔ Esay oloku: «Isakər' am afum em alɔma akɔ isolɛ mɔ.» Kɔ Yakuba eyif Esay: «Ak' indeyɔnɛ ŋa-ɛ? Tɛfaŋ ta ina, isɔtɔ kəŋaŋnɛ nnɔ məyi mɔ.» 16 Dɔsɔk dadɔkɔ dɔ Esay ɛlɛk dɔpɔ kəlukus ka Sehir.

Yakuba kəndɛ kɔn Səkɛm kəsək

17 Kɔ Yakuba ɔŋkɔ dare da Sukɔt. K'ɔlɔ kəlɔ kɔn k'ɔlɔnɛ yɔcɔl yɔn ŋgbaŋcan. Ti t' asɔŋɛ tofo tatɔkɔ tewe ta «Sukɔt*». 18 Kɔ Yakuba ɛmbɛrɛ kətamnɛ disrɛ dare da Səkɛm, atɔf ŋa Kanahan. K'ɔŋkɔ pəcəmbərəs dare kəsək kəbɛrɛ kɔn kəyɛfɛ ka Padaŋ-Aram. 19 K'ɛway awut a Hamɔr arkun dəwaca, papa ka Səkɛm, tofokəl ta antɔf nde ɛnacəmbər abal mɔ. Ɛnaway di mɛŋcəmbəl† 100. 20 Kɔ Yakuba ɛŋcəmbər di dəkəloŋnɛ da Kanu, k'ewe tofo tatɔkɔ «El-Elohe-Yisrayel‡».

34

Simɔŋ kɔ Lewy kəluksɛ ayɛk ŋa wəkirɛ kəŋan Dina nwɛ analapəs mɔ

1 Dina, wan wəran nwɛ Leya ɛnakomɛ Yakuba mɔ, ɛyɛfɛ kəkɔ-nəŋk awut aran a dɔtɔf. 2 Səkɛm, wan ka Hamɔr wəHewy wəbɛ wəka dɔtɔf, ɛnəŋk kɔ, k'ɛmbaŋ kɔ, k'ombocərnɛ kɔ, k'ɛlapəs kɔ. 3 Kɔ Səkɛm esektərnɛ teta Dina wan wəran ka Yakuba, haŋ dəmoloku mɔn k'ɛsɛp kəsɔtɔ ka kəbɔtər ka Dina. 4 Kɔ Səkɛm oloku papa kɔn Hamɔr: «Məsɔŋ im wəyecəra wəkawɛ pəyɔnɛ wəran kem wənɛŋcɛ.» 5 Kɔ Yakuba ende pəcərɛ a Səkɛm ɛŋcərɛ wan kɔn Dina dɛran. Mba ntɛ awut a Yakuba arkun ŋanayi dalɛ kɔ yɔcɔl yɔn mɔ, kɔ Yakuba ɛŋcaŋkɛ ti haŋ kɔ ŋander kəyɛfɛ dalɛ. 6 Kɔ Hamɔr papa ka Səkɛm ɔŋkɔ pəlok-lokər Yakuba. 7 Kɔ awut a Yakuba ŋander kəyɛfɛ dalɛ. Ntɛ ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ mosumpər ŋa. Kɔ pəntɛlɛ ŋa, bawo Səkɛm ɛnayɔ tɔyɔ ntɛ pənatɔmar paŋaŋnɛnɛ kɔ Yisrayel mɔ: Kəkiyɛ kəcərɛ Dina wan ka Yakuba dɛran, ta ŋayɔnɛ akin ayi-ɛ. 8 Kɔ Hamɔr oloku ŋa ntɛ: «Wan kem Səkɛm ɛfaŋ kəfaŋ dəm wəkirɛ konu Dina kənɛŋcɛ, nəsɔŋ kɔ kɔ pənɛŋcɛ, ilɛtsɛnɛ nu. 9 Antam kəkotərɛnɛ pac-nɛŋcɛnɛnɛ. Nəde nəc-sɔŋ su awut anu aran, nəc-lɛk awut asu aran. 10 Nəndendɛ kɔ səna, atɔf ŋendeyi nu dəwaca pəmɔ səna, nəyi dɛ, nəc-caməs, nətɛn sɔ dɛ ntɔf.» 11 Kɔ Səkɛm oloku papa kɔ awɛŋc a Dina: «K'isɔtər nu kəwosɛ-ɛ, iŋsɔŋ nu mpɛ o mpɛ nəŋwer im mɔ. 12 Nəwer im kəfac kəpɔŋ kɔ yopocɛ yɛlarəm. Iŋsɔŋ nu yi. Mba nəsɔŋ wəyecəra wəkawɛ Səkɛm pənɛŋcɛ.» 13 Kɔ awut a Yakuba arkun ŋantiŋkər Səkɛm kɔ kas bawo Səkɛm ɛnakiyɛ kəcərɛ ka wəkirɛ kəŋan dɛran. 14 Kɔ awut a Yakuba ŋaloku Səkɛm kɔ kas: «Pəŋcuca su kəsɔŋ wəkirɛ kosu, fum nwɛ antɔkəŋc mɔ, bawo tendeyɔnɛ kəlapəs kosu. 15 Kɔ səndewosɛ tɛfaŋ tonu-ɛ, mɛnɛ nəna sɔ nəwosɛ kəyi pəmɔ səna, ti tɔ tatɔkɔ arkun aŋɛ ŋayi nu dacɔ mɔ fəp pakəŋc ŋa. 16 Tɛm tatɔkɔ səŋwosɛ kəc-lɛk awut anu aran sənɛŋcɛ, nəna sɔ dəmnɛ nəc-lɛk akosu nəc-nɛŋcɛ. Səndɛ nnɔ kɔ nəna payɔnɛ sɔ afum akin ayi. 17 Mba kɔ nəntɔtam kəne tɔkɔ səloku fɔ pakəŋc nu mɔ, səŋlɛk wan kosu Dina, səkɔ.» 18 Hamɔr kɔ wan kɔn Səkɛm ŋawosɛ moloku mamɔkɔ, kəcərɛ fɔ aŋkəŋc ŋa. 19 Kɔ wan wərkun nwɛ oŋcop tɔyɔ tatɔkɔ, bawo ɛnabɔtər Dina haŋ pəcepərər. Nkɔn Səkɛm sɔ, anabɔtər kɔ nde ndaraŋan patas aka di fəp. 20 Hamɔr kɔ Səkɛm ŋaŋkɔ nde dəkəbɛrɛ da dare daŋan, kɔ ŋaloku afum a dare: 21 «Afum akaŋɛ ŋasɔkɛ su bəkəc. Ŋawosɛ kəndɛ atɔf ŋaŋɛ ŋac-caməs, atɔf ŋaŋɛ ŋɔwɔkəl ŋa. Ande paclɛkərɛnɛ aran kɔ ŋa. 22 Mba afum akaŋɛ kəwosɛ kəŋan kəndɛ kɔ səna, payɔnɛ akin ayi, mɛnɛ pawosɛ arkun aŋɛ ŋayi su dacɔ mɔ fəp, pakəŋc ŋa pəmɔ ŋa. 23 Yɔcɔl yaŋan kɔ ca yaŋan fəp yɔfɔdeyɔnɛ yosu ba? Pawosɛ tɛfaŋ taŋan gbəcərəm, ŋayi su dɛ.» 24 Akɔ ŋanakɔ dəkəbɛrɛ da dare daŋan mɔ fəp, kɔ ŋaŋcəŋkəl Hamɔr kɔ wan kɔn Səkɛm. Arkun akɔ ŋanader dəkəbɛrɛ da dare daŋan dəkəcəŋkəl mɔ fəp, k'aŋkəŋc ŋa. 25 Tataka ta maas ta kəkəŋc kəŋan, akəŋc ŋayi kəcunɛnɛ, kɔ awut a Yakuba mɛrəŋ, Simɔŋ kɔ Lewy awɛŋc arkun a Dina, ŋalɛkəs sakma səŋan kɔ ŋander ŋacop dəkəbɛrɛ da dare daŋan kədifət, haŋ kɔ ŋalip kədifət arkun aka dɔtɔf fəp. 26 Kɔ ŋandifɛnɛ sɔ Hamɔr kɔ Səkɛm sakma səŋan, kɔ ŋalɛk wəkirɛ kəŋan Dina ndena Səkɛm kɔ ŋaŋkɔ. 27 K'awut a Yakuba ŋawɛkərnɛ sɔ afi, kɔ ŋaŋkiyər aka dare bawo mɛtɛlɛ mɛnayi ŋa kəlapəs ka wəkirɛ kəŋan Dina. 28 Kɔ ŋalɛk ŋkesiya, cir, cəna, sɔfale, yɔcɔl yɔkɔ yɛnayi dare disrɛ kɔ dəkulum mɔ fəp. 29 Kɔ awut a Yakuba ŋawɛtəs ca ya afi, awut aŋan, aran aŋan, kɔ ca yɔkɔ ŋanabəp nda Səkɛm kɔ Hamɔr mɔ fəp kɔ ŋaŋkekərɛ. 30 Kɔ Yakuba oloku Simɔŋ kɔ Lewy: «Nəyɔ em pəlɛc te tonu tendesɔŋɛ aka Kanahan kɔ Perisi ŋadeter im, nəŋcərɛ a səmpicɛ, kəbɛrɛnɛ kɔ ŋander kədesutɛnɛ kɔ ina, tɛm tatɔkɔ ŋandesut im ŋaləsər afum em.» 31 Kɔ awut a Yakuba ŋaloku kas kəŋan: «Səndewosɛ Səkɛm pəyɔ wəkirɛ kosu pəmɔ wəran wəyi yama-yama ba?»

35

Yakuba kəyɛfɛ Səkɛm pəkɔ Betel

1 Kɔ Kanu kəloku Yakuba: «Məyɛfɛ məpɛ məkɔ məndɛ Betel, məlompəs di dəkəloŋnɛ da Kanu nkɛ kənawurər əm, ntɛ mənayɛksər wɛŋc əm Esay mɔ.» 2 Kɔ Yakuba oloku afum ɔn, kɔ akɔ ŋanayi kɔ nkɔn mɔ: «Nəwurɛ nu dacɔ canu cəcikəra. Nəsɔkəsnɛ, nətubi, nəsəkpər yɛbɛrnɛ. 3 Kəyɛfɛ k'ander, papɛrnɛ Betel. Dəndo iŋkɔ-cəmbər dəkəloŋnɛ da Kanu nkɛ kənalok-lokər im dɔsɔk ndɛ inayi pəcuca disrɛ, a kɔ kəsol' em tɛm ntɛ inayi dɔpɔ ic-kɔ decikəra mɔ.» 4 Kɔ ŋasɔŋ Yakuba canu cəcikəra ncɛ cənayi ŋa dəwaca mɔ fəp, kəbəp ya dələŋəs yaŋan. Kɔ Yakuba ɛmət yi nde kətɔk kəpɔŋ kəŋkɔ kəyi Səkɛm kəsək mɔ. 5 Kɔ ŋaŋkɔ. Kɔ ayekyek ŋa Kanu ŋɛŋgbəpərnɛ aka sədare səkəsək fəp, kɔ ŋantɔtam kəcəmɛ awut a Yakuba darəŋ.

6 Kɔ Yakuba ŋambɛrɛ kɔ akɔ ŋanacəmɛ kɔ darəŋ mɔ fəp, kəkɔ ka Lus, ti tɔ tatɔkɔ dare da Betel, atɔf ŋa Kanahan. 7 K'ɛŋcəmbər di dəkəloŋnɛ da Kanu, k'ewe tofo tatɔkɔ «El-Betel», bawo difɔ Kanu kənawurər kɔ tɛm ntɛ ɛnayɛksər wɛŋc mɔ. 8 Kɔ Debora, wəran nwɛ ɛnadusum Rebeka mɔ, efi. K'awup kɔ Betel tantɔf, nde aŋkiri dəntɔf nŋɛ awe tewe ta «Kətɔk ka Mɛŋcər» mɔ.

9 Kɔ Kanu kəwurər sɔ Yakuba, ntɛ ɛmbɛrɛ Padaŋ-Aram mɔ, kɔ kəmpocɛ kɔ pətɔt. 10 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «Mən' aŋwe Yakuba, mba afɔsɔw' am tewe ta Yakuba tatɔkɔ. ‹Yisrayel› ŋ' ande pac-w' am oŋ.» Kɔ Kanu kəsɔŋ kɔ oŋ tewe ta Yisrayel. 11 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «In' ɔyɔnɛ Kanu nkɛ kəntam mes fəp mɔ. Məyɔnɛ wəkombəra, məla. Afum a tɔf yɛlarəm ŋɔ məndekom, abɛ ŋandewur əm dəris. 12 Atɔf nŋɛ isɔŋ Abraham kɔ Isiyaka mɔ, indesɔŋ əm ŋi kɔ yuruya yam kɔ məndecepər-ɛ. Indesɔŋ ŋa atɔf ŋaŋɛ.» 13 Kɔ Kanu kəmbɔlɛ kɔ day, nde kənalok-lokər kɔ mɔ. 14 Kɔ Yakuba ɛŋcəmbər tasar da tofo tɔkɔ Kanu kənalok-lokər kɔ mɔ. K'ompus pi, k'oloŋər pi moro. 15 Kɔ Yakuba ɔsɔŋ tofo tatɔkɔ tewe ta Betel, nde Kanu kənalok-lokər kɔ mɔ.

Kəkom ka Beŋyamin, defi da Rasɛl

16 Yakuba ɛyɛfɛ Betel kɔ afum ɔn. Ŋanawak kəbɔlɛ sɔ kəbɛrɛ ka Efərata, kɔ Rasɛl oŋkom, kəkom kəcuy. 17 Eyi pəcuy pa kəkom kaŋkɔ, kɔ wəbaŋ kɔn wan oloku: «Ta mənesɛ, bawo məsɔtɔ sɔ wan wərkun!» 18 Ntɛ Rasɛl ɛŋc-fi mɔ, k'ewe wan wəkakɔ Bɛn-Oni*. Mba kɔ kas ewe kɔ Beŋyamin†. 19 Kɔ Rasɛl efi. K'awup kɔ nde dɔpɔ da Efrata, nde Betlɛhɛm. 20 Kɔ Yakuba ɛŋcəmbər tasar nde kufu ka Rasɛl, tasar papɔkɔ ɛnacəmbər kufu ka Rasɛl mɔ, pɔsɔrɔyi di haŋ mɔkɔ. 21 Kɔ Yakuba ɔŋkɔ, pəcəmbər abal nde Mikədal-Edɛr takəroŋ. 22 Ntɛ Yakuba eyi atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ, kɔ Ruben ɔŋkɔ pəfəntərər Bilha wəlakɔ ka papa kɔn, kɔ Yakuba ɛŋcərɛ ti.

Yakuba ɛnasɔtɔ awut arkun wəco kɔ mɛrəŋ: 23 Awut a Leya: Ruben coco ca Yakuba, Simɔŋ, Lewy, Yuda, Isakar, kɔ Sabulon. 24 Awut a Rasɛl: Isifu kɔ Beŋyamin. 25 Awut a Bilha, wəmarəs ka Rasɛl: Dan kɔ Naftali. 26 Awut a Silpa, wəmarəs ka Leya: Kadu kɔ Aser. Awut a Yakuba ŋanayi akakɔ, aŋɛ ɛnakom Padaŋ-Aram mɔ.

27 Kɔ Yakuba ender kas Isiyaka kəsək, nde Mamre, nde Kiriyat Harba, nde pəyɔnɛ Hɛbərɔŋ mɔ, a kɔ Abraham kɔ Isiyaka ŋanayi decikəra mɔ. 28 Kəwon ka Isiyaka doru kənasɔtɔ meren 180. 29 K'eŋgbiŋ kifir. K'efi, k'ɔnɔŋkəl atem ɔn akɔ ŋanafi mɔ, Isiyaka ɛnasikər, doru dɛtəŋnɛ kɔ. K'awut ɔn Esay kɔ Yakuba ŋawup kɔ.

36

Esay kəndɛ kɔn nde atɔf ŋa Edɔm

1 Dokombəra da Esay dɔ dandɛ, nwɛ aŋwe sɔ Edɔm mɔ. 2 Kɔ Esay ɛlɛk aran ɔn, aran a Kanahan dacɔ: Ada, wan wəran ka Elon wəHewy, Oholibama wan wəran ka Ana, wan wəran ka Cibehɔŋ wəHewi, 3 Basmat wan wəran ka Səmayila, wəkirɛ ka Nebayɔt. 4 Kɔ Ada oŋkomɛ Esay Elifas, kɔ Basmat oŋkom Rehuwɛl. 5 Kɔ Oholibama oŋkom Yehus, Yahelam, kɔ Korah. Awut a Esay ŋɔ akakɔ aŋɛ anakomɛ kɔ Kanahan mɔ. 6 Kɔ Esay ɛlɛk aran ɔn, awut ɔn arkun kɔ aran, afum ɔn aka kəlɔ kɔn, yɔcɔl yɔn kɔ ca yɔkɔ ɛnasɔtɔ atɔf ŋa Kanahan mɔ fəp, k'ɔŋkɔ atɔf ŋɔlɔma. K'ɔmbɔlɛ wɛŋc Yakuba, 7 bawo yɔcɔl yɛnalar ŋa, ta ŋantam kəyi tofo tin-ɛ. Atɔf nŋɛ ŋanayi mɔ ŋɛnafɛtər ŋa teta yɔcɔl yaŋan yɛlarəm. 8 Kɔ Esay ɛndɛ nde tɔrɔ ta Sehir. Esay, nkɔn aŋc-we sɔ Edɔm.

Yuruya ya Esay

9 Dokombəra da Esay, dɔ dandɛ wətem ka yuruya nyɛ aŋwe Edɔm mɔ, nde tɔrɔ ta Sehir kəroŋ. 10 Mewe ma awut a Esay mɔ mamɛ: Elifas wan ka Ada wəran ka Esay, Rehuwɛl wan ka Basmat wəran ka Esay. 11 Awut a Elifas ŋanayɔnɛ: Temaŋ, Omar, Sefo, Kahetam, kɔ Kenas. 12 Timna wəlakɔ ka Elifas ɛnayi wan ka Esay. K'oŋkomɛ Elifas Amalɛk. Awut a Ada ŋɔ akakɔ wəran ka Esay. 13 Mewe ma awut a Rehuwɛl mɔ mamɛ: Nahat, Serah, Sama, kɔ Misa. Awut a Basmat ŋɔ akakɔ wəran ka Esay. 14 Mewe ma awut a Oholibama wan wəran ka Ana, wan-sɔ ka Cibehɔŋ, wəran ka Esay: K'oŋkomɛ Esay Yehus, Yahelam, kɔ Korah. 15 Mewe ma abɛ a yuruya ya Esay mɛmɛ: Awut abɛ a Elifas, coco ca Esay: Wəbɛ Teman, wəbɛ Omar, wəbɛ Sefo, wəbɛ Kenas, 16 wəbɛ Korah, wəbɛ Kahetam, kɔ wəbɛ Amalɛk. Abɛ a Elifas ŋɔ akakɔ, atɔf ŋa Edɔm. Awut a Ada ŋɔ akakɔ. 17 Awut a Rehuwɛl, wan ka Esay ŋɔ akaŋɛ: Wəbɛ Nahat, wəbɛ Serah, wəbɛ Sama, kɔ wəbɛ Misa. Abɛ a Rehuwɛl ŋɔ akakɔ atɔf ŋa Edɔm. Awut a Basmat ŋɔ akakɔ, wəran ka Esay. 18 Awut a Oholibama ŋɔ akaŋɛ, wəran ka Esay: Wəbɛ Yehus, wəbɛ Yahelam, kɔ wəbɛ Korah. Abɛ a Oholibama ŋɔ akaŋɛ wan wəran ka Ana, wəran ka Esay. 19 Awut a Esay ŋɔ akakɔ, kɔ abɛ aŋan. Esay nwɛ aŋc-we sɔ «Edɔm» mɔ.

20 Awut a Sehir wəHori ŋɔ akaŋɛ: Lotaŋ, Sobal, Cibehɔŋ, Ana, 21 Disɔŋ, Esɛr, kɔ Disaŋ. Abɛ aHori ŋɔ akakɔ, awut a Sehir nde atɔf ŋa Edɔm. 22 Awut a Lotaŋ ŋanayɔnɛ Hori kɔ Hemam. Wəkirɛ ka Lotaŋ ɛnayɔnɛ Timna. 23 Awut a Sobal ŋanayɔnɛ Alwaŋ, Manahat, Ebal, Sefo, kɔ Onam. 24 Awut a Cibehɔŋ ŋanayɔnɛ Awa kɔ Ana. Ana wəkakɔ ɛnafir kələmp nde dətɛgbɛrɛ, pəkɔ dəŋkɛk sɔfale sa papa kɔn Cibehɔŋ. 25 Awut a Ana ŋanayɔnɛ Disɔŋ kɔ Oholibama, wan ka Ana wəran. 26 Awut a Disaŋ ŋanayɔnɛ: Hemdaŋ, Esbaŋ, Yitran, kɔ Keran. 27 Awut a Etsɛr ŋanayɔnɛ: Bilaŋ, Sawaŋ, kɔ Akaŋ. 28 Awut a Disaŋ ŋanayɔnɛ Huc kɔ Araŋ. 29 Abɛ a Hori ŋɔ akaŋɛ: Wəbɛ Lotaŋ, wəbɛ Sobal, wəbɛ Cibehɔŋ, wəbɛ Ana, 30 wəbɛ Disɔŋ, wəbɛ Ecɛr, wəbɛ Disaŋ. Abɛ a Hori ŋa akakɔ, abɛ aŋan atɔf ŋa Sehir. 31 Tɛm tatɔkɔ abɛ ŋanatɔmpər fɛ kərɛsna dɛbɛ nde atɔf ŋa Yisrayel. Mewe ma abɛ aŋɛ ŋanacepər atɔf ŋa Edɔm mɔ, mɔ mamɛ: 32 Bela, wan ka Behor, ɛnayɔnɛ wəbɛ Edɔm, tewe ta dare dɔn tɛnayɔnɛ Dinaba. 33 Kɔ Bela efi. Kɔ Yobabu wan ka Serah wəka Bɔcəra ɛlɛk dɛbɛ dɔn. 34 Kɔ Yobabu efi. Kɔ Hucam wəka atɔf ŋa Temani ɛlɛk dɛbɛ dɔn. 35 Kɔ Hucam efi. Kɔ Hadadu wan ka Bedadu ɛlɛk dɛbɛ dɔn. Nkɔn ɛnacəmbər Madiyaŋ nde kulum ka Mohabu. Tewe ta dare dɔn tɛnayɔnɛ Awit. 36 Kɔ Hadadu efi. Kɔ Samla wəka Masreka ɛlɛk dɛbɛ dɔn. 37 Kɔ Samla efi. Kɔ Sawul wəka dare da Rehobɔt Dəŋgbɔkɔ ɛlɛk dɛbɛ dɔn. 38 Kɔ Sawul efi. Kɔ Bahal-Hanan, wan ka Akbɔr, ɛlɛk dɛbɛ dɔn. 39 Kɔ Bahal-Hanan wan ka Akbɔr efi. Kɔ Hadar ɛlɛk dɛbɛ dɔn. Tewe ta dare dɔn tɛnayɔnɛ Pawu, kɔ tewe ta wəran kɔn tɛnayɔnɛ Mehetabɛl, wan ka Matrɛdu wəran, wan ka Mesahabu wəran. 40 Mewe ma abɛ a Esay mɔ mamɔkɔ, dəcor dəcor, dətɔf tɔf. Pəmɔ tatɔkɔ mewe maŋan moloku ti mɔ: Wəbɛ Timna, wəbɛ Alwa, wəbɛ Yetet, 41 wəbɛ Oholibama, wəbɛ Ela, wəbɛ Pinɔŋ, 42 wəbɛ Kenas, wəbɛ Teman, wəbɛ Mibcar, 43 wəbɛ Makdiyɛl, wəbɛ Iram. Akaŋɛ ŋanayɔnɛ abɛ a Edɔm, kɔ dəkəndɛ daŋan atɔf ŋɔkɔ ŋanayɔnɛ abɛ mɔ. Esay ɛnayɔnɛ wətem ka aka Edɔm.

Tecepərɛnɛ ta Isifu

37

37-50

Taruku ta Yakuba k'afum ɔn

Mɛwɛrəp ma Isifu

1 Kɔ Yakuba ɛndɛ atɔf ŋa Kanahan nde kas ɛnandɛ mɔ. 2 Dokombəra da Yakuba dɛndɛ: Kəsɔtɔ ka Isifu meren wəco kɔ camət-mɛrəŋ, kɔ Isifu ɛyɛfɛ pəc-cɛpsɛ awɛŋc aŋa darəŋ ŋackɛk ŋkesiya kɔ cir. Pəyɔnɛ wan wəfɛt, pəc-cəmɛ awut arkun a Bilha kɔ Silpa darəŋ, aran a kas. Mba Isifu eŋcder pəcsɔŋɛ papa kəŋan kəcərɛ mɛcɛmcɛmənɛ mɛlɛc mɔkɔ meŋc-cepər di mɔ fəp. 3 Yakuba* ɛnabɔtər Isifu pətas awut ɔn aləpəs aŋɛ fəp, bawo detem disrɛ d' ɛnasɔtɔ kɔ. Kɔ Yakuba ɔsɔt bərumus bɔnɔŋkəsəl lom k'ɔsɔŋ bi Isifu. 4 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋande ŋanəŋk, a kas kəŋan ɔmbɔtər Isifu pətas ŋa fəp. Kɔ ŋamɛŋkɛ Isifu mɛtɛlɛ mamɔkɔ. Kɔ ŋayi ta ŋaŋlok-lokər Isifu bel-bel-ɛ. 5 Kɔ Isifu ɛwɛrəp, k'ɔŋkɔ pəloku mere mamɔkɔ awɛŋc aŋa, kɔ akakɔ ŋanaŋkanɛ sɔ kəter kɔ. 6 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Awɛŋc im aŋa, nəcəŋkəl mere mmɛ iwɛrəpna mɔ! 7 Dəkulum ayina pacsek mɛmpəlɛ. Pəwon fɛ kɔ kilim kem ka mɛmpəlɛ kəyɛfɛ kɔ kəŋcəmɛ sot! Kɔ cilim ca mɛmpəlɛ ma nəna cənder cənɔŋkər kemi, kɔ cəntontnɛnɛ ki.» 8 Kɔ awɛŋc aŋa ŋaloku kɔ: «Mba məna məŋcɛm-cɛmnɛ kəyɔnɛ ka wəbɛ ka səna ba? Məyi su kəroŋ?» Kɔ ŋambɛrɛnɛ sɔ kəter kɔ teta moloku mɔn mamɔkɔ. 9 Kɔ Isifu endesɔ pəwɛrəp, k'oloku sɔ ti awɛŋc aŋa. K'oloku: «Iwɛrəpna sɔ: Dec, ŋof kɔ cɔs wəco kɔ pin yontontnɛn' em.» 10 Kɔ Isifu oloku mere mamɔkɔ papa kɔn kɔ awɛŋc aŋa. Kɔ papa kɔn oŋkul-kulər kɔ, k'eyif kɔ: «Cəke cɔ mere mamɛ məwɛrəp mɔ moloku-ɛ? Məŋcɛm-cɛmnɛ a səndeder, iya kam, awɛŋc əm aŋa, kɔ ina sədetontnɛn' am dəntɔf?» 11 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋayɔnɛ kɔ kəraca. Mba kɔ kas kəŋan ɛmɛŋkərnɛ kəwɛrəp kaŋkɔ.

Awɛŋc a Isifu ŋaŋcaməs kɔ

12 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋande ŋawur, kəkɔ-kɛk ŋkesiya kɔ cir ya kas kəŋan nde Səkɛm. 13 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Awɛŋc əm aŋa ŋayi Səkɛm ŋawurɛnɛ yɔcɔl kəkɔsɔ-mət. Məder, ifaŋ kəsom əm nde ŋayi mɔ.» Kɔ Isifu owosɛ: «In' ɛwɛ!» 14 Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Məkɔ məmɔmən em kɔ pəyi fɔ daka o daka deyi fɛ awɛŋc əm aŋa kɔ yɔcɔl yɛfɛt-yɛfɛt-ɛ. Məder məlok' im ti.» K'osom kɔ kəyɛfɛ ka aranta ŋa Hɛbərɔŋ, kɔ Isifu ɔŋkɔ Səkɛm. 15 Kɔ wərkun wəlɔma ɔŋkɔ pəbəp kɔ pəc-kafəlɛ-kafəlɛ dəkulum. Kɔ wərkun nwɛ eyif kɔ: «Ake məntɛn-ɛ?» 16 Kɔ Isifu oloku kɔ: «Awɛŋc im aŋa ŋ' intɛn, ilɛtsɛn' am məmentər im nde ŋayi kəkɛkəs yɔcɔl mɔ.» 17 Kɔ wərkun nwɛ oloku kɔ: «Ŋayɛfɛ dɛ, inenɛna ŋa ŋac-loku: ‹Paŋkɔn kəca ka Dotaŋ.›» Kɔ Isifu ɛŋcəmɛ ni yaŋan darəŋ, kɔ yɔcɔl haŋ k'ɔŋkɔ pəbəp ŋa Dotaŋ.

18 K'awɛŋc aŋa ŋanəŋk kɔ pəbɔlɛ, ta ɛntabəp ŋa-ɛ, kɔ ŋasekɛ kɔ kədif. 19 Kɔ ŋalokɛnɛ: «Wəbɛ ka kəwɛrəp ender wəkɔ. 20 Nəder oŋ padif kɔ, pagbal kɔ nde dəkələmp. Pakɔ paloku fɔ wɛsɛm wɔsɔm kɔ. Pamɔmən oŋ daka ndɛ kəwɛrəp kɔn kəndeyɔnɛ mɔ.» 21 Kɔ Ruben ene ti, k'ɛmbaŋ kɔ akakɔ dəwaca. K'oloku: «Ta pasɔŋɛ kɔ kəfi.» 22 Kɔ Ruben oloku sɔ: «Ta nəwurɛ mecir! Nəgbal kɔ kələmp kaŋkɛ kəyi nnɔ dətɛgbɛrɛ mɔ. Ta nədeŋər kɔ kəca!» Ɛnaloku ŋa moloku mamɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pətam kəyac Isifu defi, pəkenɛ kɔ kas mɔ. 23 Ntɛ Isifu ɛmbəp awɛŋc aŋa mɔ, kɔ akakɔ ŋawurɛ kɔ bərumus bɔnɔŋkəsəl lom bɔkɔ ɛnabɛrnɛ mɔ. 24 Kɔ ŋasumpər kɔ, kɔ ŋantorɛ kɔ dəkələmp. Kələmp kaŋkɔ kənawosər, ali domun kənayɔ fɛ. 25 Kɔ ŋandɛ ŋacdi yeri, ŋandeyekti fɔr, kɔ ŋanəŋk afum a Səmayila ŋayɛfɛ atɔf ŋa Kalahadu. Yɔkɔmɛ yaŋan yɛsarɛ gboŋgbo, simi, kɔ cigbili nyɛ ŋaŋckekərɛ Misira mɔ. 26 Kɔ Yuda oloku awɛŋc aŋa: «Ta ake tɔ andedifɛ wɛŋc kosu pamɛŋk mecir mɔn-ɛ? 27 Nəder pacamsər kɔ afum a Səmayila. Ta padeŋər kɔ kəca. Bawo wɛŋc kosu ɔfɔ, mecir min mayi mɔ ampaŋnɛ.» K'awɛŋc aŋa ŋanenɛ kɔ moloku mamɔkɔ. 28 Kɔ acaməs aMadiyaŋ aŋɛ ŋaŋc-cepər mɔ, ŋampɛnɛ Isifu dəkələmp. Kɔ awɛŋc a Isifu ŋaŋcamsər kɔ aMadiyaŋ gbeti ŋcəmbəl wəco mɛrəŋ, k'aMadiyaŋ ŋaŋkekərɛ Isifu Misira. 29 Ntɛ Ruben oluksərnɛ kədemɔmən kələmp disrɛ mɔ, ɛmbəp fɛ sɔ Isifu kələmp disrɛ. K'ɛwal-wali yɛbɛrnɛ yɔn. 30 K'ɛŋkafəlɛ nnɔ awɛŋc aŋa ŋayi mɔ, k'oloku: «Wan nwɛ eyi fɛ sɔ nnɔ dəkələmp! Cəke indeyɔ oŋ-ɛ?» 31 Kɔ ŋalɛk bərumus ba Isifu, kɔ ŋafay ambiyofo amera, kɔ ŋasopət bərumus babɔkɔ mecir. 32 Kɔ ŋaŋkenɛ kas kəŋan bərumus bɔnɔŋkəsəl lom ba Isifu babɔkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋac-loku kas kəŋan: «Yamos yayɛ yɔ səŋkɔ sənəŋk. Məna sɔ məmɔmən ma kɔ pəyi fɔ bərumus ba wan kam bɔ-ɛ.» 33 Kɔ Yakuba ɛnɛpəl bi, k'oloku: «Bərumus ba wan kem bɔ! Wɛsɛm wɔlɔma wɛlɛc wɔsɔm kɔ! Wɛsɛm wɛwatəri-watəri kɔ!» 34 Kɔ Yakuba ɛwal-wali yamos yɔn, k'esekənɛ abɛk defi. K'ombok wan kɔn Isifu mataka mɛlarəm. 35 Kɔ awut ɔn arkun kɔ aran fəp ŋayɛfɛ kətorɛ-torɛ kɔ abəkəc. Mba k'ombupərɛ kəlɛtsɛnɛ fəp. K'oloku: «Indebok wan kem haŋ dɔsɔk ndɛ indekɔ-bəp kɔ dabiya mɔ!» K'ɛŋcəmɛ kəbok ka wan kɔn darəŋ.

36 Kɔ aMadiyaŋ ŋaŋcaməs Isifu Misira. Kɔ Potifar wətupɛ ka Firawona yeri nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ ka abum a dəsaŋka sa Firawona mɔ, ɛway kɔ.

38

Yuda kɔ Tamar

1 Tɛm tatɔkɔ, Yuda pəbɔlɛnɛ awɛŋc aŋa, kɔ ɔŋkɔ pəyi kɔ wərkun wəlɔma nwɛ aŋcwe Hira mɔ, wəka Adulam ɛnayi. 2 Dəndo, kɔ Yuda ɛnəŋk wəyecəra wəKanahan wəlɔma pac-we kɔ Suwa. K'ɛlɛk kɔ k'ɛnɛŋcɛ k'ombocərnɛ kɔ. 3 Kɔ Suwa ɛmbɛkəs, k'oŋkomɛ Yuda wan wərkun k'ewe kɔ Er. 4 K'ɛmbɛkəs sɔ k'oŋkom wan wərkun k'ɔsɔŋ kɔ tewe ta Onaŋ. 5 K'ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəkom wan wərkun nwɛ ɛnawe Sɛlah mɔ. Dare da Kisibu Yuda ɛnayi tɛm ntɛ Suwa oŋc-kom Sɛlah mɔ. 6 Kɔ Yuda ɛfacɛ coco cɔn wəyecəra nwɛ aŋcwe Tamar mɔ. 7 Mba Er, nwɛ ɛnayɔnɛ coco ca Yuda mɔ, ɛnatesɛ fɛ fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ kɔ kəfi. 8 Kɔ Yuda oloku tɔŋɔ tɔn Onaŋ: «Məbocərnɛ wəran ka wəbek' am. Məsɔŋɛ wəran kɔn pəsɔtɔnɛ kɔ yuruya.» 9 Ntɛ Onaŋ ɛnacərɛ a wan nwɛ endesɔŋ wəran ka wəbek' ɔn mɔ, ɔfɔdeyɔnɛ wəkɔn. Kɔ ŋaŋc-kɔna-fəntərɛ kɔ wəran ka wɛŋc-ɛ, pəc-loŋ domun dɔn dəntɔf, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ɔsɔŋɛ wəran nwɛ kəbɛkəs mɔ. 10 Mɔyɔ mɔn mamɔkɔ mɔŋc-bɔt fɛ Kanu Kəpɔŋ. Kɔ kəsɔŋɛ sɔ nkɔn Onaŋ kəfi. 11 Kɔ Yuda oloku Tamar wəran ka wan kɔn: «Məndɛ kəbal ka wos əm ndena papa kam haŋ wan kem wərkun Sɛlah pəc-bɛk.» Bawo Yuda oŋc-lokunɛ: «Wəkawɛ sɔ kəfi k'ender pəmɔ abek' ɔn.» Kɔ Tamar ɔŋkɔ pəyi nde kəlɔ ka papa kɔn.

12 Kɔ mataka mɛlarəm meŋcepər, kɔ wan wəran ka Suwa, wəran ka Yuda, efi. Ntɛ abəkəc ŋɛnator Yuda mɔ, k'ɛmpɛrnɛ kəca ka Timna kɔ wanapa kɔn Hira wəka Adulam, nde akɔ ŋaŋcfon ŋkesiya yɔn ŋanayi mɔ. 13 K'aŋkɔ paloku Tamar: Koŋci kam ɛntas Timna kəkɔ-fon ŋkesiya yɔn yɛfɛt. 14 Kɔ Tamar owurɛ yamos yɔn ya kəbal, k'ɛŋgbalərnɛ kəloto, k'ɛnɛpəsərnɛ ki, k'ɔŋkɔ pəndɛ dəkəbɛrɛ da Enayim nde dɔpɔ da Timna. Bawo ɛnanəŋk a Sɛlah ɛmbɛk, k'antɔlɛk kɔ pasɔŋ Sɛlah pəyɔnɛ wəran kɔn. 15 Kɔ Yuda ɛnəŋk Tamar, kɔ pəyi kɔ pəmɔ wəran wəyama-yama, bawo ɛnakumpənɛ kəro. 16 Kɔ Yuda ɛŋcaŋ Tamar moloku dɔpɔ: «Taŋkɔn, səkɔ səfəntərɛ.» Bawo Yuda ɛnacərɛ fɛ a wəran ka wan kɔn wərkun ɔfɔ. Kɔ Tamar eyif kɔ: «Ake məndekɔ-sɔŋ im, kɔ məmbocərn' em-ɛ?» 17 K'oloku: «Iŋkɔ-kɛr' am wir wowut yɔcɔl yem dacɔ.» Kɔ Tamar oloku: «Mɛnɛ məsɔŋ im paka pɔlɔm itɔmpər haŋ məc-kɛrɛ wir wowut wawɔkɔ.» 18 Kɔ Yuda eyif kɔ: «Ake indesɔŋ əm haŋ ic-kɛrɛ wir wowut nwɛ?» Kɔ Tamar oloku kɔ: «Məsɔŋ im tamp tam, kəbənda kɔ kəgbo kaŋkɔ məntɔmpər mɔ.» Kɔ Yuda ɔsɔŋ kɔ yi. Kɔ Yuda ɛfəntərɛ kɔ Tamar, kɔ Tamar ɛmbɛkəsɛ Yuda. 19 Kɔ Tamar ɛyɛfɛ k'ɔŋkɔ, k'owurɛ kəloto kaŋkɔ ɛnagbalərnɛ mɔ, k'ɛmbɛrnɛ sɔ yamos yɔn ya kəbal.

20 Kɔ Yuda osom wanapa kɔn wəAdulam, a pəkenɛ Tamar wir wowut, pəkɛrɛnɛ ca yɔkɔ ɛnacəmbər di sɛkɛ mɔ. Mba ɛnanəŋk fɛ kɔ. 21 Kɔ wəkakɔ ɔŋkɔ pəc-yifət afum akɔ ɛnabəp di mɔ: «Deke wəran wətɛn arkun, nwɛ ɛŋcəmɛna nnɔ dɔpɔ da Enayim mɔ, eyi-ɛ?» Kɔ akakɔ ŋaloku kɔ: «Wəran wətɛn arkun ɔfɔcəmɛ nnɔ.» 22 Kɔ wərkun nwɛ olukus k'ɔŋkɔ pəc-loku Yuda: «Inəŋk fɛ kɔ. Ali afum a tofo tatɔkɔ ŋaloku: ‹A wəran wətɛn arkun eyi fɛ nnɔ.›» 23 Kɔ Yuda oloku: «Pəmɛŋkərnɛ ca yem yɔkɔ ɔntɔmpər mɔ! Ta patɛnərnɛ malap. Bawo isom pakenɛ kɔ wir wowut kɔ məntɔnəŋk kɔ.» 24 Ntɛ yof maas yeŋcepər mɔ, k'ande paloku Yuda: «Wəran ka wan kam ɔŋkɔt yama-yama, kɔ tɔsɔŋɛ kɔ kəbɛkəs.» Kɔ Yuda oloku: «Nəwurɛnɛ kɔ. Pacɔf kɔ!» 25 Ntɛ asolɛ kɔ kəwurɛnɛ doru mɔ, k'osom nda koŋci kɔn: «Wəbɛkəsəs kem ɔyɔ ca nyɛ. Məsɛp məcərɛ nwɛ ɔyɔ tamp pampɛ, kəbənda kaŋkɛ, kɔ kəgbo kaŋkɛ mɔ.» 26 Kɔ Yuda ɛnɛpəl yi. K'oloku: «Tamar olomp pətas im, bawo iwosɛ fɛ kəsɔŋ kɔ wan kem Sɛlah.» Difɔ tɛnalip ɛŋcərɛ fɛ kɔ sɔ dɛran.

27 Ntɛ Tamar ɛyɛfɛ kəkom mɔ, k'anəŋk fɔ cəberi cəyi kɔ dəkor. 28 Tamar eyi kəkom. Kɔ wan wəcɔkɔ-cɔkɔ owurɛ kəca. Kɔ wəran wəbaŋ wan osumpər kənaka nkɛ kəca k'oŋkot kɔ debeŋa deyim dəkəca, pəcloku: «Wəkawɛ andenuŋkɛnɛ kəkom.» 29 Mba kɔ kənaka nkɛ kəliŋ kəca kɔ wɛŋc onuŋkɛnɛ kəwur. Kɔ wəbaŋ wan eyifnɛ: «Kəpəc kəre kɔ məwurɛ kaŋkɛ-ɛ?» Kɔ Tamar ewe wan wəkakɔ Perɛc. * 30 Kɔ wan wəka mɛrəŋ owur, nwɛ anakot debeŋa dəkəca mɔ, kɔ Tamar ewe wəkakɔ tewe ta Serah. †

39

Isifu kiyi kɔn Misira ndena Potifar

1 K'aŋkekərɛ Isifu Misira. Kɔ Potifar wəMisira, wəbɛ wəpɔŋ wəka firawona, nwɛ ɛnayɔnɛ wəkiriŋ ka abum ɔn mɔ, ɛway kɔ afum a Səmayila dəwaca akɔ ŋanakɛrɛ kɔ Misira mɔ. 2 Kanu Kəpɔŋ kənasolɛ Isifu, pəcuca fəp pɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋcbaŋ kɔ. Kəlɔ ka wəbɛ kɔn wəMisira k'ɛnayi. 3 Kɔ wəbɛ kɔn ɛnəŋk fɔ Kanu Kəpɔŋ kəsolɛ Isifu. Mosumpər mɔn fəp, Kanu Kəpɔŋ kəŋcmar kɔ mectesɛ kɔ dəwaca. 4 Kɔ Isifu ende pəsɔtɔ kəlaŋ ka wəbɛ kɔn nwɛ ɛŋc-bəcɛ mɔ. Kɔ wəkakɔ ɛlɛk kɔ, k'ɔsɔŋ kɔ dɛbɛ da kəcəmbər-cəmbər mes ma kəlɔ kɔn disrɛ. K'ɛlɛk daka dɔn fəp k'ɛmbɛr di Isifu dəwaca pəc-lompsɛ-lompsɛ kɔ di kəcəmbər-cəmbər. 5 Ntɛ Potifar ɛlaŋ Isifu, a k'ɔsɔŋ kɔ kəcəmbər-cəmbər ka mes ma kəlɔ kɔn disrɛ fəp mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmpocɛ kəlɔ ka wəMisira nwɛ, teta Isifu. Kɔ kəpocɛ ka Kanu Kəpɔŋ kəsumpər daka da Potifar fəp, kəyɛfɛ dɛkɛr haŋ nde dalɛ. 6 K'ɛsakərɛ teta daka dɔn fəp Isifu, nkɔn ɛnasumpər fɛ sɔ ntɛ o ntɛ mɛnɛ yeri nyɛ eŋc-di mɔ.

Isifu kɔ wəran ka Potifar

Mba Isifu fum wətɔt teyi ɛnayi. 7 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, kɔ wəran ka wəbɛ kɔn ende pəceŋcər Isifu fɔr, k'oloku kɔ: «Məfəntərɛ kɔ ina!» 8 Kɔ Isifu ɛfati. K'oloku wəran ka wəbɛ kɔn: «Mənəŋk ntɛ wəbɛ kem ɛlɛk mes mɔn fəp k'ɛmbɛr im dəwaca mɔ, tɔsɔŋɛ ɔfɔsɔyɔ ntɛ o ntɛ dɛkɛr k'ɛlɛk sɔ daka dɔn fəp k'ɔsɔŋ im kəcəmbər-cəmbər. 9 Fum nwɛ o nwɛ eyi fɛ nnɔ kəlɔ kaŋkɛ nwɛ elelɛ pəcepər im mɔ. Ɔmɔnɛnɛ f' em ntɛ o ntɛ ta kəlɔ kaŋkɛ mɛnɛ məna, bawo wəran kɔn məyɔnɛ. Ak' endesɔŋ' em oŋ kəyɔ pəlɛc pəpɔŋ, iciyanɛ sɔ Kanu-ɛ?» 10 Kɔ wəran nwɛ ɛŋcəmɛnɛ Isifu moloku mamɔkɔ darəŋ haŋ mataka mɛlarəm. Mba Isifu ɛnawosɛ fɛ mɛcɛm-cɛmnɛ mɔn, kəcərɛ fɔ ŋafəntərɛ kɔ nkɔn. 11 Dɔsɔk dɔlɔma, kɔ Isifu ɛmbɛrɛ dəkəlɔ dəkəlompəs yɛbəc yɔn. Mba dɔsɔk dadɔkɔ afum a kəlɔ kaŋkɔ ali wəkin ɛnayi fɛ dɛkɛr. 12 Kɔ wəran nwɛ osumpər pɛbɛrnɛ pa Isifu k'oloku kɔ: «Məfəntərɛ kɔ ina!» Kɔ Isifu ɛsakərɛ kɔ pɛbɛrnɛ pɔn, k'ɛyɛksɛ k'owur doru. 13 Ntɛ wəran nwɛ ɛnəŋk fɔ Isifu ɛsakərɛ kɔ pɛbɛrnɛ pɔn dəwaca, k'ɛyɛksɛ k'owur doru mɔ. 14 K'ewe afum a kəlɔ kəŋan k'oloku ŋa ntɛ: «Nənəŋk, wəHebəru nwɛ wos im* ɛŋkɛrɛ pədefani su mɔ. Isifu ender im a pədefəntərɛ kɔ ina. Ti tɔ iŋkul-kulɛnɛ pəpɔŋ. 15 Ntɛ endecərɛ fɔ kəpɛnɛ k'indɛ dim mɔ, k'ɛyɛksɛ. K'ɛsakər' em pɛbɛrnɛ pɔn kɔ nkɔn owur nde doru.» 16 Kɔ wəran nwɛ ombocərnɛ pɛbɛrnɛ pa Isifu kəsək, haŋ wəbɛ ka Isifu pəc-bɛrɛ dɛkɛr. 17 Kɔ wəran nwɛ oloku wos tin tayi, k'oloku kɔ: «Wəcar wəHebəru nwɛ məŋkɛrɛ su mɔ, ender im a pədefan' im. 18 Mba ntɛ iŋkulɛ-kulɛ pəpɔŋ mɔ, k'ɛsak pɛbɛrnɛ pɔn nnɔ iyi mɔ. Kɔ nkɔn ɛyɛksɛ k'owur nde doru.» 19 Ntɛ wəbɛ ka Isifu ene moloku ma wəran kɔn, nwɛ oŋc-loku kɔ: «Ntɛ tɔ wəcar kam ɔyɔ em!» 20 Kɔ mɛtɛlɛ mɔpɔŋ mosumpər wəbɛ ka Isifu. Kɔ wəkakɔ ɛmbɛr Isifu dəbili kəca nkɛ wəbɛ ɛŋc-bɛr afum ɔn dəbili mɔ. Kɔ Isifu eyi dəndo dəbili.

Kəyi ka Isifu dəbili

21 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsolɛ Isifu, kɔ kəlas layidi da amera ŋobotu ŋɔkɔ kənasɔŋ kɔ mɔ. Kɔ kəsɔŋɛ wəbɛ wəka dəbili ɛmar kɔ. 22 Kɔ wəbɛ wəka dəbili ɛlɛk aka dəbili fəp k'ɛmbɛr ŋa Isifu dəwaca, ntɛ o ntɛ teŋc-cepər oŋ di mɔ, Isifu ɔ teŋcepər dəwaca kərɛsna. 23 Wəbɛ wəka dəbili ɔŋcmɔmən fɛ sɔ ntɛ o ntɛ Isifu ɛnatɔmpər dəwaca mɔ, bawo Kanu Kəpɔŋ kənasolɛ kɔ, kəclompəsɛ kɔ mosumpər mɔn fəp.

40

1 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, kɔ amarəs mɛrəŋ a Firawona, wəbɛ ka Misira, wətupɛ kɔ wəcɔfɛ kɔn cəcom, ŋande ŋaciyanɛ kɔ. 2 Kɔ pəntɛlɛ Firawona nnɔ amarəs ɔn mɛrəŋ ŋayi mɔ. 3 Kɔ Firawona osom k'asumpər ŋa, k'aŋkɔ pacaŋər ŋa nde bili bɔkɔ anacaŋər Isifu mɔ. 4 Kɔ wəbɛ ka aka dəbili oloku Isifu kəgbɛkərɛ ŋa pəmɔ ntɛ ɛnayi ŋa kəsək mɔ. Kɔ ŋayi dəbili tɛm tɛlarəm.

Isifu kəloku tedisrɛ ta mere ma amarəs a Firawona, aŋɛ ɛnacaŋəs dəbili mɔ

5 Pibi pin disrɛ, kɔ amarəs a Firawona aŋɛ mɛrəŋ ŋawɛrəp. Nwɛ o nwɛ, tɛwɛrəp tɔn taciŋa teciyanɛ kɔ ta wəkɔ. 6 Dec dendesɔk, kɔ Isifu ɛnəŋk ŋa ŋamɔŋcnɛ. 7 Kɔ Isifu eyif amarəs a Firawona aŋɛ mɛrəŋ aŋɛ ŋanayi dəbili kɔ nkɔn mɔ, k'eyif ŋa: «Ta ake tɔ nəŋɛyɛ cəro mɔkɔ-ɛ?» 8 Kɔ ŋaloku Isifu: «Səwɛrəpna nnɔ pibi, mba fum eyi fɛ nnɔ nwɛ endetam kəloku su tedisrɛ ta mere mamɔkɔ mɔ.» Kɔ Isifu eyif ŋa: «Bafɔ Kanu kətɔmpər kəcərɛ ka tedisrɛ ta mes ba? Nəlok' im ma mere monu-a.»

9 Kɔ wətupɛ ka Firawona yomunəs ɔlɔmər Isifu mere mamɔkɔ ɛnawɛrəp mɔ. K'oloku: «Mere mmɛ iwɛrəpna mɔ: Aŋgbɔŋkəlɔ ŋa wiŋ ŋeyin' em fɔr kiriŋ. 10 Ŋɔyɔ wara maas. Ntɛ aŋgbɔŋkəlɔ nŋɛ ŋoŋgbuc mɔ kɔ yokom yɛmbɛk, kɔ yokom yayɔkɔ yɔlɔl. 11 Tɛtəŋnɛ itɔmpər apɔt nŋɛ iŋc-tupɛ wəbɛ kem Firawona mɔ. K'ilɛk yokom yɔlɔma k'ifɔcəs yi nnɔ apɔt nŋɛ iŋc-tupɛ Firawona mɔ disrɛ, k'isɔŋ Firawona məŋcɔŋcɔ ma pokom papɔkɔ inafɔcəsɛ kɔ dɔpɔt mɔ.» 12 Kɔ Isifu oloku kɔ: «Tedisrɛ tayi tɛntɛ: Wara wawɔkɔ maas, mata maas mɔ. 13 Kɔ mata maas meŋcepər-ɛ, Firawona endesɔlukus kəyekt' əm domp, pəluks' am yɛbəc yam. Məndesɔ məctupɛ kɔ yomunəs pəmɔ tɔkɔ məŋcbəc ti mɔ, məcbɛr kɔ yeri yɔkɔ mənde kəctupɛ kɔ mɔ dəkəca. 14 K'andesak əm-ɛ, ta mədekɔ-pələrn' em, ilɛtsɛn' am məlɛk' em layidi a məndekɔ-mar im nnɔ wəbɛ eyi mɔ. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəwurɛn' em nnɔ kəlɔ kaŋkɛ disrɛ mɔ. 15 Bawo atɔf ŋa Hebəru ŋalɛk im k'aŋkɛrɛ Misira. Kɔ nnɔ, ali tes iyɔ fɛ ntɛ andebɛr' em dəbili mɔ.»

16 Ntɛ wəcɔfɛ ka Firawona cəcom ɛnəŋk fɔ moloku mmɛ Isifu oloku ma mere mɔ, mɔmbɔt kəne, k'oloku Isifu: «Ina mere mem, mafala maas ma kəcom kəgbɛnt m' isarɛna. 17 Kəfala kaŋkɔ kəŋɛcna ci dacɔ mɔ fəp, yeri yɔkɔ wəcɔf cəcom ontup a pəcsɔŋ yi Firawona mɔ fəp yeyina dənda. Bɛmp yɔcsɔm yeri yayɔkɔ isarɛna kəfala disrɛ mɔ.» 18 Kɔ Isifu oloku kɔ: «Tedisrɛ tayi tɛntɛ: Cəfala cacɔkɔ maas, mata maas mɔ. 19 Kɔ mata maas meŋcepər-ɛ, Firawona endepɛn' am dareŋc, pəbɛr əm kəbənda dəkəlim pəgbɛk əm, bɛmp yɔsɔm əm.» 20 Tataka ta maas, dɔsɔk doluksər da kəkom ka Firawona. K'ombocɛ amarəs ɔn kəsata kəpɔŋ. K'ɔsɔŋ wəcɔfɛ kɔn cəcom dɛbɛ dɔpɔŋ, amarəs ɔn fəp fɔr kiriŋ. 21 K'oluksɛ sɔ wəka mɛrəŋ wəkɔ yɛbəc yɔkɔ ɛnayi cɔkɔ-cɔkɔ mɔ: Kɔ wəkakɔ oŋcop sɔ kəctup pəbɛr Firawona apɔt dəkəca. 22 Kɔ Firawona osumpər wəcɔf cəcom wəpɔŋ pəmɔ tɔkɔ Isifu ɛnaloku ti mɔ. 23 Wətupɛ ka Firawona yomunəs ɛŋcɛm-cɛmnɛ fɛ sɔ Isifu, k'ɛmpələrnɛ kɔ.

41

Kəwɛrəp ka Firawona

1 Kɔ teren tin teŋcepər, teren ta mɛrəŋ, kɔ Firawona ɛwɛrəp: Pəcəmɛ kəŋgbɔkɔ nkɛ aŋwe Nil mɔ kəsək. 2 Kɔ cəna cəran cətifi camət-mɛrəŋ cəŋcafɛ dəkəŋgbɔkɔ. Kɔ cəyɛfɛ kəsɔmət dalɛ. 3 Kɔ cəna cəran camət-mɛrəŋ cəlɔma cəleŋki cəŋcafɛ sɔ cəkɔ tadarəŋ dəkəŋgbɔkɔ. Kɔ ci cəŋkɔsɔ cəcəmɛ cəcɔkɔ-cɔkɔ kəsək dəkəŋgbɔkɔ. 4 Kɔ cəna cəleŋki ncɛ cəyɛfɛ kəsɔm cəna cətifi cəkɔ. Kɔ Firawona ɛntəmɛ. 5 Kɔ Firawona ɔŋgbɔkərɛ sɔ kədirɛ, k'ɛwɛrəp sɔ tamɛrəŋ. 6 Səbomp sa malɔ camət-mɛrəŋ səpɔŋ səwurəs atoka ŋin ŋɔtɔt ŋayi. Kɔ səbomp sa malɔ səfɛt səwurəs səcɔkɔ-cɔkɔ tantɔf. 7 Kɔ səbomp sa malɔ səfɛt nsɛ səndi səbomp sa malɔ səpɔŋ səlarɛ səkɔ. Kɔ Firawona ɛntəmɛ sɔ. Mere mayi mɔ mamɔkɔ.

8 Dec dendesɔk, kɔ amera ŋɛlɛcɛ-lɛcɛ Firawona. K'ewe acərɛ mes k'abeki a Misira fəp. Kɔ Firawona ɔlɔmər ŋa mere mɔn. Mba ali fum ɛnayi fɛ nwɛ ɛŋctam kəloku kɔ tedisrɛ ta mere mɔn mɔ. 9 Kɔ wətupɛ kɔn yomunəs ɛlɛk moloku, k'oloku Firawona: «Iŋcɛm-cɛmnɛ mɔkɔ tɛpələrənɛ tem. 10 Pənatɛlɛ Firawona nnɔ amarəs ɔn ŋayi mɔ, k'osom k'asumpər im kɔ wəcɔfɛ kɔn cəcom, k'ɛmbɛr su dəbili nde kəlɔ ka wəbɛ ka abum ɔn. 11 Kɔ səwɛrɛp ina kɔ wəka mɛrəŋ kem pibi pin. Nwɛ o nwɛ mere mɔn taciŋa mmɛ antam kəloku tedisrɛ ta mi mɔ. 12 Tɛtəŋnɛ səyi bili bin kɔ wətɛmp wəcar wəHebəru wəka wəbɛ ka abum a Firawona wəlɔma. Kɔ səloku kɔ nwɛ o nwɛ mere mɔn k'oloku su tedisrɛ ta mi. 13 Kɔ tosurɛnɛ kɔ teyi pəmɔ tɔkɔ ɛnaloku nwɛ o nwɛ mɔ. Kɔ Firawona oluks' em yɛbəc yem yɔcɔkɔ-cɔkɔ. K'ɛŋgbɛk wəka mɛrəŋ kem.»

Isifu kəloku kɔn mes ma mere ma Firawona tedisrɛ mɔ

14 Kɔ Firawona osom a pawenɛ kɔ Isifu. K'awurɛnɛ kɔ katəna-katəna dəbili. K'ofonənɛ, k'ɛsəkpər yamos, k'ɔŋkɔ nde Firawona ɛnawe kɔ mɔ. 15 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Iwɛrəp, mba ali fum isɔtɔ fɛ nwɛ oŋlok' im tedisrɛ ta mere mem mɔ. Mba alok' im a məntam kəloku tedisrɛ ta mere mmɛ aŋlok' əm mɔ.» 16 Kɔ Isifu oloku Firawona: «Bafɔ in' ɔfɔ! Kanu kəndeloku Firawona tedisrɛ ta mere mɔn.» 17 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Mere mem-ɛ, kəŋgbɔkɔ kəsək iŋcəmɛna. 18 Kɔ cəna camət-mɛrəŋ cətɔt cətifi cəŋcafɛ dəkəŋgbɔkɔ, kɔ cəyɛfɛ kəsɔmət dalɛ. 19 Kɔ cəna camət-mɛrəŋ cəlɔma cəleŋki cəlɛc, ci cəŋcafɛ sɔ cəkɔ tadarəŋ dəkəŋgbɔkɔ. Mba intanəŋk fɛ Misira cəna cəlɛcɛ pəmɔ cacɔkɔ. 20 Kɔ cəna cəlɛc cəleŋki ncɛ cəyɛfɛ kəsɔm cəcɔkɔ-cɔkɔ camət-mɛrəŋ cətifi cətɔt cəkɔ. 21 Cəna cətifi ncɛ cəcbɛrɛ cəleŋki dəputuk, ta aŋcərɛ kɔ pəyɔnɛ fɔ yati cəmbɛrɛ ci dəputuk-ɛ. Kɔ cəna cəlɛc ncɛ cənaŋkanɛ sɔ kəlɛcɛ, pətas tɔkɔ cənalɛcɛ mɔ. K'intəmɛ. 22 K'iwɛrəp sɔ ntɛ: Səbomp camət-mɛrəŋ sa malɔ sətɔt səlarɛ səwurəs atɔka ŋin ŋayi. 23 Kɔ səbomp camət-mɛrəŋ sa malɔ səlɔma səfɛt səwurəs səcɔkɔ-cɔkɔ səkɔ tantɔf. 24 Kɔ səbomp sa malɔ səfɛt nsɛ səndi səbomp sa malɔ səpɔŋ səkɔ. Iloku mere mamɛ acərɛ mes. Mba ali fum isɔtɔ fɛ nwɛ oŋlok' im tedisrɛ ta mi mɔ.» 25 Kɔ Isifu oloku Firawona: «Mere ma Firawona fep, toloku tin tɔ moloku. Kanu kəyi kəmentər Firawona ntɛ kəndeyɔ mɔ. 26 Cəna cətɔt ncɛ camət-mɛrəŋ, meren camət-mɛrəŋ mɔ. Kɔ səbomp sa malɔ sətɔt nsɛ camət-mɛrəŋ, meren camət-mɛrəŋ mɔ, mere min mɔ. 27 Cəna cəlɛc cɛleŋki ncɛ cəmpɛna cəkɔ tadarəŋ mɔ, meren camət-mɛrəŋ mɔ, kɔ səbomp sa malɔ səfɛt nsɛ, dor da meren camət-mɛrəŋ dɔ. 28 Pəmɔ tɔkɔ intɛp ti kəc-loku Firawona mɔ, Kanu kəmentər Firawona tɔkɔ kəndeyɔ mɔ. 29 Meren camət-mɛrəŋ ma kənɛmbərɛ mender mamɛ atɔf ŋa Misira fəp. 30 Kɔ meren camət-mɛrəŋ ma kənɛmbərɛ meŋcepər-ɛ meren camət-mɛrəŋ ma dor mendecəmɛ mi darəŋ: Dor dadɔkɔ dendeluksɛ Misira darəŋ. 31 Kɔ dor dadɔkɔ deŋcepər-ɛ, afɔdetam kəcərɛ yati kɔ pəyi fɔ kənɛmbərɛ kənayi dɛ tɔlɔma-ɛ. Debeki da dor dadɔkɔ dendesɔŋɛ ti. 32 Kɔ mənəŋk Firawona pəgbɔkərɛ kəwɛrəp mere min mamɔkɔ kəmɛrəŋ-ɛ, Kanu kəyi kəsɔŋɛ kɔ kəcərɛ: A mes melip nnɔ kəyi mɔ, kəbɛlkər kɔ kənder oŋ kəbəc yɛbəc yaki. 33 Ntɛ Firawona ɛŋcərɛ oŋ a Isifu ɔyɔ amera, k'ɛŋcərɛ sɔ mes mɔ, kɔ Firawona ɔsɔŋ kɔ dɛbɛ atɔf ŋa Misira disrɛ. 34 Firawona pəyɛfɛ oŋ, pəboŋcəs akɔ ŋandeyɔnɛ abɛ aŋɛ ŋandekɔ-tɛnɛ atɔf ŋa Misira mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋabaŋəs katin ka kəcamət ka kəsɔtɔ yɛtɛl yaŋan, atɔf ŋa Misira meren camət-mɛrəŋ ma kəmɛmbərɛ mmɛ disrɛ mɔ. 35 Ŋaloŋka yeri ya meren mobotu mmɛ mender mɔ, ŋayɔ ti dim da Firawona dəntɔf. Firawona pəsom pamɛŋk yeri sədare fəp. 36 Yeri yayɔkɔ yɔ andemɛŋkɛ atɔf, kədɛm ka meren camət-mɛrəŋ ma dor mmɛ Isifu oloku kədeyi mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta dor dadɔkɔ dedetam atɔf ŋa Misira mɔ.»

Isifu ɔyɔnɛ wəmarəs wəcɔkɔ-cɔkɔ wəka Firawona

37 Kɔ moloku mamɔkɔ mɔmbɔt Firawona kɔ amarəs ɔn. 38 Kɔ Firawona eyif ŋa: «Andetam kəsɔtɔ fum pəmɔ Isifu ba, pəyɔ amera ŋa Kanu?» 39 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Ntɛ Kanu kəsɔŋ əm kəcərɛ ka mes mamɛ fəp mɔ, fum o fum eyi fɛ nwɛ ɔsɔk domp, pəcərɛ mes pəmɔ məna mɔ. 40 Məna Isifu, mən' endeyɔnɛ wəkiriŋ ka kəlɔ kem, afum a atɔf ŋem fəp. Mən' ɔ ŋandeyi darəŋ, dɛbɛ da ina Firawona gbəcərəm dendecepər dam.» 41 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Misira mɔ mamɛ isɔŋ əm dɛbɛ da atɔf ŋaŋɛ fəp.» 42 Kɔ Firawona owurɛ kurundɛ kɔn dəkəca, k'ɛmbɛr ki Isifu dəkəca. K'ɛmbɛr Isifu yamos yɔtɔt. K'ɛŋgbɛk kɔ kɛma dəkilim. 43 Kɔ Firawona ɛmbɛk Isifu abil ŋa kəwan ŋɔkɔ wɛnacɔŋc wɔn mɔ, kɔ ŋaŋcɛk kəkɔ. Kɔ afum ŋayɛfɛ kəkul-kulɛnɛ ŋa: «Abərek!» * Tatɔkɔ tɔ Firawona ɛnasɔŋ Isifu dɛbɛ, atɔf ŋa Misira. 44 Kɔ Firawona oloku sɔ Isifu: «In' ɔyɔnɛ Firawona! Kɔ məntɔwosɛ-ɛ atɔf ŋa Misira, ali fum ɔfɔyekti dɛ kəca, k'ɔŋkɔ yekti kəcək kɔn atɔf ŋa Misira.» 45 Kɔ Firawona ewe Isifu tewe ta Misira «Cafənat Paheneyah.» K'ɔsɔŋ kɔ wəran pacwe kɔ Asnat, wan wəran ka Potifera, Sali Almamy sa dare da Hon. Kɔ Isifu owur kəkɔ-cərɛ Misira mmɛ ɛnasɔtɔ kəkɔtɛnɛ dɛbɛ ta ɛŋcərɛ mi mɔ. 46 Isifu ɛnasɔtɔ meren 30 a Firawona pədecərɛ kɔ. Ntɛ aŋcəmbər kɔ dɛbɛ mɔ, fɔr ya Firawona kiriŋ yɔ Isifu ɛnawur kəkɔ-cərɛ atɔf ŋa Misira fəp. 47 Meren camət-mɛrəŋ ma kənɛmbərɛ mamɔkɔ disrɛ, kɔ afum a Misira ŋambɛrɛnɛ kəbəc. 48 Kɔ Isifu oloŋka yeri yayɔkɔ fəp Misira meren mmɛ camət-mɛrəŋ. K'oloŋka yeri ya sədare səfɛt səkɔ sənɔŋkər sədare səpɔŋ mɔ. 49 Isifu ɛnaloŋka kur ka yeri pəmɔ kəsəŋc ka dəkəba, kur kənabɛk haŋ pac-cɛm-cɛmnɛ a dor dɔfɔsɔtam kəsumpər aka Misira. 50 Teren tɔcɔkɔ-cɔkɔ ta dor, kɔ Isifu oŋkom awut arkun mɛrəŋ aŋɛ Asnat wan wəran ka Potifera Sali Almamy sa dare da Hon ɛnakomɛ kɔ mɔ. 51 Kɔ Isifu ewe coco cɔn Manase, ti tatɔkɔ Kanu kəsɔŋɛ kɔ kəpələr ka pəcuy fəp kɔ kəsakɛnɛ kɔ aka kəlɔ ka kas. 52 K'ewe wan kɔn tɔŋɔ Ɛfrayim, ti tɔ tatɔkɔ Kanu kəsɔŋ kɔ dokombəra atɔf nŋɛ analapəs kɔ mɔ. 53 Kɔ meren camət-mɛrəŋ ma kənɛmbərɛ melip. 54 Kɔ meren camət-mɛrəŋ ma dor moŋcop pəmɔ tɔkɔ Isifu ɛnaloku ti mɔ. Dor dɛnayi tɔf ya Misira fəp. Mba yeri yɛmɛŋkərnɛ yɛnayi sɔ atɔf ŋa Misira fəp. 55 Ntɛ dor dosumpər aka Misira mɔ, kɔ ŋambokər Firawona kəsɔtɔ ka cəcom. Kɔ Firawona oloku aka Misira: «Nəkɔ nənəŋk Isifu, ntɛ oŋloku nu mɔ, nəyɔ tatɔkɔ!» 56 Ntɛ dor dɛmbɛk Misira mɔ, kɔ Isifu oŋcop kəcamsər aka Misira malɔ. Mba dor dɛŋc-bɛk kəbɛk dəm atɔf ŋa Misira. 57 Afum ŋac-yɛfɛ mofo fəp ma Misira kədeway malɔ nnɔ Isifu eyi mɔ, bawo dor dɛnanaŋkanɛ kəbɛk Misira.

42

Yakuba kəsom kɔn awut ɔn Misira

1 Kɔ Yakuba ene a malɔ* beyi Misira. Kɔ Yakuba oloku awut ɔn: «Ta ake tɔ nəndeyinɛ nnɔ nəc-mɔmənɛnɛ fɔr disrɛ-ɛ?» 2 Kɔ Yakuba oloku: «Ine a malɔ meyi Misira. Nətor nəkɔ nəwayɛ su dəndo malɔ, ta padefinɛ dor.» 3 Kɔ awɛŋc a Isifu wəco ŋantor kəkɔ-way malɔ Misira. 4 Mba Yakuba ɛnasak fɛ Beŋyamin wəkɔ ɛnapaŋnɛ kɛrɛ kɔ Isifu mɔ pəcɛpsɛ awɛŋc aŋa darəŋ, bawo Yakuba ɛnaloku: «Beŋyamin ɔfɔkɔ ta tes tɛlɛc tɔlɔma tɔkɔsɔtɔ kɔ.» 5 Kɔ awut a Yakuba ŋaŋkɔ Misira kəkɔ-way malɔ pəmɔ tɔkɔ afum alarəm ŋaŋckɔ Misira dəkəway malɔ mɔ, bawo dor dɛnayi atɔf ŋa Kanahan fəp.

Isifu ɛyeŋkəs abəkəc ŋɔn nnɔ awɛŋc ŋayi mɔ

6 Tɛm tatɔkɔ Isifu pəyɔnɛ wəbɛ atɔf ŋa Misira. Nkɔn ɛŋcwayər afum a Misira fəp malɔ. Kɔ awɛŋc a Isifu ŋander ŋatontnɛnɛ Isifu fɔr yɔn kiriŋ, ŋacəp mobu dəntɔf. 7 Kɔ Isifu ɛnəŋk awɛŋc aŋa. K'ɛnɛpəl ŋa. Mba owurər fɛ ŋa kəcərɛnɛ. K'olok-lokərɛ ŋa dim deyeŋki, k'eyif ŋa: «Deke nəyɛfɛ-ɛ?» Kɔ awɛŋc aŋa ŋaloku kɔ: «Atɔf ŋa Kanahan ŋɔ səyɛfɛ, kɔ sənder kəway nnɔ yeri.» 8 Kɔ Isifu ɛnɛpəl awɛŋc aŋa. Mba awɛŋc aŋa ŋananɛpəl fɛ kɔ. 9 Kɔ Isifu ɛŋcɛm-cɛmnɛ mere mɔkɔ ɛnawɛrəp te taŋan mɔ. K'oloku ŋa: «Atɛn mes ŋɔ nəyɔnɛ! Mes ma atɔf ŋaŋɛ mɔ nənder kətɛn, nəkɔ nəloku mi aka atɔf ŋonu.» 10 Kɔ ŋaloku Isifu: «Ala, wəbɛ, dəkəway yeri sənder bafɔ atɛn mes ŋɔ acar am ŋayɔnɛ. 11 Dɛwɛŋca dɔ səyɔ fəp fosu, wərkun wəkin okom su. Səsɔkɛnɛ bəkəc! Səclok' əm a dəkətɛn yeri gbəcərəm sənder.» 12 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Kəbupərɛ ti kɔ nəndɛ, mɛtambər ma atɔf ŋaŋɛ mɔ nənder kətɛn nəkɔloku mi ndoronu.» 13 Kɔ awɛŋc aŋa ŋaloku Isifu: «Wəco kɔ mɛrəŋ wɔ sənayi kas kosu kəkom nde Kanahan. Mba wəkɔ ɛfɛtɛ su dacɔ mɔ eyi mɔkɔ dɛkɛr kɔ papa kosu, kɔ wəkin ɛnafi.» 14 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Tɔkɔ iloku nu mɔ, ti tɔyɔnɛ kaŋce: Atɛn mes ŋɔ nəyɔnɛ! 15 Awa, yɛbəc nyɛ y' indecəmbər nu: Indɛrəmɛ nu tewe ta Firawona, nəfɔwur nnɔ ta wəfɛt konu wələpəs wəkakɔ nəsak dɛkɛr mɔ ender-ɛ. 16 Nəsom wɛŋc konu wəkin pəkɔkɛrɛ wɛŋc konu wəkakɔ nəsak dɛkɛr mɔ. Kɔ nəna aŋɛ endesak nnɔ mɔ, dəbili andebɛr nu. Andemɔmən moloku monu, pacərɛ kɔ pəyɔnɛ kaŋce kɔ nəloku-ɛ. Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, indɛrəmɛ nu tewe ta Firawona atɛn mes ŋɔ nəyɔnɛ!»

17 Kɔ Isifu ɛmbɛr ŋa dəbili mata maas. 18 Tataka ta maas, kɔ Isifu oloku ŋa: «Nəyɔ ntɛ, tɔsɔŋɛ nu kəyi doru. Iŋnesɛ Kanu! 19 Kɔ pəyɔnɛ fɔ nəsɔkɛnɛ bəkəc-ɛ, nəsak wɛŋc konu wəkin dəbili. Nəna aləpəs aŋɛ nəkenɛ afum anu yeri kərɛs bawo dor deyi. 20 Nəkɛrɛn' em wəfɛt konu wəkɔ nəsak dəndo mɔ ntɛ tɔŋsɔŋɛ pamɔmən moloku monu kɔ pəyɔnɛ fɔ kaŋce kɔ-ɛ, ta nədefi.» 21 Ti tɔ ŋanayɔ, ŋaclokɛnɛ: «Ɛy. Sən' ɛnayɔ ti wɛŋc kosu. Bawo anəŋk ayɛk ŋɔn, tɛm ntɛ oŋcloku su a paŋaŋnɛnɛ kɔ mɔ, ta aŋcəŋkəlɛ kɔ-ɛ. Ti tɔ ayɛk ŋɔn ŋeyi kəsutɛ su tantɛ.» 22 Kɔ Ruben ɛlɛk moloku, k'oloku ŋa: «Inaloku fɛ nu ti ba, fɔ ta nəyɔ wan nwɛ pəlɛc? Mba nənacəŋkəl f' em. Ndɛkəl oŋ awer su mecir mɔn.» 23 Awɛŋc a Isifu ŋanacərɛ fɛ a Isifu eŋne kusu kəŋan bawo wəcepərɛnɛ moloku ɛnayi kɔ dacɔ kɔ awɛŋc aŋa. 24 Kɔ Isifu ɔmbɔlɛ awɛŋc aŋa, k'ɔŋkɔ pəbok.

Awut a Yakuba kəlukus kəŋan Kanahan

Ntɛ elip mɔ, k'oluksərnɛ kədelok-lokər ŋa. K'ɛlɛk Simɔŋ awɛŋc aŋa dacɔ, k'ɛmbɛr kɔ dəbili fɔr ya awɛŋc aŋa kiriŋ. 25 Kɔ Isifu osom a palasɛ ŋa yeri dəlɔba, paluksɛ nwɛ o nwɛ pəsam pɔn nde alɔba ŋɔn, pasarəsər ŋa yeri yayɔkɔ. Ti tɔ anayɔnɛ ŋa. 26 Kɔ awɛŋc ɔn ŋasarəsər sɔfale səŋan yeri. Kɔ ŋasumpər dɔpɔ kɔ ŋaŋkɔ. 27 Kɔ wɛŋc ka Isifu wəkin ende pəsikəli alɔba ŋɔn nde dəkarwaŋse pəfaŋ kəwurɛ sɔfale sɔn yika yɔsɔm, kɔ wəkakɔ ɛnəŋk pəsam pɔn alɔba ŋɔn disrɛ. 28 K'oloku awɛŋc aŋa: «Aluks' em pəsam pem. Ipɛmpɛ nnɔ alɔba ŋem.» Kɔ mera yeyi ŋa yama-yama kəcərɛ fɔ a ŋaŋkɔ dəkəway paluksɛ ŋa sɔ pəsam paŋan. Kɔ ŋayifnɛ: «Cəke cɔ Kanu kəyɔ su tantɛ-ɛ?» 29 Kɔ ŋambɛrɛ ndena papa kəŋan Yakuba nde atɔf ŋa Kanahan. Kɔ ŋalɔmər kas kəŋan mes mɔkɔ mɛnasɔtɔ ŋa mɔ fəp. 30 Kɔ ŋaloku kas kəŋan: «Fum wəkɔ ɔyɔnɛ wəbɛ wəka Misira mɔ, olok-lokərɛ su dim deyeŋki, k'endeŋɛ su kəyɔnɛ atɛn mes ma Misira mmɛ səndeloku aka nnɔ mɔ. 31 Kɔ səloku kɔ fɔ səsɔkɛnɛ bəkəc, bafɔ atɛn mes ŋɔ səyɔnɛ. 32 Kɔ Səloku kɔ sɔ fɔ wəco kɔ mɛrəŋ wɔ sənayi kas kosu kəkom, mba wəfɛt kosu eyi dɛkɛr, kɔ wəkin ɛnafi su dacɔ. 33 Kɔ wəbɛ wəka Misira oloku su: ‹Ntɛ tɔ nəndeyɔ a itam kəcərɛ a nəsɔkɛnɛ bəkəc. Nəsak wɛŋc konu wəkin nnɔ, nəkenɛ afum anu yeri kərɛsna bawo dor deyi. 34 Nəkɔ, nəkɛr' em wəfɛt konu. Tɛm tatɔkɔ, indecərɛ a bafɔ atɛn mes ŋɔ nəyɔnɛ, kɔ nəsɔkɛnɛ bəkəc. Indeluksɛ nu wɛŋc konu, tɛm tatɔkɔ nəcəmɛ sɔ kəcaməs konu darəŋ dɔtɔf.›»

35 Ntɛ ŋambɛrɛ ndaraŋan akɔ ŋayuk malɔ mɔkɔ ŋanakɛrɛ mɔ, kɔ fəp faŋan ŋanəŋkəs-nəŋkəs pəsam paŋan nde lɔba yaŋan disrɛ. Ŋa kɔ kas kəŋan ntɛ ŋanəŋkəs pəsam nde lɔba yaŋan disrɛ mɔ, kɔ kənesɛ kənder ŋa. 36 Kɔ kas kəŋan Yakuba oloku ŋa: «Awut em ŋɔ nəfaŋ kəbaŋsər im! Isifu eyi fɛ sɔ doru, Simɔŋ eyi fɛ sɔ doru, kɔ nəfaŋ sɔ kəlɛkər im Beŋyamin-ɛ! In' ɔ mamɔkɔ fəp mendetɔrəs.» 37 Kɔ Ruben oloku papa kɔn: «Məde məyɔ padif awut em mɛrəŋ k'intɔkɛr' am Bɛnsamɛŋ. Məbɛr im kɔ dəwaca, indekɛr' am kɔ.» 38 Kɔ Yakuba oloku: «Wan kem ɔfɔtor kɔ nəna, bawo wəbek' ɔn Isifu efi. Sona s' eyi oŋ. Kɔ tɛlɛc tɔsɔtɔ kɔ dɔpɔ-ɛ, cəke cɔ nəndeyɔ-ɛ, tɛm tatɔkɔ nəŋsɔŋ' em kətorɛ cəfon cem cəfer dabiya kɔ abəkəc ŋocuy nde afi ŋayi mɔ.»

43

Yakuba kəwosɛ kɔn Beŋyamin kəkɔ kɔ awɛŋc aŋa

1 Dor dɛŋc-bɛk kəbɛk dəm dɔtɔf. 2 Ntɛ ŋalip kədi malɔ mɔkɔ ŋanakɛrɛ kəyɛfɛ Misira mɔ, kɔ Yakuba oloku awut ɔn: «Nəluksərnɛ, nəkɔ nəwayɛ su yeri yepic.» 3 Kɔ Yuda oloku kɔ: «Wəbɛ ka Misira ɛnabeŋnɛ su: ‹Ta inəŋk nu sɔ cəro, kɔ nəntɔkɛr' em wɛŋc konu wələpəs-ɛ.› 4 Kɔ məŋwosɛ kəsak wəfɛt kosu səkɔ-ɛ, səntor Misira kəkɔ-way' am yeri. 5 Kɔ məntɔwosɛ kəsak kɔ səkɔ-ɛ, səfɔtam kətor Misira kəkɔ-way' am yeri, bawo wərkun kakɔ ɛnaloku: ‹Ta inəŋk nu sɔ cəro kɔ nəntɔkɛr' em wəfɛt konu-ɛ.›» 6 Kɔ Yakuba oloku: «Ta ake tɔ nənayɔn' em pəlɛc tantɛ, kəcloku wərkun wəkakɔ a nəyɔ wəfɛt-ɛ?» 7 Kɔ awut ɔn ŋaloku: «Wərkun wəkakɔ ɛnayifət su pəlarəm te tosu kɔ tokomɛnɛ tosu, pəcyif su: ‹Papa konu ɔsɔrɔyi doru? Nəyɔ wɛŋc wəlɔma sɔ?› Kɔ səluksɛ kɔ moloku mamɔkɔ. Sənatam kəcərɛ ba, a endeloku su: ‹Nəkɔ nəkɛr' em wəfɛt konu!›?» 8 Kɔ Yuda oloku papa kəŋan Yakuba: «Məsak wəfɛt səkɔ kɔ ina. Səndeyɛfɛ səkɔ, tɔsɔŋɛ su kədeyi doru ta səfi-ɛ, məna papa, awut asu kɔ səna. 9 In' ɔsɔŋ əm temer, teta wəfɛt: In' ɔ məndewer kɔ, kɔ intɔkɛr' am kɔ-ɛ, ta iluksɛ kɔ ider ibɛr əm kɔ dəwaca-ɛ, tɛm tatɔkɔ in' endesɔŋ' am kətɔnəŋk sɔ wan kam. 10 Patɔbɔlsɛnɛ moloku-ɛ, kɔ səntam ntɛ kəkɔ kəmɛrəŋ səlukus.» 11 Kɔ papa kəŋan Yakuba oloku ŋa: «Bawo teyi tantɛ, nəkɔ nəyɔ ntɛ. Nəlɛk ca ya atɔf ŋaŋɛ yɔlɔma nətɔmpərɛnɛ wərkun wəkakɔ, pəmɔ: Dɔni, mɛsɛ ma cəme mepic, cigbili, yamaku kɔ mɛgbɛn ma yalakɛ kɔ cola.* 12 Nəlɛk pəsam pɔkɔ nənakekərɛ tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ kəmɛrəŋ. Nəluksɛ pəsam pɔkɔ anabɛrɛ nu dəlɔba mɔ, tɔlɔma ŋanaciya kəciya dəm. 13 Nəlɛk wəfɛt konu nəkɔ ndena wərkun wəkawe. 14 Intola Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəntam mes ma doru fəp mɔ, kəsɔŋɛ wərkun wəkakɔ pəkɔ pəyɔnɛ nu nɔnɔfɔr pəsak wɛŋc konu wəkɔ osumpər mɔ nəder, nəkɛrɛnɛ sɔ Beŋyamin! Kɔ ina kɔ pəyi fɔ awut em ŋandewur im dəwaca-ɛ, awa ŋawur im dəwaca!»

Isifu kəbaŋnɛ kəmɛrəŋ kɔ awɛŋc ɔn

15 Kɔ awut a Yakuba ŋalɛk yɔtɔmpərɛnɛ kɔ pəsam pɔkɔ ŋanakekərɛ tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ kəmɛrəŋ, kɔ Beŋyamin. Kɔ ŋayɛfɛ, kɔ ŋantor Misira. Kɔ ŋaŋkɔ ŋamentərnɛ Isifu. 16 Ntɛ Isifu ɛnəŋk Beŋyamin kɔ awɛŋc aŋa mɔ, k'oloku wəcamsɛ kɔn: «Məbɛrsɛ afum akaŋɛ dɛkɛr, mədif pɔcɔl, məcoŋ, bawo afum akaŋɛ ŋɔ sən' endenadi mɔkɔ yeri tofo tin daŋana.» 17 Kɔ fum wəkakɔ ɔyɔ tɔkɔ Isifu ɛnaloku kɔ mɔ, k'ɛmbɛrsɛ afum aŋɛ dɛkɛr ndena Isifu. 18 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋanesɛ ntɛ anabɛrsɛ ŋa ndena Isifu mɔ, kɔ ŋaloku: «Teta pəsam pɔkɔ anasak lɔba yosu disrɛ mɔ ti t' aŋkɛrɛ su nnɔ. Aŋkɛrɛ su nnɔ, ŋadewɛkərnɛ su ŋacəmbər su dacar kɔ sɔfale sosu.» 19 Kɔ ŋalɔtərnɛ wəcamsɛ ka Isifu, kɔ ŋaloku kɔ moloku mmɛ dəkusuŋka: 20 «Nəŋaŋnɛ Wəbɛ! Sənader tɔcɔkɔ-cɔkɔ kədeway yeri. 21 Ntɛ səŋc-lukus mɔ, kɔ səŋkɔ sikəli lɔba yosu karwaŋse, kɔ sənəŋk nwɛ o nwɛ pəsam pɔn nde alɔba ŋɔn. Mba səŋkɛrɛnɛ sɔ pi. 22 Səŋkɛrɛnɛ sɔ pəsam pɔlɔma kədeway yeri. Səŋcərɛ fɛ nwɛ ɛnabɛr pəsam papɔkɔ nde lɔba yosu disrɛ mɔ.» 23 Kɔ wərkun nwɛ oloku ŋa: «Ta nənesɛ bəkəc yɔfɔr nu! Kanu konu kɔ, Kanu ka papa konu kənasɔŋ nu pəsam nde lɔba yonu. Pəsam ponu pɛnader im.»

Kɔ wəcamsɛ ka Isifu owurɛnɛ Simɔŋ nnɔ awɛŋc aŋa ŋayi mɔ. 24 Kɔ fum wəkawɛ ɛmbɛrsɛ ŋa nde kəlɔ ka Isifu disrɛ. K'ɔsɔŋ ŋa domun, kɔ ŋambikɛnɛ wɛcək. K'ɔsɔŋ sɔ sɔfale səŋan yika. 25 K'olompsɛ ŋa yeri haŋ tɛm ntɛ Isifu ɛnakɔ der daŋ mɔ, bawo ɛnanenɛ Isifu pəc-loku: «Sən' endedi yeri daŋ dɔmɔkɔ kɔ ŋa.» 26 Ntɛ Isifu ender dɛkɛr daŋ mɔ, kɔ awut a Yakuba ŋasɔŋ Isifu ca yɔkɔ ŋanatɔmpərɛnɛ kɔ mɔ, kɔ ŋantontnɛnɛ kɔ dəntɔf. 27 Kɔ Isifu eyifət ŋa teta dis daŋan, k'eyif ŋa: «Papa konu wətem wəkɔ nəŋle mɔ, ɛntamnɛ? Ɔsɔrɛyi doru?» 28 Kɔ awɛŋc aŋa ŋaloku: «Wəcar kam, papa kosu ɛntamnɛ, ɔsɔrɔyi doru.» Kɔ ŋantontnɛnɛ Isifu. 29 Kɔ Isifu eyekti fɔr. Ntɛ ɛnəŋk Beŋyamin wəpaŋnɛ kɔn kɛrɛ mɔ, k'eyif ŋa: «Wəkawɛ ɔyɔnɛ wəfɛt konu wələpəs, wəkɔ nənalok' im tetɔn mɔ?» K'ɔnɔcər: «Kanu kəmar əm wan kem!» 30 Kɔ Isifu oŋcopər moloku, bawo ɛŋctɛyɛ-tɛyɛ pəbotu pa kənəŋk ka wɛŋc, ɛnafaŋ kəbok. Kɔ Isifu ɛmbɛrɛ dəkulɔ dɔn, k'ombok di haŋ. 31 Kɔ Isifu ɛsak kəbok, k'ombufərnɛ kəro, k'owur. K'ɛsɛp kətɔbok sɔ fɔr ya awɛŋc aŋa kiriŋ. K'oloku: «Nəwurɛnɛ su yeri.» 32 K'ambɛrɛ Isifu yeri taciŋa, awɛŋc aŋa taciŋa, kɔ aMisira ŋa ŋayi sɔ taciŋa. Bawo aMisira ŋaŋcwosɛ fɛ kəpaŋnɛ dap da yeri kɔ aHebəru. 33 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋandɛ fɔr yɔn kiriŋ. Kəyɛfɛ ka coco ca papa kəŋan haŋ wəfɛt kəŋan nwɛ o nwɛ kɔ dəkəndɛ dɔn. Kɔ ŋayɛfɛ kəlokɛnɛ kəciyanɛ nkɛ kəyi ŋa ntɛ Isifu osumpər ŋa mɔ. 34 Kɔ Isifu ɛmbɛrɛnɛ ŋa yeri yɔn nyɛ nkɔn eŋc-di mɔ. Mba pɛbɛrɛnɛ mpɛ ɛnasɔŋ Beŋyamin mɔ pɛnala kəcamət, pɛtas pa akɔ. Kɔ ŋamun haŋ kɔ pəntəŋnɛ ŋa kɔ nkɔn Isifu.

44

Isifu ɔntɔrəs awɛŋc ɔn ntɛ tɔŋsɔŋɛ pətam kəcərɛ bəkəc yaŋan mɔ

1 Kɔ Isifu oloku wəcamsɛ kɔn: «Məlasɛ afum akaŋɛ malɔ dəlɔba pəmɔ tɔkɔ lɔba yaŋan yɛntam kəlɛk malɔ mɔ. Məbɛr pəsam paŋan nde lɔba yaŋan disrɛ. 2 Məbɛr sɔ apɔt ŋem ŋomunɛ ŋa gbeti ŋɔkɔ, nde alɔba ŋa wəfɛt wəkɔ kɔ pəsam pɔkɔ ɛŋkɛrɛ kədewayɛ malɔ mɔ.» Kɔ wəcamsɛ ka Isifu ɔyɔ tɔkɔ Isifu ɛnaloku kɔ mɔ. 3 Dec dendesɔk, k'asak afum aŋɛ kəlukus nde ndaraŋan kɔ sɔfale səŋan. 4 Ŋawur dare disrɛ ta ŋantabɔlɛ-ɛ, kɔ Isifu oloku wəcamsɛ kɔn: «Məyɛfɛ məcəmɛ afum aŋɛ darəŋ haŋ məbəp ŋa. Məyif ŋa: ‹Ta ake tɔ nəsɔŋɛ pətɔt kəway pəlɛc-ɛ? 5 Bafɔ apɔt ŋaŋɛ ŋɔ wəbɛ kem oŋmunɛ, ŋi ŋɔŋsɔŋɛ kɔ kəcərɛ tɔkɔ tender mɔ? Nəŋciya kəyɔ tantɛ nəyɔ mɔ.›» 6 Kɔ wəcamsɛ ka Isifu ɛmbɛlər ŋa k'ɛmbəp ŋa. K'ɔŋgbɔkərɛnɛ ŋa moloku mɔkɔ Isifu ɛnasom kɔ mɔ. 7 Kɔ ŋaloku wəcamsɛ ka Isifu: «Ta ake tɔ wəbɛ oŋlok-lokərɛ su tantɛ-ɛ? Səna amarəs am səfɔtam kəyɔ tatɔkɔ. 8 Sənuŋkɛnɛ kərɛsna kɔ səŋkɛrɛ nu pəsam pɔkɔ sənanəŋk nde lɔba yosu mɔ, kəyɛfɛ Kanahan. Ta ake tɔ səndekiyɛnɛ pəsam kɔ pəyi fɛ ti kɛma nde kəlɔ ka wəbɛ kam-ɛ? 9 Nwɛ o nwɛ anəŋkɛ ca yayɔkɔ mɔ, padif kɔ, kɔ səna fəp səyɔnɛ acar a wəbɛ kem!» 10 Kɔ wəcamsɛ ka Isifu oloku ŋa: «Awa. Ine nu sim! Nwɛ o nwɛ aŋnəŋkɛ paka mɔ, ɔŋyɔnɛ wəcar kem. Nəna aləpəs aŋɛ nəŋkɔ.» 11 Kɔ ŋambɛlkər-bɛlkər kətorɛ-torɛ lɔba yaŋan dəntɔf kɔ ŋasikəli-sikəli yi. 12 Kɔ wəcamsɛ ka Isifu oŋcop kəfen-feni kəyɛfɛ alɔba ŋa wəbəki, k'ɛləpsər alɔba ŋa wəfɛt. Kɔ wəcamsɛ ka Isifu ɔŋkɔ pənəŋk apɔt nŋɛ nde alɔba ŋa Beŋyamin. 13 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋawal-wali yamos yaŋan, kɔ ŋandəndəsər sɔ sɔfale səŋan lɔba yaŋan. Kɔ ŋaluksərnɛ sɔ dare disrɛ.

Yuda kəcɔpɛ Beŋyamin

14 Yuda kɔ awɛŋc aŋa ŋander sɔ nda Isifu wəkɔ ɛnasɔrɔyi kəfo kaŋkɔ ŋanasak kɔ mɔ. Kɔ ŋantɛmpɛnɛ dəntɔf Isifu fɔr kiriŋ. 15 Kɔ Isifu eyif ŋa: «Cəke cɔ nəyɔ tantɛ-ɛ? Nəŋcərɛ fɛ a intam kəcərɛ tɔkɔ tɔŋgbɔpnɛ mɔ, tɔkɔ tender mɔ?» 16 Kɔ Yuda oloku: «Cəke c' indeloku wəbɛ kem-ɛ? Cəke c' indeloku mətam kəlaŋ su-ɛ? Kanu kəmbəp amarəs am ŋaciya. Səyɔnɛ oŋ acar a wəbɛ, kəyɛfɛ səna haŋ wəkɔ anəŋk apɔt alɔba ŋɔn disrɛ mɔ.» 17 Kɔ Isifu oloku: «Ifɔdebəc ti tatɔkɔ! Fum nwɛ anəŋkɛ apɔt mɔ, endeyɔnɛ wəcar kem. Kɔ nəna, nəpɛrnɛ nəkɔ ndena papa konu bəkəc yoforu disrɛ.»

18 Kɔ Yuda ɔlɔtərnɛ Isifu k'oloku kɔ: «Ilɔktərn' am wəbɛ məwosɛ wəmarəs kam pəlok-lokər əm ta abəkəc ŋɛp' am nnɔ eyi mɔ! Bawo məyi pəmɔ Firawona. 19 Wəbɛ kem eyifət amarəs ɔn pəc-loku: ‹Nəyɔ kas kɔ pəyifɛ ti-ɛ wəfɛt?› 20 Kɔ səwosɛnɛ kɔ: ‹Səyɔ kas kətem, kɔ wəfɛt wan nwɛ oŋkom detem dɔn disrɛ mɔ. Wəpaŋnɛ kɔn kɛrɛ ɛnafi. Kɛrɛ kɔn kəkom, sona s'eyi oŋ, kɔ kas ɔmbɔtər kɔ.› 21 Kɔ məloku amarəs am: ‹Nəkɔ nəkɛrɛ wəfɛt konu inəŋk kɔ fɔr yem.› 22 Kɔ səloku wəbɛ kem: ‹Wəfɛt kosu ɔfɔtam kəyɛfɛ papa kosu kəsək. K'ɛyɛfɛ kɔ kəsək-ɛ, papa kosu eŋfi.› 23 Kɔ məloku amarəs am: ‹Kɔ nəntɔkɛrɛ wəfɛt konu-ɛ, ta inəŋk nu sɔ dɛ.› 24 Ntɛ səluksərnɛ ndena papa kosu wəmarəs kam mɔ, kɔ səluksɛ kɔ moloku mam məna wəbɛ kem. 25 Kɔ papa kosu oloku: ‹Nəkɔsɔ nəwayɛ su yeri yepic.› 26 Kɔ səloku kɔ: ‹Səfɔtam kəkɔ. Mba kɔ səŋsolɛ wəfɛt kosu-ɛ, səŋkɔ, bawo wərkun kakɔ ɔfɔwosɛ kənəŋk su cəro ta səŋkenɛ kɔ wəfɛt kosu pənəŋk-ɛ.› 27 Kɔ papa kosu wəmarəs kam oloku su: ‹Nəŋcərɛ fɔ wəran kem awut mɛrəŋ ŋ'ɛnakom' em. 28 Kɔ wəkin ende pəsak im. Ilaŋ ti fɔ wəkakɔ, anawatəri-watəri kɔ, bawo intanəŋk fɛ kɔ haŋ mɔkɔ. 29 Kɔ nəmbaŋər im sɔ ndɛkəl wəkawɛ-ɛ, tes tedekɔ sɔtɔ kɔ-ɛ, pəcuy disrɛ pɔ nəndesɔŋ' em kətorɛ cəfon cem cəfer dabiya nde afi ŋayi mɔ.› 30 Ndɛkəl oŋ k'ilukus nde wəmarəs kam, papa kem eyi mɔ, ta iŋkenɛ kɔ wəfɛt kosu nwɛ abəkəc ŋɔn ŋosumpər mɔ, 31 eŋfi katina kɔ ɔntɔnəŋkɛ su wəfɛt kosu-ɛ. Tɛm tatɔkɔ amarəs am ŋandesɔŋɛ wəmarəs kam papa kosu kətorɛnɛ cəfon cɔn cəfer dabiya pəcuy disrɛ. 32 Bawo ina wəmarəs kam isɔŋ kɔ temer kəluksɛ kɔ sɔ wan kɔn, icloku papa kosu: ‹K'intɔluks' am wəfɛt kosu-ɛ, in' endesɔŋ' am kətorɛ cəfon cam cəfer dabiya!› 33 Ndɛkəl ilɛtsɛn' am: Ina wəmarəs kam iyi nnɔ. Iyɔn' am wəcar. Wəfɛt kosu pəlukus kɔ awɛŋc im aŋa nde papa kosu eyi mɔ. 34 Cəke c' intam kəlukus, ta iluksɛ wəfɛt kosu nnɔ papa kosu eyi mɔ-ɛ? Ha! Intola fɛ kənəŋk pəlɛc pɔkɔ peŋdekɔ sɔtɔ papa kosu mɔ, k'intɔluksɛ kɔ wəfɛt kosu-ɛ!»

45

Isifu ɔsɔŋɛ awɛŋc aŋa kənɛpəl kɔ

1 Isifu ɛnatam fɛ sɔ kəmɛŋk mɛŋcər nnɔ afum akɔ ŋanayi kɔ kəsək mɔ dacɔ, k'oŋkulɛ: «Nəwurɛnɛ afum fəp!» Ali wəkin ɛnayi fɛ sɔ Isifu kəsək ntɛ eŋcmentərnɛ awɛŋc aŋa mɔ. 2 K'ɛyɛfɛ kəbok, aMisira kɔ aka kəlɔ ka Firawona ŋane kɔ dim kəbok. 3 Kɔ Isifu oloku awɛŋc aŋa: «In' ɔfɔ Isifu! papa kem ɔsɔrɔyi doru ba?» Mba awɛŋc aŋa ŋanatam fɛ kəluksɛ kɔ moloku ntɛ pəŋciyanɛ ŋa kənəŋk kɔ sɔ mɔ. 4 Kɔ Isifu oloku awɛŋc aŋa: «Ilɛtsɛnɛ nu, nəlɔtərn' em.» Kɔ ŋalɔtərnɛ kɔ. K'oloku ŋa sɔ: «In' ɔfɔ Isifu wɛŋc konu nwɛ nənacaməs a kɔ aŋkɛrɛ kɔ Misira mɔ. 5 Ndɛkəl oŋ, ta nəwakəsnɛ. Ta pətɛlɛ nu kəcaməs kem pakɛr' em nnɔ, bawo kəbum konu, nəyi doru kɔ Kanu kənabɛlkər' em kəkɛrɛ nnɔ, iyi nu kiriŋ. 6 Teren ta mɛrəŋ ta dor tɔ tantɛ dɔtɔf. Pəŋcəmɛ meren kəcamət afɔde pac-bifti, afɔde pac-tɛl. 7 Kanu kəkɛr' em iyi nu kiriŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nu kəsɔtɔ ka nnɔ atɔf ŋaŋɛ yuruya mɔ, imar nu ta nəfi, ic-bum nu pəyeŋki pampɛ ayi kəcepərɛnɛ mɔ. 8 Ndɛkəl oŋ, bafɔ nən' ɛkɛr' em nnɔ, mba Kanu kɔ. Kanu kəŋcəmbər im iyɔnɛ papa ka Firawona, wəbɛ wəka kəlɔ kɔn disrɛ, wəkiriŋ ka atɔf ŋa Misira fəp. 9 Nəroknɛ nəpɛ nde papa kem eyi mɔ. Nəkɔ nəloku kɔ: ‹Ntɛ tɔ wan kam Isifu olokuna su: Kanu kəŋcəmbər im wəkiriŋ ka atɔf ŋa Misira fəp. Ta məwon kəder nnɔ iyi mɔ! 10 Nde atɔf ŋa Kosɛŋ ŋɔ məŋkɔ-yi, məfɔdebɔl' em, kəyɛfɛ məna papa kəbəp awut am, awut-sɔ am, yɔcɔl yam yɔpɔŋ kɔ yɛfɛt haŋ ca nyɛ məyɔ mɔ fəp. 11 Nnɔ taŋ indetam kəcsɔŋ əm ca fəp bawo pəsɔrɔcəmɛ meren kəcamət a dor declip. Ti disrɛ dor dɔfɔdesumpər yɔkɔ məyɔ mɔ.›»

12 «Fɔtɔ nəŋgbətnɛ ti fɔr yonu, kɔ wəfɛt kem Beŋyamin ɛŋgbətən' em fɔr yɔn yati a in' oŋlok-lokər nu. 13 Nəkɔ nəloku papa kem kɔ pəlel mpɛ isɔtɔ Misira mɔ. Nəlɔmər kɔ ntɛ nənəŋk dɛ mɔ fəp. Nəroknɛ nətorɛnɛ papa kem nnɔ iyi mɔ.» 14 Kɔ Isifu ɛnapsərnɛ sɔ wəfɛt kɔn Beŋyamin dəkilim, kɔ ŋayɛfɛ kəbok. 15 Kɔ Isifu oŋcupəs awɛŋc aŋa fəp. Kɔ ŋandeləpsər kəndɛ tofo tin kɔ ŋalok-loku.

Firawona kəwe ka Yakuba Misira

16 Kɔ moloku mamɔkɔ mɛsam kəlɔ ka Firawona fəp disrɛ, a awɛŋc a Isifu ŋanderna mɔkɔ. Kɔ toloku tatɔkɔ tɔmbɔt Firawona kɔ amarəs ɔn. 17 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Məloku awɛŋc əm aŋa: ‹Nəyɔ ntɛ: Nəlɛk yɔcɔl yonu, nəkɔ atɔf ŋa Kanahan. 18 Nəlɛk papa konu kɔ afum ɔn, nəder nnɔ iyi mɔ. Indeyɔnɛ nu ntɛ o ntɛ tentesɛ atɔf ŋa Misira mɔ. Nənde nəc-di yeri yɔtɔt ya Misira.› 19 Iwos' am kəloku awɛŋc əm aŋa: ‹Neyɔ ntɛ: Nəlɛk cibil atɔf ŋa Misira, nəkɔ nəlɛk awut kɔ aran anu kɔ papa konu nəder.› 20 Ta nəŋaŋnɛ mɛlər teta ca yonu yɔkɔ nəndekɔ-sak di mɔ, bawo mpɛ o mpɛ peyi atɔf ŋa Misira pɔyɔnɛ pɔtɔt mɔ, pendeyɔnɛ ponu.»

21 Kɔ awut a Yakuba ŋayɔ tatɔkɔ. Kɔ Isifu ɔsɔŋ awɛŋc aŋa cibil pəmɔ tɔkɔ Firawona ɛnasom kɔ ti mɔ. K'ɔsɔŋ ŋa sɔ yeri yɔkɔ ŋanakɔ kəcdi dɔpɔ mɔ. 22 Kɔ Isifu ompocɛ awɛŋc aŋa fəp yamos yɛsəkpərɛ k'ɔsɔŋ Beŋyamin gbeti mɛŋcəmbəl 300 kɔ yamos kəcamət yɛsəkpərɛ. 23 Ca nyɛ yɔ Isifu ɛnasɔŋ pakenɛ kas kəŋan: Sɔfale surkun wəco səsarɛ ca yɔtɔt ya Misira, kɔ sɔfale səran wəco səsarɛ malɔ, cəcom kɔ yeri ta ntɛ ɔŋkɔ-sumpər dɔpɔ kəder Misira mɔ. 24 Kɔ Isifu ɛsak awɛŋc aŋa kɔ ŋalukus. K'oloku ŋa: «Ta nəkɔ cɔp dɔpɔ de!» 25 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋayɛfɛ Misira kɔ ŋampɛ Kanahan ndena papa kəŋan Yakuba. 26 Kɔ awɛŋc a Isifu ŋaloku kas kəŋan teta Isifu kiyi kɔn doru sɔ. Kɔ ŋaloku kas kəŋan a Isifu ɔyɔnɛ wəbɛ wəka atɔf ŋa Misira fəp. Mba abəkəc ŋɛnapɛ fɛ Yakuba bawo ɛnalaŋ fɛ ŋa. 27 Kɔ ŋalɔmər kɔ moloku mɔkɔ Isifu ɛnasom ŋa mɔ fəp. Ntɛ Yakuba ɛnanəŋk cibil cəkɔ Isifu ɛnasak kədelɛk kɔ mɔ, it' ɛnasɔŋɛ kɔ oŋ abəkəc kəpɛ. 28 Kɔ Yakuba oloku: «Ilaŋ ti oŋ! Wan kem Isifu ɔsɔrɔyi doru! Indekɔ nəŋk kɔ a ic-fi.»

46

Yakuba kəkɔ kɔn Misira

1 Kɔ Yakuba ɔŋkɔ kɔ ca yɔkɔ ɛnayɔ mɔ. Ntɛ ɛmbɛrɛ Bɛrseba mɔ, k'oloŋnɛ di Kanu ka papa kɔn Isiyaka. 2 Kɔ Kanu kəlok-lokər Yakuba kənəŋk ka pibi disrɛ. Kɔ Kanu kəwe kɔ: «Yakuba! Yakuba!» K'owosɛ: «In' ɛwɛ!» 3 Kɔ Kanu kəloku kɔ: «In' ɔfɔ ina Kanu, Kanu ka papa kam. Ta mənesɛ kətor ka Misira. Bawo difɔ iŋkɔ-sɔŋ' am kəyɔnɛ ka kas ka afum alarəm. 4 Sən' endesol kətor ka Misira. In' endesɔŋ' am sɔ kəpɛ. Isifu yati endemɛp' əm fɔr waca wɔn.» 5 Kɔ Yakuba ɛyɛfɛ Bɛrseba. Kɔ awut a Yakuba ŋaŋkekərɛ kas kəŋan, aran aŋan, kɔ awut aŋan cibil ca dəntɔf disrɛ ncɛ Firawona ɛnasɔŋ pakɔ kɛrɛ ŋa mɔ. 6 Kɔ ŋalɛk sɔ yɔcɔl yaŋan kɔ ca yɔkɔ ŋanasɔtɔ atɔf ŋa Kanahan mɔ. Kɔ Yakuba ɔŋkɔ Misira kɔ afum ɔn fəp. 7 K'eŋkenɛnɛ atɔf ŋa Misira awut ɔn arkun kɔ awut-sɔ ɔn arkun, awut ɔn aran kɔ awut-sɔ ɔn aran.

Yakuba dɛlay dɔn

8 Mewe ma awut a Yakuba mɛmɛ, aŋɛ ŋanakɔ Misira mɔ. Yakuba kɔ awut ɔn:

Coco ca Yakuba, Ruben. 9 Awut a Ruben: Henok, Palu, Hecərɔŋ, kɔ Karmi.

10 Awut a Simɔŋ: Yemuyɛl, Yamin, Ohad, Yakin, kɔ Sohar, kɔ Sawul wan wərkun wəka wəKanahanara.

11 Awut a Lewy: Kerson, Kehat, kɔ Merari.

12 Awut a Yuda: Hɛr, Onan, Sɛlah, Perɛc, kɔ Serah, mba Hɛr kɔ Onan ŋanafi nde atɔf ŋa Kanahan. Awut a Perɛc ŋanayɔnɛ Hecərɔŋ kɔ Hamul.

13 Awut a Isakar: Tola, Puwa, Yɔb, kɔ Simrɔŋ.

14 Awut a Sebulɔŋ: Sered, Ɛlɔŋ, kɔ Yahalɛl.

15 Awut akaŋɛ ŋɔ Leya ɛnakomɛ Yakuba nde Padaŋ-Aram, mba wan kɔn wəran Dina eyi fɛ ti. Kəlɛk awut ɔn aran haŋ arkun, ŋanakɔ afum 33.

16 Awut a Kadu: Cifyɔn, Haki, Suni, Ecbɔŋ, Eri, Arodi, kɔ Areli.

17 Awut a Aser: Yima, Yisuwa, Yisuwi, kɔ Beriya, kɔ Sera wəkirɛ kəŋan. Wan ka Beriya: Hebɛr kɔ Malkiyɛl.

18 Awut a Silpa wəmarəs nwɛ Labaŋ ɛnasɔŋ wan kɔn wəran Leya mɔ, ŋɔ akakɔ aŋɛ ɛnakomɛ Yakuba mɔ. Ŋanayi afum wəco kɔ camət-tin.

19 Awut a Rasɛl, wəran ka Yakuba: Isifu kɔ Beŋyamin. 20 Kɔ Isifu nkɔn oŋkom Misira awut mɛrəŋ: Manase kɔ Ɛfrayim, aŋɛ Asnat wan wəran ka Potifera Sali Almamy sa dare da Hon, ɛnakomɛ Isifu mɔ.

21 Awut a Beŋyamin: Bela, Bekɛr, Asubɛl, Kera, Naman, Ehi, Rɔs, Mupim, Hupim, kɔ Ardu.

22 Yuruya yayɛ yɔ Rasɛl ɛnasɔtɔnɛ nkɔn Yakuba, ŋanayi afum wəco kɔ maŋkəlɛ.

23 Wan ka Dan: Husim.

24 Mewe ma awut a Naftali mɛmɛ: Yahcel, Kumi, Yetsɛr, kɔ Silem.

25 Awut a Bilha ŋɔ akakɔ, Bilha nwɛ Labaŋ ɛnasɔŋ wan kɔn wəran Rasɛl mɔ pəyɔkɔ wəcar k'oŋkomɛ ŋa Yakuba. Ŋanayi afum camət-mɛrəŋ.

26 Afum aŋɛ ŋanacɛpsɛ Yakuba kəkɔ ka Misira mɔ, ŋanayi afum 66 aŋɛ ŋanayɔnɛ akom ɔn mɔ, alɔm fɛ aran a awut ɔn arkun de. 27 Awut a Isifu aŋɛ ɛnakom Misira mɔ: Ŋanayi awut mɛrəŋ. Afum a Yakuba aŋɛ ŋanacəpsɛ kɔ darəŋ kəkɔ ka Misira mɔ, ŋanayi fəp faŋan afum 70.

Yakuba kəndɛ kɔn nde Misira

28 Kɔ Yakuba osom Yuda pəyi kɔ kiriŋ kəkɔ ka Kosɛŋ ndena Isifu. Kɔ Yuda ɛmbɛrɛ atɔf ŋa Kosɛŋ. 29 Kɔ Isifu ɛlɛk abil ŋɔn k'ɛmpɛ Kosɛŋ kəkɔ-bəpɛnɛ kɔ papa kɔn Yakuba. Isifu ŋaŋkɔ-wurərɛnɛ kɔ papa kɔn, k'ɛnapsərnɛ kɔ dəkilim kɔ k'ɛyɛfɛ kəbok. K'ombok haŋ. 30 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Intam oŋ kəfi bawo inəŋk əm kəro, k'iŋcərɛ oŋ fɔ məyi doru!» 31 Kɔ Isifu oloku awɛŋc aŋa kɔ afum a papa kɔn: «Ilukus ikɔ iluksɛ Firawona kəbɛrɛ konu. Ikɔ iloku kɔ fɔ: ‹Awɛŋc im aŋa kɔ afum a papa kem aŋɛ ŋanayi atɔf ŋa Kanahan mɔ, ŋander nnɔ iyi mɔ. 32 Afum akɛk a ŋkesiya, cir, kɔ cəna ŋɔ ŋayɔnɛ, bawo akɛk a acɔl ŋɔ. Ŋaŋkɛrɛ yɔcɔl yaŋan fəp kɔ ca yaŋan.› 33 Kɔ tɛm tendebəp ntɛ Firawona endewe nu pəcyif nu: ‹Ake 'yɔnɛ yɛbəc yonu-ɛ?› 34 Nəcloku kɔ: ‹Sən' acar am, akɛk ŋɔ səyɔnɛ, kəyɛfɛ dɛtɛmp dosu haŋ mɔkɔ, yɛbəc yayɔkɔ yɔ səmbəpɛ akombəra asu.› Ti disrɛ, nəyi Kosɛŋ, bawo aMisira ŋambɔtər fɛ akɛk a ŋkesiya kɔ cir.»

47

1 Kɔ Isifu ɔŋkɔ pəluksɛ ti Firawona. K'oloku kɔ: «Awɛŋc im aŋa kɔ papa kem ŋander kəyɛfɛ ka atɔf ŋa Kanahan kɔ yɔcɔl yaŋan ŋkesiya, cir kɔ cəna kəbəp ka ca yaŋan fəp. Ŋayi tantɛ atɔf ŋa Kosɛŋ.» 2 Kɔ Isifu ɛlɛk awɛŋc aŋa kəcamət k'ementər ŋa Firawona. 3 Kɔ Firawona eyif awɛŋc a Isifu: «Ake 'yɔnɛ yɛbəc yonu-ɛ?» Kɔ awɛŋc a Isifu ŋaloku Firawona: «Sən' acar am, akɛk a ŋkesiya, cir kɔ cəna ŋɔ səyɔnɛ pəmɔ papa kosu aŋa.» 4 Kɔ ŋaloku sɔ Firawona: «Sənder kədendɛ atɔf ŋaŋɛ, bawo dəkəcɔl deyi fɛ sɔ nde acar am ŋayɛfɛ mɔ, kɔ dor dɛmbɛk kəbɛk dəm atɔf ŋa Kanahan. Məwosɛ oŋ acar am kəndɛ atɔf ŋa Kosɛŋ.» 5 Kɔ Firawona oloku Isifu: «Papa kam kɔ awɛŋc əm aŋa ŋander nnɔ məyi mɔ. 6 Atɔf ŋa Misira ŋey' əm dəwaca, mədəs papa kam kɔ awɛŋc əm aŋa nnɔ pəntesɛ ŋa Kosɛŋ mɔ, kɔ məŋcərɛ sɔ awɛŋc əm aŋa dacɔ afum alompu-ɛ, məcəmbər ŋa ŋackɛks' em yɔcɔl.» 7 Kɔ Isifu ɛŋkɛrɛ papa kɔn Yakuba kədementər kɔ Firawona. Kɔ Yakuba ontolanɛ Firawona. 8 Kɔ Firawona eyif Yakuba: «Meren cəke mɔ məyi doru-ɛ?» 9 Kɔ Yakuba oloku kɔ: «Meren mmɛ isɔtɔ kəcepɛ-cepɛ disrɛ mɔ, mɔsɔtɔ meren 130, kiyi kem doru kəŋcepər katəna-katəna. Iŋcepərɛnɛ meren meyeŋki kiyi kem doru. Intasɔtɔ fɛ meren mmɛ akombəra em ŋanasɔtɔ mɔ, mba tecepərɛnɛ doru tin tayi tɔ səŋcepərɛnɛ doru.» 10 Kɔ Yakuba ontolanɛ sɔ Firawona. K'ɛyɛfɛ, k'ɛsak kɔ.

11 Kɔ Isifu ɛndəs papa kɔn kɔ awɛŋc aŋa atɔf ŋa Misira. K'ɔsɔŋ ŋa antɔf Misira, nde atɔf ŋa Ramsɛs, pəmɔ tɔkɔ Firawona ɛnaloku kɔ ti mɔ. 12 Kɔ Isifu ɛntam oŋ kəgbɛkərɛ papa kɔn, awɛŋc aŋa, kɔ afum a papa kɔn fəp pəmɔ tɔkɔ ŋanalanɛnɛ mɔ.

Isifu kəkɔtɛnɛ mes ma Misira

13 Yeri yɛnayi fɛ sɔ atɔf ŋa Misira fəp, bawo dor dɛnasɔtɔ fənɔntər. Atɔf ŋa Misira kɔ atɔf ŋa Kanahan dor dɛŋclɛŋkəs oŋ kəlɛŋkəs dəm afum a tɔf yayɔkɔ. 14 Kɔ Isifu ɛwɛtəs gbeti fəp mbɛ bɛnayi atɔf ŋa Misira kɔ atɔf ŋa Kanahan mɔ. Pəcsəkpərɛ gbeti babɔkɔ malɔ, kɔ Isifu ɛmbɛrsɛ gbeti babɔkɔ nde kəlɔ ka Firawona. 15 Ntɛ gbeti ba Misira kɔ Kanahan belip mɔ, kɔ aMisira fəp ŋander nnɔ Isifu eyi mɔ. Kɔ ŋaloku: «Məsɔŋ su yeri! Cepɔ səndefi fɔr yam kiriŋ bawo gbeti beyi fɛ sɔ?» 16 Kɔ Isifu oloku: «Nəsɔŋ yɔcɔl yonu. Iŋsɔŋ nu kəcom kəsəkpɛ ka yɔcɔl yonu, bawo gbeti beyi fɛ sɔ.» 17 Kɔ ŋaŋkɛrɛ Isifu yɔcɔl yaŋan. Kɔ Isifu ɔŋsɔŋ ŋa yeri kəsəkpɛ ka yɔcɔl yaŋan: Fəlɛs, yɔcɔl yɛfɛt kɔ yɔpɔŋ, sɔfale. Kɔ Isifu ɔsɔŋ ŋa yeri ya teren tatɔkɔ kəsəkpɛ ka yɔcɔl yaŋan fəp. 18 Ntɛ teren tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ aka Misira ŋander sɔ nnɔ Isifu eyi mɔ teren tɔc-kɔsɔk. Kɔ ŋaloku kɔ: «Səfɔtam kəmɛŋkər əm a gbeti bosu belip, kɔ yɔcɔl yosu yelip. Daka o daka dɛŋcəmɛ fɛ su sɔ, mɛnɛ dis dosu kɔ ntɔf yosu. 19 Səndefi oŋ fɔr yam kiriŋ ba, kɔ ntɔf yosu? Məway su kɔ ntɔf yosu kəsəkpɛ ka yeri. Tɛm tatɔkɔ səyɔnɛ acar a Firawona, səna kɔ ntɔf yosu. Məsɔŋ su defet səbəc ta sədefi, ntɔf yosu yedefəntərɛ gbəlməs.»

20 Kɔ Isifu ɛwayɛ Firawona ntɔf ya Misira fəp, aka Misira fəp ŋanacaməs ntɔf yaŋan, bawo dor dɛnabɛkər ŋa. Kɔ atɔf ŋɔyɔnɛ oŋ ŋa Firawona. 21 Kɔ Firawona ɛlɛk afum aŋɛ ŋanayi dəcələŋcər ca Misira mɔ, k'ɛŋkɛrɛ ŋa sədare səpɔŋ. 22 Mba Isifu ɛnaway fɛ ntɔf ya Sali Almamye, bawo Firawona ɛnamɔnɛ kəway ka ntɔf yaŋan. Sali Almamye ŋayi kəkɛkəs ka Firawona disrɛ, ti tɔ Sali Almamye ŋanatɔcaməsɛ ntɔf yaŋan.

23 Kɔ Isifu oloku afum a Misira: «Iway nu mɔkɔ kɔ ntɔf yonu, nəyɔnɛ mɔkɔ aka Firawona. Defet dɛndɛ: Nəntam kəbɔf dəntɔf. 24 Kɔ nəndetɛl-ɛ, nəsɔŋ poboc pin pa kətɛl konu kɔ nəyer ki kəcamət-ɛ Firawona. Nəna nəlɛk yoboc maŋkəlɛ nyɛ, yendeyɔnɛ nu yeri ya dɛkɛr kɔ awut, yɔyɔnɛ nu sɔ defet da teren tɔcɔŋc.» 25 Kɔ ŋaloku Firawona: «Məluksɛ su kəyi doru! Səsɔtɔ kəŋaŋnɛnɛ ka wəbɛ kosu, səndeyɔnɛ wəcar ka Firawona.» 26 Kɔ Isifu ɛŋcəmbər ti kɔ tɔyɔnɛ mɔkɔ tɔyɔ ta Misira: Poboc pa kəcamət fəp pa Firawona pɔ. Mɛnɛ ntɔf ya Sali Almamye gbəcərəm yɔtɔyɔnɛ ya Firawona.

Mɛfaŋ ma Yakuba mɛləpəs

27 Kɔ Yakuba ɛndɛ atɔf ŋa Misira, atɔf ŋa Kosɛŋ. Kɔ pəyɔnɛ di ndaraŋan k'ɔyɔnɛ kas ka afum alarəm. 28 Kɔ Yakuba eyi doru meren wəco kɔ camət-mɛrəŋ atɔf ŋa Misira. Kəwon ka Yakuba doru fəp kənasɔtɔ meren 147. 29 Mataka ma Yakuba kəlɔtəs kəlip, k'ewe wan kɔn Isifu k'oloku kɔ: «Kɔ məfaŋ kəmar im-ɛ, məboc kəca kam aləŋk ŋem tantɔf, məlɛk' em layidi pəsoku disrɛ ndɛ məndetɔmpər' em mɔ: Ilɛtsɛn' am ta məwup im Misira! 30 K'indefəntərɛ kɔ papa kem aŋa-ɛ, məwurɛn' em Misira. Məkɔ məwup im nde kufu kəŋan kəyi mɔ.» Kɔ Isifu oloku kɔ: «Indeyɔ tɔkɔ məlok' im mɔ.» 31 Kɔ Yakuba oloku: «Mədɛrəm' em ti.» Kɔ Isifu ɛndɛrəmɛ kɔ ti. Kɔ Yakuba ontontnɛ nde kəfəŋc kɔn dəromp.

48

Yakuba kətolanɛ kɔn awut arkun a Isifu

1 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, k'aŋkɔ paloku Isifu a Papa kɔn ɛntamnɛ fɛ. Kɔ Isifu ɛlɛkɛnɛ awut ɔn mɛrəŋ Manase kɔ Ɛfrayim. 2 K'asɔŋɛ ti Yakuba kəcərɛ, k'aloku kɔ: «Wan kam Isifu eyi kəder nnɔ məyi mɔ.» Kɔ Yakuba oloŋka fənɔntər fɔn k'ɛyɛfɛ, k'ɛndɛ kəfəŋc kɔn kəroŋ. 3 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəntam mes fəp ma doru mɔ kənawurər im dare da Lus nde atɔf ŋa Kanahan kɔ kəsɔŋ im temer kədepoc' em pətɔt.* 4 Kɔ kəlok' im: ‹Indesɔŋ əm dokombəra, indesɔŋ' am kəla, indesɔŋ' am kəyɔnɛ wətem ka afum alarəm. Indesɔŋ atɔf ŋaŋɛ afum am kɔ məŋcepər-ɛ, atɔf ŋaŋɛ ŋendeyɔnɛ ŋaŋan doru o doru.›» 5 «Ndɛkəl oŋ, awut mɛrəŋ aŋɛ məŋkom atɔf ŋa Misira a k'indeder nnɔ məyi mɔ, ŋandeyɔnɛ akemi. Ɛfrayim kɔ Manase ŋayɔnɛ akemi, pəmɔ tɔkɔ iyɔ Ruben kɔ Simɔŋ mɔ. 6 Mba awut aŋɛ məndekom oŋ aŋɛ mɛrəŋ tadarəŋ mɔ, akam ŋandeyi akakɔ, awɛŋc aŋa ŋɔ ŋandesɔtər kɛ. 7 Kəder kem Padaŋ, kɔ Rasɛl efir im dɔpɔ da Kanahan, ta pəmbɔlɛ su kəbɛrɛ Efrata-ɛ. Difɔ inawup kɔ katina dəndo dɔpɔ da Efrata, nde pəyɔnɛ Betlɛhɛm mɔ.» 8 Kɔ Yakuba ɔmɔmən awut a Isifu k'eyif: «Are ŋɔ akaŋɛ-ɛ?» 9 Kɔ Isifu oloku papa kɔn: «Awut em ŋɔ, aŋɛ Kanu kəsɔŋ im nnɔ mɔ.» Kɔ Yakuba oloku: «Ilɛtsɛn' am məyɔ ŋa ŋacɔŋnɛ nnɔ itolanɛ ŋa.» 10 Detem dɛnalɔləs Yakuba fɔr. Ɛŋc-tam fɛ sɔ kənəŋk. Kɔ Isifu ɔŋcɔŋ awut ɔn nde Yakuba eyi mɔ, kɔ Yakuba oŋcup ŋa, k'ɛmakərnɛ ŋa. 11 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Inacɛm-cɛmənɛ fɛ sɔ kədenəŋk əm. Mba Kanu kəsɔŋ' em k'inəŋk əm haŋ awut am!» 12 Kɔ Isifu eliŋ awut kas dələŋk, k'ɛŋcəp kəro dəntɔf. 13 Kɔ Isifu osumpər mɛrəŋ maŋan fəp waca, pəsumpərɛ Ɛfrayim kəca kətɔt mba pəyi kəca kəmeriya ka Yakuba, k'osumpərɛ Manase kəca kəmeriya mba pəyi Yakuba kəca kətɔt, k'ɔŋcɔŋɛnɛ ŋa sɔ nde wətem kəŋan eyi mɔ. 14 Kɔ Yakuba ɛntɛŋc kəca kɔn kətɔt, k'endeŋ ki Ɛfrayim dəromp nwɛ ɛnafɛtɛ mɔ, k'endeŋər Manase kəca kɔn kəmeriya dəromp. Ɛnacərɛ bel-bel tɔkɔ ɔŋcyɔ waca wɔn mɔ, ali ntɛ Manase ɛnayɔnɛ wan wəcɔkɔ-cɔkɔ mɔ. 15 Motolanɛ mmɛ mɔ Yakuba ɛnatolanɛ Isifu:

«Kanu Kəpɔŋ nkɛ kənəŋk papa kem aŋa Abraham kɔ Isiyaka tecepərɛnɛ taŋan mɔ,

Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəŋkɛkəs im kəyɛfɛ ntɛ iyi doru haŋ mɔkɔ mɔ,

16 Mɛlɛkɛ mmɛ mɛŋcyac im pəlɛc mɔ, mɔsɔŋɛ awut aŋɛ!

Pawe ŋa tewe tem

kɔ mewe ma papa kem aŋa, Abraham kɔ Isiyaka.

Kanu kəsɔŋɛ ŋa kəkom pəlarəm nde atɔf ŋaŋɔkɔ dacɔ.»

17 Ntɛ Isifu ɛnəŋk kas pəc-deŋər Ɛfrayim kəca kɔn kətɔt mɔ, kɔ tɔntɔbɔt kɔ. Kɔ Isifu osumpər kəca ka kas, k'ɔŋcɔŋ ntende domp da Manase ta pədeŋər ki Ɛfrayim. 18 Kɔ Isifu oloku papa kɔn: «Ta məyɔ tantɛ, fɔtɔ Manase ɛbɛk. Nkɔn ɔ pəmar mədeŋər kəca kam kətɔt.» 19 Kɔ papa kɔn ɛfati, k'oloku: «Iŋcərɛ ti, wan kem. Iŋcərɛ ti! Nkɔn sɔ endeyɔnɛ wətem ka afum alarəm, endebɛk. Mba wɛŋc Tɔŋɔ endebɛk kɔ, awut ɔn ŋandelas tɔf fəp.» 20 Kɔ Yakuba ontolanɛ ŋa dɔsɔk dadɔkɔ, k'oloku: «Mən' endesɔŋɛ Yakuba pəc-tolanɛ a pəc-kulɛ fɔ: ‹Kanu kəsɔŋ' am kəyi pəmɔ Ɛfrayim, pəmɔ Manase!›» Tatɔkɔ tɔ Yakuba ɛnacəmbər Efrayim Manase kiriŋ. 21 Kɔ Yakuba oloku Isifu: «Kəfi k'inder! Mba Kanu kəndesolɛ nu. Kəndeluksɛ nu atɔf ŋa atem anu. 22 Imbɛrɛn' am pɔkɔ awɛŋc əm aŋa ŋantɔdesɔtɔ mɔ*, ip' ɔyɔnɛ mpɛ inabaŋərɛ aka Amɔr dakma dem kɔ ambəŋcəran ŋem mɔ.»

49

Kətolanɛ ka Yakuba awut ɔn wəco kɔ mɛrəŋ

1 Kɔ Yakuba ewe awut ɔn, k'oloku:

«Nəloŋkanɛ iloku nu tɔkɔ tendeder nu kiriŋ mɔ.

2 Nəloŋkanɛ, nəcəŋkəl im Awut a Yakuba!

Nəcəŋkəl Yisrayel* papa konu!

3 Ruben, məna coco cem,

məna nwɛ inakom

tɛm ntɛ inayɔ fənɔntər mɔ:

Məŋcepər awɛŋc əm aŋa

tokom, kɔ fənɔntər.

4 Məyeŋk pəmɔ domun ndɛ dɛŋyɛksɛ dəkəŋgbɔkɔ mɔ,

mba məfɔdesɔyɔnɛ wəkiriŋ,

Bawo mənapɛsɛ dəkəfəntərɛ da papa kam,

Mənayikyikəs kəfəŋc kem kəpɛsɛ ka ki, kɔ wəran kem wəkin.*

5 Simɔŋ kɔ Lewy dɛwɛŋca dɔ ŋayɔ:

Ŋa ŋantəŋnɛ, ŋasek kəkɔ-yɔ pəlɛc.

6 Ta amera ŋem ŋosol kəmɛŋkəs kəŋan pəlɛc,

Ta mɛcɛm-cɛmnɛ mem mɛtəŋnɛ nde ŋantəŋnɛ kəbəpɛnɛ mɔ.

Bawo mɛtɛlɛ maŋan disrɛ, ŋandif fum.

Kəcuca kəŋan disrɛ, kɔ ŋaŋcopu-copu mura bənta.*

7 Intolanɛ mɛtɛlɛ maŋan pəlɛc, bawo mɛmbɛk pɛləsər.

Intolanɛ pəlɛc deyeŋki bəkəc daŋan, bawo dɔfɔyɔnɛ nɔnɔfɔr.

Indeyerəs ŋa atɔf ŋa Yakuba,

Indesaməsər ŋa atɔf ŋa Yisrayel.

8 Yuda, məna, awɛŋc əm aŋa ŋandeyekyekəs əm.

Məndesumpər aterɛnɛ am cərɔbɔ.

Kɔ awɛŋc əm aŋa ŋandecəp am səbomp fɔr yam kiriŋ.

9 Yuda, kusunuŋku kəwut kɔ məyɔnɛ.

Dəkəwatəri-watəri wɛsɛm wam məyɛfɛ, wan kem!

Nkɔn oŋnut wɛcək, pəfəntərɛ pəmɔ kusunuŋku.

Pəmɔ kusunuŋku kəran: An' ɛntam ki kəyekti ta kəfaŋ-ɛ?

10 Kəgbo ka dɛbɛ kəfɔde kəc-bɔlɛ Yuda,

kəgbo ka dɛbɛ kəndeyi yuruya yɔn dəwaca,

haŋ tɛm ntɛ wəka kəgbo kaŋkɔ yati endeder mɔ,

wəkɔ afum fəp ŋandeyi dəntɔf mɔ.

11 Nkɔn (Yuda) ende pəc-kot sɔfale sɔn dəwiŋ,

pəkot wan ka si nde kətɔk ka wiŋ,

Ende pəc-yak yamos yɔn dəmember,

kɔ bərumus bɔn, dəməŋcɔŋcɔ ma rɛsɛŋ.

12 Member mendesɔŋɛ kɔ fɔr kəyimbərɛ,

Mɛsɛ ma wana mendefertər əm sek.

13 Kɔ məna Sabulon, kəba kəsək məndendɛ,

nde cibil cəndeyɔ kətənta mɔ.

Cələŋcər ca atɔf ŋaŋɔkɔ cəndewɔkəl haŋ Sidoŋ.

14 Isakar, məna sɔfale səpɔŋ sɔ məyɔnɛ,

nsɛ səŋfəntərɛ gbɔrɛ mɛrəŋ dacɔ mɔ.

15 Pənəŋk fɔ kəfo kaŋkɔ eyi kəŋesəm mɔ kəntesɛ,

k'atɔf ŋɔmbɔt.

Pətirmi kumunt padəndəsər kɔ pɛsarɛ,

Yɛbəc ya dacar y' endeyi.

16 Dan, endeyɔnɛ afum ɔn wəbɛ.

Pəmɔ kusuŋka kəlɔma cusuŋka cələpəs ca Yisrayel cəkɔ.

17 Dan, endeyi pəmɔ abok nŋɛ ŋeyi dɔpɔ mɔ,

aŋkisin nŋɛ ŋeyi dɔpɔ kəsək mɔ.

Abok nŋɛ ŋɛŋaŋ bənta ya afəlɛs,

a tɔsɔŋɛ wəyɛksɛnɛ ka ŋi kətɛmpɛnɛ mɔ.

18 Iŋgbɛkər əm amera Kanu Kəpɔŋ, a məndeyac im!

19 Kadu, kənay† kəndepaŋnɛ kɔ

pəyɛfɛ pəcəmɛ ŋa darəŋ kəbɛləs.

20 Ndena Aser, yeri yoboŋu yendela di.

Antɔf ŋam ŋende ŋɔc-sɔŋ yeri nyɛ pəmar yɔyɔnɛ yeri y' abɛ mɔ.

21 Naftali, were w' ɔyɔnɛ nwɛ weyi kiyi ka wi, ta tes o tes tonkotərnɛ wi mɔ.

Ende pəc-koməs awut atɔt‡.

22 Isifu, popoŋ pa kətɔk kəkom pɔyɔnɛ,

Popoŋ pa kətɔk kəkom nkɛ kəcəmɛ kəŋgbɔkɔ kəsək mɔ,

wara waki wetilsərnɛ damba.

23 Ŋandəkətər kɔ, kɔ ŋampɛn.

Apɛnɛ mbəŋcəran ŋanayɔnɛ ayɛfərɛnɛ am.

24 Mba ambəŋcəran ŋɔn ŋende ŋɛtəŋnɛnɛ kɔ nkɔn sərka.

Anacaŋəs waca wɔn

kətam ka Kanu ka fənɔntər ka Yakuba dəntɔf.

Ɔyɔnɛ wəkɛk kɔ togbu pa aka Yisrayel§.

25 Tewe ta Kanu ka papa kam, nkɛ kəyɔnɛ wəmar kam mɔ,

tewe ta Kanu nkɛ kəntam mes fəp ma doru mɔ, nkɛ kəndepoc' am mɔ:

Kəpocɛ pətɔt nkɛ kəndeyɛfɛ dareŋc mɔ,

kəpocɛ pətɔt nkɛ kəŋyɛfɛ dəntɔf mɔ,

kəpocɛ pətɔt ka awut alarəm kɔ yɔcɔl yɛlarəm.

26 Kətolanɛ nkɛ papa kam ontolan' am mɔ,

kəŋcepər kətolanɛ pətɔt ka aŋɛ ŋaŋkom im mɔ,

haŋ dəkələpsər da mɔrɔ ma doru o doru.

Kətolanɛ pətɔt kaŋkɔ kəyi Isifu dəromp,

dəndo domp dacɔ da Isifu

nwɛ ɔyɔnɛ wəbɛ ka awɛŋc aŋa mɔ!

27 Beŋyamin, kalma k'ɔyɔnɛ nkɛ kəŋwatəri-watəri mɔ.

Bət-bət kəwatəri-watəri wɛsəm wa ki,

dɔfɔy, pəyerəs yɔsɔtɔ ya ki.»

28 Awut akaŋɛ ŋayɔnɛ cusuŋka wəco kɔ mɛrəŋ ca Yisrayel. Moloku mamɛ mɔ kas kəŋan ɛnaloku ŋa, ntɛ oŋctolanɛ ŋa mɔ. Yakuba ɛnatolanɛ ŋa nwɛ o nwɛ kɔ kətolanɛ kɔn taciŋa.

Defi da Yakuba

29 Ntɛ Yakuba elip kətolanɛ awut ɔn mɔ, k'osom ŋa: «Intas kəbəp atem em aŋɛ ŋafi mɔ. Nəwup im kɔ papa kem aŋa, nde kufu kəŋkɔ kəyi nde dalɛ da Hɛfəroŋ wəHewy mɔ, 30 nde kufu nkɛ kəyi dalɛ da Makpela, Mamre kəsək, nde atɔf ŋa Kanahan. Dalɛ dadɔkɔ dɔ Abraham ɛnaway nnɔ Hɛfəroŋ eyi mɔ, pəyɔnɛ di dəkəwupɛnɛ da afum ɔn. 31 Difɔ anawup Abraham kɔ wəran kɔn Sara, difɔ anawup Isiyaka kɔ wəran kɔn Rebeka, difɔ inawup sɔ Leya wəran kem. 32 Dalɛ kɔ kufu nkɛ kəyi di mɔ, Abraham ɛnaway di aHewy dəwaca.» 33 Ntɛ Yakuba elip kəsom awut ɔn mɔ, k'ɛfəntərɛ dəkəfəŋc. K'eŋgbin kifir k'ɔnɔŋkəlɛnɛ atem ɔn aŋɛ ŋanafi mɔ.

50

Kəbal ka Yakuba

1 Kɔ Isifu ɛntɛmpɛnɛ papa kɔn kəroŋ, k'ombok kɔ kəroŋ, k'oŋcup kɔ. 2 Kɔ Isifu osom acar ɔn akɔ ŋanayɔnɛ atɛn cɔl mɔ, a ŋasop kas acɔl nŋɛ ŋɔsɔŋɛ ta wəfi ente katəna mɔ. Kɔ atɛn cɔl ŋasop Yakuba acɔl ŋaŋɔkɔ. 3 Kɔ tɔŋkɔ mata 40. Tɛm tatɔkɔ mataka mamɔkɔ m' aŋc-sop afi acɔl ŋa kətɔte ŋaŋɔkɔ, kɔ aMisira ŋambok kɔ mata 70.

4 Ntɛ mataka ma kəbal kɔn meŋcepər mɔ, kɔ Isifu oloku afum akɔ ŋanayi nde saŋka sa Firawona mɔ, k'oloku ŋa: «K'intam kəsɔtər nu layidi-ɛ, nəloku ntɛ Firawona ilɛtsɛnɛ nu: 5 Papa kem ɛnasɔŋ' em kədɛrəm, pəc-loku: ‹Kəfi k'inder! Məkɔ məwup im nde kufu kəŋkɔ iŋkay nde atɔf ŋa Kanahan mɔ.› Difɔ ifaŋ kəpɛ ikɔ wup papa kem. K'ilip-ɛ, inder.» 6 Kɔ Firawona oloku kɔ: «Məpɛ məkɔwup papa kam pəmɔ tɔkɔ ɔsɔŋ' am kədɛrəm mɔ.» 7 Kɔ Isifu ɛmpɛ kəkɔ-wup papa kɔn. Kɔ ŋampɛ kɔ abeki aka saŋka sa Firawona fəp kəbəp abeki a atɔf ŋa Misira. 8 Kɔ afum a Isifu fəp, kəlɛk awɛŋc aŋa kəbəp ka afum a papa kɔn, mɛnɛ awut, yɔcɔl yaŋan yɔpɔŋ kɔ yɛfɛt ŋ' anasak atɔf ŋa Kosɛŋ. 9 Isifu kɔ cibil ca dəntɔf k'ayɛksɛnɛ fəlɛs ŋampɛ kɔ nkɔn, kɔ tɔsɔŋɛ akɔ a Kanahan kəla. 10 Ŋandebəp pəferere pa Atad, nŋɛ ŋeyi Yurdɛn takəroŋ mɔ, kɔ ŋawup Yakuba dəndo kəyekyekəs disrɛ. Kɔ Isifu ombok kas mata camət-mɛrəŋ. 11 Kɔ andɛ a atɔf ŋaŋɔkɔ, aka Kanahan, ŋayi kəbal ka Yakuba dəndo pəferere pa Atad. Kɔ ŋaloku: «Defi dɔpɔŋ dɔ dandɛ aMisira dacɔ!» Ti t' asɔŋɛ tofo tatɔkɔ tewe ta «Abel Misira» nde Yurdɛn takəroŋ. 12 Kɔ awut a Yakuba ŋayɔ tɔkɔ papa kəŋan ɛnaloku ŋa mɔ. 13 Kɔ awut ɔn ŋaŋkekərɛ kɔ atɔf ŋa Kanahan. Kɔ ŋawup kɔ nde kufu ka dalɛ da Makpela, dalɛ ndɛ Abraham ɛnaway Hɛfəroŋ wəHiti dəwaca mɔ, pəyɔ di dəkəwupɛnɛ da afum ɔn, nde Mamre kəsək. 14 Ntɛ Isifu elip kəwup papa kɔn mɔ, k'oluksərnɛ Misira kɔ awɛŋc aŋa kɔ akɔ ŋanacəmbər kɔ, kəkɔ-wup papa kɔn mɔ.

Mes mamɔkɔ mɔ mencepər ntɛ defi da Yakuba delip mɔ

15 Ntɛ awɛŋc a Isifu ŋanəŋk fɔ papa kəŋan efi mɔ, kɔ ŋaloku: «Kɔ Isifu ɛŋkafəlɛ pəyɔnɛ wəterɛnɛ kosu, kəluksɛ ka ayɛk ŋa pəlɛc mpɛ sənayɔ kɔ mɔ!» 16 Kɔ ŋasom a paloku Isifu: «Papa kam ɛnasom ntɛ a pəc-fi: 17 ‹Ntɛ tɔ nəŋkɔ-loku Isifu: Oh! Ilɛtsɛn' am məŋaŋnɛnɛ awɛŋc əm aŋa pəlɛc kɔ kiciya kəŋan, bawo ŋanayɔ əm pəlɛc! Ilɛtsɛn' am məŋaŋnɛ oŋ kiciya ka acar a Kanu ka papa kam!›» Kɔ Isifu ombok ntɛ analoku kɔ moloku mamɔkɔ mɔ. 18 Kɔ awɛŋc aŋa ŋander ŋa sərka ŋatɛmpɛnɛ Isifu dəntɔf kɔ ŋaloku: «Sən' ɔfɔ akaŋɛ acar am.» 19 Kɔ Isifu oloku ŋa: «Ta nənesɛ. Cepɔ Kanu k'iyɔnɛ? 20 Nənasek' em kəyɔ ka pəlɛc. Mba Kanu kənakafəli ti pətɔt, kəlompsɛ ka ntɛ teyi mɔkɔ mɔ, kɔ kəyac ka defi da afum alarəm. 21 Ndɛkəl oŋ, ta nənesɛ! Indetamɛ nu mɛfaŋ monu fəp kɔ ma awut anu.» Kɔ Isifu ontorɛ torɛ ŋa bəkəc, k'olok' lokərɛ ŋa dim d' antɔf.

22 Kɔ Isifu ɛndɛ Misira nkɔn kɔ afum ɔn. K'eyi doru meren 110. 23 Kɔ Isifu ɛnəŋk awut a Ɛfrayim haŋ dɛtɛmp maas. Kɔ Makir, wan ka Manase, oŋkom awut ɔn ləŋk ya Isifu kəroŋ. 24 Kɔ Isifu oloku awɛŋc aŋa: «Kəfi k'inder. Mba Kanu kəndemar nu ilaŋ ti. Kanu kəndepɛnɛ nu nde atɔf ŋɔkɔ kənalɛkɛ Abraham, Isiyaka kɔ Yakuba layidi kəsɔŋ ŋa mɔ.» 25 Kɔ Isifu ɔsɔŋɛ awut a Yakuba kədɛrəm, pəc-loku: «Kanu kəndemar nu ilaŋ ti. Nəde nəpɛnɛ bɛnt yem, nəbɔlɛnɛ yi nnɔ.» 26 Kɔ Isifu efi pəsɔtɔ meren 110. K'asop kɔ acɔl nŋɛ ŋɔŋsɔŋɛ wəfi kətɔte katəna mɔ. Kɔ ŋambɛr kɔ kaŋkəra ka tasar pɛpat dəndo atɔf ŋa Misira.

* 1:22 «kəpocɛ pətɔt» = «kəsɔŋ yi baraka».

* 2:4 Tewe ta Kanu «YHWH» tɔyɔnɛ, «Iyɔnɛ» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «Indeyɔnɛ.»

† 2:12 Labundɛ docuca kənəŋk, di d' aŋwe «bədɛliyɔm.»

‡ 2:12 Masar mɔtɔt mmɛ aŋwe «ɔnəkəs» mɔ.

§ 2:13 Dif' aŋwe mɔkɔ Ecopi kɔ Sudaŋ.

* 2:14 «Hidekɛl»

* 3:7 bɔpər ya f. «figuier», kətɔk kɔ nkɛ kəmpoŋ nde Yisrayel mɔ.

† 3:20 «Iya», nwɛ ɔsɔŋ kəyi wəyeŋ

‡ 3:24 Serubɛŋ-mɛlɛke mɔ, mmɛ mombum dɛbɛ da Kanu mɔ. Serubɛŋ səyɔ dobomp da fum, dis da kusunuŋku, kɔ səyɔ sɔ baŋca yɛfɛlərɛ

* 4:1 «Kayin» = H. «kəmar»

* 5:29 Nuha = H. «kəyaməs-yaməs»

* 6:4 «awut a canu», «afum apɔŋ», kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «afum aŋɛ ŋanayɔ mewe mɔpɔŋ mɔ.»

† 6:17 «wəcafən indetorɛ pəkal doru fəp.»

* 8:7 «abɛmp ŋa Mənar,» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ «kəwan ka aser.»

† 8:11 Kətɔk kɔ nkɛ aŋwurɛ moro mmɛ antam kidi, pamotɛnɛ ki dəlamp, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ pasɔm pokom pa ki.

* 9:4 Wɛsɛm nwɛ antɔfay amera mɔ.

† 9:20 Len yayɔkɔ yɔ aŋwe «win» iy'ambɔf Yisrayel nyɛ yokom yayi yɔŋsɔŋ member mɔ.

* 10:14 = aka Filistiya, Filistiya = Pəlɛsɛt.

† 10:25 Pelɛk = H. «kəyerɛnɛ»

* 12:5 ti tɔyɔnɛ «yeŋesəm, ca yeyi wəyeŋ.»

† 12:8 Betel = «kəlɔ ka Kanu.»

‡ 12:8 Tewe tɔtɔt ta Kanu, ti tɔyɔnɛ «Yahweh.»

§ 12:15 Bafɔ tewe ta fum tɔ, mba tewe ta abɛ a Misira teŋc-yi.

* 13:4 Məmɔmən Sora sa 12:8.

† 13:18 (Yhwh), məmɔmən Sora sa 4:26

* 14:1 Siŋhar = Mesopotami

† 14:2 Bera ti tɔ tatɔkɔ «pəlɛc»

‡ 14:2 ti tɔ tatɔkɔ «abəkəc ŋɛlɛc»

§ 14:6 ti tɔ tatɔkɔ Edɔm, ndena Esay kɔ afum ɔn

* 14:7 Eyən-Mispe ti tɔ tatɔkɔ «abat ŋa kiti»

† 14:18 «Yerusalɛm», ti tɔ tatɔkɔ Darsalam

* 15:3 yuruya

† 15:15 Ti tɔ tatɔkɔ «Məndefi pəforu disrɛ.»

‡ 15:15 Ti tɔ tatɔkɔ «Pəbotu pa detem dam.»

* 16:7 Tofo tɛnayi, nde domun dɔtɔt doŋcwur dəntɔf mɔ.

† 16:11 Səmayila = «Ɛŋcəŋkəl»

* 17:5 Abram = «Papa ka afum alarəm,» Abraham = «papa ka tɔf yɛlarəm.»

† 17:19 Isiyaka = «kəsel»

* 19:22 Cohar = «pəfɛt»

† 19:30 Abi nde tɔrɔ kəroŋ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋatam kəgbɔpnɛ mɔ.

‡ 19:37 Mohabu = «wəka papa»

§ 19:38 Ben-Ammi = «wan ka afum em»

* 21:33 kətɔk nkɛ kəwurɛnɛ «tumbunyi» mɔ.

* 22:14 Kanu Kəpɔŋ-Yire = «Wəbɛ Kanu ɔsɔŋ pɛmarsɛnɛ.»

† 22:17 Yuruya yam = pəlay pa kəbənda ka dokom dam

* 23:9 Bi yɔkɔ yeyi nde mɔrɔ dəntɔf, nde ŋaŋcwupɛnɛ cɔkɔ-cɔkɔ mɔ.

* 24:22 Delel da kurundɛ ka kɛma kaŋkɔ dɛnayɔnɛ ‹grammes› camət-tin.

† 24:22 Delel da kəsora kin dɛnayɔnɛ ‹grammes› tasar tin kɔ tɔlɔma.

* 25:30 «Edɔm» ti tɔ tatɔkɔ «pəyim»

* 26:3 dɛlay dam

* 27:37 f. «blé»

* 30:14 yokom nyɛ yɔyɔnɛ acɔl ŋa dokombəra mɔ

* 31:47 Itɔ tatɔkɔ cəAram cɔ «tɛpɛsa pa sede»

† 31:47 kaled = H. «tɛpɛsa pa sede»

* 32:3 = H. «fan mɛrəŋ»

† 32:29 Yisrayel = H. «kəsiməs kɔ Kanu»

‡ 32:31 Peniyɛl = H. «kəro ka Kanu»

* 33:17 H. «ŋgbaŋcan»

† 33:19 H. «kesita» = kəway ka teŋkesiya kənayi tɛm tatɔkɔ

‡ 33:20 «El, Kanu ka Yisrayel»

* 35:18 H. = «wan wəka pucuy»

† 35:18 H. = «wan wəka kəca kətɔt»

* 37:3 H. «Yisrayel» = tewe tantɛ tɔ Kanu ki sərka kənasɔŋ Yakuba. Məmɔmən

* 38:29 Perɛc = «kəpəc»

† 38:30 Serah = «Kəpɛ ka dec»

* 39:14 Potifar

* 41:43 «Nəkɛnɛ kɔ!»

* 42:1 bəle = f. «blé» mɛgbɛn mmɛ aŋcɔ pəsɔtɔ farin mɔ

* 43:11 Ti tɔ tatɔkɔ mɛgbɛn mɛyɛŋk kəway

* 48:3 28:13

* 48:22 Paka papɔkɔ pɔyɔnɛ dare da Səkɛm.

* 49:2 Məmɔmən 32:29; 35:10

* 49:4 35:22

* 49:6 34:25

† 49:19 kənare

‡ 49:21 pəc-loku moloku mɔtɔt

§ 49:24 H. = «tasar pa aka Yisrayel»

Yosuwe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Yosuwe

Kəbɛrɛ: Toloku ntɛ Kanu kənaloku Aŋnabi Yosuwe mɔ

Moloku mɛlarəm teta kətabu kaŋkɛ, aŋcicəs taruku ta aka Yisrayel dəcətabu cəlarəm disrɛ. DəTawureta Musa aŋcop. Afum apɔŋ a Yisrayel, Aŋnabi Abraham, Aŋnabi Siyaka, Aŋnabi Yakuba, kɔ awut ɔn wəco kɔ mɛrəŋ (12) fəp faŋan dəkətabu kəcɔkɔ-cɔkɔ ka Tawureta Musa aŋnəŋk pi, mpɛ aŋwe «Dəkəcop» mɔ. Dəkələpsər da kətabu kaŋkɔ dementər su tɔkɔ aka Yisrayel ŋanabəp atɔf ŋa Misira mɔ.

Kətabu ka mɛrəŋ ka Tawureta Musa nkɛ aŋwe «Kəwur» mɔ, taruku ta Aŋnabi Musa ɔ toŋcop. Kɔ Kanu kəsɔŋɛ k’aŋkom kɔ atɔf ŋa Misira, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəwurɛ afum a Yisrayel dacar mɔ.

Ntɛ aka Yisrayel ŋaŋcali Kəba ka Cəŋkɔlma kəmar ka mes mɛwɛy-wɛy mmɛ Kanu kənamentər mɔ, kɔ ŋambɛrɛ dətɛgbɛrɛ. Atɔf ŋa Kanahan ŋɔ Kanu kənafaŋ kəkekərɛ ŋa, nde kənadɛrmɛ aYisrayel kəsɔŋ ŋa mɔ. Kətabu ka maas ka Tawureta Musa «Buk ba Aloŋnɛ», ka maŋkəlɛ «Kəlɔm», kɔ ka kəcamət «Sariyɛ sa Mɛrəŋ», cətabu caŋcɛ fəp cəloku teta marənt ma aka Yisrayel ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənawurɛ ŋa dacar nde Misira mɔ. Kəwon ka afum aka Yisrayel dətɛgbɛrɛ kənasɔtɔ meren wəco maŋkəlɛ a ŋadebəp atɔf ŋa Kanahan. Kətɔlaŋ kəŋan kənasɔŋɛ ŋa kəwon di.

Ntɛ ŋanayɛfɛ kəcali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn, ŋabɛrɛ atɔf ŋa Kanahan mɔ, kɔ Kanu kəloku aka Yisrayel a Yosuwe pəyɔnɛ ŋa wəkiriŋ dəkəcəmɛ da Aŋnabi Musa. Kɔ Aŋnabi Yosuwe ɛŋcalɛnɛ ŋa kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəmar ka mes mɛwɛy-wɛy ma Kanu, pəmɔ tɔkɔ Musa ɛnacalɛnɛ ŋa Kəba ka Cəŋkɔlma mɔ.

Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Aŋnabi Yosuwe ɛntɛfərnɛnɛ ŋa atɔf ŋa Kanahan, ŋakɔ ŋasutɛnɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋasɔtɔ tɔf yayɔkɔ mɔ. Kanu kənafaŋ kəsɔŋ ŋa tɔf yayɔkɔ teta danapa daŋan kɔ kədɛrəm kəŋkɔ ɛnadɛrəmɛ ŋa kəsɔŋ ŋa yi mɔ. Ti disrɛ kɔ Kanu kəmar ŋa kəwan kaŋkɔ disrɛ haŋ kɔ aKanahan fəp ŋanesɛ ŋa. Kɔ cusuŋka ncɛ wəco kɔ mɛrəŋ ca Yisrayel fəp cəsɔtɔ sədare. Kɔ Kanu kəsɔŋ ŋa tɔf yayɔkɔ yɔyɔnɛ ŋa kɛ.

Taruku tantɛ fəp acic pi kətabu kaŋkɛ disrɛ, kəyɛfɛ tɛm ntɛ aka Yisrayel ŋanacali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn mɔ, haŋ tɛm ntɛ ŋanatam sədare sa Kanahan fəp mɔ. Ti disrɛ aŋnəŋk fənɔntər fa Kanu belbel. Kanu kəmbɔtər afum ɔn. Kədɛrəm nkɛ o nkɛ kəndɛrmɛ ŋa mɔ, kəŋlas ki fənɔntər kɔ teta danapa daŋan. Tatɔkɔ tɔŋyɔnɛ su totubucnɛ tɔtɔt. Kɔ səna səyɔnɛ sɔ afum a Kanu-ɛ, kəŋmarɛ su fənɔntər fɔn tecepərɛnɛ tosu doru, pəmɔ tɔkɔ kənadɛrmɛ su mɔ. Kanu kəmar su, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pane moloku mamɛ, palaŋ sɔ mi mɔ.

Amina

1

Kanu kəloku Yosuwe a pəbɛrɛ antɔf ŋa kɛ nde Kanahan

1 Ntɛ defi da Aŋnabi Musa wəcar wəka Kanu Kəpɔŋ deŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəloku Yosuwe wan ka Nun wəmarəs wəka Musa: 2 «Wəcar kem Musa efi. Ndɛkəl oŋ məyɛfɛ, məcali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kaŋkɛ, məna kɔ afum akaŋɛ. Nəkɔtɛnɛ afum aŋɛ nde atɔf nŋɛ indesɔŋ aka Yisrayel mɔ. 3 Nnɔ o nnɔ məŋcəmbər kəcək mɔ, isɔŋ un di pəmɔ tɔkɔ inaloku ti Musa mɔ. 4 Cələŋcər conu cəndeyɛfɛ nde dətɛgbɛrɛ haŋ Libaŋ, kəkɔ ka kəŋgbɔkɔ kəpɔŋ ka Efərat, kəbəp antɔf məlməl ŋa aka Hit, haŋ nde Kəba Kəpɔŋ ntende dec dɛŋkalɛ mɔ. 5 Ali fum ɔfɔcəm' am fɔr kiriŋ kiyi kam doru fəp. Isol' am pəmɔ tɔkɔ inasolɛ Musa mɔ. Ifɔdesak əm, ifɔc' am. 6 Məyeŋk dis, məbaŋsɛ! Bawo mən' endekɔtɛnɛ afum a Yisrayel kəbaŋ atɔf ŋa kɛ nŋɛ inadɛrəm kəsɔŋ atem aŋan mɔ. 7 Məyeŋk dis gbaŋ, məbaŋsɛ! Məgbətnɛ məkɔt dɔpɔ ndɛ Musa wəcar kem omboc' am mɔ: Ta məkɔ kəca kətɔt, ta məkɔ kəca kəmeriya, ntɛ tɔŋsɔŋ' am kətam mes fəp nnɔ o nnɔ məŋkɔ mɔ. 8 Ta buk ba sariyɛ mbɛ bɔbɔl' am dəkusu! Məc-nəm-nəmnɛ daŋ pibi məgbətnɛ, məkɔt tɔkɔ buk bambɛ boloku mɔ, itɔ məŋsolnɛ dɔpɔ dɔtɔt, it' ɔŋsɔŋɛ mətam mes fəp. 9 Indɛm f' am fɔ məyeŋk dis, məbaŋsɛ ba? Awa, ta mənesɛ, ta nəyikcɛ, bawo Kanu Kəpɔŋ Kanu kam kəsol' am nnɔ o nnɔ məŋkɔ mɔ.»

Yosuwe kəlompəs kɔn kəcali ka Yurdɛn

10 Kɔ Yosuwe osom ti akiriŋ: 11 «Nəkɔtɛnɛ saŋka fəp, nəloku afum ntɛ: ‹Nədɛmnɛ yeri, bawo mata maas mɛŋcəmɛ kəcali ka Yurdɛn yayɛ, nəkɔ-baŋ atɔf nŋɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kəmpoc' on mɔ.›» 12 Kɔ Yosuwe oloku aRuben, aKadu kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase: 13 Nətɔmpər tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnalok' un: «Kanu Kəpɔŋ, Kanu konu kəsɔŋ' un kəŋesəm, kəsɔŋ un atɔf nŋɛ.» 14 Aran anu, awut anu, kɔ yɔcɔl yonu yendeyi antɔf ŋaŋɔkɔ Musa ɔsɔŋ un nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ. Mba nəna arkun aŋɛ nəŋyɛfərɛnɛ nətɔmpər yosutnɛnɛ yonu mɔ, nən' endekɔ-nuŋkɛnɛ kəcali kəŋgbɔkɔ. Nəmar awɛŋc un aŋa, 15 haŋ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ awɛŋc un aŋa kəŋesəm pəmɔ nəna, ŋa sɔ ŋasɔtɔ antɔf nŋɛ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ ŋa mɔ. Kɔ telip-ɛ, nəluksərnɛ nəder nəlɛk antɔf ŋa kɛ nŋɛ ŋɔyɔnɛ ŋonu mɔ. Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɔsɔŋ un ŋi Yurdɛn kəca kəŋkɔ ntende dec dɛmpɛ mɔ.»

16 Kɔ ŋaloku Yosuwe: «Tɔkɔ məloku su mɔ fəp, səndeyɔ ti, səndesɔ-kɔ nnɔ o nnɔ məndekekərɛ su mɔ. 17 Səndecəŋkəl' am pəmɔ tɔkɔ sənacəŋkəlɛ Musa mɔ. Tes tin gbəcərəm tɛbas su: A Kanu Kəpɔŋ Kanu kam kəŋsol' am pəmɔ tɔkɔ kənasolɛ Musa mɔ! 18 Nwɛ o nwɛ endetaŋər' əm aləŋəs, pəyeŋkər dim dam dobomp mɔ, andif kɔ. Məyeŋk dis gbaŋ, məbaŋsɛ!

2

Yosuwe kəsom kɔn afum mɛrəŋ Yeriko

1 Kɔ Yosuwe wan ka Nun osom afum mɛrəŋ dim dantɔf kəyɛfɛ ka Sitim, pəc-loku ŋa: «Nəkɔ, nəkɔkcɛ antɔf ŋaŋɔkɔ kɔ dare da Yeriko! Kɔ afum akakɔ ŋaŋkɔ ŋabɛrɛ nde kəlɔ ka wəran wətɔtam kəloto kɔn mɔ, pac-we kɔ Rahabu, kɔ ŋaŋcepərɛnɛ pibi nde ndɔrɔn. 2 K'aloku wəbɛ ka Yeriko: «Awa, nəgbətnɛ ntɛ arkun aka Yisrayel ŋanderna nnɔ pibi kədefen-feni atɔf ŋosu mɔ!» 3 Kɔ wəbɛ wəka Yeriko osom pakɔ-loku Rahabu: «Məwurɛnɛ afum akɔ ŋayi nnɔ ndaram mɔ, aŋɛ ŋambɛrɛ nde kəlɔ kam mɔ, bawo kəfen-feni ka atɔf fəp kɔ ŋanderɛnɛ.» 4 Kɔ wəran nwɛ eŋkekərɛ arkun aŋɛ mɛrəŋ k'ɔŋkɔ pəmɛŋk, k'oloku asom a wəbɛ: «Kaŋce kɔ, arkun aŋɛ mɛrəŋ ŋandersa nnɔ kəlɔ kem, mba iŋcərɛsa fɛ aka nnɔ ŋayɔnɛ mɔ. 5 Nendisna tɛm ntɛ dec dɛŋkalɛsa pac-kɔ kəgbət kumba ka dare dəkusu mɔ, kɔ arkun aŋɛ ŋawur nnɔ, mba iŋcərɛ fɛ nde ŋaŋkɔsa mɔ. Nəbɛlkər nəcəmɛ ŋa darəŋ, nəŋkɔbəp ŋa!» 6 Ntɛ tɛnayi mɔ, ɛnapɛnɛ ŋa nde kəlɔ dareŋc, k'ɛmɛŋk ŋa nde sek ya cəŋkɔlma dacɔ, ncɛ ɛnadɛt nde kəlɔ dareŋc mɔ. 7 Kɔ afum ŋasumpər dɔpɔ da Yurdɛn kəbɛlər ŋa haŋ nde dəkətənta. K'aŋgbət kumba ka dare dəkusu ntɛ afum abɛlər aŋan ŋanawur mɔ.

8 Ta acikəra atɛn mes ŋantadirɛ-ɛ, kɔ Rahabu ɛmpɛ kəkɔ-bəp ŋa nde kəlɔ dareŋc. 9 Kɔ wəran nwɛ oloku arkun aŋɛ: «Iŋcərɛ a Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ un atɔf ŋaŋɛ. Pəlɛc pɔkɔ nəfaŋɛ su mɔ pɔsɔtɔ su, ayek-yek ŋɛŋgbəpərnɛ afum fəp, ŋayi kənes' on. 10 Bawo səne a Kanu Kəpɔŋ kənawosər' on domun da Kəba ka Cəŋkɔlma ntɛ nəŋc-wur Misira mɔ. Səne sɔ tɔkɔ nənadif abɛ a Amɔr mɛrəŋ aŋɛ ŋanayi kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ: Sihɔŋ kɔ Oku. 11 Səne ti, itɔ mim mowurɛ su, kɔ nwɛ o nwɛ eŋgbiŋ kifir nnɔ nəyi mɔ, bawo Kanu Kəpɔŋ, Kanu konu, kəyɔnɛ Kanu ka dareŋc, kɔ dəntɔf. 12 Ndɛkəl oŋ, nədɛrm' em nnɔ Kanu Kəpɔŋ kəyi mɔ, a məndelasɛ afum a kəlɔ kem layidi pəmɔ dɔkɔ iyɔn' on mɔ. Mədɛrm' em 13 a nəndesak iya kem, papa kem, awɛŋc im aŋa arkun, aran, kɔ afum alpəs aŋɛ ŋayɔnɛ akəŋan mɔ fəp. Nəsak su səmulpər defi, nəfɔdedif su.» 14 Kɔ arkun aŋɛ ŋaloku wəran nwɛ: «Səwosɛ kəfinɛ tetam, mba ta mədeloku afum tɔkɔtɛnɛ tosu de! Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəndesɔŋ su atɔf-ɛ, səndebɔt mera səlasɛnɛ sɔ layidi nnɔ məyi mɔ.» 15 K'ɔsɔŋ ŋa kəbənda kɔ ŋantorɛnɛ ki nde dəwundɛr, bawo kəlɔ kɔn kənayi disrɛ kəgbəcɛnɛ kɔ damba da saŋka sa dare. 16 Kɔ wəran nwɛ oloku ŋa: «Nəkɔ ta dəmɔrɔ kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, nəmbəpɛnɛ kɔ abɛlər anu. Nəgbɔpnɛ dəndo haŋ mata maas, tɛntəŋnɛ abɛlər anu ŋalukus, a nəna nədesumpər dɔpɔ donu kəkɔ!» 17 Kɔ arkun aŋɛ ŋaloku kɔ: «Ntɛ tendesɔŋɛ su kəlas kədɛrəm nkɛ məsɔŋɛ su kədɛrm' am mɔ: 18 Awa, məcəŋkəl im! Tɛm ntɛ səndebɛrɛ dare mɔ, mɛnɛ məkotər tafəc peyim nde wundɛr wɔkɔ mənatorɛnɛ su mɔ. Məcəmbərərnɛ iya wəkam, papa wəkam, awɛŋc'əm aŋa arkun aran, afum am fəp nde kəlɔ kam. 19 Nwɛ o nwɛ ɛŋcali kusuŋka kaŋkɔ a pəwur mɔ, ɛsarɛ teta mecir mɔn ndena Kanu Kəpɔŋ, mba kaŋkɔ pagbuŋɛnɛ wəkin nu dacɔ-ɛ, səsarɛ teta mecir ma wəkayi! 20 Kɔ məloku afum tɔkɔtɛnɛ tosu-ɛ, tɛm tatɔkɔ səŋsikili tɛtəŋnɛ tosu kɔ məna.» 21 Kɔ wəran nwɛ oloku: «Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ teyi pəmɔ tɔkɔ nəloku ti mɔ!» Kɔ wəran nwɛ ɛsak arkun aŋɛ kɔ ŋaŋkɔ. Kɔ wəran nwɛ oŋkot tafəc pəyim nde wundɛr wɔn.

22 Kɔ arkun aŋɛ ŋaŋkɔ ta dəmɔrɔ, kɔ ŋaŋgbɔpnɛ di mata maas, haŋ kɔ abɛləs aŋan ŋalukus. Abɛlər aŋan ŋac-tɛn ŋa dɔpɔ, mba ŋananəŋk fɛ ŋa. 23 Kɔ afum aŋɛ mɛrəŋ ŋande ŋator dəmɔrɔ, kɔ ŋaŋcali Yurdɛn. Kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp Yosuwe wan ka Nun, kɔ ŋalɔmər kɔ tɔkɔ ŋanasɔtɔ nde anasom ŋa mɔ. 24 Kɔ ŋaloku Yosuwe: «Pəwurɛnɛ pəmɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ su atɔf ŋaŋɔkɔ fəp. Ayek-yek ŋɛŋgbəpərnɛ afum fəp, ŋayi kənesɛ su.»

3

Kəcali ka Yurdɛn

1 Yosuwe ɛyɛfɛ bət-bət suy, nkɔn kɔ aka Yisrayel fəp, kɔ ŋayɛfɛ Sitim kɔ ŋaŋkɔ haŋ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn. Dəndo ŋayekti saŋka, kɔ ŋandirɛ di, ŋantacali fɛ kərɛsna. 2 Ntɛ mata maas meŋcepər mɔ, kɔ akiriŋ ŋaŋkɔtɛnɛ saŋka fəp. 3 Kɔ ŋaloku afum ntɛ: «Kɔ nəndenəŋk kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kɔ səna-ɛ, kɔ aloŋnɛ aLewy aŋɛ ŋagbaŋnɛ ki mɔ, nəyɛfɛ nde nəyi mɔ, nəcəmɛ ki darəŋ. 4 Mba nəbɔlɛnɛ ki abara masar kəcamət, ta nəlɔtərnɛ ki de! Tɛm tatɔkɔ, nəŋcərɛ dɔpɔ dɔkɔ pəmar a nəkɔ mɔ, bawo nəntacepər fɛ dɔpɔ dandɛ tɔcɔkɔ-cɔkɔ.»

5 Kɔ Yosuwe oloku afum: «Nəsɔkəsnɛ, bawo Kanu Kəpɔŋ kəŋyɔ alna mes mɔpɔŋ nnɔ nəyi mɔ.» 6 Kɔ Yosuwe oloku aloŋnɛ: «Nəlɛk kaŋkəra kəsɛlɛŋ ka danapa da Kanu nkɛ nəgbaŋnɛ mɔ, nəcepər afum fɔr kiriŋ.» Kɔ aloŋnɛ ŋalɛk kaŋkəra, kɔ ŋaŋcepər afum fɔr kiriŋ.

7 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Iŋcop kəleləs'əm mɔkɔ nnɔ afum aka Yisrayel ŋayi mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋacərɛ a in' osol am, pəmɔ tɔkɔ inasolɛ Musa mɔ. 8 Kɔ məna, məsom aloŋnɛ aŋɛ ŋaŋgbaŋnɛ kaŋkəra ka danapa mɔ ntɛ: Kɔ nəŋkɔ bəp kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn-ɛ, nəcəmbərəs domun disrɛ.» 9 Kɔ Yosuwe oloku aka Yisrayel: «Nəcɔŋnɛ nnɔ, nəcəŋkəl moloku ma Kanu Kəpɔŋ, Kanu konu!» 10 Kɔ Yosuwe oloku: «Ntɛ tɔ nəndecərɛ a Kanu Kəpɔŋ kəy' un dacɔ, ki kəŋkɔbɛləs nu fɔr kiriŋ aka Kanahan, aHit, aHiwy, aPerisi, aKirkasa, aka Amɔr, kɔ aYebus. 11 Awa nəgbətnɛ ntɛ: Kaŋkəra ka danapa da Mariki ma doru fəp kəndecali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn fɔr yonu kiriŋ mɔ. 12 Nəlɛk afum wəco kɔ mɛrəŋ cusuŋka ca Yisrayel disrɛ, fum wəkin kusuŋka o kusuŋka. 13 Ntɛ aloŋnɛ aŋɛ ŋagbaŋnɛ kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ Mariki ma doru fəp ŋanadegbət wɛcək domun da Yurdɛn, kɔ domun da Yurdɛn deŋgbintər, kɔ səbo səsak kətorɛ domun, kɔ doŋloŋkanɛ tofo tin.»

14 Ntɛ afum ŋanawur dəcəbal kəkɔ-cali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn mɔ, aloŋnɛ agbaŋnɛ kaŋkəra kəsɛlɛŋ ka danapa da Kanu Kəpɔŋ mɔ ŋaŋcepər afum fɔr kiriŋ. 15 Katɛla kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəŋc-larɛ domun. Ntɛ agbaŋnɛ kaŋkəra ŋaŋkɔ-torɛ wɛcək dəromun mɔ, 16 kɔ domun ndɛ dɛŋyɛfɛ dəsəbo mɔ dɛŋcəmɛ, kɔ doloŋkanɛ kəfo kin pəbolu pəmɔ aboŋən ntende dare da Adama ndɛ deyi Cartaŋ kəsək, kɔ dɔkɔ dontor kəca ka kəba ka Araba, kəba Kədokət, kɔ səbo sasɔkɔ fəp səŋcopər domun. Kɔ afum ŋaŋcali kəŋgbɔkɔ ŋatɛfərnɛ dare da Yeriko. 17 Aloŋnɛ aŋɛ ŋanagbaŋnɛ kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ mɔ ŋacəmɛ antɔf ŋowosu fər kəroŋ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn dacɔ. Kɔ afum a Yisrayel fəp ŋalip kəcali kəŋgbɔkɔ antɔf ŋowosu kəroŋ.

4

Aka Yisrayel ŋaŋcəmbər masar pəyɔnɛ tɛnɛpəlɛ taŋan ta kəcali ka Yurdɛn

1 Ntɛ afum a Yisrayel fəp ŋalip kəcali Yurdɛn mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: 2 «Məyɛk-yɛk atɛmp wəco kɔ mɛrəŋ afum dacɔ, kusuŋka o kusuŋka fum wəkin. 3 Məloku ŋa: ‹Nəkɔ nəlɛk masar wəco kɔ mɛrəŋ nde antɔf ŋowosu fər kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn dacɔ, kəfo nkɛ aloŋnɛ ŋaŋcəmɛ mɔ. Nəlɛk mi nəkɛrɛ nəkɔ nəboc mi nde kəfo nkɛ nəndena-cepərɛnɛ pibi mɔ.›» 4 Kɔ Yosuwe ewe afum aŋɛ wəco kɔ mɛrəŋ aŋɛ anayɛk-yɛk aka Yisrayel dacɔ mɔ, kusuŋka o kusuŋka fum wəkin. 5 Kɔ Yosuwe oloku ŋa: «Nəcepər kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ Kanu konu fɔr kiriŋ, nəsolnɛ cər kəkɔ ka Yurdɛn dacɔ, nwɛ o nwɛ pəgbaŋnɛ tasar tin, kəlɔm ka cusuŋka ca Yisrayel, 6 ntɛ tɔŋsɔŋɛ tɔyɔnɛ tɛnɛpəlɛ tonu mɔ. Kɔ awut anu ŋandeyif un dɔsɔk dɔlɔma-ɛ: ‹Ake masar mamɛ mɛfaŋ kəloku su-ɛ?› 7 nəloku ŋa fɔ domun da Yurdɛn dɛnacopər fɔr ya kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kiriŋ ntɛ kəŋc-cali Yurdɛn mɔ, kɔ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəŋcopɛ domun. Masar mamɛ mende kəc-cɛm-cɛməs aka Yisrayel doru o doru.»

8 K'aka Yisrayel ŋayɔ tɔkɔ Yosuwe ɛnaloku ŋa mɔ. Kɔ ŋaŋkɔ ŋalɛk masar wəco kɔ mɛrəŋ nde kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn dacɔ pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənaloku ti Yosuwe mɔ, kəlɔm ka cusuŋka ca aYisrayel. Kɔ ŋalɛk masar mamɔkɔ kɔ ŋaŋcalɛnɛ nde ŋanacəmbər cəbal kərɛsna mɔ, kɔ ŋamboc. 9 Kɔ Yosuwe omboc sɔ masar wəco kɔ mɛrəŋ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn dacɔ, kəfo nkɛ aloŋnɛ agbaŋnɛ a kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ ŋanacəmbər wɛcək mɔ. Masar mamɔkɔ mɔsɔrɔyi di haŋ mɔkɔ.

10 Aloŋnɛ aŋɛ ŋanagbaŋnɛ kaŋkəra kəsɛlɛŋ mɔ, ŋanacepɛ fɛ dəkəcəmɛ daŋan kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn disrɛ haŋ kɔ aka Yisrayel ŋalip kəyɔ ka tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom Yosuwe a pəloku ŋa mɔ, kɔ Yosuwe ɔyɔ mes fəp pəmɔ tɔkɔ Musa ɛnasom kɔ ti mɔ. Kɔ aka Yisrayel ŋambɛlkər kəcali. 11 Ntɛ afum fəp ŋalip kəcali mɔ, kaŋkəra ka Kanu Kəpɔŋ kɔ aloŋnɛ akɔ ŋanagbaŋnɛ ki mɔ ŋaŋcali sɔ, kɔ ŋaŋcepər sɔ afum kiriŋ. 12 Kɔ aka Yisrayel alɔma aka cusuŋka ca Ruben, Kadu kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase ŋaŋcepər aka Yisrayel kiriŋ pəmɔ tɔkɔ Musa ɛnaloku ŋa ti mɔ. 13 Antam kəloku fɔ dɔsɔk dadɔkɔ asɔdar mɛcəp wəco maŋkəlɛ, atɔmpər yosutnɛnɛ ŋaŋcepər Kanu Kəpɔŋ kiriŋ, ŋalip kəlompəsnɛ kəkɔ-sutɛnɛ, nde aranta ŋa Yurdɛn. 14 Dɔsɔk dadɔkɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəmbɛkəs Yosuwe aka Yisrayel fəp dacɔ, kɔ ŋaleləs kɔ pəmɔ tɔkɔ ŋanaleləs Musa kiyi kɔn doru fəp mɔ.

15 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: 16 «Məloku aloŋnɛ aŋɛ ŋagbaŋnɛ kaŋkəra nkɛ kəyɔ sariyɛ nsɛ sədɛrmɛnɛ danapa dosu mɔ, ŋapɛnɛ ki Yurdɛn.» 17 Kɔ Yosuwe oloku aloŋnɛ: «Nəpɛ Yurdɛn!» 18 Ntɛ aloŋnɛ agbaŋnɛ a kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ ŋanadepɛ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kɔ ŋandeŋ wɛcək dəpəwosu mɔ, kɔ domun da kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn doŋcop sɔ kəkɔt səbo sayi pəmɔ tɔkɔ mɛŋc ma fraŋsuwa mɛŋyɛfɛ mɔ. 19 Kɔ afum ŋaŋcali Yurdɛn tataka ta wəco ta ŋof ŋɔcɔkɔ-cɔkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋayekti saŋka nde Kilkal, ntende dec dɛmpɛ Yeriko mɔ.

20 Masar wəco kɔ mɛrəŋ mmɛ ŋanalɛk kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn disrɛ mɔ, kɔ Yosuwe ɛŋcəmbər mi Kilkal.

21 Kɔ Yosuwe oloku aka Yisrayel: «Alna kɔ awut anu ŋandeyif un: ‹Masar ma ake mɔ mamɛ-ɛ?› 22 nəc-loku ŋa fɔ: ‹Aka Yisrayel ŋanacali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəwosər domun.› 23 Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kənawosərɛ nu domun da kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn haŋ kɔ aka Yisrayel ŋalip kəcali pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənayɔnɛ su ti Kəba ka Cəŋkɔlma haŋ kɔ səŋcali ki mɔ. 24 Ti tendesɔŋɛ afum a doru fəp kəcərɛ a kəca ka Kanu kəyɔ fənɔntər. Tɔsɔŋ' on sɔ kənesɛ Kanu Kəpɔŋ kiyi konu doru fəp.»

5

1 Ntɛ abɛ a Amɔr fəp aŋɛ ŋayi ntende dec dɛŋkalɛ Yurdɛn mɔ, kɔ abɛ aKanahan aŋɛ ŋayi agbɛp ŋa Kəba Kəpɔŋ mɔ, ŋane a Kanu Kəpɔŋ kənawosəsərɛ aka Yisrayel kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn haŋ kɔ ŋaŋcali ki, bəkəc yɔfɔr fɛ ŋa sɔ, kɔ ŋanesɛ aka Yisrayel pəpɔŋ.

2 Tɛm tatɔkɔ kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Məpat səfaka sa masar, kɔ tɛyɛfɛ dənda-ɛ, məkəŋc aka Yisrayel.» 3 Kɔ Yosuwe ɛmpatɛnɛ səfaka sa masar, k'ɛŋkəŋc aka Yisrayel nde Tɔrɔ ta Cərot. 4 Ntɛ tɛnasɔŋɛ Yosuwe pəkəŋcɛ ŋa: Ntɛ afum a Yisrayel ŋaŋc-wur Misira mɔ, arkun abeki fəp, aŋɛ ŋaŋc-tam kəsutɛnɛ mɔ anakəŋc ŋa, mba afum akakɔ fəp ŋanafi nde dətɛgbɛrɛ, ntɛ ŋaŋc-kɔt mɔ. Awut arkun aŋɛ anakom oŋ tɛlpəs mɔ, ŋanatɔkəŋc, itɔ Yosuwe ɛnakəŋcɛ ŋa. 5 Arkun aŋɛ ŋanayɛfɛ Misira mɔ fəp anakəŋc ŋa, mba awut arkun aŋɛ anakom dətɛgbɛrɛ dɔpɔ ntɛ ŋanawur Misira ŋaŋc-kɔt mɔ, anakəŋc fɛ akakɔ ali wəkin. 6 Aka Yisrayel ŋanakɔt meren wəco maŋkəlɛ dətɛgbɛrɛ, haŋ afum akɔ ŋanatam kəsutɛnɛ ntɛ ŋaŋc-yɛfɛ Misira mɔ ŋalip kəfi dɔpɔ, bawo ŋanacəŋkəl fɛ dim da Kanu Kəpɔŋ. Kanu Kəpɔŋ kənadɛrəm kətɔ-sɔŋɛ ŋa kənəŋk antɔf nŋɛ ŋɛŋgbələr mɛsɛ ma wana kɔ mɛsɛ ma cəme haŋ moc-toŋ, ŋɔkɔ nkɔn Kanu Kəpɔŋ kənadɛrəm kəsɔŋ ka atem aŋan mɔ. 7 Awut aŋan ŋanabɛk oŋ kɔ ŋaŋkɔ ŋandɛ dəkəndɛ daŋan. Kɔ Yosuwe ɛŋkəŋc ŋa, bawo anakəŋc fɛ ŋa dɔpɔ. 8 Ntɛ alip kəkəŋc ka afum fəp mɔ, kɔ ŋandɛ dəndo dəsaŋka haŋ kɔ ŋantamnɛ.

9 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Mɔkɔ, imbiŋkəli malap monu ma Misira k'imbɔlɛn' on.» Itɔ asɔrɔwenɛ kəfo kaŋkɔ Kilkal* haŋ mɔkɔ.

Kəsata ka Pak pɔcɔkɔ-cɔkɔ nde Kanahan

10 Kɔ aka Yisrayel ŋandɛ Kilkal kɔ ŋamboc di kəsata ka Pak tataka ta wəco kɔ maŋkəlɛ ta ŋof, dec dɔrɔfɔy, nde aranta ŋa Yeriko. 11 Dɔckɔsɔk da Pak kɔ ŋandi yeri ya dɔtɔf, cəcom ncɛ antɔnɔŋkəl lebin mɔ, kɔ mɛgbɛn mɛkakəl. 12 Kɔ cəcom ncɛ aŋc-we «man» mɔ cəsak kəwur dɔckɔsɔk ndɛ ŋanadi yeri ya dɔtɔf mɔ. Kəren kaŋkɔ aka Yisrayel ŋasak kədi man, mba ŋac-di oŋ yeri ya atɔf ŋa Kanahan.

Yosuwe kəbəpənɛ kɔn kɔ wəkiriŋ wəka asɔdar a Kanu Kəpɔŋ

13 Dɔsɔk dɔlɔma Yosuwe pəlɔtərnɛ Yeriko, k'ɛmpɛnɛ fɔr dareŋc, k'ɔmɔmən, kɔ fum owur k'ɛŋcəmɛ kɔ fɔr kiriŋ, pəwurɛ dakma dɔn dobom pətɔmpər. Kɔ Yosuwe ɔlɔtərnɛ kɔ, k'eyif kɔ: «Səna ŋɔ məyinɛ ba, ka aterɛnɛ asu ŋɔ məyinɛ-ɛ?» 14 Kɔ fum wəkakɔ oloku: «Ala, fɔtɔ inɔyɔnɛ wəkiriŋ ka asɔdar a Kanu Kəpɔŋ, intɛp kəc-der.» Kɔ Yosuwe ontontnɛnɛ kɔ, k'ɛŋcəpɛ kɔ tobu dəntɔf, k'eyif kɔ: «Cəke cɔ Mariki endeloku wəcar kɔn-ɛ?» 15 Kɔ wəbɛ ka asɔdar a Kanu Kəpɔŋ oloku Yosuwe: «Məwurɛ cɔfta cam dəwɛcək, bawo kəfo kaŋkɔ məŋcəmɛ mɔ, kəsɔk.» Kɔ Yosuwe owurɛ cɔfta.

6

Kəbaŋ ka Yeriko

1 Anakaŋkəla dəkəbɛrɛ da Yeriko, pabɛŋkər-bɛŋkər di teta aka Yisrayel. Fum o fum oŋc-wur fɛ, fum ɛŋc-bɛrɛ fɛ. 2 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Ilɛk Yeriko, wəbɛ kəŋan kɔ asɔdar aŋan ayeŋki dis, k'imbɛr' əm dəwaca. 3 Awa asɔdar fəp ŋanɔŋkər dare. Ŋanɔŋkər dare katin dɔsɔk o dɔsɔk haŋ mata camət-tin. 4 Aloŋnɛ camət-mɛrəŋ ŋatɔmpər lɛn ya ŋkesiya camət-mɛrəŋ dəwaca, ŋayi kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kiriŋ. Mba tataka ta camət-mɛrəŋ, nənɔŋkər dare camət-mɛrəŋ, tɛm ntɛ aloŋnɛ ŋac-fula lɛn. 5 Kɔ ŋandena-fula kəlɛn ka aŋkesiya-ɛ, nəc-kɔna-ne kəlɛn dim, afum fəp ŋakulɛ-kulɛ sim sa kəwan. Kɔ damba da dare dɛntɛmpɛnɛ di sərka-ɛ, asɔdar am ŋabɛrɛ oŋ tɛm tatɔkɔ, nwɛ o nwɛ nde ɛntɛfərnɛ mɔ.»

6 Kɔ Yosuwe wan ka Nun ewe aloŋnɛ, k'oloku ŋa: «Nəlɛk kaŋkəra ka danapa kəsɛlɛŋ, aloŋnɛ camət-mɛrəŋ ŋantɔmpər lɛn ya ŋkesiya camət-mɛrəŋ ŋayi aloŋnɛ atɔmpər a kaŋkəra kəsɛlɛŋ ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kiriŋ.» 7 K'oloku asɔdar: «Nəkɔ nənɔŋkər dare, akɔ ŋantɔmpər yosutnɛnɛ mɔ ŋayi kaŋkəra ka Kanu Kəpɔŋ kiriŋ.» 8 Kɔ afum ŋayɔ tɔkɔ Yosuwe ɛnaloku ŋa mɔ. Aloŋnɛ camət-mɛrəŋ aŋɛ ŋanatɔmpər lɛn camət-mɛrəŋ ya ŋkesiya mɔ ŋayi kaŋkəra ka Kanu Kəpɔŋ kiriŋ, ŋaŋcepər kɔ ŋafula lɛn. Kɔ kaŋkəra ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kəcəmɛ ŋa darəŋ. 9 Asɔdar atɔmpər yosutnɛnɛ ŋayi aloŋnɛ afula lɛn tekiriŋ, aloŋnɛ agbaŋnɛ kaŋkəra kəsɛlɛŋ mɔ ŋacɔŋc afula lɛn, asɔdar alɔma ŋayi kaŋkəra tadarəŋ, ŋac-kɔt ŋac-surɛnɛ kəlɛn dim. 10 Mba Yosuwe ɛnaloku afum: «Ta nəkɔ-kulɛ-kulɛ de! Ta nəkɔ-yɔ pane nu sim de! Ta nwɛ o nwɛ pəkɔ-loku toloku haŋ dɔsɔk ndɛ indeloku nu a nəkulɛ-kulɛ mɔ! Tɛm tatɔkɔ nəkulɛ-kulɛ sim sa kəwan .» 11 Kɔ kaŋkəra ka Kanu Kəpɔŋ kənɔŋkər dare katin, kɔ ŋambɛrɛ dəsaŋka, kɔ ŋaŋcepərɛnɛ pibi.

12 Kɔ Yosuwe ɛyɛfɛ bət-bət suy, kɔ aloŋnɛ ŋalɛk sɔ kaŋkəra kəsɛlɛŋ ka Kanu Kəpɔŋ. 13 Asɔdar atɔmpər yosutənɛnɛ ŋanayi kiriŋ, aloŋnɛ camət-mɛrəŋ atɔmpər lɛn ya ŋkesiya ŋac-fula ŋacɔŋc ŋa, aloŋnɛ atɔmpər kaŋkəra ka danapa da Kanu ŋayi afula lɛn tadarəŋ, kɔ asɔdar alpəs ŋayi kaŋkəra tadarəŋ. 14 Kɔ ŋanɔŋkər dare katin tataka ta mɛrəŋ, kɔ ŋalukus nde dəsaŋka. Kɔ ŋayɔ ti mata camət-tin. 15 Tataka ta camət-mɛrəŋ kɔ ŋayɛfɛ pəpanpan kɔ ŋanɔŋkər dare camət-mɛrəŋ. Mba dɔsɔk din dadɔkɔ gbəcərəm dɔ ŋananɔŋkər dare camət-mɛrəŋ. 16 Kənɔŋkər ka camət-mɛrəŋ kɔ aloŋnɛ ŋafula lɛn, kɔ Yosuwe oloku afum: «Nəkulɛ-kulɛ sim sa kəwan, bawo Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ un dare dandɛ! 17 Kələsər k'ander dare dandɛ kɔ ca cəkɔ cəyi dɛ mɔ fəp. Rahabu wəran wəyama-yama sona gboŋ kɔ afum ɔn aŋɛ ŋayi nde kəlɔ kɔn disrɛ mɔ ŋɔ andesak, bawo ɛnawosɛ kəmɛŋkɛ su afum akɔ sənasom yɔk-yɔk kədetɛnəs mes ma atɔf ŋaŋɛ mɔ. 18 Mba nəkɛmbərnɛ kəlɛk paka pin mpɛ Kanu kənamɔnɛ mɔ, bawo daka fəp ndɛ nəŋsɔtɔ dəkəwan mɔ, mɛnɛ nəmbɛrɛnɛ di daka da Kanu. Kɔ nəmɛŋkərnɛ paka pin, nəndesɔŋ pəlɛc saŋka sa Yisrayel. 19 Kəyɛfɛ gbeti, kɛma, ca ca kɔpər fəp fayi, Kanu Kəpɔŋ kəyɔ yɔsɔtɔ ya dəkəwan fəp. Pəmar padebɛrɛnɛ yi daka da Kanu Kəpɔŋ.»

20 K'afula lɛn ya ŋkesiya, ntɛ afum ŋane lɛn dim mɔ, kɔ ŋa sɔ ŋawurɛ sim sa kəwan pəpɔŋ, kɔ damba da saŋka sa dare dɛntɛmpɛnɛ di sərka, kɔ afum ŋambɛrɛ dare disrɛ. Nwɛ o nwɛ pəsolnɛ nde ɛntɛfərnɛ mɔ, kɔ ŋambaŋ dare. 21 Kɔ ŋandifətɛ afum kɔ yɔcɔl yɔkɔ yɛnayi dare disrɛ mɔ fəp sakma səŋan, kəyɛfɛ wərkun, wəran, wanfɛt, wəbeki, wana, aŋkesiya, sɔfale.

22 Yosuwe ɛnaloku afum akɔ mɛrəŋ aŋɛ ŋanakɔ kətɛnəs yɔk-yɔk mes ma atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ: «Nəkɔ ndena wəran wəyama-yama wəkakɔ, nəkɔ nəwurɛnɛ kɔ, kɔ afum ɔn fəp, pəmɔ tɔkɔ nənadɛrmɛ kɔ mɔ.» 23 Kɔ atɛmp mɛrəŋ aŋɛ ŋanakɔ ŋatɛn mes yɔk-yɔk nde atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ, ŋaŋkɔ ŋawurɛnɛ Rahabu, papa wəkɔn, iya wəkɔn, awɛŋc aŋa, kɔ afum ɔn fəp. Kɔ ŋawurɛnɛ afum ɔn fəp aŋɛ ŋanabəp nde kəlɔ kɔn mɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋadəs ŋa tofo tɔtɔt saŋka sa Yisrayel tadarəŋ. 24 Kɔ ŋaŋcɔf dare kɔ ca cəkɔ yɛnayi di mɔ fəp, mɛnɛ gbeti, kɛma, kɔ ca ca kɔpər kɔ fɛc, nyɛ ŋanabɛrɛnɛ daka da kəlɔ ka Kanu Kəpɔŋ mɔ. 25 Yosuwe ɛnadif fɛ Rahabu wəran wəyama-yama kɔ afum a kəlɔ kɔn fəp. K'ɛndɛ aka Yisrayel dacɔ haŋ mɔkɔ, bawo nkɔn ɛnawosɛ kəmɛŋk ka atɛn mes yɔk-yɔk, aŋɛ Yosuwe ɛnasom kəkɔ-tɛnəs mes ma Yeriko mɔ.

26 Tɛm tatɔkɔ kɔ Yosuwe ɛndɛrəm:

«Intolanɛ fum pəlɛc

nwɛ endeyɛfɛ a dare da Yeriko doŋlompəs mɔ.

Wəkayi pəc-kɔna-kay kədɔf ka togbu pɔcɔkɔ-cɔkɔ,

tɔyɔnɛ kəway ka wan kɔn coco.

K'ɔŋc-kɔna-bɛr kumba ka dare-ɛ,

tɔyɔnɛ kɔ kəway ka wan kɔn wəlpəs.»

27 Kanu Kəpɔŋ kənasolɛ Yosuwe, kɔ tewe tɔn tɛmbɛk tɔf fəp.

7

Fum wəkin kəyɔ kɔn pəlɛc kəsɔŋ aka Yisrayel fəp pəlɛc

1 Kɔ aka Yisrayel ŋaŋluksɛ kəcəmɛ Kanu Kəpɔŋ darəŋ ntɛ kənamɔnɛ ŋa kəlɛk ka daka da dare mɔ. Kɔ Akaŋ wan ka Karmi, wan ka Sabidi, wan ka Sera, wəka kusuŋka ka Yuda, ɛŋkiyɛ ca cəlɔma daka da dare dacɔ, kɔ pəntɛlɛ Kanu Kəpɔŋ nnɔ aka Yisrayel ŋayi mɔ.

2 Kɔ Yosuwe osom afum kəyɛfɛ Yeriko kəkɔ dare da Hay nde pəlɔtərɛnɛ Bɛt-Awɛn ntende dec dɛmpɛ Betel mɔ. K'oloku ŋa: «Nəpɛ nəkɔ nətɛn mes yɔk-yɔk dɔtɔf.» Kɔ afum akakɔ ŋampɛ kəkɔ-tɛn mes yɔk-yɔk Hay. 3 Kɔ ŋaluksərnɛ nnɔ Yosuwe eyi mɔ, kɔ ŋaloku kɔ: «Ta afum fəp ŋapɛ de! Afum mɛcəp mɛrəŋ, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, afum mɛcəp maas ŋapɛ, ŋa ŋantam kəsut Hay! Ta nəlɔləs afum dis, bawo akɔ pəmar a payɛfərɛnɛ mɔ, ŋala fɛ.» 4 Kɔ afum mɛcəp maas ŋampɛ kəkɔ-sutɛnɛ kɔ aka Hay, mba ŋanatam fɛ, kɔ afum akakɔ ŋaŋkɔ ŋayɛksər aka Hay. 5 Kɔ afum aka Hay ŋandifər ŋa afum wəco maas kɔ camət-tin. Kɔ ŋayɛfɛ kəbɛləs ŋa kəyɛfɛ dare dəkusu haŋ Sabarim*, kɔ ŋasut ŋa pətəmbələr pa tɔrɔ. Kɔ afum ŋanesɛ kəsutɛnɛ kɔ dis dɛŋdɛŋcɛ ŋa.

6 Kɔ Yosuwe ɛwal-wali yamos yɔn, k'ɛfəntərɛ k'ɛŋcəpɛ kaŋkəra ka Kanu Kəpɔŋ tobu dəntɔf haŋ dɔfɔy. Kɔ abeki a Yisrayel ŋaloŋərnɛ sɔ kəbof dəsəbomp. 7 Kɔ Yosuwe oloku: «Mariki Kanu Kəpɔŋ, ta ake tɔ məŋcɔŋsɛ afum kəcali ka kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn-ɛ kədelɛk su məbɛr aka Amɔr dəwaca, kəmələk su kɔ məfaŋ? Kəyi kosu Yurdɛn ntende dec dɛmpɛ mɔ kəŋcepər su kəder ka nnɔ! 8 Məŋaŋɛnɛn' em Mariki! Cəke c’ ideloku oŋ-ɛ?: ‹Yisrayel ŋayɛksər aterɛnɛ aŋan.› 9 Kəyɛfɛ aka Kanahan haŋ afum alpəs aŋɛ fəp ŋayi dɔtɔf mɔ, kɔ ŋandene ti-ɛ, ŋandebɛrɛnɛ, ŋapaŋnɛ su ŋasut, ŋamələk su doru. Cəke cɔ məndementər oŋ debeki dam-ɛ?»

10 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Məyɛfɛ, ta ake tɔ məŋcəpɛnɛ tobu dəntɔf-ɛ? 11 Aka Yisrayel ŋaŋciya! Ŋaləsər temer pɔkɔ inasɔŋ ŋa mɔ. Ɛy, ŋalɛkərnɛ ca cəlɔma nyɛ inaloku ŋa kəbɛrɛnɛ yi daka dem mɔ. Ŋaŋkiyɛ ŋa yati, kɔ ŋamɛŋk ca cəlɔma dəyɛsarɛ yaŋan. 12 Ti disrɛ, aka Yisrayel ŋafɔtam kəsutɛnɛ kɔ aterɛnɛ aŋan. Mɛnɛ ŋayɛksər ŋa, bawo ŋa ŋɔ pəmar oŋ pamələk. Ifɔtam kəyi tes tin kɔ nəna kɔ nəntɔwurɛnɛ nu dacɔ ca ncɛ inamɔnɛ nu kəlɛk mɔ de! 13 Məyɛfɛ, məkɔ, məloŋka afum. Məloku ŋa: «Nəsɔkəsnɛ alna. Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel kəsom im ti kədelok' un: Ca ncɛ inamɔn' on mɔ, yey' un dəwaca.› Aka Yisrayel nəfɔtam kəyɛfərɛnɛ kɔ aterɛnɛ anu kɔ nəntɔwurɛ ca cacɔkɔ nu dacɔ-ɛ. 14 Alna bət-bət, nəder nnɔ fɔr ya Kanu kiriŋ, nəmɛntərnɛ Ki cusuŋka cusuŋka. Kusuŋka nkɛ Kanu kəŋcɔkər mɔ kəcɔŋnɛ dəcor cor. Kor nkɛ kəndecɔkər mɔ kəcɔŋnɛ wɔlɔ wɔlɔ. Kəlɔ nkɛ Kanu kəndecɔkər mɔ afum aŋɛ ŋadecɔŋnɛ akin akin. 15 Nwɛ o nwɛ andeboŋc kətɔmpər ka ca ncɛ Kanu kəmɔnɛ mɔ, ambɛr kɔ dənɛŋc, nkɔn kɔ afum a kəlɔ kɔn fəp. Nkɔn ɛpətəs danapa da Kanu Kəpɔŋ bawo nkɔn ɔyɔ tes ntɛ tɔntɔtesɛ mɔ ntɛ tɔsɔŋɛ aka Yisrayel kəlapərnɛ mɔ.

16 Kɔ Yosuwe ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'ɔŋcɔŋɛnɛ aka Yisrayel cusuŋka cusuŋka. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəŋcɔkər aka kusuŋka ka Yuda. 17 Kɔ Yosuwe ɔŋcɔŋɛnɛ Yuda cor cor, k’ɔŋcɔkər kor ka Sera. K'ɔŋcɔŋɛnɛ kor ka Sera wɔlɔ wɔlɔ, k'ɔŋcɔkər kəlɔ ka Sabidi. 18 K'aŋcɔŋɛnɛ kəlɔ ka Sabidi akin akin, k'ɔŋcɔkər Akaŋ, wan ka Karmi, wan ka Sabidi, wan ka Sera wəka kusuŋka ka Yuda. 19 Kɔ Yosuwe oloku Akaŋ: «Wan kem məleləs Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel, məyek-yekəs ki! Məlok' im ma tɔkɔ məyɔ mɔ, ta məmɛŋkər' im ti de!» 20 Kɔ Akaŋ oloku Yosuwe: «Ɛy, kaŋce kɔ, in'eciya Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel. Ilɔmər' əm ntɛ iyɔ mɔ: 21 Yɔsɔtɔ yosu disrɛ, inanəŋk duma da Mesopotami, duma dadɔkɔ dentesɛ decepərər, kɔ gbeti masar mɛrəŋ, kɔ aŋcəmbəl ŋa kɛma ŋi sona gboŋ ŋelelɛ kilo dacɔ. Kɔ ca cacəkɔ yɛmbas' im, itɔ inalɛkɛ yi. Mba inamət yi dəntɔf, imɛŋk yi nde abal ŋem disrɛ gbeti beyi tantɔf.» 22 Kɔ Yosuwe osom afum, kɔ ŋayɛksɛ kəkɔ-mɔmən abal ŋa Akaŋ disrɛ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp ca yayɔkɔ fəp gbeti bɛfəntərɛ yi tantɔf. 23 Kɔ ŋalɛk yi fəp, kɔ ŋaŋkenɛ Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp, kɔ ŋaŋkɔ ŋaboc yi fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ.

24 Kɔ Yosuwe ɛlɛk Akaŋ wan ka Sera, kɔ gbeti, duma, aŋcəmbəl ŋa kɛma, awut ɔn arkun kɔ aran, cəna cɔn, sɔfale sɔn, yɔcɔl yɔn yɛfɛt yɛfɛt, abal ŋɔn kɔ ca cɔkɔ yɛnayɔnɛ yɔn mɔ fəp. Kɔ aka Yisrayel fəp ŋasol kɔ Yosuwe, kɔ ŋampɛnɛ Akaŋ nde mɔrɔ dacɔ, nde aŋwe «Aranta ŋa Pəlɛc mɔ». 25 Kɔ Yosuwe oloku: «Ta ake tɔ məyɔnɛ su pəlɛc pampɛ-ɛ? Məna sɔ kəyɔ ’m kɔ Kanu Kəpɔŋ kənder pəlɛc mɔkɔ.» Kɔ aka Yisrayel fəp ŋaŋcacas kɔ masar haŋ k'efi. Kɔ ŋaŋcacas afum ɔn fəp masar, kɔ ŋaŋcɔf ŋa fəp dənɛŋc. 26 K'amboc ŋa kəroŋ tɛpɛsa pɔpɔŋ pa masar, mpɛ pɔsɔrɔyi haŋ mɔkɔ mɔ, kɔ abəkəc ŋedetor Kanu Kəpɔŋ. Itɔ awenɛ kəfo kaŋkɔ tewe ta «Aranta ŋa Pəlɛc» haŋ mɔkɔ.

8

Aka Yisrayel kətam kəŋan aka Hay

1 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Ta mənesɛ, ta məyikcɛ! Məlɛk asɔdar am fəp, məyɛfɛ məkɔ-sutɛnɛ kɔ aka Hay. Mənəŋk, isɔŋ əm wəbɛ ka Hay, k'imbɛr' əm kɔ dəwaca, nkɔn kɔ afum ɔn, kɔ dare dɔn, kɔ atɔf ŋɔn. 2 Məŋkɔyɔ wəbɛ ka Hay pəmɔ tɔkɔ mənayɔ wəbɛ ka Yeriko kɔ dare dɔn mɔ. Mba dəndo taŋ, nəntam kəlɛk yɔcɔl kɔ ca cəlpəs fəp ncɛ nəŋkɔsɔtɔ dəndo mɔ. Nəgbɔpnɛ dare tadarəŋ, nəwɛkərnɛ ŋa.»

3 Kɔ Yosuwe ɛyɛfɛ kɔ asɔdar ɔn fəp kəpɛ ka Hay. Kɔ Yosuwe ɛyɛk-yɛk asɔdar ayeŋki dis mɛcəp wəco maas, k’oloku ŋa kəkɔ Hay pibi. 4 K'oloku ŋa: «Nəkɛmbərnɛ, nəgbɔpnɛ dare darəŋ haŋ tɛm ntɛ andenaloku a nəwɛkərnɛ ŋa mɔ. Ta nəbɔlɛ dare pəlarəm de! Nəlompəsnɛ kəsutɛnɛ! 5 Ina kɔ afum aŋɛ isolɛ mɔ fəp, səna səŋkɔlɔtərnɛ dare. Tɛm ntɛ aka Hay ŋandenawur kəkɔ-sɛtər su pəmɔ tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ, səŋkɔbaŋɛnɛ kəyɛksər ŋa. 6 Tɛm tatɔkɔ ŋandecəmɛ su darəŋ kəbɛləs, səŋkekərɛ ŋa haŋ səwurɛnɛ ŋa dare, bawo ŋande kəc-loku: ‹Kəyɛksər su kɔ ŋandɛ sɔ pəmɔ tɔcɔkɔ-cɔkɔ.› Tɔyɔnɛ fɔ səna səyi kəyɛksər səc-der nnɔ nəyi mɔ, 7 nəwurər ŋa, nəbaŋ katina dare. Kanu Kəpɔŋ, Kanu konu, kəŋkɔ-bɛr un dare dadɔkɔ dəwaca. 8 Nəc-kɔna-sumpər dare, nəbɛr di nɛŋc. Nəyɔ mes pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku mɔ. Nəkɛmbərnɛ tatɔkɔ ilok' un mɔ.» 9 Kɔ eŋkekərɛ ŋa, dəkəliŋɛ dare da Hay. Kɔ ŋaŋkɔ ŋagbɔpnɛ Betel kɔ Hay dacɔ, kəca nkɛ dec dɛŋkalɛ Hay mɔ. Kɔ Yosuwe eŋcepərɛnɛ pibi kəfo kaŋkɔ kɔ asɔdar ɔn.

10 Dɔckɔsɔk kɔ Yosuwe ɛyɛfɛ bət-bət suy, k'oloŋka asɔdar ɔn, nkɔn kɔ abeki aka Yisrayel, kɔ ŋaŋcepər asɔdar kiriŋ kəkɔ ka Hay. 11 Asɔdar akɔ ɛnasolɛ mɔ fəp kɔ ŋampɛ, kɔ ŋalɔtərnɛ ntɛ ŋanadetɛfərnɛ dare mɔ, kɔ ŋaŋcəmbər saŋka nde dec dɛŋkalɛ mɔ kəca kətɔt. Aranta ŋɛnayi Hay kɔ asɔdar dacɔ. 12 Kɔ Yosuwe ɛlɛk asɔdar afum mɛcəp kəcamət, k'ɛŋcəmbər ŋa Betel kɔ Hay dacɔ, ŋac-liŋɛ ntende dec dɛŋkalɛ mɔ. 13 Ntɛ asɔdar ŋalip kəcəmbər saŋka fəp ntende kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ dare da Hay mɔ, kɔ Yosuwe eŋcepər pibi papɔkɔ nde d'aranta.

14 Ntɛ wəbɛ ka Hay endecərɛ ti mɔ, kɔ ŋambɛlkər kəyɛfɛ kɔ asɔdar ɔn kɔ afum a dare ŋawur, kəkɔ-bəpɛnɛ kɔ aka Yisrayel kəsutɛnɛ nde pətəmbələr pɔkɔ pɛtɛfərɛnɛ kɔ Araba mɔ, mba wəbɛ ka Hay ɛnacərɛ fɛ a kəliŋɛ ŋa kɔ aka Yisrayel ŋandɛ ntende dare tadarəŋ. 15 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋayɛl waca Hay fɔr kiriŋ, kɔ ŋayɛfɛ kəyɛksər aka Hay, ŋasolnɛ dɔpɔ da nde dətɛgbɛrɛ. 16 K'aloku aka Hay a ŋabɛləs ŋa. Kɔ ŋambɛləs Yosuwe kɔ afum ɔn haŋ kɔ ŋambɔlɛnɛ dare da Hay. 17 Ali fum anasak fɛ Hay kɔ Betel nwɛ ɛnatɔ-wur kəkɔ-bɛləs aka Yisrayel mɔ. Kəbɛlkər kəbɛləs aka Yisrayel kənasɔŋɛ ta aŋgbət cumba ca dare-ɛ. 18 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Mətukər dakma dam dadɔkɔ məntɔmpər mɔ kəca ka Hay, bawo ilɛk Hay, k'imbɛr' əm dəwaca.» Kɔ Yosuwe ontukər kəŋgbasar kəŋkɔ ɛnatɔmpər mɔ Hay. 19 Kɔ aliŋɛ ŋawur katəna-katəna nde ŋanagbɔpəsnɛ mɔ, kɔ ŋayɛksɛ kəkɔ dare, kɔ ŋambɛrɛ, kɔ ŋasumpər dare kɔ ŋaŋcɔf di katəna-katəna.

20 Aka Hay ŋandeluksərnɛ, kɔ ŋaŋgbətnɛ ntɛ: Kinimɛ ka dare kəc-pɛ haŋ kəsumpər dareŋc. Ŋasɔtɔ fɛ sɔ tɛyɛksɛ ŋakɔ kəca kətɔt, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, kəca kəmeriya. Asɔdar aka Yisrayel akɔ ŋanabaŋɛnɛ kəyɛksər aka Hay mɔ, ŋaŋkafəlɛ kəkɔ-sutɛnɛ kɔ ŋa. 21 Ntɛ Yosuwe kɔ asol ɔn aka Yisrayel fəp ŋanəŋk fɔ aŋɛ ŋac-liŋɛ dare mɔ ŋasumpər di, kɔ kinimɛ kəyi kəpɛ dare, kɔ ŋaŋkafələrnɛ aka Hay kəsutɛnɛ, kɔ ŋasut ŋa. 22 Akɔ ŋanabaŋ dare ŋaŋcɛpsɛ aka Hay darəŋ, kɔ tɔyɔnɛ fɔ aŋkuc-kucɛnɛ aka Hay, ali wəkin ɛnatam fɛ kəmulpər aka Yisrayel. 23 Kɔ ŋasumpər wəbɛ ka Hay pəyi wəyeŋ, kɔ ŋaŋkenɛ kɔ Yosuwe. 24 Ntɛ aka Yisrayel ŋalip kədif aka Hay nde dətɛgbɛrɛ mɔ, akakɔ ŋanacəmɛ aka Yisrayel darəŋ kəbɛləs mɔ, k'andifɛ ŋa fəp sakma. Kɔ aka Yisrayel fəp ŋander Hay kɔ ŋande ŋadif ŋa fəp. 25 Dɔsɔk dadɔkɔ anadif afum mɛcəp wəco kɔ mɛrəŋ (12.000), kəyɛfɛ arkun haŋ aran, fəp fəŋan aka Hay. 26 Yosuwe ontorɛ fɛ dakma dadɔkɔ ɛnatukər Hay mɔ haŋ kɔ aka Yisrayel ŋalip kədifət ŋa. 27 Kɔ aka Yisrayel ŋalɛk yɔcɔl yɛfɛt yɛfɛt, kɔ ca cəlɔma ya dare pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom ti Yosuwe mɔ. 28 Kɔ Yosuwe ɔŋcɔf Hay, kɔ tɔyɔnɛ fɔ haŋ mɔkɔ tofo tɛtɛyɛ tɔ, tɔyɔnɛ nde dətɛgbɛrɛ. 29 Kɔ Yosuwe ɛŋgbɛk wəbɛ wəka Hay dəkətɔk haŋ dɔfɔy. Dec dendekafəlɛ, kɔ Yosuwe oloku a patorɛ wəfi. K'aŋkɔ pagbal kɔ nde dare dəkusu, k'andeŋəsər kɔ masar mɔpɔŋ kəroŋ mmɛ mɔsɔrɔyi di haŋ mɔkɔ mɔ.

30 Kɔ Yosuwe ɛŋcəmbərɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel aŋgbip nde tɔrɔ ta Ebal. 31 Kɔ Yosuwe ɔyɔ ti pəmɔ tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnaloku ti aka Yisrayel mɔ, pəmɔ tɔkɔ aŋcic ti nde buk ba sariyɛ sa Musa mɔ: «Aŋgbip ŋa masar mɔtɔpat.» Kɔ ŋaloŋnɛ kəloŋnɛ ka kəcɔf, kɔ kəloŋnɛ ka pəforu. 32 Dəndo aka Yisrayel fəp fɔr kiriŋ Yosuwe ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəcicəs masar mamɔkɔ kəroŋ sariyɛ nsɛ Musa ɛnacicəs mɔ. 33 Aka Yisrayel fəp, abeki aŋan, akiriŋ aŋan, aboc aŋan kiti, acikəra kɔ aYisrayel ŋaŋcəmɛ kaŋkəra kəca kətɔt kɔ kəmeriya. Ŋatɛfərɛnɛ kɔ aloŋnɛ aLewy aŋɛ ŋanagbaŋnɛ kaŋkəra kəsɛlɛŋ ka danapa da Kanu Kəpɔŋ kɔ aka Yisrayel mɔ. Afum dacɔ ŋanayi kəca ka tɔrɔ ta Karisim, kɔ dacɔ ŋanayi kəca ka tɔrɔ ta Ebal, pəmɔ tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnasom ti, a patolanɛ aka Yisrayel tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ. 34 Kɔ Yosuwe oloku moloku ma sariyɛ fəp, kətolanɛ pətɔt kɔ pəlɛc, pəmɔ tɔkɔ anacic ti dəbuk ba sariyɛ mɔ. 35 Ali toloku ta Musa tin Yosuwe ɛnasak fɛ ntɛ ɛnatɔ-loku aka Yisrayel fəp fɔr kiriŋ mɔ, kəbəp aran, awut, haŋ acikəra aŋɛ ŋanandɛ ŋa dacɔ mɔ.

9

Kəsek danapa kɔ aka Kabayɔŋ

1 Ntɛ toloku ta kəder ka asɔdar aYisrayel tɛmbəp abɛ aŋɛ ŋanandɛ Yurdɛn kəsək ntende dec dɛŋkalɛ dəmɔrɔ kɔ nde pətilsərnɛ tɔf ya tantɔf mɔ, abɛ aŋɛ ŋanadɛs-ndɛs kəba kəsək mɔ fəp, haŋ atɔf ŋa Libaŋ kəsək: Aka Hit, aka Amɔr, aKanahan, aPerisi, aHiwy, kɔ aYebus, 2 kɔ ŋambɛrɛnɛ kəkɔ-sutɛnɛ kɔ Yosuwe kɔ aka Yisrayel.

3 Kɔ aka Kabayɔŋ ŋane sɔ ntɛ Yosuwe ɛnayɔ aka Yeriko kɔ Hay mɔ. 4 Kɔ ŋa sɔ ŋaŋkɔ kəkɔ-yɔ aka Yisrayel kɔ Yosuwe cəmpən-pən. Kɔ ŋalɛk lɔba yɛlɛc, kɔ ŋandeŋər sɔfale səŋan kɔ cəbuntəlɛ ca member cəlɛc cəfutɛ-futɛ. 5 Kɔ ŋaŋbɛrəsnɛ cɔfta cəlɛc cəlɛc cəwalɛ-walɛ, pasɔtəs ci, ŋabɛrəsnɛ suma səwalɛ-walɛ. Cəcom ncɛ ŋanamɛŋkərnɛ kəkɔsɔm mɔ fəp cənawos, cəputkɛ. 6 Kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp Yosuwe nde saŋka sa Kilkal kɔ ŋaloku kɔ kɔ afum aka Yisrayel: «Atɔf ŋɔbɔlɛ ŋɔ səyɛfɛ. Səfaŋ fɔ səsek danapa kɔ nəna.» 7 Mba kɔ afum aka Yisrayel ŋaloku ŋa: «Anɔ 'cərɛ-ɛ? Tɔlɔma səna ŋɔ nəndɛ dacɔ. Cəke cɔ antam kəsek danapa kɔ nəna-ɛ?» 8 Kɔ ŋaloku Yosuwe: «Acar anu ŋɔ səyɔnɛ.» Kɔ Yosuwe eyif ŋa: «Are ŋɔ nəyɔnɛ-ɛ? Deke nəyɛfɛ-ɛ?» 9 Kɔ ŋaloku Yosuwe: «Atɔf ŋobol-bolu ŋɔ acar am ŋayɛfɛ, bawo tewe ta Kanu Kəpɔŋ tɔ səne, Kanu kam, bawo səne kɔ tewe kɔ tɔkɔ ɛnayɔ Misira mɔ fəp, 10 kɔ tɔkɔ ɛnayɔ abɛ a Amɔr mɛrəŋ nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ: Sihɔŋ wəbɛ wəka Hesbon, kɔ Oku wəbɛ wəka Basan nwɛ ɛnayi Astarot mɔ.

11 Abeki asu kɔ afum asu fəp aka dɔtɔf ŋaloku su: «Nəlɛk yeri yonu ya dɔpɔ, nəkɔ nəfaynɛ ŋa. Nəkɔ nəloku ŋa: ‹Acar anu ŋɔ səyɔnɛ! Ndɛkəl oŋ nəsek danapa kɔ səna! 12 Cəcom cosu caŋcɛ cənawonɛ tɛm ntɛ səndenalɛk ci dɛkɛr kəder tɔmpərnɛ dɔpɔ mɔ, kəyɛfɛ dɔsɔk ndɛ səyɛfɛ nnɔ ndorosu kəder nnɔ nəyi mɔ. Awa nəgbətnɛ ntɛ: Icɔ caŋcɛ cəwosərɛnɛ kɔ cəmputkɛ mɔ. 13 Kɔ cəbuntəlɛ caŋcɛ sənalɛk ci cəfu, nəgbətnɛ ntɛ icɔ caŋcɛ cəmpɔrɛ-pɔrɛ mɔ! Nənəŋk yamos yosu kɔ cɔfta cosu, dɔpɔ dobolu dɔsɔŋɛ yi kəlɛcɛ.›» 14 Kɔ afum a Yosuwe ŋamɔmən ca ya acikəra ta ŋayif ti Kanu Kəpɔŋ-ɛ. 15 Kɔ Yosuwe ɛŋcaŋəs kətəŋnɛ kɔ afum aŋɛ, kɔ ŋantəŋnɛ pəforu, kɔ ŋasɔŋ ŋa temer ta kəsak ŋa ŋayi doru, kɔ akiriŋ a kəloŋkanɛ ka Yisrayel ŋandɛrmɛ ŋa moloku mamɔkɔ ŋanatəŋnɛ mɔ.

16 Mata maas disrɛ ntɛ ŋalip kəcaŋəs ka danapa kɔ ŋa mɔ, kɔ aka Yisrayel ŋande ŋane a andɛ aŋan ŋɔ, afum aŋɛ ŋanɔŋkəlɛnɛ kəndɛ. 17 Kɔ aka Yisrayel ŋaŋkɔ nde dare daŋan, tataka ta maas kɔ ŋambɛrɛ di. Sədare sasɔkɔ sənatəŋnɛ Kabayɔŋ, Kefira, Beyerot, kɔ Kiriyat-Yeyarim. 18 Aka Yisrayel ŋanadif fɛ ŋa teta kədɛrəm kəŋkɔ akiriŋ a kəloŋkanɛ ŋanadɛrmɛ ŋa tewe ta Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel mɔ. Kɔ afum a Yisrayel fəp ŋayɛfɛ kəbupərɛ moloku ma akiriŋ aŋan. 19 Mba kɔ akiriŋ ŋaloku kəloŋkanɛ ka aYisrayel fəp: «Sənadɛrmɛ ŋa Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel. Afɔsɔ-tam kəgbuŋɛnɛ ŋa. 20 Ntɛ tɔ andeyɔ ŋa: Andece ŋa ŋayi doru, ta padewernɛ mɛtɛlɛ ma Kanu Kəpɔŋ teta kədɛrəm nkɛ anadɛrmɛ ŋa mɔ. 21 Ŋayi doru, tɔyɔ fɛ tes! Mba aŋkɔcəmbər ŋa kəkɛtəs ka domun, kɔ kəgbɛs ka tɔk ya kəloŋkanɛ ka Yisrayel.» Itɔ akiriŋ a Yisrayel ŋanaloku afum aŋan. 22 Kɔ Yosuwe ewe aka Kabayɔŋ, k'oloku ŋa: «Ta ake tɔ nəyembərɛ su nəc-loku a nəmbɔlɛnɛ kɔ səna-ɛ, a kɔ pəyɔnɛ fɔ sənɔŋkəlɛnɛ kəndɛ kɔ nəna-ɛ? 23 Ndɛkəl oŋ, pəlɛc pəŋcəm' on darəŋ! Ali wəkin ɔfɔsɔ-wur dacar. Nəna ande kəc-kɛtəs domun, nəc-gbɛs tɔk ya kəlɔ ka Kanu kem.» 24 Kɔ aka Kabayɔŋ ŋaloku Yosuwe: «Alɔmər acar am teta aka Yisrayel tin tin tin a Kanu Kəpɔŋ Kanu kam kənasom wəcar kɔn Musa a kəsɔŋ un antɔf ŋaŋɛ fəp, a nələsər andɛ a ŋi fəp fɔr yonu kiriŋ. Awa kəder konu kəsɔŋɛ su kənesɛnɛ səbomp sosu, itɔ səyɔnɛ tantɛ. 25 Ndɛkəl oŋ, səyi 'm dəwaca. Məyɔ su tɔkɔ tentes' am mɔ, məyɔ su ti pəlompu disrɛ.» 26 Itɔ Yosuwe ɛnayɔ ŋa, k'ɛmbaŋər ŋa aka Yisrayel aŋɛ ŋanatɔsɔ-dif ŋa mɔ. 27 Kɔ Yosuwe ɛŋcəmbər ŋa kəyɛfɛ dɔsɔk dadɔkɔ kəgbɛs tɔk, kɔ kəkɛtəs domun nde aŋgbip ŋa Kanu Kəpɔŋ, nde kəfo kaŋkɔ nkɔn Kanu Kəpɔŋ kəndementər mɔ. Haŋ mɔkɔ, awut sɔ aŋan ŋasɔrɔbəc yɛbəc yayɔkɔ nde atɔf ŋa Yisrayel.

10

Yosuwe kɔ aYisrayel kətam kəŋan abɛ Amɔr

1 Kɔ Adoni-Cɛdɛk wəbɛ wəka Yerusalɛm ene a Yosuwe ɛmbaŋ Hay, k'endif afum aka di fəp, k'ɔyɔ aka Hay kɔ wəbɛ kəŋan pəmɔ tɔkɔ ɛnayɔ Yeriko kɔ wəbɛ kəŋan mɔ. K'ene sɔ aka Kabayɔŋ ŋa ŋasek danapa kɔ aka Yisrayel, kɔ ŋayi kəfo kin. 2 Kɔ kənesɛ kəpɔŋ kənder ŋa, bawo Kabayɔŋ dare dɔpɔŋ dɛnayi, pəmɔ dare da abɛ. Dɛnabɛk dɛtas Hay, afum a di ŋayeŋk dis. 3 Kɔ Adoni-Cɛdɛk wəbɛ wəka Yerusalɛm osom pakɔ-loku Hoham wəbɛ wəka Hebərɔŋ, Piram wəbɛ wəka Yarmut, Yafiya wəbɛ wəka Lakis, kɔ Debir wəbɛ wəka Ekilɔŋ: 4 «Nəder nəmar' im ntɛ tɔŋsɔŋɛ itam kəsut Kabayɔŋ, bawo ŋantəŋnɛ kəsek danapa kɔ Yosuwe kɔ aka Yisrayel.»

5 Kɔ ŋambɛrɛnɛ abɛ kəcamət nde atɔf ŋa Amɔr: Wəbɛ wəka Yerusalɛm, wəbɛ wəka Hebərɔŋ, wəbɛ wəka Yarmut, wəbɛ wəka Lakis, kɔ wəbɛ wəka Ekilɔŋ. Kɔ ŋampɛ fəp faŋan kɔ asɔdar aŋan, kɔ ŋaŋkɔ ŋacəmbər saŋka səŋan Kabayɔŋ kiriŋ kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa.

6 Kɔ aka Kabayɔŋ ŋasom pakɔ-loku Yosuwe nde saŋka sa Kilkal: «Ta məsak acar am, məpɛrnɛ nnɔ səyi mɔ katəna! Ta məbaŋər acar am kəmar kam, bawo abɛ Amɔr fəp, aŋɛ ŋanandɛ nde dəmɔrɔ mɔ, ŋambɛrɛnɛ kədeyɛfərɛnɛ kɔ səna. 7 Kɔ Yosuwe ɛmpɛ Kilkal kɔ asɔdar ɔn fəp kɔ afum ɔn ayeŋki dis fəp.

8 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Ta mənesɛ ŋa, bawo ilɛk ŋa k'imbɛr' əm dəwaca. Ali fum kəŋan wəkin ɔfɔtam kəcəm' am fɔr kiriŋ.» 9 Kɔ Yosuwe ɔŋkɔt pibi papɔkɔ fəp kəyɛfɛ ka Kilkal, k'ɔŋkɔ pəbɛrər ŋa. 10 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ ŋa kəyɛksər aka Yisrayel. Kɔ ŋasut ŋa pəpɔŋ Kabayɔŋ, kɔ ŋaŋcəmɛ kəbɛləs ŋa dɔpɔ ndɛ dɛmpɛ Bɛt-Horon mɔ, kɔ ŋandifət aka Amɔr haŋ sədare sa Aseka kɔ Makeda. 11 Kəyɛksər kəŋan Yisrayel, ntɛ aka Amɔr ŋanabəp pətəmbələr pa Bɛt-Horon mɔ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəyɛfɛ kətorər ŋa cul ya letər yɔpɔŋ haŋ Aseka, kɔ ŋafi. Aŋɛ cul ya letər yɛnadif mɔ ŋanala ŋatas akɔ aka Yisrayel ŋanadifɛ sakma səŋan mɔ.

12 Kɔ Yosuwe oloku Kanu Kəpɔŋ dɔsɔk ndɛ kənalɛk aka Amɔr kəbɛr aka Yisrayel dəwaca mɔ, k'oloku aka Yisrayel fɔr kiriŋ:

«Məna Dec, məcəmbərəs Kabayɔŋ!

Kɔ məna Ŋof, məcəmbərəs nde aranta ŋa Ayalon!»

13 Kɔ dec dɛŋcəmɛ tofo tin kɔm dacɔ kɔ dɛfati kəkɔt kəlɔtəs ka dɔsɔk din cam-cam, kɔ ŋof ŋi sɔ ŋɛcəmɛ haŋ tɛm ntɛ aka atɔf ŋa Yisrayel ŋanalip kəluksɛ aterɛnɛ aŋan ayɛk mɔ. Aŋcic fɛ ti nde Buk ba Wəlompu ba? 14 Dɔsɔk dɛntayi fɛ pəmɔ dɔsɔk dadɔkɔ, tɔcɔkɔ-cɔkɔ tɛlpəs tɛnayi. Kanu Kəpɔŋ kənacəŋkəl dim da fum, bawo Kanu Kəpɔŋ Yisrayel ŋɔ kəŋc-sutnɛnɛ dɔsɔk dadɔkɔ.

15 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋalukus dɔsɔk dadɔkɔ nde saŋka sa Kilkal.

Yosuwe kədifət kɔn abɛ kəcamət

16 Kɔ abɛ aŋɛ kəcamət ŋayɛksɛ kɔ ŋaŋkɔ ŋagbɔpnɛ dətɔgbɔkɛnɛ nde Makeda. 17 K'aŋkɔ paloku ti Yosuwe: «Abɛ akɔ kəcamət ŋaŋkɔ ŋagbɔpnɛ nde tɔgbɔkɛnɛ ta Makeda.» 18 Kɔ Yosuwe oloku: «Nəbiŋkəli masar mɔpɔŋ, nəkɔ nəsuŋcɛ mi kusuŋka ka tɔgbɔkɛnɛ tatɔkɔ, nəcəmbər di afum ŋac-bum. 19 Ta nəsak kəcəmɛ aterɛnɛ anu darəŋ, nəgbintərnɛ ŋa dɔpɔ, ta nəsak ŋa ŋabɛrɛ dare daŋan de! Kanu Kəpɔŋ kəlɛk ŋa kɔ kəmbɛr un dəwaca!» 20 Ntɛ Yosuwe kɔ awut aka Yisrayel ŋalip kəsut ŋa, mba ŋabut kəmələk ŋa fəp mɔ, mɛnɛ afum akin akin akɔ ŋanayɛksɛ-yɛksɛ ŋakɔ sədare sa saŋka səkɔ sənalɔtərnɛ ŋa mɔ. 21 Kɔ afum fəp ŋalukus bəkəc yoforu disrɛ nde saŋka sa Makeda, nde Yosuwe ɛnayi mɔ. Ali fum ɛnayeŋk fɛ abəkəc kəlokɛ ka aka Yisrayel tes tɔlɔma.

22 Kɔ Yosuwe oloku: «Nəfeni dəkəbɛrɛ da tɔgbɔkɛnɛ ta tɔrɔ tantɛ, nəwurɛnɛ abɛ akaŋɛ kəcamət nəkɛr'em ma!» 23 Kɔ awurɛ kɔ abɛ akaŋɛ kəcamət dəndo dətɔgbɔkɛnɛ, k'aŋkenɛ kɔ: Wəbɛ wəka Yerusalɛm, wəbɛ wəka Hebərɔŋ, wəbɛ wəka Yarmut, wəbɛ wəka Lakis, kɔ wəbɛ wəka Ekilɔŋ. 24 Ntɛ awurɛnɛ abɛ aŋɛ k'aŋkenɛ Yosuwe mɔ, kɔ Yosuwe ewe afum aka Yisrayel fəp, k'oloku abɛ ɔn aka dəkəwan aŋɛ ŋaŋc-kɔ dəkəsutɛnɛ mɔ: «Nəcɔŋnɛ nəna nəgbəcɛ abɛ akaŋɛ kəcamət mera wɛcək wonu.» Kɔ afum aŋɛ ŋalɔtərnɛ kɔ ŋaŋgbəcɛ abɛ aŋɛ kəcamət mera, wɛcək waŋan. 25 Kɔ Yosuwe oloku: «Ta nənesɛ, ta nəyikcɛ! Nəyeŋk dis, nəbaŋsɛ, bawo tantɛ tɔ Kanu Kəpɔŋ kəndekɔ-yɔ aterɛnɛ anu fəp aŋɛ nəyi kəsutɛnɛ mɔ.» 26 Ntɛ teŋcepər mɔ, kɔ Yosuwe osut ŋa, k'endif. K'ɛŋgbɛk ŋa tɔk kəcamət dareŋc, kɔ ŋandɛtsɛ tɔk yayɔkɔ dareŋc haŋ dɔfɔy. 27 Dec dɔrɔfɔy, kɔ Yosuwe oloku a padeti ŋa dətɔk dəndo anagbɛk ŋa mɔ. K’aŋkɔ pagbal ŋa dəndo ŋanagbɔpnɛ mɔ, k'asuŋcɛ kusuŋka ka tɔgbɔkɛnɛ tatɔkɔ masar mɔpɔŋ. Tatɔkɔ tɔ pəsɔrɔyi dənda haŋ mɔkɔ.

Yosuwe kətam kɔn afum a sədare səlɔma

28 Kɔ Yosuwe ɛmbaŋ sɔ dare da Makeda dɔsɔk din dadɔkɔ, k'osut ŋa k'endifɛ ŋa dakma dɔn, kəlɛkɛnɛ wəbɛ kəŋan. Kɔ Yosuwe endif aka Makeda fəp, kɔ yɔcɔl yaŋan yɔkɔ yɛnayi di mɔ, ali fum ɛnamulpər fɛ ŋa. K'ɔyɔ wəbɛ ka Makeda tɔkɔ ɛnayɔ wəbɛ ka Yeriko mɔ.

29 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋaŋcepər Makeda kɔ ŋaŋkɔ Libana, kɔ ŋawɛkərnɛ aka Libana. 30 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk sɔ Libana kɔ wəbɛ kəŋan kɔ kəmbɛr ŋa aka Yisrayel dəwaca. Kɔ aka Yisrayel ŋandifətɛ ŋa sakma səŋan, kɔ afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp. Ali fum ɛnamulpər fɛ ŋa, kɔ ŋayɔ sɔ wəbɛ wəka Libana pəmɔ tɔkɔ ŋanayɔ wəbɛ wəka Yeriko mɔ.

31 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋayɛfɛ Libana kɔ ŋaŋkɔ Lakis. Kɔ ŋaŋkɔ ŋacəmbər di saŋka səŋan fɔr yaŋan kiriŋ, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa. 32 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk Lakis kɔ kəmbɛr aka Yisrayel dəwaca tataka ta mɛrəŋ ntɛ, kɔ aka Yisrayel ŋandifətɛ ŋa sakma səŋan, kɔ afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp, pəmɔ tɔkɔ ŋanayɔ aka Libana mɔ. 33 Kɔ Horam wəbɛ wəka Keser ɛmpɛ kəkɔ-mar aka Lakis. Kɔ Yosuwe osut kɔ kɔ afum ɔn, ali wəkin ɛnasak fɛ.

34 Yosuwe kɔ afum ɔn ŋaŋcepər Lakis, kɔ ŋaŋkɔ Ekilɔŋ. Kɔ ŋaŋcəmbər di saŋka səŋan fɔr yaŋan kiriŋ, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa. 35 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk aka Ekilɔŋ kɔ kəmbɛr aka Yisrayel dəwaca dɔsɔk din dadɔkɔ. Kɔ ŋandifətɛ ŋa sakma səŋan, kɔ afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp. Kɔ Yosuwe endif ŋa fəp dɔsɔk din dadɔkɔ, pəmɔ tɔkɔ ɛnayɔ aka Lakis mɔ.

36 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋayɛfɛ Ekilɔŋ kɔ ŋaŋkɔ Hebərɔŋ, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa. 37 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk aka Hebərɔŋ kɔ kəmbɛr ŋa dəwaca. Kɔ ŋandifətɛ ŋa sakma səŋan kəbəp ka wəbɛ kəŋan kɔ afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp, pəmɔ tɔkɔ ŋanayɔ Ekilɔŋ mɔ. Ali fum ɛnamulpər fɛ Yosuwe, k'endif ŋa kəlɛkɛnɛ afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp.

38 Yosuwe kɔ aka Yisrayel ŋaŋkafələrnɛ aka Debir, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa. 39 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk Debir kɔ wəbɛ kəŋan kɔ kəmbɛr aka Yisrayel dəwaca. Kɔ ŋandifətɛ ŋa sakma səŋan, kɔ ŋandif afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp. Ali fum ɛnamulpər fɛ ŋa. Kɔ Yosuwe ɔyɔ aka Debir kɔ wəbɛ kəŋan pəmɔ tɔkɔ ɛnayɔ Hebərɔŋ, Libana kɔ abɛ aŋan mɔ.

40 Kɔ Yosuwe osut aka mɔrɔ kəroŋ akakɔ fəp, atɔf ŋa Nɛkɛf nde kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ, pətilsərnɛ di atɔf ŋa tantɔf, kɔ atɔf nŋɛ ŋeyi mɔrɔ kɔ aranta dacɔ mɔ, kəlɛkɛnɛ ka abɛ aŋan fəp. Ali fum ɛnasak fɛ. K'endif ca nyɛ yeŋc-ŋesəm mɔ fəp, pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel, kənasom kɔ ti mɔ. 41 Kɔ Yosuwe ɛntam afum kəyɛfɛ ka Kadɛs-Barneya haŋ Kasa, kɔ kəyɛfɛ antɔf ŋa Kosɛŋ fəp haŋ Kabayɔŋ. 42 Kɔ Yosuwe ɛmbaŋ tɔf yayɔkɔ fəp, kɔ abɛ a tɔf yayɔkɔ, bawo Kanu Kəpɔŋ, Kanu aka Yisrayel, kəŋc-sutnɛnɛ Yisrayel. 43 Yosuwe kɔ aka Yisrayel fəp ŋalukus nde saŋka səŋan nde Kilkal.

11

Yisrayel kəsutɛnɛ kəŋan nde Merɔm

1 Ntɛ toloku tɛmbəp Yabin wəbɛ wəka Hacɔr mɔ, k'osom afum nda abɛ alɔma: Yobab wəbɛ wəka Madɔŋ, wəbɛ ka Simrɔŋ, wəbɛ ka Aksaf, 2 abɛ a kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ dəmɔrɔ mɔ, nde Araba, kəca kətɔt ka ntende dec dɛmpɛ Kinarot mɔ, nde pəntilsərnɛ pa tɔf ya tantɔf, antɔf ŋa dəmɔrɔ ŋa Dɔr nde dec dɛŋkalɛ mɔ, 3 aka Kanahan kəyɛfɛ nde dec dɛmpɛ mɔ kɔ aka nde dec dɛŋkalɛ mɔ, aka Amɔr, aHit, aPerisi, aYebus nde dəmɔrɔ, kɔ aHiwy nde tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ tantɔf nde antɔf ŋa Mispe. 4 Kɔ ŋawur fəp kɔ asɔdar aŋan, kɔ ŋayɔnɛ afum akin ayi, ŋanala pəmɔ asəŋc nŋɛ ŋeyi nde kəba kəsək mɔ. Fəlɛs kɔ cibil ca kəwan yɛnala. 5 Kɔ abɛ akaŋɛ fəp ŋaloŋkanɛ, kɔ ŋander ŋacəmbər saŋka səŋan nde domun da Merɔm kəsək, ŋadesutɛnɛ kɔ aka Yisrayel.

6 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: «Ta mənesɛ ŋa, bawo dec dandɛ alna indesɔŋɛ ŋa kəfi fəp fɔr ya aka Yisrayel kiriŋ. Məcopu bənta ya fəlɛs yaŋan, məcɔf cibil cəŋan.»

7 Yosuwe kɔ asɔdar ɔn ŋantorər ŋa katina dəndo domun da Merɔm, kɔ ŋawɛkərnɛ ŋa. 8 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk ŋa kɔ kəmbɛr aka Yisrayel dəwaca. Kɔ ŋasut ŋa kɔ ŋambɛləs ŋa haŋ nde Sidɔŋ Səpɔŋ, haŋ Misrefɔt-Mayim, haŋ nde aranta ŋa Mispe nde mɔrɔ dacɔ ntende dec dɛmpɛ mɔ. Kɔ ŋandifət ŋa, ali fum ɛnamulpər fɛ ŋa. 9 Kɔ Yosuwe ɔyɔ ŋa pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom kɔ mɔ: K'oŋcopu bənta ya fəlɛs yaŋan, k'ɔŋcɔfɛ cibil cəŋan ca dəkəwan nɛŋc.

Kəbaŋ ka dare dɔpɔŋ da Hacɔr

10 Tɛm tatɔkɔ, ntɛ ŋayi kəluksərnɛ mɔ, kɔ Yosuwe ɛmbaŋ Hacɔr, k'endifɛ wəbɛ kəŋan dakma. Cɔkɔ-cɔkɔ Hacɔr ŋɛnayɔnɛ dare dɔpɔŋ da sədare nsɛ fəp. 11 Kɔ ŋandifətɛ ŋa sakma, kɔ ŋandif afum akɔ ŋanayi di mɔ fəp. Ali paka peŋesəm pin ŋanasak fɛ, kɔ ŋaŋcɔf Hacɔr. 12 Kɔ Yosuwe ɛmbaŋ sɔ sədare sa abɛ akaŋɛ fəp, k'osumpər sɔ abɛ aŋan, k'endifɛ ŋa dakma dɔn. K'endif ŋa fəp, pəmɔ tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnasom kɔ ti mɔ. 13 Mba aka Yisrayel ŋanacɔfɛ fɛ ali dare din ndɛ deyi nde mɔrɔ kəroŋ mɔ, mɛnɛ dare da Hacɔr gbəcərəm ndɛ Yosuwe ɛnacɔf mɔ. 14 Kɔ aka Yisrayel ŋalɛk daka ndɛ ŋanabəp di mɔ fəp kɔ yɔcɔl, mba kɔ ŋandifətɛ afum fəp sakma səŋan haŋ kɔ ŋamələk ŋa. Ali paka ŋanasak fɛ mpɛ peŋesəm mɔ. 15 Tosom ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənasom wəcar kɔn Musa mɔ, Musa ɛnaluksɛ kəsom kaŋkɔ Yosuwe, kɔ Yosuwe ɔŋkɔtɛnɛ kəsom kaŋkɔ. Ali tes tin ɛnadɛŋcəs fɛ ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənasom Musa mɔ.

Yosuwe kəbaŋ kɔn ka tɔf

16 Kɔ Yosuwe ɛmbaŋ ntɔf yayɔkɔ fəp, kəyɛfɛ dəmɔrɔ, antɔf ŋa Nɛkɛf fəp, antɔf ŋa Kosɛŋ, pətilsərnɛ pa ntɔf ya tantɔf, Araba, antɔf nde mɔrɔ ma Yisrayel kɔ pətilsərnɛ pa antɔf ŋa tantɔf ntende dec dɛŋkalɛ mɔ. 17 Kəyɛfɛ ka tɔrɔ mpɛ pɔntɔyɔ tɔk peyi kəca ka Seyir mɔ, haŋ Bahal-Kad, nde mɔrɔ dacɔ ma Libaŋ nde tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ tantɔf, k'osumpərɛnɛ abɛ aŋan fəp, k'endifət ŋa. 18 Yosuwe ŋanawon kəsutɛnɛ kɔ abɛ akaŋɛ. 19 Ali dare dɛnayi fɛ ndɛ deŋsek kətəŋnɛ kɔ aka Yisrayel mɔ, mɛnɛ Kabayɔŋ nkɛ aHiwy ŋanandɛ mɔ. Kɔ ŋambaŋ sədare səlpəs nsɛ fəp kəsutɛnɛ disrɛ. 20 Bawo deyeŋki bəkəc daŋan nde Kanu Kəpɔŋ kɔ tɛŋc-yɛfɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋabɛrɛ aka Yisrayel dɛbəkəc kəsutɛnɛ mɔ, akakɔ ŋadifət ŋa, ta ŋaŋaŋnɛnɛ ŋa mɔ, ŋamələk ŋa pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom ti Musa mɔ.

21 Kɔ Yosuwe ɔŋkɔ sɔ pəwɛkərnɛ aka Anak aŋɛ ŋanayi nde mɔrɔ ma Hebərɔŋ, Debir, Anaba, nde mɔrɔ ma Yuda fəp, kɔ mɔrɔ ma Yisrayel mɔ. Kɔ Yosuwe endif afum aka di fəp kəlɛkɛnɛ sədare səŋan. 22 Ali wəka Anak wəkin anasak fɛ sɔ nde antɔf ŋa aYisrayel, mɛnɛ ŋayi sɔ nde Kasa, nde Kat, kɔ nde Asdodi. 23 Kɔ Yosuwe ɛmbaŋ antɔf məlməl pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom ti Musa mɔ. Kɔ Yosuwe ɔsɔŋ ntɔf ya kɛ yayɔkɔ aka Yisrayel k'eyer yi cusuŋka ncɛ wəco kɔ mɛrəŋ. Kɔ antɔf ŋɔfɔr oŋ, kɔ kəwan kəsakɛ.

12

Abɛ aŋɛ ŋɔ aka Yisrayel ŋanatam

1 Abɛ aŋɛ ŋɔ aka Yisrayel ŋanatam, ŋabaŋər ŋa ntɔf yaŋan nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ, kəyɛfɛ ka nde kəŋgbɔkɔ ka Arnɔŋ haŋ nde tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ, kɔ Araba fəp nde dec dɛmpɛ mɔ: 2 Sihɔŋ wəbɛ ka aka Amɔr, nwɛ ɛnandɛ Hesbon mɔ, wəkakɔ ɛnayɔnɛ wəbɛ wəka antɔf kəyɛfɛ ka Arower nŋɛ ŋeyi kəca ka nde kəŋgbɔkɔ ka Arnɔŋ mɔ, kəyɛfɛ ka nde kəŋgbɔkɔ dacɔ, kəlɛkɛnɛ dare da Kaladu dacɔ, haŋ kəŋgbɔkɔ ka Yabɔk, nde ŋayɔ kələŋcər kɔ aka Amɔŋ mɔ. 3 Dɛbɛ dɔn dɛlɛkɛnɛ antɔf ŋa Araba, haŋ nde kəba ka Kinarot nde dec dɛmpɛ mɔ, kəkɔ ka nde kəba ka Araba, Kəba Kədokət, kəca nkɛ dec dɛmpɛ Bɛt-Yesimɔt mɔ, kɔ kəca kətɔt ka pətəmbələr pa Piska ntende dec dɛmpɛ mɔ.

4 Antɔf ŋa Oku wəbɛ wəka Basan, wəRefay wəlpəs wəlɔma ɛnayi wəkakɔ, nwɛ ɛnandɛ Astarot kɔ Edereyi mɔ. 5 Wəkakɔ ɛnayɔnɛ wəbɛ kəyɛfɛ ka tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ kəkɔ ka Salka, kəbəp ka Basan fəp, haŋ nde kələŋcər ka aka Kesur kɔ aka Mahaka, kɔ kəyɛfɛ antɔf ŋa Kaladu dacɔ haŋ kələŋcər ka antɔf ŋa Sihɔŋ wəbɛ wəka Hesbon. 6 Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ kɔ aka Yisrayel ŋasut ŋa. Kɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɔsɔŋ cusuŋka cacɔkɔ Ruben, Kadu, kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase ntɔf yayɔkɔ.

7 Abɛ aŋɛ ŋɔ Yosuwe kɔ aka Yisrayel ŋanatam nde antɔf ŋa Yurdɛn ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kəyɛfɛ ka Bahal-Kad nde aranta ŋa Libaŋ nde mɔrɔ dacɔ ntende kəca kəmeriya nkɛ dec dɛmpɛ, haŋ tɔrɔ mpɛ pɔntɔyɔ tɔk peyi kəca ka Seyir mɔ. Kɔ Yosuwe ɔsɔŋ ntɔf yayɔkɔ aka Yisrayel, k'eyer yi cusuŋka cusuŋka ntɛ, 8 nde dəmɔrɔ, nde pətilsərnɛ pa ntɔf ya tantɔf, nde Araba, nde pətəmbələr mpɛ pəyi mɔrɔ kɔ aranta dacɔ, nde dətɛgbɛrɛ kɔ Nɛkɛf. Nyɛ yɛnayɔnɛ ntɔf ya aHit, aka Amɔr, aKanahan, aPerisi, aHiwy kɔ aYebus. 9 Abɛ aŋɛ aka Yisrayel ŋanatam mɔ, ŋanayɔnɛ aka sədare nsɛ:

Yeriko, Hay nde Betel kəsək, 10 Yerusalɛm, Hebərɔŋ,

11 Yarmut, Lakis, 12 Ekilɔŋ, Keser,

13 Debir, Keder, 14 Horma, Arad,

15 Libana, Adulam, 16 Makeda, Betel,

17 Tapuwa, Hefer, 18 Afek, Sarɔŋ,

19 Madɔŋ, Hacɔr, 20 Simrɔŋ-Merɔŋ, Aksaf,

21 Tahanak, Mekido 22 Kɛdɛs, Yokonam nde Karmɛl

23 Dɔr ndɛ dɔlɔtərnɛ Nafat Dɔr mɔ, kɔ Koyim nde Kilkal kəsək 24 kɔ Tirsa.

It' ɛnakɔ abɛ wəco maas kɔ tin.

13

Ntɔf nyɛ yɛŋcəmɛ kəbaŋ mɔ

1 Yosuwe ɛnasikər, pəyɔnɛ wətem. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku kɔ: «Məsikər, məyɔnɛ oŋ wətem, kɔ ntɔf nyɛ pəmar a məbaŋ mɔ yɛla. 2 Ntɔf nyɛ yɛcəmɛ kəbaŋ: Ntɔf ya aFilisti fəp, kɔ ŋa aka Kesur fəp, 3 kəyɛfɛ ka kəŋgbɔkɔ ka Sihɔr nkɛ kəŋyɛksɛ domun Misira tekiriŋ mɔ, haŋ nde kələŋcər ka Ekəron kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ mɔ, nkɛ kəmar kəyɔnɛ ka aka Kanahan akɔ abɛ aFilisti aŋɛ kəcamət ŋayi ŋa kəroŋ mɔ: Wəbɛ wəka Kasa, wəbɛ wəka Asdodi, wəbɛ wəka Askalɔŋ, wəbɛ wəka Kat, kɔ wəbɛ wəka Ekəron, kəlɛkɛnɛ antɔf ŋa aka Awi. 4 Kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ, antɔf məlməl ŋa aka Kanahan, Meyara, mmɛ mɔyɔnɛ ma aSidɔŋ mɔ, haŋ Afek, haŋ nde kələŋcər ka aka Amɔr. 5 Ntɔf yɔkɔ yɛŋcəmɛ kəbaŋ mɔ yɔyɔnɛ antɔf ŋa Kebal, kɔ Libaŋ məlməl ntende dec dɛmpɛ mɔ, kəyɛfɛ Bahal-Kad nde tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ tantɔf haŋ kəbɛrɛ ka Hamat. 6 Ntɔf ya afum aka dəmɔrɔ fəp kəyɛfɛ Libaŋ haŋ Misrefɔt-Mayim yɛŋcəmɛ kəbaŋ, aka Sidɔŋ ŋɔ ŋayɔnɛ. Tɔkɔ aka Yisrayel ŋande kəc-cɔŋəsnɛ mɔ, itɔ indekɔ ic-liŋ ŋa fɔr yaŋan kiriŋ. Məde məsɔŋ antɔf ŋanɔkɔ fəp aka Yisrayel, məc-yer ŋa ŋi kusuŋka o kusuŋka kɔ da endetəŋnɛ mɔ tɔyɔnɛ kɛ kəŋan pəmɔ tɔkɔ ilok' əm ti mɔ. 7 Məyer antɔf nŋɛ cusuŋka ncɛ camət-maŋkəlɛ kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase.»

Kəyerɛnɛ ka antɔf nŋɛ ŋeyi Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ

8 Kusuŋka dacɔ ka Manase, kɔ cusuŋka ca Ruben kɔ Kadu ŋanasɔtɔ ntɔf ya kɛ yaŋan Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ, pəmɔ tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnasɔŋ ŋa di mɔ. 9 Anasɔŋ ŋa antɔf kəyɛfɛ ka Arower nde kəŋgbɔkɔ ka Arnɔŋ kəbəp ka dare dɔkɔ deyi aranta nde mɔrɔ dacɔ mɔ, kɔ pəgbantəkəla pa Medeba, haŋ Dibɔŋ, 10 kəbəp ka sədare sa Sihɔŋ wəbɛ wəka aka Amɔr, nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ wəka Hesbon mɔ, haŋ nde kələŋcər ka aka Amɔŋ. 11 Kɔ ŋasɔtɔ sɔ antɔf ŋa Kaladu, ntɔf ya aka Kesur kɔ aka Mahaka, tɔrɔ ta Hɛrmɔŋ, kɔ Basan, haŋ Salka, 12 kəlɛkɛnɛ dɛbɛ da Oku fəp nde Basan, nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ wəka Astarot kɔ Edereyi mɔ, nkɔn sɔ pəyɔnɛ fum wəlpəs wəlɔma wəka aRefay. Kɔ Musa osut abɛ akakɔ, k'ɛmbaŋər ŋa ntɔf yaŋan. 13 Mba aka Yisrayel ŋanabaŋər fɛ aka Kesur kɔ aka Mahaka ntɔf yaŋan, bawo haŋ mɔkɔ aka Kesur kɔ aka Mahaka ŋandɛ aka Yisrayel dacɔ.

14 Kusuŋka ka Lewy gbəcərəm k'anatɔ-sɔŋ antɔf ŋa kɛ. Daka ndɛ anasakɛ ŋa mɔ dɛnayɔnɛ kəloŋnɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel pəmɔ tɔkɔ nkɔn Kanu Kəpɔŋ kənaloku ŋa ti mɔ.

15 Kɔ Musa ɔsɔŋ aka kusuŋka ka Ruben antɔf nŋɛ dəcor dəcor. 16 Ŋa ŋanasɔtɔ antɔf kəyɛfɛ Arower nde kəŋgbɔkɔ ka Arnɔŋ kɔ dare ndɛ deyi mɔrɔ dacɔ, pəgbantəkəla pa nde Medeba, 17 kəlɛkɛnɛ Hesbon kɔ sədare fəp nsɛ səyi nde pəgbantəkəla pa Dibɔŋ, Bamɔt-Bahal, Bɛt-Bahal-Meyɔŋ, 18 Yahas, Kedemot, Mefahat, 19 Kiriyatayim, Sibma, Sɛrɛt-Sahar nde tɔrɔ teŋeci mpɛ pɛnayi aranta dacɔ mɔ, 20 Bɛt-Peyɔr, pətəmbələr pa Piska, kɔ Bɛt-Yesimɔt, 21 kɔ sədare sa pəgbantəkəla, kɔ dɛbɛ da Sihɔŋ wəbɛ wəka Amɔr, nwɛ ɛnayi aka Hesbon kəroŋ mɔ. Musa ɛnasut ŋa, ŋa kɔ akiriŋ aka Madiyaŋ: Efy, Rekem, Cur, Hur, kɔ Reba, nde dɛbɛ da Sihɔŋ aŋɛ ŋanandɛ dɔtɔf mɔ. 22 Aka Yisrayel ŋanadifɛ afum alɔma sakma səŋan. Wəgbal kəsəŋc Balam wan ka Beyɔr ɛnayi ŋa dacɔ. 23 Kələŋcər ka antɔf ŋa aka Ruben ntende dec dɛŋkale mɔ kənayɔnɛ kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn. Kɛ ka aka Ruben kənayi kaŋkɔ dəcor cor: Sədare səpɔŋ kɔ sədare səfɛt sa si.

24 Musa ɛnasɔŋ antɔf aka kusuŋka ka Kadu dəcor cor. 25 Ŋa ŋanasɔtɔ dare da Yaser, sədare sa Kaladu, kɔ antɔf ŋa aka Amɔŋ dacɔ haŋ dare da Arower ndɛ dɛntɛfərnɛ dare da Raba mɔ, 26 kɔ kəyɛfɛ ka Hesbon haŋ dare da Ramat-Mispe, kɔ Betonim, kəbəp ka dare da Mahanayim haŋ nde kələŋcər ka antɔf ŋa Debir. 27 Kɛ kəŋan kəlɛkɛnɛ sədare sa Bɛt-Haram nde daranta, Bɛt-Nimra, Sukɔt kɔ Cafɔŋ, kɔ pɛlpəs pa dɛbɛ da Sihɔŋ wəbɛ wəka Hesbon, kəlɛkɛnɛ antɔf ŋa Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ haŋ dəkələpsər da kəba ka Kinarot.* 28 Kɛ ka aka Kadu kənayi kaŋkɔ dəcor cor: Sədare səpɔŋ kɔ sədare səfɛt sa si.

29 Musa ɛnasɔŋ kusuŋka dacɔ ka aka Manase ntɔf dəcor dəcor. 30 Ŋa ŋanasɔtɔ ntɔf nyɛ yɛnayɔnɛ kəyɛfɛ Mahanayim, Basan məlməl, dɛbɛ da Oku wəbɛ wəka Basan fəp kəlɛkɛnɛ ka sədare wəco camət-tin sa cəbal ca antɔf ŋa Yahir nde Basan, 31 antɔf dacɔ ŋa Kaladu, dare da Astarot, kɔ dare da Edereyi, sədare sa Oku wəbɛ wəka Basan. Anasɔŋ afum dacɔ a Makir wan ka Manase antɔf ŋaŋɔkɔ dəcor cor.

32 Ntɔf yayɔkɔ yɔ Musa ɛnasɔŋəs nde aranta ŋa Mohab, Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ, pəntɛfərɛnɛ kɔ Yeriko. 33 Musa ɛnasɔŋ fɛ kusuŋka ka Lewy antɔf ŋa kɛ: Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel kənayɔnɛ daka daŋan, pəmɔ tɔkɔ Kanu kənaloku ŋa mɔ.

14

Kəyerɛnɛ ka antɔf ŋa Kanahan

1 Ntɔf yayɔkɔ yɔ anasɔŋəs aka Yisrayel nde antɔf ŋa Kanahan. Wəloŋnɛ Elasar, Yosuwe wan ka Nun, kɔ abɛ akiriŋ a cusuŋka ŋanasɔŋ aka Yisrayel ntɔf ya kɛ. 2 K'aŋkot yampuŋ-puŋ kəyer ka ntɔf ya kɛ pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom Musa kəyer yi, cusuŋka ncɛ camət-maŋkəlɛ kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase mɔ. 3 Bawo Musa ɛnasɔŋ antɔf ŋa kɛ cusuŋka caŋcɛ mɛrəŋ kəlɛkɛnɛ ka kusuŋka dacɔ ka Manase nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ, mba ɛnasɔŋ fɛ kusuŋka ka Lewy ntɔf ya kɛ aka Yisrayel dacɔ. 4 Afum a awut mɛrəŋ a Isifu ŋanayi cusuŋka mɛrəŋ: Manase kɔ Efrayim. Ali kəfo anasɔŋ fɛ aka kusuŋka ka Lewy, mɛnɛ sədare səndɛ kɔ cəsək ca si, teta yɔcɔl nyɛ ŋanasɔtɔ mɔ. 5 Kɔ aka Yisrayel ŋayɔ pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom Musa a pəyer antɔf mɔ.

6 Kɔ aka Yuda ŋalɔtərnɛ Yosuwe nde Kilkal. Kɔ Kalebi wan ka Yefune wəka Kenisi eyif kɔ: «Məna məŋcərɛ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Musa fum wəka Kanu te tosu mɔ, ina kɔ məna, nde Kadɛs-Barneya. 7 Meren wəco maŋkəlɛ m’ inayɔ, tɛm ntɛ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ oŋc-som' im kəyɛfɛ ka Kadɛs-Barneya kəkɔ-tɛn mes yɔk-yɔk dɔtɔf, k'iŋkɔ ilɔmər kɔ mes mmɛ intəŋnɛ mɔ abəkəc ŋosoku pɛs. 8 Awɛŋc'im aŋa aŋɛ sənapɛ mɔ, ŋanasɔŋɛ afum kətor bəkəc, mba ina inacəmɛ dim da Kanu Kəpɔŋ, Kanu kem darəŋ. 9 Dɔsɔk dadɔkɔ dɔ Musa ɛndɛrəm ntɛ: ‹Ilaŋ ti fɔ ntɔf yayɛ mənakɔtɛnɛ mɔ, mɛnɛ antɔf ŋam ŋeyi yi dacɔ, antɔf ŋaŋɔkɔ ŋendeyɔn' am kɛ, məna kɔ awut am doru o doru, bawo məŋcəŋkəl dim da Kanu Kəpɔŋ, Kanu kem.› 10 Awa məgbətnɛ ntɛ: Ndɛkəl Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ em kiyi ka doru, pəmɔ tɔkɔ kənaloku ti mɔ. Tɛnasɔtɔ meren wəco maŋkəlɛ kɔ kəcamət ntɛ Kanu Kəpɔŋ kəŋc-loku Musa ntɛ mɔ, ntɛ aka Yisrayel ŋaŋc-kɔt dətɛgbɛrɛ mɔ. Ndɛkəl oŋ, inɛwɛ isɔtɔ mɔkɔ meren wəco camət-maas kɔ kəcamət. 11 Isɔrɔtamnɛ pəmɔ dɔsɔk ndɛ Musa oŋc-som' im mɔ. Isɔrɔyɔ fənɔntər fa kəwan, kəbɛrɛ kɔ kəwur pəmɔ tɛm tatɔkɔ. 12 Məsɔŋ' im oŋ antɔf nde dəmɔrɔ nŋɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku ta ŋi dɔsɔk dadɔkɔ mɔ. Mənane dɔsɔk dadɔkɔ a aka Anak ŋandɛ di sədare səpɔŋ. Kɔ ŋalompəs si ntɛ tɔsɔŋɛ ta aterɛnɛ aŋan ŋantam kəbɛrɛ. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsol em-ɛ, indebaŋər ŋa sədare saŋan pəmɔ tɔkɔ nkɔn Kanu Kəpɔŋ kənalok' im ti mɔ.

13 Kɔ Yosuwe ontola Kanu teta Kalebi wan ka Yefune, k'ɔsɔŋ kɔ dare da Hebərɔŋ. 14 It' ɛnasɔŋɛ Kalebi wan ka Yefune wəka Kenisi pəsɔtɔ dɔsɔk dadɔkɔ kɛ ka Hebərɔŋ, nkɛ kəsɔrɔyi haŋ mɔkɔ bawo Kalebi ɛnacəmɛ dim da Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel darəŋ. 15 Tewe ta Hebərɔŋ tɔcɔkɔ-cɔkɔ tɛnayɔnɛ Kiriyat-Arba. Arba fum wəpɔŋ ɛnayi aka Anak dacɔ.

Kəyɛfɛ tɛm tatɔkɔ kɔ antɔf ŋɔfɔr, kəwan kəyi fɛ sɔ.

15

Antɔf ŋa kusuŋka ka Yuda

1 Antɔf nŋɛ kusuŋka ka Yuda ŋasɔtɔ dəcor dəcor mɔ ŋɛnayɔnɛ kəyɛfɛ ka kələŋcər ka Edɔm nde tɛgbɛrɛ ta Cin nde Nɛkɛf poŋ dəndo kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ. 2 Kələŋcər kəŋan kəyɛfɛ kəsɛr ka Kəba Kədokət nde kəca kətɔt, kəbəp dobo da kəba dɔkɔ dɛntɛfərɛnɛ kɔ Nɛkɛf mɔ. 3 Ipɔkɔ pɛbəp nde kəca kətɔt ka Dəkəpɛ da Mekəleŋcər, kəcepər ka Cin, kəpɛrnɛ ta Kadɛs Barneya, kəcepər haŋ Hɛcəron, kəpɛrnɛ ta Adar, kɔ kəkafələr Karka. 4 Ki kəcepər sɔ ta Asmɔŋ, kəkɔ sɔ kənarnɛ kəŋgbɔkɔ ka Misira, kələŋcər kayi kəfutər nde dəkəba. Kələŋcər konu kəndeyi kaŋkɔ nde kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ.

5 Ntende dec dɛmpɛ mɔ, kələŋcər kənayɔnɛ Kəba Kədokət haŋ nde dobo da kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn. Kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ mɔ, kələŋcər kəŋc-cop kəyɛfɛ ka nde temer ta kəba, mpɛ peyi nde dobo da Yurdɛn mɔ. 6 Kələŋcər kəŋan kəpɛrnɛ kəca ka Bɛt-Hokəla, kəcepər ntende kəca kəmeriya haŋ Bɛt-Araba mɔ, kɔ kəpɛrnɛ haŋ nde Tasar ta Bohan wan ka Ruben. 7 Kəyɛfɛ di kələŋcər kəŋkɔ Debir kəcepər ta mɔrɔ dacɔ nde aranta ŋa Akɔr, kəkafələr kəca kəmeriya ntende Kilkal, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Kəpɛ ka Adumim kəca kətɔt ka kəŋgbɔkɔ. Kəc-cepər domun da En-Sɛmɛs kəsək, kəkɔ kəfutər nde En-Rokɛl. 8 Kələŋcər kənapɛrnɛ kəyɛfɛ ka nde aranta ŋa Bɛn-Hinɔm haŋ pətəmbələr pa aka Yebus kəca kətɔt, nde pəyɔnɛ Yerusalɛm mɔ, kəpɛrnɛ haŋ nde telempan pa tɔrɔ mpɛ peyi aranta ŋa Hinɔm kəca nkɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, kɔ dəkələpsər da aranta ŋa aka Refay nde mɔrɔ dacɔ ntende kəca kəmeriya. 9 Kəyɛfɛ ka nde dətelempan, kɔ kələŋcər kənder kəkafələr nde domun dɛŋc-pɛ mɔ nde Nɛftowa, kɔ kəsolnɛ sədare sa tɔrɔ ta Efrɔŋ, kɔ kəŋkafələr sɔ Bala nde pəyɔnɛ Kiriyat-Yeyarim mɔ. 10 Ntɛ kəŋkafələr Bala ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kəca ka nde tɔrɔ ta Seyir, kɔ kəŋcepər pətəmbələr pa Tɔrɔ ta Yeyarim ntende kəca kəmeriya, it' ɔyɔnɛ Kɛsalɔŋ, kətor Bɛt-Sɛmɛs, kɔ kəcepərɛnɛ Timna. 11 Kənarnɛ pətəmbələr pa Ekəron kəca kəmeriya, kəkafələr ntende dec dɛŋkalɛ mɔ nde Sikərɔŋ, kəcepərɛnɛ nde Tɔrɔ ta Bala, kəkɔ kənarnɛ Yabanel, kɔ kəcɔŋnɛ kəfutər nde dəkəba.

12 Cələŋcər ca ntende dec dɛŋkalɛ mɔ cənayɔnɛ Kəba Kəpɔŋ kɔ agbɛp ŋa ki. Tantɛ tɔ aka kusuŋka ka Yuda ŋanayɔ cələŋcər ca antɔf ŋaŋan dəcor cor.

13 K'asɔŋ Kalebi wan ka Yefune dare da Kiriyat Arba aka kusuŋka ka Yuda dacɔ, pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənaloku ti Yosuwe mɔ. Kiriyat-Arba kəyɔnɛ Hebərɔŋ. Arba ɛnayɔnɛ papa wəka aka Anak. 14 Kɔ Kalebi ɛmbaŋər atɔf ŋa aka Anak aŋɛ maas dəndo: Sesay, Ahiman, kɔ Talmay, ŋa ŋanayɔnɛ afum a Anak. 15 Kɛyɛfɛ dəndo kɔ Kalebi ɛmpɛrnɛ kəkɔ-wɛkərnɛ afum a dare da Debir. Debir dɔ aŋc-we cɔkɔ-cɔkɔ Kiriyat-Sefer. 16 Kɔ Kalebi oloku: «Məna nwɛ məŋsut aka Kiriyat-Sefer məbaŋər ŋa di mɔ, isɔŋ' əm Aksa wan kem wəran mənɛŋcɛ.» 17 Otniyel wan ka Kenas wɛŋc ka Kalebi ɛmbaŋər ŋa di. Kɔ Kalebi ɔsɔŋ kɔ wan kɔn wəran Aksa kənɛŋcɛ. 18 Ntɛ Aksa ender mɔ, k'ɛmpɛnɛ wos abəkəc kəkɔ-wer ka kas Kalebi abɔf. Aksa ɔŋkɔtor sɔfale kəroŋ, kɔ kas Kalebi eyif kɔ: «Ake məfaŋ-ɛ?» 19 Kɔ wan wəran nwɛ oloku kas fɔ: «Mətolan' em, bawo məsɔŋ' im antɔf nde kəca kətɔt, məpoc' em sɔ antɔf nde domun dɛŋc-pɛ mɔ. Kɔ Kalebi ɔsɔŋ kɔ antɔf ŋɔtɔt nŋɛ domun dɛŋc-pɛ dəntɔf nde dətɔrɔ kɔ nde daranta mɔ.

20 Ntɔf yayɔkɔ yɔ kusuŋka ka aka Yuda ŋanasɔtɔ kəyer ka kɛ disrɛ dəcor dəcor.

21 Sədare nsɛ səyi dəkələpsər da antɔf ŋa kusuŋka ka Yuda mɔ ntende kələŋcər ka Edɔm nde Nɛkɛf kəca kətɔt ntende dec dɛmpɛ mɔ. Si sənayɔnɛ: Kabəcel, Eder, Yakur, 22 Kina, Dimona, Adada, 23 Kɛdɛs, Hacɔr, Yitnan, 24 Sif, Telem, Beyalɔt, 25 Hacɔr-Hadata, Keriyɔt-Hɛcəron nkɛ kəyɔnɛ Hacɔr mɔ, 26 Amam, Sema, Molada, 27 Hasar-Kada, Hesbon, Bɛt-Palet, 28 Hasar-Suhal, Berseba, Bisiyoteya, 29 Bala, Hiyim, Hɛsɛm, 30 Ɛltoladu, Kesil, Horma, 31 Cikəlak, Madamana, Saŋsana, 32 Lebayot, Silhim, Ayin kɔ Rimon. Kəbɛrɛnɛ ka sədare sasɔkɔ fəp səkɔ sədare wəco mɛrəŋ kɔ camət-maŋkəlɛ (29) kɔ sədare səfɛt sa si.

33 Sədare nsɛ səyi aranta nde pəntilsərnɛ pa antɔf ŋa tantɔf mɔ: Ɛstɔl, Corha, Asna, 34 Sanowa, En-Kanim, Tapuwa, Enam, 35 Yarmut, Adulam, Soko, Aseka, 36 Sarayim, Aditayim, kɔ Kedera nkɛ aŋwe sɔ Kederotayim mɔ. Sədare wəco kɔ maŋkəlɛ (14) kɔ sədare səfɛt sa si.

37 Cenan, Hadasa, Mikədal-Kad 38 Dilhan, Mispe, Yokətel, 39 Lakis, Bocəkat, Ekilɔŋ, 40 Kabon, Lahamas, Kitəlis, 41 Kederɔt, Bɛt-Dakɔŋ, Nahama, kɔ Makeda. Si sənayɔnɛ sədare wəco kɔ camət-tin (16) kɔ sədare səfɛt sa si.

42 Libana, Hɛtɛr, Asan, 43 Yifta, Asna, Necibi, 44 Keyila, Akəsibu kɔ Maresa. Si sənayɔnɛ sədare camət-maŋkəlɛ (9) kɔ sədare səfɛt sa si.

45 Ekəron, kɔ sədare səfɛt sa di, 46 kəyɛfɛ ka Ekəron sədare nsɛ səyi Asdodi kəsək mɔ fəp, 47 Asdodi kɔ sədare səfɛt sa di, Kasa kɔ sədare səfɛt nsɛ səyi di kəsək mɔ, haŋ nde kəŋgbɔkɔ ka Misira, haŋ nde Kəba Kəpɔŋ kɔ agbɛp ŋa ki.

48 Nde dəmɔrɔ: Samir, Yatir, Soko, 49 Dana, Kiriyat-Sana, nde pəyɔnɛ Debir mɔ, 50 Anaba, Esitemo, Anim, 51 Kosɛŋ, Holon kɔ Kilo. Si səyɔnɛ sədare wəco kɔ pin (11) kɔ sədare səfɛt sa si.

52 Araba, Ruma, Ɛsaŋ, 53 Yanum, Bɛt-Tapuwa, Afeka, 54 Humeta, Kiriyat-Arba nde pəyɔnɛ Hebərɔŋ mɔ, kɔ Cihɔr. Si səyɔnɛ sədare camət-maŋkəlɛ (9) kɔ sədare səfɛt sa si.

55 Mahon, Karmɛl, Sif, Yuta, 56 Yisrel, Yɔkdeham, Sanowa, 57 Kayin, Kibeya, kɔ Timna. Si səyɔnɛ sədare wəco (10) kɔ sədare səfɛt sa si.

58 Halhul, Bɛt-Cur, Kedɔr, 59 Maharat, Bɛt-Anot, kɔ Ɛltəkon. Si sənayɔnɛ sədare camət-tin (6) kɔ sədare səfɛt sa si.

60 Kiriyat-Bahal nde pəyɔnɛ Kiriyat-Yeyarim mɔ, kɔ Raba, si sənayɔnɛ sədare mɛrəŋ (2) kɔ sədare səfɛt sa si.

61 Nde dətɛgbɛrɛ: Bɛt-Araba, Midin, Sekaka, 62 Nibəsan, Hir-Mela, kɔ En-Kedi, si sənayɔnɛ sədare camət-tin (6) kɔ sədare səfɛt sa si.

63 Aka kusuŋka ka Yuda ŋanatam fɛ kəbaŋər aYebus aŋɛ ŋanandɛ Yerusalɛm mɔ, kɔ aYebus ŋandɛ kɔ aka kusuŋka ka Yuda nde Yerusalɛm haŋ mɔkɔ.

16

Antɔf ŋa kɛ ŋa kusuŋka ka Isifu

1 Ntɔf nyɛ anasɔŋ aka kusuŋka ka Isifu mɔ yɛnayɔnɛ, ntɛ aŋkot yampuŋ-puŋ mɔ, kəyɛfɛ ka Yurdɛn nde Yeriko kəsək kəca ka ntende domun da Yeriko ntende dec dɛmpɛ mɔ, kəcepər ka dətɛgbɛrɛ kəpɛrnɛ ka Yeriko kəkɔ ka nde dəmɔrɔ ma Betel. 2 Ki kəcepər Betel kɔ Lus, kəkɔ kəcepər kəca ka kələŋcər ka aka Arki nde Atarot, 3 kətor ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kəca ka kələŋcər ka aYafəlet haŋ nde antɔf ŋa Bɛt-Horon-Tantɔf, haŋ Keser kəkɔ-futər nde dəkəba. 4 Kɛ kaŋkɔ cusuŋka ca Efrayim kɔ Manase awut a Isifu ŋanasɔtɔ.

5 Antɔf ŋa aka Efrayim ŋɔ ŋaŋɛ dəcor cor: Kələŋcər kɔ kɛ kəŋan kənayɔnɛ ntende dec dɛmpɛ mɔ, Atarot-Adar haŋ Bɛt-Horon Takəroŋ. 6 Kələŋcər kənabəp Kəba Kəpɔŋ ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kəca ka Mikəmetat ntende kəca kəmeriya. Kəkafələr ntende dec dɛmpɛ mɔ, kəca ka Tahanat-Silo, kəcali ntende dec dɛmpɛ mɔ, kəca ka Yanoha. 7 Kɔ kəyɛfɛ Yanoha, kɔ kəntor Atarot kɔ Nahara, kɔ kəŋkɔ kəsəŋkələr Yeriko, kɔ kəŋkɔ kənarnɛ Yurdɛn. 8 Kəyɛfɛ Tapuwa , kɔ kələŋcər kəŋkɔ kəca nkɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, ntende kəŋgbɔkɔ ka Kana kəkɔ-narnɛ nde dəkəba. Kɛ kaŋkɔ kɔ kusuŋka ka Efrayim ŋanasɔtɔ dəcor dəcor, 9 kəlɛkɛnɛ ka sədare nsɛ anacəmbərɛ aka Efrayim nde antɔf ŋa kɛ ka Manase mɔ, kəlɛkɛnɛ sədare səfɛt sa si. 10 Ŋa sɔ ŋanabaŋər fɛ aKanahan aŋɛ ŋandɛ Keser mɔ, aKanahan ŋandɛ afum a Efrayim dacɔ haŋ mɔkɔ, mba ŋayi acar aŋɛ ŋambəcɛ afum a Efrayim mɔ dacɔ.

17

1 Anacəmbərɛ sɔ kusuŋka ka Manase coco ca Isifu atɔf ŋa kɛ. Awut a Makir coco ca Manase papa wəka Kaladu, ŋanasɔtɔ antɔf, bawo fum wəka kəwan ɛnayi. Anacəmbərɛ ŋa Kaladu kɔ Basan. 2 Anacəmbərɛ sɔ afum a Manase alpəs antɔf ŋa kɛ dəcor dəcor, kəlɛkɛnɛ afum a Abiyeser, a Helek, a Asriyel, a Sɛkɛm, a Hefer, kɔ afum a Semida. Awut arkun a Manase wan ka Isifu ŋanayi akakɔ dəcor dəcor.

3 Celofahad wan ka Hefer, wan ka Kaladu, wan ka Makir, wan ka Manase, ɛnayɔ fɛ wan wərkun, mɛnɛ awut aran. Mewe maŋan mɛmɛ: Mahala, Noha, Hokəla, Milka, kɔ Tirsa. 4 Kɔ awut aran aŋɛ ŋaŋkɔ fɔr ya wəloŋnɛ Elasar, Yosuwe wan ka Nun kɔ akiriŋ, kɔ ŋaloku: «Kanu Kəpɔŋ kənasom Musa a pasɔŋ sɔ səna kɛ awɛŋc asu dacɔ.» K'asɔŋ ŋa kɛ awɛŋc aŋan dacɔ pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənaloku ti mɔ. 5 K'anacəmbərɛ Manase ntɔf wəco, kəlɛkɛnɛ antɔf ŋa Kaladu kɔ ŋa Basan nŋɛ ŋeyi Yurdɛn kəca kəŋkɔ ntende dec dɛmpɛ mɔ, 6 bawo awut aran a kusuŋka ka Manase ŋanasɔtɔ kɛ awut arkun a kusuŋka ɔn dacɔ. Kɔ antɔf ŋa Kaladu ŋɔyɔnɛ ŋa awut arkun alpəs a kusuŋka ka Manase akɔ.

7 Kələŋcər ka Manase kəŋc-kɔ kəyɛfɛ Aser haŋ Mikəmetat, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Sɛkɛm, kəkɔ kəca kətɔt ntende antɔf ŋa aka En-Tapuwa. 8 Atɔf ŋa Tapuwa ŋa Manase ŋɛnayi, mba dare da Tapuwa, ndɛ dɛnayi kələŋcər ka Manase kəroŋ mɔ, aka kusuŋka ka Efrayim ŋɔ ŋanapaŋnɛ di. 9 Kələŋcər kaŋkɔ kəŋc-tor nde kəŋgbɔkɔ ka Kana. Sədare səlɔma sa Efrayim sənayi sədare sa Manase dacɔ nde kəca kətɔt ka kəŋgbɔkɔ ntende dec dɛmpɛ mɔ. Ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kələŋcər ka Manase kəŋc-futər dəkəba. 10 Itɔ tatɔkɔ antɔf ŋa kusuŋka ka Efrayim ŋɛnayi kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ, k'antɔf ŋa Manase ŋeyi kəca kəmeriya. Kəba kənayɔnɛ ŋa kələŋcər ka nde dec dɛŋkalɛ mɔ, antɔf ŋaŋan ŋɛmbəp antɔf ŋa Aser ntende kəca kəmeriya, kɔ ŋɛmbəp antɔf ŋa Yisakar ntende dec dɛmpɛ mɔ. 11 Anacəmbərɛ kusuŋka ka Manase sədare nsɛ nde ntɔf ya Aser kɔ Yisakar: Bɛt-San, Yibəleham, afum aka Dɔr , afum aka En-Dɔr, afum aka Tahanak, kɔ afum aka Mekido, sədare sa Nafet maas, kɔ sədare səfɛt səfɛt sa si fəp. 12 Aka Manase ŋanatam fɛ kəbaŋ ka sədare sasɔkɔ, bawo aka Kanahan sɔ ŋafaŋ kəyi ka atɔf ŋaŋɔkɔ. 13 Ntɛ aka Yisrayel ŋandesɔtɔ fənɔntər mɔ, kɔ ŋaŋcəmbər aka Kanahan yɛbəc yaŋan, mba ŋanatam fɛ kəbaŋər ŋa antɔf məlməl.

14 Kɔ afum a Isifu ŋaloku Yosuwe ntɛ mɔ: «Ta ake tɔ məsɔŋ em tofo tin gboŋ kɛ-ɛ? Məŋcərɛ a afum em ŋala, bawo kətolanɛ ka Kanu Kəpɔŋ kəsɔrɔy' im darəŋ haŋ ndɛkəl.» 15 Kɔ Yosuwe oloku ŋa: «Kɔ məyɔ afum alarəm-ɛ, məpɛ nde dəkulum, məkɔ məcɛpəs kəfo nde ntɔf ya aPerisi kɔ aRefay, bawo antɔf nde mɔrɔ ma Efrayim ŋɛwɛkɛn' am.» 16 Kɔ aka Isifu ŋaloku: «Antɔf ŋa nde mɔrɔ nŋɛ ŋɔfɔtəŋnɛ su kəndɛ. Ta mɛrəŋ ta ti, cibil ca kəwan ca fɛc cəyi nda aKanahan aŋɛ ŋayi nde aranta ŋa di mɔ, aŋɛ ŋayi aranta ŋa Bɛt-San kɔ sədare səfɛt sa di, kɔ akɔ ŋayi nde aranta ŋa Yisrel nde mɔrɔ dacɔ mɔ.» 17 Kɔ Yosuwe oloku aka cusuŋka ca Isifu, Manase kɔ Efrayim: «Afum alarəm ŋɔ nəyɔnɛ, kɔ nəyɔ sɔ fənɔntər. Nəfɔdeyɔ kəfo kin gboŋ, 18 mba nəŋyɔ antɔf ŋa dəmɔrɔ məlməl. Ali ntɛ ŋɔyɔnɛ kulum mɔ, nəndecɛpəs ki, ntɔf fəp yendeyɔnɛ yonu. Nəndebaŋər aKanahan antɔf ŋaŋan, ali ntɛ ŋayɔ cibil ca fɛc kɔ ŋayɔ sɔ fənɔntər mɔ.»

18

Kəyer ka ntɔf cusuŋka cəlpəs

1 Kɔ aka Yisrayel fəp ŋaloŋkanɛ Silo, kɔ ŋacəmbər di aŋgbaŋcan ŋa dəkəbəpɛnɛ kɔ Kanu. Ŋanabaŋ antɔf, ŋeyi oŋ kiyi kəŋan. 2 Mba pəŋcəmɛ cusuŋka camət-mɛrəŋ ca aka Yisrayel aŋɛ ŋanatɔ-sɔtɔ kərɛsna kɛ kəŋan mɔ. 3 Kɔ Yosuwe oloku aka Yisrayel: «Ake tɛm tɔ nəndesak kədɛŋcəs kəlɛk ka kɛ nkɛ Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka awisi aŋa kəsɔŋ' un mɔ? 4 Nəwurɛ afum maas maas dəcusuŋka dəcusuŋka. Isom ŋa ŋandeyɛfɛ ŋakɔtɛnɛ antɔf ŋakɔkcɛ ŋapirint ŋi, ŋader ŋasɔŋ' im. 5 Ŋandeyerɛnɛ antɔf mopoc camət-mɛrəŋ. Aka Yuda ŋaŋkɔyi Nɛkɛf, antɔf ŋaŋan ntende kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ, kɔ aka kusuŋka ka Isifu ŋa ŋayi nde antɔf ŋaŋan ntende kəca kəmeriya. 6 Kɔ nəna nəkɔ nəkɔkcɛ atɔf mofo camət-mɛrəŋ, nəde nəlok' im ti nnɔ. Kəkot' on k'inder yampuŋ-puŋ fɔr ya Kanu Kəpɔŋ Kanu kosu kiriŋ. 7 Mba aLewy ŋa ŋafɔsɔtɔ antɔf ŋa kɛ nəna dacɔ, bawo ŋa ŋatɔmpər teta Kanu Kəpɔŋ, ti tɔyɔnɛ kɛ kəŋan. Kɔ Kadu, Ruben kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase ŋanasɔtɔ nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ kɛ kəŋan nkɛ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnasɔŋ ŋa mɔ.»

8 Kɔ afum aŋɛ ŋayɛfɛ, kɔ ŋaŋkɔ. Yosuwe ɛnaloku akɔ ɛnasom kəkɔ-cic mɛgbɛkərɛ maŋan ma antɔf mɔ ntɛ: «Nəkɔ nənɔŋkər antɔf, nəkɔkcɛ nəder nəlok' im, bawo kəkot' on k'inder yampuŋ-puŋ fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ teta kəyerɛnɛ ka antɔf nde Silo.» 9 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋkɔ, kɔ ŋaŋcali antɔf, kɔ ŋacic dəbuk tɔkɔkcɛ ta mofo mmɛ camət-mɛrəŋ, sədare sədare. Kɔ ŋaluksərnɛ nnɔ Yosuwe eyi mɔ, nde saŋka sa Silo. 10 Kɔ Yosuwe oŋkotɛ ŋa yampuŋ-puŋ fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ nde Silo, k'eyer antɔf ŋa Yisrayel afum akaŋɛ dacɔ, pəmɔ tɔkɔ anayer mɔ.

Antɔf ŋa Beŋyamin

11 K'aŋkot yampuŋ-puŋ kəyer ka kɛ ka kusuŋka ka aka Beŋyamin dəcor dəcor, aŋcəmbər ŋa antɔf nde kusuŋka ka Yuda kɔ kusuŋka ka Isifu dacɔ. 12 Kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ mɔ, kɔ kələŋcər kəŋan kəŋcop kəyɛfɛ ka Yurdɛn. Kɔ kəmpɛrnɛ pətəmbələr pa Yeriko kəca kəmeriya, kɔ kəmpɛrnɛ mɔrɔ ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kəkɔ kəfutər ntende dətɛgbɛrɛ ta Bɛt-Awɛn. 13 Kələŋcər kəŋan kəc-cepər Lus, kɔ nde pətəmbələr pa Lus, nde pəyɔnɛ Betel kəca kətɔt ka ntende dec dɛmpɛ mɔ, kɔ kəntor Atarot-Adar, kɔ kəmpɛ tɔrɔ tɔkɔ teyi kəca kətɔt Bɛt-Horon-Tantɔf mɔ. 14 Ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kɔ kələŋcər kəŋkafələr ntende kəca kətɔt kəyɛfɛ ka tɔrɔ ntɛ tɛntɛfərɛnɛ kɔ Bɛt-Horon kəca kətɔt mɔ, kɔ kəŋkɔ kənarnɛ Kiriyat-Bahal, nde pəyɔnɛ Kiriyat-Yeyarim, dare da aka kusuŋka ka Yuda. Tatɔkɔ tɔ kələŋcər ka ntende dec dɛŋkalɛ mɔ kənafəntərɛ.

15 Kələŋcər ka kəca kətɔt nde dec dɛmpɛ mɔ kəc-yɛfɛ Kiriyat-Yeyarim, kəkɔ-narnɛ nde domun dɛŋc-pɛ mɔ nde Nɛftowa. 16 Kələŋcər kaŋkɔ kəc-tor dəkələpsər da mɔrɔ mmɛ mɛntɛfərɛnɛ kɔ aranta ŋa Bɛn-Hinɔm mɔ, kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ aranta ŋa aRefay mɔ. Kəsolnɛ aranta ŋa Hinɔm nde mɔrɔ dacɔ, pətəmbələr pa aYebus ntende kəca kətɔt ka nde dec dɛmpɛ mɔ, ki kətor haŋ En-Rokɛl. 17 Kɔ kəŋkafələr kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ mɔ, kəkɔ kənarnɛ En-Sɛmɛs, kəcepər kəkɔ kəsumpər Kelilot, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Kəpɛ ka Adumim, kəkɔ kətor nde Tasar ta Bohan wan ka Ruben. 18 Kəkɔ kəcepər pətəmbələr pa kəca kəmeriya ka tɔrɔ nde dec dɛmpɛ mɔ, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Araba, kɔ kəntor nde Araba disrɛ. 19 Kələŋcər kaŋkɔ kəc-cepər nde pətəmbələr pa kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ Bɛt-Hokəla mɔ, kəkɔ-futər nde dobo da Kəba Kədokət ntende kəca kəmeriya ka nde dec dempɛ mɔ, ntende dobo da kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn kəca kətɔt ka nde dec dɛŋkalɛ mɔ, tatɔkɔ tɔ kələŋcər ka kəca kətɔt kənafəntərɛ. 20 Ntende dec dɛmpɛ mɔ, Yurdɛn yɛnayɔnɛ kələŋcər.

Kɛ ka aka kusuŋka ka Beŋyamin kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, kɔ cələŋcər cəŋan fəp.

21 Sədare sa kusuŋka ka Beŋyamin sənayi nsɛ dəcor dəcor: Yeriko, Bɛt-Hokəla, Hemek-Kecic, 22 Bɛt-Araba, Cemarayim, Betel, 23 Awim, Para, Hofra, 24 Kefar-Amoni, Hofni kɔ Keba, sədare wəco kɔ mɛrəŋ (12) kɔ sədare səfɛt sa si.

25 Kabayɔŋ, Rama, Beyerot, 26 Mispe, Kefira, Mosa, 27 Rekɛm, Yirpel, Tarala, 28 Cela, Helef, Yebus yi yɔyɔnɛ Yerusalɛm, Kibeya kɔ Kiriyat, sədare wəco kɔ maŋkəlɛ (14) kɔ sədare səfɛt sa si. Kɛ ka aka kusuŋka ka Beŋyamin kənayi kaŋkɔ dəcor cor.

19

Antɔf ŋa kusuŋka ka Simɔŋ

1 Topoc ta mɛrəŋ mpɛ anawurɛ mɔ pɛnayɔnɛ pa kusuŋka ka Simɔŋ dəcor dəcor. Ŋa ŋanasɔtɔ kɛ kəŋan awut a Yuda dacɔ. 2 Kɔ ŋa ŋasɔtɔ kɛ nkɛ kəyɔnɛ sədare sa Berseba, Seba, Molada, 3 Hasar-Suhala, Bala, Hɛsɛm, 4 Ɛltoladu, Betula, Horma, 5 Cikəlak, Bɛt-Markabot, Hasar-Susa, 6 Bɛt-Lebayot kɔ Saruhɛn, sədare wəco kɔ maas (13) kɔ sədare səfɛt sa si. 7 Ayin, Rimon, Hɛtɛr kɔ Asan, sədare maŋkəlɛ kɔ sədare səfɛt sa si, 8 kəlɛkɛnɛ ka sədare səfɛt səfɛt səkɔ sənɔŋkər sədare sasɔkɔ mɔ fəp, haŋ nde Balat-Ber nde pəyɔnɛ Ramat-Nɛkɛf mɔ. Kɛ ka aka kusuŋka ka Simɔŋ kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor. 9 Atɔf ŋa kɛ ka kusuŋka ka Simɔŋ, kɛ ka kusuŋka ka Yuda ŋ’ anabelər ki, bawo kɛ kəŋan kənabɛkər ŋa pəpɔŋ, kɛ kəŋan disrɛ anasɔtɔnɛ kusuŋka ka Simɔŋ kɛ kəŋan.

Antɔf ŋa Sabulon

10 Topoc ta maas pɛnayɔnɛ kɛ ka kusuŋka ka Sabulon dəcor dəcor. Kələŋcər kəŋan kənakɔ haŋ Saridi. 11 Kəpɛrnɛ kəca nkɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, kɔ kəca ka Marala, kəkɔ kəgbuŋɛnɛ Dabasɛt, kəyɛfɛ dənda kəkɔ nde kəŋgbɔkɔ ka Yokonam tekiriŋ mɔ. 12 Ntɛ kəyɛfɛ Saridi mɔ, kɔ kələŋcər kəŋkafəlɛ kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ ntende kələŋcər ka Kislɔt-Tabor, kəkɔ kənarnɛ Daberat, kɔ kəpɛrnɛ Yafiya. 13 Kɔ kəyɛfɛ dəndo kɔ kəŋcepər ntende dec dɛmpɛ Kat-Hefer, kɔ Et-Katsin, kəkɔ kənarnɛ Rimon, kɔ kəkafələr haŋ Neha. 14 Kɔ kələŋcər kaŋkɔ kəŋkɔ kəkafələr ntende kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ Hanaton mɔ, kəkɔ kəfutər nde mɔrɔ dacɔ nde aranta ŋa Yifta-El. 15 Kɛ kəŋan kəlɛkɛnɛ Katat, Nahalal, Simrɔŋ, Yidala, kɔ Betlɛhɛm. Ŋanasɔtɔ sədare wəco kɔ mɛrəŋ (12), kɔ sədare səfɛt sa si. 16 Antɔf ŋa kɛ ŋa aka Sabulon kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, sədare səpɔŋ sasɔkɔ kɔ sədare səfɛt sa si.

Antɔf ŋa Yisakar

17 Topoc ta maŋkəlɛ pɛnayɔnɛ pa Yisakar, kɛ ka kusuŋka ka Yisakar dəcor dəcor. 18 Kələŋcər kəŋan kənakɔ haŋ Yisrel, Kesulɔt, Sunem, 19 Hafarayim, Siyɔŋ, Anaharat, 20 Rabit, Kisiyon, Abɛc, 21 Rɛmɛt, En-Kanim, En-Hada kɔ Bɛt-Pacɛc. 22 Kələŋcər kəŋan kəŋkɔ kəgbuŋɛnɛ Tabor, Sahacima, Bɛt-Sɛmɛs, kəkɔ kəfutər Yurdɛn, sədare wəco kɔ camət-tin (16) kɔ sədare səfɛt sa si. 23 Kɛ ka kusuŋka ka aka Yisakar kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, sədare səpɔŋ sasɔkɔ kɔ səfɛt sa si.

Antɔf ŋa Aser

24 Topoc ta kəcamət mpɛ pɛnawur mɔ pɛnayɔnɛ pa kusuŋka ka Aser dəcor cor. 25 Ŋa ŋanayɔ kələŋcər kəyɛfɛ ka Hɛlkat, kəkɔ Hali, Bɛtɛn, Aksaf, 26 Alamelek, Hamhadu kɔ Misal, kəkɔ kəgbuŋɛnɛ tɔrɔ ta Karmɛl kɔ Sihɔr-Libnat, 27 kɔ kəŋkɔ kəkafələr kəca nkɛ dec dɛmpɛ mɔ, nde Bɛt-Dakɔŋ, kəkɔ sɔ kəgbuŋɛnɛ Sabulon, kɔ nde aranta ŋa Yifta-El nde mɔrɔ dacɔ ntende kəca kəmeriya ka nde dec dɛmpɛ Bɛt-Hemek kɔ Neyel mɔ, kəkɔ kənarnɛ Kabul, kəca kəmeriya, 28 kɔ kəca ka Ebərɔŋ, Rehobo, Hamon kɔ Kana, haŋ Sidɔŋ dare dɔpɔŋ. 29 Kɔ kələŋcər kaŋkɔ kəŋkɔ kəkafələr kəca ka Rama haŋ nde dare da saŋka da Tir, kɔ kəca ka Hosa, kɔ kəŋkɔ kəfutər nde dəkəba, kəcepərɛnɛ ta Akəsibu, 30 kəlɛkɛnɛ ka Huma, Afek kɔ Rehobo, sədare wəco mɛrəŋ kɔ mɛrəŋ (22) kɔ sədare səfɛt sa si. 31 Kɛ ka kusuŋka ka Aser kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, sədare səpɔŋ sasɔkɔ kɔ səfɛt sa si.

Antɔf ŋa Naftali

32 Topoc ta camət-tin pɛnayɔnɛ kɛ ka kusuŋka ka Naftali dəcor dəcor. 33 Kələŋcər kəŋan kəŋc-kɔ kəyɛfɛ ka Helef kɔ kətɔk kəpɔŋ kəŋkɔ kəyi Cananim kəsək mɔ, kəcepər ta Adami-Nɛkɛbu kɔ Yabanel, haŋ Lakum, kɔ kəŋkɔ kəfutər Yurdɛn. 34 Kɔ kələŋcər kaŋkɔ kəŋkɔ kəkafələr ntende dec dɛŋkalɛ Asnɔt-Tabor mɔ, kɔ kəŋkɔ kənarnɛ Hukɔk, kɔ kəŋkafələr Sabulon kəca kətɔt ka ntende dec dɛmpɛ mɔ, nde Aser kəca nkɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, kɔ Yehuda. Yurdɛn yeyi kələŋcər kaŋkɔ nde dec dɛmpɛ mɔ. 35 Sədare sa saŋka sasɔkɔ sənayɔnɛ: Cidim, Cer, Hamat, Rakat, Kineret, 36 Adama, Rama, Hacɔr, 37 Kɛdɛs, Edereyi, En-Hacɔr, 38 Yiron, Mikədal-El, Horem, Bɛt-Hanat kɔ Bɛt-Sɛmɛs, sədare wəco kɔ camət-maŋkəlɛ (19) kɔ sədare səfɛt sa si. 39 Kɛ ka kusuŋka ka Naftali kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, sədare səpɔŋ kɔ sədare səfɛt sa si.

Antɔf ŋa Dan

40 Topoc ta camət-mɛrəŋ mpɛ pɛnawur mɔ pɛnayɔnɛ kɛ ka kusuŋka ka Dan dəcor dəcor. 41 Anacəmbərɛ ŋa Corha, Ɛstɔl, Hir-Sɛmɛs, 42 Sahalabin, Ayalon, Yitala, 43 Elon, Timna, Ekəron, 44 Elteke, Kibeton, Balat, 45 Yehudu, Bene-Berak, Kat-Rimon, 46 Domun da Yarkon kɔ Rakon, kɔ antɔf ŋɔkɔ ŋɛntɛfərɛnɛ kɔ Yafa mɔ.

47 Ntɛ kɛ kəŋan, atɔf ŋaŋan ŋende ŋɔsɔlər ŋa mɔ, kɔ awut a Dan ŋaŋkɔ ŋawɛkərnɛ aka Lɛsɛm kɔ ŋandif ŋa. Kɔ ŋambaŋ antɔf ŋaŋɔkɔ, kɔ ŋɔyɔnɛ ŋaŋan, kɔ ŋandɛ di, kɔ ŋawe di Dan, tewe ta kas kəŋan. 48 Kɛ ka kusuŋka ka Dan kənayi kaŋkɔ dəcor dəcor, sədare sasɔkɔ kɔ sədare səfɛt sa si.

49 Ntɛ aka Yisrayel ŋalip kəyerɛnɛ cəgbɛ ca antɔf mɔ, kɔ ŋampocɛ Yosuwe wan ka Nun antɔf ŋa kɛ ŋa dacɔ, 50 pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom ti mɔ. Kɔ ŋasɔŋ kɔ dare dɔkɔ ɛnafaŋ mɔ, Timnat-Sera, nde mɔrɔ ma Efrayim. Yosuwe oluksərnɛ kəcəmbər dare dadɔkɔ, k'ɛndɛ.

51 Antɔf ŋa kɛ ŋaŋɔkɔ ŋɔ wəloŋnɛ Elasar, Yosuwe wan ka Nun, kɔ abɛ a cusuŋka ca Yisrayel ŋanakot yampuŋ-puŋ, anacəmbər mopoc fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ nde Silo, nde dəkəbɛrɛ da aŋgbaŋcan ŋa dəkəbəpɛnɛ kɔ Kanu. Ntɛ tɔ ŋanalip kəyer antɔf.

20

Sədare nsɛ anayɛk-yɛk kəgbɔpənɛ teta ayɛk ŋa mecir mɔ

1 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəloku Yosuwe: 2 «Məloku aka Yisrayel: Nəndɛs-dɛs sədare nsɛ wədif fum ta ɛyɛfɛnɛ ti ɛntam kəyacnɛ mɔ nsɛ isom Musa kəsɔŋ' un mɔ. 3 Nwɛ endif fum ta ɛyɛfɛnɛ ti mɔ, ɛntam kəyɛksɛ pəde pəndɛ di. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ wəkayi pəyacnɛ ta wəkɔ pəluksɛ kɔ ayɛk ŋa mecir mɔ. 4 Wədif ka fum wəkakɔ ɛntam kəyɛksɛ pəkɔ dare din sədare sasɔkɔ dacɔ, k'ɔŋkɔ-ɛ, pəkɔ pəcəmɛ dare dəkusu, pəloku abeki a dare tes tɔkɔ ɛləsər mɔ. Ŋambaŋ kɔ dare dadɔkɔ disrɛ, ŋamentər' kɔ kəfo nkɛ ɔŋkɔndɛ ŋa dacɔ mɔ. 5 Kɔ wəluksɛ ayɛk ɛŋcɛpsɛ kɔ darəŋ kəbɛləs-ɛ, abeki a dare ŋafɔwosɛ kəsɔŋ kɔ kɔ, bawo ɛyɛfɛnɛ fɛ kədif ka wɛŋc, nwɛ ɛnatɔ-yɔnɛ wəterɛnɛ kɔn mɔ. 6 Pəyi dare dadɔkɔ haŋ tɛm ntɛ aka Yisrayel ŋandekɔ kiti kɔ mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ wəloŋnɛ wəpɔŋ pəfi. Tɛm tatɔkɔ, wədif fum wəkɔ ɛyɛksɛ mɔ, ɛntam kəlukus nde dare dɔn, nde kəlɔ kɔn, nde dare dɔkɔ ɛnayɛksɛ mɔ.»

7 Kɔ ŋalɛk sədare nsɛ: Kɛdɛs ka Kalile nde mɔrɔ ma Naftali, Sɛkɛm nde mɔrɔ ma Efrayim, kɔ Kiriyat-Arba nde pəyɔnɛ Hebərɔŋ mɔ, nde mɔrɔ ma Yuda. 8 Kəca kəŋkɔ ntende Yurdɛn ntende dec dɛmpɛ Yeriko mɔ, kɔ ŋalɛk Bɛcɛr nde dətɛgbɛrɛ, pəgbantəkəla mpɛ pɔyɔnɛ pa kusuŋka ka Ruben mɔ, Ramot da Kaladu nde kusuŋka ka Kadu disrɛ, kɔ Kolan ka Basan nde kusuŋka ka Manase disrɛ. 9 Sədare sasɔkɔ sɔ aka Yisrayel ŋanatəŋnɛ kəyɔnɛ ka sədare nsɛ, wəka Yisrayel kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, wəcikəra, kɔ endif fum ta ɛyɛfɛnɛ ti-ɛ, wəkakɔ ɛntam kəyɛksɛ pəde pəndɛ di ta aluksɛ kɔ ayɛk ŋa mecir kədif kɔn fum haŋ kəloŋkanɛ ka afum a Yisrayel kəbəp ŋabocɛ kɔ kiti.

21

Anacəmbərɛ aLewy sədare kɔ culum

1 Kɔ abɛ a kusuŋka ka aLewy ŋaŋcɔŋnɛ wəloŋnɛ Elasar kəsək, kɔ Yosuwe wan ka Nun, kɔ abeki a dəcor dəcor ca cusuŋka ca aka Yisrayel. 2 Kɔ ŋaloku ŋa ntɛ nde Silo antɔf ŋa Kanahan: «Kanu Kəpɔŋ kəsom Musa a kəsɔŋ su sədare a pandɛ si, kɔ culum ca si a pac-kɛk ci yɔcɔl yosu.» 3 Kɔ aka Yisrayel ŋasɔŋ aLewy sədare səlɔma kɔ culum ca si kəbɛrɛnɛ ka ntɔf yaŋan pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənaloku ti mɔ.

4 K'aŋkotɛ yampuŋ-puŋ aka cor ca Kehat. K'awurɛ aLewy afum a wəloŋnɛ Aruna sədare wəco kɔ maas (13) nde cusuŋka ca Yuda, Simɔŋ kɔ Beŋyamin, k'asɔŋ ŋa si. 5 Kɔ cusuŋka cəlpəs ca Kehat ŋasɔtɔ sədare wəco (10) nde antɔf ŋa cusuŋka ca Efrayim, Dan, kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase. 6 K'aŋkot yampuŋ-puŋ, kɔ afum a Kerson ŋasɔtɔ sədare wəco kɔ maas (13) nde antɔf ŋa aka cusuŋka ca Yisakar, Aser, Naftali, kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase nde Basan. 7 Kɔ afum a Merari dəcor dəcor, ŋasɔtər sədare wəco kɔ mɛrəŋ (12) aka cusuŋka ca Ruben, Kadu, kɔ Sabulon. 8 Kɔ aka Yisrayel ŋaŋkot yampuŋ-puŋ kɔ ŋasɔŋ aLewy sədare sasɔkɔ kəlɛkɛnɛ culum ca si, pəmɔ tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom ti Musa mɔ.

9 Nde ntɔf ya cusuŋka ca Yuda kɔ Simɔŋ anasɔŋ sədare 10 afum a Aruna, aka kor ka Kehat wan ka Lewy, bawo ŋa ŋɔ yampuŋ-puŋ yɛnanuŋkɛnɛ kəmentər. K'anaboŋcər ŋa sədare sasɔkɔ mewe. 11 Kɔ aka Yisrayel ŋasɔŋ aka Kehat Kiriyat-Arba kɔ culum cacɔkɔ cənɔŋkər di mɔ. Aŋwe sɔ dare dandɛ tewe ta Hebərɔŋ. Arba ɛnayɔnɛ papa wəka Anak. 12 Mba sədalɛ sa dare dɔpɔŋ kɔ sədare səfɛt sa si k'asɔŋ Kalebi wan ka Yefune. 13 Kɔ ŋasɔŋ awut a wəloŋnɛ Aruna Hebərɔŋ, dare da kəgbɔpənɛ ndɛ wədif fum ta ɛyɛfɛnɛ ti ɛntam kəyacnɛ mɔ, Libana, 14 Yatir, Esitemo, 15 Holon, Debir, 16 Ayin, Yuta kɔ Bɛt-Sɛmɛs, sədare camət-maŋkəlɛ (9) ca cusuŋka ca Simɔŋ kɔ Beŋyamin kəlɛkɛnɛ culum ca si. 17 Nde atɔf ŋa Beŋyamin kɔ ŋasɔtɔ Kabayɔŋ, Keba, 18 Anatot, kɔ Halmon. Itɔ tatɔkɔ sədare maŋkəlɛ kɔ culum ca si. 19 Aloŋnɛ aŋɛ ŋanayɔnɛ aka kusuŋka ka Aruna mɔ ŋanasɔtɔ sədare wəco kɔ maas (13) kɔ culum ca si.

20 Cor ca aka Kehat cəlpəs aŋɛ ŋanayɔnɛ kusuŋka ka Lewy mɔ, kɔ ŋasɔtɔ sədare nde antɔf ŋa kusuŋka ka Efrayim. 21 K'asɔŋ ŋa Sɛkɛm dare da kəgbɔpənɛ nde mɔrɔ ma Efrayim, Keser, 22 Kibasayim, kɔ Bɛt-Horon, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 23 K'asɔŋ kusuŋka ka Dan: Elteke, Kibeton, 24 Ayalon, kɔ Kat-Rimon, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 25 K'asɔŋ kusuŋka dacɔ ka Manase: Tahanak kɔ Kat-Rimon, sədare mɛrəŋ (2) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 26 Cor ca afum a Kehat alɔma cənasɔtɔ sədare wəco (10) kɔ culum ca si.

27 K'asɔŋ afum a Kerson cor ca aLewy dacɔ: Ŋasɔtər aka kusuŋka dacɔ ka Manase nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ sədare mɛrəŋ (2) kɔ culum ca si: Kolan nde Basan disrɛ, dare da kəgbɔpənɛ, kɔ Bɛstara. 28 K'asɔŋ kusuŋka ka Yisakar: Kisiyon, Daberat, 29 Yarmut, kɔ En-Kanim, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 30 K'asɔŋ kusuŋka ka Aser: Misal, Abadon, 31 Hɛlkat, kɔ Rehobo, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 32 K'asɔŋ kusuŋka ka Naftali: Kɛdɛs nde Kalile, dare da kəgbɔpənɛ, Hamot-Dɔr, kɔ Kartan, sədare maas (3) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 33 Sədare sa aka Kerson dəcor dəcor sənakɔ sədare wəco kɔ maas (13) kɔ culum ca si.

34 K'asɔŋ aLewy alpəs akɔ ŋanayɔnɛ cor ca afum a Merari mɔ, kɔ ŋa ŋasɔtər aka kusuŋka ka Sabulon: Yokonam, Karta, 35 Dimna, kɔ Nahalal, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 36 K'asɔŋ kusuŋka ka Ruben: Bɛcɛr, Yahas, 37 Kedemot, kɔ Mefahat, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 38 K'asɔŋ kusuŋka ka Kadu: Ramot nde Kaladu dare da kəgbɔpənɛ, Mahanayim, 39 Hesbon, kɔ Yaser, sədare maŋkəlɛ (4) kəlɛkɛnɛ culum ca si. 40 Ntɛ aŋkot yampuŋ-puŋ mɔ kɔ afum a Merari ŋawurɛ dəcor dəcor akɔ ŋanayɔnɛ aka kusuŋka ka Lewy alpəs mɔ, ŋasɔtɔ sədare wəco kɔ mɛrəŋ (12).

41 Sədare sa kusuŋka ka aLewy ntɔf ya aka Yisrayel dacɔ sənakɔ sədare wəco maŋkəlɛ kɔ camət-maas (48) kɔ culum ca si. 42 Sədare sasɔkɔ fəp sənayɔ culum ncɛ cəŋc-nɔŋkər si mɔ, itɔ sədare səkɔ fəp sənayi.

43 Tatɔkɔ tɔ Kanu Kəpɔŋ kənasɔŋəs aka Yisrayel atɔf məlməl nŋɛ kənadɛrmɛ atem aŋan kədesɔŋ ŋa mɔ, kɔ ŋambaŋ ŋi kɔ ŋandɛ. 44 Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ ŋa kəŋesəm, mofo fəp pəforu tuŋ pɔ ŋanayinɛ, pəmɔ tɔkɔ ɛnadɛrmɛ ti atem aŋan mɔ. Ali ater aŋan akin ŋanatam fɛ kəcəmɛ ŋa fɔr kiriŋ, kɔ Kanu Kəpɔŋ kəlɛk ater aŋan kɔ kəmbɛr ŋa dəwaca. 45 Moloku mɔtɔt mmɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku aka Yisrayel mɔ, ali tin tɛnayi fɛ ntɛ ɛnatɔ-yɔnɛ ŋa mɔ, kɔ kəlas mi fəp.

22

Cusuŋka ca Yisrayel nde dec dɛmpɛ Yurdɛn mɔ

1 Kɔ Yosuwe ewe aRuben, aKadu, kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase. 2 K’oloku ŋa: «Nəyɔ tɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnalok' un mɔ fəp, kɔ nəŋcəŋkəl sɔ dim dem, tɔkɔ ilok' un mɔ. 3 Nəsumpər awɛŋc un aŋa kəyɛfɛ ntɛ tɛnayi mɔ haŋ ndɛkəl, kɔ nəleləs sɔ dim ndɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kənalok' un mɔ. 4 Ndɛkəl oŋ ntɛ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ awɛŋc un aŋa pəforu mɔ pəmɔ tɔkɔ ɛnaloku ŋa ti mɔ, nəlɛk oŋ səpɔ sa cəbal conu nde ntɔf yɔkɔ yɔyɔnɛ yonu mɔ, nyɛ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnasɔŋ un nde Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ. 5 Ta nəgbaymɛ mɛtəksɛ kɔ sariyɛ yɔkɔ Musa wəcar ka Kanu Kəpɔŋ ɛnalok' un mɔ: Nəbɔtər Kanu Kəpɔŋ Kanu konu, nəsolnɛ səpɔ sɔn fəp, nəcəmɛ dim dɔn darəŋ, nəlɔtərnɛ kɔ, nəbəcɛ kɔ bəkəc yosoku pɛs doru o doru.»

6 Kɔ Yosuwe ontola Kanu te taŋan, k'oloku ŋa nwɛ o nwɛ a pəkɔ nde abal ŋɔn, kɔ ŋaŋkɔkɔs-kɔs nde cəbal cəŋan. 7 Musa ɛnasɔŋ kusuŋka dacɔ ka Manase kəfo kəlɔma Basan, kɔ Yosuwe nkɔn ɔsɔŋ kusuŋka dacɔ kəŋkɔ kəfo kəlɔma awɛŋc aŋa kəsək nde Yurdɛn ntende dec dɛŋkalɛ mɔ. Ntɛ Yosuwe oloku ŋa kəkɔ ka nde cəbal cəŋan mɔ, k'ontolanɛ ŋa, 8 k'oloku ŋa: «Nəlukus nde cəbal conu kɔ daka dɔpɔŋ, kɔ yɔcɔl yɛlarəm, kɔ pəsam, kɛma, kɔpər, fɛc kɔ yamos yɛlarəm. Nəyerɛnɛ kɔ awɛŋc un aŋɛ yɔsɔtɔ ya aterɛnɛ anu.

Aŋcəmbər aŋgbip Yurdɛn kəsək

9 Kɔ kusuŋka ka aka Ruben, aka Kadu, kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase ŋalukus, kɔ ŋasak aka Yisrayel nde Silo antɔf ŋa Kanahan, kɔ ŋaŋkɔ nde antɔf ŋa Kaladu, antɔf ŋa kɛ nŋɛ ŋanasɔtɔ mɔ Kanu Kəpɔŋ kənasom Musa kədesɔŋ ŋa ŋi. 10 Ntɛ ŋambɛrɛ sədare nsɛ səyi Yurdɛn nde antɔf ŋa Kanahan mɔ, kɔ aRuben, aKadu kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase ŋaŋcəmbər aŋgbip kəŋgbɔkɔ kəsək, aŋgbip ŋɔpɔŋ, ŋɔtɔt teyi. 11 Kɔ aka Yisrayel ŋane pac-loku: «Nəgbətnɛ ntɛ aRuben, aKadu kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase ŋalompəs aŋgbip ŋɛtɛfərnɛ antɔf ŋa Kanahan mɔ, nde Yurdɛn kəsək kəca ka aka Yisrayel.»

12 Ntɛ ŋane ti mɔ, kɔ aka Yisrayel fəp ŋaloŋkanɛ Silo kəkɔ-sutɛnɛ kɔ ŋa. 13 Kɔ aka Yisrayel ŋasom Pinahas wan ka wəloŋnɛ Elasar nda aka Ruben, aka Kadu, kɔ afum a kusuŋka dacɔ ka Manase nde antɔf ŋa Kaladu, 14 kɔ ŋaŋkɔ kɔ akiriŋ wəcɔ akin akin aka cusuŋka cacɔkɔ dəcor dəcor. Fəp faŋan akiriŋ a dəcusuŋka ŋɔ ŋanayɔnɛ afum alarəm aka Yisrayel akakɔ dacɔ. 15 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋkɔ nde aRuben, aKadu, kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase nde antɔf ŋa Kaladu, kɔ ŋaŋkɔ ŋaloku ŋa: 16 «Ntɛ tɔ kəloŋkanɛ ka afum a Kanu Kəpɔŋ fəp ŋaloku: Ake dɛtaŋi ləŋəs dɔ nəyɔ Kanu ka aka Yisrayel tantɛ-ɛ? Nəŋyeŋk kəlukus dim da Kanu Kəpɔŋ darəŋ, nəŋcəmbər aŋgbip ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəyeŋkər Kanu Kəpɔŋ domp mɔkɔ mɔ! 17 Kiciya nkɛ sənayɔ nde Peyɔr mɔ kənayɔnɛ mes mɛlɛc. Haŋ mɔkɔ antasɔkəsnɛ fɛ. Kiciya kosu kənasɔŋɛ kəloŋkanɛ ka afum ɔn arom ŋɛlɛc. 18 Kɔ nəna nəŋyeŋk mɔkɔ kəlukus dim da Kanu Kəpɔŋ darəŋ! Kɔ nəyeŋkər mɔkɔ Kanu Kəpɔŋ domp-ɛ, alna aka Yisrayel fəp ŋɔ endewurər mɛtɛlɛ mamɔkɔ. 19 Kɔ nəŋcɛm-cɛmnɛ a antɔf ŋonu ŋɔsɔk fɛ-ɛ, nəcepər oŋ antɔf nŋɛ ŋɔyɔnɛ ŋa Kanu Kəpɔŋ mɔ, nde Kanu Kəpɔŋ kəyi mɔ, tɛm tatɔkɔ nəndɛ su dacɔ, mba ta nəyeŋkər Kanu Kəpɔŋ domp, ta nəyeŋkər su səbomp kəcərɛ fɔ nəcəmbər aŋgbip ŋɔlɔma nŋɛ ŋɔntɔyɔnɛ ŋa Kanu Kəpɔŋ Kanu kosu mɔ. 20 Ntɛ Akaŋ wan ka Sera ɛnalukus kəcəmɛ Kanu darəŋ teta ca cəkɔ Kanu Kəpɔŋ kənamɔnɛ kəlɛk mɔ, aka Yisrayel fəp ŋɔ Kanu Kəpɔŋ kənawurər mɛtɛlɛ mɔn. Nəŋcərɛ ti bel-bel a bafɔ Akaŋ sona ɛnafinɛ kiciya kaŋkɔ.»

21 Kɔ afum a Ruben, Kadu, kɔ aka kusuŋka dacɔ ka Manase ŋaloku abɛ akiriŋ aka cor ca Yisrayel: 22 «Kanu ka canu, Kanu Kəpɔŋ! Kanu ka canu, Kanu Kəpɔŋ, Ki kəŋcərɛ ti! Aka Yisrayel ŋandecərɛ ti! Kɔ pəyɔnɛ fɔ kətɔ-cəŋkəl kɔ kəyeŋkər domp kɔ-ɛ, ta pədeyac su dɔsɔk dadɔkɔ! 23 Kɔ pəyɔnɛ fɔ səŋcəmbər aŋgbip ŋosu kədegbɛkəl Kanu Kəpɔŋ səde səc-loŋnɛ di yoloŋnɛ yɔcɔf-ɛ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti yoloŋnɛ ya mɛgbɛn, kɔ pəyɔnɛ fɔ səlompəs aŋgbip ŋaŋɛ səde səc-loŋnɛ di yoloŋnɛ ya pəforu Kanu Kəpɔŋ-ɛ, awa, Kanu Kəpɔŋ kəndegbɛkərɛ ti! 24 Bafɔ itɔ teyi! Səlompəs aŋgbip ŋaŋɛ bawo sənesɛ ta alna awut anu ŋade ŋac-yif akosu fɔ: ‹Ak' eyi nu dacɔ kɔ Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka Yisrayel-ɛ? 25 Kanu Kəpɔŋ kəmboc kələŋcər Yurdɛn nəna kɔ səna dacɔ, aRuben, kɔ aKadu, ali tes teyi f' on sɔ dacɔ kɔ Kanu Kəpɔŋ!› Teta awut anu tendesɔŋɛ ta awut asu ŋaŋnesɛ sɔ Kanu Kəpɔŋ-ɛ. 26 Itɔ səŋcɛm-cɛmnɛ fɔ: Səmarɛnɛ səcəmbər aŋgbip, bafɔ səde səc-loŋnɛ di de, 27 mba ŋeyi su dacɔ kɔ nəna pəmɔ sede. Ŋeyi sɔ awut asu dacɔ kɔ awut anu ŋac-loŋnɛ yoloŋnɛ ya yɔcɔf kɔ yoloŋnɛ ya pəforu Kanu Kəpɔŋ fɔr yɔn kiriŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ŋade ŋac-loku dɔsɔk dɔlɔma a tɔlɔm o tɔlɔm teyi fɛ awut asu dacɔ kɔ Kanu Kəpɔŋ! 28 Kɔ səloku: ‹Kɔ ŋande ŋaloku su tantɛ, kɔ pəyɔ fɛ ti ŋaloku awut asu ti-ɛ, moloku mamɛ mɔ səndeluksɛ ŋa: «Nəgbətnɛ teyi ta aŋgbip ŋa Kanu Kəpɔŋ nŋɛ atem asu ŋanacəmbər mɔ, bafɔ teta yoloŋnɛ yɔcɔf kɔ yoloŋnɛ yɔlɔma tɔ anacəmbərɛ ŋi de, mba ŋɔyɔnɛ sede su dacɔ kɔ nəna ŋɛc-cɛm-cɛməs su.»› 29 Səmbɔlɛnɛ kəyeŋkər Kanu Kəpɔŋ domp, kɔ kəyi ta səŋcəmɛ ki darəŋ mɔkɔ-ɛ, kəcəmbər kosu aŋgbip ŋa kəloŋnɛ yoloŋnɛ yɔcɔf, yoloŋnɛ ya mɛgbɛn, kɔ yoloŋnɛ ya pəforu, səfɔloŋnɛ kəfo kəcuru Kanu Kəpɔŋ Kanu kosu, ta pəyɔnɛ fɔ nde aŋgbaŋcan ŋa Kanu Kəpɔŋ-ɛ!»

30 Ntɛ wəloŋnɛ Pinahas, kɔ abɛ akiriŋ a kəloŋkanɛ kɔ abeki a cor ca Yisrayel aŋɛ ŋanayi di ŋane moloku mamɔkɔ afum a Ruben, Kadu, kɔ kusuŋka dacɔ ka Manase ŋanaloku mɔ, kɔ moloku mamɔkɔ mɔmbɔt ŋa. 31 Kɔ Pinahas wan ka wəloŋnɛ Elasar oloku afum a Ruben, Kadu, kɔ afum a Manase: «Səŋcərɛ mɔkɔ a Kanu Kəpɔŋ kəyi su dacɔ, bawo nəntalukus fɛ kəcəmɛ Kanu Kəpɔŋ darəŋ, kɔ nəyac sɔ aka Yisrayel ta Kanu Kəpɔŋ kəboc ŋa kiti.»

32 Kɔ Pinahas wan ka wəloŋnɛ Elasar kɔ akiriŋ a cor cəŋan ŋalukus kəyɛfɛ ndena afum a Ruben kɔ Kadu nde atɔf ŋa Kaladu kəkɔ nde antɔf ŋa Kanahan ndena aka Yisrayel aŋɛ ŋanakɔ ŋaluksɛ moloku mɔkɔ ŋanasɔtər ŋa mɔ. 33 Kɔ moloku mamɔkɔ mɔmbɔt aka Yisrayel, kɔ ŋaŋkor-koru Kanu Kəpɔŋ. Ŋaloku fɛ sɔ kəkɔ-mələk antɔf nŋɛ afum a Ruben kɔ afum a Kadu ŋanandɛ mɔ. 34 Afum a Ruben kɔ afum a Kadu ŋasɔŋ aŋgbip ŋaŋɔkɔ tewe, ŋac-kulɛ fɔ: «Tɔyɔnɛ su tɛnɛpəlɛ a Kanu Kəpɔŋ kəyɔnɛ Kanu.»

23

Moloku mɛlpəs ma Yosuwe

1 Tɛm tobolu-bolu tɛnacepər kəyɛfɛ ka ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənasɔŋ aka Yisrayel kəŋesəm mɔ, kəbɛr ŋa aterɛnɛ aŋan acəsək fəp dəwaca. Yosuwe ɛnasikər oŋ tɛm tatɔkɔ. 2 Kɔ Yosuwe ewe aka Yisrayel fəp kəyɛfɛ abeki, abɛ afɛt dəcor dəcor, aboc kiti, kəbəp ka abɛ akiriŋ aŋan, k'oloku ŋa: «Iyɔnɛ oŋ wətem. 3 Kɔ nənəŋk tɔkɔ Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kənayɔ afum aka tɔf nyɛ fəp mɔ te tonu, bawo Kanu Kəpɔŋ kəsutnɛn' on. 4 Nənəŋk ntɛ iŋkot yampuŋ-puŋ a k' iyer un tɔf ya kɛ konu dəcusuŋka dəcusuŋka mɔ, tɔf nyɛ yɛŋcəmɛ kəbaŋ Yurdɛn ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, kɔ tɔf nyɛ inim haŋ nde Kəba Kəpɔŋ mɔ. 5 Kanu Kəpɔŋ kəndewɛnəs afum aka tɔf yayɔkɔ, kɔ nənde nəc-lɔtəs yi-ɛ, nəndendɛ ntɔf yayɔkɔ pəmɔ tɔkɔ nkɔn Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kənasɔŋ un temer ta ti mɔ. 6 Nəwurɛ fənɔntər, nəsumpər nəleləs moloku mmɛ acicəs buk ba sariyɛ sa Musa mɔ, ta nəgbaymɛ kəca kəmeriya, ta nəgbaymɛ kəca kətɔt, 7 ta nədenɔŋkəlɛnɛ afum a tɔf akakɔ ŋayi nu dacɔ mɔ! Ta nəboŋc canu cəŋan, ta nəkornɛ ci kədɛrəm. Ta nəkor-koru ci, ta nətontnɛ ci fɔr kiriŋ! 8 Mba nəsumpər Kanu Kəpɔŋ Kanu konu pəmɔ tɔkɔ nənalɛk ti kəyɔ haŋ mɔkɔ mɔ. 9 Kanu Kəpɔŋ kəmbaŋər tɔf yɔpɔŋ aka fənɔntər, ali fum ɛntatam fɛ haŋ mɔkɔ kəcəmɛ konu fɔr kiriŋ. 10 Nəna fum wəkin gboŋ ɛŋc-bɛləs aterɛnɛ anu pɛcəp pin, bawo Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kəŋc-sutnɛn' on, pəmɔ tɔkɔ kənalok' un mɔ. 11 Nəkɛmbərnɛ nəbɔtər Kanu Kəpɔŋ Kanu konu! 12 Kɔ nəlukus Kanu Kəpɔŋ darəŋ-ɛ, kɔ nəcəmɛ afum acuru aŋɛ ŋayi nu dacɔ mɔ darəŋ-ɛ, kɔ nənɛŋcɛnɛ-ɛ, kɔ nənɔŋkəlɛnɛ-ɛ, 13 nəcərɛ a Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kəfɔdecəmɛ sɔ kəbaŋsər ŋa afum akakɔ tɔf yaŋan fɔr yonu kiriŋ, mba afum akakɔ ŋandeyɔn' on mowul, mɛnəmp, yala, cəŋgban-gban ca cəsək conu, kɔ gbɛc dəfɔr yonu, haŋ nəlip kəməlkɛ atɔf ŋobotu ŋaŋɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kəsɔŋ' un mɔ.

14 «Awa, nəcəŋkəl im! Mɔkɔ tɛm tɛmbəp kəkɔ ka nde ca ca doru fəp yendekɔ mɔ. Nəcərɛ ti bəkəc yonu yosoku pɛs, a moloku mobotu mmɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu konu kənalok' un mɔ, ali tin teyi fɛ ntɛ ɔntɔyɔn' on mɔ, ali tin teyi fɛ ntɛ ɔntɔlas mɔ. 15 Kanu Kəpɔŋ kəlas kəyɔnɛ ka pətɔt pɔkɔ ɛnaloku kəyɔn' on mɔ, mba ɛntam sɔ kəlas ka pəlɛc pɔkɔ eyi kənɛps' on mɔ, pəmələk un antɔf ŋobotu ŋaŋɛ ɔsɔŋ' un mɔ. 16 Kɔ nəsak mɛtəŋnɛ mosu mmɛ Kanu Kəpɔŋ kəndəŋk' on mɔ-ɛ, kɔ nəŋkɔ nəc-loŋnɛ canu cəlɔma-ɛ, kɔ nəŋkɔ nəc-tontnɛ canu cəlɔma fɔr kiriŋ-ɛ, abəkəc ŋa Kanu Kəpɔŋ ŋɛmpɛ nnɔ nəyi mɔ. Tɛm tatɔkɔ nəŋməlkɛ antɔf ŋobotu ŋaŋɛ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ' un mɔ, nəlip.

24

Aka Yisrayel fəp kədɛrəm kəŋan kəkornɛ Kanu Kəpɔŋ

1 Kɔ Yosuwe oloŋka cusuŋka ca Yisrayel fəp Sɛkɛm. K'ewenɛnɛ sɔ abeki a Yisrayel, abɛ aŋan, aboc aŋan kiti, kɔ akiriŋ aŋan, kɔ ŋamentərnɛ nnɔ Kanu Kəpɔŋ kəyi mɔ. 2 Kɔ Yosuwe oloku afum fəp: «Ntɛ tɔ Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel kəloku: ‹Tɛm tobol-bolu atem anu, Terah papa wəka Abraham kɔ papa wəka Nahor nde kəŋgbɔkɔ ka Efərat ntende dec dɛmpɛ mɔ kɔ ŋanandɛ, ŋac-kornɛ canu cəlɔma. 3 K'ilɛk wətem konu Abraham dəndo kəŋgbɔkɔ ntende dec dɛmpɛ mɔ, k'iŋkɔtɛnɛ kɔ antɔf ŋa Kanahan fəp. K'isɔŋɛ afum ɔn kəla, k'isɔŋ kɔ Siyaka. 4 K'isɔŋ Siyaka awut: Yakuba kɔ Esay. K'isɔŋ Esay Tɔrɔ ta Seyir ntɛ tɔyɔnɛ antɔf ŋɔn, kɔ Yakuba kɔ awut ɔn ŋa ŋantor Misira. 5 K'isom Musa kɔ Aruna kədemar afum anu. K'isut Misira fɔr yonu kiriŋ a k'indewurɛnɛ afum anu di. 6 Ntɛ iwurɛ awisi aŋa Misira, kɔ nəmbəp dəkəba mɔ. Kɔ aka Misira ŋaŋcəmɛ ŋa darəŋ kəbɛləs haŋ nde Kəba ka Cəŋkɔlma, ŋac-bɛləs ŋa dəfəlɛs kəroŋ kɔ cibil ca kəwan. 7 Ntɛ awisi aŋa ŋawes-wes kəmar ka Kanu Kəpɔŋ mɔ, kɔ kəntorɛ kubump kəpɔŋ aka Misira kɔ nəna dacɔ. Kɔ Kanu kəŋgbətəs ŋa dəkəba. Nənatəŋnɛ mes mmɛ inayɔ Misira mɔ fɔr yonu kiriŋ. Kɔ nəwon kəndɛ dətɛgbɛrɛ meren mɛlarəm. 8 Tɛm tatɔkɔ t'inakekər' on antɔf ŋa aka Amɔr aŋɛ ŋanandɛ Yurdɛn kəsək ntende dec dɛmpɛ mɔ. Kɔ nəsutɛnɛ kɔ ŋa, mba k'ilɛk aka Amɔr k'imbɛr'un ŋa dəwaca. Kɔ nəmbaŋər ŋa antɔf ŋaŋan, k'imələk ŋa fɔr yonu kiriŋ. 9 Kɔ Balak wan wəka Sipɔr wəbɛ wəka Mohab ɛwɛkərnɛ aka Yisrayel. K'osom Balam wan wəka Beyɔr a pətolan' on pəlɛc, 10 mba k'ifati kəcəŋkəl kɔ. Pətɔt gbəcərəm pɔ Balam oŋc-tolan' on, k'iyac nu fənɔntər fɔn. 11 Kɔ nəŋcali kəŋgbɔkɔ ka Yurdɛn, kɔ nənder Yeriko. Kɔ aka Yeriko kəlɛkɛnɛ aka Amɔr, aPerisi, aKanahan, aHit, aKirkasa, aHiwy, kɔ aYebus ŋasutɛnɛ kɔ nəna, k'ilɛk ŋa k'imbɛr' un dəwaca. 12 K'isom deme ndɛ dɛnayi nu kiriŋ kɔ dɛmbɛləs abɛ a Amɔr mɛrəŋ mɔ. In' ɛnasɔŋ on kətam ŋa. Bafɔ sakma sonu, bafɔ mbəŋcəran yonu yɔ nənatamɛ aterɛnɛ anu de! 13 In' ɔsɔŋ un antɔf nŋɛ nəntɔbəc haŋ nətaka mɔ, kɔ nəndɛ sədare nsɛ nəntɔcəmbərɛ waca wonu mɔ. Kɔ nəndi yeri ya sədalɛ nsɛ nəntɔbifti mɔ, nəc-di yokom ya tɔk nyɛ nəntɔbɔf mɔ.›

14 Ndɛkəl oŋ nənesɛ Kanu Kəpɔŋ, nəkornɛ Kanu kɔ bəkəc yosoku pɛs! Nəcəmɛ kɔ darəŋ tɛm fəp. Nəce canu ncɛ atem anu ŋaŋc-kornɛ nde kəŋgbɔkɔ ka Efərat ntende dec dɛmpɛ kɔ nde Misira mɔ. Nəkornɛ oŋ Kanu Kəpɔŋ! 15 Kɔ nəntɔwosɛ oŋ kəkornɛ Kanu Kəpɔŋ-ɛ, nəboŋc mɔkɔ anɔ nənde nəc-kornɛ-ɛ, kɔ pəyɔnɛ canu ncɛ atem anu ŋaŋc-kornɛ ntende Efərat kəca ka ntende dec dɛmpɛ mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, canu ca aka Amɔr aŋɛ nəyi kəndɛ antɔf ŋaŋan mɔ. Mba ina kɔ aka kəlɔ kem disrɛ Kanu Kəpɔŋ kɔ sənde səc-kornɛ!»

16 Kɔ afum ŋaluksɛ kɔ: «Səmbɔlɛnɛ kəsak Kanu Kəpɔŋ a səc-kornɛ canu cəlɔma! Səfɔtam kəyɔ tatɔkɔ! 17 Kanu Kəpɔŋ kənawurɛ atem asu kɔ səna dacar dəndo antɔf ŋa Misira, Kənayɔ mɛgbɛkərɛ mɔpɔŋ nde fɔr yosu kiriŋ. Kəc-bum su dɔpɔ kəc-mar su kəcepər tɔf ya afum alarəm. 18 Kanu Kəpɔŋ kənabɛləs afum aka tɔf yayɔkɔ fəp, kəlɛkɛnɛ aka Amɔr aŋɛ ŋanandɛ di mɔ. Səna sɔ səndekornɛ Kanu Kəpɔŋ, bawo Kanu kosu k' ɔyɔnɛ!»

19 Kɔ Yosuwe oloku afum: «Nəfɔdetam kəc-kornɛ Kanu Kəpɔŋ, bawo kəcempi kɔ ɔyɔnɛ! Kanu kɔ nkɛ kəyɔ kəraca mɔ nkɛ kətɔŋaŋnɛnɛ kətaŋ konu ləŋəs, kɔ kiciya konu mɔ. 20 Kɔ nəlukus Kanu Kəpɔŋ darəŋ-ɛ, kɔ nəkornɛ canu cəcuru-ɛ, Kanu kəndekafəlɛ kətɛfərnɛ nəna. Kəndeləsər on mes, kəndemələk nu, ali ntɛ cɔkɔ-cɔkɔ kənay' on pətɔt mɔ.»

21 K'afum ŋaluksɛ Yosuwe ntɛ: «Ala, səndekornɛ Kanu Kəpɔŋ!» 22 Kɔ Yosuwe oloku afum: «Nəwosɛ kəyɔnɛ sede sa ntɛ nəloku mɔ ba? Antəŋnɛ oŋ a Kanu Kəpɔŋ kɔ nənde nəckornɛ!» Kɔ afum ŋaloku: «Atəŋnɛ a ti ŋɔ səyɔnɛ!» 23 Kɔ Yosuwe oloku: «Awa, nəsak canu cəcuru ncɛ cəyi nu dacɔ mɔ, nəcəmɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu ka Yisrayel darəŋ kɔ abəkəc ŋosoku pɛs!»

24 Kɔ afum ŋaloku Yosuwe: «Səndekornɛ Kanu Kəpɔŋ Kanu kosu, Ki kɔ səndecəŋkəl!»

25 Dɔsɔk dadɔkɔ dəndo Sɛkɛm kɔ Yosuwe eŋcicəs mes ma danapa ndɛ ŋasek mɔ, k'ɔlɔmər afum a Yisrayel tiŋ tiŋ tiŋ mɛfaŋ fəp kɔ sariyɛ nsɛ Kanu kənabocər kɔ mɔ. 26 Kɔ Yosuwe eŋcicəs moloku mmɛ dəbuk ba sariyɛ sa Kanu. K'ɛlɛk tasar tɔpɔŋ k'ɛŋcəmbər pi kətɔk tantɔf nde aŋgbaŋcan ŋa Kanu. 27 Kɔ Yosuwe oloku afum fəp: «Nəgbətnɛ pi, tasar pampɛ peyi su dacɔ, bawo pi pɛtəŋnɛ moloku mmɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku su mɔ fəp. Sede sɔ pɔyɔnɛ kɔ nəlukus Kanu darəŋ-ɛ. 28 Ntɛ Yosuwe elip kəloku mɔ k'ɛsak afum kəkɔ, kɔ fəp fəlukus nde antɔf ŋa kɛ ŋɔn.

Defi da Yosuwe

29 Ntɛ mes mamɔkɔ meŋcepər mɔ, Yosuwe wan ka Nun wəcar wəka Kanu Kəpɔŋ efi. Meren mɔn mɛnakɔ tasar tin kɔ wəcɔ (110). 30 Anawup kɔ nde antɔf ŋa kɛ kɔn, nde Timnat-Sera nde mɔrɔ ma Efrayim, kəca kəmeriya ka Tɔrɔ ta Kahas. 31 Aka Yisrayel ŋaŋc-kornɛ Kanu Kəpɔŋ mata ma Yosuwe fəp, haŋ kɔ abeki aŋɛ ŋanasol kɔ Yosuwe mɔ ŋalip kəfi. Abeki aŋɛ ŋanatəŋnɛ mes fəp mmɛ Kanu Kəpɔŋ kənayɔnɛ aka Yisrayel mɔ.

32 Bɛnt ya Isifu nyɛ aka Yisrayel ŋanakɛrɛ kəyɛfɛ Misira mɔ, anawup yi nde Sɛkɛm nde dalɛ ndɛ Yakuba ɛnawayər awut a Hamɔr papa wəka Sɛkɛm mɛŋcəmbəl ma gbeti tasar tin (100). Itɔ dalɛ dandɛ dɛnayɔnɛ kɛ ka kusuŋka ka Isifu.

33 Kɔ Elasar wan wəka Aruna efi, k'awup kɔ nde Kibeya nde mɔrɔ ma Efrayim, antɔf nŋɛ anasɔŋ wan kɔn Pinahas mɔ.

* 5:9 «Kilkal» It' ɔyɔnɛ cəHebəru «kəbiŋkəli.»

* 7:5 Sabarim = «Kəfo nkɛ aŋkay masar mɔ»

* 13:27 «Kəba ka Kinarot» andeŋər sɔ tewe ta «Kəba ka Kalile»

Rut

1

2

3

4

Rut

1

Pəlɛcər pa afum a Elimɛlɛk

1 Tɛm ntɛ aboc kiti ŋanatɔmpər dɛbɛ da Yisrayel mɔ, kɔ dor dende deyi dɔtɔf. Kɔ fum wəka dare da Betlɛhɛm, nde atɔf ŋa Yuda, ende pəkɔ nkɔn kɔ wəran kɔn kɔ awut ɔn arkun mɛrəŋ, kəkɔ-cepərɛnɛ tɛm nde sədalɛ sa Mohabu. 2 Tewe ta fum wəkakɔ tɛnayɔnɛ Elimɛlɛk, pacwe wəran kɔn Noyemi, kɔ mewe ma awut ɔn arkun akakɔ mɛrəŋ mɛnayɔnɛ Malɔŋ kɔ Kilyɔŋ. Fəp faŋan aka kor ka Ɛfərat ŋɔ ŋanayɔnɛ, dare da Betlɛhɛm nde atɔf ŋa Yuda. Kɔ ŋander sədalɛ sa Mohabu kɔ ŋandɛ di. 3 Kɔ Elimɛlɛk wos ka Noyemi ende pəfi dəndo, kɔ Noyemi eyi di oŋ kɔ awut ɔn arkun mɛrəŋ. 4 Kɔ awut akakɔ ŋande ŋanɛncɛ aran aMohabu. Wəran wəcɔkɔ-cɔkɔ ancwe «Ɔrpa,» kɔ wəka mɛrəŋ ancwe «Rut.» Kɔ ŋayi di meren wəco. 5 Malɔŋ kɔ Kilyɔŋ ŋande ŋafi, kɔ Noyemi ende pəyi oŋ, ɔyɔ fɛ wərkun, ɔyɔ fɛ sɔ awut.

Rut kəcəmbər kɔn Noyemi Betlɛhɛm

6 Kɔ Noyemi ɛyɛfɛ nkɔn kɔ aran a awut ɔn sədalɛ sa Mohabu, bawo analoku kɔ dəndo sədalɛ sa Mohabu, a Kanu Kəpɔŋ kəmar afum ɔn, kɔ kəmpocɛ ŋa yeri. 7 Kɔ Noyemi ɛyɛfɛ dalɛ dadɔkɔ ɛnayi mɔ, kɔ aran a awut ɔn mɛrəŋ, kɔ ŋasumpər dɔpɔ kəlukus ka nde atɔf ŋa Yuda.

8 Kɔ Noyemi oloku aran a awut ɔn mɛrəŋ: «Awa, nəlukus nwɛ o nwɛ nde kəlɔ ka iya kɔn! Kanu Kəpɔŋ kəlas layidi dɔkɔ kənalɛkɛ nu mɔ, pəmɔ tɔkɔ kənalasɛ di akɔ ŋafi mɔ, akɔ nəna nəlasɛ di sɔ ina mɔ. 9 Intolanɛ nu: Kanu Kəpɔŋ kəpocɛ nu nwɛ o nwɛ pəforu nda wərkun!» K’oncup ŋa, kɔ ŋayɛfɛ kəbok. 10 Kɔ aran a awut ɔn ŋambupərɛ: «Ala! Sən’ endekɔ kɔ məna nde afum am ŋayi mɔ.» 11 Kɔ Noyemi oloku: «Nəlukus aran a awut em! T’ ake tɔ nəndecɛpsɛn’em darəŋ-ɛ? Ifɔsɔtam kəsɔtɔ awut aŋɛ ŋandetam sɔ kənɛncɛ nu mɔ. 12 Nəlukus nde ndoronu aran a awut em, nəkɔ! Bawo imbɛk oŋ wərkun kədesɔnɛnc’em. Ali icloku fɔ isɔrɛgbɛkər Kanu amera, ali pibi pampɛ pɔ səyi kəfo kin kɔ wərkun, ikom sɔ awut, 13 nəndetam kəkar ŋa ŋabɛk, nəndefat'ɛnɛ ti oŋ kəlɔ? Ala, Awut em! Bawo pəlɛc mpɛ pɔsɔt’em mɔ, poncu pɛtas pɔkɔ pɔsɔtɔ nu mɔ, in’ ɔ Kanu kətɛfərnɛnɛ pucuy pampɛ.»

14 Kɔ ŋambok sɔ. Kɔ Ɔrpa nkɔn oncup kɔncəra kɔn Noyemi, k’elembərnɛ kɔ, k’osumpər dɔpɔ, k’ɔŋkɔ. Mba Rut nkɔn owosɛ fɛ kəsak kɔncəra kɔn Noyemi pəkɔ. 15 Kɔ Noyemi oloku Rut: «Məmɔmən wəres’əm, olukus ndena afum ɔn kɔ canu cɔn. Məyɔ tɔkɔ ɔyɔ mɔ, məna sɔ məkɔ nde ndaram!» 16 Mba kɔ Rut oloku kɔ: «Ta məsɔŋ’em kəsak’əm, məsɔŋ’em kəluks’əm darəŋ! Nde məŋkɔ mɔ, di fɔ ina sɔ indekɔ. Nde məndeyi mɔ, ina sɔ di fɔ indekɔ-yi. Afum am, afum em ŋɔ. Kanu kam, Kanu kem kɔ. 17 Nde məndekɔ-fi mɔ, di fɔ indekɔ-fi, pawup’im di. Kanu Kəpɔŋ kədeŋər’im pəlɛc pɔpɔŋ kɔ pəyɔnɛ fɛ fɔ defi gbəcərəm dendesɔŋɛ su kəsakɛnɛ kɔ məna-ɛ.»

18 Ntɛ Noyemi ɛnəŋk fɔ Rut ɛŋgbəc kəkɔ kɔ nkɔn mɔ, k’ɛsak kəloku kɔ sɔ te ta kəlukus. 19 Kɔ ŋasol mɛrəŋ maŋan kəkɔ, haŋ kɔ ŋambɛrɛ dare da Betlɛhɛm.

Ntɛ ŋambɛrɛ Betlɛhɛm mɔ, kɔ pənciyanɛ afum fəp te taŋan. Kɔ aran ŋaŋyiftɛnɛ: «Noyemi ɔ fɔ wəkawɛ ba?» 20 Kɔ Noyemi oloku ŋa: «Ta nəw’em sɔ ‹Noyemi› («Wəyi dəpəbotu»), nəcw’em ‹Mara› («Wəyi dəpəcuy»). Bawo Kanu nkɛ kəntam mes ma doru fəp mɔ, kəsɔŋ’im pəcuy. 21 Ntɛ incyɛfɛ dɛ kəkɔ mɔ, waca wem wɛnalarɛ kɔ Kanu Kəpɔŋ kəluks’em waca wɔsɔkər. Awa! Nəsak kəw’em ‹Noyemi›, bawo Kanu, kəŋkafələrn’em, kɔ kəsɔŋ’im pəcuy.»

22 Tatɔkɔ tɔ Noyemi ɛnayɛfɛ sədalɛ sa Mohabu kɔ Rut wəMohabu, wəran ka wan kɔn. Ntɛ ŋambɛrɛ Betlɛhɛm mɔ, patɛp kəccop kətɛl ka mɛŋgbɛn mmɛ ambɔf nde atɔf ŋa Yisrayel mɔ.*

2

Rut ɔŋkɔ dəkəgbɛtəs atɛl a Bɔs tadarəŋ

1 Noyemi ɛnayɔ wəkomɛnɛ ka wos wəlɔma. Fum wəpɔŋ ɛnayi, pəyɔ sɔ daka. Bɔs b’ ancwe kɔ. 2 Kɔ Rut wəMohabu oloku kɔncəra kɔn Noyemi. «Ikɔ nde dalɛ ikɔ icgbɛtəs wətɛl nwɛ ɔŋkɔ-wos’em kəyi kɔ darəŋ mɔ.» Kɔ Noyemi oloku Rut: «Məkɔ, wan kem.»

3 Kɔ Rut ɔŋkɔ dəkəgbɛtəs atɛl darəŋ. Kɔ tɔyɔnɛ fɔ dalɛ ndɛ ɛncgbɛtəs mɔ da Bɔs dɔ, Bɔs nwɛ ɛnayɔnɛ wəkomɛnɛ ka Elimɛlɛk mɔ.

4 Pəwon fɛ kɔ Bɔs ɛmbɛrɛ kəyɛfɛ ka Betlɛhɛm. Kɔ Bɔs eyif atɛl ɔn, k’oloku ŋa: «Kanu Kəpɔŋ kəsolɛ nu!» K’atɛl ŋantolanɛ kɔ ntɛ: «Awa! Məna sɔ, Kanu Kəpɔŋ kəpoc’am pətɔt!» 5 Kɔ Bɔs eyif wəcar kɔn, nwɛ ɛnatɔmpər kəmɔmən ka atɛl ɔn mɔ: «An’ ɔyɔ wəyecəra nwɛ-ɛ?» 6 Kɔ wəcar wəkakɔ oloku kɔ: «Wan wəran wəMohabu ɔ fɔ, nwɛ ŋander kɔ Noyemi, kəyɛfɛ ka sədalɛ sa Mohabu mɔ. 7 Ntɛ oloku mɔ: ‹Icəmɛ atɛl darəŋ icgbɛtəs, icwɛtsɛnɛ sɔ mɛŋgbɛn min min mɔkɔ mɛntɛmpɛnɛ toka dacɔ mɔ.› Kəyɛfɛ ntɛ enderna nnɔ bət-bət a k’ɛncəmɛ mɔ, haŋ ndɛkəl. Pəpic p’ eŋesəm dəkəlɔ.»

8 Kɔ Bɔs oloku Rut: «Məcəŋkəl’im bel-bel wan kem: Ta məkɔ sɔ dəkəgbɛtəs tofo tocuru. Ta məbɔlɛ sɔ nnɔ dalɛ dem, ta nəbɔlɛnɛ sɔ kɔ acar em. 9 Məgbətənɛ bel-bel nde afum em ŋantɛl mɔ, məcəmɛ aran akɔ ŋaŋgbɛtəs mɔ darəŋ. Mənəŋk iloku acar em, ta ŋagbuŋɛn’am. Kɔ domun dendenabas’əm-ɛ, məkɔ nde dətɔbɔl, məkɛt domun ndɛ acar em ŋaŋkɛrɛ mɔ.» 10 Kɔ Rut ontontnɛnɛ Bɔs haŋ k’ɛfəntərɛ dəntɔf. K’oloku Bɔs: «Cəke c’ iyɔ-ɛ, ntɛ məndeyɔn’em mamɛ, ina nwɛ məntɔcərɛ mɔ?» 11 Kɔ Bɔs oloku kɔ: «Alɔmər’im mi tin tin tin mes mmɛ məyɔ kɔncəra kam, kəyɛfɛ ntɛ wos’əm efi mɔ, tɔkɔ məsak papa kam, iya kam, k’atɔf ŋam nŋɛ aŋkom’əm mɔ, məcder nnɔ, nda afum aŋɛ mənatɔcərɛ tɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ. 12 Kanu Kəpɔŋ kəluks’am tɔkɔ məyɔ mɔ! Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ’am ti kəway, nkɔn Kanu ka Yisrayel nkɛ mənder məndɛ katəkəp kɔn dəntɔf mɔ.» 13 Kɔ Rut oloku: «Məmbaŋ’im bel-bel kɔ t' ɔmbɔt’im. Moloku mam mɔsɔŋ’em abəkəc kəfəntərɛ, kɔ məŋkɔ məmɔmən ti-ɛ, ali wəcar kam wəkin səfɔtəŋnɛnɛ.»

14 Ntɛ tɛm ta kədi yeri tendebəp mɔ, kɔ Bɔs oloku Rut: «Məde mədi yeri nnɔ səyi mɔ, məbaŋ kəcom, məctɛm ki nnɔ dəmɛnc.» Kɔ Rut ɔŋkɔ pəndɛ atɛl kəsək. Kɔ Bɔs ɔsɔŋ kɔ yeri. Kɔ Rut endi yeri, k’ɛnɛmbərɛ, k’ɛmɛŋkərnɛ yɛlpəs. 15 Kɔ Rut ɛyɛfɛ sɔ kəgbɛtəs, kɔ Bɔs oloku acar ɔn: «Nəce kɔ sɔ pəgbɛtəs nde dətoka, ta nəmɔmənɛnɛ kɔ. 16 Nəcwak kəcsul-sulu səbomp sa ɔrs səlɔma yati nəcgbalɛ kɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ kɔ pəcwɛtəs si mɔ, ta nəcmɔmənɛnɛ kɔ, ta nəloku kɔ tɔlɔm o tɔlɔm.»

17 Kɔ Rut ɛŋgbɛtəs haŋ dɔfɔy, k’ɛsɛpər ɔrs ŋɔkɔ ɛnagbɛtəs mɔ, k’ɔsɔtɔ mɛŋgbɛn ma ɔrs pan pin.

18 Kɔ Rut ɛlɛk ɔrs nŋɛ k’ɛsarɛ, k’eŋkekərɛ ŋi, k’ɔŋkɔ pəmentər kɔncəra kɔn. K’owurɛ sɔ yeri yɔn yɛləpəs, k’ɔsɔŋ kɔ. 19 Kɔ kɔncəra kɔn eyif kɔ: «Deke məŋgbɛtəs ɔrs nŋɛ fəp mɔkɔ-ɛ? Dalɛ d’ ana dɔ məmbəcna-ɛ? Kanu Kəpɔŋ kəmar nwɛ ɛŋkɛkəsən’am mɔ!»

Kɔ Rut oloku kɔncəra kɔn: «Abɔf ŋa wərkun wəlɔma ŋ’ imbəcna, pacwe kɔ Bɔs.» 20 Kɔ Noyemi oloku wəran ka wan kɔn: «Inəŋk fɔ Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəsɔrɔlasɛ sənayi doru layidi, pəmɔ akɔ ŋafi mɔ. Kanu kəmar wərkun wəkawɛ!» K’oloku wəran ka wan kɔn: «Wərkun wəkawɛ, fum kosu wəka dəkəca ɔ fɔ. Ŋa ŋɔ pəmar ŋacəmɛ su dəntɔf.» 21 Kɔ Rut wəMohabu oloku sɔ: «Olok’im sɔ, məlɔtərnɛ acar em haŋ ŋalip kətɛl’em fəp.» 22 Kɔ Noyemi oloku Rut wəran ka wan kɔn: «Wan kem pəntesɛ ti tatɔkɔ, nəsumpərɛnɛ kɔ akakɔ, ta mətor dalɛ da nwɛ o nwɛ.»

23 Kɔ Rut ŋasumpərɛnɛ kɔ acar a Bɔs kəgbɛtəs haŋ kɔ kətɛl ka ɔrs ŋa dalɛ* kɔ ɔrs ŋa dəmɔrɔ† kəncepər. Ŋasɔrɔyi kɔ kɔncəra kɔn.

3

Rut kəcepərɛnɛ pibi nde wɛcək wa Bɔs tantɔf

1 Kɔ kɔncəra ka Rut, Noyemi, oloku kɔ: «Wan kem, ifaŋ kəsɔŋ’am kəlɔ, məna sɔ məŋesəm, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəbɔt sɔ məna mɔ. 2 Ndɛkəl oŋ, Bɔs nwɛ ɛsak’əm məcbəc kɔ acar ɔn mɔ, məlaŋ ti oŋ a fum kosu ɔ fɔ? Məncərɛ sɔ a pibi pa mɔkɔ p’ aŋkɔ-foy nde dəkur mɛŋgbɛn mamɔkɔ anatɛlɛ kɔ mɔ? 3 Məyɛfɛ, məbikɛ, məsəkəp, məsopɛ moro, məkɔ dəndo aŋkɔ-sɛpər mɔ! Ta məwurər kɔ ta ɛntalip kədi yeri kɔ kəmun de! 4 K’endena pəckɔ dəkəfəntərɛ-ɛ, məgbɛkərɛ da ɛŋfəntərɛ mɔ. Kɔ məyɛfɛ-ɛ, məkɔ məfeni kɔ kəloto nde dəwɛcək, məfəntərɛ. Nkɔn Bɔs yati ɔŋkɔ-lok’əm tɔkɔ pəmar a məyɔ mɔ.» 5 Kɔ Rut oloku kɔncəra kɔn: «Iŋkɔ-yɔ tantɛ məlok’im mɔ fəp.»

6 Kɔ Rut ɔŋkɔ nde dəkur, k’ɔyɔ tɔkɔ kɔncəra kɔn ɛnaloku kɔ mɔ fəp. 7 Kɔ Bɔs endi yeri, k’omun, kɔ pəmbɔt kɔ dəris. K’ɔŋkɔ pəfəntərɛ nde kur kələpsər mɔ. Kɔ Rut ɔŋkɔ pəfeni kɔ kəloto dəwɛcək, k’ɛmbɛrɛ, k’ɛfəntərɛ.

8 Pəndeyi cɛk-cɛk, kɔ dis dɛyɛfɛ wərkun nwɛ, endekafəlɛ: k’ɛmbəp wəran pəfəntərɛ kɔ wɛcək tantɔf. 9 K’eyif: «An’ ɔ fɔ-ɛ?» Kɔ Rut oloku kɔ: «In’ ɔ fɔ, ina Rut, wəcar kam. Mənasər’im, bawo pəmar mənasər ina wəcar kam.» 10 Kɔ Bɔs oloku: «Kanu Kəpɔŋ kəpoc’am pətɔt wan kem! Layidi dandɛ məntɛp kəclas mɔ, dementər sɔ kəbɔtər ka kɔncəra kam pətas tɔkɔ mənayɔ mɔ. Bawo məncəmɛ fɛ atɛmp darəŋ ŋayɔ daka, ŋayɔ fɛ daka. 11 Ndɛkəl oŋ wan kem ta mənesɛ, ntɛ o ntɛ tɔ məloku, iŋyɔn’am ti, bawo dare fəp dɛncərɛ a wəran wətɔt məyɔnɛ. 12 Ndɛkəl oŋ, kance kɔ pəmar a icəmɛ nu dəntɔf, mba wəlɔma eyi nwɛ ɔlɔtərnɛ dokom kɔ wos’əm pətas ina mɔ. 13 Məcepərɛnɛ nnɔ pibi. Bət-bətana, k’ɛfaŋ kəlɛk kɛ kɔn ka kəcəmɛ nu dəntɔf-ɛ, tentesɛ, pəcəmɛ nu dəntɔf. Mba k’ɔntɔfaŋ kəcəmɛ nu dəntɔf-ɛ, ina incəmɛ nu dəntɔf, Kanu Kəpɔŋ kəyi de! Məfəntərɛ haŋ dec dɔcsɔk.»

14 Kɔ Rut ɛfəntərɛ kɔ wɛcək tantɔf haŋ kɔ dec dɔsɔk, k’ɛyɛfɛ pəpan-pan, tɛm ntɛ antɔtam kəcnɛpəlɛnɛ mɔ. Kɔ Bɔs oloku kɔ: «Ta pacərɛ a məndersa nnɔ dəkur de!» 15 Kɔ Bɔs oloku kɔ: «Məcipi kəfakəl nkɛ məncəpnɛ mɔ, məsumpər ki bel-bel.» Kɔ Rut osumpər kəfakəl, kɔ Bɔs ɛmbɛrɛ kɔ mɛŋgbɛn ma ɔrs tafala camət-tin, k’onuŋkər kɔ, kɔ Bɔs ɔŋkɔ dare.

16 Kɔ Rut ɔŋkɔ ndena kɔncəra kɔn Noyemi, kɔ wəkakɔ eyif kɔ: «Mən’ ɔ fɔ wəkawɛ wan kem?»

Kɔ Rut ɔlɔmər kɔncəra kɔn mes mɔkɔ wərkun nwɛ ɛnayɔnɛ kɔ mɔ fəp. 17 Kɔ Rut oloku: «Ɔsɔŋ’im ɔrs mafala camət-tin mmɛ, pəcloku: ‹Ta məlukus waca wɔsɔkər ndena kɔncəra kam!›» 18 Kɔ Noyemi oloku Rut: «Məyi nnɔ, wan kem, haŋ məcərɛ kɔ tɔkɔ mes mamɛ mendeləpsər mɔ, bawo wərkun wəkawɛ, ɔfɔsɔtam kəndɛ k’ɔntɔlip mes mamɛ mɔkɔ-ɛ!»

4

Bɔs ɛlɛk kɛ ka Elimɛlɛk

1 Kɔ Bɔs ɔŋkɔ dəkəbɛrɛ da dare daŋan k’ɔŋkɔ pəndɛ. Pəwon fɛ kɔ wəkomɛnɛ ka Elimɛlɛk wəka dəkəca, nwɛ Bɔs ɛnaloku a wəkakɔ ɛnaŋkanɛ kəlɔtərnɛ kəcəmɛ ka Rut dəntɔf pətas kɔ mɔ, kɔ wərkun nwɛ encepər, kɔ Bɔs ewe kɔ: «Məcɔŋnɛ məde məndɛ nnɔ, məna kare!» Kɔ wəkakɔ ɔncɔŋnɛ k’ɔŋkɔ pəndɛ. 2 Kɔ Bɔs ɛlɛk afum abeki wəco dare disrɛ, k’oloku ŋa: «Nəndɛ nnɔ!» Kɔ akakɔ ŋandɛ. 3 Kɔ Bɔs oloku wəkɔ pənamar a pəcəmɛ Rut dəntɔf mɔ: «Ntɛ Noyemi ɛyɛfɛ atɔf ŋa Mohabu, k’ɛfaŋ kəcaməs antɔf ŋɔkɔ ŋɛnayɔnɛ ŋa wɛnc kosu Elimɛlɛk mɔ. 4 K’incɛm-cɛmnɛ kəsɔŋ’am ti kəcərɛ, ilok’əm ti: Məsɛp məway di, fɔr ya abeki a afum asu kiriŋ kɔ afum acuru akɔ ŋandetəŋnɛ ti mɔ! Kɔ məfaŋ kəway di-ɛ, məway! Kɔ məntɔsɔfaŋ di-ɛ, məsɔŋ’em ti kəcərɛ, bawo sariyɛ sa kɛ kaŋkɛ, kɔ məna məyɛfɛ day-ɛ, in’ ɔ pəmar icəmɛ.» Kɔ wərkun nwɛ oloku Bɔs: «Ifaŋ kəway dalɛ dadɔkɔ yati.» 5 Kɔ Bɔs endeŋər: «Kɔ məway dalɛ Noyemi dəwaca-ɛ, mɛnɛ mənasər sɔ Rut wəMohabu, wəran ka wəfi. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta tewe ta wəfi tɔsɔlɛ kɛ kaŋkɛ kəroŋ mɔ.» 6 Nwɛ ɛnalɔtərnɛ dokom mɔ, oloku: «Ifɔtam kəway kɛ nkɛ kəntɔdeyɔnɛ ka awut em, kəyɔnɛ ka awut a Rut mɔ. Məna məway kɛ nkɛ pəmar iway mɔ, bawo ifɔtam kəway ki.»

7 (Cɔkɔ-cɔkɔ Yisrayel, kəcəpəs ka dim da fum, tɔyɔnɛ fɔ kəway kɛ kəsəpərɛnɛ, kɔfta kɔ məwurɛ, məsɔŋ ki wəkɔ nəyi kəlompəs mes mɔ. Tɔyɔ tatɔkɔ tɛnayɔnɛ tɛcaŋsɛ moloku cɔkɔ-cɔkɔ atɔf ŋa Yisrayel). 8 Kɔ wərkun nwɛ pənamar kəway dalɛ ndɛ mɔ, oloku Bɔs: «Bɔs, məna məway!» Kɔ wərkun nwɛ owurɛ kɔfta kɔn. 9 Awa, kɔ Bɔs oloku abeki kɔ afum fəp: «Teyi mɔkɔ fɔr yonu kiriŋ, a iŋkɔ-sɔtər Noyemi dəwaca ca nyɛ yɛnayɔnɛ ya Elimɛlɛk fəp mɔ, kəyɛfɛ ka Kilyɔŋ haŋ kəbəp ka Malɔŋ. 10 Iwosɛ sɔ kənasər Rut wəMohabu, wəran ka Malɔŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pade pacwenɛ kɔ kɛ kɔn mɔ, ta padepələrnɛ tewe tɔn awɛnc aŋa dacɔ dare dandɛ mɔ. Teyi fɔr yonu kiriŋ mɔkɔ?» 11 Kɔ afum akɔ ŋanacəmɛ dəkusuŋka mɔ fəp faŋan kɔ abeki ŋambaŋɛnɛ: «Teyi fɔr yosu kiriŋ! Kanu Kəpɔŋ kəpocɛ wəran wəkawɛ awut pəmɔ Leya kɔ Rasɛl, aran aŋɛ mɛrəŋ aŋɛ ŋaŋkom afum a atɔf ŋa Yisrayel mɔ. Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ’əm fənɔntər aka kusuŋka ka Ɛfərat dacɔ, məsɔtɔ tewe nde Betlɛhɛm! 12 Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋ’əm kɔ wəran wəkawɛ awut alarəm, Kanu kəsɔŋɛ afum am ŋade ŋayi pəmɔ awut a kəlɔ ka Perɛc, aŋɛ Tamar ɛnakomɛ Yuda mɔ!» 13 Kɔ Bɔs ɛnɛncɛ Rut, k’ombocərnɛ kɔ. Kɔ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ Rut kəbɛkəs, k’oŋkom wan wərkun. 14 Kɔ aran ŋaloku Noyemi: «Səŋkor-koru Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəsɔŋɛ mɔkɔ k’aŋkom fum nwɛ endekɛkəs’əm mɔ. Kanu kəde kəpocɛ wan kam fənɔntər Yisrayel. 15 Endekafəl’əm teyi, pəkɛkəs’əm detembəra dam disrɛ. Bawo wəran ka wan kam nwɛ ɔmbɔtər’əm mɔ, okom kɔ. Wəran ka wan kam nwɛ encepər’əm awut arkun camət-mɛrəŋ mɔ.» 16 Kɔ Noyemi ɛlɛk wan k’ɛnɛknɛ, nkɔn Noyemi ɛnadusum wan kakɔ. 17 K'andɛ a Noyemi ŋasɔŋ kɔ tewe, ŋacloku: «Noyemi oŋkom wan!» Kɔ ŋawe kɔ Obɛd. Nkɔn ɛnayɔnɛ papa wəka Yisay, Yisay ɛnayɔnɛ papa wəka Dawuda.

Mewe ma atem a Dawuda

18 Mewe ma awut a Perɛc mɛmɛ: Perɛc okom Hɛcəron, 19 Hɛcəron okom Ram, Ram okom Aminadabu, 20 Aminadabu okom Nasɔŋ, Nasɔŋ okom Salmɔŋ. 21 Salmɔŋ okom Bɔs, Bɔs okom Obɛd, 22 Obɛd okom Yisay, Yisay okom Dawuda.

* 1:22 f. = «orge» mɛŋgbɛn mmɛ ambɔf nde atɔf ŋa Yisrayel. Antam kəcoŋ mi pəmɔ malɔ, tɔlɔma aŋwos mi kɔ kəcɔ, itɔ asɔtɔ farin faŋfɛ f’ aŋlompəs kəcom mɔ.

* 2:23 Mɛŋgbɛn mowurɛnɛ malɔ, mmɛ aŋwe databo «orge» mɔ.

† 2:23 Malɔ mmɛ aŋwe cətabo «blé» mɔ, mi mɔ aŋlompsɛ «farine».

Luk

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Kəbaru Kətɔt Luk

1

Kəbɛrɛ ka kəcop moloku ma Luk

1 Ntɛ afum alarəm ŋaŋcop kəlompəs ka mes mmɛ mɛnacepər su dacɔ mɔ, 2 pəmɔ tɔkɔ akɔ ŋananəŋk mi dəkəcop, akɔ ŋanasom kəloku ka afum toloku ta Kanu mɔ. 3 Kəleləs kam, Teyofil, itɔ pəwurɛn’em fɔ pəntesɛ ina sɔ, ntɛ intɛn mi bel-bel kəyɛfɛ dəkəcop mɔ. Awa, isɔŋ’am mi kəcərɛ dəmecicəs pəmɔ tɔkɔ inatəkəs mi mɔ, 4 ntɛ tɔŋsɔŋɛ məcərɛ kaŋce ka mes mmɛ antəks’am mɔ.

Mɛlɛkɛ moloku kədekom ka Aŋnabi Saŋ*

5 Tɛm ntɛ Herodu ɛnayɔnɛ wəbɛ ka atɔf ŋa Yude mɔ, wəloŋnɛ ka Kanu wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Yakariya, wəka kəgba ka aloŋnɛ nkɛ aŋc-wenɛ wətem Abiya mɔ ɛnayɔnɛ; wəran kɔn pəwur dokom da Aruna, pac-we kɔ Elisabɛt. 6 Mɛrəŋ maŋan fəp ŋanalomp fɔr ya Kanu kiriŋ, ŋacəmɛ sɔ dɔpɔ kɔ mosom ma Kanu Kəpɔŋ fəp darəŋ pəmɔ tɔkɔ pəmar mɔ. 7 Mba ŋanayɔ fɛ wan, bawo Elisabɛt ɛnayɔnɛ fɛ wəran wəkombəra, mɛrəŋ maŋan fəp ŋanasikər.

8 Dɔsɔk dɔlɔma Yakariya pəc-bəc yɛbəc yɔn ya kəloŋnɛ ka Kanu, bawo kəgba kəŋan kənakɔ kətɔmpər kəloŋnɛ kaŋkɔ. 9 Pəmɔ tɔkɔ aloŋnɛ a Kanu ŋaŋyɔ ti mɔ, k’aŋgbal kɔla†; kɔ kɔla kəmentər Yakariya dɔsɔk dadɔkɔ kəbɛrɛ ka dəkəfo kəcempi ka kəlɔ kəpɔŋ pəkɔ-motɛ Kanu Kəpɔŋ curay. 10 Afum alarəm ŋanayi nde dabaŋka ŋac-lok-lokər Kanu tɛm tatɔkɔ aŋc-mot curay mɔ. 11 Awa, kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu mowurər Yakariya, mɛcəmɛ nde kəca kətɔt ka aŋgbip nŋɛ aŋmot curay mɔ. 12 Ntɛ Yakariya ɛnəŋk mɛlɛkɛ mmɛ mɔ, kɔ pəyi kɔ yama-yama, kɔ kənesɛ kəsumpər kɔ. 13 Mba kɔ mɛlɛkɛ mmɛ moloku kɔ:

«Ta mənesɛ Yakariya,

bawo Kanu kəlɛk kətola kam:

Elisabɛt, wəran kam, endekom’am wan wərkun

məde məwe kɔ tewe ta Saŋ‡.

14 Wan wəkakɔ endesɔŋ’am kəyekti domp pəbɔt’əm sɔ mes;

kəkom kɔn kəndesɔŋɛ afum alarəm kəselsər.

15 Bawo fum wəpɔŋ endeyi fɔr ya Kanu Kəpɔŋ kiriŋ;

ɔfɔde pəc-mun member, ɔfɔde pəc-mun yomunəs nyɛ yeŋcisəs mɔ,

endelarɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu pəsɔrɔ-yi kɛrɛ dəkor.

16 Endeluksɛ awut a Yisrayel alarəm nnɔ Kanu Kəpɔŋ, Kanu kəŋan, kəyi mɔ.

17 Kanu kəndesak Saŋ pəyi Wəbɛ kiriŋ kəderɛnɛ amera kɔ fənɔntər ya wədəŋk wəka Kanu Eliya.

Endekafəli bəkəc ya cas nnɔ awut ŋayi mɔ,

bəkəc ya ataŋi ləŋəs nnɔ kəsɔk domp ka alompu kəyi mɔ,

pəlompəs afum aŋɛ ŋandeyi kiyi ka Kanu Kəpɔŋ tɛm fəp mɔ.»

18 Kɔ Yakariya eyif mɛlɛkɛ: «Cəke cɔ indecərɛnɛ, a kaŋce kɔ-ɛ? Bawo wətem iyɔnɛ kɔ wəran kem sɔ ɛmbɛk.» 19 Kɔ mɛlɛkɛ mɔsɔŋɛ kɔ kəcərɛ, moc-loku kɔ : «Ina ɔyɔnɛ Yibirila nwɛ ɛŋcəmɛ Kanu fɔr kiriŋ mɔ! Asom’im kəsom dəm kədelok-lokər’əm, ilok’əm toloku tɔtɔt tantɛ. 20 Mba ntɛ məntɔlaŋ moloku mem mɔ, məfɔdesɔ-tam kəlok-loku haŋ dɔsɔk ndɛ tendeyi mɔ, tɛm ntɛ Kanu kəndefaŋ mɔ.» 21 Ntɛ afum fəp ŋac-kar Yakariya nde dabaŋka mɔ, kɔ pənde pəciyanɛ ŋa, bawo oŋc-won dəndo kəfo kəcempi. 22 Yakariya endewur, ɛntam fɛ kəlok-lokər ŋa, kɔ afum ŋaŋcərɛ a Kanu kəsɔŋɛ Yakariya kənəŋk tes tɔlɔma dəndo kəfo kəcempi disrɛ. Kɔ Yakariya ɔyɔnɛ wətɔtam kəlok-loku, k’ɛyɛfɛ kəlok-lokərɛ ŋa waca.

23 Ntɛ mataka mɔn ma yɛbəc meŋcepər mɔ, k’olukus nde kəlɔ kɔn. 24 Pəwon fɛ, kɔ wəran kɔn Elisabɛt ɛmbɛkəs. K’ɔŋgbɔpnɛ yof kəcamət, pəc-loku: 25 «Ntɛ tɔ Kanu Kəpɔŋ kəyɔn’em, kəntɛp oŋ kədewosɛ kəwur’em malap nnɔ afum ŋayi mɔ.»

Mɛlɛkɛ moloku kədekom k’Aŋnabi Yesu

26 Ŋof ŋa camət-tin ŋa kəbɛkəs kɔn, kɔ Kanu kəsom mɛlɛkɛ Yibirila nde dare dɔkɔ aŋwe Nasarɛt mɔ, atɔf ŋa Kalile, 27 ndena wan wəran wətɔcərɛ wərkun, nwɛ aŋc-we Mari mɔ. Isifu wəka dokom da Dawuda ɛŋc-fac kɔ. 28 Kɔ mɛlɛkɛ mɛmbɛrɛ ndena Mari, kɔ moloku: «Pəbɔt’əm, məna nwɛ Kanu kəmar kəfili mɔ; Kanu Kəpɔŋ kəsol’am!» 29 Kɔ toloku tatɔkɔ tɔsɔŋɛ kɔ pəyi Mari yama-yama. K’eyifnɛ ntɛ kəyif kaŋkɔ kəloku mɔ. 30 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ:

«Ta mənesɛ Mari, bawo məsɔtɔ kəmar kəfili nkɛ kəyɛfɛ ndena Kanu mɔ.

31 Mənəŋk fɛ! Kəbɛkəs kɔ mənder, məkom wan wərkun,

məde məwe kɔ tewe ta Yesu. 32 Fum wəpɔŋ endeyi, pac-we kɔ wan ka Wəbɛ wəka dareŋc,

Kanu Kəpɔŋ kəndesɔŋ kɔ kəŋgbasar § ka dɛbɛ da Dawuda, wətem kɔn.

33 Nkɔn endekekərɛ dɛbɛ da doru o doru nnɔ aka dolom da Yakuba * ŋayi mɔ,

dɛbɛ dɔn dɔfɔdelip.»

34 Kɔ Mari eyif mɛlɛkɛ: «Cəke cɔ tatɔkɔ tɛntam kəyi-ɛ, bawo iŋcərɛ fɛ wərkun?» 35 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ:

«Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋendeder’əm, fənɔntər fa Wəbɛ wəka dareŋc fəkump’əm katəkəp kɔn.

Itɔ endesɔŋɛ wan nwɛ andekom mɔ kəcemp, pac-kulɛ kɔ «Wan ka Kanu.»

36 Mənəŋk fɛ! Elisabɛt wəkomɛnɛ kam, nkɔn sɔ ɛmbɛkəs wan wərkun detembəra dɔn disrɛ. Nkɔn nwɛ aŋc-kulɛ kətɔ-kom mɔ, ŋof ŋɔn ŋa camət-tin ŋa kəbɛkəs ŋeyi ŋaŋɛ, 37 bawo Kanu kəfɔtarpɛnɛ tes o tes.» 38 Kɔ Mari oloku: «Kanu kəyɔn’em tatɔkɔ məntɛp kəc-loku mɔ. Wəcar ka Kanu Kəpɔŋ iyɔnɛ; intola teyi pəmɔ tantɛ məlok’im ti mɔ.» Kɔ mɛlɛkɛ mɛyɛfɛ kɔ day kɔ mɔŋkɔ.

Mari kəkɔtəs ndena Elisabɛt pəkɔ-nəŋk kɔ

39 Mata mamɔkɔ, kɔ Mari ɛyɛfɛ kəkɔ katəna-katəna dare da Yuda dɔlɔma, nde atɔf ŋa dəmɔrɔ. 40 K’ɔŋkɔ pəbɛrɛ kəlɔ ka Yakariya, k’eyif Elisabɛt. 41 Elisabɛt endene kəne dəm kəyif ka Mari, kɔ wan ɛsɛp kɔ dəkor. Kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛlarɛ katin Elisabɛt, 42 kɔ ŋɔsɔŋɛ Elisabɛt kəgbəŋɛ kəloku:

«Kanu kəmpoc’am pətɔt aran fəp dacɔ,

43 Ak’ iyɔnɛ ntɛ iya wəka Wəbɛ kem endeder kəyif’im mɔ? 44 Ntɛ ine kəyif kam mɔ, kɔ wan ɛsɛp’im dəkor pəbotu disrɛ. 45 Pəbɔt nwɛ ɛnalaŋ mɔ, bawo ntɛ Kanu Kəpɔŋ kənaloku kɔ mɔ tendeyi.»

Teleŋ ta Mari tokor-korɛ Kanu

46 Kɔ Mari oloku oŋ:

«Iŋkor-koru Kanu Kəpɔŋ kətam kem fəp,

Kanu kəpocɛ pətɔt pokom pa kor kam!

47 Amera ŋem ŋɛlarɛ pəbotu teta Kanu Kəpɔŋ Wəyac kem;

48 bawo owosɛ kəgbal fɔr nnɔ ina, wəcar kɔn wəfəfər iyi mɔ.

Ɛy, kəyɛfɛ ndɛkəl haŋ tɛm fəp, afum ŋande ŋac-lok’im a pəmbɔt’im,

49 bawo Wəka fənɔntər nwɛ ɔyɔn’em mes mɔpɔŋ mɔ,

tewe tɔn teŋcemp!

50 Kəbɔt ka Kanu amera kəŋyɛfɛ dɛtɛmp kɔ dɛtɛmp

akɔ ŋaleləs ki mɔ.

51 Kəmentər fənɔntər fa kəca kɔn:

kɔ kəsaməsər afum akɔ ŋanabɛk bəkəc mɔ;

52 kɔ kəŋgbal abɛ apɔŋ dɛbɛ daŋan

kɔ kəŋcəmbər afəfər kiriŋ.

53 Kɔ kəsɔŋɛ kənɛmbərɛ pətɔt aŋɛ dor dɛnayɔ mɔ;

kɔ kəmbɛləs akɔ ŋanayɔ daka mɔ waca wɔsɔkər.

54 Kɔ kənder kədemar aka Yisrayel, amarəs ɔn:

kəmpələrnɛ fɛ kəmentər dobotu amera dɔn

55 a Abraham kɔ yuruya yɔn ta doru o doru

—pəmɔ tɔkɔ ɛnaloku ti atem asu mɔ.»

56 Kɔ Mari ŋayi kɔ Elisabɛt haŋ yof maas, k’olukus nde ndɔrɔn.

Kəkom ka Aŋnabi Saŋ Baptist†

57 Kɔ tɛm tɛmbəp ntɛ pənamar Elisabɛt pəkom mɔ, k’oŋkom wan wərkun. 58 Andɛ ɔn kɔ akomɛnɛ ɔn ŋane, a Kanu kəntorɛ kɔ pəforu disrɛ, kɔ pəmbɔt ŋa fəp faŋan. 59 Tataka ta camət-maas ta kəkom kɔn, kɔ ŋander kədekəŋc ka wan, kɔ ŋasɔŋɛnɛ kɔ tewe ta kas Yakariya. 60 Mba kɔ kɛrɛ ɛlɛk moloku, k’oloku: «Ala, Saŋ sɔ andewe kɔ.» 61 Mba afum ŋaloku kɔ: «Ali fum eyi fɛ dokom dam nwɛ aŋwe tewe tantɛ mɔ.» 62 Kɔ afum ŋayɛfɛ kəyifətɛ kas waca, tewe ta wan ntɛ ɛfaŋ pawe kɔ mɔ. 63 Kɔ Yakariya ewe tabam, k’eŋcic: «Saŋ sɔ andewe kɔ.» Kɔ pəŋciyanɛ afum fəp. 64 Kɔ kusu kɔn kəmepɛ katina, kɔ temer tɔn tɛyɛfɛ; k’ɛyɛfɛ kəkor-koru ka Kanu. 65 Kɔ kənesɛ kəyi andɛ ɔn fəp, kɔ mes mamɔkɔ mɛmbaŋ atɔf ŋa Yude fəp, pac-yifətɛnɛ mi. 66 Nwɛ o nwɛ ene pac-loku mi, teŋyi kɔ dɛbəkəc, ŋac-yifnɛ: «Ake wan wəkakɔ endeyɔnɛ oŋ-ɛ?» Kɔ fənɔntər fa Kanu Kəpɔŋ fəŋcəmɛ kɔ darəŋ.

Teleŋ ta Yakariya tokor-korɛ Kanu

67 K’Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛlarɛ Yakariya papa ka Saŋ, k’ɛyɛfɛ kədəŋk moloku mmɛ Kanu kənasɔŋ kɔ kəloku mɔ, pəc-loku:

68 «Iŋkor-kor’əm məna Kanu Kəpɔŋ, Kanu ka aka Yisrayel,

bawo kənder kəmar afum ɔn, kɔ kəmbaŋ ŋa.

69 Kəwurɛ su wəyac wəpɔŋ,

dokom da Dawuda, wəmarəs kɔn.

70 —Itɔ Kanu kənalok-lokɛ cusu ca adəŋk ɔn acempi kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ—

71 kənasɔŋ su temer kədebaŋ su aterɛnɛ asu dəwaca

kɔ kətam ka akɔ ŋantɔfaŋɛ su pətɔt mɔ.

72 Itɔ kənamentərɛ amera ŋobotu ŋa ki atem asu,

kɔ kəŋcɛm-cɛmnɛ kəcaŋəs kəcempi kəŋan kəyi tes tin.

73 Pəmɔ kədɛrəm kaŋkɔ Kanu kənadɛrmɛ Abraham wətem kosu, itɔ ɛlasɛ su ki,

74 a kɔ kəndebaŋ su aterɛnɛ asu dəwaca-ɛ,

kəndesɔŋɛ su tɛm tatɔkɔ pac-kor-koru kɔ bəkəc yoforu disrɛ,

75 ntɛ tɔŋsɔŋɛ pakor-koru kɔ decempi kɔ dolompu disrɛ fɔr yɔn kiriŋ

kiyi kosu doru fəp mɔ.

76 Kɔ məna wan kem, wədəŋk wəka Wəbɛ wəka dareŋc ɔ andew’am.

Məna endeyi Wəbɛ kiriŋ, məc-lompəs səpɔ sɔn.

77 Məkɔ məsɔŋɛ afum ɔn kəcərɛ a Kanu kənder kədeyac ŋa,

kəŋaŋnɛnɛ ŋa kiciya kəŋan. 78 Ɛy! Teta dɛrɛŋc kɔ dobotu amera da Kanu kosu,

kəmot su pəwaŋkəra pa dareŋc, mpɛ powurɛnɛ kɔ pəwaŋkəra pa dec dɛpɛŋcɛ mɔ.

79 Ntɛ tɔŋsɔŋɛ akɔ ŋayi kubump kɔ akɔ ŋayi katəkəp ka defi dəntɔf mɔ, ŋasɔtɔ pəwaŋkəra,

kəsolɛ su sɔ dɔpɔ da pəforu.»

80 Kɔ wan ɛmbɛk, pəc-sɔtɔ fənɔntər fa amera. K’eyi dəndo dətɛgbɛrɛ haŋ dɔsɔk ndɛ ɛnamentərnɛ nnɔ afum aka Yisrayel ŋayi mɔ.

2

Kəkom ka Aŋnabi Yesu (Isa)

(Mt 1:18-25)

1 Mata mamɔkɔ mɔ, Okustu wəbɛ wəpɔŋ wəka tɔf ya Rom fəp, osom kəlɔm ka afum aŋɛ ŋanayi dɛbɛ dɔn dəntɔf mɔ fəp. 2 Kəlɔm kəcɔkɔ-cɔkɔ kaŋkɔ kənayi tɛm ntɛ Okustu ɛnacəmbər Kureniyo, pəyɔnɛ wəbɛ ka atɔf ŋa Siri mɔ. 3 Kɔ afum fəp ŋaŋkɔ kəsɔŋnɛ mewe nwɛ o nwɛ nde dare dɔn dɔpɔŋ ndɛ aŋkom kɔ mɔ.

4 Kɔ Isifu nkɔn sɔ ɛmpɛ kəyɛfɛ dare da Nasarɛt atɔf ŋa Kalile kəkɔ dare da Dawuda ndɛ aŋwe Betlɛhɛm mɔ, bawo Isifu wəka kəlɔ kɔ dokom da Dawuda dɔ ɛnayɔnɛ. 5 Ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəsɔŋnɛ tewe kɔ Mari, wəran nwɛ ɛŋc-fac mɔ, wəkakɔ pəbɛkəs.

6 Ŋanasɔrɔ-yi di, kɔ tɛm ta Mari tokom tɛmbəp, 7 k’oŋkom wan kɔn wəcɔkɔ-cɔkɔ wərkun. K’ɔfɔktər kɔ dəkəloto, k’ɔŋkɔ pəboc kɔ dətaŋku ntɛ aŋc-bɛrɛ yɔcɔl yeri mɔ, bawo ŋanasɔtɔ fɛ kəfo dəndo dəkarwaŋse.

Mɛlɛkɛ ma Kanu mowurər akɛk yɔcɔl

8 Atɔf ŋin ŋaŋɔkɔ ŋɛnayɔ akɛk aŋɛ ŋaŋc-cepərɛnɛ pibi dəkulum kəbum ka yɔcɔl yaŋan mɔ. 9 Kɔ mɛlɛkɛ ma Kanu Kəpɔŋ mowurər ŋa, kɔ pəmot pa debeki da Kanu Kəpɔŋ pɛŋkɛl ŋa. Kɔ kənesɛ kəpɔŋ kəyi ŋa. 10 Mba kɔ mɛlɛkɛ moloku ŋa: «Ta nənesɛ! Bawo toloku tɔtɔt tɔ inder kədeloku nu, ntɛ tendebɔtəs afum fəp bəkəc mɔ: 11 Mɔkɔ, nde dare da Dawuda disrɛ, aŋkom’on wəyac, nwɛ ɔyɔnɛ Wəbɛ, nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ. * 12 Ntɛ tendeyɔn’on tɛnɛpəlɛ taka ti: Nəŋkɔ-bəp kənaka pafɔktər ki dəkəloto, kəfəntərɛ dətaŋku ntɛ ambɛrɛ yɔcɔl yeri mɔ.

13 Pəwon fɛ, kɔ kənay ka mɛlɛkɛe ma dareŋc kəmɛpnɛ katina mɔcɔkɔ-cɔkɔ kəkor-koru ka Kanu, moc-loku: 14 «Debeki da Kanu deyi dareŋc, bəkəc yɔfɔr akɔ ŋayi dəntɔf ak’ ɔmbɔtər ŋa mɔ!»

Akɛk kəkɔ kəŋan Betlɛhɛm

15 Ntɛ mɛlɛkɛe mɛsak ŋa kɔ mɛmpɛ dareŋc mɔ, kɔ akɛk ŋalokɛnɛ: «Awa, paŋkɔn haŋ Betlɛhɛm, pakɔ panəŋk tɔkɔ teyi mɔ, ntɛ Kanu Kəpɔŋ kəsɔŋɛ su kəcərɛ mɔ.» 16 Kɔ akɛk ŋambɛlkər kəkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp Mari kɔ Isifu, kənaka kəfəntərɛ taŋku pɛbɛrɛ pa yɔcɔl yeri. 17 Ntɛ ŋalip kənəŋk ti mɔ, kɔ ŋalɔm tɔkɔ analoku ŋa teta wan kakɔ mɔ. 18 Akɔ ŋanacəŋkəl moloku mɔkɔ akɛk ŋaŋc-lɔmər ŋa mɔ fəp, kɔ meŋciyanɛ ŋa. 19 Kɔ Mari ɛmɛŋkərnɛ moloku mamɔkɔ fəp, pəc-cɛm-cɛmnɛ mi dɛbəkəc. 20 Kɔ akɛk ŋaluksərnɛ sɔ nde ŋanayɛfɛ mɔ, ŋac-cam debeki da Kanu, ŋaŋc-kor-koru Ki teta moloku mɔkɔ mɛlɛkɛ mɛnaloku ŋa, a kɔ ŋanəŋk sɔ mi mɔ.

Kəwurɛ ka Aŋnabi Yesu doru

21 Ntɛ kəkom ka wan kəsɔtɔ mata camət-maas mɔ, k’aŋkəŋc kɔ, k’awe kɔ Yesu, tewe ntɛ mɛlɛkɛ mɛnaboŋcər ŋa, ta antabɛkəs kɔ mɔ.

Kəmentər ka Aŋnabi Yesu nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu

22 Ntɛ mataka maŋan ma kəsɔkəsnɛ melip pəmɔ ntɛ sariyɛ sa Musa səloku ti mɔ, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ Yerusalɛm kəkɔ-mentər kɔ Wəbɛ Kanu. 23 Ŋanayɔ mɔyɔ mɔkɔ aŋcic buk ba sariyɛ sa Wəbɛ disrɛ mɔ: «Awut arkun acɔkɔ-cɔkɔ aŋɛ aran ŋaŋkom mɔ fəp, pəmar pasɔŋ ŋa Wəbɛ Kanu ŋayɔnɛ acempi.» 24 Pəmar sɔ akombəra a wan wəkakɔ ŋaloŋnɛ Kanu «mɔpay mɛrəŋ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ntantoriya yowut mɛrəŋ,» pəmɔ tɔkɔ aloku ti sariyɛ sa Wəbɛ disrɛ mɔ.

25 Tɛm tatɔkɔ fum wəlɔma ɛnayi Yerusalɛm pac-we kɔ Simɔŋ. Fum wəlompu ɛnayi pəcəmɛ dɔpɔ da Kanu darəŋ, pəc-kar nwɛ endeyac Yisrayel mɔ, Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛnayi kɔ kəroŋ. 26 Amera Ŋecempi ŋaŋɔkɔ ŋɛnasɔŋɛ kɔ kəcərɛ, a ɔfɔfi ta ɛnəŋk Krist, wəbɛ nwɛ Kanu Kəpɔŋ kəyɛk-yɛk mɔ. 27 Kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɔŋcɔŋəs kɔ, k’ɔŋkɔ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu. Ntɛ akombəra a Yesu ŋaŋkekərɛ kɔ kəkɔ-yɔnɛ kɔ tɔkɔ sariyɛ səloku mɔ, 28 kɔ Simɔŋ ɛlɛk wan dəwaca k’oŋkor-koru Kanu pəc-loku: 29 «Wəbɛ, məntam oŋ kəsak wəcar kam pəfinɛ abəkəc ŋoforu pəmɔ tɔkɔ mənaloku ti mɔ, 30 bawo fɔr yem yati yɔ inəŋkɛ ntɛ məyɔ kəyac ka afum am mɔ— 31 Nwɛ məlompəs afum fəp fɔr kiriŋ mɔ— 32 endeyɔnɛ pəmɔ pəmot mpɛ pendesɔŋ afum a tɔf ya doru fəp pəwaŋkəra it’ ɔŋsɔŋɛ ŋacərɛ Kanu. Nwɛ endeyɔnɛ pəlel pa afum am, aka Yisrayel.»

Simɔŋ kəloku ka tɔkɔ Kanu kəndeyɔ mɔ

33 Kɔ pəŋciyanɛ akombəra a Yesu ntɛ Simɔŋ oŋc-loku teta Yesu mɔ. 34 Kɔ Simɔŋ ontolanɛ ŋa, k’oloku Mari iya wəka Yesu: «Kanu kəŋkɛrɛ wan wəkawɛ kədesɔŋɛ aka Yisrayel alarəm kətɛmpɛnɛ, pəyekti sɔ alarəm. Paka pa Kanu pɔ mpɛ pendesɔŋɛ afum kəgbɛkəlɛnɛ mɔ. 35 Endebɛr pəwaŋkəra bəkəc ya akɔ ŋayɔ mɛcɛm-cɛmnɛ mɔgbɔpnɛ mɔ. Kɔ məna Mari, pəcuy pendefut’əm abəkəc pəmɔ tɔkɔ kəŋgbasar kəŋfutu mɔ.»

Wədəŋk wəka Kanu wəran Hana

36 Wədəŋk wəran wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Hana, wan ka Panuyɛl, wəka kusuŋka ka Aser. Wəran wəsikər ɛnayi. Ɛnalɔ nda wərkun meren camət-mɛrəŋ kəyɛfɛ ntɛ anagbaŋnɛ kɔ mɔ. 37 Kɔ wos ende pəfi, k’eyi oŋ ta ɔyɔ wərkun-ɛ. Hana pəsɔtɔ meren 84 k’eyi, ta ɔmbɔlɛ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu-ɛ pəc-bəc mɛfaŋ ma Kanu daŋ kɔ pibi kəlok-lokər Kanu kɔ kəsuŋ disrɛ. 38 Kɔ nkɔn ɔŋkɔ sɔ pəbɛrɛ di tɛm tatɔkɔ Simɔŋ oŋc-loku teta wan pəc-kor-koru sɔ Kanu mɔ; pəc-yif Kanu nəwali, pəc-loku teta wan akɔ ŋaŋc-kar Kanu kədeyac Yerusalɛm mɔ.

Kəlukus ka Nasarɛt

39 Ntɛ akombəra a Yesu ŋalip kəyɔ ka mɔyɔ mɔkɔ aloku sariyɛ sa Kanu Kəpɔŋ disrɛ mɔ, kɔ ŋalukus nde ndaraŋan Kalile, nde dare da Nasarɛt. 40 Awa, wan pəc-bɛk, pəc-sɔtɔ fənɔntər. Pəlarɛ kəcərɛ ka pɔkɔt, kəmar kəfili ka Kanu kəyi kɔ kəroŋ.

Aŋnabi Yesu kəkɔ ka nde Kəlɔ kəpɔŋ teren tɔn ta wəco kɔ mɛrəŋ

41 Kəren o kəren, akombəra a Yesu ŋaŋc-kɔ Yerusalɛm kətəŋnɛ kəsata ka aSuyif ka Kəcepər.†

42 Ntɛ Yesu ɔsɔtɔ meren wəco kɔ mɛrəŋ mɔ, kɔ akombəra ɔn ŋasolɛ kɔ kəkɔ-təŋnɛ kəsata ka Kəcepər dəndo Yerusalɛm pəmɔ tɔkɔ ŋaŋc-yɔ ti kəren o kəren mɔ. 43 Ntɛ mataka ma kəsata melip mɔ, kɔ akombəra a Yesu ŋasumpər dɔpɔ kəlukus ndaraŋan, mba kɔ wan Yesu nkɔn eyi Yerusalɛm, ta akombəra ɔn ŋaŋcərɛ ti-ɛ. 44 Akombəra ɔn ŋanacɛm-cɛmnɛ a Yesu ŋasol kɔ alukus, kɔ ŋaŋkɔt tataka tin. Kɔ ŋantɛn Yesu akomɛnɛ kɔ acərɛnɛ aŋan dacɔ. 45 Mba ŋananəŋk fɛ kɔ. Kɔ ŋaluksərnɛ sɔ Yerusalɛm ŋac-tɛn kɔ. 46 Mata maas disrɛ, kɔ ŋaŋkɔ ŋanəŋk kɔ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, pəndɛ atəksɛ dacɔ pəc-cəŋkəl ŋa, pəc-yifət ŋa moloku. 47 Aŋɛ ŋaŋc-cəŋkəl kɔ mɔ fəp, cusu cənawos ŋa dosoku domp dɔn, kɔ moloku mmɛ oŋc-luksɛ ŋa mɔ. 48 Ntɛ akombəra ɔn ŋanəŋk kɔ mɔ, kɔ pəŋciyanɛ ŋa. Kɔ kɛrɛ eyif kɔ: «Wan kem, ta ake tɔ məyɔnɛ su tantɛ-ɛ? Papa kam kɔ ina, bəkəc yɛlɛcɛ-lɛcɛ su kətɛn kam!» 49 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Ta ake tɔ nəntɛn’em-ɛ? Nəŋcərɛ fɛ a mɛnɛ isumpər yɛbəc ya Papa kem?» 50 Mba akombəra ɔn ŋanacərɛ fɛ tedisrɛ ta toloku tatɔkɔ. 51 Kɔ Yesu ɛyɛfɛ kɔ ŋasol kɔ akombəra ɔn kəkɔ ka Nasarɛt, bawo Yesu ɛnaleləs ŋa. Kɔ iya kɔn ɛmɛŋkərnɛ dɛbəkəc mes mamɔkɔ fəp.

52 Yesu pəc-bɛrɛnɛ kəcərɛ pətɔt, pəc-naŋkanɛ kəbɛk, pəc-sɔtɔ kəmar kəfili ka Kanu kɔ afum.

3

Kawandi ka Aŋnabi Saŋ

(Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Saŋ 1:19-28)

1 Teren ta wəco kɔ kəcamət ta wəbɛ wəka atɔf ŋa Tibɛr, tɛm tatɔkɔ sɔ Pɔŋse Pilat pəyɔnɛ wəbɛ wəka atɔf ŋa Yude, Herodu nkɔn pəyɔnɛ wəbɛ ka atɔf ŋa Kalile, wɛŋc Filip pəyɔnɛ wəbɛ wəka tɔf mɛrəŋ: nde Iture kɔ atɔf ŋa Tirakoniti. Lisaniyas pəyɔnɛ wəbɛ nde atɔf ŋa Abilɛn. 2 Tɛm ta aloŋnɛ a Kanu apɔŋ Hana kɔ Kayifa tɛnayi sɔ. Kɔ toloku ta Kanu tender Saŋ, wan ka Yakariya, nde dətɛgbɛrɛ. 3 Kɔ Saŋ ɔŋkɔt sədare sa Yurdɛn fəp, pəc-kawandi kəgbət afum dəromun teta kəsəkpər mera yaŋan, ŋacəmɛ pəlompu darəŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ Kanu kəŋaŋnɛ ŋa kiciya kəŋan mɔ. 4 Pəmɔ tɔkɔ aŋcic mi nde buk ba moloku ma wədəŋk wəka Kanu Esayi mɔ:

«Dim da wəkɔ eyi kəkulɛ-kulɛ nde dətɛgbɛrɛ mɔ dɔ:

Nəlompəs dɔpɔ da Kanu Kəpɔŋ,

Nəlompɛ mɔpɔ mɔn!

5 Andelas mɔrɔ dacɔ fəp,

mɔrɔ kɔ pəŋeci fəp yendetor,

Səpɔ sənutəsnɛ fəp səndelomp,

Səpɔ səcumbul-cumbul fəp, andeyukur si,

6 Afum fəp ŋandenəŋk kəyac ka Kanu.»

7 Afum alarəm akɔ ŋaŋc-der nkɔn Saŋ pədegbət ŋa dəromun mɔ, ŋɔ oŋc-loku ti: «Nəna aŋɛ nəyi pəmɔ bok mɔ! Anɔ ɛtəks’on kəyɛksər ka mɛtɛlɛ mmɛ mender mɔ-ɛ? 8 Nəmentər dəmɔyɔ a nəŋsəkpər mera, kɔ nəŋcəmɛ pəlompu darəŋ. Nəsak kəc-lokunɛ: ‹Abraham ɔyɔnɛ wətem kosu.› Bawo ic-lok’un a Kanu kəntam kəkafəli masar mamɛ awut a Abraham. 9 Ndɛkəl oŋ tomunt tɛfaŋ kəcop kəcɛpəs tɔk haŋ ntɛntəl ya yi: Kətɔk nkɛ o nkɛ kətɔkom yokom yɔtɔt, aŋcɛp ki paləm ki dənɛŋc.»

10 Kɔ cəgba ca afum cəyɛfɛ kəyifət kɔ: «Cəke cɔ səndeyɔ oŋ-ɛ?» 11 K’oloku ŋa: «Məna nwɛ məŋyɔ suma mɛrəŋ mɔ, məpocɛ wəkɔ ɔntɔyɔ mɔ, məna nwɛ məŋyɔ yeri mɔ, məpocɛ wəkɔ ɔntɔyɔ mɔ.» 12 Kɔ abaŋəs dut ŋander a Saŋ pəgbət ŋa dəromun, ŋac-yifət kɔ: «Wətəksɛ, cəke cɔ pəmar sədeyɔ oŋ-ɛ?» 13 K’oloku ŋa: «Ta nədeŋər mpɛ o mpɛ antɔlok’un kəbaŋ mɔ.» 14 Kɔ asɔdar ŋayif kɔ sɔ: «A səna-a, cəke cɔ pəmar səyɔ oŋ-ɛ?» K’oloku ŋa: «Ta nəmentər nwɛ o nwɛ fənɔntər, ta nədeŋɛ sɔ nwɛ o nwɛ yem, kəway konu kətəŋn’on.»

15 Ntɛ afum fəp ŋanayi kəkar mɔ, kɔ ŋaŋyifnɛ dəbəkəc kɔ pəyɔnɛ bafɔ Saŋ ɔyɔnɛ Krist, nwɛ Kanu kəpɔŋ kəyɛk-yɛk mɔ. 16 Kɔ Saŋ oloku ŋa: «Ina dəromun iŋgbət’un de, mba wəlɔma eyi kəder nwɛ ɔyɔ fənɔntər pətas’im mɔ, ali cɔfta cɔn iyɔ fɛ dofum ndɛ pəmarɛ isikəli ci mɔ. Wəkakɔ, Amera Ŋecempi ŋa Kanu disrɛ kɔ nɛŋc yɔ ende pəc-gbət’un. 17 Pətɔmpər kəgbo kɔn pəc-fɛŋət kur kɔn; endecɛŋ-cɛŋ yika nyɛ endecɔfɛ nɛŋc ndɛ dɔntɔdenimɛ mɔ, pəlɛk malɔ mɔn pəbɛr dəkɛlɛ.»

18 Saŋ oŋc-loku sɔ afum moloku mɔtɔt pəc-yeŋkəs ŋa sɔ bəkəc bel-bel. 19 Mba kɔ Saŋ ɛnal wəbɛ Herodu teta Herodiyas, wəran nwɛ ɛnabaŋər wɛŋc k’ɛnɛŋcɛ mɔ, kɔ teta mes mɛlɛc mɔkɔ Herodu ɛnayɔ mɔ. 20 Kɔ Herodu ende pənaŋkanɛ kələsər: k’osumpər Saŋ, k’ɛmbɛr kɔ dəbili.

Kəsɔkəs ka Aŋnabi Yesu

(Mt 3:13-17; Mk 1:9-11)

21 Ntɛ afum ŋasɔtɔ kəgbət dəromun mɔ, kɔ Yesu nkɔn sɔ ɔsɔtɔ kəgbət dəromun. Eyi kəlok-lokər Kanu, kɔ kɔm kəŋgbitɛ, 22 kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋontorər kɔ, ŋɛtəŋkəlɛ dis d’ abɛmp, pəmɔ antantoriya. Kɔ dim dontor kəyɛfɛ dareŋc: «Wan kem nwɛ imbɔtər mɔ məyɔnɛ, pəbotu pem fəp pɔ imbɛr’əm.»

Akombəra a Aŋnabi Yesu

(Mt 1:1-17)

23 Yesu ɛnasɔtɔ meren 30, a pədecop yɛbəc yɔn. Wan ka Isifu ɛnayi pəmɔ tatɔkɔ anacɛm-cɛmnɛ ti mɔ, wəka Heli,

24 wəka Matat, wəka Lewy,

wəka Melki, wəka Yannay, wəka Isifu,

25 wəka Matatiyas, wəka Amɔs,

wəka Nahum, wəka Hesəli, wəka Nakay,

26 wəka Mahat, wəka Matatiyas,

wəka Semeyin, wəka Yosɛk, wəka Yoda,

27 wəka Yohanaŋ, wəka Resa, wəka Sorobabɛl,

wəka Salatiyɛl, wəka Neri,

28 wəka Melki, wəka Adi, wəka Kosam,

wəka Ɛlmadam, wəka Er,

29 wəka Yesu,* wəka Eliyɛsɛr, wəka Yorim,

wəka Matat, wəka Lewy,

30 wəka Simɔŋ, wəka Yuda, wəka Isifu,

wəka Yonam, wəka Eliyakim,

31 wəka Meleya, wəka Mɛnna, wəka Matata,

wəka Natan, wəka Dawuda,

32 wəka Yisay, wəka Obɛd, wəka Bɔs,

wəka Sala, wəka Nasɔŋ,

33 wəka Aminadabu, wəka Admin,

wəka Arni, wəka Hɛcəron,

wəka Perɛc, wəka Yuda,

34 wəka Yakuba, wəka Isiyaka, wəka Abraham,

wəka Terah, wəka Nahor,

35 wəka Seruk, wəka Rehu, wəka Pɛlɛk,

wəka Heber, wəka Sala,

36 wəka Kayinan, wəka Arpaksadu,

wəka Semy, wəka Nuha, wəka Lɛmɛk,

37 wəka Metusela, wəka Henok,

wəka Yɛrɛdu, wəka Mahalalel, wəka Kenan,†

38 wəka Enɔs, wəka Sɛt,

wəka Adama, wəka Kanu.

4

Sentani* kəfaŋ kəsɔŋɛ Aŋnabi Yesu kəciya

(Mt 4:1-11; Mk 1:12-13)

1 Kɔ Yesu ender kəyɛfɛ Yurdɛn, pəlarɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu. Kɔ Amera Ŋecempi ŋaŋɔkɔ ŋeŋkekərɛ kɔ nde dətɛgbɛrɛ, 2 nde sentani sənawakəs kɔ kəsɔŋɛ kɔ kəciya mata 40 disrɛ mɔ. Ali paka ɛnadi fɛ mataka mamɔkɔ disrɛ, ntɛ mataka mamɔkɔ melip mɔ, kɔ dor dɔyɔ kɔ. 3 Kɔ sentani səloku kɔ: «Kɔ məyɔnɛ Wan ka Kanu-ɛ, məloku oŋ tasar tantɛ tɔyɔnɛ kəcom.» 4 Kɔ Yesu oloku sentani: «Aŋcic ti dəbuk ba sariyɛ sa Kanu: ‹Bafɔ kəcom gbəcərəm kəŋsɔŋɛ fum kiyi ka doru.›»

5 Kɔ sentani səmpɛnɛ kɔ sɔ tofo teŋeci kəroŋ, kɔ səmentər kɔ pipic tɔf ya doru fəp. 6 Kɔ səloku kɔ: «Indesɔŋ’əm kətam fəp kɔ pəmot pa pəlel pa dɛbɛ da tɔf yayɛ fəp; bawo anasɔŋ’im yi, ina sɔ ic-tam kəsɔŋ yi nwɛ o nwɛ iŋfaŋ mɔ. 7 Awa, kɔ məna məntontnɛn’em fɔr kiriŋ-ɛ, yayɛ fəp yam yɔ yɔŋyɔnɛ.» 8 Kɔ Yesu oloku sentani: «Aŋcic ti dəbuk ba sariyɛ sa Kanu: ‹Kanu Kəpɔŋ nkɛ kəyɔnɛ Kanu kam mɔ, pəmar məc-tontnɛnɛ; nkɔn gbəcərəm ɔ pəmar sɔ məc-cəpəs tewe tɔn.›»

9 Kɔ sentani səŋkekərɛ kɔ sɔ Yerusalɛm, kɔ səŋkɔ səcəmbər kɔ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kəroŋ. Kɔ səloku kɔ: «Kɔ pəyɔnɛ fɔ Wan ka Kanu məyɔnɛ-ɛ, məyokɛ oŋ ma nnɔ dəntɔf. Bawo aŋcic ti dəbuk ba Kanu: 10 ‹Kanu kəndesak mɛlɛkɛe ɔn aŋɛ ŋande kəc-bum’əm mɔ;› 11 k’aŋcic sɔ: ‹Ŋandetɔmpər’əm dəwaca ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta məmpət tasar mɔ.›» 12 Kɔ Yesu oloku Sentani: «Aŋcic ti dəbuk ba sariyɛ sa Kanu: ‹Ta məwakəs Kanu Kəpɔŋ, Kanu kam.›» 13 Ntɛ Sentani səlip kəwakəs Yesu kəciya mɔ, kɔ səmbɔlɛ kɔ haŋ tɛm tɔlɔma.

Aŋnabi Yesu kəcop ka yɛbəc yɔn Kalile

(Mt 4:12-17; Mk 1:14-15)

14 Kɔ Yesu olukus Kalile kɔ fənɔntər fa Amera ŋa Kanu disrɛ, kɔ tewe tɔn tɛsam dɔtɔf fəp. 15 Pəc-təksɛ afum nde dəkəcəpəs daŋan, kɔ afum fəp ŋac-cam debeki dɔn.

Kəbɛləs ka Aŋnabi Yesu nde Nasarɛt

(Mt 13:53-58; Mk 6:1-6)

16 Kɔ Yesu ender Nasarɛt nde anadusum kɔ mɔ, k’ɛmbɛrɛ dəkəcəpəs simiti, dɔsɔk da kəŋesəm, pəmɔ tɔkɔ ɔŋc-yɔ ti mɔ. K’ɛyɛfɛ kəkɔ-karaŋ, 17 k’asɔŋ kɔ buk ba wədəŋk wəka Kanu Esayi. K’emperi buk, k’ɛmbəp da aŋcic:

18 «Amera ŋa Kanu Kəpɔŋ ŋey’im kəroŋ,

bawo Kanu kəyɛk-yɛk’im

ntɛ tɔsɔŋɛ iloku afum atɔyɔ daka toloku tɔtɔt mɔ;

Kanu kəsom’im kədedəŋk kəyac ka acar aŋɛ asumpər dəkəwan mɔ.†

Ideloku atɔnəŋk a ŋandenəŋk;

kədekekərɛ aŋɛ ŋayi kətam disrɛ mɔ, bəkəc yoforu disrɛ

19 kədedəŋk kəren ka kəmar nkɛ Kanu kəndeŋaŋnɛnɛ afum səbe nsɛ ŋantɔmpər mɔ.»‡

20 Ntɛ Yesu elip kəkaraŋ mɔ, k’ɛnɛp buk, k’ɔsɔŋ bi wəmarəs nwɛ ɛnatɔmpər teta səbuk mɔ, k’ɔŋkɔ pəndɛ. Akɔ ŋanayi dəkəcəpəs disrɛ mɔ fəp kɔ ŋaŋgbətnɛ kɔ. 21 Kɔ Yesu ɛyɛfɛ kəlok-lokər ŋa: «Mɔkɔ toloku tecic tatɔkɔ nəne mɔ, tɛlarɛ.» 22 Kɔ fəp fəmentər kɔ ntɛ pəmbɔt kɔ nnɔ eyi mɔ, kɔ tɔkɔ pəŋciyanɛ ŋa moloku ma kəmar kəfili mmɛ moŋc-wur kɔ dəkusu mɔ, kɔ ŋaŋyifətɛnɛ: «Bafɔ wan ka Isifu ɔfɔ ba?» 23 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Iŋcərɛ a nəndelok’im capafɔ ncɛ: ‹Wətɛn-cɔl mətaməsnɛ məna sərka!› Nəndesɔ-lok’im: ‹Səne mes mɔkɔ məŋcepərɛnɛ Kapɛrnayum mɔ fəp, məyɔ sɔ mes min mayi nnɔ aŋkom’əm mɔ.›» 24 Kɔ Yesu oloku ŋa sɔ: «Kaŋce k’indelok’un: Ali wədəŋk wəka Kanu wəkin afɔselɛnɛ bel-bel nde aŋkom kɔ mɔ. 25 Kaŋce kɔ kaŋkɛ indesɔ-lok’un mɔ: Aran aŋɛ awos aŋa ŋanafi Yisrayel mɔ ŋanala tɛm ta Eliya, tɛm ntɛ kɔm kənagbətnɛ meren maas yof camət-tin mɔ, a kɔ dor dɔpɔŋ dosumpər atɔf mɔ. 26 Mba kənasom fɛ Eliya nda nwɛ o nwɛ, mɛnɛ nda wəran wətɔlɔ wəlɔma, nde Sarepta nde atɔf ŋa Sidɔŋ. 27 Acunɛ sen alarəm ŋanayi sɔ Yisrayel tɛm ta sayibɛ Elise. Mba ali wəkin ŋa dacɔ anasɔkəs fɛ, mɛnɛ Naman wəka Siri.»

28 Ntɛ afum akɔ ŋanayi dəkəcəpəs, ŋanane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ mɛtɛlɛ meyi fəp faŋan. 29 Kɔ ŋayɛfɛ kəbɛləs kɔ kəwurɛnɛ dare, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ nde tɔrɔ teŋeci ta dare da Nasarɛt kəroŋ nde ŋanacəmbər dare daŋan mɔ, kəkɔ-wɛn kɔ pətɛmpɛnɛ. 30 Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ-bɛrɛ ŋa dacɔ, k’ɔŋkɔ.

Fum nwɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɛnakafəli-kafəli mɔ

(Mk 1:21-28)

31 Kɔ Yesu ontor dare da Kapɛrnayum atɔf ŋa Kalile; k’ɔŋkɔ pəc-təksɛ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm. 32 Pənaciyanɛ afum tatɔkɔ ɛŋc-təksɛ mɔ, bawo kaŋce kənayi moloku mɔn. 33 Fum wəlɔma ɛnayi dəndo dəkəcəpəs, nwɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɔtɔsɔk ŋɛnayi mɔ, pəc-kulɛ-kulɛ pəpɔŋ: 34 «Ta ake tɔ məmbɛrɛnɛ mes mosu-ɛ, Yesu wəka Nasarɛt? Səna ŋɔ mənder kələsər? Iŋcərɛ bel-bel wəkɔ məyɔnɛ mɔ: Wəcempi wəka Kanu!» 35 Kɔ Yesu ɛŋgbəŋ-gbəŋər ŋi, pəc-loku: «Məmɛp kusu! Məwur fum wəkawɛ!» Kɔ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɛŋgbal fum wəkakɔ dəntɔf afum dacɔ, kɔ ŋowur kɔ, ali pəlɛc ŋɛnayɔ fɛ kɔ. 36 Kɔ cusu cəwos afum fəp, kɔ ŋayɛfɛ kəyifətɛnɛ: «Ake toloku tɔ tantɛ-ɛ? Fənɔntər kɔ kətam kɔn k’oŋlok-lokərɛ yɔŋk yɛlɛc yɔtɔsɔk, yoc-lukus afum darəŋ.» 37 Kɔ tewe tɔn tɛsam dɔtɔf fəp.

Aŋnabi Yesu kətaməs kɔn acuy alarəm

(Mt 8:14-17; Mk 1:29-34)

38 Ntɛ Yesu ɛyɛfɛ dəndo dəkəcəpəs mɔ, k’ɔŋkɔ ndena Simɔŋ. K’ɔŋkɔ pəbəp iya wəka wəran ka Simɔŋ pəc-yikcɛnɛ fiba fəpɔŋ, kɔ akakɔ ŋayɛfɛ kəlɛtsɛnɛ Yesu a pəmar ŋa. 39 Kɔ Yesu entilsərnɛ wəran nwɛ k’ɛŋgbəŋ-gbəŋər fiba fafɔkɔ, kɔ fiba fəsak wəran nwɛ. Gbəŋcana babɔkɔ kɔ wəran nwɛ ɛyɛfɛ k’eyerəs afum yeri.

40 Ntɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, aŋɛ ŋanayɔ acuy mɔ fəp, kɔ ŋaŋkenɛ ŋa Yesu. K’endeŋəsər ŋa waca fəp, kɔ ŋantamnɛ. 41 Kɔ yɔŋk yɛlɛc yolukus afum alarəm darəŋ, yoc-kulɛ-kulɛ: «Məna ɔyɔnɛ Wan ka Kanu!» Kɔ Yesu ɛŋgbəŋ-gbəŋər yi, ta oŋwosɛ a yolok-loku-ɛ, bawo yɛnacərɛ a nkɔn ɔyɔnɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ.

Aŋnabi Yesu kəkawandi kɔn dəkəcəpəs

(Mt 4:23; Mk 1:35-39)

42 Dec dendesɔk, kɔ Yesu owur k’ɔŋkɔ nde kəfo kəyer-yer kəlɔma. Kɔ afum alarəm ŋawur kətɛn kɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp kɔ dəndo kəfo kaŋkɔ. Ŋanafaŋ fɛ kəsak Yesu pəkɔ. 43 Mba k’oloku ŋa: «Nəsak’im ikɔ-dəŋk sɔ sədare səlɔma moloku mɔtɔt ma dɛbɛ da Kanu; bawo itɔ anasom’em.» 44 Kɔ Yesu ɛŋkawandi afum dəndo dəkəcəpəs da sədare sa Yude.

5

Yesu kəwe acɛpsɛ ɔn darəŋ acɔkɔ-cɔkɔ

(Mt 4:18-22; Mk 1:16-20)

1 Dɔsɔk dɔlɔma, Yesu pəcəmɛ agbɛp ŋa kəba ka Kenesarɛt, afum ŋamɛpnɛ kɔ ŋac-cəŋkəl toloku ta Kanu. 2 K’ɛnəŋk dəndo kəba kəsək cəbil mɛrəŋ, ncɛ awɛnt ŋanawur disrɛ, ŋac-yak manta maŋan mɔ. 3 Kɔ Yesu ɛmbɛkɛ abil ŋin disrɛ, nŋɛ ŋɛnayɔnɛ ŋa Simɔŋ mɔ, k’oloku kɔ a pəbɔlɛnɛ agbɛp pipic. K’ɛndɛ debil pəc-təksɛ kənay kəŋkɔ kənacəmɛ dəntɔf mɔ.

4 Ntɛ ɛsak kəlok-loku mɔ, k’oloku Simɔŋ: «Məcɔŋnɛ nde pəntukmɛ mɔ, nəgbal manta monu nəsumpər lop.» 5 Kɔ Simɔŋ oloku kɔ: «Wəkiriŋ, pibi pampɛ fəp səc-gbal manta, mba ali paka səsɔtɔ fɛ. Mba ntɛ məloku ti mɔ, kəgbal k’inder manta.» 6 Ntɛ ɛŋgbal manta mɔ, k’osumpər lop yɛlarəm haŋ kɔ manta moŋcop kəwalɛ. 7 Kɔ ŋawe anapa aŋan akɔ ŋanayi abil ŋa mɛrəŋ ŋɔkɔ disrɛ mɔ, kədemar ŋa. Kɔ akakɔ ŋander, kɔ ŋalas cəbil cacɔkɔ mɛrəŋ haŋ cəc-faŋ kəkalɛ. 8 Ntɛ ɛnəŋk tatɔkɔ mɔ, kɔ Simɔŋ Piyɛr ɛntɛmpɛnɛ Yesu wɛcək dəntɔf, k’oloku: «Wəbɛ, məbɔl’em! Fum wəciya iyɔnɛ.» 9 Kɔ kusu kəwos kɔ, nkɔn kɔ akɔ ŋanayi mɔ fəp, teta lop yɔkɔ ŋanasumpər mɔ. 10 Itɔ pənayi sɔ asol a Simɔŋ, Sak kɔ Saŋ, awut a Sebede. Kɔ Yesu oloku Simɔŋ: «Ta mənesɛ! Kəyɛfɛ mɔkɔ, afum ŋɔ mənde məc-fɛkəs oŋ.» 11 K’asumpər lop akakɔ ŋampɛnɛ cəbil dɛgbɛp, kɔ ŋasak ca fəp, kɔ ŋaŋcɛpsɛ Yesu darəŋ.

Yesu ɔsɔkəs wətɔtamnɛ

(Mt 8:1-4; Mk 1:40-45)

12 Dare dɔlɔma dɔ Yesu ɛnayi. Kɔ wərkun wəlɔma nwɛ sen sənasumpər dis fəp mɔ, ender. Ntɛ ɛnəŋk Yesu mɔ, k’ɛntɛmpɛnɛ dəntɔf, k’ɛŋcəpɛ Yesu tobu, k’ɛlɛtsɛnɛ kɔ: «Wəbɛ, kɔ məfaŋ-ɛ, məntam kəsɔkəs’im.» 13 Kɔ Yesu ɛntɛŋc kəca, k’oŋgbuŋɛnɛ kɔ, k’oloku: «Ifaŋ ti! Məsɔk!» Gbəŋcana babɔkɔ kɔ sen səsak fum wəkakɔ. 14 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Ta məloku ti fum o fum, mba məkɔ məmentərnɛ wəloŋnɛ ka Kanu. Məloŋnɛ sɔ teta kəsɔkəs kam pəmɔ tɔkɔ Musa ɛnacic ti mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ afum fəp ŋacərɛ a məntamnɛ mɔ.» 15 Tewe tɔn tɛŋc-sam kəsam dəm, afum alarəm ŋac-loŋkanɛ kəcəŋkəl kɔ, kətɛn ka kətaməs ka docu daŋan. 16 Mba kɔ Yesu owur afum dacɔ, k’ɔŋkɔ nde dətɛgbɛrɛ dəkəlok-lokər Kanu.

Yesu kətaməs kɔn fum nwɛ ɛnatɔ-tam kəkɔt mɔ

(Mt 9:1-8; Mk 2:1-12)

17 Dɔsɔk dɔlɔma Yesu pəc-təksɛ. AFarisi kɔ atəksɛ a sariyɛ ŋandɛ. Ŋayɛfɛ-yɛfɛ sədare sa tɔf ya Kalile kɔ Yude, kɔ dare da Yerusalɛm. Kɔ fənɔntər fa Kanu Kəpɔŋ fəyi kɔ Yesu, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəc-taməs acuy mɔ. 18 Kɔ afum ŋander, ŋagbaŋnɛ wətɔkɔt dəyala, ŋac-sɛp kəbɛrɛ kəkɔ-boc kɔ fɔr ya Yesu kiriŋ. 19 Ntɛ dɛlay da afum dɔsɔŋɛ ŋa kətɔsɔtɔ dəkəbɛrɛ mɔ, kɔ ŋafərəŋk kəlɔ kəroŋ, kɔ ŋaŋkɔ ŋafeni kəlɔ dareŋc kəfo kəlɔma, kɔ ŋantorɛ wətɔkɔt nwɛ pəyi dəyala yɔn afum dacɔ, Yesu fɔr kiriŋ. 20 Ntɛ Yesu ɛnəŋk kəlaŋ kəŋan mɔ, kɔ Yesu oloku fum nwɛ: «Aŋaŋnɛn’am kiciya kam!» 21 Atəksɛ sariyɛ kɔ aFarisi ŋayɛfɛ kəcɛm-cɛmnɛ, ŋac-yifnɛ: «Fum wəre ɔfɔ wəkawɛ ɛŋfani Kanu mɔ? Ana ɛntam kəŋaŋnɛnɛ kiciya, kɔ pəntɔyɔnɛ Kanu sona-ɛ?» 22 Kɔ Yesu ɛŋcərɛ pɛcɛm-cɛmnɛ paŋan, k’oloku ŋa: «Ta ake tɔ nəŋcɛm-cɛmnɛnɛ mɛcɛm-cɛmnɛ mamɛ dəbəkəc-ɛ? 23 Ake ’cuca kəloku pətas: ‹Aŋaŋnɛn’am kiciya kam,› kɔ kəkulɛ ka fɔ: ‹Məyɛfɛ məkɔt-ɛ?› 24 Awa kəsɔŋɛ konu kəcərɛ a Wan ka fum ɛntam nnɔ doru kəŋaŋnɛnɛ ka kiciya: K’oloku wətɔtam kəkɔt, ‹Ic-lok’əm: Məyɛfɛ! Məlɛk yala yam, məkɔ nde ndaram!›» 25 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ fum wəkakɔ fɔr yaŋan kiriŋ, k’ɛlɛk yala yɔn, k’osumpər dɔpɔ kəkɔ nde ndɔrɔn pəc-cam debeki da Kanu. 26 Kɔ cusu cəwos afum fəp, kɔ ŋayɛfɛ kəcam debeki da Kanu. Kɔ kənesɛ kəyi ŋa, ŋac-loku: «Sənəŋk mɔkɔ ntɛ səntatɔ-nəŋk mɔ.»

Yesu kəwe kɔn Lewy

(Mt 9:9-13; Mk 2:13-17)

27 Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Yesu owur k’ɛnəŋk wəbaŋəs dut wəlɔma, nwɛ aŋc-we Lewy mɔ, pəndɛ nde aŋgbaŋcan ŋa abaŋəs dut. Kɔ Yesu oloku kɔ: «Məyɛfɛ məcəm’em darəŋ.» 28 Kɔ Lewy ɛsak mes fəp, k’ɛyɛfɛ k’ɛŋcɛpsɛ Yesu darəŋ. 29 Kɔ Lewy ɔŋkɔ pəbocɛ kɔ kəsata kəpɔŋ nde kəlɔ kɔn. Abaŋəs dut alarəm ŋanayi di, ŋandɛs-ndɛs dəmɛsa kɔ afum alɔma kɔ Yesu. 30 AFarisi kɔ anapa aŋan atəksɛ sariyɛ aŋɛ ŋanayi di mɔ, ŋac-cɔpɛnɛ, ŋac-loku acɛpsɛ a Yesu darəŋ: «Ta ake tɔ nəndinɛ yeri, nəc-munəs kɔ abaŋəs dut kɔ aciya-ɛ?» 31 Mba Yesu oloku ŋa: «Bafɔ atamnɛ ŋafaŋ wətɛn-cɔl de, mba acuy ŋafaŋ kɔ. 32 Bafɔ alompu ŋɔ inder kəwe, mba aciya ŋɔ inder kəwe ŋatam kəsəkpər mera, ŋacəmɛ pəlompu darəŋ.»

Yesu kɔ kəsuŋ

(Mt 9:14-17; Mk 2:18-22)

33 Kɔ ŋaloku Yesu: «Acɛpsɛ a Saŋ darəŋ kɔ acɛpsɛ a aFarisi darəŋ, ŋaŋsuŋ tɛm fəp ŋac-cəpəs, kɔ məna akam ŋandi yeri ŋac-mun.» 34 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəntam kəsɔŋɛ anapa a wəfura kəsuŋ ŋayi kɔ wəfura kəsata kəŋan disrɛ ba? 35 Mataka meyi mmɛ ŋandegbɛyɛnɛ kɔ wəfura mɔ, awa ŋandesuŋ mata mamɔkɔ.» 36 Kɔ Yesu oloku ŋa sɔ capafɔ ncɛ: «Fum o fum ɔfɔwali kəpol dəkəloto kəfu kəkɔ-cəpɛ kəkur. Bawo tɔŋsɔŋɛ kəpol ka kəloto kəfu kaŋkɔ ɛwali mɔ, kətɔmar kəloto kəkur kənkɔ ɛfaŋ kəlompəs mɔ. 37 Fum o fum ɔfɔbɛr member dəkəfala. Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, member montoŋ, member moloŋɛ, məyi oŋ ta məsɔtɔ member mam-ɛ; 38 mba pəmar pabɛr member dəcəbuntəlɛ. 39 Nwɛ o nwɛ omun member mokur, ɔfɔsɔ-faŋ mofu, bawo oŋloku: ‹Mokur mɛntəŋnɛ.›»

6

Aŋnabi Yesu kɔ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm

(Mt 12:1-8; Mk 2:23-28)

1 Simiti səlɔma, dɔsɔk da kəŋesəm,* kɔ Yesu eyi kəcali dalɛ, kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaŋŋosəru malɔ ŋac-gbac-gbaci mi ŋac-sɔm. 2 Kɔ aFarisi alɔma ŋaloku ŋa: «Ta ake tɔ nəŋyɔnɛ ntɛ antɔwosɛ kəyɔ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm mɔ?» 3 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəmɔmən fɛ yecicəs ya Kanu disrɛ tɔkɔ Dawuda ɛnayɔ, ntɛ dor dɛnayɔ kɔ, kɔ afum ɔn mɔ? 4 —Dawuda ɛnabərɛ kəlɔ kəpɔŋ, k’ɛlɛk kəcom nkɛ aloŋnɛ Kanu nkɛ pəntɔmar fum o fum pəsɔm mɛnɛ wəloŋnɛ ka Kanu mɔ, kɔ nkɔn Dawuda ɔsɔm ki, k’ompocɛ afum ɔn akɔ dor dɛnayɔ mɔ.» 5 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Wan ka fum ɔyɔnɛ wəbɛ ka simiti, dɔsɔk da kəŋesəm.»

Fum wəfi kəca

(Mt 12:9-14; Mk 3:1-6)

6 Kɔ simiti səlɔma, dɔsɔk da kəŋesəm sənde səbəp, kɔ Yesu ɔŋkɔ nde dəkəcəpəs kətəksɛ afum. Wərkun wəlɔma ɛnayi di, pəfi kəca kətɔt. 7 Atəksɛ sariyɛ kɔ aFarisi ŋaŋkɔkcɛ Yesu bel-bel, kɔ pəyɔnɛ fɔ ɔŋkɔtaməs fum simiti, dɔsɔk da kəŋesəm-ɛ. Ŋanayɔ ti ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋasɔtɔ teyemsɛnɛ kɔ mɔ. 8 Mba Yesu ɛnacərɛ mɛcɛm-cɛmnɛ maŋan, k’oloku wərkun nwɛ kəca kɔn kənafi mɔ: «Məyɛfɛ məcəmɛ nnɔ dacɔ.» Kɔ wəkakɔ ɛyɛfɛ, k’ɛŋcəmɛ. 9 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Ic-yif’un ma: Cəke cɔ awosɛ kəyɔ ka simiti, dɔsɔk da kəŋesəm-ɛ? Pəmar payɔ pətɔt, ka pəlɛc pɔ pəmar payɔ; pataməs fum, ka pace kɔ pəfi?» 10 Awa, kɔ Yesu ɔmɔmən ŋa dəcəro fəp faŋan, k’oloku wərkun nwɛ: «Məteŋci kəca!» Kɔ wərkun nwɛ enteŋci kəca, kɔ kəca kɔn kəntamnɛ. 11 Mba kɔ pəntɛlɛ acicəs a sariyɛ kɔ aFarisi, kɔ ŋayɛfɛ kəgbɛkəlɛnɛ ntɛ ŋantam kəyɔ Yesu mɔ.

Yesu kəyɛk-yɛk Asom ɔn wəco kɔ mɛrəŋ

(Mt 10:1-4; Mk 3:13-19)

12 Tɛm tatɔkɔ, kɔ Yesu ɛmpɛ nde dətɔrɔ kəkɔ-sali, k’ɔŋkɔ pəcepərɛnɛ pibi fəp kəlok-lokər Kanu. 13 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, k’ewe acɛpsɛ ɔn darəŋ, k’ɛyɛk-yɛk ŋa dacɔ afum wəco kɔ mɛrəŋ, aŋɛ ɛnasɔŋ tewe ta «asom» ɔn mɔ. 14 K’ewe Simɔŋ, nwɛ ɛnasɔŋ tewe ta Piyɛr mɔ; kɔ wɛŋc Andəre, Sak, Saŋ kɔ Filip, Bartelemy, 15 Matiye, Tɔma, Sak, wan ka Alfe, Simɔŋ, wəsaŋka-saŋka† 16 Yude, wan ka Sak, kɔ Yudas wəka dare da Iskariya, nwɛ ɛnadesɔŋ Yesu adif ɔn mɔ.

Yesu pəc-təksɛ pəc-taməs

(Mt 4:23-25)

17 Kɔ Yesu ŋantor kəyɛfɛ dətɔrɔ kɔ ŋa, k’ɔŋkɔ pəcəmɛ kəfo kətəŋnɛnɛ nkɛ acɛpsɛ ɔn alarəm, k’afum alarəm alɔma ŋanayi mɔ: afum aka Yude fəp, Yerusalɛm, kɔ afum aka kəba kəsək nde sədare sa Tir kɔ Sidɔŋ. 18 Afum akaŋɛ fəp ŋanader kədecəŋkəl kɔ, pətaməsɛnɛ sɔ docu daŋan. Afum aŋɛ yɔŋk yɛlɛc yɔŋc-tɔrəs mɔ, ŋanatamnɛ. 19 Afum fəp ŋac-sɛp kəgbuŋɛnɛ kɔ, bawo fənɔntər fəŋc-wur kɔ nfɛ fəŋc-taməs acuy fəp mɔ.

Pətɔt kɔ pəlɛc

(Mt 5:1-12)

20 Kɔ Yesu ɔmɔmən acɛpsɛ ɔn darəŋ, k’oloku:

«Pəbɔt’un nəna atɔyɔ daka,

bawo nəna ɔyɔ dɛbɛ da Kanu!

21 Pəbɔt nəna aŋɛ dor dɔyɔ tantɛ mɔ,

bawo nəndenɛmbərɛ!

Pəbɔt’un nəna aŋɛ nəyi kəbok mɔ,

bawo nəndesel!

22 Pəbɔt’un kɔ afum ŋandeter’un-ɛ, ŋac-bɛləs’un, ŋac-lɔməs’un, ŋac-ləsər’un mewe bawo nəlaŋ dim da «Wan ka fum.» 23 Nəde nəwoləs kɔ dɔsɔk dadɔkɔ dendeder-ɛ, nəyok-yokɛnɛ pəbotu, bawo kəpocɛ kəpɔŋ kəŋkar’un nde dareŋc. Tantɛ tɔ atem aŋan ŋaŋc-yɔ adəŋk a Kanu.

24 Pəlɛc pey’un nəna aŋɛ nəyɔ daka mɔ!

Bawo nəlip kəsɔtɔ pɛnɛmpəsɛ ponu mpɛ pənamar’un kədekɔ-sɔtɔ mɔ.

25 Pəlɛc pey’un nəna aŋɛ ca fəp yɛlar mɔ,

bawo dor dendekɔ-yɔ nu!

Pəlɛc pey’un nəna aŋɛ nəyi kəsel mɔ,

bawo nəndekɔ-yi kəbal kɔ kəbok disrɛ!

26 Pəlɛc pey’un nəna nwɛ afum fəp ŋandeloku pətɔt ponu mɔ,

tantɛ tɔ atem aŋan ŋaŋc-yɔ kɔ akɔ ŋaŋc-baŋɛnɛ kəyɔnɛ adəŋk a Kanu mɔ.»

Kəbɔtər ka aŋɛ ŋanter’un mɔ

(Mt 5:38-48; 7:12)

27 «Mba, iŋloku ti nəna aŋɛ nəŋcəŋkəl’im mɔ: Nəbɔtər aterɛnɛ anu, nəyɔ pətɔt aŋɛ ŋanter’un mɔ! 28 Nətolanɛ pətɔt aŋɛ ŋantolan’on pɛlɛc mɔ, nətolanɛ aŋɛ ŋaŋlɔməs’un mɔ! 29 Kɔ fum efer’əm kəca dakaŋca-ɛ, məceŋc sɔ akaŋca ŋa mɛrəŋ ŋɔkɔ pəsut sɔ ŋaŋɔkɔ. Kɔ fum ɛlɛkər’əm duma dakəroŋ-ɛ, məce kɔ sɔ pəlɛk duma dam dedisrɛ. 30 Məpocɛ nwɛ o nwɛ ontol’am mɔ; kɔ fum ɛlɛkər’əm paka mpɛ pɔyɔnɛ pam mɔ, ta məwerəs kɔ pi. 31 Nəyɔnɛ afum tɔkɔ nəfaŋ a ŋayɔn’on mɔ. 32 Kɔ nəmbɔtər gbəcərəm akɔ ŋambɔtər’un mɔ, kəway kəre kɔ nəŋgbɛkər sɔ mera-ɛ? Ali aciya ŋambɔtər aŋɛ ŋambɔtər ŋa mɔ! 33 Kɔ pəyɔnɛ fɔ akɔ ŋaŋyɔn’on pətɔt mɔ gbəcərəm ŋɔ məŋyɔnɛ pətɔt-ɛ, kəway kəre kɔ məntam kəgbɛkər amera-ɛ? Ali aciya tatɔkɔ tɔ ŋaŋyɔ! 34 Kɔ pəyɔnɛ fɔ akɔ nəyɔ amera kədeluks’on mɔ gbəcərəm ŋɔ nəntam kəbɔr-ɛ, kəway kəre kɔ nəna nəntam kəgbɛkər amera-ɛ? Bawo ali aciya sɔ ŋambɔr aciya ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋa kədesɔtɔ pɛtəŋnɛnɛ payi mɔ. 35 Nəbɔtər ater anu, nəbɔr ŋa nəwurɛ kəluksɛ debe dadɔkɔ amera. Nəndesɔtɔ kəpocɛ kəpɔŋ, nəyɔnɛ sɔ awut a Wəbɛ wəka dareŋc, bawo Kanu kəntesɛ nnɔ apələrnɛ pətɔt kɔ ayeŋki bəkəc ŋayi mɔ. 36 Nəbɔt mera pəmɔ tɔkɔ Papa konu ɔmbɔt amera mɔ.»

Ta nəcin afum alɔma

(Mt 7:1-5)

37 «Ta nəcin fum, afɔkɔ-cin nu; ta nəboc kiti ka Kanu nnɔ fum eyi mɔ, afɔdekɔ-kiti nu; nəŋaŋnɛnɛ akɔ, andekɔ-ŋaŋnɛn’on. 38 Nəpocɛ, andekɔ-poc’on; andekɔ-bɛr nde yuba yonu yɔpɔŋ ya duma donu potubucɛ pɔtɔt, pasumpər, pasəŋk-səŋk, pəloŋər. Bawo yotubucɛ nyɛ nəntubucɛ mɔ, yɔ andekɔ-tubucɛ nu kəluksɛ nu kəway.

39 Kɔ Yesu olok-lokər ŋa capafɔ: «Wətɔnəŋk ɛntam kəkɔtɛnɛ wətɔnəŋk ba? Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ mɛrəŋ maŋan fəp mɔ ŋantɛmpɛnɛ abi disrɛ. 40 Ali wətəkəs wəkin eŋcepər fɛ wətəksɛ kɔn; mba wətəkəs nwɛ ɛntəkəs bel-bel mɔ, eŋyi pəmɔ wətəksɛ kɔn. 41 Ta ake tɔ məŋmɔmənɛ ayika nŋɛ ŋeŋyi wɛŋc’əm dərɔfɔr, a ta məntam kəkɔkcɛ togbu tɔkɔ teyi məna sərka dərɔfɔr mɔ? 42 Cəke cɔ məntam kəloku wɛŋc’əm: ‹Wɛŋc’im məwosɛ a iliŋ’əm ayika nŋɛ ŋey’əm dərɔfɔr mɔ!› məna nwɛ məntɔnəŋk togbu ta dɔfɔr dam mɔ? Məna wəbaŋɛnɛ dofum! Məliŋ kərɛsna togbu ta dɔfɔr dam, itɔ ɔŋsɔŋ’am kənəŋk bel-bel məliŋ ayika ŋɔkɔ ŋeyi wɛŋc’əm dərɔfɔr mɔ.»

Kətɔk kɔ yokom ya ki

(Mt 7:16-20; 12:33-35)

43 «Kətɔk kətɔt kəfɔkom yokom yɛlɛc, kətɔk kɛlɛc kəfɔkom yokom yɔtɔt. 44 Kətɔk nkɛ o nkɛ kɔ, yokom ya ki yɔ aŋnɛpəlɛ ki. Afɔpim tumbunyi‡ dəgbɛc, afɔpim rɛsɛŋ§ dəbɛŋk. 45 Fum wətɔt nde abəkəc ŋɔn ŋɔtɔt ɛŋlɛk mɔyɔ mɔtɔt, kɔ fum wəlɛc nde abəkəc ŋɔn ŋɛlɛc ɛŋlɛk mɔyɔ mɛlɛc. Bawo ntɛ o ntɛ kusu kəŋloku mɔ, ti teyi nde dɛbəkəc.»

Wɔlɔ mɛrəŋ

(Mt 7:24-27)

46 «Ta ake tɔ nəŋwen’em ‹Wəbɛ! Wəbɛ!› ta nəŋyɔ mes mɔkɔ iŋloku mɔ-ɛ? 47 Nwɛ o nwɛ eder’im, pəne moloku mem, pəkɔt mi, imentər’un nwɛ owurɛnɛ mɔ: 48 Owurɛnɛ fum nwɛ eyi kəcəmbər kəlɔ mɔ. Fum wəkakɔ ɛŋkay dəntɔf bel-bel kɔ pəntukmɛ, k’ɛŋcəmbər kəlɔ kɔn tasar kəroŋ. Ali wəcafən ontuf pəlarəm, domun dɛfəntərɛ, kəlɔ kɔn kəfɔtam kətɛmpɛnɛ, bawo anacəmbər ki gbiŋ. 49 Mba nwɛ o nwɛ ene moloku mem, ta ɔŋkɔtɛnɛ mi-ɛ, fum wəkakɔ ŋawurɛnɛ kɔ nwɛ ɛŋcəmbər kəlɔ kɔn katina dəntɔf, ta ɛŋkay pəcəmbər ki tasar kəroŋ mɔ. Kɔ wəcafən ontuf, domun dɛfəntərɛ-ɛ, kəlɔ kaŋkɔ kəntɛmpɛnɛ katina, kəlɛcɛ few!»

7

Aŋnabi Yesu kətaməs kɔn wəcar ka wəbɛ ka asɔdar 100

(Mt 8:5-13)

1 Ntɛ Yesu elip kəlok-lokər afum aŋɛ ŋaŋc-cəŋkəl kɔ mɔ, k’ɔŋkɔ Kapɛrnayum. 2 Dəndo kəfo kaŋkɔ, wəbɛ ka asɔdar tasar tin (100) wəRom wəlɔma ɛnayɔ wəcar nwɛ tetɔn tɛnayeŋk kɔ mɔ. Wəcar wəkakɔ ɛnatamnɛ fɛ, pəc-faŋ kəfi. 3 Ntɛ wəbɛ ka asɔdar nwɛ ene pac-loku teta Yesu mɔ, k’osom abeki aSuyif alɔma, ŋakɔwenɛ kɔ Yesu pədetaməsɛ kɔ wəcar kɔn. 4 Kɔ abeki akakɔ ŋander ŋabəp Yesu kɔ ŋalɛtsɛnɛ kɔ ŋac-gbɔkərɛ, ŋac-loku: «Ɔyɔ dofum ndɛ pəmar məyɔnɛ kɔ ti mɔ, 5 bawo wəbɛ wəkawɛ ɔmbɔtər atɔf ŋosu, nkɔn ɛnacəmbər dəkəcəpəs dosu.» 6 Kɔ Yesu ɔŋkɔ kɔ ŋa. Ŋanabɔlɛnɛ fɛ kəlɔ ka wəsɔdar, kɔ wəsɔdar osom anapa ɔn kəkɔ-loku kɔ: «Wəbɛ ta mətɔrəsnɛ, bawo isɔtɔ fɛ dofum ndɛ pəmar’am kəbɛrɛ kəlɔ kem mɔ. 7 Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ ina sərka intɔna-kɔ nnɔ məyi mɔ. Mba məloku toloku tin, wəcar kem pətamnɛ. 8 Bawo ina wəkawɛ yati abɛ’em ŋɔ iyi dəntɔf, k’ina sɔ iyɔ asɔdar alɔma aŋɛ ŋay’im dəntɔf mɔ. Nwɛ iŋkulɛ fɔ məkɔ mɔ, wəkayi ɔŋkɔ, k’iloku wəkɔ fɔ məder-ɛ, wəkayi ender. K’iloku wəcar kem fɔ məyɔ ntɛ-ɛ, ɔŋyɔ ti.» 9 Ntɛ Yesu ene moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ teta wəsɔdar nwɛ teŋciyanɛ kɔ. K’ɛŋkafəlɛ, k’ɛntɛfərnɛ afum akɔ ŋanacəmɛ kɔ darəŋ mɔ, k’oloku: «Ic-lok’un, ali nde Yisrayel inanəŋk fɛ kəlaŋ pəmɔ kaŋkɛ!» 10 Kɔ asom a wəsɔdar nwɛ, ŋalukus ndɔrɔn. Kɔ ŋabəp wəcar nwɛ ɛnatɔ-tamnɛ mɔ, pətamnɛ keŋ.

Yesu kətimi kɔn wəfi

11 Ntɛ telip mɔ, k’ɔŋkɔ dare ndɛ aŋc-we Nayin mɔ. Atəkəs ɔn kɔ afum alarəm ŋanasol kɔ nkɔn kəkɔ. 12 Ntɛ ŋalɔtərnɛ kəbɛrɛ ka dare mɔ, kɔ ŋambəpɛnɛ kɔ afum ŋaŋc-kekərɛ fum wəfi dəkəwup, mba fum nwɛ sona gboŋ sɔ kɛrɛ ɛnakom kɔ; wos pəfi sɔ. Afum alarəm a dare dadɔkɔ ŋaŋc-kekərɛ wəfi wəkakɔ dəkəwup. 13 Kɔ Yesu ɛnəŋk wəran nwɛ, k’ɔyɔnɛ kɔ nɔnɔfɔr, k’oloku kɔ: «Ta məbok!» 14 Kɔ Yesu ɔŋcɔŋnɛ k’oŋgbuŋɛnɛ kaŋkəra ka wəfi. Aŋɛ ŋanatɔmpər kɔ mɔ ŋaŋcəmɛ. Kɔ Yesu oloku: «Wətɛmp, ina olok’əm: Məyɛfɛ!» 15 Kɔ wəfi ɛyɛfɛ k’ɛndɛ, k’oŋcop kəlok-loku. Kɔ Yesu oluksɛ wəfi nwɛ kɛrɛ. 16 Kɔ fəp fənesɛ; kɔ ŋayɛfɛ kəcam debeki da Kanu, ŋac-loku: «Wədəŋk wəka Kanu wəpɔŋ ɛyɛfɛ su dacɔ! Kɔ Kanu kənder kəmar afum ɔn!» 17 Kɔ tɔyɔ ta Yesu tatɔkɔ tɛsam atɔf ŋa Yude fəp, kəbəp ka sədare səkɔ səŋkɛl Yude mɔ.

Asom a Aŋnabi Saŋ

(Mt 11:2-19)

18 Kɔ acɛpsɛ a Saŋ darəŋ ŋaŋkɔ ŋaloku kɔ mes mamɔkɔ fəp. Kɔ Saŋ ewe acɛpsɛ ɔn darəŋ dacɔ afum mɛrəŋ, 19 k’osom ŋa kəkɔ-yif Wəbɛ Yesu kɔ pəyɔnɛ nkɔn ɔyɔnɛ nwɛ eyi kəder mɔ ba, ka pəmar pakar wəlɔma? 20 Ntɛ ŋambəp kɔ mɔ, kɔ afum aŋɛ ŋaloku kɔ: «Saŋ wəgbət afum dəromun osom su kədeyif’əm: ‹Məna ɔyɔnɛ, nwɛ eyi kəder mɔ ba, ka pəmar səkar wəlɔma?›» 21 Afum akakɔ anasom mɔ ŋaŋkɔ ŋabəp Yesu pəc-taməs docu da atɔtamnɛ alarəm, lanyiru, aŋɛ yɔŋk yɛlɛc yɛŋcəmɛ darəŋ mɔ, k’ɔsɔŋɛ atɔnəŋk alarəm kənəŋk. 22 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəkɔ nəloku Saŋ tɔkɔ nənəŋk kɔ tɔkɔ nəne mɔ:

Atɔnəŋk ŋanəŋk, atorər ŋaŋkɔt,

k’asɔkəs aka sen, atɔne ŋane,

afi ŋatimɛ, andəŋk toloku tɔtɔt nnɔ atɔyɔ daka ŋayi mɔ.

23 Pəbɔt nwɛ tetem tɔntɔdesɔŋɛ kəloŋɛ* mɔ!»

24 Ntɛ asom a Saŋ aŋɛ ŋaŋkɔ mɔ, kɔ Yesu ɛyɛfɛ kəloku afum teta Saŋ pəc-yif: «Ake nənakɔ kəmɔmən nde dətɛgbɛrɛ-ɛ? Awo nŋɛ afef ŋeyikəc mɔ ba? 25 Mba ake nənakɔ oŋ kəmɔmən di-ɛ, fum wəbɛrnɛ duma dɔtɔt? Mba abɛrnɛ suma sətɔt, ŋayi pətɔt disrɛ ŋandɛ wɔlɔ wa abɛ disrɛ. 26 Ake nənakɔ oŋ kəmɔmən-ɛ, wədəŋk wəka Kanu-ɛ? Ɛy, ic-lok’un, Saŋ entesɛ pətas wədəŋk wəka Kanu. 27 Nkɔn ɔyɔnɛ nwɛ yecicəs yecempi yoloku tetɔn mɔ:

‹Isak wəsom pəy’im kiriŋ

pəkɔ-cɛpəs dɔpɔ dam fɔr yam kiriŋ.›»†

28 Kɔ Yesu oloku: «Ic-lok’un, aŋɛ aran ŋaŋkom mɔ fəp, ali wəkin eyi fɛ nwɛ eŋcepər Saŋ mɔ. Mba nwɛ ɛfɛtɛ nde dɛbɛ da Kanu mɔ, ɔyɔnɛ nwɛ eŋcepər Saŋ mɔ. 29 Afum aŋɛ ŋanane kɔ kəlok-loku mɔ fəp, kəbəp awerəs dut, kɔ ŋawosɛ dolompu da Kanu; ti disrɛ kɔ ŋawosɛ a Saŋ pəgbət ŋa dəromun; 30 mba aFarisi kɔ atəksɛ a sariyɛ ŋanawosɛ fɛ ntɛ Kanu kənafaŋɛ ŋa mɔ, kɔ ŋafati a Saŋ pəgbət ŋa dəromun. 31 Anɔ indetubcɛnɛ afum a dɛtɛmp dandɛ-ɛ? Anɔ ɔ ŋawurɛnɛ-ɛ? 32 Aŋɛ ŋɔ ŋawurɛnɛ: Ŋawurɛnɛ awut aŋɛ ŋandɛ kəfo nkɛ afum fəp ŋambəpsɛnɛ mɔ, a ŋac-wenɛnɛ kəkɔ-loku:

‹Səfulanɛ nu aluk, kɔ nəntɔpisɛ!

Kɔ səleŋsɛ nu meleŋ ma defi, kɔ nəntɔbok.› 33 Bawo ntɛ Saŋ wəgbət afum dəromun ɛnader mɔ, ɔŋc-sɔm fɛ kəcom, oŋc-mun fɛ member, kɔ nəloku: ‹Wəka ŋɔŋk ŋɛlɛc ɔfɔ!› 34 Kɔ Wan ka fum ender, pəc-sɔm kəcom pəc-mun member kɔ nəloku: ‹Wəcɛlək kɔ wəcis ɔfɔ, wanapa ka abaŋəs dut k’aciya!› 35 Mba awut a kəcərɛ pətɔt ŋawosɛ dolompu da ki.»

Yesu nde kəlɔ ka Simɔŋ wəFarisi

36 Kɔ wəFarisi wəlɔma ewe Yesu kəkɔ-di yeri kɔ nkɔn. Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ nde kəlɔ ka wəFarisi wəkakɔ, k’ɔŋkɔ pəndɛ amɛsa kiriŋ. 37 Wəran wəciya wəlɔma ɛnayi dare dadɔkɔ, ntɛ ene a Yesu ɔŋkɔ nde kəlɔ ka wəFarisi nwɛ mɔ, k’ɛlɛk tɔkɔ-bɔ pɔtɔt pɛlarɛ labundɛ, 38 kɔ wəran nwɛ ɔŋkɔ pəcəmɛ Yesu kumunt darəŋ pəsumpər kɔ wɛcək. K’ɛyɛfɛ kəbok pəc-caŋkəsɛ mɛŋcər mɔn wɛcək wa Yesu, k’ɛfɛŋətɛ wɛcək wa Yesu cəfon cɔn, pəc-cup wi, pəc-loŋsər wi labundɛ. 39 Ntɛ wəFarisi nwɛ ɛnawe Yesu nde ndɔrɔn, ɛnəŋk tatɔkɔ mɔ, k’olokunɛ dɛbəkəc: «Fum wəkawɛ ɔŋyɔnɛ wədəŋk wəka Kanu-ɛ, k’ɛŋcərɛ wəran nwɛ oŋgbuŋɛnɛ kɔ mɔ, fum nwɛ ɔyɔnɛ mɔ—Wəran wəciya.» 40 Kɔ Yesu ɛlɛk moloku, k’oloku: «Simɔŋ, iyɔ toloku tɔlɔma tolok’əm.» Kɔ Simɔŋ oloku kɔ: «Məlok’im ti, Wətəksɛ.» 41 «Wəbɔs-bɔsər wəlɔma afum mɛrəŋ ŋanatɔmpərɛ debe: Wəkin nwɛ pətɔmpərɛ kɔ gbeti mɛŋcəmbəl masar kəcamət (500); kɔ wəka mɛrəŋ pətɔmpərɛ kɔ mɛŋcəmbəl 50. 42 Mba ntɛ wəbɔs-bɔsər nwɛ ɛnəŋk fɔ alɛkər ɔn səbe ŋayɔ fɛ gbeti boluksɛ kɔ mɔ, k’ɛŋaŋnɛnɛ mɛrəŋ maŋan fəp. Akakɔ mɛrəŋ anɔ endenaŋkanɛ kəbɔtər kɔ pətas wəkɔ-ɛ?» 43 Kɔ Simɔŋ oloku kɔ: «Pəwurɛn’em, a wəkɔ ɛnatɔmpərɛ kɔ gbeti bɛlarəm mɔ.» Kɔ Yesu oloku kɔ: «Gbɛs, məloku kaŋce!» 44 Kɔ Yesu ɛŋkafəlɛ k’ɛntɛfərnɛ wəran nwɛ, k’oloku Simɔŋ: «Mənəŋk wəran nwɛ? Imbɛrɛna nnɔ kəlɔ kam mba məsɔŋna f’em domun ibikɛnɛ wɛcək; mba nkɔn ɛŋcaŋkəsɛ wɛcək wem mɛŋcər mɔn, k’ɛfɛŋətɛ wi cəfon cɔn. 45 Məŋcupna f’em, mba nkɔn kəyɛfɛ ntɛ imbɛrɛna nnɔ mɔ, a k’oŋcop kəcupəs’im wɛcək mɔ, haŋ ndɛkəl itɔ eyi kəyɔ. 46 Məsopna f’em moro dəromp,‡ mba wəran wəkawɛ osop’im labundɛ dəwɛcək. 47 Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ intam kəlok’əm fɔ, kiciya kəlarəm nkɛ eŋciya mɔ, aŋaŋnɛnɛ kɔ ki, bawo nkɔn ɔmbɔtər pənaŋkanɛ. Məna nwɛ aŋaŋnɛnɛ pipic mɔ, pipic pɔ məmbɔtər.» 48 Kɔ Yesu oloku wəran nwɛ: «Aŋaŋnɛn’am kiciya kam.» 49 Afum aŋɛ ŋanandɛ amɛsa kiriŋ kɔ nkɔn mɔ, ŋaŋcop kəc-lokunɛ dəbəkəc: «Anɔ ɔfɔ wəkawɛ ɛŋaŋnɛnɛ ali kiciya mɔ?» 50 Mba kɔ Yesu oloku wəran: «Kəlaŋ kam kəyac’əm, məkɔnɛ abəkəc ŋoforu.

8

Aran aŋɛ ŋaŋsol kɔ Yesu mɔ

1 Ntɛ tɛyɛfɛ dənda mɔ, kɔ Yesu ende pəc-kɔt sədare; pəc-kawandi pəc-dəŋk moloku mɔtɔt ma dɛbɛ da Kanu. Ŋasol kɔ Asom ɔn wəco kɔ mɛrəŋ, 2 kəbɛrɛnɛ ka aran alɔma aŋɛ ɛnataməs docu da dis kɔ da yɔŋk yɛlɛc mɔ: Mari wəkɔ aŋc-we «Wəka Makdala» mɔ, nwɛ anabɛləs yɔŋk yɛlɛc camət-mɛrəŋ mɔ; 3 Yohanna (wəran ka Cusa, wəlompəs ka mes ma kəlɔ disrɛ ka Herodu), Susan kɔ aran alarəm alɔma aŋɛ ŋaŋc-wurɛ daka daŋan kəmar ka Yesu kɔ Asom ɔn mɔ.

Capafɔ ca wəbɔf

(Mt 13:1-9; Mk 4:1-9)

4 Kɔ afum alarəm ayɛfɛ sədare səlɔma ŋamɛpənɛ kɔ. Kɔ Yesu oloku capafɔ ncɛ: 5 «Ntɛ wəbɔf owur kəkɔ-gbal malɔ mɔn mɔ, eyi kəgbal malɔ kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ dɔpɔ. Afum ŋac-nas-nas mi, kɔ gbaŋa yɔsɔm mi fəp. 6 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ dəmasar; ntɛ mompoŋ mɔ, kɔ mowos, bawo mɛnayɔ fɛ pədəm. 7 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ dəbɛŋk, kɔ bɛŋk yompoŋ kɔ mɛŋgbɛn mamɔkɔ kɔ yɛntasərnɛ mi. 8 Kɔ mɛŋgbɛn mɔlɔma mɛntɛmpɛnɛ antɔf ŋɔtɔt kəroŋ. Ntɛ mamɔkɔ mompoŋ mɔ, kɔ yoŋkoməs; kɔ popoŋ mpɛ o mpɛ poŋkom mɛŋgbɛn tasar tin (100).» Yesu oŋc-loku toloku tatɔkɔ, pəc-gbəŋɛ: «Məna nwɛ məŋyɔ ləŋəs məc-ne mɔ, məcəŋkəl!»

Ta ake tɔ Yesu oŋc-lokɛ capafɔ-ɛ?

(Mt 13:10-17; Mk 4:10-12)

9 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋayif kɔ ntɛ capafɔ cacɔkɔ cəloku mɔ. 10 K’oloku: «Nəna ŋɔ asɔŋ kəcərɛ mɔgbɔpənɛ ma dɛbɛ da Kanu; kɔ akɔ dəcapafɔ aloku ŋa ti, mba:

‹Ŋagbətnɛ kɔ ŋantɔ kəc-nəŋk;

kɔ ŋaŋcəŋkəl ta ŋaŋne-ɛ.›»

Yesu kəloku tedisrɛ ta capafɔ ca wəbɔf

11 «Tedisrɛ ta capafɔ caŋcɛ tɛntɛ: Defet, toloku ta Kanu tɔ. 12 Mɛŋgbɛn mmɛ mɛntɛmpɛnɛ dɔpɔ dacɔ mɔ, mi mɔyɔnɛ afum aŋɛ ŋaŋne mɔ; ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋeder ŋeliŋ ŋa dəbəkəc toloku ta Kanu tɔkɔ ɛnane mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ payaməsər ŋa kəlaŋ nkɛ kəntam kəyac ŋa mɔ. 13 Mɛŋgbɛn mɔkɔ meyi dəmasar mɔ, afum ŋɔ, aŋɛ ŋaŋc-kɔna-ne toloku ta Kanu, pəbɔt ŋa mɔ. Mba ŋayɔ fɛ ntɛntəl,* ŋalaŋ tɛm tɔlɔma, kɔ tɛm teyeŋki tender ŋa-ɛ, ŋasak. 14 Mɛŋgbɛn mmɛ mɛntɛmpɛnɛ dəbɛŋk mɔ, mi mɔyɔnɛ afum aŋɛ ŋaŋcəŋkəl moloku ma Kanu, kɔ ŋalasərnɛ mes mɔpɔŋ mmɛ mɛntasərnɛ ŋa mɔ: Mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlarəm, kəsɔtɔ ka daka kɔ mɛfaŋ mobotu ma doru, ŋa ŋafɔsɔŋ yokom yololu. 15 Mɛŋgbɛn mmɛ meyi antɔf ŋɔtɔt mɔ, afum ŋɔ, aŋɛ ŋaŋcəŋkəlɛ toloku abəkəc ŋɔtɔt ŋosoku, ŋamɛŋkərnɛ ti, ŋacəmɛ ti darəŋ mɔ, ŋa ŋaŋsɔŋ yokom yɔtɔt.»

Capafɔ ca lamp

(Mk 4:21-25)

16 «Nwɛ o nwɛ ɔfɔmot lamp a pəkufun di kaloŋi, ɔfɔsɔ-bɛrsɛnɛ di kəfəŋc dəntɔf; mba ɛndɛt di kədɛt dəm, ntɛ tɔŋsɔŋɛ aŋɛ ŋambɛrɛ dukəlɔ mɔ, ŋanəŋknɛ pəwaŋkəra. 17 Mpɛ o mpɛ pɛmɛŋkənɛ, antam pi kənəŋk. Ntɛ o ntɛ tɔŋgbɔpənɛ mɔ, antam ti kəcərɛ, towur tɛfəntərɛ pəwaŋkəra. 18 Nəkɛmbərnɛ tɔkɔ nəŋcəŋkəl mɔ; bawo andekɔ-bɛrɛnɛ akɔ ŋayɔ mɔ; pabelər akɔ ŋantɔyɔ mɔ ali pɔkɔ ŋaŋgbɛkər mera kəyɔnɛ paŋan mɔ.»

Iya kɔ awɛŋc a Yesu

(Mt 12:46-50; Mk 3:31-35)

19 Kɔ iya ka Yesu kɔ awɛŋc ɔn ŋander ŋabəp kɔ, mba ŋaŋc-tam fɛ kəlɔtərnɛ kɔ ntɛ afum ŋala mɔ. 20 K’aŋkɔ paloku kɔ ti: «Iya kam kɔ awɛŋc’əm aŋa ŋayi nde doru, mən’ ɔ ŋafaŋ kənəŋk.» 21 Kɔ Yesu oloku: «Iya kem kɔ awɛŋc’im aŋa, ŋayɔnɛ aŋɛ ŋaŋcəŋkəl toloku ta Kanu ŋacəmɛ sɔ ti darəŋ mɔ.»

Yesu kəcəmbərəs kɔn afef ŋɔpɔŋ

(Mt 8:23-27; Mk 4:35-41)

22 Dɔsɔk dɔlɔma kɔ Yesu ɛmbɛkɛ debil kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ. K’oloku ŋa: «Pacali ntende kəba mokuru.» Kɔ ŋaŋkɔ. 23 Ŋayi kəcali, kɔ Yesu endirərnɛ. Kɔ afef ŋɔpɔŋ ŋɛyɛfɛ kəwur dəkəba kɔ abil ŋɛfaŋ kəkalɛ, kɔ ŋayi dəpəwɛy-wɛy. 24 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋander ŋatimi kɔ, ŋac-kulɛ-kulɛ: «Wətəksɛ! Wətəksɛ! Kəfi kɔ sənder!» Ntɛ entimɛ mɔ, k’ɛyɛfɛ kəgbəŋ-gbəŋər afef, kɔ yam yɔpɔŋ yɔkɔ yɛnayɛfɛ mɔ, kɔ yɛsak few. Kɔ pəyɔ yeŋ, ali tes aŋc-ne fɛ sɔ. 25 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Deke kəlaŋ konu kəyi-ɛ?» Ntɛ ŋanesɛ a kɔ cusu cəwos ŋa mɔ, kɔ ŋayifɛnɛ: «Anɔ ɔfɔ wəkawɛ? Wəkawɛ ɛŋgbəŋ-gbəŋər ali afef kɔ yam, yɛcəmɛ sɔ tɛfaŋ tɔn darəŋ!»

Yesu kətaməs ka fum nwɛ yɔŋk yɛlɛc yɛnacəmɛ darəŋ mɔ

(Mt 8:28-34; Mk 5:1-20)

26 Kɔ Yesu ɔŋkɔ pənəŋk yecic yɔlɔma nde atɔf ŋa Kadara, nde pəntɛfərɛnɛ kɔ Kalile mɔ. 27 Ntɛ Yesu ontor dəntɔf mɔ, k’ɛnəŋk fum wəlɔma wəka dare dadɔkɔ fɔr yɔn kiriŋ, nwɛ yɔŋk yɛlɛc yɛlarəm yɛnacəmɛ darəŋ mɔ. Kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ, ɛŋc-bɛrnɛ fɛ duma, ɛnayɔ fɛ kəlɔ kəyi, mɛnɛ pəyi nde aŋwupɛnɛ mɔ. 28 Ntɛ fum nwɛ ɛnəŋk Yesu mɔ, kɔ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɔsɔŋɛ kɔ kəkulɛ-kulɛ, k’ɛntɛmpɛnɛ Yesu wɛcək dəntɔf, k’oloku pəpɔŋ: «Cəke cɔ məfaŋər’im-ɛ, Yesu, Wan ka Kanu Wəbɛ wəka dareŋc? Ilɛtsɛn’am ta mətɔrəs’im!» 29 Bawo Yesu oŋc-loku ŋɔŋk ŋɛlɛc nŋɛ ŋɛnabɛrɛ fum wəkakɔ dəris pəwon mɔ kəwur. Gbekce yɔ aŋc-kotərɛnɛ fum wəkawɛ dəkəcək kɔ afɛc ŋɔpɔŋ, mba oŋc-copu gbekce yayɔkɔ, ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋosolɛ kɔ ŋekekərɛ nde dətɛgbɛrɛ. 30 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Cəke cɔ aŋw’am-ɛ?» Kɔ fum nwɛ oloku Yesu: «Ina aŋwe «Pəlarəm».» Bawo yɔŋk yɛlɛc yɛlarəm yɛnacəmɛ kɔ darəŋ. 31 Kɔ yɔŋk yɛlɛc nyɛ yɛlɛtsɛnɛ Yesu kəsak yi, ta pəsɔŋɛ yi kəwur yɔkɔ dəpəcuca. 32 Awa, ŋanabɔlɛnɛ fɛ sɔp yɛlarəm yɔlɔma nyɛ yɔŋc-sɔmət dəndo tɔrɔ kəroŋ mɔ. Kɔ yɔŋk yɛlɛc yontola Yesu kəwosɛ ka kəbɛrɛ ka dəsɔp nyɛ, kɔ Yesu owosɛ yi. 33 Kɔ yɔŋk yɛlɛc yolukus fum nwɛ dəris, kɔ yɔŋkɔ yɛmbɛrɛ dəsɔp. Kɔ sɔp nyɛ fəp yontor kəyɛfɛ dətɔrɔ, kɔ yɔŋkɔ yotor dəkəba, kɔ yɛŋgbətəsɛ, kɔ yefis-fis fəp. 34 Ntɛ afum aŋɛ ŋaŋc-kɛk sɔp nyɛ ŋanəŋk ti mɔ, kɔ ŋayɛksɛ kɔ ŋaŋkɔ ŋaloku ti dare daŋan kɔ aka sədare səkəsək. 35 Kɔ afum ŋander kəmɔmən tɔkɔ tɛnacepər di mɔ. Kɔ ŋander nnɔ Yesu eyi mɔ, kɔ ŋambəp fum wəkɔ yɔŋk yɛlɛc yɛnalukus darəŋ mɔ, pəndɛ Yesu dəntɔf, pəbɛrnɛ yamos pəc-yɔ mes bel-bel, kɔ afum aŋɛ ŋanader kəmɔmən mɔ ŋanesɛ. 36 Afum akɔ ŋananəŋk mes mamɔkɔ mɛnacepər mɔ, ŋalɔmər akɔ ŋanader kəmɔmən tɔkɔ anayac kɔ mɔ. 37 Kɔ afum a atɔf ŋa Kadara fəp ŋaloku Yesu a pəyɛfɛ ndaraŋan pəkɔ, bawo ŋananaŋkanɛ kənesɛ. Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ debil k’olukus. 38 Fum wəkɔ Yesu ɛnaluksɛ yɔŋk yɛlɛc darəŋ mɔ, ɛlɛtsɛnɛ Yesu a pətam kəce kɔ pəyi kɔ dəntɔf. Mba kɔ Yesu ombupərɛ kɔ pəc-loku: 39 «Məlukus nnɔ ndaram. Məkɔ məc-loku afum tɔkɔ Kanu kəyɔn’am mɔ fəp.» Kɔ fum nwɛ ɔŋkɔ pəloku dare disrɛ fəp mes mɔkɔ Yesu ɛnayɔnɛ kɔ mɔ.

Wan wəran wəka Sayirus, kɔ wəran wəkɔ ɛnagbuŋɛnɛ yamos ya Yesu mɔ

(Mt 9:18-26; Mk 5:21-43)

40 Yesu kəlukus kɔn, kɔ afum ŋaŋkɔ ŋafaynɛ kɔ, bawo fəp fəŋc-kar kɔ. 41 Kɔ fum wəlɔma, pac-we kɔ Sayirus, nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ wəka dəkəcəpəs mɔ, owur nde pəc-der. Kɔ Sayirus ɛfəntərɛ dəntɔf, k’osumpər Yesu wɛcək, pəc-lɛtsɛnɛ kɔ kəwosɛ kəder ka kəlɔ kɔn. 42 Bawo ɛnayɔ wan wəran wəkin gboŋ, nwɛ ɛnasɔtɔ meren wəco kɔ mɛrəŋ mɔ, pəc-fi. Ntɛ ɛyɛfɛ kəkɔ mɔ, kɔ kənay kəmɛpnɛ kɔ haŋ ŋac-yaməsər kɔ kəŋesəm. 43 Wəran wəlɔma ɛnayi di, wəkakɔ pəc-yak kəyɛfɛ ka meren wəco kɔ mɛrəŋ ta pəŋcəmbərəs-ɛ. Wəran nwɛ ɛnabɛrsɛ daka dɔn fəp nnɔ atɛn cɔl ŋayi mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pataməs kɔ mɔ. Mba ali fum ɛnatam fɛ kətaməs kɔ. 44 Kɔ wəran nwɛ ɔlɔtərnɛ Yesu tadarəŋ, k’oŋgbuŋɛnɛ dobol da duma dɔn. Gbəŋcana babɔkɔ kɔ kəwur mecir kaŋkɔ kənayi kɔ mɔ kəsakɛ. 45 Kɔ Yesu eyif: «Anɔ ogbuŋɛn’em-ɛ?» Ntɛ afum fəp ŋambupərɛ ti mɔ, kɔ Piyɛr oloku: «Wətəksɛ afum ŋaŋkɛl’əm waca nwɛ fəp!» 46 Kɔ Yesu oloku: «Fum wəlɔma oŋgbuŋɛn’em, bawo iŋcərɛ a fənɔntər fəlɔma fəwur’im dəris.» 47 Ntɛ wəran nwɛ ɛŋcərɛ a Yesu ɛŋcərɛ fɔ fum oŋgbuŋɛnɛ kɔ mɔ, k’ender pəc-yikcɛ, k’ɛntɛmpɛnɛ Yesu wɛcək dəntɔf. K’oloku afum fəp fɔr kiriŋ tes tɔkɔ tɛnasɔŋɛ kɔ kəgbuŋɛnɛ ka duma da Yesu mɔ, kɔ tɔkɔ docu dɔn dɛnatamnɛ gbəŋcana babɔkɔ mɔ. 48 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Wan kem, kəlaŋ kam kəyac’əm, məkɔnɛ abəkəc ŋoforu.»

49 Yesu eyi kəlok-loku kaŋkɔ, kɔ fum wəlɔma ender kəyɛfɛ ka ndena wəbɛ ka dəkəcəpəs da dare, k’ender pəloku: «Wan kam efi, ali məntɔrəs fɛ sɔ wətəksɛ kəkɔ di.» 50 Mba Yesu ɛnane fum nwɛ kəloku ka wəbɛ wəka dəkəcəpəs defi da wan kɔn, k’oloku wəbɛ nwɛ: «Ta mənesɛ! Məlaŋ gbəcərəm, wan kam ɛntamnɛ.» 51 Ntɛ ŋalukus dɛkɛr mɔ, Yesu owosɛ fɛ fum kəbɛrɛ kɔ nkɔn mɛnɛ Piyɛr, Saŋ, Sak, wan wəran nwɛ kas kɔ kɛrɛ gbəcərəm, ŋɔ ɛnawosɛ kəbɛrɛ nnɔ wan wəran wəfi nwɛ eyi mɔ. 52 Kɔ afum fəp ŋambok ŋac-lɔm pəcuy paŋan tetɔn. Kɔ Yesu oloku: «Ta nəbok! Efi fɛ, kədirɛ k’ɛndɛ.» 53 Kɔ afum ŋayɛfɛ kəselər Yesu, bawo afum aŋɛ ŋanacərɛ a wan wəran nwɛ efi. 54 Kɔ Yesu osumpər wan wəran nwɛ kəca, k’olokɛ dim dɔpɔŋ: «Wəyecəra, məyɛfɛ!» 55 Kɔ amera ŋɔn ŋender kɔ, gbəŋcana babɔkɔ k’ɛyɛfɛ, kɔ Yesu oloku a pasɔŋ kɔ yeri. 56 Kɔ cusu cəwos akombəra aka wan wəran nwɛ, kɔ Yesu oloku ŋa a ta ŋalɔmər nwɛ o nwɛ ntɛ teŋcepər mɔ.

9

Yesu osom acɛpsɛ ɔn darəŋ wəco kɔ mɛrəŋ

(Mt 10:5-15; Mk 6:7-13)

1 Kɔ Yesu ewe Asom ɔn aŋɛ wəco kɔ mɛrəŋ, k’ɔsɔŋ ŋa fənɔntər kɔ kətam ka kəbɛləs yɔŋk yɛlɛc fəp, kəlɛkɛnɛ kətam ka kətaməs ka docu. 2 Kɔ Yesu osom ŋa kəkɔ-dəŋk dɛbɛ da Kanu, kɔ kətaməs ka docu. 3 K’oloku ŋa: «Ta nətɔmpərɛnɛ daka o daka teta dɔpɔ, ta nətɔmpər togbo, ta nətɔmpər tɔlɔba, ta nətɔmpər tocom, ta nətɔmpər pəsam, ta nwɛ o nwɛ pətɔmpər suma mɛrəŋ. 4 Nnɔ o nnɔ aŋkɔ-baŋ’un waca mɛrəŋ mɔ, nəyi di, difɔ nəndekɔ-wur a nəsumpər dɔpɔ donu kəkɔ. 5 Nnɔ o nnɔ afum ŋantɔkɔ-wos’on kəyi mɔ, kɔ nəndewur dare dadɔkɔ-ɛ, nəkoŋ-koŋ wɛcək wonu, itɔ endeyɔnɛ sede nnɔ ŋayi mɔ. 6 Kɔ asom aŋɛ ŋawur ŋac-kɔt sədare; ŋac-dəŋk toloku tɔtɔt ta Kanu, ŋac-taməs acuy mofo fəp.

Pəciyanɛ pa Herodu

(Mt 14:1-12; Mk 6:14-29)

7 Ntɛ Alkaly Herodu ene mes mmɛ meŋc-cepər mɔ, kɔ pəŋciyanɛ kɔ. Bawo alɔma ŋaŋc-loku a Saŋ entimɛ afi dacɔ; 8 alɔma ŋac-loku, a Eliya eder, alɔma ŋac-loku, a wədəŋk wəka Kanu wəcɔkɔ-cɔkɔ wəlɔma oluksərnɛ sɔ kəder. 9 Kɔ Herodu nkɔn oloku: «Inagbinti Saŋ domp! Anɔ ɔyɔnɛ fum wəkawɛ aŋloku tetɔn mɔ-ɛ?» Kɔ Herodu ɛfaŋ kənəŋk kɔ.

Yesu kəsɔŋɛ ka afum wul kəcamət (5000) kənɛmbərɛ

(Mt 14:13-21; Mk 6:30-34; Saŋ 6:1-14)

10 Kɔ asom ŋander ŋaluksɛ Yesu tɔkɔ ŋanayɔ mɔ fəp. Kɔ Yesu ɛlɛk ŋa kɔ ŋawurnɛ kəsək, ntende dare da Bɛtsayida. 11 Kɔ afum ŋaŋcərɛ kəwur kəŋan kɔ ŋaŋcɛpsɛ ŋa darəŋ. Kɔ Yesu owosɛ ŋa kəder, k’ɔŋkɔ pəc-loku ŋa teta dɛbɛ da Kanu, k’ɛntaməs sɔ aŋɛ ŋanatɔ-tamnɛ mɔ. 12 Ntɛ dec dɛyɛfɛ kəkalɛ mɔ, kɔ Asom ɔn ŋalɔtərnɛ kɔ ŋac-loku: «Məyɔ oŋ məsak afum akaŋɛ ŋakɔ ŋatɛn dəkədirɛ kɔ yeri nde sədare nsɛ səŋkɛl nnɔ mɔ; bawo dətɛgbɛrɛ ayi wəkawɛ.» 13 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəna nəsɔŋ ŋa yeri.» Kɔ Asom ɔn ŋaloku kɔ: «Cəcom kəcamət kɔ lop mɛrəŋ gbəcərəm yɔ səyɔ, məfaŋ oŋ a səkɔ səwayɛ kənay kaŋkɛ yeri ba?» 14 Mba afum aŋɛ ŋaŋc-bəp afum wul kəcamət (5000). Kɔ Yesu oloku Asom ɔn: «Nəyɔ ŋa ŋaloŋkanɛ afum 50-50.» 15 Kɔ asom ɔn ŋayɔ tɔkɔ Yesu ɛnaloku ŋa kəyɔ mɔ, kɔ ŋandəs ŋa fəp. 16 Kɔ Yesu ɛlɛk cəcom ncɛ kəcamət kɔ lop nyɛ mɛrəŋ, k’eyekti fɔr dareŋc, k’ontolanɛ yeri nyɛ nnɔ Kanu kəyi mɔ. Kɔ tɛyɛfɛ dənda k’entipi yeri nyɛ a k’endesɔŋəs yi acɛpsɛ a ŋayerəs kənay kaŋkɔ. 17 Kɔ afum akakɔ fəp ŋandi yeri nyɛ kɔ ŋanɛmbərɛ. Ntɛ anawɛtəs yeri yɛləpəs nyɛ mɔ, yɛnayɔ cəfala wəco kɔ mɛrəŋ.

Piyɛr oloku a Yesu ɔyɔnɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ

(Mt 16:13-19; Mk 8:27-29)

18 Dɔsɔk dɔlɔma Yesu pəc-lok-lokər Kanu taciŋa, acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaloŋkanɛ kɔ kəsək. Kɔ Yesu eyif ŋa: «Toloku ta afum, anɔ iyɔnɛ-ɛ?» 19 K’acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaloku kɔ: «Ntɛ alɔma ŋaloku mɔ, a Saŋ wəgbət afum dəromun məyɔnɛ, k’alɔma ŋaloku a Eliya məyɔnɛ; alɔma a wədəŋk wəka Kanu wəcɔkɔ-cɔkɔ wəlɔma ɔ məyɔnɛ nwɛ ɛyɛfɛ afi dacɔ mɔ.» 20 Kɔ Yesu eyif ŋa sɔ: «Kɔ cəke cɔ nəna nəŋcɛm-cɛmnɛn’em kəyɔnɛ-ɛ?» Kɔ Piyɛr oloku Yesu: «Wəyɛk-yɛk wəka Kanu məyɔnɛ.»

Yesu kəcam defi dɔn kɔ kədeyɛfɛ kɔn afi dacɔ

(Mt 16:20-28; Mk 8:30-9:1)

21 Kɔ Yesu entiŋ-tiŋ ŋa kəcaŋkɛ ti, ta ŋaloku ti fum o fum. 22 K’ɔnɔcər a pənamar dis dɔlɔl Wan ka fum bel-bel; abeki, aloŋnɛ apɔŋ kɔ atəksɛ sariyɛ ŋabɛləs kɔ; padif kɔ; pəyɛfɛ defi tataka tɔn ta maas.

23 K’oloku afum fəp ntɛ: «Kɔ fum ɛfaŋ kəcɛps’em-ɛ, wəkayi pəsak kəcɛm-cɛmnɛ tetɔn ta sərka, wəkayi pəwosɛ kəsak mɛfaŋ mɔn pəwosɛ kətɔrɔ haŋ pəfi * dɔsɔk o dɔsɔk, pəcəm’em darəŋ. 24 Bawo, nwɛ o nwɛ ɛfaŋ kəyac kəyi doru kɔn mɔ, kəŋsalpər kɔ; mba nwɛ o nwɛ ɔ kiyi kɔn doru kəsalpər kɔ tetem mɔ, ɛyac ki. 25 Ake tɔyɔ fum kəsɔtɔ kɔn doru dandɛ fəp-ɛ, kɔ pəyɔnɛ fɔ wəkayi eyi kəgbalənɛ kɔ pəyɔnɛ fɛ ti wəkayi pəc-ləsərnɛ-ɛ? 26 Nwɛ o nwɛ ɛlapərn’em kɔ moloku mem, Wan ka fum endekɔ-sɔdəmnɛ-wosɛ kəyac məna wəkayi k’endeder pəmot pa pəlel pa dɛbɛ da Papa-ɛ, kɔ mɛlɛkɛe mecempi. 27 Ic-loku nu kaŋce: Afum akin akin ŋayi nnɔ kəfo kaŋkɛ aŋɛ ŋantɔdewak defi ta ŋantanəŋk dɛbɛ da Kanu mɔ.»

Piyɛr, Saŋ kɔ Sak ŋanəŋk Yesu pəyi pəmotu pa debeki da Kanu disrɛ

(Mt 17:1-8; Mk 9:2-8)

28 Ntɛ Yesu oloku moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ mata camət-maas meŋcepər, k’ɛlɛk Piyɛr, Saŋ kɔ Sak, kɔ ŋampɛ tɔrɔ kəroŋ kəkɔ-lok-lokər Kanu. 29 Yesu eyi kəsali, kɔ kəro kɔn kɛsəkpər, kɔ yamos yɔn yɛnaŋkanɛ kəferɛ yoc-motər-motər. 30 Pəwon fɛ kɔ afum mɛrəŋ ŋayɛfɛ kəlok-loku kɔ nkɔn: Musa kɔ Eliya ŋanayi, 31 aŋɛ aŋc-nəŋk pəmot pa pəlel pa debeki da Kanu disrɛ mɔ. Ŋac-loku Yesu kəkɔ kɔn nkɛ kəŋkɔyi Yerusalɛm mɔ. 32 Tɛtəŋnɛ Piyɛr k’asol ɔn ŋac-dirɛ pəpɔŋ; ntɛ ŋantimɛ mɔ, kɔ ŋanəŋk Yesu pəmot pa debeki da Kanu disrɛ, kɔ afum mɛrəŋ akɔ ŋanacəmɛ kɔ nkɔn mɔ. 33 Tɛm ntɛ afum akakɔ mɛrəŋ ŋaŋc-gbɛyɛnɛ kɔ Yesu mɔ, kɔ Piyɛr oloku kɔ: «Wətəksɛ pəntesɛ su kiyi ka nnɔ. Səcəmbər cəbal cəcɛpɛ-cɛpɛ maas, ŋin ŋam, ŋin ŋa Musa, kɔ ŋin ŋa Eliya.» Piyɛr ɛnacərɛ fɛ ntɛ oŋc-loku mɔ. 34 Ntɛ oŋc-loku tatɔkɔ mɔ, kɔ kəp kənder kəgbəpərnɛ ŋa kɔ kənesɛ kəsumpər acɛpsɛ a Yesu darəŋ ntɛ ŋananəŋk kəp kaŋkɔ kəc-der kəgbəpərnɛ ŋa mɔ. 35 Kɔ dim dowur kəp kaŋkɔ disrɛ, doc-loku: «Wəkawɛ ɔyɔnɛ wan kem, nkɔn iyɛk-yɛk: Nəcəŋkəl kɔ!» 36 Ntɛ ane dim dadɔkɔ mɔ, k’anəŋk Yesu pəcəmɛ sona. K’acɛpsɛ a Yesu darəŋ ŋaŋcaŋk ali fum ɛnaloku fɛ sɔ wəkos tɔlɔma ntɛ ɛnəŋk mɔ mata mamɔkɔ.

Yesu kətaməs ka wan nwɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɛnatoŋkulu-toŋkulu

(Mt 17:14-18; Mk 9:14-27)

37 Dɔckɔsɔk ntɛ ŋantor kəyɛfɛ dətɔrɔ mɔ, kɔ afum alarəm ŋander kədefaynɛ Yesu. 38 Kɔ fum wəlɔma oŋkulərnɛ kənay kaŋkɔ dacɔ: «Wətəksɛ ilɛtsɛn’am məmɔmən wan kem, bawo wəkin wəkawɛ gboŋ iyɔ. 39 Ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɔlɔma ŋɛmbɛrɛ kɔ, kɔ ŋɔsɔŋɛ kɔ kəkulɛ-kulɛ gbəŋcana babɔkɔ, kɔ ŋeyikəc kɔ pəpɔŋ, kɔ ŋɔsɔŋɛ kɔ kəfoc kəwur kɔ dəkusu; kɔ ŋɔlɔləs kɔ dis, a kɔ ŋendesak kɔ. 40 Ilɛtsɛnɛ acɛpsɛ-am darəŋ kəbɛləs ka ŋi, mba ŋantam fɛ ti.» 41 Kɔ Yesu oŋkulərnɛ: «Nəna afum alɛc a tɛm tantɛ, atɔlaŋ Kanu, tɛm cəke tɔ pəmar sɔ iyi kɔ nəna-ɛ? Tɛm cəke tɔ pəmar sɔ itɔmpər te tonu-ɛ? Məkɛrɛ wan kam nnɔ.» 42 Ntɛ wan wəkakɔ ɔŋc-lɔtərnɛ Yesu mɔ, kɔ ŋɔŋk ŋɛŋgbal kɔ dəntɔf kɔ ŋeyikəc kɔ pəpɔŋ. Mba kɔ Yesu ɛŋgbəŋ-gbəŋər ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋaŋɔkɔ, k’ɛntaməs wan wəkakɔ, k’ɔsɔŋ kɔ kas. 43 Kɔ cusu cəwos afum fəp kənəŋk ka fənɔntər fəpɔŋ fa Kanu.

Yesu kəgbɔkərɛ kɔn kəloku defi dɔn

(Mt 17:22-23; Mk 9:30-32)

Ntɛ mes mamɔkɔ Yesu ɔŋc-yɔ mɔ mec-ciyɛnɛ afum mɔ, k’oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ: 44 «Nəna nəsu ləŋəs, nəcəŋkəl bel-bel moloku mamɛ: Kəbɛr k’ander Wan ka fum afum dəwaca. 45 Mba acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋanacərɛ fɛ tedisrɛ ta toloku tatɔkɔ oŋc-loku mɔ; tɛnagbɔpnɛ ŋa, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ŋaŋcərɛ ti mɔ. Kɔ ŋanesɛ kəyifət kɔ tedisrɛ ta toloku tatɔkɔ.

Anɔ ecepər nu fəp-ɛ?

(Mt 18:1-5; Mk 9:33-37)

46 K’acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋayɛfɛ kəyifətɛnɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋacərɛ nwɛ eŋcepər ŋa dəkəcəmɛ mɔ. 47 Yesu nwɛ ɛnacərɛ mɛcɛm-cɛmnɛ mmɛ meyi ŋa dəcor mɔ, ɛlɛk wan wəfɛt wəkin, k’ɛŋcəmbərərnɛ kɔ. 48 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nwɛ o nwɛ ɛbaŋ wan wəkawɛ kəbaŋ kətɔt tetem, ɛmbaŋ’im ina sərka pətɔt; nwɛ o nwɛ ɛbaŋ’im, ɛmbaŋ wəkɔ osom’im mɔ. Bawo fum wəkɔ ɛŋcəmbərnɛ dəkəcəmɛ dɛfɛt mɔ, ɔyɔnɛ wəkɔ eŋcepər nu fəp.»

Nwɛ ɔntɔc’am mɔ, ɛfaŋ’əm

(Mk 9:38-40)

49 Kɔ Saŋ ɛlɛk moloku k’oloku: «Wətəksɛ sənanəŋk fum wəlɔma pəc-bɛləsɛ yɔŋk yɛlɛc tewe tam; kɔ səfaŋ kəmɔnɛ kɔ, bawo wəkayi ɛŋcəmɛ f’am darəŋ pəmɔ səna.» 50 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Ta nəmɔnɛ kɔ ti; bawo fum nwɛ ɔntɔc’am mɔ, ɛfaŋ’əm.»

Dare dɔlɔma da Samari kəfati kəbaŋ ka Yesu

51 Ntɛ dɔsɔk dɛlɛk da Yesu doru dɔŋc-lɔtəs mɔ, k’olokunɛ a mɛnɛ pəkɔ Yerusalɛm gbəs. 52 K’osom afum alɔma ŋayi kɔ kiriŋ. Kɔ akakɔ ŋayi kiriŋ kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp dare da Samari dɔlɔma, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋalompəsnɛnɛ kɔ mɔ. 53 Mba kɔ aka dare dadɔkɔ ŋafati kəbaŋ kɔ, bawo Yerusalɛm ŋaŋc-kɔ. 54 Ntɛ afum aŋɛ ŋanəŋk ti mɔ, acɛpsɛ a Yesu darəŋ, Saŋ kɔ Sak ŋaloku: «Wətəksɛ, məfaŋ səloku nɛŋc dotor kəyɛfɛ dəkɔm dɛləsər ŋa?» 55 Kɔ Yesu ɛŋkafəlɛ k’ɛntɛfərnɛ ŋa, k’ɛgbəŋ-gbəŋər ŋa. 56 Kɔ ŋayɛfɛ kɔ ŋaŋkɔ dare dɔlɔma.

Aŋɛ ŋafaŋ kəcəmɛ Yesu darəŋ mɔ

(Mt 8:19-22)

57 Ntɛ ŋanayi dɔpɔ kəkɔ mɔ, kɔ fum wəlɔma oloku kɔ: «Iŋcəm’am darəŋ nnɔ o nnɔ məŋkɔ mɔ.» 58 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Yeterer yɔyɔ bi kɔ bɛmp yɔyɔ wɔlɔ wa yi; mba Wan ka fum ɔyɔ fɛ nnɔ ɛntam kəboc domp mɔ.» 59 Kɔ Yesu oloku fum wəlɔma: «Məcəm’em darəŋ.» Kɔ fum wəkakɔ oloku kɔ: «Wətəksɛ, məwos’em kərɛsna ikɔ iwup papa kem.» 60 Kɔ Yesu oloku fum wəkakɔ: «Məsak afi ŋawup afi; kɔ məna, məkɔ mədəŋk dɛbɛ da Kanu.»

61 Kɔ fum wəlɔma oloku: «Kəcəm’am k’inder darəŋ Wəbɛ, mba məkar ikɔ kərɛsna ilembərnɛ aka kəlɔ kem disrɛ.» 62 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Nwɛ o nwɛ edebiftɛ cəna a wəkayi pəc-mɔmən tadarəŋ, entesɛ fɛ kədəŋk ka dɛbɛ da Kanu.»†

10

Kəsom ka acɛpsɛ darəŋ 72

(Mt 10:7-16)

1 Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Wəbɛ ɛyɛk-yɛk sɔ afum 72 alɔma, k’osom ŋa mɛrəŋ mɛrəŋ ŋayi kɔ tekiriŋ kəkɔt ka sədare kɔ mofo fəp mmɛ pənamar kɔ kəkɔ mɔ. 2 K’oloku ŋa: «Dalɛ dɛtɛl dɛmbɛk, mba atɛl ŋampicɛ. Nəlɛtsɛnɛ wəka dalɛ dɛtɛl dandɛ, pəsak atɛl ŋade ŋatɛl dalɛ dɔn. 3 Awa! Nəkɔ, isak’un nəkɔ pəmɔ ntɛ aŋsak ŋkesiya calma dacɔ mɔ. 4 Ta nətɔmpərɛnɛ pəsam pa delek, ta nətɔmpərɛnɛ lɔba, ta nətɔmpərɛnɛ cɔfta, ta nəyifɛnɛ sɔ kɔ fum o fum dɔpɔ. 5 Kəlɔ nkɛ o nkɛ nəndekɔ-bɛrɛ mɔ, nəkulɛ kərɛsna: ‹Kanu kəbɛrsɛ pəforu kəlɔ kaŋkɛ!› 6 Kɔ pəyɔnɛ, fum wəka pəforu eyi kəlɔ kaŋkɔ-ɛ, pəforu ponu peŋyi kɔ kəroŋ; kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pəforu papɔkɔ poluksərn’on. 7 Nəyi kəlɔ kaŋkɔ, nədi yeri, nəmun domun da kəlɔ kaŋkɔ; bawo pəmar pasɔŋ wəbəc kəway kɔn. Ta nəc-cal-cali wɔlɔ de! 8 Dare ndɛ o ndɛ nəbɛrɛ a pabaŋ’un mɔ, nədi yeri yɔkɔ aŋsɔŋ’un mɔ. 9 Nətaməs acuy akɔ ŋayi di mɔ, nəloku ŋa: ‹dɛbɛ da Kanu dɔlɔtərn’on.› 10 Dare ndɛ o ndɛ nəkɔ ta ambaŋ’un mɔ, nəkɔ nde abaŋka ŋaŋan nəloku: 11 ‹Səŋkoŋər’un kəbof ka dare donu ali nkɛ kəsoptɛ su dəwɛcək mɔ, səluks’on ki; nətam kəcərɛ a dɛbɛ da Kanu dɔlɔtərnɛ.› 12 Ic-lok’un a dɔsɔk dadɔkɔ, tɔyɔ ntɛ andeyɔ dare dadɔkɔ mɔ, tendeyeŋk tecepər ta Sodom.»

Sədare nsɛ səfati kəlaŋ mɔ

(Mt 11:20-24)

13 «Pəlɛcər’əm məna dare da Korasin! Pəlɛcər’əm məna, dare da Bɛtsayida! Bawo mes mɛwɛy-wɛy mmɛ Kanu kəmmentər ayɔ nnɔ ndoronu mɔ, m’ anayɔ sədare sa Tir kɔ Sidɔŋ-ɛ, kɔ ŋanasəkpər mera pəwon, ŋacəmɛ pəlompu darəŋ, ŋabɛrnɛ yamos yaŋan ya kəbal, ŋandɛ ŋamɔŋcnɛ! 14 Itɔ endesɔŋɛ dɔsɔk da kiti ka Kanu dadɔkɔ, pəfɔdeyeŋkər Tir kɔ Sidɔŋ pəmɔ nəna. 15 Kɔ məna, dare da Kapɛrnayum, məŋcɛm-cɛmnɛ a andekɔ-pɛn’am haŋ dareŋc? Ala! Andekɔ-tor’am dəntɔf haŋ nnɔ afum afi ŋayi mɔ. 16 Nwɛ ɛŋcəŋkəl’un mɔ, ɛŋcəŋkəl’im. Kɔ nwɛ ɛŋwɛnəs’un mɔ, ɛwɛnəs’im, k’ɛwɛnəs wəkɔ osom’im mɔ.»

Kəlukus ka acɛpsɛ darəŋ 72

17 Kɔ afum 72 aŋɛ anasom mɔ ŋalukus pəbotu disrɛ kɔ ŋaloku: «Wəbɛ! Ali yɔŋk yɛlɛc fəp yɛnayi su dəntɔf tewe tam.» 18 K’oloku ŋa: «Indenanəŋk Sentani kətɛmpɛnɛ kəyɛfɛ dareŋc pəmɔ tɔkɔ pəŋmot mɔ. 19 Nəcəŋkəl: Isɔŋ’un kətam kəkɔt ka bok kɔ mekəleŋcər kəroŋ kəlɛkɛnɛ fənɔntər fa ater anu fəp, daka o daka dɔfɔtam kəyams’on ti. 20 Mba ta pəbɔt’un ntɛ yɔŋk yɛlɛc yeyi nu dəntɔf mɔ, mba pəbɔt’un ntɛ aŋcic mewe monu nde dareŋc, ndena Kanu mɔ.»

Pəbotu pa Yesu

(Mt 11:25-27; 13:16-17)

21 Tɛnatəŋnɛ, Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɔsɔŋɛ pənaŋkanɛ kəbɔt Yesu, k’oloku: «Iŋyek-yekəs’əm, Papa, Wəbɛ wəka dareŋc kɔ dəntɔf, ntɛ məmɛŋkər abeki kɔ asoku səbomp mes mamɛ, a kɔ məmentər mi awut afɛt mɔ. Ɛy, Papa, bawo tatɔkɔ tɔ məfaŋ ti. 22 Ic-lok’un a Papa kem ɛmbɛr’im ca fəp dəwaca. Nwɛ o nwɛ ɛŋcərɛ fɛ nwɛ ɔyɔnɛ Wan mɔ, kɔ pəntɔyɔnɛ Papa-ɛ; nwɛ o nwɛ ɛŋcərɛ fɛ sɔ nwɛ ɔyɔnɛ Papa mɔ, kɔ pəntɔyɔnɛ Wan-ɛ, kɔ afum akɔ Wan ɛŋfaŋ kəloku ti mɔ.»

23 Kɔ Yesu ɛŋkafəlɛ k’ɛntɛfərnɛ acɛpsɛ ɔn darəŋ, k’ɛyɛl dim, pəc-loku ŋa: «Pəmbɔt fɔr yɔkɔ yɛŋnəŋk mɔkɔ nəyi kənəŋk mɔ! 24 Bawo adəŋk a Kanu kɔ abɛ a tɔf yɛlarəm ŋanafaŋ kənəŋk mmɛ nəyi kənəŋk mɔ, mba ŋananəŋk fɛ mi; ŋanafaŋ kəne mmɛ nəyi kəne mɔ, mba ŋanane fɛ mi.

Capafɔ ca wəSamari wətɔt

25 Kɔ wətəksɛ sariyɛ wəlɔma ɛyɛfɛ k’oloku Yesu, ntɛ ɛfaŋ kəcəpɛ kɔ towul mɔ. K’eyif Yesu: «Wəbɛ, cəke cɔ pəmar iyɔ kəsɔtɔ ka kəyi wəyeŋ katina-ɛ?» 26 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Cəke cɔ aŋcic nde buk ba sariyɛ-ɛ? Cəke cɔ məŋkaraŋ bi disrɛ-ɛ?» 27 Kɔ fum nwɛ oloku Yesu: «Pəmar məbɔtərɛ Wəbɛ Kanu abəkəc ŋam fəp, amera ŋam fəp, fənɔntər fam fəp, kɔ kəsɔk kam domp fəp. Kɔ telip-ɛ, məbɔtər wɛŋc’əm pəmɔ tɔkɔ məmbɔtərnɛ məna sərka mɔ.» 28 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Məloku ti bel-bel, məyɔ tatɔkɔ ntɛ tɔŋsɔŋ’am kəyi wəyeŋ katina mɔ.» 29 Mba ntɛ wəbɛ wəka sariyɛ nwɛ ɛfaŋ kəmentər dolompu dɔn mɔ, k’eyif Yesu: «Anɔ ɔyɔnɛ wɛŋc’im-ɛ?» 30 Kɔ Yesu ɔŋgbɔkərɛ moloku k’oloku: «Fum wəlɔma ɛnayɛfɛ Yerusalɛm pəc-kɔ Yeriko. Kɔ afum wəkakɔ ɔŋkɔ pəbɛrɛ afum alɛc dacɔ, kɔ afum alɛc akakɔ ŋambaŋər kɔ daka dɔkɔ ɛnatɔmpər mɔ fəp, kɔ ŋasut kɔ haŋ pəc-but kəfi, kɔ ŋasumpər dɔpɔ kɔ ŋaŋkɔ. 31 Kɔ tosurɛnɛ wəloŋnɛ wəlɔma osolnɛ sɔ dɔpɔ din dadɔkɔ; ntɛ wəloŋnɛ nwɛ ɛnəŋk fum wəkɔ anasut mɔ, k’eŋcepər dɔpɔ ntende pəbɔlɛ kɔ. 32 Kɔ wəLewy wəlɔma ender sɔ kəfo kin kaŋkɔ; kɔ wəkakɔ sɔ ɛnəŋk fum nwɛ, kɔ nkɔn sɔ eŋcepər ntende pəbɔlɛ kɔ. 33 Kɔ wəSamari wəlɔma nwɛ ɔŋc-kɔ delek mɔ, ender pəbəp fum wəkawɛ ntɛ ɛnəŋk kɔ mɔ, kɔ nɔnɔfɔr deyi kɔ. 34 Kɔ wəSamari nwɛ ɔlɔtərnɛ fum nwɛ, k’oloŋər ruŋc yɔn member, k’ɔmbɔy yi moro; k’esektər yi. Kɔ wəSamari nwɛ ɛlɛk fum wəkakɔ k’endeŋ kɔ pɔkɔtɛnɛ pɔn kəroŋ, k’eŋkekərɛ kɔ karwaŋse kəlɔma, k’ɔŋkɔ pəboc kɔ di, k’ɛŋcəmɛ tetɔn. 35 Dɔckɔsɔk kɔ wəSamari nwɛ owurɛ gbəleŋ mɛrəŋ ba pəsam, k’ɔsɔŋ bi wəka karwaŋse. K’oloku kɔ: ‹Məgbɛkərɛ kɔ, mpɛ o mpɛ mendesɔŋ kɔ mɔ, indeluks’am pi dəkəlukus dem.›» 36 Kɔ Yesu ɔnɔcər: «Afum akaŋɛ maas dacɔ anɔ ɔ məna məŋcɛm-cɛmnɛ kəyɔnɛ ka wɛŋc ka fum wəkɔ afum alɛc ŋanasut mɔ?» 37 Kɔ wəbɛ wəka sariyɛ nwɛ oloku: «Nwɛ ɛnamentər kɔ amera ŋobotu mɔ.» Kɔ Yesu oloku wəbɛ wəka sariyɛ nwɛ: «Awa, məna sɔ məkɔ məyɔ tatɔkɔ.»

Yesu ndena Marta kɔ Mari

38 Yesu ŋayi dɔpɔ kəkɔ kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ, kɔ ŋambɛrɛ dare dɔlɔma, kɔ wəran wəlɔma pac-we kɔ Marta, ɛmbaŋ kɔ nde ndɔrɔn. 39 Marta ɛnayɔ wɛŋc wəran wəlɔma nwɛ aŋc-we Mari mɔ, kɔ wɛŋc nwɛ ɔŋkɔ pəndɛ Wəbɛ dəntɔf, pəc-cəŋkəl moloku mɔn. 40 Marta nkɔn pəsumpər yɛbəc yɛlarəm. Kɔ Marta ender pəloku Yesu: «Wəbɛ tɔfɔtɔrəs’əm tantɛ wɛŋc’im wəran ende pənd’am dəntɔf pəsakər’em yɛbəc yayɛ sona mɔ? Məloku kɔ pəde pəmar’im.» 41 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Marta, Marta! Məyi kəcɛm-cɛmnɛ kɔ kəsimsɛ teta mes mɛlarəm. 42 Mba tes tin gboŋ tɔyɔ dəkəcəmɛ. Mari ɛlɛk da pəntesɛ mɔ, afɔsɔ-baŋər kɔ dənda.»

11

Yesu kɔ sali

(Mt 6:9-13; 7:7-11)

1 Dɔsɔk dɔlɔma Yesu pəc-lok-lokər Kanu kəfo kəlɔma. Ntɛ elip mɔ, kɔ wəcɛpsɛ kɔn darəŋ wəlɔma eyif kɔ: «Wətəksɛ, mətəksɛ su kəlok-lokər Kanu, pəmɔ tɔkɔ Saŋ ɛnatəksɛ acɛpsɛ ɔn darəŋ kəlok-lokər Kanu mɔ.» 2 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Kɔ nənde kəc-lok-lokər Kanu-ɛ, nəloku:

Papa!

Pacərɛ decempi da tewe tam;

Dɛbɛ dam deder!

3 Məc-sɔŋ su dɔsɔk o dɔsɔk kəcom kosu ka dɔsɔk;

4 Məŋaŋnɛnɛ su kiciya kosu!

Awa, səna sɔ, səŋaŋnɛnɛ nwɛ o nwɛ eŋciyanɛ su mɔ.

Ta məsak su səcɛm-cɛmnɛ kəciya.»

5 Kɔ Yesu oloku ŋa sɔ: «Anɔ ɛntam kəyɔ wəkos wəkin nu dacɔ, nwɛ ɛŋyɛfɛ cɛk-cɛk pəkɔ pəbəp wanapa kɔn nde ndɔrɔn pəc-loku kɔ: ‹Wanapa məbɔr’im cəcom maas, 6 bawo wəbɔt kem wəlɔma eder nde nderem cɛk-cɛk caŋcɛ, mba ali paka iyɔ fɛ mpɛ iŋsɔŋ kɔ pədi mɔ.› 7 Kɔ wanapa kɔn wəkakɔ, eyi dukəlɔ mɔ oloku kɔ: ‹Ta mətɔrs’im! Aŋgbət kumba, səfəntərɛ kɔ awut’em, ifɔtam kəyɛfɛ isɔŋ’əm cəcom,› 8 ic-lok’un ti: Ali pəyɔnɛ fɔ ɔfɔyɛfɛ pəsɔŋ kɔ ci bawo wanapa kɔn ɔfɔ, endeyɛfɛ pəsɔŋ kɔ daka o daka ndɛ ɛfaŋ mɔ, bawo wanapa kɔn ɛŋgbəc gbɛs a mɛnɛ pəsɔŋ kɔ. 9 Kɔ ina, ilok’un: Nətola, aŋsɔŋ’un; nətɛn, nəŋnəŋk; nəsut-sut kumba, aŋgbitɛ nu. 10 Bawo məna nwɛ məntola mɔ, ampoc’am; məna nwɛ məntɛn mɔ, məŋnəŋk; pagbitɛ nwɛ oŋsut-sut kumba mɔ. 11 Kas kəre kəyi nu dacɔ, nkɛ wan kɔn ontola kɔ alop, pəsɔŋ kɔ abok mɔ? 12 Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, wan kɔn pətola kɔ ames ŋɛgbɛŋ, nkɔn pəsɔŋ kɔ tekəleŋcər? 13 Kɔ pəyɔnɛ fɔ nəna aŋɛ nəlɛcɛ mɔ, nəŋcərɛ kəsɔŋ awut anu ca yɔtɔt, ta ake tɔ Kas nkɛ kəyi nde dareŋc mɔ, kəŋkɔsɔŋ Amera Ŋecempi ŋɔn aŋɛ ŋaŋwer kɔ ŋi mɔ!»

Yesu kəluksɛ moloku ma yem nyɛ anaboŋcɛ kɔ mɔ

(Mt 12:22-30; Mk 3:22-27)

14 Dɔsɔk dɔlɔma Yesu pəc-bɛləs ŋɔŋk ŋɛlɛc nŋɛ ŋɛnasɔŋɛ fum wəlɔma kətɔ-lok-loku mɔ. Ntɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋaŋɔkɔ ŋowur kɔ mɔ, kɔ wətɔlok-loku wəkakɔ olok-loku, kɔ pəŋciyanɛ afum. 15 Mba kɔ afum alɔma ŋaloku: «Bɛlsebul wəbɛ wəka yɔŋk yɛlɛc, ɛmbɛlsɛ yɔŋk yɛlɛc.» 16 Ntɛ alɔma ŋafaŋ kəsumpər kɔ dəmoloku mɔ, kɔ ŋaloku kɔ a pəmentər tɔyɔ tɛgbɛkərɛ tin ntɛ teŋmentər a Kanu kəsom kɔ mɔ. 17 Mba ntɛ Yesu ɛnacərɛ pɛcɛm-cɛmnɛ paŋan mɔ, k’oloku ŋa: «Dare ndɛ aka di ŋandeyɛfərɛnɛ taŋan mɔ, dɛŋləpsər kəlɛcɛ. Wɔlɔ wa di wɛtɛmpɛnɛ win win. 18 Kɔ pəyɔnɛ fɔ Sentani eyi kəyɛfərɛnɛ kɔ nkɔn sərka-ɛ, cəke cɔ dare dɔn dɛntam kətesɛ-ɛ? Bawo nəloku a Bɛlsebul imbɛlsɛ yɔŋk yɛlɛc. 19 Kɔ pəyɔnɛ fɔ ina Yesu, Bɛlsebul imbɛlsɛ yɔŋk yɛlɛc-ɛ, awut anu oŋ, anɔ ɔ ŋambɛlsɛ yɔŋk yɛlɛc-ɛ? Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ ŋa yati ŋande kiti nu mɔ. 20 Mba kɔ pəyɔnɛ fɔ fənɔntər fa Kanu fɔ imbɛlsɛ yɔŋk yɛlɛc-ɛ, dɛbɛ da Kanu dender haŋ nnɔ nəyi mɔ. 21 Kɔ fum wəka fənɔntər ɔntɔmpər posutnɛnɛ-ɛ, ombum daka dɔn bel-bel ta tɔlɔm o tɔlɔm tɛnəŋk di-ɛ. 22 Mba kɔ fum wəlɔma nwɛ ɛmbɛk kɔ fənɔntər ender pəsut kɔ kəyɛfərɛnɛ pətam kɔ-ɛ, wəkakɔ ɛmbaŋər kɔ yosutənɛnɛ yɔn nyɛ ɛnalaŋ mɔ, pəlɛk ca yɔn fəp pəyerəs. 23 Nwɛ ɔntɔyi kɔ ina mɔ, enter’im; mba nwɛ ɔntɔloŋkan’em mɔ, məŋsaməsər’em.»

Kəlukus ka ŋɔŋk ŋɛlɛc

(Mt 12:43-45)

24 «Ntɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋaŋɔkɔ ŋowur fum nwɛ dəris mɔ, ŋɔc-kɔ ŋec-der ŋec-cepər-cepər mofo mowosu, ŋɛc-tɛn dəkəyi. Kɔ ŋɔntɔsɔtɔ, kɔ ŋoloku: ‹Ilukus nde kəlɔ kem nkɛ inayɛfɛ mɔ.› 25 Ntɛ ŋolukus mɔ, kɔ ŋɛbəp kəlɔ kaŋkɔ pafɛŋ ki, palompəs di bel-bel. 26 Awa! Kɔ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋaŋɔkɔ ŋɔŋkɔ, ŋɛtɛn akos aŋi yɔŋk yɛlɛc camət-mɛrəŋ nyɛ yɛnanaŋkanɛ kəlɛcɛ yɛtas ŋi mɔ; kɔ ŋosolɛ yi kɔ yender yɛcəmɛ fum nwɛ darəŋ. Awa, kɔ pəlɛc pɛnaŋkanɛ fum wəkakɔ pətas tɔkɔ pənayi kɔ mɔ.»

Pətɔt posoku

27 Yesu eyi kəloku moloku mamɔkɔ, kɔ wəran wəlɔma oŋkulərnɛ kənay ka afum akakɔ dacɔ: «Pəbɔt kor nkɛ kənabɛkəs’əm mɔ, kɔ mɛsɛ mmɛ anamɛsər’am mɔ!» 28 Mba kɔ Yesu oŋkulɛ: «Pəbɔt aŋɛ ŋaŋcəŋkəl toloku ta Kanu, ŋamɛŋkərnɛ ti mɔ!»

Kəwe ka tɔyɔ tɛgbɛkərɛ tɔlɔma ntɛ tɛyɛfɛ nde Kanu kəyi mɔ

(Mt 12:38-42)

29 Ntɛ kənay kəŋc-mɛpnɛ Yesu mɔ, kɔ ŋayɛfɛ kəloku: «Afum a ndɛkəl ŋantesɛ fɛ; tɔyɔ tɛgbɛkərɛ ntɛ tɛyɛfɛ ndena Kanu mɔ tɔ ŋafaŋ kənəŋk; mba ali tin afɔsɔ-mentər ŋa kɔ pəyɔnɛ fɛ ta Yunusa-ɛ. 30 Bawo tɔkɔ teta Yunusa tɛnayɔnɛ aka Ninewe tɔyɔ tɛgbɛkərɛ mɔ, itɔ teta Wan ka fum tendesɔ-yɔnɛ afum a tɛm tantɛ tɔyɔ tɛgbɛkərɛ. 31 Dɔsɔk da kiti, wəbɛra wəka kəca kətɔt (kɔ məntɛfərnɛ nde dec dɛmpɛ mɔ), endetimɛ tɛm ta kiti, pəcəmɛ afum a ndɛkəl fɔr kiriŋ. Endeyemsɛnɛ ŋa, bawo kəfo kəbol-bolu ka dare dɔlɔma k’ɛnayɛfɛ k’ender kəcəŋkəl kəcərɛ pɔkɔt ka Sulemany. Mba fum eyi nnɔ nwɛ eŋcepər Sulemany mɔ! 32 Dɔsɔk da kiti, afum aka Ninewe ŋandekɔ-yɛfər afum a ndɛkəl ŋayemsɛnɛ ŋa, bawo aka Ninewe ŋanasəkpər mɔyɔ maŋan, kɔ ŋancəmɛ pəlompu darəŋ, ntɛ ŋanane moloku ma Yunusa mɔ. Mba wəlɔma eyi nnɔ nwɛ eŋcepər Yunusa mɔ.»

Capafɔ ca lamp da dis

(Mt 5:15; 6:22-23)

33 «Fum nwɛ o nwɛ ɔfɔmot lamp pəkəŋk di kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ pəmɛŋk di, mba pəfos pɔ aŋcəmbər di ntɛ tɔŋsɔŋɛ aŋɛ ŋambɛrɛ mɔ ŋanəŋk pəwaŋkəra. 34 Dɔfɔr dam dɔyɔnɛ lamp da dis. Kɔ dɔfɔr dam dentesɛ-ɛ, dis dam fəp doŋmotnɛ; mba kɔ dɔfɔr dam dɔntɔtesɛ-ɛ, dis dam sɔ kubump kɔ deŋyi. 35 Məkɛmbərnɛ ta pəwaŋkəra mpɛ pey’əm dəris mɔ pɔyɔn’am kubump. 36 Kɔ dis dam domot ta tofo o tofo teyi ntɛ teyi kubump mɔ, tɛm tatɔkɔ dis dam fəp dɛmar, pəmɔ tɔkɔ lamp doŋmot’əm kɔ dendemar-ɛ.»

Yesu kəboŋcɛ aFarisi kɔ atəksɛ a sariyɛ kiciya

(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)

37 Ntɛ Yesu ɛnayi kəlok-loku mɔ, kɔ wəFarisi wəlɔma ɛlɛtsɛnɛ kɔ kəkɔ-di yeri dɔsɔk dadɔkɔ nde ndɔrɔn. Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ k’ɔŋkɔ pəndɛ amɛsa kiriŋ. 38 Kɔ pəŋciyanɛ wəFarisi nwɛ ntɛ Yesu ɛnatɔ-gbət waca dəromun * kərɛsna a pədedi yeri mɔ. 39 Mba kɔ Wəbɛ oloku kɔ: «Nəna aFarisi, pəlet kɔ səpɔt tadarəŋ yɔ nəŋsɔkəs, mba bəkəc yonu disrɛ nəlasərnɛ deke dəris kɔ kəyɔ mes mɛlɛc. 40 Nəna atɔcərɛ mes aŋɛ nəyɔnɛ mɔ, Kanu nkɛ kəlompəs tadarəŋ mɔ, bafɔ ki kəlompəs sɔ tedisrɛ ba?† 41 Nəc-pocɛ atɔyɔ daka mpɛ peŋyi səpɔt kɔ dəpəlet yonu mɔ, fəp fa yi fəndesɔk nnɔ nəyi mɔ.

42 Mba pəlɛcər’un nəna aFarisi! Bawo nəŋsɔŋ Kanu farilɛ fa mɛrkɛt kɔ malaŋkan; mba nəc-pələr dolompu kɔ kəbɔtər ka Kanu. Tatɔkɔ tɔ pəmar payɔ, ta ampələrnɛ tɔkɔ-ɛ. 43 Pəlɛcər’un nəna aFarisi! bawo nəmbɔtər dəkəndɛ dɔcɔkɔ-cɔkɔ dəkəcəpəs, kɔ kəyif kəlel nde ambəpsɛnɛ mɔ. 44 Pəlɛcər’un! bawo nəyi pəmɔ cufu ncɛ antɔgbɛkərɛ mɔ, pac-kɔt ci kəroŋ ta aŋcərɛ-ɛ.»

45 Kɔ fum wəlɔma atəksɛ a sariyɛ dacɔ ɛlɛk moloku, k’oŋkulərnɛ: «Wətəksɛ, kɔ məloku tatɔkɔ-ɛ, məŋsunu sɔ səna!» 46 Kɔ Yesu oloku: «Pəlɛcər sɔ nəna, atəksɛ a sariyɛ! Bawo nəŋsarəsər afum yɛsarɛ nyɛ ŋantɔtam mɔ, ta nəŋgbuŋɛnɛnɛ yi ali tɛlər tonu-ɛ.»

47 «Pəlɛcər’un! Bawo nəna ɔŋlɔ cufu ca adəŋk a Kanu aŋɛ atem anu ŋanadif mɔ. 48 Kəmentər kɔ məndɛ tantɛ a məna sɔ məwosɛ mɔyɔ ma atem anu mamɔkɔ, bawo ŋa ŋanadif adəŋk a Kanu, kɔ nəna nəŋlɔ cufu cəŋan! 49 Itɔ ɔsɔŋɛ kəcərɛ kətɔt ka Kanu disrɛ, kəloku: ‹Indekɛnɛ ŋa adəŋk kɔ asom.› Kɔ ŋandif alɔma, kɔ ŋantɔrəs alɔma, 50 itɔ endesɔŋɛ afum a ndɛkəl kədekɔ-sarɛ kiciya ka kədif ka adəŋk a Kanu akaŋɛ fəp, kəyɛfɛ ntɛ doru doŋcop mɔ, 51 kəyɛfɛ mecir ma Abɛl, haŋ kəbəp ka ma Yakariya, nwɛ anadif nde Kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, kəfo kəcempi kɔ aŋgbip dacɔ mɔ. Ɛy, iŋlok’un ti: Andekɔ-yif ti afum a tɛm tantɛ.»

52 «Pəlɛcər’un, nəna atəksɛ a sariyɛ! Bawo nəliŋ tasapa pa kəcərɛ; nəna sərka nəmbɛrɛ fɛ, nəwosɛ fɛ sɔ acuru ŋabɛrɛ akɔ ŋanafaŋ kəbɛrɛ mɔ.»

53 Ntɛ Yesu owur nde kəlɔ kaŋkɔ mɔ, kɔ pəntɛlɛ atəksɛ sariyɛ kɔ aFarisi nnɔ eyi mɔ. Kɔ ŋayɛfɛ kəgbəŋ-gbəŋər kɔ, ŋac-yifət kɔ mes fəp, 54 ŋac-cəpɛ kɔ mowul, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋanenɛ kɔ yem dəmoloku mɔ.

12

Nəkɛmbərnɛ ta nəbaŋɛnɛ dofum

(Mt 10:26-27)

1 Tɛm tatɔkɔ afum wul wul ŋanaloŋkanɛ, pəwurɛnɛ pəmɔ ŋadeŋsərɛnɛ, kɔ Yesu oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ kərɛsna: «Nəkɛmbərnɛ lebin da aFarisi ndɛ dɔyɔnɛ kəbaŋɛnɛ dofum mɔ. 2 Tes o tes tɔgbɔpnɛ teyi fɛ ntɛ pəntɔmar paloku mɔ, ntɛ o ntɛ tɔŋgbɔpnɛ fɛ ntɛ pəntɔmar pacərɛ mɔ. 3 Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ o ntɛ tɔ nəloku kubump, andene ti daŋ peŋ; kɔ ntɛ məŋmɛŋkəs fum dɛləŋəs dukəlɔ mɔ, andedəŋk ti kəlɔ kəroŋ.»

Nwɛ pəmar nənesɛ mɔ

(Mt 10:28-31)

4 «Ic-lok’un ti, nəna anapa’em: Ta nənesɛ aŋɛ ŋandif dis gbəcərəm, kɔ tɛyɛfɛ dənda ta ŋantam tɔlɔm o tɔlɔm sɔ mɔ. 5 Indementər’un nwɛ pəmar nənesɛ mɔ: Nənesɛ nwɛ endif pəkafəlɛ sɔ pətam kələm’əm Yahanama mɔ. Ɛy! Ic-lok’un, nkɔn pəmar nənesɛ! 6 Bafɔ gbaŋa kəcamət y’aŋcaməs pəsam gbəleŋ mɛrəŋ? Awa! Ic-lok’un a Kanu kəfɔpəl ali ŋin yi dacɔ. 7 Ali cəfon ca domp donu alɔm ci fəp. Ta nənesɛ; bawo pəlel ponu peŋcepər pa gbaŋa yɛlarəm!»

Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋendetəksɛ pəmar acɛpsɛ a Yesu kəloku mɔ

(Mt 10:32-33; 12:32; 10:19-20)

8 «Ic-lok’un ti: Nwɛ o nwɛ owosɛ afum alarəm dacɔ a wəcɛpsɛ kem darəŋ ɔyɔnɛ; Wan ka fum endesɔrəmnɛ-wosɛ nnɔ fɔr ya mɛlɛkɛe a Kanu kiriŋ, a wəkɔn fum wəkakɔ ɔyɔnɛ. 9 Mba məna nwɛ məndekɔ-bupərɛ ti afum dacɔ mɔ, Wan ka fum endekɔsɔrəmnɛ-ce məna wəkayi mɛlɛkɛe a Kanu fɔr kiriŋ. 10 Nwɛ o nwɛ oloku pəlɛc pa Wan ka fum, andekɔ-ŋaŋnɛnɛ wəkayi; mba nwɛ o nwɛ ɔlɔməs Amera Ŋecempi ŋa Kanu, afɔdekɔ-ŋaŋnɛnɛ kɔ.»

11 «K’ande pac-liŋəs’un kəkekərɛ nde dəkəcəpəs-ɛ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti nda aboc kiti, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti abɛ-ɛ, ta nəcɛm-cɛmnɛ ntɛ nəŋkɔyacnɛ, kɔ tɔkɔ nəŋkɔloku mɔ; 12 bawo Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋendekɔ-təks’on gbəŋcana babɔkɔ tɔkɔ pəmar nəndekɔ-loku mɔ.»

Capafɔ ca wəka daka wətɔcərɛ tes

13 Kɔ fum wəlɔma oloku Yesu kənay kaŋkɔ disrɛ: «Wətəksɛ, məloku wɛŋc’im a səyerɛnɛ kɛ kosu!» 14 Kɔ Yesu oloku fum wəkakɔ: «Anɔ ɔ ’cəmbər’im kəyɔnɛ ka wəboc kiti nu dacɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, wəyer’un daka donu-ɛ?» 15 Kɔ tɛyɛfɛ dənda, kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəkɛmbərnɛ kəbɔtər ka kəyɔ daka dɛlarəm, bawo bafɔ daka dadɔkɔ dɔtɔmpər tecepərɛnɛ ta fum doru, ali wəkayi pəyɔ daka dɛlarəm.»

16 Kɔ Yesu oloku ŋa capafɔ cəlɔma: «Fum wəka daka wəlɔma ɛnayɔ ntɔf nyɛ yeŋc-tesɛ yɔbɔf mɔ. 17 Pəc-cɛm-cɛmnɛ, pəc-yifnɛ: ‹Cəke cɔ indeyɔ-ɛ? Bawo iyɔ fɛ kəfo nkɛ iŋkɔ-loŋka yɛtɛl yem fəp mɔ.› 18 Kɔ fum nwɛ olokunɛ, ‹Ntɛ tɔ indeyɔ: Kəwɔkəc kɔ iŋkɔ cɛlɛ cem, isɛl ncɛ cəmbɛk mɔ, iloŋka ci disrɛ malɔ kɔ ca yem yɔlɔma. 19 Kɔ tɛyɛfɛ dənda-ɛ, ilokunɛ dɛbəkəc: «Iyɔ daka dɛlarəm dɛmɛŋkərnɛ meren mɛlarəm; iŋesəm oŋ, idi, imun iwoləs.»› 20 Mba kɔ Kanu kəloku kɔ: ‹Məna Wəbəc, Wətɔcərɛ tes! Pibi pa mɔkɔ yati pɔ andewer’əm kiyi kam doru; tɔkɔ məlompəs mɔ, anɔ ɔ məndesakərɛ ti-ɛ?›» 21 Kɔ Yesu ɔnɔcər: «Itɔ pəyi fum nwɛ endeloŋka daka dɔn, a ta Kanu kəŋnəŋk kəyɔ kɔn daka mɔ-ɛ.»

Kəlaŋ Kanu

(Mt 6:25-34)

22 Kɔ Yesu oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ: «Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ ilok’un: Ta nəcɛm-cɛmnɛ teta doru donu—ake nəndedi-ɛ. Ta nəcɛm-cɛmnɛ sɔ teta dis donu—ake nəndebɛrnɛ-ɛ. 23 Bawo kəyi doru kəŋcepər yeri, kɔ dis deŋcepər yamos. 24 Nəkɔkcɛ bɛmp ya ser: Yɔfɔbɔf, yɔfɔtɛl, yɔfɔmɛŋkərnɛ, yɔyɔ fɛ cɛlɛ, mba Kanu kəŋsɔŋ yi yeri. Nəna nəŋcepər bɛmp yayɔkɔ pəbɔlɛ! 25 Anɔ ɔ kəcɛm-cɛmnɛ kɔn kəntam kəbɛrɛnɛ kururu katin gboŋ kəwon kɔn doru-ɛ? 26 Kɔ pəyɔnɛ a nəfɔtam ali tes tɛfɛt-ɛ, ake nəŋkɔcɛm-cɛmnɛnɛ tɔkɔ tɛŋcəmɛ mɔ? 27 Nəgbətənɛ ntɛ yɛlɛŋk ya dalɛ yompoŋ mɔ: Yɔfɔbəc, yɔfɔdu yamos, mba ic-lok’un, ali wəbɛ Sulemany kɔ daka da debeki dɔn, ɛnayɔ fɛ yamos nyɛ yɛnatesɛ pəmɔ pɛlɛŋk papɔkɔ pin mɔ. 28 Yika yeyi mɔkɔ dalɛ, alna pac-ləm yi dənɛŋc, mba Kanu kəŋsɔŋɛ pəmar yi. Nəna, aŋɛ kəlaŋ konu kəmpicɛ mɔ, nəntam kəlaŋ tes tin: Pipicɛ oŋ cəke o cəke, itɔ Kanu kəndeyɔn’on! 29 Kɔ nəna, ta nətɔrəsnɛ kəcɛm-cɛmnɛ teta yeri yɔkɔ nənde nəc-di mɔ, ta nəcɛm-cɛmnɛ teta yomunəs yɔkɔ nənde nəc-munəs mɔ. 30 Bawo acuru a doru dandɛ ŋaŋcɛm-cɛmnɛ teta ca yayɔkɔ. Kɔ nəna, Papa konu ɛŋcərɛ a nəfaŋ yi. 31 Nətɛn dɛbɛ da Kanu; nkɔn Kanu endesɔŋ’un yɛləpəs yɔkɔ.»

Daka kiyi ka dareŋc

(Mt 6:19-21)

32 «Ta mənesɛ, Atəkəs’em darəŋ! Bawo pəmbɔt Papa konu kəsɔŋ konu daka da dɛbɛ dɔn fəp. 33 Nəcaməs daka donu, nəpocɛ kəway kaŋkɔ atɔyɔ daka. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəmɛŋkərnɛ daka da alna ndena Kanu mɔ. Daka da ndena Kanu dɔfɔlip! Dəndo wəke eyi fɛ nwɛ ɔŋlɔtərnɛ di mɔ; ate ŋeyi fɛ nŋɛ ŋɔŋsɔm di mɔ. 34 Bawo da daka donu deŋyi mɔ, difɔ abəkəc ŋonu ŋeŋyi.»

Abəc aŋɛ ŋambum mɔ

35 «Nəgbəŋcnɛ səbɛlɛt dəfi, nəmot səlamp sonu, nəcəmɛ bel-bel! 36 Nəyi pəmɔ abum aŋɛ ŋandekar wəbɛ kəŋan kəder kəyɛfɛ dəŋgbaŋnɛ mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ wəkakɔ ɔŋc-kɔna-der pəsut-sut kumba, ŋa ŋagbitɛ kɔ ki katəna mɔ. 37 Pəbɔt acar akakɔ wəbɛ kəŋan, ɔŋc-kɔna-der pəbəp kɔ pəc-kar kəgbitɛ kɔ mɔ. Amina! Ic-lok’un ti: Endegbəŋcnɛ bɛlɛt, pədəs acar akakɔ dəmɛsa kəkɔ-di yeri, nkɔn pəyerəs ŋa yi. 38 Ali pəyɔnɛ fɔ cɛk-cɛk cɔ ender, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ dɔsɔka, mba k’ɛmbəp ŋa ta ŋandirɛ-ɛ, pəbɔt ŋa!»

39 «Nəcərɛ bel-bel a kɔ wəbɛ wəka kəlɔ ɛŋcərɛ tɛm ntɛ wəke ender mɔ-ɛ, ɔfɔsak kɔ pəwɔkəc kəlɔ kɔn. 40 Nəna sɔ, nəcəmɛ bel-bel! Bawo Wan ka fum endeder tɛm ntɛ nəntɔyɔ kɔ amera mɔ.»

Wəbəc wəlompu kɔ wəbəc wətɔlomp

(Mt 24:45-51)

41 Kɔ Piyɛr eyif Yesu: «Wəbɛ, səna gbəcərəm ŋɔ məŋloku capafɔ caŋcɛ, ka fəp fɔ məŋloku ti ba?»

42 Kɔ Wəbɛ oloku: «Wəcəmbər-cəmbər daka wəre olomp, pəsɔk domp-ɛ? Nkɔn ɔyɔnɛ nwɛ wəbɛ oŋloku: ‹Isɔŋ’əm yɛbəc nyɛ: Məc-sɔŋ yeri afum aŋɛ ŋayi kəbəc’em mɔ, tɛm ntɛ pəmar mɔ.› 43 Pəbɔt wəcar wəkakɔ wəbɛ kɔn oŋlukus pəbəpɛ kɔ yɛbəc yayɔkɔ mɔ! 44 Ilok’un ti, kaŋce kɔ: Nkɔn ɔ wəbɛ kɔn ɔŋsɔŋ yɛbəc ya kəcəmbər-cəmbər ka daka dɔn fəp! 45 Mba kɔ wəcar olokunɛ dɛbəkəc: ‹Wəbɛ kem ɛntayɛfɛ fɛ kəder,› pəyɛfɛ kəsut ka amarəs arkun kɔ aran-ɛ, pəc-di, pəc-mun haŋ pəcis-ɛ, 46 wəbɛ ka wəcar kakɔ endeder dɔsɔk ndɛ ɔntɔyɔ kɔ amera mɔ, dec ndɛ ɔntɔcərɛ mɔ, tɛm tatɔkɔ ɛmbɛləs wəcar wəkakɔ, pəsɔŋ kɔ kəway nkɛ pəmar pasɔŋ acar atɔnenɛ wəbɛ kəŋan mɔ. 47 Wəcar nwɛ ɛŋcərɛ tɛfaŋ ta wəbɛ kɔn mɔ, ta olompəsnɛnɛ kɔ mɔ, ta ɔŋyɔ tɔkɔ wəbɛ kɔn ɛfaŋ mɔ, aŋsut wəcar wəkakɔ kəsut kəpɔŋ. 48 Mba wəcar nwɛ ɔntɔcərɛ tɛfaŋ ta wəbɛ kɔn mɔ, pəciya-ciya kəlompəs mɔ, wəcar wəkakɔ pəpic pɔ aŋsut kɔ. K’anasɔŋ fum pəlarəm-ɛ, pəlarəm pɔ aŋwer kɔ. K’anasɔŋ kɔ kəmɛŋk pəlarəm-ɛ, aŋnaŋkanɛ kəwer kɔ pəlarəm.»

Teta Yesu tɔsɔŋɛ afum kəgbɛyɛnɛ

(Mt 10:34-36)

49 «Nɛŋc d’ inder kəbɛr doru, k’ifaŋɛ di kəmar! 50 Pəmar isɔtɔ kəgbət dəromun, kɔ kəŋwon’im kəyi. 51 Nəŋcɛm-cɛmnɛ a pəforu pɔ iŋkɛrɛ kəsɔŋ doru ba? Ala de, mba kəgbɛy k’iŋkɛrɛ. 52 Kəyɛfɛ oŋ tantɛ aŋɛ o aŋɛ ŋayi kəcamət kəlɔ disrɛ, ŋandegbɛyɛnɛ akɔ ŋayi maas akɔ ŋayi mɛrəŋ. 53 Kas kəgbɛy wan wərkun, wan wərkun pəgbɛy kas; kɛrɛ kəgbɛy wan wəran, wan wəran pəgbɛy kɛrɛ; kɔŋcəra kəgbɛy wəran ka wan kɔn, wan-sɔ pəgbɛy kɔŋcəra.»

Kəcərɛnɛ ka kɔm

(Mt 16:2-3)

54 Kɔ Yesu oloku sɔ kənay: «Kɔ nənəŋk kəp kəgbəpərnɛ ntende dec dɛŋkalɛ mɔ, nəŋkulɛ katina: ‹Kəder kɔ wəcafən endeder!› Pəfɔ-won wəcafən pəder. 55 Mba kɔ nənəŋk afef ŋa kəca kətɔt ŋoc-wur-ɛ, nəloku: ‹Kəwonɛ kɔ pənder,› tɔkɔ nəŋloku ti mɔ, itɔ teŋyi. 56 Nəna Abaŋɛnɛ dofum! Nəntam kəcərɛ mɛgbɛkərɛ ma tɔkɔ antɔf kɔ kɔm yeŋyi mɔ; ta ake tɔ nəntɔtam kəcərɛnɛ tɛgbɛkərɛ ta tɛm tantɛ, ntɛ tɛyɛfɛ ndena Kanu mɔ-ɛ?»

Mətɛn kətəŋnɛ kɔ wəterɛnɛ kam

(Mt 5:25-26)

57 «Ta ake tɔ nəntɔcərɛnɛ nəna sərka tɔkɔ pəmar nəyɔ mɔ-ɛ? 58 Kɔ məndekɔ kɔ wəyɛfərɛnɛ kam dəŋkiti-ɛ, məwosɛ nətəŋnɛ dɔpɔ kərɛsna. Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, eŋkekər’am dabɛ. Wəboc kiti pəsɔŋ’əm wəsɔdar, wəsɔdar ɛbɛr’əm dəbili. 59 Ic-lok’əm məfɔwur dəbili kɔ məntɔlip kəsɔŋ pəsam pɔkɔ məntɔmpərɛ wəkekərɛ kam dəbili mɔ.

13

Nəsəkpər mera, nəcəmɛ pəlompu darəŋ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, nəfi!

1 Tɛm tatɔkɔ kɔ afum alɔma ŋander ŋalɔmər Yesu tɔkɔ Pilat ɛnadifət aKalile alɔma ntɛ ŋaŋc-loŋnɛ Kanu mɔ. Itɔ tatɔkɔ Pilat ɛnanɔŋkəl mecir ma afum kəloŋnɛ kəŋan. 2 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəŋcɛm-cɛmnɛ a k’anadifət aKalile akakɔ tatɔkɔ-ɛ, a tementər oŋ a ŋananaŋkanɛ kəciya ŋatas aKalile aləpəs akɔ anatɔ-dif mɔ ba? 3 Ala! Ic-lok’un: Mba kɔ nəntɔsəkpər mera nəcəmɛ pəlompu darəŋ-ɛ,* tatɔkɔ tɔ nəndeləsərnɛ fəp pəmɔ akakɔ. 4 Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, afum aŋɛ wəco kɔ camət-maas aŋɛ kəlɔ ka Siloye kənawɛkərnɛ kədif mɔ, nəŋcɛm-cɛmnɛ a ŋa ŋananaŋkanɛ kəciya ŋatas aka Yerusalɛm aləpəs aŋɛ ba? 5 Ala, ic-lok’un, mba kɔ nəntɔsəkpər mera nəcəmɛ pəlompu darəŋ-ɛ, nəna sɔ fəp nəŋfi pəmɔ ŋa!»

Capafɔ ca kətɔk kəkom nkɛ kənatɔ-yɔ yokom mɔ

6 Kɔ Yesu oloku sɔ capafɔ ncɛ: «Fum wəlɔma ɛnabɔf kətɔk ka tumbunyi dalɛ dɔn dacɔ. K’ender kətɛn yokom ya ki, mba k’ɛmbəp kətɔk ka tumbunyi nkɛ ta kəŋkom-ɛ. 7 Awa, k’oloku wəbəc kɔn wəkɔ oŋc-bumɛ kɔ dalɛ mɔ: ‹Meren maas mɔ mamɛ ntɛ inder kəpim yokom ya kətɔk kaŋkɛ mɔ, mba ifɔsɔtɔ. Awa məcɛp ki! Ta ake tɔ kəndecəmɛnɛ, kəbaŋ antɔf gbəcərəm-ɛ?› 8 Kɔ wəbum ka dalɛ oloku kɔ: ‹Wəbɛ, məsak kətɔk kəkom kaŋkɛ kəren nkɛ gbəcərəm pamɔmən sɔ; indekay haŋ inɔŋkər, ibɛr ma sɔ ŋcɛk-cɛk-a. 9 Kɔ tatɔkɔ teyi-ɛ, tɔlɔma kəŋkom dok, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, məcɛp ki.›»

Yesu kətaməs ka wəran wəlɔma simiti, dɔsɔk da kəŋesəm

10 Kətəksɛ kɔ Yesu ɛŋc-ndɛ dəkəcəpəs dɔlɔma, simiti, dɔsɔk da kəŋesəm. 11 Wəran wəlɔma ɛnayi dənda nwɛ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɛnasɔŋɛ kətɔ-kɔt kəyɛfɛ meren wəco kɔ camət-maas mɔ; ɛnanutnɛ, ta ɛntam kətɛŋcɛ-ɛ. 12 Ntɛ Yesu ɛnəŋk wəran nwɛ mɔ, k’ewe kɔ, k’oloku kɔ: «Wəran, docu dam dɛsak’əm.» 13 Kɔ Yesu endeŋ kɔ kəca. Gbəŋcana babɔkɔ kɔ wəran nwɛ ɛntɛŋcɛ, k’ɛyɛfɛ kəcam debeki da Kanu. 14 Mba kɔ pəntɛlɛ wəbɛ wəka dəkəcəpəs dadɔkɔ, ntɛ Yesu ɛnataməs wəran wəkakɔ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm mɔ, kɔ wəbɛ nwɛ oloku afum: «Mata camət-tin meyi mmɛ pəmar pac-bəc mɔ, nəder nətɛn kətaməsnɛ mata mamɔkɔ disrɛ, mba ta nəder simiti, dɔsɔk da kəŋesəm.» 15 Kɔ Yesu oloku kɔ ntɛ: «Nəna abaŋɛnɛ dofum: Simiti, dɔsɔk da kəŋesəm, anɔ ɔntɔgbeki wana wɔn, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, sɔfale sɔn pəkekərɛ kəkɔ-mun-ɛ? 16 A wəran nwɛ owur dokom da Abraham, a kɔ Sentani səsumpər səkot kəyɛfɛ meren wəco kɔ camət-maas mɔ, pəmar fɛ pasikəli kɔ bənda yayɔkɔ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm ba?» 17 Yesu kəloku moloku mamɔkɔ, kɔ tɔsɔŋɛ ater ɔn fəp kəlapərnɛ; mba pənabɔt kənay fəp, mɔyɔ mɔpɔŋ mamɔkɔ Yesu ɔŋc-yɔ mɔ.

Capafɔ ca tɛŋgbɛn tɛfɛt

(Mt 13:31-32; Mk 4:30-32)

18 Kɔ Yesu oloku sɔ: «Ake dɛbɛ da Kanu dowurɛnɛ-ɛ? Ak’ indetubcɛnɛ di-ɛ? 19 Tɛŋgbɛn tɛfɛt† ntɛ fum ɛlɛk, pələm dalɛ dɔn disrɛ mɔ. Tɛŋgbɛn tatɔkɔ topoŋ, pɔyɔnɛ kətɔk kəpɔŋ, bɛmp yeder yɔlɔ wara wawɔkɔ kəroŋ mɔ.»

Capafɔ ca lebin

(Mt 13:33)

20 Kɔ Yesu oloku sɔ: «Ak’ indetubcɛnɛ dɛbɛ da Kanu-ɛ? 21  Dɛbɛ da Kanu dowurɛnɛ kɔ lebin ndɛ wəran ɛŋlɛk pəbɛr kəcom nkɛ ɛnalompəs kɔ abek ŋa farin dacɔ mɔ, a kɔ kəcom kaŋkɔ kəmpɛ fəp mɔ.»

Capafɔ ca dəkəbɛrɛ dɛwɛkɛnɛ

(Mt 7:13-14,21-23)

22 Ntɛ Yesu ɛŋcali sədare səfɛt kɔ səpɔŋ kəkɔ ka Yerusalɛm mɔ, pəc-təksɛnɛ sɔ afum. 23 Kɔ fum wəlɔma eyif kɔ: «Wətəksɛ, afum apic ŋɔ Kanu kəndekɔ-yac ba?» Kɔ Yesu oloku ŋa: 24 «Nəna sɔ nəsɛp nədekɔ nəbɛrɛ dəkəbɛrɛ dɛwɛkɛnɛ dadɔkɔ, bawo ic-lok’un: Afum alarəm ŋandesɛp kəbɛrɛ ka di, mba ŋafɔdekɔ-tam.»

25 «Kɔ wəka kəlɔ endekɔ-yɛfɛ pəcaŋ kumba, nəna aŋɛ nəŋyi doru mɔ, nədeyɛfɛ kəsut-sut kumba, nəc-loku: ‹Wətəksɛ! Məgbitɛ su!› Tɛm tatɔkɔ endekulɛ nu: ‹Iŋcərɛ fɛ kəca nkɛ nəyɛfɛ mɔ!› 26 Tɛm tatɔkɔ tɔ nəndekɔ-cop kəloku: ‹Sənadi yeri, səmun kɔ məna, məc-təksɛ nde mirit mɔpɔŋ ma dare dosu.› 27 Nkɔn pəc-lok’un, ‹Iŋcərɛ fɛ aka nde nəyɔnɛ mɔ! Nəbɔl’em day, nəna akaŋɛ nəŋyɔ mes mɛlɛc mɔ!› 28 Difɔ afum ŋandekɔ-bok, ŋac-ŋaŋərɛnɛ sek, kɔ nəŋkɔnəŋk Abraham, Isiyaka, Yakuba kɔ adəŋk a Kanu fəp dɛbɛ da Kanu dəntɔf, a paləm nəna dabaŋka-ɛ. 29 Afum ŋandekɔ-yɛfɛ kəca nkɛ dec dɛmpɛ kɔ nkɛ dec dɛŋkalɛ mɔ, kəca kətɔt, kɔ kəmerya, ŋader ŋandɛ dɛmɛsa nde dɛbɛ da Kanu dəntɔf. 30 Tɛm tatɔkɔ, alɔma aŋɛ ŋayɔnɛ mɔkɔ aləpsər mɔ, ŋandekɔ-yɔnɛ akiriŋ; akɔ ŋayɔnɛ akiriŋ mɔ, ŋayɔnɛ aləpsər.»

Yesu kɔ Yerusalɛm

(Mt 23:37-39)

31 Tɛm tatɔkɔ, kɔ aFarisi alɔma ŋander ŋaloku kɔ: «Məyɛfɛ nnɔ mɔkɔ! bawo Herodu ɛfaŋ kədif’əm.» 32 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəkɔ nəloku ayɔfən ŋaŋɔkɔ: Kəbɛləs yɔŋk yɛlɛc kɔ kətaməs k’iyinɛ mɔkɔ kɔ alna, a indeləpəs yɛbəc yem tataka ta maas. 33 Mba mɛnɛ ikɔt mɔkɔ, alna kɔ dɔsɔkɔ; bawo pəmar fɛ wədəŋk wəka Kanu efi kəfo kəcuru ta pəyɔnɛ Yerusalɛm-ɛ.»

34 «Yerusalɛm! Yerusalɛm! Nŋɛ ŋendif adəŋk a Kanu mɔ, ŋɛc-cacas aŋɛ Kanu kəsom nnɔ ŋeyi mɔ; pənabas’im kəloŋka ka awut’am pəmɔ ntɛ acɔkɔ ŋokombəra ŋoŋloŋka awut baŋca ya ŋi dəntɔf mɔ! Mba kɔ nəntɔfaŋ ti. 35 Awa, kəsakər’on k’ander kəlɔ konu. Mba ic-lok’un: Nəfɔsɔ-nəŋk’im, haŋ tɛm tɛbəp ntɛ nəndeloku:

‹Kanu kəpocɛ pətɔt nwɛ endeder tewe ta Kanu Kəpɔŋ mɔ.›»

14

Yesu kətaməs ka wəcuy wəlɔma

1 Dɔsɔk da kəŋesəm da aSuyif dɔlɔma, k’awe Yesu nde kəlɔ ka wəbɛ ka aFarisi wəlɔma kəkɔ-di yeri, kɔ akakɔ ŋaŋkɔkcɛ kɔ. 2 Kɔ fum wəlɔma nwɛ docu dɛnakəfəs mɔ, pəcəmɛ kɔ fɔr kiriŋ. 3 Kɔ Yesu eyif atəksɛ a sariyɛ kɔ aFarisi: «Aŋwosɛ kətaməs ka wətɔtamnɛ simiti, dɔsɔk da kəŋesəm ba, ka afɔwosɛ?» 4 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋcaŋk. Awa kɔ Yesu oŋgbuŋɛnɛ wətɔtamnɛ nwɛ, kɔ wəkakɔ ɛntamnɛ, k’ɛsak kɔ a pəkɔ. 5 Ntɛ teŋcepər mɔ, kɔ Yesu eyif ŋa: «Anɔ eyi nu dacɔ nwɛ wan kɔn, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti wana wɔn wɛntɛmpɛnɛ dəkələmp simiti, dɔsɔk da kəŋesəm, ta ɛmpɛnɛ wi dɔsɔk dadɔkɔ mɔ?» 6 Kɔ abɛ akakɔ ŋantɔtam kəluksɛ kɔ mɔcɔp.

Ntɛ aŋyɛk-yɛk dəkəndɛ, kɔ ntɛ aŋwenɛ fum tes mɔ

7 Kɔ Yesu olok-lokər afum aŋɛ anawe dəkəsata mɔ, bawo ɛnakɔkcɛ ntɛ akakɔ aŋc-gbutəlɛnɛ dəkəndɛ dɔcɔkɔ-cɔkɔ mɔ. K’oloku ŋa: 8 «Kɔ fum ew’am kəkɔ-təŋnɛ kəsata ka kəgbaŋnɛ kɔn-ɛ, ta məkɔ məndɛ dəkəndɛ dɔcɔkɔ-cɔkɔ, bawo tɔlɔma wəka kəsata ewe sɔ fum wəlɔma kəsata kaŋkɔ, nwɛ eŋcepər məna mɔ. 9 Ta tɔsɔŋɛ wəkɔ ewe nu kəsata mɔ, kədelok’əm: ‹Məyɛfɛ məsakərɛ nwɛ dəkəndɛ dadɔkɔ.› Kəlapərnɛ kɔ məŋkɔ kəyɛfɛ dəkəndɛ dɔcɔkɔ-cɔkɔ dadɔkɔ kəkɔ-ndɛ dadarəŋ dɔkɔ. 10 Mba, k’aw’am kəsata-ɛ, məkɔ məndɛ dəkəndɛ dadarəŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nwɛ ew’am kəsata mɔ k’ender pənəŋk’əm-ɛ, pəlok’əm: ‹Wanapa, məcɔŋnɛ kiriŋ.› Awa tɛm tatɔkɔ məna məlelɛ nnɔ afum aŋɛ nəŋkɔ-paŋnɛ amɛsa kədi yeri mɔ. 11 Nwɛ o nwɛ ɛlɛknɛ, andetorɛ kɔ; nwɛ o nwɛ otorɛnɛ andepɛnɛ kɔ.»

12 Kɔ Yesu oloku fum nwɛ ɛnawe kɔ kəsata mɔ: «Kɔ məwe afum kədi yeri yɛraŋ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti yɔrɔfɔy-ɛ, ta məwenɛ yi akos’əm aŋa, ta məwenɛ yi awɛŋc’əm aŋa, ta məwenɛ yi akomɛnɛ am, ta məwenɛ yi andɛ am aka daka. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ŋadetam kəluksɛ ayɛk ŋa kəwenɛ yeri mɔ. 13 Mba kɔ məndewenɛ afum yeri-ɛ, məwe atɔyɔ daka, lanyiru, atorər kɔ atɔnəŋk. 14 Tɛm tatɔkɔ pəbɔt’əm, bawo ŋayɔ fɛ daka ndɛ ŋaŋkɔ-luks’am kəway ka pətɔt papɔkɔ mɔ. Kanu gbəcərəm kəndekɔ-tam kəluks’am kəway kaŋkɔ, nde ayɔ pətɔt ŋandekɔ-yɛfɛ defi mɔ.»

Capafɔ ca yeri ya kəsata

(Mt 22:1-10)

15 Ntɛ afum ŋane moloku mamɛ mɔ, kɔ fum wəlɔma nwɛ ɛnandɛ dɛmɛsa mɔ, oloku Yesu: «Pəbɔt məna nwɛ məndekɔ-di yeri nde dɛbɛ da Kanu dəntɔf mɔ!» 16 Kɔ Yesu oloku fum wəkakɔ: «Fum wəlɔma ɛnaboc kəsata kəpɔŋ, k’ewenɛ ki afum alarəm. 17 Ntɛ tɛm ta kədi yeri yayɔkɔ tendebəp mɔ, k’osom wəcar kɔn kəkɔ-loku afum aŋɛ ewe kəsata mɔ: ‹Nəder! Alip kəcoŋ.› 18 Mba kɔ kan-kan ɛyɛfɛ kəlɛtsɛnɛ kɔ. Kɔ wəcɔkɔ-cɔkɔ oloku kɔ: ‹Məŋaŋnɛn’em, dalɛ d’ iway idɔ pəmar ikɔ imɔmən; ilɛtsɛn’am ta məsumpər’em ti!› 19 Kɔ wəka mɛrəŋ oloku kɔ: ‹Iway cəna cəbifti wəco, ic-’ ifaŋ kəkɔ-wak; ilɛtsɛn’am ta məsumpər’em ti!› 20 Kɔ wəka maas oloku sɔ: ‹Intɛp kəc-gbaŋnɛ, itɔ intɔtam kəkɔnɛ!› 21 Kɔ wəcar olukus k’ɔŋkɔ pəloku moloku mamɔkɔ wəbɛ kɔn. Kɔ pəntɛlɛ wəbɛ kɔn, k’oloku wəcar: ‹Məkɔ katəna nde mofo mɔpɔŋ kɔ nde dəmirit ma dare! Məwen’em atɔyɔ daka, lanyiru, atorər kɔ atɔnəŋk.› 22 Kɔ wəcar ender pəloku kɔ: ‹Wəbɛ ntɛ məsom’im mɔ telip, mba yeri yɔsɔrɔcəmɛ!› 23 Kɔ wəbɛ oloku kɔ sɔ: ‹Məkɔ dɔpɔ da dəkulum kɔ dəŋgbaŋcan, məloku afum ŋabɛrɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ kəlɔ kem kəlarɛ mɔ.› 24 Bawo, ic-lok’un: Arkun akakɔ inanuŋkɛnɛ kəwe kəsata kaŋkɛ mɔ, ali wəkin ɔfɔsɔ-di yeri ya ki.»

Cəke cɔ aŋyi a patam kəyɔnɛ wəcɛpsɛ ka Yesu darəŋ-ɛ

(Mt 10:37-38)

25 Kənay kənacəmɛ Yesu darəŋ, kɔ Yesu ɛŋkafəlɛ, k’oloku ŋa: 26 «Məna nwɛ məŋcɛps’em darəŋ mɔ, pəmar mətam kəce papa kam kɔ iya kam, kɔ wəran kam, kɔ awut’am, awɛŋc’əm aŋa arkun, akirɛ am kɔ kiyi kam doru yati, kɔ pəyi fɛ ti-ɛ, fum wəkakɔ ɔfɔtam kəyɔnɛ wəcɛpsɛ kem darəŋ. 27 Məna nwɛ o nwɛ məntɔwosɛ kəgbaŋnɛ kətɔk kəpandən ka defi nkɛ aŋcaŋ aŋɛ ŋandif afum mɔ, məfɔtam kəyɔnɛ wəcɛpsɛ kem darəŋ. 28 Bawo nəna akaŋɛ dacɔ, məna nwɛ məŋfaŋ kəcəmbər kəlɔ mɔ, məfɔndɛ kərɛsna məlɔm daka dɔkɔ məŋkɔbɛrsɛ teta kəlɔ kam mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɔ daka dadɔkɔ dɛntam kəlip kəcəmbər ka kəlɔ kaŋkɔ-ɛ. 29 Mba kɔ nəŋcop kəcəmbər kəlɔ ta nəlip kəcəmbər ki, nwɛ o nwɛ ɛnəŋk ki, endeselər’un 30 pəc-loku: ‹Afum akaŋɛ ŋaŋcop kəcəmbər kəlɔ mba ŋantam fɛ ki kələpəs.› 31 Itɔ pəyi wəbɛ nwɛ ɛŋfaŋ kəkɔ-sutɛnɛ kɔ wəbɛ wəlɔma mɔ, mɛnɛ pəndɛ pəmɔmən kɔ pəyɔnɛ, afum wul wəco (10.000) ŋantam kəsutɛnɛ kɔ afum wul wəco mɛrəŋ (20.000) aka wəbɛ wəkɔ ŋaŋkɔsutɛnɛ mɔ. 32 Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ŋaŋsɔrɛbɔlɛnɛ, wəbɛ wəka afum wul wəco (10.000) pəsom nda wəbɛ wəka afum wul wəco mɛrəŋ (20.000) wəkɔ ŋaŋkɔsutɛnɛ mɔ, ntɛ pəmar pəkɔt ta ŋasutɛnɛ mɔ. 33 Awa, məna nwɛ o nwɛ məntɔce ca yɔkɔ məyɔ mɔ, məfɔtam kəyɔnɛ wəcɛpsɛ kem darəŋ.»

Mɛr mmɛ mɛndɛŋcɛ mɔ

(Mt 5:13; Mk 9:50)

34 «Paka pɔtɔt pɔ mɛr mɔyɔnɛ, mba kɔ mɛr mɛndɛŋcɛ-ɛ, ak’ antam mi kəbɔtsɛ-ɛ? 35 Mɛr mɛdɛŋc mɔfɔtesɛ tɛm tatɔkɔ antɔf, mɔfɔtesɛ ŋcɛk-cɛk ya yɔbɔf, mɛnɛ pagbal mi dəyika. Məna nwɛ məŋyɔ ləŋəs məc-ne mɔ, məne ti!»

15

Capafɔ ca aŋkesiya nŋɛ ŋɛnasɔlɛ, k’anəŋk sɔ ŋi mɔ

(Mt 18:12-14)

1 Abaŋəs dut kɔ afum aciya ŋalɔtərnɛ Yesu kəkɔ-cəŋkəl kɔ. 2 AFarisi kɔ acicəs a sariyɛ ŋac-cɔpɛnɛ: «Fum wəkawɛ eŋselɛnɛ aciya, pəwosɛ kədi yeri kɔ ŋa.»

3 Mba kɔ Yesu oloku ŋa capafɔ ncɛ: 4 «Nəna afum akaŋɛ dacɔ, anɔ ɔŋyɔ ŋkesiya tasar tin (100), a ŋin ŋɔsɔlər kɔ, a pəsak yɔkɔ 99 dətɛgbɛrɛ kəkɔ-tɛn ŋin ŋɔkɔ ŋɔsɔlər kɔ mɔ, haŋ pənəŋk ŋi-ɛ? 5 Kɔ wəkayi ɔŋkɔ pənəŋk ŋi-ɛ, pəgbaŋnɛ ŋi amera ŋobotu disrɛ, 6 ɔŋc-kɔna-bɛrɛ nde ndɔrɔn, ewe anapa ɔn kɔ andɛ ɔn nde ndɔrɔn, pəloku ŋa: ‹Nəwoləs kɔ ina, bawo inəŋk aŋkesiya ŋem ŋɔkɔ ŋɛnasɔlər’im mɔ.› 7 Ic-lok’un: Pəbotu pɔŋkɔ-yi darɛŋc teta fum wəkin nwɛ ɔŋkɔ-səkpər amera pəcəmɛ dɔpɔ dolompu darəŋ mɔ, pətas teta afum 99 aŋɛ ŋantɔmar kəsəkpər mera, bawo ŋalomp mɔ.»

Capafɔ ca pəsam gbəleŋ mpɛ pɛnasɔlɛ, k’anəŋk sɔ pi mɔ

8 «Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, wəran wəre ɔŋyɔ pəsam gbəleŋ wəco, a gbəleŋ bin bɔsɔlər kɔ ta omot lamp, ta ɛfɛŋ kəlɔ, ta ɛntɛn pi bel-bel, haŋ pənəŋk pi mɔ? 9 Kɔ wəran nwɛ ɛnəŋk pəsam gbəleŋ mpɛ-ɛ, eŋwe anapa ɔn, kɔ andɛ ɔn, pəloku ŋa: ‹Nəwoləs kɔ ina bawo inəŋk pəsam gbəleŋ mpɛ pɛnasɔlər’im mɔ.› 10 Ic-lok’un, pəbotu peyi mɛlɛkɛe a Kanu dacɔ teta fum wəciya wəkin gboŋ nwɛ ɛŋsəkpər amera pəcəmɛ pəlompu darəŋ mɔ.

Capafɔ ca wətɛmp wəsɔlɛ, k’anəŋk kɔ sɔ mɔ

11 Kɔ Yesu oloku sɔ: «Fum wəlɔma ɛnayɔ awut arkun mɛrəŋ. 12 Kɔ wəkɔ ɛfɛtɛ mɔ, oloku kas: ‹Papa məsɔŋ’im da pəmar idesɔtɔ kɛ kam mɔ.› Kɔ kas eyer daka dɔn awut ɔn akaŋɛ mɛrəŋ dacɔ. 13 Ntɛ mataka mepic meŋcepər mɔ, kɔ wan wəfɛt ɛŋcaməs daka dɔkɔ ɛnasɔtɔ mɔ fəp. K’osumpər dɔpɔ k’ɔŋkɔ pəbɔlɛ, atɔf ŋocuru. Nde ɛnakɔ pəyi yama-yama pəc-ləsər-ləsər daka dɔkɔ ɛnayɔ mɔ. 14 Ntɛ wan nwɛ elip kədi daka dɔn mɔ, kɔ dor dɔpɔŋ dɛmbɛrɛ atɔf ŋaŋɔkɔ ɛnayi mɔ, kɔ ca yoŋcop kəbut kɔ. 15 K’ɔŋkɔ pəyi nda fum wəlɔma wəka atɔf ŋaŋɔkɔ, wəkɔ ɛnasɔŋ kɔ kəkɛk ka sɔp yɔn mɔ. 16 Wan nwɛ pəfaŋ kədi yeri ya sɔp, mba ali fum ɛnasɔŋ fɛ kɔ yi. 17 Awa, k’ɛyɛfɛ kəcɛm-cɛmnɛ teyi tɔn, k’olokunɛ: ‹Afum cəke ŋayi kəbəc ndena papa kem aŋɛ ŋayɔ cəcom cəlarəm mɔ, a ina ic-finɛ nnɔ dor. 18 Kəyɛfɛ k’inder ikɔ ndena papa kem ikɔ iloku kɔ: Papa iŋciya Kanu, k’iŋciya sɔ məna. 19 Imbut pəleli mpɛ pəmar məsumpər’em pəmɔ wan kam. Mba məsumpər’im oŋ pəmɔ wəbəc kam.› 20 Kɔ wan nwɛ ɛlɛk dɔpɔ k’olukus ndena kas.»

«Ɔsɔrɔbɔlɛ, kɔ kas ɛnəŋk kɔ, kɔ nɔnɔfɔr dɔpɔŋ dosumpər kɔ. Kɔ kas ɛyɛksɛ kəkɔ-fayənɛ kɔ, k’ɛnɛpsərnɛ kɔ dəkilim, k’ocup kɔ. 21 Kɔ wan oloku kɔ: ‹Papa, iŋciya Kanu, k’iŋciy’am, pəmar fɛ sɔ məsumpər’im pəmɔ wan kam.› 22 Mba kɔ kas kəloku acar ɔn: ‹Nəkɛrɛ duma dɔtɔt nəbɛr kɔ! Nəbɛr kɔ kurundɛ dətɛlər, nəsɔŋ kɔ cɔfta! 23 Nəkɛrɛ tana tetifi tɔkɔ, nədif pi. Padi yeri, pawoləs! 24 Bawo wan kem wəkawɛ nəŋnəŋk mɔ, ɛnafi, mba olukus sɔ kəder doru! Ɛnasɔlɛ, mba inəŋk kɔ sɔ!› Kɔ ŋayɛfɛ kəwoləs. 25 Tɛnatəŋnɛ Coco pəyi dalɛ. Ntɛ wəkakɔ ender pəlɔtərnɛ kəlɔ kəŋan mɔ, k’ene tɔkɔ aŋfer pac-pisɛ mɔ. 26 Kɔ Coco ewe wəcar wəkin k’eyif kɔ tes ntɛ teyi kəlɔ kəŋan mɔ. 27 Kɔ wəcar oloku Coco: ‹Wɛŋc’əm eder, mba ntɛ olukus kətamnɛ disrɛ mɔ, itɔ papa kam endifɛ tana petifi pɔkɔ.› 28 Kɔ pəntɛlɛ Coco nwɛ, ta ɛfaŋ sɔ kəbɛrɛ dɛkɛr-ɛ. Kɔ kas owur kəkɔ-lɛtsɛnɛ kɔ. 29 Mba kɔ wan wəcɔkɔ-cɔkɔ nwɛ oloku kas: ‹Meren mɛlarəm mɔ mamɛ, iyi’əm darəŋ ic-bəc’am pəmɔ wəcar, ali dɔsɔk din iŋgbɛkəl fɛ mosom mam, mba ali dɔsɔk din sɔ məna məsɔŋ f’em tir idif səwoləs kɔ anapa’em. 30 Mba ntɛ wan kam wəkawɛ ender mɔ, nwɛ ɔŋkɔ pələsər-ləsər daka dam kɔ aran ayama-yama mɔ, nkɔn taŋ məndifɛ kɔ tana petifi pɔkɔ!› 31 Kɔ kas kəloku Coco, ‹Məna wan kem, səna eyi dɛ kɔ məna, daka ndɛ o ndɛ iyɔ nnɔ mɔ, dam dɔ! 32 Mba pəmar yati paboc kəsata, pawoləs: Bawo wɛŋc’əm wəkawɛ məŋnəŋk mɔ, ɛnafi, k’olukus sɔ kəyi doru; ɛnasɔlɛ, k’anəŋk kɔ sɔ.›»

16

Capafɔ ca wəcəmbər-cəmbər daka

1 Kɔ Yesu oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ mɔ: «Fum wəka daka wəlɔma ɛnayɔ wəcəmbərɛ-cəmbərɛ daka, k’ander payemsɛnɛ kɔ, a ɛŋləsər-ləsər daka da wəbɛ kɔn. 2 Kɔ wəbɛ nwɛ ewe kɔ, pəc-loku kɔ: ‹Cəke cɔ ine te tam-ɛ? Məsɔŋ’em kəcərɛ tɔkɔ məŋcəmbər-cəmbər daka dem mɔ, bawo məfɔsɔ-yɔnɛ wəcəmbər-cəmbər daka dem.› 3 Kɔ wəcəmbər-cəmbər daka nwɛ olokunɛ dɛbəkəc: ‹Cəke cɔ indeyɔ-ɛ, bawo wəka daka nwɛ oloku kəwur’em kəcəmbər-cəmbər daka dɔn? Iyɔ fɛ fənɔntər kədeyɔnɛ wəbifti antɔf, ilapərnɛ sɔ kəc-tola. 4 Iŋcərɛ oŋ ntɛ indeyɔ, a afum ŋabaŋ’im wɔlɔ waŋan disrɛ kɔ wəkawɛ owur’em kəcəmbər-cəmbər daka dɔn-ɛ.› 5 Kɔ wəcəmbər-cəmbər daka nwɛ ewe fum wəcɔkɔ-cɔkɔ wəkɔ ɛnatɔmpərɛ wəbɛ kɔn debe mɔ. K’eyif kɔ: ‹Cəke cɔ məntɔmpərɛ wəbɛ kem debe-ɛ?› 6 Kɔ wəkakɔ oloku kɔ: ‹Moro m’olif cokos tasar tin (100).› —‹Awa, məlɛk areka, məndɛ məcic: 50.› 7 K’eyif sɔ wəlɔma: ‹A məna-a, cəke cɔ məntɔmpər-ɛ?› Kɔ wəkakɔ oloku: ‹Malɔ busul tasar tin (100).› —‹Awa, məndɛ məlɛk areka, məcic 80.› 8 Kɔ wəka daka nwɛ oŋkor-koru wəcəmbərɛ-cəmbərɛ kɔn daka wətɔlomp nwɛ ntɛ ɔŋkɔt bel-bel mɔ. Awa, afum a doru ŋaŋcərɛ kəyɔ mes taŋan pətas akɔ ŋayɔnɛ aka pəwaŋkəra mɔ.»

9 Kɔ Yesu ɔnɔcər: «Ic-lok’un: Nətɛnɛ daka dɔtɔsɔk anapa, itɔ ɔŋsɔŋɛ kɔ dendelip-ɛ, pabaŋ’un nde nəkɔyi doru o doru mɔ. 10 Məna nwɛ aŋlaŋ teta tes tɛfɛt mɔ, antam sɔ kəlaŋ’əm teta tes tɔpɔŋ. Məna nwɛ məntɔlomp teta tes tɛfɛt mɔ, məfɔlomp teta tes tɔpɔŋ. 11 Kɔ məntɔlomp kəcəmbər-cəmbər ka daka dɔtɔsɔk ndɛ deyi doru dandɛ mɔ, anɔ endesɔŋ’əm kəcəmbər-cəmbər ka daka dosoku-ɛ? 12 Kɔ məntɔlomp teta daka da fum-ɛ, anɔ endesɔŋ’əm ndɛ dɔyɔnɛ dam mɔ-ɛ? 13 Ali wəcar wəkin ɔfɔtam kəbəcɛ abɛ mɛrəŋ. Kɔ pəyi ti-ɛ, enter wəkin pəbɔtər wəka mɛrəŋ; kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pəcəŋkəlɛ wəkin ta ɛŋcəŋkəlɛ wəka mɛrəŋ-ɛ. Nəfɔtam kəbəcɛ Kanu kɔ pəsam.»

Moloku mɔnɔŋksəl ma Yesu

(Mt 11:12-13; 5:31-32; Mk 10:11-12)

14 AFarisi, aŋɛ ŋanabɔtər pəsam mɔ, kəne ka moloku mamɛ, kɔ ŋayɛfɛ kəfani Yesu. 15 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəna, nəŋcəmbərnɛ afum alompu nnɔ awɛŋc’un aŋa ŋayi mɔ, mba Kanu kəŋcər’on bəkəc; bawo ntɛ afum ŋampɛnɛ dareŋc mɔ, itɔ Kanu nkɔn eŋce. 16 Tɛm ta sariyɛ sa Musa kɔ yecicəs yecempi ya adəŋk a Kanu tɛnawon haŋ tɛm ta Saŋ. Kəyɛfɛ oŋ tɛm tatɔkɔ, k’aŋcop kədəŋk moloku mɔtɔt ma dɛbɛ da Kanu, nwɛ o nwɛ kəsɛp k’ɛndɛ kəbɛrɛ ka di. 17 Mba pəfəfərɛnɛ kɔm kɔ antɔf kəsɔlɛ, pətas tofo tɛfɛt ta pecic pin* pa sariyɛ kətɛmpɛnɛ. 18 Məna nwɛ məŋce wəran kam mənɛŋcɛ sɔ wəlɔma mɔ, məyi kiciya kəpɔŋ disrɛ.† Məna nwɛ məŋnɛŋcɛ wəran nwɛ wos eŋce mɔ, dalakɔ dɔ nəyi disrɛ.»‡

Capafɔ ca wəka daka kɔ Lasar

19 «Wəka daka wəlɔma ɛnayi, pəc-bɛrnɛ yamos yɔtɔt, yeyeŋki kəway; dɔsɔk o dɔsɔk pəyi pətɔt disrɛ, pəc-di yeri yɔtɔt. 20 Kəlɔ kɔn kiriŋ, fum wətɔyɔ daka o daka wəlɔma, nwɛ aŋc-we Lasar mɔ, pəyɔ ruŋc, pəfəntərɛ kusuŋka kɔn. 21 Lasar nwɛ pəfaŋ kəc-wɛtəs yeri nyɛ yɛntɛmpɛnɛ-tɛmpɛnɛ amɛsa dəntɔf ŋa wəka daka nwɛ mɔ, pədi. Mba kɔ cen yender yɛc-nɛntəs ruŋc yɔn. 22 Kɔ Lasar efi, kɔ mɛlɛkɛe mender mɛlɛk kɔ, kɔ meŋkekərɛ kɔ kəkɔ-ŋesəm nde Abraham kəsək. Kɔ wəka daka nwɛ ender pəfi, k’awup kɔ. 23 Nde kəfo nkɛ afi ŋaŋkɔ mɔ, kɔ wəka daka eyekti fɔr; k’ɛnəŋk pəbɔlɛ Abraham kɔ Lasar pəc-ŋesəm kɔ kəsək. 24 Kɔ wəka daka nwɛ oŋkulərnɛ: ‹Papa Abraham, məyɔn’em nɔnɔfɔr! Məsom Lasar pəgbət tɛlər tɔn dəromun pəder pəcaŋkəs’im temer; bawo kətɔrɔ k’indɛ nnɔ nɛŋc dandɛ.› 25 Kɔ Abraham oloku kɔ: ‹Wan kem, məcɛm-cɛmnɛ a mənasɔtɔ daka dam ntɛ mənayi doru mɔ, kɔ Lasar nkɔn ɔsɔtɔ pəcuy kiyi kɔn doru. Ndɛkəl oŋ, kəŋesəm k’eyi, məna məyi sɔ dəmnɛ pəcuy. 26 Kɔ tɛyɛfɛ dənda-ɛ, dobo dɔpɔŋ deyi su dacɔ kɔ nəna ntɛ tɔŋsɔŋɛ nwɛ ɛŋfaŋ kəcepər pəder nnɔ səyi mɔ, ta ɛntam-ɛ.› 27 Kɔ wəka daka nwɛ oloku: ‹Ilɛtsɛn’am, Papa, məsom Lasar nde kəlɔ ka papa kem. 28 Bawo, iyɔ di awɛŋc aŋa kəcamət, Lasar pəkɔ pəloku ŋa ntɛ teyi nnɔ mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ŋa sɔ ŋadeder nnɔ pəcuy pampɛ peyi mɔ.› 29 Kɔ Abraham oloku: ‹Ala, awɛŋc’əm aŋa ŋayɔ Musa kɔ adəŋk a Kanu; ŋacəŋkəl ŋa.› 30 Kɔ wəka daka nwɛ oloku Abraham: ‹Ala, Papa, kɔ fum ɛyɛfɛ nnɔ afi ŋayi mɔ pəkɔ pəlok-lokər ŋa-ɛ, ŋaŋsəkpər mera ŋacəmɛ pəlompu darəŋ.› 31 Kɔ Abraham oloku kɔ: ‹Kɔ ŋantɔcəŋkɛl Musa kɔ adəŋk a Kanu, ali fum ɛyɛfɛ nnɔ afi dacɔ, ŋafɔkɔ-cəŋkəl wəkayi.›»

17

Kiciya kɔ kəŋaŋnɛ

(Mt 18:6-7; Mk 9:42)

1 Kɔ Yesu oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ: «Pəfɔ-tam kəyi ta mes meyi mmɛ mɔsɔŋɛ fum kəciya mɔ. Mba pəlɛc pəyi wəkɔ ɔŋsɔŋɛ ti mɔ. 2 Pəfəfərɛnɛ kəkot wəkayi tasar tɔpɔŋ dəkilim pagbal kɔ dəkəba, kɔ pəyɔnɛ wəkayi pəsɔŋɛ wəfəfər wəkin kəloŋɛ-ɛ*. 3 Nəkɛmbərnɛ bel-bel!

Kɔ wɛŋc’əm eŋciya-ɛ, məgbəŋ-gbəŋər kɔ; k’ɛsəkpər amera pəcəmɛ pəlompu darəŋ-ɛ, məŋaŋnɛnɛ kɔ. 4 Kɔ wɛŋc’əm eŋciy’am camət-mɛrəŋ dɔsɔk din disrɛ-ɛ, a pəluksərnɛ kəder’əm camət-mɛrəŋ pəc-lok’əm: ‹Kəsəkpər k’inder amera few, iŋcəmɛ pəlompu darəŋ-ɛ,› məŋaŋnɛnɛ kɔ.»

5 Kɔ asom a Yesu darəŋ ŋaloku Wəbɛ: «Məbɛrɛnɛ su kəlaŋ!» 6 Kɔ wəbɛ oloku ŋa: «Kɔ nəntɔmpər kəlaŋ nkɛ kəyi pəmɔ tɛŋgbɛn tɛfɛt mɔ, nəntam kəloku kətɔk nkɛ: Məgbuktɛ nnɔ məkɔ məcəmɛ nde dəkəba, kətɔk kaŋkɔ kəyɔ tɛfaŋ tonu.»

7 «Nəna akaŋɛ dacɔ, anɔ ɔyɔ wəcar nwɛ embifti, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti wəkayi pəc-kɛk, a pəc-kɔna-yɛfɛ dalɛ, pəloku kɔ: ‹Məder katəna məder məndɛ dɛmɛsa!› 8 Ntɛ oŋloku kɔ mɔ: ‹Məlompəs’em yeri yem, məbɛrnɛ duma məsɔŋ’im yeri, haŋ ilip kədi yeri imun; k’ilip-ɛ, məna mədi yeri məmun.› 9 Wəka wəcar kakɔ eŋyek-yekəs kɔ bawo ɔyɔnɛ kɔ mes mɔkɔ ɛfaŋ mɔ ba? Ala! 10 Tin tayi tɔ kɔ nəna, kɔ nəlip k’ɔyɔ mes mɔkɔ afaŋər’un mɔ fəp-ɛ, nəloku: ‹Acar gbəcərəm ŋɔ səyɔnɛ; ntɛ pəmar su kəyɔ mɔ, tɔ səyɔ.›»

Yesu kətaməs kɔn aka sen wəco

11 Yesu eyi kəkɔ Yerusalɛm, kɔ Yesu ɛyɛfɛ kəcali atɔf ŋa Samari kɔ ŋa Kalile dacɔ mɔ. 12 Eyi kəbɛrɛ tadare tɔlɔma, kɔ afum wəco aka sen alɔma ŋander ŋafaynɛ kɔ; kɔ ŋaŋcəmɛ pəbɔlɛ. 13 Kɔ ŋampɛnɛ sim ŋac-loku: «Yesu, Wəkiriŋ, məyɔnɛ su nɔnɔfɔr!» 14 Ntɛ Yesu ɛnəŋk ŋa mɔ, k’oloku ŋa: «Nəkɔ nəmentərnɛ aloŋnɛ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu.» Afum aŋɛ ŋayi kəkɔ, kɔ pəyɔnɛ fɔ ŋasɔk a kɔ ŋandebɛrɛ di. 15 Ntɛ wəkin ɛnəŋk fɔ ɛntamnɛ mɔ, k’oluksərnɛ pəc-cam debeki da Kanu dim dɔpɔŋ. 16 K’ɛfəntərɛ dəntɔf, k’osumpər Yesu wɛcək, k’eyek-yekəs kɔ.† Fum wəkakɔ, wəSamari ɛnayi. 17 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Bafɔ asɔkəs afum aŋɛ wəco? Deke aləpəs aŋɛ camət-maŋkəlɛ ŋayi-ɛ? 18 Ali wəkin ɛŋcɛm-cɛmnɛ fɛ kəluksərnɛ pədecam debeki da Kanu, mɛnɛ wəcikəra wəkin wəkawɛ?» 19 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Məyɛfɛ məkɔ, kəlaŋ kam kəyac’əm.»

Kəder ka dɛbɛ da Kanu

(Mt 24:23-28,37-41)

20 Ntɛ aFarisi ŋayif Yesu tɛm ntɛ dɛbɛ da Kanu dendeder mɔ, k’oloku ŋa: «Dɛbɛ da Kanu dɔfɔder pagbətnɛ di fəp. 21 Afɔkulɛ di, ‹Idɛndɛ nnɔ!›, ‹Idɔkɔ nde!› Bawo dɛbɛ da Kanu nəna ŋɔ deyi dacɔ.»

22 Ntɛ Yesu elip kəloku ŋa ti mɔ, k’oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ: «Dɔsɔk dendebəp ndɛ nəndefaŋ kənəŋk dɔsɔk din da Wan ka fum mɔ, mba nəfɔsɔ-nəŋk di. 23 Andelok’un: ‹Eyi nnɔ!› kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ ‹Eyi nde!› Ta nədekɔ di, ta nədeyɛksərnɛ kəkɔ ka di. 24 Pəmɔ tɔkɔ pəmot poŋmot a pəyɔ waŋkəra dareŋc kəyɛfɛ kəsək kin haŋ ka mɛrəŋ mɔ, tatɔkɔ tɔ Wan ka fum endeyi kɔ dɔsɔk dɔn. 25 Mba mɛnɛ pətɔrɔ pəpɔŋ kərɛs, afum a tɛm tantɛ ŋawɛnəs kɔ. 26 Tɔkɔ tɛnacepər tɛm ta Nuha mɔ, tendecepər sɔ dɔsɔk da Wan ka fum. 27 Afum ŋaŋc-di yeri, ŋac-mun, arkun kɔ aran ŋac-nɛŋcɛnɛ, haŋ dɔsɔk ndɛ Nuha ɛnabɛrɛ debil mɔ: Kɔ domun dɛlarəm dender ndɛ dɛnamələk ca fəp mɔ.‡ 28 Pəndeyi pəmɔ tɛm ta Lɔt. Afum ŋaŋc-di yeri, ŋac-mun, ŋac-way, ŋac-caməs, ŋac-bɔf, ŋac-cəmbər wɔlɔ. 29 Mba dɔsɔk ndɛ Lɔt owur Sodom mɔ, nɛŋc kɔ pərbəlɔ yɛnatuf Sodom kɔ yɛmələk ca ya di fəp.§ 30 Itɔ pəndeyi dɔsɔk ndɛ andementər Wan ka fum mɔ.»

31 «Dɔsɔk dadɔkɔ məna nwɛ məŋyi dɛkɛr, ca yam yeyi dukəlɔ mɔ, məfɔtam kəbɛrɛ məlɛk yi. Məna nwɛ tɛmbəp dalɛ mɔ, məfɔtam kəluksərnɛ kəlɔ kam nde dare. 32 Nəcɛm-cɛmnɛ wəran ka Lɔt.* 33 Məna nwɛ məndesɛp kəkɛkəs kəyi doru kam mɔ, kəndesalpər’əm, kɔ məna nwɛ kənasalpər mɔ, məndesɔtɔ ki. 34 Ic-lok’un: Pibi papɔkɔ, afum mɛrəŋ ŋandefəntərɛ kəfəŋc kin, pasumpər wəkin pasak wəkɔ; 35-36 aran mɛrəŋ ŋandeyi kəcɔ kirir kin, pasumpər wəkin pasak wəkɔ.† 37 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋayif kɔ: «Deke tatɔkɔ tendekɔ-yi-ɛ, Wəbɛ?» Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nde pefi peyi mɔ, difɔ yɔfən yoŋloŋkanɛ.»

18

Capafɔ ca wəran nwɛ wos efi mɔ, kɔ wəboc kiti

1 Kɔ Yesu oloku ŋa capafɔ, kəmentər ŋa fɔ mɛnɛ ŋac-lok-lokər Kanu tɛm o tɛm ta dis dɔlɔl ŋa. 2 K’oloku: «Dare dɔlɔma dɛnayi dɔyɔ wəboc kiti nwɛ ɛnatɔ kəc-nesɛ Kanu mɔ, ali fum ta eleləs-ɛ. 3 Dare dadɔkɔ dɔyɔ sɔ wəran wətɔlɔ wəlɔma nwɛ eŋc-der pəc-loku kɔ: ‹Məboc’em kiti kɔ wəyɛfərɛnɛ kem dacɔ!› 4 Kɔ wəboc kiti nwɛ ɛfatər kɔ haŋ, k’ende pəlokunɛ dɛbəkəc: ‹Ali ntɛ intɔcərɛ Kanu, ta ileləs nwɛ o nwɛ mɔ; 5 ntɛ wəran nwɛ wos efi, ɔlɔləs’im dis mɔ, ibocɛ kɔ kiti kɔ wəyɛfərɛnɛ kɔn dacɔ, ntɛ tendesɔŋɛ kɔ kətɔ-gbɔkərɛ-gbɔkərɛ sɔ kəder mɔ, pədenaŋkanɛ kəlɔləs’im dis mɔ.›» 6 Kɔ Wəbɛ Yesu ɔnɔcər: «Nəcəŋkəl ntɛ wəboc kiti wətɔlomp oŋloku mɔ. 7 Kanu nkɔn ɔfɔdekɔ-bocɛ afum ɔn aŋɛ kiti ba, aŋɛ ŋambokər kɔ pibi kɔ daŋ mɔ? Endesɔŋɛ ŋa kəwon kəkar ba? 8 Ic-lok’un: Ɔfɔdesɔŋɛ ŋa kəwon kəkar, endebocɛ ŋa kiti katəna-katəna. Mba kɔ Wan ka fum endeder-ɛ, endebəp kəlaŋ doru ba?»

Capafɔ ca wəFarisi kɔ wəwerəs dut

9 Kɔ Yesu oloku sɔ capafɔ ncɛ afum alɔma aŋɛ ŋanacɛm-cɛmnɛ kəlomp, a ŋac-fəfərəs akɔ mɔ: 10 «Kɔ afum mɛrəŋ ŋampɛ kəkɔ-tola Kanu nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu; wəkin nwɛ pəyɔnɛ wəFarisi, wəkɔ pəyɔnɛ wəwerəs dut. 11 WəFarisi nwɛ pəcəmɛ pəc-lok-lokər Kanu dɛbəkəc ntɛ: ‹Kanu, iyek-yekəs’əm* ntɛ intɔyi pəmɔ afum aləpəs akɔ ŋayɔnɛ abaŋəs ca ya afum mɔ, ta ŋalomp, ŋac-sumpər dalakɔ, kɔ intɔyi pəmɔ wəwerəs dut nwɛ mɔ. 12 Kəmɛrəŋ k’iŋsuŋ dɔsɔk doluksər disrɛ, ic-sɔŋ sɔ farilɛ fəp fa yɔsɔtɔ yem.› 13 Wəwerəs dut nwɛ nkɔn pəcəmɛ pəbɔlɛ, pəc-nesɛ kəyekti fɔr dareŋc yati, mba pəc-sut-sutnɛ abəkəc kəc-loku: ‹Kanu məŋaŋnɛn’em, ina wəciya!› 14 Ic-lok’un: Fum wəkakɔ ɛnalomp nnɔ Kanu kəyi mɔ, a k’endelukus nde ndɔrɔn; mba wəFarisi ɛnalomp fɛ nnɔ Kanu kəyi mɔ. Nwɛ o nwɛ ɛlɛknɛ, andetorɛ kɔ; nwɛ o nwɛ otontnɛ, andepɛnɛ kɔ.»

Yesu kətolanɛ kɔn awut afɛt

(Mt 19:13-15; Mk 10:13-16)

15 Afum ŋac-kɛrɛ Yesu ali cənaka ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəc-deŋər ŋa waca pətolanɛ ŋa mɔ. Ntɛ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋanəŋk ti mɔ, kɔ ŋaŋgbəŋ-gbəŋər ŋa.

16 Mba kɔ Yesu ɔlɔtərnɛnɛ awut pəc-loku: «Nəce awut ŋader nnɔ iyi mɔ! Ta nəmɔnɛ ŋa, bawo dɛbɛ da Kanu, aŋɛ ŋayi pəmɔ awut mɔ, ŋayɔ ŋi. 17 Awa! Ic-lok’un nwɛ o nwɛ ɔntɔbaŋ dɛbɛ da Kanu pəmɔ wan wəfɛt mɔ, ɔfɔbɛrɛ ŋi disrɛ few!»

Wərkun wəka daka dɛlarəm

(Mt 19:16-30; Mk 10:17-31)

18 Kɔ wəbɛ wəlɔma eyif kɔ: «Wəbɛ wətɔt, cəke cɔ pəmar’im kəyɔ, isɔtɔ kəyi wəyeŋ katina-ɛ?» 19 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Ta ake tɔ məŋwen’em «Wətɔt»-ɛ? Ali fum ɔyɔnɛ fɛ wətɔt, mɛnɛ Kanu gbəcərəm. 20 Məŋcərɛ mosom ma Kanu: Ta məsumpər dalakɔ; ta mədif fum; ta məkiyɛ; ta məbaŋɛ fum yem disrɛ; məleləs akombəra am- papa kam kɔ iya kam.» 21 «Iŋcəmɛ mamɔkɔ fəp darəŋ kəyɛfɛ ntɛ inafɛtɛ mɔ,» fum wəkakɔ pəc-loku. 22 Ntɛ Yesu ene kɔ dim mɔ, k’oloku kɔ: «Awa tes tin tobut’əm: Məcaməs daka dam, məyer pəsam papɔkɔ atɔyɔ daka, məndekɔ-sɔtɔ daka dɔpɔŋ nde dareŋc. Kɔ tɛyɛfɛ dənda-ɛ, məder məcɛps’em darəŋ.» 23 Ntɛ fum nwɛ ene moloku ma Yesu mɔ, kɔ abɔc ŋɛmbɛrɛ kɔ, bawo ɛnayɔ daka dɛlarəm. 24 Ntɛ Yesu ɛnəŋk kɔ abɔc ŋɛmbɛrɛ kɔ mɔ, k’oloku: «Pəŋcuca aka daka kəbɛrɛ ka dɛbɛ da Kanu dəntɔf. 25 Pəfəfərɛnɛ yɔkɔmɛ kəbɛrɛ ka abi ŋa tɛsɛmbɛ pətas wəka daka kəbɛrɛ ka dɛbɛ da Kanu dəntɔf.» 26 Aŋɛ ŋaŋc-cəŋkəl Yesu mɔ ŋayif kɔ: «Anɔ antam oŋ kəyac-ɛ?» 27 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Ntɛ tɛntambər afum mɔ, Kanu kəntam ti.» 28 Kɔ Piyɛr oloku: «Səna səsak daka dosu kɔ səŋcəm’am darəŋ.» 29 K’oloku ŋa: «Awa! Ic-loku nu kaŋce: Fum eyi fɛ, nwɛ ɛŋsak kəlɔ kɔn, wəran kɔn, wɛŋc, akomɛnɛ ɔn, kɔ awut ɔn teta dɛbɛ da Kanu, 30 ta wəkayi ɔŋkɔsɔtɔ pəlarəm doru dandɛ, kɔ dekiriŋ nde aŋkɔyi wəyeŋ katina mɔ.»

Yesu ɛndəŋk ta maas defi dɔn kɔ kədeyɛfɛ kɔn afi dacɔ

(Mt 20:17-19; Mk 10:32-34)

31 Kɔ Yesu ɛlɛk Asom ɔn wəco kɔ mɛrəŋ, k’oloku ŋa: «Yerusalɛm andepɛ. Mes mmɛ adəŋk a Kanu ŋanacicəs teta Wan ka fum mɔ fəp, mendekɔ-yi. 32 Bawo andekɔ-bɛr kɔ atɔyɔnɛ Suyif dəwaca; andekɔ-fani kɔ, andekɔ-tɔrəs kɔ, andekɔ-yuksər kɔ lin, 33 andekɔ-sutɛ kɔ tɔrɔŋkɔn, a padedif kɔ. Tataka ta maas ta defi dɔn, pəyɛfɛ afi dacɔ.» 34 Mba Asom ɔn ŋanane fɛ ti tɔlɔm o tɔlɔm. Ŋanacərɛ fɛ ntɛ tatɔkɔ toloku mɔ.

Yesu kətaməs kɔn wətɔnəŋk

(Mt 20:29-34; Mk 10:46-52)

35 Ntɛ ŋayi kəlɔtərnɛ Yeriko mɔ, tɛtəŋnɛ wətɔnəŋk wəlɔma pəndɛ dɔpɔ kəsək pəc-tola. 36 K’ene pɔkɔt pa kənay, k’eyif daka ndɛ dender mɔ. 37 K’aloku kɔ: «Yesu wəka Nasarɛt eyi kəcepər!» 38 K’oŋkulərnɛ: «Yesu wəka† Dawuda məyɔn’em nɔnɔfɔr!» 39 Aŋɛ ŋanasol kɔ Yesu ŋayi kɔ tekiriŋ mɔ, ŋayɛfɛ kəgbəŋ-gbəŋər kɔ a pəcaŋk, mba wəkakɔ pəc-naŋkanɛ kəkulɛ-kulɛ: «Wəka Dawuda məyɔn’em nɔnɔfɔr!» 40 Kɔ Yesu ɛŋcəmɛ, k’osom a pakɛrɛ kɔ fum nwɛ. Ntɛ alɔtərnɛnɛ kɔ mɔ, k’eyif kɔ: 41 «Cəke cɔ məfaŋ a iyɔn’am-ɛ?» K’oloku: «Wəbɛ, iluksərnɛ sɔ kənəŋk!» 42 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Məluksərnɛ sɔ kənəŋk! Kəlaŋ kam kəyac’əm.» 43 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ fum nwɛ ɛnəŋk, k’ɛyɛfɛ k’ɛŋcəmɛ kɔ darəŋ pəc-cam debeki da Kanu. Ntɛ afum fəp ŋanəŋk tatɔkɔ mɔ, kɔ ŋayɛfɛ kəkor-koru Kanu.

19

Yesu kɔ Sasey

1 Ntɛ Yesu ɛmbɛrɛ Yerikɔ mɔ, k’ɛŋcali dare. 2 Awa, kɔ fum wəlɔma, nwɛ aŋc-we Sasey, nwɛ ɛnayɔnɛ wəbɛ ka awerəs dut, pəyɔ daka dɛlarəm, 3 pəc-tɛn kəcərɛ fum nwɛ aŋwe Yesu mɔ; mba ɛŋc-tam fɛ ti, bawo afum ŋanala, nkɔn pəbumpsɛnɛ. 4 Kɔ fum nwɛ eŋcepər kiriŋ k’ɔŋkɔ pəfərəŋk dəkətɔk ntɛ tɔŋsɔŋɛ kɔ kənəŋk Yesu mɔ, bawo dif’ ɛnakɔ kəcepər. 5 Ntɛ Yesu ɛmbəp kətɔt kaŋkɔ dəntɔf mɔ, k’eyekti fɔr k’ɛnəŋk fum nwɛ, k’oloku kɔ: «Sasey məkufɛ mətor; bawo nde kəlɔ kam iŋkɔ mɔkɔ iyi.» 6 Kɔ Sasey ɛmbɛlkər kətor, k’ɛmbaŋ Yesu pəbotu disrɛ. 7 Ntɛ afum ŋanəŋk ti mɔ, kɔ ŋayɛfɛ kəcɔpɛnɛ, ŋac-loku: «Ndena fum wəciya ɔŋkɔ pəyi.» 8 Mba Sasey nwɛ ɛnacəmɛ wəbɛ fɔr kiriŋ mɔ, oloku: «Wəbɛ, indesɔŋ atɔyɔ daka dacɔ da kəsɔtɔ kem; nwɛ o nwɛ inanaŋkanɛ kəbaŋər pɛlarəm mɔ, indesɔŋ wəkayi kəmaŋkəlɛ ka tɔkɔ inabaŋər kɔ mɔ.» 9 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Mɔkɔ, Kanu kəyac aka kəlɔ kaŋkɛ, bawo məna sɔ wəka Abraham məyɔnɛ! 10 Bawo Wan ka fum ender kədetɛn kɔ kəyac ka aŋɛ ŋanasɔlɛ mɔ.»

Capafɔ ca mɛŋcəmbəl ma kɛma

(Mt 25:14-30)

11 Afum ŋayi kəcəŋkəl Yesu. Kɔ Yesu ɔnɔcər capafɔ cəlɔma, bawo ŋanalɔtərnɛ Yerusalɛm, afum ŋac-cɛm-cɛmnɛ a dɛbɛ da Kanu dɔŋkɔwur gbəŋcana babɔkɔ. 12 Kɔ Yesu oloku: «Fum wətɔt tokom wɔlɔma, ɛnayɛfɛ k’ɔŋkɔ atɔf ŋobol-bolu kəkɔ-tɛn dɛbɛ a pədeder. 13 Kɔ fum nwɛ ewe acar ɔn wəco, k’ɔsɔŋ ŋa nwɛ o nwɛ kɛmɛ kəpɔŋ kin, k’oloku ŋa: ‹Nəc-kafəlɛ-kafəlɛ ki waca haŋ ic-der.› 14 Mba afum aka dare dadɔkɔ ŋanater kɔ, kɔ ŋasom kəkɔ-loku nde fum nwɛ ɔŋc-kɔ kətɛn dɛbɛ mɔ: ‹Səfaŋ fɛ a fum wəkawɛ pəyɔnɛ su wəbɛ!› 15 Kɔ fum nwɛ ɔŋkɔ pəsɔtɔ dɛbɛ, ntɛ olukus mɔ, k’ewe acar ɔn aŋɛ wəco kədecərɛ ntɛ nwɛ o nwɛ ɛŋkafəli-kafəli waca mɔ. 16 Kɔ wəcar wəcɔkɔ-cɔkɔ ender, k’oloku: ‹Wəbɛ, isɔtɔ wəco wa kɛma kəŋkɔ mənasɔŋ’im mɔ.› 17 Kɔ fum nwɛ oloku: ‹Tentesɛ, wəcar wətɔt məyɔnɛ, bawo məlomp teta tes tɛfɛt, indesɔŋ sədare wəco məyɔnɛ wəbɛ kəŋan.› 18 Kɔ wəcar wəka mɛrəŋ ender, kɔ wəkakɔ oloku kɔ: ‹Wəbɛ, kəcamət ka kəŋkɔ mənasɔŋ’im mɔ, k’isɔtɔ.› 19 Kɔ fum nwɛ oloku sɔ wəkakɔ: ‹Isɔŋ’əm sədare kəcamət, məyɔnɛ wəbɛ kəŋan.› 20 Kɔ wəlɔma ender pəloku: ‹Wəbɛ kɛma kam kəŋkɛ, inafɔktər ki dəkəloto kətɔt imɛŋk. 21 Bawo inanes’am ntɛ məŋcuca mes mɔ: Məŋlɛk mpɛ məntɔboc mɔ; mətɛl nde mənatɔ-bɔf mɔ.› 22 Kɔ fum nwɛ oloku wəcar kɔn: ‹Moloku mam m’ indekit’əm, məna wəcar wəlɛc! Mənacərɛ a iŋcuca; k’iŋlɛk mpɛ intɔboc mɔ, ic-tɛl da intɔbɔf mɔ. 23 Ak’ ɛnasɔŋɛ ntɛ mənatɔ-bɔs-bɔsər pəsam pem mɔ, kɔ ntɛ ilukus mɔ, k’iŋkɔ ibaŋ pi padeŋərɛn’em kəntaŋgbɛ?› 24 K’oloku afum akɔ ŋanayi di mɔ: ‹Nəbaŋər kɔ kɛma kaŋkɔ nəkenɛ ki wəkɔ ɔsɔtɔn’em wəco mɔ.› 25 Kɔ afum ŋaloku: ‹Wəbɛ, wəkakɔ ɔsɔtɔ wəco!› 26 Kɔ fum nwɛ oloku ŋa: ‹Ic-lok’un: Məna nwɛ məyɔ mɔ, ambɛrɛnɛ sɔ məna wəkayi. Mba məna nwɛ məntɔyɔ mɔ, ambaŋər’əm ali depic pɔkɔ məyɔ mɔ. 27 Ta mɛrəŋ tayi, nəkɛr’em ater’em aŋɛ ŋanatɔ-faŋ a iyɔnɛ ŋa wəbɛ mɔ, nəfay ŋa mera fɔr yem kiriŋ.›»

Yesu kəkɔ kɔn Yerusalɛm

(Mt 21:1-11; Mk 11:1-11; Saŋ 12:12-19)

28 Ntɛ Yesu elip kəloku afum moloku mamɔkɔ mɔ, k’osumpər dɔpɔ afum kiriŋ kəkɔ Yerusalɛm. 29 Ntɛ Yesu ɔlɔtərnɛ sədare sa Bɛtfase kɔ Betani mɔ, kəca ka tɔrɔ tɔkɔ aŋwe Tɔrɔ ta Olif mɔ, kɔ Yesu osom acɛpsɛ ɔn darəŋ mɛrəŋ. 30 K’oloku ŋa: «Nəkɔ nde dare ndɛ antɛfərnɛ mɔ, kɔ nəŋkɔbɛrɛ-ɛ, nəŋkɔbəp di sɔfale səfɛt pakot si, nsɛ fum o fum ɛntatɔ-ndɛ mɔ. Nəsikəli si, nəkɛrɛ. 31 Kɔ fum eyif nu: ‹Ta ake tɔ nəŋsikəlɛ si-ɛ?› Nəloku kɔ gbəcərəm: ‹Bawo Wəbɛ ɛfaŋ si.›»

32 Kɔ afum aŋɛ anasom mɔ ŋaŋkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp sɔfale səfɛt pakot si pəmɔ tɔkɔ Yesu ɛnaloku ŋa mɔ. 33 Ŋayi kəsikəli sɔfale səfɛt, kɔ asərka ŋayif ŋa: «Ta ake tɔ nəŋsikəlɛ sɔfale sasɔkɔ-ɛ?» 34 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ mɛrəŋ aŋɛ ŋaloku aka sɔfale: «Wəbɛ ɛfaŋ si.» 35 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋkenɛ Yesu sɔfale səfɛt nsɛ, kɔ ŋandeŋəsər si suma səŋan, kɔ Yesu ɛndɛ si kəroŋ. 36 Tɔkɔ ɔŋc-kɔ kiriŋ mɔ, itɔ afum ŋaŋc-perɛ kɔ suma səŋan dɔpɔ. 37 Ntɛ ŋalɔtərnɛ Yerusalɛm nde pətəmbələr pa Tɔrɔ ta Olif mɔ, kɔ pəmbɔt kənay kəŋkɔ kənacɛpsɛ kɔ darəŋ mɔ fəp. Kɔ ŋayɛfɛ kəkor-koru Kanu pəpɔŋ, bawo ŋananəŋk mes mɛwɛy-wɛy mmɛ Kanu kəmmentər mɔ. 38 Kɔ ŋac-loku:

«Kanu Kəpɔŋ kəpocɛ pətɔt wəbɛ nwɛ enderɛnɛ tewe tɔn mɔ!

Pəforu peyi dareŋc,

kɔ pəmot pa pəlel pa dɛbɛ dɔn peyi dareŋc!»

39 AFarisi akin akin akɔ ŋanayi kənay kaŋkɔ dacɔ mɔ, ŋaloku Yesu: «Wəbɛ, məloku acɛpsɛ am darəŋ ŋacaŋk!» 40 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Kɔ ŋaŋcaŋk-ɛ, masar moŋkulɛ-kulɛ!»

Yesu kəbok kɔn teta Yerusalɛm

41 Ntɛ ŋalɔtərnɛ Yerusalɛm, a kɔ Yesu ɛnəŋk dare mɔ, k’ɛyɛfɛ kəbok teta di, 42 k’oloku: «Yerusalɛm, məna ɛŋcərɛ mɔkɔ tɔkɔ aŋyɔ pasɔtɔ pəforu mɔ! Mba ndɛkəl tatɔkɔ tɔŋgbɔpən’am, məfɔtam ti kənəŋk. 43 Bawo dɔsɔk dendeder ndɛ ater’am ŋandenɔŋkər’əm kandɛ, ŋakɛl’əm, a ŋadewɛpərɛn’am waca fəp mɔ. 44 Ŋandeləsər’əm haŋ awut am, ali tasar tin ŋafɔdesakər’am mpɛ pəndeŋərnɛ pɔlɔm mɔ, bawo mənacərɛ fɛ tɛm ntɛ Kanu kənader kəmar’əm mɔ!»

Yesu kəbɛrɛ kɔn nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu

(Mt 21:12-17; Mk 11:15-19; Saŋ 2:13-22)

45 Ntɛ Yesu ɛmbɛrɛ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu mɔ, k’ɛyɛfɛ kəbɛləs acaməs. 46 K’oloku ŋa: «Dəyecicəs Kanu kəloku: ‹Kəlɔ kem, tofo nde aŋlok-lokər Kanu tɔ, mba nəna nəŋkafəli ki aŋgbaŋcan nŋɛ akiyɛ ŋaŋgbɔpnɛ mɔ.›»

47 Dɔsɔk o dɔsɔk Yesu ɛŋc-təksɛ afum dəndo kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ. Aloŋnɛ apɔŋ, atəksɛ sariyɛ, kɔ abeki a dɔtɔf ŋac-tɛn kədif kɔ. 48 Mba ta ŋaŋcərɛ ntɛ ŋaŋyɔ, bawo afum fəp ŋaŋc-cəŋkəl moloku ma Yesu, ta ŋafaŋ kəbut ali toloku tɔn tin kəne-ɛ.

20

Deke kətam mes ka Yesu kəyɛfɛ-ɛ?

(Mt 21:23-27; Mk 11:27-33)

1 Dɔsɔk dɔlɔma, ntɛ Yesu eyi kətəksɛ afum nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu mɔ, pəc-dəŋk moloku mɔtɔt. K’aloŋnɛ apɔŋ, kɔ atəksɛ a sariyɛ kəlɛkɛnɛ abeki a dɔtɔf ŋambɛrər kɔ, 2 kɔ ŋaloku Yesu: «Məloku su ma sariyɛ nsɛ səsɔŋ’am kəyɔ ka mes mamɛ mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, məboŋcər su nwɛ osom’əm kəyɔ ka mi mɔ.» 3 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Ina sɔ, k’iyif’un k’ inder toloku tin: 4 Anɔ ɛnasom Saŋ kədegbət fum dəromun-ɛ, Kanu ba, ka afum?» 5 Kɔ ŋayɛfɛ kəgbɛkəlɛnɛ taŋan, ŋac-loku: «Kɔ səloku fɔ Kanu-ɛ, eŋyif su: ‹Ta ake tɔ nənatɔ-laŋ-ɛ?› 6 Mba kɔ səloku ndɛkəl fɔ: ‹Afum ŋanasom kɔ-ɛ,› afum a dɔtɔf fəp ŋaŋcacas su, bawo ŋaŋcərɛ fəp a Saŋ wədəŋk wəka Kanu ɔ ɛnayɔnɛ.» 7 Kɔ ŋaloku Yesu: «Səŋcərɛ fɛ.» 8 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Ina sɔ ifɔboŋcər’un nwɛ osom’im kəyɔ ka mes mamɛ mɔ.»

Capafɔ ca abum dalɛ alɛc bəkəc

(Mt 21:33-46; Mk 12:1-12)

9 Kɔ Yesu ɛyɛfɛ kəloku afum capafɔ ncɛ: «Fum ɛnabɔf tɔk yokom dalɛ, k’ɛŋcəmbər yi sɛkɛ, k’owur k’ɔŋkɔ atɔf ŋɔlɔma nŋɛ ɛnakɔ pəwon mɔ. 10 Ntɛ tɛm tɛmbəp mɔ, kɔ fum nwɛ osom wəcar nnɔ abum a dalɛ aŋɛ ŋayi mɔ, a ŋapocɛ kɔ yokom yɔlɔma ya tɔk yayɔkɔ. Mba kɔ abum a dalɛ ŋasut kɔ, kɔ ŋasak kɔ, k’olukus waca wɔsɔkər. 11 Kɔ fum nwɛ ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəsom ka wəcar wəlɔma; kɔ abum a dalɛ ŋasut sɔ wəkakɔ, kɔ ŋalapəs kɔ, kɔ ŋasak kɔ, k’olukus waca wɔsɔkər. 12 Kɔ fum nwɛ osom sɔ wəka maas, kɔ abum a dalɛ ŋambopər wəkakɔ, kɔ ŋambɛləs kɔ. 13 Kɔ wəka dalɛ nwɛ eyifnɛ: ‹Cəke cɔ indeyɔ-ɛ? Wan kem nwɛ imbɔtər mɔ indesom; tɔlɔma ŋaŋkɔleləs wəkakɔ.› 14 Mba ntɛ abum a dalɛ ŋanəŋk wəkakɔ mɔ, kɔ ŋalokɛnɛ: ‹Wədelɛk kɛ kɔn ɔfɔ wəkakɔ. Padif kɔ ntɛ tɔŋsɔŋɛ dalɛ dede dɔyɔnɛ dosu mɔ.› 15 Kɔ abum a dalɛ aŋɛ ŋasumpər wan ka wəka dalɛ, kɔ ŋawurɛnɛ kɔ dalɛ kəsək kɔ ŋandif.»

Kɔ Yesu eyif acəŋkəl ɔn, «Cəke cɔ pəmar wəka dalɛ nwɛ pəyɔ ŋa-ɛ?» 16 Kɔ Yesu ɔnɔcər: «Pəmar wəka dalɛ nwɛ pəder pədif abum a dalɛ akakɔ fəp, pəbaŋ sɔ dalɛ pəsɔŋ abum alɔma.» Ntɛ afum ŋane moloku mmɛ mɔ, kɔ ŋaloku: «Ta tatɔkɔ tɛtam kəyi!» 17 Kɔ Yesu ɛŋkafəli kəro k’ɔmɔmən ŋa, k’eyif: «Cəke cɔ toloku tecic tantɛ toloku oŋ-ɛ?:

‹Tasar ntɛ acəmbər kəlɔ ŋanace mɔ,

ipede pɔyɔnɛ oŋ tasar mpɛ posumpər kəlɔ mɔ.›

18 Nwɛ o nwɛ ɛtɛmpɛnɛ pi kəroŋ, ɛntɛpɛ;

məna nwɛ pɛntɛmpɛnɛ sɔ kəroŋ mɔ, pomputək’əm.»

Abɛ a dine aSuyif kəfaŋ kəŋan kəkaŋkəla-kaŋkəla Yesu

(Mt 22:15-22; Mk 12:13-17)

19 Atəksɛ a sariyɛ kɔ aloŋnɛ apɔŋ ŋac-tɛn kətəp kɔ waca tɛm tatɔkɔ, bawo ŋanacərɛ a te taŋan tɔ Yesu ɛnalokɛ capafɔ cacɔkɔ; mba ŋac-nesɛ afum akɔ ŋanayi di mɔ. 20 Kɔ ŋayɛfɛ kəkaŋkəla-kaŋkəla Yesu. Ti disrɛ, kɔ ŋasom afum aŋɛ ŋanabaŋɛnɛ kəcəŋkəl moloku mɔn mɔ. Afum ŋanayi aŋɛ anasom kəkɔ-sumpər Yesu dəmoloku mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋatam kəbɛr kɔ wəbɛ dəwaca, nwɛ ɛnatɔmpər kətam kɔ fənɔntər dɔtɔf mɔ. 21 Kɔ afum asom aŋɛ ŋaŋcaŋ kɔ moloku: «Wətəksɛ, səŋcərɛ fɔ moloku mamɛ məŋloku məc-təksɛ mi afum mɔ mɔsɔk; məfɔkiti fum kənəŋk kɔn, mba kaŋce kɔ məntəksɛ afum kəkɔt nkɛ kəmbɔt Kanu mɔ. 22 Awa, məloku su ma, pəmar kəsɔŋ dut dosu wəbɛ wəka Rom* ba, ka pəmar fɛ ti?» 23 Mba kɔ Yesu ɛnɛpəl kɔta kəŋan, k’oloku ŋa: 24 «Nəmentər’im pəsam gbəleŋ bin. Kəro ka ana kəyi pəsam papɔkɔ-ɛ, kɔ tewe ta wəkayi?» Kɔ ŋaloku, «Wəbɛ wəka Rom.» 25 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Awa, nəsɔŋ wəbɛ wəka Rom pɔkɔ pɔyɔnɛ pɔn mɔ, kɔ Kanu sɔ pɔkɔ pɔyɔnɛ pa Ki mɔ.» 26 Afum aŋɛ ŋantam fɛ kəsumpər kɔ dəmoloku kənay nkɛ dacɔ; mba ntɛ moloku ma Yesu meŋciyanɛ ŋa mɔ, kɔ ŋaŋcaŋk.

Kəyif ka kədeyɛfɛ ka defi afi dacɔ

(Mt 22:23-33; Mk 12:18-27)

27 Kɔ aSadisi alɔma ŋander nnɔ Yesu eyi mɔ. ASadisi akakɔ ŋaŋc-loku a k’afi-ɛ, kəyɛfɛ kəyi fɛ sɔ. Kɔ ŋayif Yesu moloku mmɛ: 28 «Wətəksɛ, ntɛ tɔ Musa ɛnacicɛ su: ‹Kɔ wɛŋc ka fum efi pənɛŋcɛ mba ta ɔyɔ wan-ɛ, wɛŋc wəkɔ eyi doru mɔ, ɛntam kənasər wəran ka wəfi pəkomɛ kɔ awut.› 29 Mba awɛŋc camət-mɛrəŋ ŋanayi tɔlɔma. Kɔ wəcɔkɔ-cɔkɔ ɛnɛŋcɛ, k’efi ta ɛsak wan-ɛ. 30 Kɔ wəka mɛrəŋ ɛnasər wəran kɔn, 31 kɔ tɛyɛfɛ dənda kɔ wəka maas ɛnasər kɔ. Tatɔkɔ tɔ tɛnakɔ haŋ kɔ awɛŋc aŋa aŋɛ camət-mɛrəŋ fəp ŋanɛŋcɛ wəran wəkin nwɛ, ta nwɛ o nwɛ ɛsak wan-ɛ. 32 Tɛləpəs oŋ, kɔ wəran nwɛ efi. 33 Kɔ dɔsɔk dɛyɛfɛ da afi dendebəp-ɛ, anɔ endelɛk wəran wəkawɛ-ɛ? Bawo awɛŋc aŋa akaŋɛ camət-mɛrəŋ fəp ŋananɛŋcɛ kɔ!» 34 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Arkun kɔ aran a doru dandɛ ŋaŋnɛŋcɛnɛ. 35 Mba nde doru dakɔ dender mɔ, Kanu kənəŋk fɔ pəmar alompu ŋayɛfɛ defi, a ŋasɔtɔ kəyi wəyeŋ doru dadɔkɔ-ɛ, ŋafɔde ŋac-nɛŋcɛnɛ. 36 Ŋafɔtam sɔ kəfi, bawo pəyi ŋa pəmɔ mɛlɛkɛe, ŋa ŋandeyɔnɛ awut a Kanu, bawo Kanu kəyekti ŋa defi. 37 Musa oloku pəsoku pɛs a afi ŋandeyɛfɛ defi. Kəfo nkɛ aŋcic teta tɛrəntəm ntɛ tɛŋc-mar mɔ, Musa ewe Kanu dənda ‹Kanu ka Abraham, Kanu ka Isiyaka, Kanu ka Yakuba.›» 38 Kɔ Yesu ɔnɔcər, «Kanu bafɔ ka afi kɔ, mba ka ayi wəyeŋ; bawo nnɔ Kanu kəyi mɔ, fəp fəŋyi wəyeŋ.» 39 Kɔ acicəs a sariyɛ alɔma ŋalɛk moloku, kɔ ŋaloku: «Wətəksɛ, məloku bel-bel!» 40 Kɔ ŋaŋc-nesɛ sɔ kəyif kɔ moloku mɔlɔma.

Wəyɛk-yɛk wəka Kanu kɔ Dawuda

(Mt 22:41-46; Mk 12:35-37)

41 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Cəke cɔ antam kəloku a Wəyɛk-yɛk wəka Kanu wəka Dawuda ɔyɔnɛ-ɛ? 42 Bawo Dawuda nkɔn yati oloku buk ba Yabura Dawuda disrɛ:

‹Wəbɛ ɛnaloku wəbɛ kem:

Məder məndɛ nnɔ kəca kem kətɔt,

43 Ifaŋ kəbocər’əm aterɛnɛ am dəntɔf mənas-nas ŋa.›†

44 Kɔ Dawuda ewe wəsom ka Kanu «wəbɛ kɔn»-ɛ, cəke cɔ wəkakɔ ɛntam kəyɔnɛ wan kɔn-ɛ?»

Yesu oloku a pakɛmbərnɛ mɔyɔ ma atəksɛ sariyɛ

(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)

45 Ntɛ afum ŋayi kəcəŋkəl Yesu mɔ, k’oloku acɛpsɛ ɔn darəŋ: 46 «Nəkɛmbərnɛ atəksɛ sariyɛ: Ŋambɔtər kəkɔtəsɛ suma səpɔŋ, ŋambɔtər pac-yif ŋa kəyif kətɔt mofo mmɛ mɛŋlarɛ mɔ, ŋambɔtər dəkəndɛ dəcɔkɔ-cɔkɔ dəkəcəpəs, kɔ səcɔm səcɔkɔ-cɔkɔ mofo mmɛ aŋkɔ kədi yeri mɔ. 47 Ŋa ŋambaŋər aran aŋɛ awos aŋa ŋafi mɔ daka daŋan, ŋa ŋambɔləsɛ sali ntɛ tɔŋsɔŋɛ pagbɛkərɛ ŋa mɔ. Andekɔ-kiti ŋa kiti kəyeŋki!»

21

Kəpocɛ ka wəran wətɔyɔ daka nwɛ wos ɛnafi mɔ

(Mk 12:41-44)

1 Kɔ Yesu eyekti fɔr, k’ɛnəŋk ntɛ aka daka ŋaŋc-bɛr kəpocɛ kəŋan dətafala ta kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu mɔ. 2 K’ɛnəŋk sɔ wəran wətɔyɔ daka wəlɔma nwɛ wos efi mɔ, pəc-bɛr mɛŋcəmbəl mɛfɛt mɛrəŋ ma kɔpər. 3 K’oloku: «Ic-lok’un, kaŋce: Wəran wətɔyɔ daka wəkawɛ wos ɛnafi mɔ, ompocɛ pətas aka fəp. 4 Bawo afum aləpəs aŋɛ fəp, ntɛ daka dɛlar ŋa mɔ, itɔ ŋambɛr kəpocɛ kəŋan dənda, mba nkɔn, kətɔyɔ kɔn daka, ɔsɔŋ pɔkɔ pəmar pɔsɔŋɛ kɔ kətam kəyi doru mɔ.»

Yesu kədəŋk kədeləsər ka kəlɔ kəpɔŋ

(Mt 24:1-2; Mk 13:1-2)

5 Afum alɔma ŋaŋc-loku teta kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu: «Kəntesɛ k’alompəsɛ ki masar mɔtɔt kɔ ca yɔtɔt ya ki nyɛ aŋsɔŋ Kanu kəpocɛ mɔ.» Kɔ Yesu oloku: 6 «Dɔsɔk dendeder, ndɛ nəntɔdenəŋk tasar tedeŋsɛ tasar kəroŋ mɔ, fəp fayi andewuŋ yi.

Pəlɛc kɔ kətɔrəs

(Mt 24:3-14; Mk 13:3-13)

7 Kɔ ŋayif kɔ: «Wətəksɛ, ake tɛm tɔ tatɔkɔ tendeyi-ɛ? Tɔyɔ tɛgbɛkərɛ tere tendementer mes mamɔkɔ mɛmbəp-ɛ?» 8 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəkɛmbərnɛ, ta nəsaknɛ patalər’un! Bawo afum alarəm ŋadeder ŋac-kɔtɛnɛ tewe tem, ŋac-lok’un: ‹Ina ɔyɔnɛ wəsom ka Kanu,› kɔ, ‹Tɛm tɛmbəp!› Mba ta nədecəmɛ ŋa darəŋ! 9 Kɔ nəndene teta kəwan, k’afum a dɔtɔf ŋayeŋkər abɛ aŋan bəkəc-ɛ, ta nənesɛ; bawo mɛnɛ tatɔkɔ toŋnuŋkɛnɛ teder kərɛsna, mba bafɔ ndɛkəl doru dandɛ dendelip.» 10 K’oloku ŋa sɔ: «Afum alɔma ŋandeyɛfərɛnɛ kɔ afum alɔma, atɔf ŋɔlɔma ŋayɛfərɛnɛ kɔ atɔf ŋɔlɔma; 11 antɔf ŋendeyikcɛ mofo mɔlɔma, dor kɔ docu yendeyi mofo mɛlarəm; mes mɛwɛy-wɛy mendeyi, kɔ mɛgbɛkərɛ mɔpɔŋ mmɛ mendeyɛfɛ nde Kanu Kəyi mɔ. 12 Mba mamɔkɔ mendebəp, pasumpər’un, patɔrəs’un, pasɔŋ’un kəkɔ-kiti dəkəcəpəs a padebɛr’un dəbili. Abɛ a dɔtɔf ŋandekit’un teta tewe tem. 13 Tatɔkɔ tendemar’un kəloku ka tɔkɔ nəŋcərɛ tetem mɔ. 14 Ta tɔyɔ nu kəcɛm-cɛmnɛ tɔkɔ nəndeyɔ a nəyacnɛ mɔ. 15 Ina wəkawɛ yati ina endesɔŋ’un temer kɔ kəcərɛ ka kətɔt nkɛ ater anu, nwɛ o nwɛ ɔntɔdetam kəgbɛkəl mɔ. 16 Akomɛnɛ, awɛŋc aŋa, anapa, kɔ abɔt anu yati ŋandesɔŋ nu, ŋasɔŋɛ alarəm kəfi nu dacɔ. 17 Fəp fəndeter’un, teta tewe tem. 18 Mba ali kəfon konu ka dəromp kin kəfɔdesɔlɛ; 19 Kɔ nəmbɛrɛnɛ kəsumpər bel-bel-ɛ, nəndeyacnɛ nəyi doru.»

Yesu ɛndəŋk kədeləsər ka Yerusalɛm

(Mt 24:15-21; Mk 13:14-19)

20 «Kɔ nəndenəŋk asɔdar ŋakɛl Yerusalɛm-ɛ, nəcərɛ tɛm tatɔkɔ a kələsər ka di kəlɔtərnɛ. 21 Tɛm tatɔkɔ akɔ ŋayi Yude mɔ, ŋac-yɛksɛ kəpɛrnɛ ka dəmɔrɔ; akɔ ŋayi Yerusalɛm dacɔ mɔ, ŋac-wur; akɔ ŋayi dəkulum mɔ, ta ŋabɛrɛ sɔ dare-ɛ. 22 Bawo dɔsɔk dadɔkɔ d’ andeboc kiti, ntɛ tɔŋsɔŋɛ mes mmɛ anacic mɔ fəp meyi. 23 Pəlɛc peyi dɔsɔk dadɔkɔ aran aŋɛ ŋambɛkəs, kɔ akɔ ŋaŋmɛsər mɔ! Bawo pəyeŋki pɔpɔŋ pendeyi dɔsɔk dadɔkɔ dɔtɔf, kɔ mɛtɛlɛ mɔpɔŋ ma Kanu nnɔ afum akakɔ ŋayi mɔ. 24 Sakma sɔ andedifətɛ ŋa, tɔf fəp yosumpər-sumpər ŋa yekekərɛ ŋa pəbɔlɛ; tɛm tatɔkɔ afum acuru ŋabaŋ Yerusalɛm, haŋ tɛm ntɛ asɔŋ ŋa mɔ tec-lip.»

Kəder ka Wan ka fum

(Mt 24:29-31; Mk 13:24-27)

25 «Mɔyɔ mɛgbɛkərɛ mmɛ mɛyɛfɛ nde Kanu kəyi mɔ mendeyi dədec, dəŋof kɔ dəcɔs; dəntɔf, bəkəc yendelɛcɛ-lɛcɛ afum teta pukulɛ-kulɛ pa dəkəba kɔ yam ya ki. 26 Afum ŋandefinɛ kənesɛ ka kəcɛm-cɛmnɛ ka tɔkɔ tendeder dəntɔf mɔ, bawo fənɔntər fa kɔm fəndeyikcɛ. 27 Tɛm tatɔkɔ tɔ andenəŋk Wan ka fum kəder dəkəp; dəfənɔntər, kɔ dəpəmot pa pəlel pa dɛbɛ dɔn disrɛ d’ ender. 28 Kɔ mɔyɔ mamɔkɔ mendecop kəder-ɛ, nəlomp, nəyekti səbomp, bawo kəsɔŋ konu kəway kəlɔtərnɛ.»

Cəke cɔ kətɔk kəkom kənatəksɛ-ɛ?

(Mt 24:32-35; Mk 13:28-31)

29 Kɔ Yesu oloku ŋa capafɔ cin: «Nənəŋk kətɔk kəkom* kɔ tɔk yɛləpəs nyɛ. 30 Nəŋc-kɔna-nəŋk yi yopoŋ bɔpər, nəcərɛ katin a kətəŋ kəlɔtərnɛ. 31 Itɔ nəna nəndesɔ-yɔ, kɔ nəndenəŋk mes mamɔkɔ mec-der-ɛ, nəcərɛ fɔ dɛbɛ da Kanu dɔlɔtərnɛ. 32 Ic-lok’un kaŋce: Afum a tɛm tantɛ ŋafɔdelip kəfi fəp, a ta teyi-ɛ. 33 Kɔm kɔ antɔf yendesɔlɛ mba moloku mem mɔfɔdesɔlɛ.»

Ta nədirərnɛ!

34 «Nəkɛmbərnɛ bel-bel! Ta nəsak bəkəc yonu yɛtasərnɛ cəsata kɔ kəcis, kɔ kəcɛm-cɛmnɛ ka doru dandɛ, kɔ pəyi ti tatɔkɔ-ɛ, dɔsɔk dɔpɔŋ dadɔkɔ dendebəpɛn’am, 35 pəmɔ ntɛ manta mɛŋgbəpərnɛ lop mɔ. Bawo dɔsɔk dadɔkɔ dendebəpɛnɛ afum a doru fəp. 36 Ta nədirərnɛ, nəc-lok-lokər Kanu tɛm fəp, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəde nəsɔtɔ fənɔntər fəmulpɛnɛ mes mɔkɔ mendeder mɔ fəp, nədekɔ nəcəmɛ, nəmentərnɛ Wan ka fum, ta nəlapərnɛ.»

37 Dɔsɔk dadɔkɔ, Yesu pəc-təksɛ afum dəndo kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, k’owur kəkɔ-cepərɛnɛ pibi nde aŋwe «Tɔrɔ ta Olif» mɔ. 38 Afum fəp, kɔ dec dɔsɔk-ɛ, ŋaŋc-kɔ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kəkɔ-cəŋkəl kɔ.

22

Abɛ kətəŋnɛ kəyɔ ka Yesu pəlɛc

(Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Saŋ 11:45-53)

1 Kɔ kəsata ka aSuyif ka sali sa cəcom cətɔnɔŋkəl lebin nkɛ aŋwe «Pak» mɔ kəlɔtərnɛ. 2 Aloŋnɛ apɔŋ kɔ atəksɛ sariyɛ ŋayɛfɛ kətɛn ka ntɛ ŋaŋyɔ a ŋadif Yesu mɔ, mba ŋac-nesɛ afum.

Yudas kəwosɛ kɔn kəmar abɛ a aSuyif a ŋasumpər Yesu

(Mt 26:17-25; Mk 14:10-11)

3 Kɔ Sentani səmbɛrɛ Yudas, nwɛ aŋc-we Iskariyɔt mɔ, nwɛ aŋc-lɔm asom a Yesu wəco kɔ mɛrəŋ dacɔ mɔ. 4 Kɔ Yudas ɔŋkɔ ŋanenɛnɛ kɔ aloŋnɛ apɔŋ kɔ abɛ aŋɛ ŋaŋc-bum kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu mɔ, tɔkɔ pəmar pəsɔŋ ŋa Yesu mɔ. 5 Kɔ pəmbɔt ŋa, kɔ ŋantəŋnɛ kəpocɛ kɔ pəsam. 6 Kɔ Yudas owosɛ. K’ɛyɛfɛ oŋ kətɛn tɔyɔ ntɛ ɔŋyɔ a pəsɔŋ Yesu ta afum ŋaŋcərɛ ti mɔ.

Yesu kəsɔŋ ka kəlompəs yeri ya Pak

(Mt 26:17-25; Mk 14:12-21; Saŋ 13:21-30)

7 Kɔ dɔsɔk da sali sa cəcom cətɔnɔŋkəl lebin dɛmbəp ndɛ pəmar padif aŋkesiya ŋoloŋnɛ mɔ. 8 Kɔ Yesu osom Piyɛr kɔ Saŋ, pəc-loku ŋa: «Nəkɔ nəlompəsɛ su yeri ya Pak, ntɛ tɔŋsɔŋɛ səde sədi yi mɔ.» 9 Kɔ ŋayif Yesu: «Deke məfaŋ a səlompəs yi-ɛ?» 10 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Kɔ nəndena nəc-bɛrɛ dare disrɛ-ɛ, nəŋkɔbəpɛnɛ kɔ wərkun wəlɔma pəsarɛ tɔbɔl pa domun. Nəcəmɛ kɔ darəŋ haŋ nde kəlɔ kəŋkɔ ɔŋkɔbɛrɛ mɔ. 11 Nəloku wəka kəlɔ kaŋkɔ: ‹Wəbɛ osom su a səder səyif’əm, a dukəlɔ dere d’endedi yeri ya Pak kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ-ɛ?› 12 Endekɔ-mentər’un kəlɔ kəroŋ, dukəlɔ dɔpɔŋ kɔ ca yɔkɔ pəmar mɔ fəp. Dəndo kəfo kaŋkɔ kɔ nəŋkɔlompəs yeri ya Pak. 13 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp ca fəp pəmɔ tɔkɔ Yesu ɛnaloku ŋa ti mɔ, kɔ ŋalompəs yeri ya Pak.

Kəyer ka kəcom ka Pak

(Mt 26:26-30; Mk 14:22-26)

14 Ntɛ tɛm tɛmbəp mɔ, kɔ Yesu ɛndɛ dɛmɛsa kədi yeri kɔ Asom ɔn. 15 Kɔ Yesu oloku: «Pəmbas’im kədi yeri ya Pak yayɛ kɔ nəna, a idetɔrɔ. 16 Bawo ic-lok’un, ifɔsɔ-di yi, haŋ tɛm ntɛ teta yi tendekɔ-larɛ nde dɛbɛ da Kanu dəntɔf mɔ.» 17 Kɔ Yesu ɛlɛk apɔt, k’okor-koru Kanu,* k’oloku: «Nəlɛk apɔt nŋɛ, nəyerɛnɛ pedisrɛ pa ŋi; 18 bawo ic-lok’un, ifɔsɔ-mun wɛn haŋ dɛbɛ da Kanu deder.» 19 Kɔ tɛyɛfɛ day, k’ɛlɛk kəcom, ntɛ elip kəkor-koru Kanu† mɔ, k’entepi ki, k’ɔsɔŋ ŋa pəc-loku: «Dis dem dɔ dandɛ, ndɛ asɔŋɛ te tonu mɔ; nəde nəc-cɛm-cɛmn’em.» 20 Ntɛ ŋalip kədi yeri mɔ, k’ɛlɛk sɔ apɔt, k’ɔsɔŋ ŋa, pəc-loku: «Apɔt ŋaŋɛ ŋɔyɔnɛ kəcaŋəs kəfu kəyi ka tes tin kɔ Kanu. Wɛn wawɛ weyi apɔt ŋaŋɛ disrɛ mɔ, wɔyɔnɛ mecir mem mmɛ aloŋɛ tes tonu mɔ. 21 Ti disrɛ, fum nwɛ endesɔŋ’im padif mɔ, ɛndɛ nnɔ amɛsa ŋaŋɛ kɔ ina. 22 Wan ka fum ɛntas, pəmɔ tɔkɔ aloku ti mɔ; mba pəlɛc peyi fum wəkakɔ endesɔŋ kɔ padif mɔ.» 23 Kɔ acɛpsɛ a Yesu darəŋ ŋayɛfɛ kəyifətɛnɛ dənda, fum nwɛ eyi ŋa dacɔ nwɛ endesɔŋ kɔ padif mɔ.

Anɔ ecepər’un fəp-ɛ?

24 Kɔ kəgbɛkəlɛnɛ kəpɔŋ kəyɛfɛ acɛpsɛ a Yesu darəŋ dacɔ, teta kəcərɛ ka nwɛ eŋcepər ŋa dacɔ fəp mɔ. 25 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Abɛ a tɔf ŋayi afum aŋan kəroŋ pəmɔ abɛ, aŋɛ ŋaŋkɔtɛnɛ kətam nnɔ ŋayi mɔ, ŋafaŋ a pawe ŋa «abɔt a afum». 26 Bafɔ tin tayi tɔ kɔ nəna! Mba mɛnɛ nwɛ eŋcepər’un fəp mɔ, pəyi pəmɔ nwɛ ɛfɛtɛ nu dacɔ fəp mɔ; nwɛ ɔyɔnɛ wəbɛ mɔ, pəyi pəmɔ wəcar. 27 Bawo, nwɛ eŋcepər nu mɔ ɔyɔnɛ, nwɛ ɛndɛ dɛmɛsa mɔ ba, ka nwɛ ɛŋkɛrɛ kɔ yeri dənda mɔ? Bafɔ nwɛ ɛndɛ dɛmɛsa mɔ ɔfɔ? Kɔ ina, iyi nu dacɔ, pəmɔ nwɛ ɛŋkɛrɛ nu yeri dɛmɛsa mɔ.»

28 «Nəna ɛnasiməs kɔ ina tɛm ntɛ inayi tɔrɔ disrɛ mɔ. 29 Itɔ ɔsɔŋɛ ntɛ papa kem ɔsɔŋ’im dɛbɛ mɔ, ina sɔ isɔŋ’un di: 30 Ntɛ tɔŋsɔŋɛ nədi yeri, nəmun amɛsa ŋem kəroŋ nde dɛbɛ dem dəntɔf mɔ. Nəndɛ səcɔm sa abɛ kəroŋ, nəboc kiti ka cəsuŋka wəco kɔ mɛrəŋ ca Yisrayel.

Yesu ɛndəŋk a Piyɛr endebaŋɛnɛ kətɔcərɛ kɔ

(Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Saŋ 13:36-38)

31 Kɔ Yesu oloku Simɔŋ Piyɛr: «Simɔŋ, Simɔŋ! Məkɛmbərnɛ! Sentani səntola kədɛs-dɛs’un dəsifitɛ pəmɔ kəcom. 32 Mba intolan’am, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta abəkəc ŋɛkafəl’am‡ mɔ. Kɔ məndeder’im-ɛ, məyeŋkəs bəkəc ya awɛŋc’əm aŋa.» 33 Kɔ Piyɛr oloku kɔ: «Wəbɛ, iwosɛ kəkɔ dəbili kɔ məna, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ifi kɔ məna.» 34 Mba kɔ Yesu oloku kɔ: «Piyɛr, ic-lok’əm, məndebaŋɛnɛ kətɔ-cər’em kəmaas a kicipi kəc-cam.»

Pəsam pa delek, alɔba, kɔ dakma

35 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Ntɛ iŋc-som’un ta iŋsɔŋ’un pəsam, ta iŋsɔŋ’un alɔba ŋɛbɛrɛ yamos, ta iŋsɔŋ’un cɔfta cəbɛrnɛ mɔ, paka penayi yi dacɔ mpɛ nənatɔ-sɔtɔ mɔ ba?» Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaloku: «Ala! Ali pin pɛnayi fɛ.» 36 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Ndɛkəl mes mɛsəkpɛ! Məna nwɛ məŋyɔ pəsam mɔ, məlɛkɛnɛ pi; məna nwɛ məŋyɔ alɔba ŋɛbɛrɛ yamos mɔ, məlɛkɛnɛ ŋi; kɔ məna nwɛ məntɔyɔ dakma mɔ, məcaməs yamos yam, məway din! 37 Bawo, ic-lok’un: Mɛnɛ tɔkɔ aŋcic mɔ tɛlarɛ nnɔ iyi mɔ: ‹Analɔm kɔ ayeŋki bəkəc dacɔ.› Ntɛ tɔyɔnɛ temi mɔ, kəyi kɔ tender.» 38 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaloku kɔ: «Wəbɛ məbaŋ sakma nsɛ mɛrəŋ.» Kɔ Yesu oloku ŋa: «Pəntəŋnɛ tantɛ.»

Yesu kəlok-lokər Kanu nde tɔrɔ ta Olif

(Mt 26:36-46; Mk 14:32-42)

39 Pəmɔ tɔkɔ ɔŋc-yɔ ti mɔ, Yesu endewur k’ɔŋkɔ nde tɔrɔ ta Olif. K’acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋaŋcɛpsɛ kɔ.

40 Ntɛ ŋambəp kəfo kaŋkɔ mɔ, k’oloku ŋa: «Nəlok-lokər Kanu, ta nəsaknɛ nəbɛrɛ kiciya disrɛ.» 41 K’ɔmbɔlɛ ŋa, pəmɔ kələm ka tasar katin, k’ɛŋcəp suwu, k’ontola Kanu, 42 pəc-loku: «Papa kɔ məwosɛ-ɛ, məbɔlɛn’em pəcuy pampɛ. Ti disrɛ, ta tɛfaŋ tem teyi, mba tam teyi.» 43 Kɔ mɛlɛkɛ mɔlɔma mowurər kɔ kəyɛfɛ dareŋc, kədeyeŋkəs kɔ abəkəc. 44 K’abəkəc ŋɛlɛcɛ-lɛcɛ kɔ, k’ɛyɛfɛ kəlok-lokər Kanu, k’abəkəc ŋɛmpɛ kɔ, kɔ kawonɛ kɔn kəyi pəmɔ ntɛ mocul ma mecir mendetɛmpɛnɛ dəntɔf mɔ. 45 Kɔ Yesu ɛsak sɔ kəlok-lokər Kanu kəŋkɔ ɛnayi mɔ, k’ɔŋkɔ pəbəp acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋadirɛnɛ bəkəc yɛrɛŋc. 46 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Ta ake tɔ nəndirɛnɛ-ɛ? Nəyɛfɛ, nəlok-lokər Kanu ta nəsaknɛ nəbɛrɛ kiciya disrɛ!»

Kəsumpər ka Yesu

(Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Saŋ 18:3-11)

47 Yesu ɛnalip fɛ kəlok-loku kɔ afum alarəm ŋander, fum wəkɔ aŋc-we Yudas, acɛpsɛ ɔn darəŋ wəco kɔ mɛrəŋ dacɔ mɔ, pəyi ŋa kiriŋ. K’ɔlɔtərnɛ Yesu kəkɔ-cup kɔ. 48 Kɔ Yesu eyif kɔ: «Yudas, kəcup kɔ məndelɛkɛ Wan ka fum məsɔŋ kɔ ater ɔn ba?»

49 Ntɛ asol a Yesu ŋanəŋk tatɔkɔ tɛnakɔ-cepər mɔ, kɔ ŋayif Yesu: «Wəbɛ, səntam kəsutnɛnɛ sakma sosu ba?» 50 Kɔ fum wəkin asol a Yesu dacɔ, ɛŋcɛp wəcar ka wəloŋnɛ wəpɔŋ aləŋəs ŋa kəca kətɔt. 51 Kɔ Yesu ɛyac ŋa pəc-loku: «Nəce tatɔkɔ!» K’oŋgbuŋɛnɛ aləŋəs ŋa fum wəkakɔ, k’ɛntamnɛ.

52 Kɔ Yesu eyif aloŋnɛ apɔŋ, abɛ a abum a kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kɔ abeki a dɔtɔf aŋɛ ŋanader kəsumpər kɔ mɔ: «Pəmar nəder nətɔmpər sakma kɔ tɔk, pəmɔ ntɛ nənder kəsumpər kalbante mɔ ba? 53 Dɔsɔk o dɔsɔk səna aŋc-yi nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kɔ nəna, mba nənasumpər f’em. Ndɛkəl oŋ, tɛm tonu tɛbəp, kɔ kətam ka kubump.»

Piyɛr ɛmbaŋnɛ kətɔ-cərɛ Yesu

(Mt 26:57-58,69-75; Mk 14:53-54,66-72; Saŋ 18:12-18,25-27)

54 Ntɛ ŋalip kəsumpər Yesu mɔ, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ nde kəlɔ ka wəloŋnɛ wəpɔŋ. Mba kɔ Piyɛr ɛŋgbɛkərɛ ti pəbɔlɛ. 55 Kɔ ŋamot nɛŋc abaŋka dacɔ kɔ ŋandɛ. Kɔ Piyɛr ɛndɛ ŋa dacɔ. 56 Ntɛ wəcar wəran wəlɔma ɛnəŋk kɔ pəndɛ ŋa dacɔ nɛŋc kiriŋ mɔ, k’oloku: «Ŋa ŋayina kɔ fum wəkawɛ.» 57 Mba kɔ Piyɛr ɛŋgbɛkəl wəran nwɛ, pəc-loku: «Wəran, iŋcərɛ fɛ fum wəkawɛ!» 58 Pəwon fɛ kɔ wəlɔma ɛnəŋk kɔ, k’oloku: «Məna sɔ akin ayi ŋɔ nəyɔnɛ.» Kɔ Piyɛr oloku wərkun nwɛ: «Ala! Bafɔ akin ayi ŋɔ səyɔnɛ.» 59 Kɔ dec din dɛŋcɛpər mɔ, kɔ fum wəlɔma ɛŋgbəc kəloku: «Fum wəkawɛ oŋwurɛnɛ kənayi kɔ nkɔn, bawo wəKalile ɔfɔ.» 60 Kɔ Piyɛr oloku: «Məna, ina iŋcərɛ fɛ tantɛ məŋkɛrɛ kəloku mɔ.» Ŋayi kəlok-loku kɔ kicipi kəŋcam. 61 Kɔ wəbɛ Yesu ɛŋkafəlɛ k’ɛŋgbətnɛ Piyɛr. Kɔ Piyɛr ɛŋcɛm-cɛmnɛ toloku tɔkɔ wəbɛ Yesu ɛnaloku kɔ mɔ: «Məndebaŋɛnɛ kətɔ-cər’em kəmaas a kicipi kəc-cam.» 62 Kɔ Piyɛr owur nde dabaŋka, k’ɔŋkɔ pəbok bel-bel.

Kəlɔməs kɔ kəsut ka Yesu

(Mt 26:67-68; Mk 14:65)

63 Arkun aŋɛ ŋaŋc-bum Yesu mɔ ŋafani kɔ, ŋac-sut kɔ. 64 Ŋac-kump kɔ kəro, a ŋac-yifət kɔ ntɛ: «Məmentər su oŋ a wədəŋk wəka Kanu ɔ məyɔnɛ! Məboŋc ma nwɛ osut’əm mɔ!» 65 Kɔ ŋales-les kɔ moloku mɔlɔməs mɛlarəm.

Yesu nde aboc kiti apɔŋ fɔr kiriŋ

(Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Saŋ 18:19-24)

66 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, kɔ abeki a dɔtɔf, aloŋnɛ apɔŋ, k’atəksɛ sariyɛ ŋambəpəsɛnɛ. Kɔ ŋaŋkekərɛ Yesu nde aboc kiti aŋan apɔŋ ŋayi mɔ. 67 Kɔ ŋayif kɔ: «Kɔ pəyɔnɛ fɔ məna ɔyɔnɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ-ɛ, məloku su ti.» Kɔ Yesu oloku ŋa: «K’iloku nu ti-ɛ, nəfɔlaŋ ti, 68 k’iyif’un sɔ-ɛ, nəfɔluks’em moloku. 69 Kəyɛfɛ ndɛkəl, Wan ka fum endekɔ nde kəca kətɔt ka fənɔntər fa Kanu.» 70 Kɔ afum fəp ŋambaŋɛnɛ: «Məna ɔyɔnɛ oŋ Wan ka Kanu ba?» K’oloku ŋa: «Nəna oloku ti: Nkɔn iyɔnɛ.» 71 Kɔ ŋaloku: «Cəke cɔ afaŋ sɔ kəcərɛ-ɛ? Səna yati, səna enenɛ kɔ ti dəkusu.»

23

Yesu fɔr ya Pilat kiriŋ

(Mt 27:1-2,11-14; Mk 15:1-5; Saŋ 18:28-38)

1 Kɔ ŋayɛfɛ fəp faŋan, kɔ ŋasolɛ Yesu kəkekərɛ kɔ nde fɔr ya Pilat kiriŋ. 2 Kɔ ŋayɛfɛ kəyemsɛnɛ kɔ, ŋac-loku: «Wəkawɛ səŋkɔ səbəp pəc-gbiŋər afum kəyeŋkər su səbomp, ŋafati kəsɔŋ wəbɛ ka doru fəp dut, pəc-wenɛ sɔ «Wəyɛk-yɛk wəka Kanu, wəbɛ wəka atɔf».» 3 Kɔ Pilat eyif kɔ: «Wəbɛ wəka aSuyif məyɔnɛ?» Kɔ Yesu oloku kɔ: «Məna oloku ti.» 4 Kɔ Pilat oloku wəloŋnɛ wəpɔŋ wəka kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kɔ kənay ka afum: «Inəŋk fɛ tɔlɔm o tɔlɔm ntɛ pəmar pasumpərɛ wərkun wəkawɛ mɔ.» 5 Mba kɔ ŋaŋgbəc gbɛs, kəloku: «Afum ŋɔ eŋgbiŋər, pəc-təksɛ afum atɔf ŋa Yude disrɛ fəp kəyɛfɛ atɔf ŋa Kalile nde ɛnacop mɔ, haŋ nnɔ.»

Yesu fɔr ya Herodu kiriŋ

6 Ntɛ Pilat ene teta Kalile mɔ, k’eyif kɔ: «Wəka Kalile məyɔnɛ ba?» 7 Ntɛ Pilat ene a wəka Kalile ɔfɔ mɔ, k’oloku a fum wəkawɛ, Herodu pəmar pəkiti kɔ. K’oloku a pakenɛ kɔ Herodu nwɛ ɛnayi mata mamɔkɔ Yerusalɛm mɔ. 8 Ntɛ Herodu ɛnəŋk Yesu mɔ, kɔ pəmbɔt kɔ, bawo ɛŋc-tɛn kənəŋk kɔ kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ, teta mes mɔkɔ eŋc-ne pac-loku tɔn mɔ, pəyɔ amera kənəŋk kɔ, pəyɔ tɔyɔ tɛgbɛkərɛ ntɛ tɛyɛfɛ nde Kanu kəyi mɔ fɔr yɔn kiriŋ. 9 Kɔ Herodu eyifət Yesu mes mɛlarəm, mba Yesu ɛnaluksɛ fɛ kɔ ntɛ o ntɛ. 10 Wəloŋnɛ wəpɔŋ kɔ atəksɛ sariyɛ ŋanayi di, ŋac-naŋkanɛ kəyemsɛnɛ kɔ. 11 Herodu kɔ abum ɔn ŋafani kɔ, kɔ ŋayɔ kɔ pəlɛc pəlɛc; kɔ ŋambɛr kɔ yamos ya abɛ, kɔ ŋasɔŋ kɔ a pakenɛ Pilat. 12 Dɔsɔk dadɔkɔ yati dɔ Pilat kɔ Herodu ŋanabɔt oŋ, ŋanaterɛnɛ cɔkɔ-cɔkɔ.

Antəŋnɛ kədif Yesu

(Mt 27:15-26; Mk 15:6-15; Saŋ 18:39-19:16)

13 Kɔ Pilat ewe wəloŋnɛ wəpɔŋ, abɛ a dɔtɔf, kɔ afum. 14 K’oloku ŋa: «Nəŋkɛr’em fum nwɛ a nkɔn eŋgbiŋər afum kəyeŋk səbomp. Mba fɔr yonu kiriŋ iyifət kɔ, ali tes tin inəŋk fɛ ntɛ ɔyɔ mes mamɛ nəmboŋcɛ kɔ mɔ, ntɛ pəmar padifɛ kɔ mɔ. 15 Herodu sɔ ɛnəŋk fɛ ali tin, bawo oluksɛ su kɔ. Awa! Fum wəkawɛ ɔyɔ fɛ ntɛ o ntɛ pəmar padifɛ kɔ mɔ. 16 Kəsak kɔ k’inder k’andelip kəsut kɔ-ɛ.» 17 Kəsata ka Pak nkɛ o nkɛ, Pilat ɛŋc-sakɛ ŋa wəyi dəbili wəkin. 18 Kɔ ŋambaŋɛnɛ fəp kəkulɛ-kulɛ: «Mədif wəkawɛ! Məsakɛ su Barabas!» 19 Anabɛr Barabas dəbili teta kədifətɛnɛ kəlɔma nkɛ kənayi dare mɔ, kɔ kədif ka fum. 20 Kɔ Pilat ɔŋgbɔkərɛ sɔ kəloku ŋa kəfaŋ kɔn kəsak Yesu. 21 Mba kɔ ŋaloku gbɛs: «Məcaŋ kɔ dəkətɔk ka defi! Məcaŋ kɔ!» 22 Kɔ Pilat eyif ŋa sɔ tamaas: «Pəlɛc pere pɔyɔ-ɛ? Inəŋk fɛ ntɛ o ntɛ pəmar padifɛ kɔ mɔ. Kəsak kɔ k’inder k’alip kəsut kɔ-ɛ.» 23 Kɔ ŋampɛnɛ sim kəbupərɛ, ŋac-loku: «Pacaŋ kɔ!» Kɔ sim səŋan səŋkalərnɛ. 24 Kɔ Pilat owosɛ kəyɔ tɔkɔ ŋanafaŋ mɔ. 25 Kɔ Pilat ɛsak Barabas wəkɔ ŋanawer kɔ mɔ. Barabas nwɛ anabɛr dəbili teta kədifətɛnɛ, kɔ kədif ka fum mɔ. Kɔ Pilat ɛlɛk Yesu, k’ɛmbɛr ŋa dəwaca ŋayɔ kɔ tɔkɔ ŋanafaŋ mɔ.

Kəcaŋ ka Yesu

(Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Saŋ 19:17-27)

26 Ntɛ ŋayi kəkekərɛ Yesu mɔ, kɔ ŋambəpɛnɛ kɔ wərkun wəlɔma pac-we kɔ Simɔŋ, wəka atɔf ŋa Sirɛn ɛnayi pəyɛfɛ dalɛ, kɔ ŋasarsər kɔ kətɔk kəpandən ka defi a pəcəmɛ Yesu darəŋ pəkekərɛ ki. 27 Kɔ kənay ka afum alarəm kɔ aran ŋaŋcəmɛ kɔ darəŋ ŋac-sut-sutnɛ bəkəc ŋac-yɔnɛ kɔ nɔnɔfɔr. 28 Kɔ Yesu ɛŋkafəlɛ nnɔ ŋayi mɔ, k’oloku: «Aran a Yerusalɛm, ta nəbokɛ tetem! Mba nəbokɛ te tonu kɔ ta awut anu! 29 Bawo dɔsɔk dendeder ndɛ andeloku: ‹Pəmbɔt aran aŋɛ ŋantɔbɛkəs mɔ, pəmbɔt cor ncɛ cəntɔkom mɔ, kɔ mɛsɛ mmɛ mɔntɔmɛsər mɔ!› 30 Afum ŋandeloku mɔrɔ dɔsɔk dadɔkɔ: ‹Mətɛmpɛnɛ su kəroŋ!› kɔ mofo meŋeci, ‹Məgbəpərnɛ su!› 31 Bawo k’ayɔ ti kətɔk kəcaŋk-ɛ, cəke cɔ andeyɔ kəwosu-ɛ?

32 Kɔ ŋasolɛnɛ sɔ kəkekərɛ calbante mɛrəŋ aŋɛ anakɔ-difɛnɛ kɔ Yesu mɔ. 33 Ntɛ ŋambɛrɛ kəfo kaŋkɔ aŋwe «Kəmbɛmbəlɛ» mɔ, kɔ ŋaŋcaŋ kɔ dəkətɔk kəpandən ka defi dəndo. Kəlɛkɛnɛ calbante akakɔ mɛrəŋ; wəkin pəyi kɔ kəca kətɔt, wəkɔ pəyi kɔ kəca kəmerya. 34 Kɔ Yesu oloku: «Papa məŋaŋnɛnɛ ŋa, bawo ŋaŋcərɛ fɛ ntɛ ŋayi kəyɔ mɔ.» Kɔ asɔdar akaŋɛ ŋayerɛnɛ yamos yɔn ŋac-gbalɛ ti kɔla. 35 Afum ŋacəmɛ, ŋac-mɔmən. Abɛ ŋac-fani Yesu, ŋac-loku: «Bawo ɛyac akɔ, pəyacnɛ oŋ ma nkɔn sərka, kɔ pəyɔnɛ fɔ Krist, nkɔn ɔyɔnɛ Wəyɛk-yɛk nwɛ Kanu kəsom mɔ-ɛ!» 36 Kɔ asɔdar sɔ ŋaŋcɔŋnɛ kəkɔ-fani kɔ, kɔ ŋasɔŋ kɔ member modokət. 37 Ŋac-loku: «Kɔ pəyɔnɛ fɔ məna ɔyɔnɛ wəbɛ ka aSuyif-ɛ, məyacnɛ oŋ ma, məna sərka!» 38 Anacic kɔ domp takəroŋ: «Wəkawɛ ɔyɔnɛ wəbɛ ka aSuyif.»

39 Kalbante kin akakɔ anacaŋ mɔ, pəc-lɔməs Yesu, pəc-loku: «Bafɔ məna ɔyɔnɛ Wəyɛk-yɛk wəka Kanu? Məyacnɛ oŋ ma, kɔ səna!» 40 Mba kɔ kalbante kamɛrəŋ kəŋkɔ anacaŋ mɔ, kəŋgbəŋ-gbəŋər kɔ, kəc-loku: «Cəpɔ məfɔnesɛ Kanu ba, məna nwɛ andeyɔ pəmɔ səna mɔ?» 41 «Ta səna, kaŋce kɔ, tantɛ tɔ pəmar pasɔŋ su kəway ka mɛləsər mosu; mba wəkawɛ ɔyɔfɛ tɔlɔm o tɔlɔm tɛlɛc.» 42 K’oloku: «Yesu məde məcɛm-cɛmn’em kɔ məndekɔ-bɛrɛ dɛbɛ dam dəntɔf-ɛ.» 43 Kɔ Yesu oloku kɔ: «Kaŋce kɔ, ic-lok’əm: Mɔkɔ, səna aŋkɔyi Ariyana kɔ məna.»

Defi da Yesu

(Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Saŋ 19:28-30)

44 Daŋ dɛnabəp, dec dosurɛnɛ afum dəsəbomp, kɔ kubump kəkəbaŋ atɔf fəp, tɛnabɔlɛ kətɛŋc haŋ dec maas. 45 Dec dɛnakalɛ, pənabiyɛ. Kɔ kəloto nkɛ anagbɛk kəkump ka kəfo kəcempi ka kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu mɔ, kəwalɛ dacɔ. 46 Kɔ Yesu oŋkulərnɛ dim dɔpɔŋ: «Papa, ilɛk amera ŋem, k’imbɛr’əm dəwaca!» Ntɛ elip kəloku moloku mamɔkɔ mɔ, k’eŋgbiŋ kifir. 47 Ntɛ wəsɔdar wəRom wəbɛ ka asɔdar tasar tin (100) ɛnəŋk mes mamɔkɔ mɛnacepər mɔ, k’ɛŋcam debeki da Kanu pəc-loku: «Kaŋce kɔ, fum wəkawɛ ɛnalomp!» 48 Ntɛ kənay ka afum aŋɛ ŋanader kədetəŋnɛ mes mamɔkɔ mɔ, ŋanəŋk ntɛ tɛnacepər mɔ, kɔ ŋalukus ŋac-sut-sutnɛ bəkəc nɔnɔfɔr. 49 Aŋɛ ŋanacərɛ Yesu mɔ fəp, kɔ aran akɔ ŋanacəmbər kɔ kəyɛfɛ Kalile mɔ, ŋanacəmɛ pəbɔlɛ, ŋac-mɔmən tɔkɔ mes meŋcepər mɔ.

Kəbɛr ka Yesu dəkufu

(Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Saŋ 19:38-42)

50 Wərkun wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Isifu. Wəboc kiti wəpɔŋ wəlɔma nkɔn ɛnayɔnɛ sɔ; fum wətɔt, pəlomp. 51 Nkɔn ɛnawosɛ fɛ kətəŋnɛ kəsek ka moloku mamɔkɔ, kɔ mɔyɔ ma akɔ sɔ mɔ. Wəka dare da Arimate ɛnayɔnɛ, atɔf ŋa Yude; pəc-kar dɛbɛ da Kanu. 52 K’ɔŋkɔ nde Pilat eyi mɔ, k’ewer kɔ fure fa Yesu. 53 K’ontorɛ kɔ dəkətɔk* nde anacaŋ kɔ mɔ, k’ɛnɛpsər kɔ kasaŋkɛ, k’ɔŋkɔ pəboc kɔ nde dəkufu nkɛ anakay dətasar mɔ; kufu kənayi nkɛ anatɔ-boc fum o fum ki disrɛ kərɛsna mɔ. 54 Yuma yɛnayi, dɔsɔk da kəlompəsnɛnɛ Simiti, nsɛ aŋŋesəm mɔ səc-faŋ kəcop. 55 Aran aŋɛ ŋanacəmbər Yesu kəyɛfɛ Kalile mɔ, ŋander kɔ Isifu; kɔ ŋamɔmən kufu disrɛ, kɔ ŋanəŋk tɔkɔ anaboc Yesu mɔ. 56 Ntɛ ŋalip kəmɔmən kɔ mɔ, kɔ ŋalukus dare, kəkɔ-lompəs moro kɔ labundɛ da dəris. Simiti, kɔ ŋaŋesəm, pəmɔ tɔkɔ Kanu kəsom ti mɔ.

24

Yesu kəyɛfɛ kɔn afi dacɔ

(Mt 28:1-10; Mk 16:1-8; Saŋ 20:1-10)

1 Sandeŋ bət-bət suy, kɔ aran aŋɛ ŋaŋkɔ sɔ dəndo dəkufu, ŋakekərɛ moro mobotu ambɔŋc mmɛ ŋanalompəs mɔ. 2 Kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp pabiŋkəli tasar tɔkɔ anasuŋcɛ kufu mɔ; 3 kɔ ŋambɛrɛ, mba ŋanabəp fɛ fure fa Yesu. 4 Ntɛ tes tatɔkɔ teŋciyanɛ ŋa mɔ, kɔ arkun mɛrəŋ ŋawurər ŋa, ŋabɛrnɛ yamos yomotər-motər. 5 Kənesɛ kəŋan disrɛ, kɔ ŋaŋcəp cəro fəp faŋan dəntɔf; mba kɔ afum aŋɛ mɛrəŋ ŋayif ŋa: «Ta ake tɔ nəntɛnɛ wətɔfi afi dacɔ-ɛ? 6 Eyi fɛ dɛ! Ɛyɛfɛ afi dacɔ! Nəcɛm-cɛmnɛ tɔkɔ ɛnalok’un ntɛ nənayi kɔ nkɔn atɔf ŋa Kalile mɔ. 7 Ntɛ oŋc-loku: ‹Mɛnɛ palɛk Wan ka fum pabɛr kɔ aciya dəwaca, ŋacaŋ kɔ dəkətɔk ka defi, pəyɛfɛ defi tataka tɔn ta maas.›»

8 Kɔ ŋaŋcɛm-cɛmnɛ toloku ta Yesu tatɔkɔ. 9 Kɔ ŋayɛfɛ dəndo dəkufu kəkɔ-loku ti asom a Yesu aŋɛ wəco kɔ pin, kəbəp ka afum aləpəs akɔ. 10 Mari Madelɛn, Yohanna, Mari wəka Sak kɔ aran alɔma; aŋɛ ŋananəŋk sɔ mes mamɔkɔ mɔ, ŋaloku sɔ tin tayi asom a Yesu. 11 Mba moloku mamɔkɔ mɛnayi ŋa pəmɔ ntɛ abəc ŋandelok-lokər ŋa mɔ, ŋanalaŋ fɛ moloku ma aran akakɔ. 12 Kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ, k’ɛyɛksɛ kəkɔ nde dəkufu. Ntɛ ontulnɛ kəmɔmən mɔ, ɛnəŋk fɛ daka o daka mɛnɛ mopol ma kəloto mɔkɔ mɛnafəntərɛ dəntɔf mɔ; k’ɛyɛfɛ k’ɔŋkɔ ndɔrɔn, pəciyanɛ kɔ tɔkɔ ɛnəŋk mɔ.

Nde dɔpɔ da Emayus

(Mk 16:12-13)

13 Dɔsɔk din dadɔkɔ, acɛpsɛ a Yesu darəŋ mɛrəŋ ŋac-kɔ dare dɔlɔma ndɛ aŋc-we Emayus mɔ, dare dɛnayi, ndɛ dɛnabɔlɛnɛ Yerusalɛm kəkɔt ka dec mɛrəŋ mɔ. 14 Afum akaŋɛ mɛrəŋ ŋac-lokɛnɛ mes mɔkɔ meŋcepər mɔ fəp. 15 Ŋayi kəlokɛnɛ mes mamɔkɔ, ŋac-gbɛkəlɛnɛ, kɔ Yesu ɔlɔtərnɛ ŋa, kɔ ŋasol. 16 Mba paka pɔlɔma pɛŋc-yaməs ŋa kənɛpəl kɔ. 17 Kɔ Yesu eyif ŋa: «Ake moloku mɔ nəyi tantɛ nəŋkɔ mɔ?» Kɔ ŋaŋcəmɛ, kɔ dis dɛndɛŋcɛ ŋa. 18 Kɔ wəkin wəkɔ aŋc-we Kəleyopas mɔ, oloku kɔ: «Məna sona gboŋ, məna eyi mɔkɔ Yerusalɛm nwɛ ɔntɔcərɛ ntɛ teŋcepər mata mamɛ mɔ?» 19 K’eyif ŋa sɔ: «Ake?» Kɔ akakɔ ŋaloku kɔ: «Ntɛ teŋcepər teta Yesu wəka Nasarɛt, nwɛ ɛnayɔnɛ wədəŋk wəka Kanu wəpɔŋ mɔ; ɛnamentər ti dəmɔyɔ kɔ dəmoloku, fɔr ya Kanu kiriŋ, kɔ nnɔ afum ŋayi mɔ. 20 Aloŋnɛ apɔŋ asu, kɔ abɛ asu aka dɔtɔf ŋalɛk kɔ, kɔ ŋambɛr kɔ afum dəwaca, k’aŋcaŋ kɔ dəkətɔk kəpandən ka defi.* 21 Səŋcɛm-cɛmnɛ fɔ nkɔn enader kəwurəs pəbaŋ Yisrayel, mba mamɛ oŋ fəp, tataka ta maas tɔ tantɛ, ntɛ mes mamɛ meŋcepər mɔ. 22 Kaŋce kɔ: A aran alɔma ŋayi su dacɔ, aŋɛ ŋasɔŋɛ kɔ pəciyanɛ su mɔ; ŋanuŋkɛnɛna kəkɔ nde dəkufu, 23 ntɛ ŋantɔna-nəŋk fure fa Yesu mɔ, kɔ ŋander ŋaloku su a mɛlɛkɛe mowurərna ŋa, kɔ moloku a eyi doru. 24 Kɔ afum alɔma ŋayina su dacɔ, kɔ ŋaŋkɔ dəndo dəkufu, kɔ akakɔ ŋaŋkɔ ŋabəp mes pəmɔ tɔkɔ aran ŋalokuna su mɔ, mba nkɔn, ŋa ŋanəŋkna fɛ kɔ.» 25 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Nəna afum atɔsɔk səbomp, bəkəc yonu yoŋwon kəlaŋ moloku mmɛ adəŋk a Kanu ŋanaloku mɔ! 26 Pənamar dis dɔlɔl Krist Wəyɛk-yɛk wəka Kanu tantɛ a pədebɛrɛ debeki dɔn dɔn disrɛ?» 27 Kəyɛfɛ ka buk ba Musa kəbəp ka yecicəs yecempi ya adəŋk a Kanu aləpəs aŋɛ fəp, kɔ Yesu ɔlɔmər ŋa tɔkɔ Yecicəs yosoku fəp yoloku tetɔn mɔ.

28 Ntɛ ŋalɔtərnɛ tadare tɔkɔ ŋaŋc-kɔ mɔ, kɔ Yesu ɔyɔ pəmɔ ntɛ ɛŋfaŋ kəcepər pəkɔ pəbɔlɛ mɔ. 29 Mba kɔ ŋamɔnɛ kɔ kəcepər, ŋac-loku: «Məyi nnɔ kɔ səna, dec dɛfaŋ kəkalɛ, kəbiyɛ kɔ pəndɛ. Kɔ Yesu ɛmbɛrɛ kəkɔ-yi di kɔ ŋa.» 30 Ŋandɛ dɛmɛsa kəkɔ-di yeri, kɔ Yesu ɛlɛk kəcom, k’ontola Kanu; k’entepi ki k’ɔsɔŋ ŋa. 31 Kɔ fɔr yaŋan yemepɛ, kɔ ŋanɛpəl kɔ; mba k’ɔsɔlɛ sɔ fɔr yaŋan kiriŋ. 32 Kɔ afum aŋɛ ŋayɛfɛ kəlokɛnɛ: «Pəyina fɛ pəmɔ ntɛ nɛŋc deŋyi su dəcor, ntɛ endenasɔkəsɛ su moloku mecic nde dɔpɔ mɔ?» 33 Kɔ ŋayɛfɛ gbəŋcana babɔkɔ kɔ ŋalukus Yerusalɛm, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp acɛpsɛ darəŋ a Yesu aŋɛ wəco kɔ pin ŋac-loŋkanɛ kɔ asol aŋan, 34 ŋac-loku: «Kaŋce kɔ: Wəbɛ ɛyɛfɛ afi dacɔ, k’ɔŋkɔ pəwurər Simɔŋ!» 35 Kɔ afum aŋɛ mɛrəŋ ŋalɔm sɔ tɔkɔ tɛnacepər dɔpɔ mɔ, kɔ tɔkɔ ŋananɛpəl kɔ kətepi kɔn kəcom pəsɔŋ ŋa mɔ.

Yesu kəmentərnɛ kɔn acɛpsɛ ɔn darəŋ

(Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Saŋ 20:19-23; Mes 1:6-8)

36 Ŋayi kəloku moloku mamɔkɔ, kɔ Yesu nkɔn sərka owurər ŋa, k’oloku: «Pəforu peyi nu!» 37 Kɔ ayek-yek ŋontorər ŋa, kɔ ŋanesɛ, kɔ pəyi ŋa pəmɔ ntɛ ŋaŋnəŋk tubɛri mɔ. 38 Mba kɔ Yesu eyif ŋa: «Ta ake tɔ pəyinɛ nu yama-yama tantɛ-ɛ, ta ake tɔ nəŋgbɛkəlnɛnɛ dəbəkəc-ɛ? 39 Nəmɔmən ma wɛcək wem kɔ waca wem-a, ina ɔfɔ yati! Nəgbuŋɛn’em, nəmɔmən! Tubɛri tɔyɔ fɛ sɛm, tɔyɔ fɛ bɛnt. Mba ina, iyɔ yayɔkɔ fəp.» 40 Yesu eyi kəloku moloku mamɔkɔ, k’ementər ŋa waca wɔn kɔ wɛcək. 41 Mba ntɛ pənanaŋkanɛ kəbɔt ŋa haŋ ta ŋantam kəlaŋ mɔ, kɔ ŋayi pəciyanɛ disrɛ. Kɔ Yesu eyif ŋa: «Nəyɔ paka pɔlɔma pedi ba?» 42 Kɔ acɛpsɛ ɔn darəŋ ŋawurɛ alop ŋɛnɛkət ŋin kɔ ŋasɔŋ kɔ. 43 Kɔ Yesu ɛlɛk alop ŋaŋɔkɔ k’ɔsɔm ŋi fɔr yaŋan kiriŋ.

44 Ntɛ elip kəsɔm alop nŋɛ mɔ, k’oloku ŋa: «Mes mamɛ m’ iŋc-lok’un ntɛ inayi kɔ nəna mɔ; mɛnɛ mes mɔkɔ aŋcic tetem Tawureta Musa, yecicəs yecempi ya adəŋk a Kanu kɔ Yabura Dawuda mɔ fəp meyi.» 45 Kɔ Yesu ɔsɔŋɛ ŋa kəsɔk səbomp ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋacərɛ Yecic ya Kanu fəp mɔ. 46 Kɔ Yesu oloku ŋa: «Ntɛ tɔ aŋcic dəyecicəs ya adəŋk a Kanu, a dis dendelɔl Wəyɛk-yɛk wəka Kanu, kɔ tɛyɛfɛ dənda-ɛ, pəde pəyɛfɛ afi dacɔ tataka tɔn ta maas. 47 Mɛnɛ pacamɛ kəsəkpər mera pacəmɛ pəlompu darəŋ tewe tɔn, kəyɛfɛ ka Yerusalɛm, ntɛ tɔŋsɔŋɛ paŋaŋnɛnɛ afum a tɔf fəp kiciya kəŋan mɔ. 48 Nəna ŋɔ mes mamɛ meŋcepər fɔr yonu kiriŋ. 49 Kɔ ina, kəkɛrɛ nu k’inder daka ndɛ Papa kem ɛnasɔŋ’un temer kəsɔŋ mɔ; nəyi nnɔ dare dandɛ haŋ Kanu kəlas nu fənɔntər fa dareŋc.»

Yesu kəpɛ kɔn dareŋc

(Mk 16:19-20; Mes 1:9-11)

50 Kɔ Yesu osolɛ ŋa k’eŋkekərɛ dare kəsək ntende Betani, ntɛ ŋambəp di mɔ, k’ɛmpɛnɛ waca dareŋc, k’ontolanɛ ŋa. 51 Eyi kətolanɛ ŋa, k’ɛsak ŋa, k’ɛmpɛ dareŋc. 52 Kɔ ŋaŋcəpɛ kɔ mobu kəsɔŋɛ kɔ pəleli, kɔ ŋalukus Yerusalɛm, pəbotu disrɛ; 53 tɛm o tɛm ŋaŋc-kɔ oŋ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, ŋac-kor-koru Kanu.

* 1:4 «Saŋ Batis» = Yaya; itɔ «Saŋ, wəgbət afum dəromun teta kəsɔkəs bəkəc yaŋan.».

† 1:9 «kɔ kɔla kəmentər nwɛ Kanu kəfaŋ mɔ.» K’aŋgbal kɔla: tatɔkɔ tɔ aŋc-yɛk-yɛk wəloŋnɛ aloŋnɛ dacɔ nwɛ pəc-mar kəbɛrɛ kəfo kəcempi kəkɔ-motɛ Kanu curay nde kəlɔ kəpɔŋ mɔ.»

‡ 1:13 a. «Yaya» = «Saŋ»

§ 1:32 «kəŋgbasar» = «dɔcɔm da dɛbɛ», ti tɔyɔnɛ tɛgbɛkərɛ ta dɛbɛ.

* 1:33 «Kəlɔ ka Yakuba» = «afum aka Yisrayel»

† 1:56 Saŋ Baptist; məmɔmən 1:6

* 2:11 «Wəsom ka Kanu» = «Krist» tokulɛ tɔ = «Nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk kəsom mɔ».

† 2:41 «Kəsata ka kəcepər» Kəsata kəpɔŋ ka Yisrayel kɔ, nkɛ kəŋcɛm-cɛməs ŋa tɔkɔ mɛlɛkɛ meŋc-difət awut acɔkɔ-cɔkɔ a Misira a mɛc-sak akəŋan mɔ.

* 3:29 g. «Yesu» = h. «Yosuwe»

† 3:37 h. «Kenan» = g. «Kayinam»

* 4: Sentani = ‹g. «diyabolos» = «wəfor», itɔ wəbɛ wəka yɔŋk yɛlɛc, ŋi ŋɔsɔŋɛ afum kəciya; wəter ka Kanu wəcɔkɔ-cɔkɔ ŋɔ ɔyɔnɛ.

† 4:18 «Kədedəŋk kəyac ka acar aŋɛ asumpər dəkəwan mɔ» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «Kədeloku acar kəsak kəŋan ŋayi tɛfaŋ taŋan.»

‡ 4:19 Esayi 61:1-2

* 6:1 simiti, dɔsɔk da kəŋesəm sariyɛ səmɔnɛ aEbəru fəp kəbəc tataka ta camət-mɛrəŋ lokun o lokun. Difɔ aŋwe simiti «simiti, dɔsɔk da kəŋesəm».

† 6:15 Simɔŋ, nwɛ aŋc-we «wəsaŋka saŋka», ou «wəsimsɛ» mɔ, nwɛ ɛfaŋ a atɔf ŋa Yisrayel ŋowur kətam kɔ dɛbɛ da Rom.

‡ 6:44 f. = «figue»

§ 6:44 Pokom mpɛ poŋkom nde Yisrayel, pi pɔkɔ aŋfɔc kəsɔtɔ member mmɛ aŋwe «weŋ» mɔ.

* 7:23 kəsolɛ

† 7:27 Malaki 3:1

‡ 7:46 Aka Yisrayel moro mɔ ŋaŋc-sop acikəra aŋan alel

* 8:13 «kəntɛntəl», «ntɛntəl» = «kəcɔŋc», «ŋcɔŋc»

* 9:23 «kəgbaŋnɛ kətɔk ka gbɛkɛ kɔn» = ti disrɛ: «kəwosɛ kəsɔŋnɛ defi dɔsɔk o dɔsɔk pəmɔ tɔkɔ Yesu ɛnayɔ ti mɔ.»

† 9:62 «entesɛ fɛ kədəŋk ka dɛbɛ da Kanu» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «ɛmar fɛ dɛbɛ da Kanu.»

* 11:38 CəFarisi, kɔ fum ɔŋkɔ kədi yeri-ɛ, mɛnɛ pəgbət kərɛsna waca dəromun.

† 11:40 Kanu nkɛ kəlompəs tadarəŋ mɔ, bafɔ ki kəlompəs sɔ tedisrɛ ba? kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, nwɛ olompəs tadarəŋ mɔ, bafɔ nkɔn olompəs sɔ tedisrɛ ba?

* 13:3 «Nəntubi» itɔ «Nəsəkpərɛ mɔyɔ mɔtɔt mɔyɔ mɛlɛc.»

† 13:19 «tɛŋgbɛn tɛfɛt» Ti tɔ tɛŋgbɛn tɛfɛt ta tɔk ya dale, ntɛ tompoŋ mɔ-ɛ, kətɔk ka ki kəmbɛk pətas tɔk yɔlɔma ya dale.

* 16:17 itɔ ɔyɔnɛ cəsoma «sigirɛ»

† 16:18 dalakɔ dɔ məyi kɔ wəran wəkakɔ

‡ 16:18 dalakɔ dɔ nəyi

* 17:2 pəsɔŋɛ fum wəfəfər kəciya

† 17:16 «k’eyek-yekəs kɔ» = «k’eyif Yesu nəwali teta kətaməs kɔn.»

‡ 17:27 Dəkəcop 6:9-7:24

§ 17:29 Dəkəcop 19:24

* 17:32 məmɔmən Dəkəcop 19:26

† 17:35-36 Andeŋər yeycicəs yɔlɔma [ Arkun mɛrəŋ ŋandeyi dalɛ din dayi, pasumpər wəkin pasak wəkɔ.» ]

* 18:11 «iyek-yekəs’əm» = «iyif’əm nəwali teta . . .»

† 18:38 «Wan ka Dawuda,» Ti tɔyɔnɛ tokulɛ ta aYisrayel = «wəyac kəŋan.»

* 20:22 «Wəbɛ wəka Rom» = «Sesar,» ti tɔyɔnɛ tokulɛ ta wəbɛ wəka Rom.

† 20:43 Psaumes 110:1

* 21:29 f. «figuier»

* 22:17 «k’okor-koru Kanu,» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «k’eyif Kanu nəwali teta apɔt»

† 22:19 «kəkor-koru Kanu» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «kəyif Kanu nəwali teta kəcom»

‡ 22:32 «ta abəkəc ŋɛkafəl’am,» kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «ta kəlaŋ kam kəsolɛ»

* 23:53 «dəkətɔk» itɔ ɔyɔnɛ «kətɔk ka kəpandən.»

* 24:20 «aŋcaŋ kɔ» = ampandən kɔ dəkətɔk kɔ = «aŋgbɛk kɔ dəkətɔk»

Yɛbəc

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Yɛbəc ya Asom a Yesu

1

Asɔŋ asom a Yesu temer ta kəder ka Amera Ŋecempi ŋa Kanu

1 Wanapa Teyofil,

Inacicəs kitabu kem kɔcɔkɔ-cɔkɔ disrɛ mes mmɛ Yesu ɛnacop kəyɔ kɔ kətəksɛ mɔ, 2 haŋ dɔsɔk ndɛ anapɛnɛ kɔ dareŋc, ntɛ elip kəsom asom ɔn Amera Ŋecempi ŋa Kanu disrɛ, aŋɛ ɛnayɛk-yɛk mɔ. 3 Asom akakɔ ŋɔ Yesu ɛnamentər kaŋce ka mes mɛlarəm ntɛ ɛnayɛfɛ pucuy pa defi mɔ. K’owurər ŋa mata 40 pəyi wəyɛŋ, pəc-loku ŋa mes ma dɛbɛ da Kanu. 4 Dɔsɔk dɔlɔma ntɛ ŋayi kədi yeri kɔ Yesu mɔ, k’oloku ŋa: «Ta nəbɔlɛ dare da Yerusalɛm, mba nəkar tes ntɛ Papa ɛnasɔŋ temer kədesɔŋ mɔ, tɔkɔ nənane ic-loku mɔ: 5 Dəromun Saŋ ɛŋc-gbət afum teta Kanu, mba nəna kəgbət Amera Ŋecempi ŋa Kanu disrɛ kɔ nəndesɔtɔ mata mamɛ.»

Kəpɛ ka Yesu dəkɔm

6 Akɔ ŋanaloŋkanɛ mɔ kɔ ŋayif Yesu: «Wəbɛ, tɛm tantɛ tɔ məndelompəsɛ Yisrayel dɛbɛ ba?»

7 K’oloku ŋa: «Tɛŋcəmɛ fɛ nu dɔpɔ kəcərɛ ka tɛm kɔ dɔsɔk ndɛ Apa Kanu ɛŋcɛm-cɛmnɛ kəyɔ tɛfaŋ tɔn kətam kɔn disrɛ mɔ. 8 Mba nəndesɔtɔ fənɔntər kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋendeder nu-ɛ, tɛm tatɔkɔ nəndeyɔnɛ atəŋnɛ aŋɛ mes meŋcepər fɔr yaŋan kiriŋ mɔ nde dare da Yerusalɛm, atɔf ŋa Yude fəp kɔ atɔf ŋa Samari kəkɔ-bəp cəpəc ca doru fəp.» 9 Ntɛ elip kəloku tatɔkɔ mɔ, afum aŋɛ ŋanayi di mɔ fəp ŋanagbətnɛ Yesu ntɛ ɛŋc-pɛ dareŋc mɔ, kɔ kəp kəŋkump kɔ. 10 Ntɛ Asom ɔn ŋanagbətnɛ kɔm Yesu pəc-pɛ dareŋc mɔ haŋ k’ɔsɔlɛ. Gbəŋcana babɔkɔ kɔ mɛlɛkɛ-e mɛrəŋ mɛmbɛrnɛ yamos yomotər-motər mementərnɛ ŋa, 11 kɔ moloku: «Afum a Kalile, ta ake tɔ nəŋcəmɛnɛ kəmɔmən kɔm-ɛ? Yesu, wəkakɔ ɛmpɛ dəkɔm fɔr yonu kiriŋ mɔ, tantɛ nəŋgbətnɛ kɔ pəc-pɛ mɔ, t’ endesɔ-der.»

Wəcɔŋc ka Yudas

12 K’asom a Yesu ŋalukus Yerusalɛm kəyɛfɛ nde tɔrɔ tɔkɔ aŋwe «Tɔrɔ ta tɔk ya Olif», mpɛ pɔntɔbɔlɛnɛ dare mɔ. Pəbol-bolu mpɛ dinɛ da aSuyif doŋc-wosɛ fum kəkɔt pabəp dɔsɔk da kəŋesəm mɔ. 13 Ntɛ ŋambɛrɛ dare mɔ, kɔ ŋampɛ dukəlɔ da kəroŋ nde ŋaŋc-ndɛ mɔ. Afum aŋɛ ŋanayi di mɔ: Piyɛr, Saŋ, Sak kɔ Andəre, Filip kɔ Tɔma, Bartelemy kɔ Matiye, Sak wan ka Alfe, Simɔŋ wəsaŋka-saŋka* kɔ Yudas wan ka Sak. 14 Fəp faŋan kəfo kin kɔ ŋaŋc-kɔ kətola Kanu tɛm o tɛm kɔ aran, kəbəp ka awɛŋc a Yesu, kɔ iya kɔn Mari.

15 Dɔsɔk dɔlɔma mata mamɔkɔ disrɛ, afum aŋɛ ŋanayi di mɔ, ŋaŋc-kɔ haŋ afum tasar tin kɔ wəco mɛrəŋ (120). Kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ awɛŋc ɔn dacɔ, k’oloku: 16 «Awɛŋc im aŋa: Pənamar yecicəs ya dəkitabu yɛlarɛ. Ti disrɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu nŋɛ Dawuda ɛnanuŋkɛnɛ kəloku teta Yudas, nwɛ ɛnasolɛ aŋɛ ŋanasumpər Yesu mɔ. 17 Analɔm Yudas su dacɔ, səpaŋnɛ yɛbəc yin yayi. 18 Ntɛ elip kəsɔtɔnɛ abɔf pəsam pa kiciya kɔn mɔ, k’ɛŋgbɛknɛ, k’ɛntɛmpɛnɛ tekiriŋ k’ɛwalinɛ kor kɔ tɔsɔŋɛ sumpa sɔn fəp kəsaməsər dəntɔf. 19 Tes tɔ ntɛ aka Yerusalɛm fəp ŋanacərɛ mɔ, it’ ɛnasɔŋɛ pawe dalɛ dadɔkɔ ‹Hakeldama›, itɔ tatɔkɔ kusu kəŋan ‹Dalɛ da mecir›.† 20 Bawo anacic nde Yabura Dawuda disrɛ:

‹Kəlɔ kɔn kəyɔ fos,

ali fum ta pəyi ki!›

K’ɛnacicəs sɔ:

‹Wəlɔma pəlɛk dəkəcəmɛ dɔn!› ‡

21-22 Mɛnɛ pamɔmənɛ afum aŋɛ ŋaŋc-cəmbər su tɛm ntɛ Yesu ɛŋc-pɛ pəc-tor kɔ səna mɔ, mɛnɛ wəkin pəyi su dacɔ nwɛ endeyɔnɛ wətəŋnɛ mes mmɛ mɛnacepər fɔr yɔn kiriŋ kəyɛfɛ ka Yesu afi dacɔ, mɛnɛ wəkayi sɔ pəyɔnɛ wənatəŋnɛ mes fəp kəlɛk kəgbət ka Saŋ teta Kanu, haŋ dɔsɔk ndɛ Yesu ɛnayɛfɛ su dacɔ mɔ.»

23 Awa kɔ ŋamentər afum mɛrəŋ: Matiyas, kɔ Isifu nwɛ aŋc-we Barsabas, pac-deŋər kɔ sɔ tewe ta Yusutu. 24 Kɔ ŋantola Kanu ntɛ: «Wəbɛ, məna nwɛ məŋcərɛ bəkəc ya fəp mɔ, məmentər su gbasŋa wəkin nwɛ məlɛk kədecɔŋc Yudas akaŋɛ mɛrəŋ dacɔ mɔ. 25 Tɔsɔŋɛ wəkayi kəcop su dacɔ yɛbəc yɔn, pəlɛk dəkəcəmɛ ndɛ Yudas ɛnasak a k’ɔŋkɔ kəfo nkɛ kəmar kɔ mɔ.» 26 Kɔ ŋaŋkot yampuŋ-puŋ § kɔ tosurɛnɛ Matiyas nwɛ anabɛrɛnɛ Asom aŋɛ wəco kɔ pin mɔ.

2

Kəder ka Amera Ŋecempi ŋa Kanu

1 Ntɛ Dɔsɔk da kəsata ka aSuyif «Pantɛkɔt» dɛnabəp mɔ, alaŋ a Yesu fəp ŋanaloŋkanɛ kəfo kin.* 2 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ pukulɛ pəyɛfɛ dəkɔm mpɛ pɛnawurɛnɛ pukulɛ pa afef ŋɔpɔŋ mɔ, kɔ pɛlas kəlɔ kaŋkɔ ŋanandɛ disrɛ mɔ. 3 Kɔ memer mowurər ŋa mmɛ mɛnawurɛnɛ ma nɛŋc mɔ. Kɔ meyerəsɛnɛ fəp faŋan, kɔ temer tɛntəpnɛ nwɛ o nwɛ dətobu. 4 Kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋender ŋa fəp, kɔ ŋayɛfɛ kəcɔp nwɛ o nwɛ kusu kəcuru. Amera Ŋecempi ŋɔŋc-sɔŋɛ ŋa kəcɔp tatɔkɔ.†

5 Awa tɛm tatɔkɔ aSuyif asumpər dinɛ gbiŋ aŋɛ ŋanayɛfɛ tɔf ya doru fəp mɔ, ŋanandɛ dare da Yerusalɛm. 6 Ntɛ ŋane pukulɛ mpɛ mɔ, kɔ ŋayɛksɛ kəkɔ di. Kɔ pəŋciyanɛ acikəra fəp ntɛ ŋane afum a Kalile ŋac-cɔp nwɛ o nwɛ kusu k’acəkəra mɔ. 7 Pəciyanɛ, kɔ kusu kəwos kaŋkɔ disrɛ, kɔ ŋayifɛnɛ: «Afum akaŋɛ ŋalok-loku mɔ, bafɔ aka Kalile ŋɔ ba? 8 Ake ’sɔŋɛ ntɛ səna dacɔ, fum o fum ene ŋac-cɔp kusu kɔn mɔ? 9 AParto, aMede, aka Elam, aka Mesopotami, aka Yude, aka Kapados, aka Ponto, kɔ aka Asi, 10 aka Firiki, aka Paŋfili, aka Misira, aka Libi andɛ a atɔf ŋa Sirɛn, aRom, 11 aSuyif kɔ acikəra aŋɛ ŋaŋc-tubucnɛ pətɔt pa dinɛ da aSuyif mɔ: Aka Krit, aka Arabi, səŋne ŋa ŋac-loku cusu cosu mes mɔpɔŋ ma Kanu!» 12 Kɔ cusu cəwos ŋa kɔ pəyi ŋa yama-yama, kɔ ŋayifɛnɛ taŋan: «Cəke cɔ tantɛ toloku-ɛ?» 13 Mba kɔ alɔma ŋaŋfani ŋa, ŋac-loku: «Member mobotu mɔ ŋanɛmbərɛ!»

Kəcam ka Piyɛr

14 Kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ k’ɛŋcəmɛ kɔ asom a Yesu aŋɛ wəco kɔ pin, k’ɛmpɛnɛ dim pəc-loku kənay nkɛ: «Afum a Yude kɔ nəna aŋɛ nəndɛ dare da Yerusalɛm mɔ, nəsu ləŋəs, nəcəŋkəl bel-bel moloku mem! Nəcərɛ ti: 15 Afum akaŋɛ ŋaŋcis fɛ pəmɔ tɔkɔ nəcɛm-cɛmnɛ ti mɔ, bawo bət-bət b’ ayi bambɛ. ‡ 16 Mba tɔkɔ aŋnabi Yowɛl ɛnaloku mɔ teyi kəcepər:

17 ‹Kɔ Kanu kəloku mata mɛləpəs:

«Indesaməsər Amera ŋem nnɔ afum fəp ŋayi mɔ.

Awut anu arkun kɔ aran ŋande ŋac-dəŋk cəsayibɛ-e.

Indesɔŋ awut atɛmp anu kənəŋk ka mɔyɔ mem,

indewɛrəpəs sɔ afum anu atem.›

18 ‹Ɛy,› Kanu kəloku, ‹Indeyerəs Amera Ŋecempi ŋem acar em arkun kɔ aran,

mata mamɔkɔ, ŋandedəŋk cəsayibɛ-e.

19 Indementər mes mɛwɛy-wɛy mɛlarəm dəkɔm

kɔ mɛgbɛkərɛ ma Kanu nnɔ dəntɔf: Mecir, nɛŋc, kɔ acul ŋa kinimɛ.

20 Dec dendesəkpɛ kubump,

kɔ ŋof ŋɛsəkpɛ mecir.

Mamɔkɔ mendecepər a dɔsɔk da Wəbɛ dedebəp,

dɔsɔk dadɔkɔ dɛmbɛk kɔ dentesɛ.

21 Nwɛ o nwɛ endeboŋc tewe ta Wəbɛ Kanu mɔ endefis.›

22 Afum aka Yisrayel, nəcəŋkəl moloku mamɛ! : Yesu wəka Nasarɛt, fum nwɛ Kanu kəmentərɛ nu debeki dɔn mɔ, dəmes mɛwɛy-wɛy, dəmɔpɔŋ, dəmɛgbɛkərɛ pəmɔ tatɔkɔ nəŋcərɛ ti mɔ, 23 fum wəkawɛ anasɔŋ nu kədif kɔn pəmɔ tɔkɔ Kanu kənawosɛ ti kɔ kəsɔŋ tɔkɔtɛnɛ ta ti mɔ. Nənim kɔ nəŋcaŋ kɔ dəkətɔk kəpandən kəmar ka waca wa acikəra. § 24 Kanu kəyekti kɔ kəŋgbintər kɔ pəcuy pa defi, bawo defi dɛnatam fɛ kəmɛŋkərnɛ kɔ. 25 Dawuda ɛnanuŋkɛnɛ kəloku dəyecicəs yecempi teta Yesu:

‹Iŋc-nəŋk Wəbɛ tɛm fəp fɔr yem kiriŋ,

ifɔyikcɛ, bawo ey’ im kəca kətɔt.

26 It’ ɔsɔŋɛ ntɛ abəkəc ŋem ŋeyi dəkəsata mɔ, kɔ temer tem tesikəlɛ dəpəbotu.

Dis dem yati dendekɔ-ŋesəmɛ kəgbɛkər amera.

27 Bawo məfɔdekɔ-sak im dabiya

məfɔdekɔ-sak wəsoku kam pəte.

28 Məsɔŋ’ em kəcərɛ səpɔ sa kəcepərɛnɛ doru,

kiyi kam ina kəsək kəndekɔ-las’ im pəbotu.›*

29 Awɛŋc im aŋa! Nəwosɛ iloku nu ntɛ kəlaŋ disrɛ teta wətem Dawuda: Ɛnafi, k’awup kɔ, kɔ kufu kɔn kəyi su sɔ mɔkɔ dacɔ. 30 Mba ntɛ Dawuda ɛnayɔnɛ sayibɛ mɔ, ɛŋcərɛ sɔ a Kanu kənadɛrəmɛ kɔ a kəndedəs wan-sɔ kɔn wəlɔma dɔcɔm da dɛbɛ dɔn kəroŋ. 31 Dawuda ɛnanuŋkɛnɛ pənəŋk kəyɛfɛ ka Krist dəkufu †, ɛnanəŋk ntɛ tendeder mɔ k’oloku ti: a anasak fɛ Krist dabiya, dis dɔn dɛnate fɛ dəkufu. 32 Yesu wəkakɔ, Kanu kəyekti kɔ, səna fəp səyɔnɛ atəŋnɛ aka ti. 33 Kɔ Kanu kəmpɛnɛ Yesu kəfo kəleli, k’ɛndəs kɔ kəca kɔn kətɔt. Kɔ Yesu ɔsɔtər nkɔn apa Kanu Amera Ŋecempi nŋɛ analoku kədesɔŋ mɔ, k’eyerəs tatɔkɔ nənəŋk kɔ nəne mɔ.

34 Bafɔ Dawuda ɛnapɛ dareŋc, nkɔn yati oloku:

‹Wəbɛ Kanu oloku wəbɛ kem: ‹Məndɛ nnɔ kəfo kəleli, kəca kem kətɔt,

35 haŋ ic-lip kəboc aterɛnɛ am fɔr yam kiriŋ mənas-nas ŋa.›

36 Pəmar aka Yisrayel fəp ŋacərɛ ti bel-bel: Kanu kənasɔŋɛ Yesu kəyɔnɛ wəbɛ wəyɛk-yɛk kɔn, Yesu wəkakɔ nəŋcaŋ dəkətɔk kəpandən mɔ.»

37 Ntɛ afum ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ mosumpər ŋa, kɔ ŋayif Piyɛr kɔ asom a Yesu akɔ: «Awɛŋc su aŋa, cəke cɔ pəmar səyɔ oŋ-ɛ?»

38 Kɔ Piyɛr oloku ŋa: «Nəsəkpər mera yonu, nəlomp! Nwɛ o nwɛ pəsɔtɔ kəgbət dəromun tewe ta Yesu Krist disrɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ paŋaŋənɛnɛ kiciya ka wəkayi mɔ, nəndesɔtɔ sɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu. 39 Bawo, kəpocɛ nkɛ Kanu kənasɔŋɛ temer mɔ, konu kɔ, kɔ awut anu kəbəp ka akɔ ŋayi pəbɔlɛ mɔ, haŋ kənay ka afum nkɛ Wəbɛ Kanu kosu endewe mɔ.»

40 Kɔ Piyɛr oloku ŋa sɔ moloku mɛlarəm ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋanenɛ kɔ mes mmɛ mɛnacepər fɔr yɔn kiriŋ mɔ. K’eŋgbiŋər ŋa, pəc-loku: «Nəyacnɛ dɛtɛmp dandɛ dɛŋkafəlɛ-kafəlɛ mɔ!» 41 Afum alarəm ŋawosɛ kəgbət dəromun teta Kanu. Dɔsɔk dadɔkɔ afum wul maas (3.000) ŋambɛrɛnɛ akɔ ŋananuŋkɛnɛ kəlaŋ mɔ.

42 Kɔ ŋaŋcəŋkəl tɛm fəp kɔ bel-bel mɛtəksɛ ma asom a Yesu, kiyi kəŋan tes tin, kəpaŋnɛ kəŋan dap da yeri,‡ kɔ kətola Kanu. 43 Kɔ kənesɛ kəsumpər nwɛ o nwɛ bawo Kanu kəŋc-mentərɛ mes mɔpɔŋ kɔ mes mɛwɛy-wɛy mɛlarəm waca wa asom a Yesu. 44 Akɔ ŋanalaŋ mɔ fəp ŋanayi tes tin ŋac-yerɛnɛ mpɛ o mpɛ ŋaŋsɔtɔ mɔ. 45 Kɔ ŋaŋcaməs daka dɔkɔ ŋanayɔ mɔ, kɔ ŋayer pəsam papɔkɔ ŋac-mɔmən tɔkɔ pəcucanɛ peŋcepərɛnɛ mɔ. 46 Dɔsɔk o dɔsɔk ŋaŋc-loŋkanɛ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, ŋac-dinɛnɛ yeri kəfo kin nde wɔlɔ waŋan, ŋac-dinɛ yi mera yobotu kɔ bəkəc yoforu. 47 Ŋac-kor-koru Kanu, kɔ mes maŋan mɔmbɔt afum fəp. Kɔ Wəbɛ Yesu nkɔn ɛmbɛrɛnɛ dɔsɔk o dɔsɔk kəgba ka aŋɛ ɛŋc-yac mɔ.

3

Wəbəc wətɔkɔt ɛntamnɛ

1 Dɔsɔk dɔlɔma Piyɛr kɔ Saŋ ŋampɛ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu dec dərɔfɔy, dec ndɛ antola Kanu mɔ. 2 Tosurɛnɛ pasarɛ wəbəc nwɛ aŋkomɛ kətɔ-kɔt mɔ. Dɔsɔk o dɔsɔk aŋc-kekərɛ kɔ padəs nde kusuŋka ka kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu. Dəndo wəbəc nwɛ oŋc-tolanɛ daka nɔnɔfɔr disrɛ afum aŋɛ ŋaŋc-bɛrɛ kəlɔ kəpɔŋ mɔ. Kusuŋka nkɛ aŋc-we «Kusuŋka Kətɔt». 3 Ntɛ ɛnəŋk Piyɛr kɔ Saŋ aŋɛ ŋaŋc-kɔ kəbɛrɛ kəlɔ kəpɔŋ mɔ, k’ɛyɛfɛ kətola akakɔ nɔnɔfɔr disrɛ. 4 Piyɛr kɔ Saŋ ŋaŋgbətnɛ kɔ, kɔ Piyɛr oloku: «Məgbətnɛ su!» 5 K’ɛŋgbətnɛ ŋa pəc-kar kədesɔtər ŋa paka pɔlɔm.

6 Mba kɔ Piyɛr oloku oŋ: «Ali pəsam iyɔ fɛ, mba mpɛ iyɔ mɔ, ip’ indesɔŋ’ əm: Tewe ta Yesu Krist wəka Nasarɛt, məyɛfɛ, məkɔt!» 7 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ ŋasumpər kɔ kəca kətɔt kɔ ŋayekti, wɛcək kɔ mɔgbɔlkɔc mɔn yɛŋcəp. 8 Kəsɔrnɛ katin k’ɛyɛfɛ k’ɛŋcəmɛ, k’ɛlɛk wɛcək kəkɔt. K’osol kɔ ŋa, kɔ ŋambɛrɛ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, pəc-kɔt, pəc-yokɛ, pəc-kor-koru Kanu. 9 Kɔ afum fəp ŋanəŋk wəbəc nwɛ pəc-kɔt, pəc-kor-koru Kanu. 10 Aŋc-nɛpəl kɔ, nkɔn ɛŋc-ndɛ nde kəlɔ kəpɔŋ nde «Kusuŋka Kətɔt» mɔ, pəc-tolanɛ daka nɔnɔfɔr disrɛ. Kənesɛ kɔ pəciyanɛ kəmbəp afum fəp teta tɔkɔ tɛnabəp kɔ mɔ.

Moloku ma Piyɛr nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu

11 Ntɛ fum nwɛ ɛnader pəyi oŋ ta ɛŋyɛfɛ Piyɛr kɔ Saŋ dəntɔf mɔ, kənesɛ disrɛ kɔ afum fəp ŋayɛksɛ kəkɔ nde akɛr nŋɛ aŋwenɛ «Akɛr ŋa Suleman», nde Piyɛr kɔ Saŋ ŋanayi mɔ. 12 Ntɛ Piyɛr ɛnəŋk ti mɔ, k’oloku afum: «Aka Yisrayel! Ake ’sɔŋɛ ntɛ tantɛ t’ eŋciyanɛ nu mɔ? T’ake tɔ nəŋgbətnɛnɛ su pəmɔ fənɔntər fosu, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, dosoku dosu disrɛ dɔsɔŋɛ fum wəkawɛ kəkɔt? 13 Kanu ka atem asu Abraham, Isiyaka, kɔ Yakuba kəyek-yekəs wəcar kɔn Yesu. Mba nəna nəlɛk, kɔ nəsɔŋ abɛ, nəŋce kɔ fɔr ya Pilat kiriŋ, mba Pilat ɛnacɛm-cɛmnɛ kəsak kɔn. 14 Nəna nənace nwɛ ɔyɔnɛ wəcempi kɔ wəlompu kɔ nəloku a pawosɛ kəsakɛ nu wədifət afum dare disrɛ. 15 Nənadif wəkiriŋ wəka doru, mba Kanu kəyekti kɔ afi dacɔ. Sən’ ɔyɔnɛ atəŋnɛ aka ti. 16 Anasɔŋ fənɔntər fum wəkawɛ nəŋgbətnɛ kɔ nəŋcərɛ mɔ. Kəlaŋ kɔn Yesu gbəcərəm kəsɔŋ fum wəkawɛ fənɔntər. Kəlaŋ kɔn, kəlaŋ Yesu yati kəsɔŋ kɔ kətamnɛ keŋ fəp fɔr yonu kiriŋ.

17 Ndɛkəl oŋ, awɛŋc im aŋa, iŋcərɛ a kətɔ-cərɛ konu kənasɔŋɛ nu kəyɔ tatɔkɔ, nəna kɔ abɛ anu. 18 Kanu kənalas tɔkɔ kənanuŋkɛnɛ kəlokɛ cusu ca sayibɛ-e ɔn fəp mɔ: A pənamar dis dɔlɔl Krist, wəyɛk-yɛk kɔn. 19 Nəsəkpər bəkəc yonu, nəluksərnɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ paŋaŋnɛnɛ kiciya konu mɔ; 20 ntɛ tɔŋsɔŋɛ Wəbɛ Kanu pəkɛrɛ tɛm ta kəŋesəm, pəkɛrɛ nu sɔ Wəyɛk-yɛk kɔn, Yesu, nwɛ ananuŋkɛnɛ kəcam nu mɔ. 21 Nkɔn kɔm kəntɔmpər haŋ tɛm ntɛ mes mmɛ Kanu kənalokɛ tɛm tobol-bolu cusu ca sayibɛ ɔn səcempi mɔ mɛlarɛ. 22 Aŋnabi Musa ɛnaloku: ‹Wəbɛ, Kanu konu, endekɛrɛ nu sayibɛ pəmɔ ina. Fum wəkin wəka awɛŋc anu dacɔ endeyi, nəde nəcəŋkəl moloku mamɔkɔ ende pəc-loku nu mɔ fəp. 23 Nwɛ o nwɛ ɔntɔdecəŋkəl wədəŋk wəkakɔ mɔ, andeləsər kɔ. Endeməlkɛ afum a Kanu dacɔ.›

24 Sayibɛ-e fəp kəyɛfɛ aŋnabi Samiyɛl haŋ aŋɛ ŋanacɔŋc kɔ mɔ, ŋanaloku teta mataka mamɔkɔ, kɔ ŋaŋdəŋk mi. 25 Nəna, awut a sayibɛ-e ŋɔ nəyɔnɛ, kɔ nəyɔnɛ sɔ awut a temer tɔkɔ Kanu kənacaŋəs kɔ atem anu mɔ, kəc-loku Abraham: ‹Afum a doru fəp ŋandesɔtɔ kəpocɛ kətɔt kem teta kəbənda ka dokom dam.› 26 Te tonu tɔ, Kanu kənanuŋkɛnɛ kəyekti wəcar kɔn, k’osom kɔ kədetolanɛ nu, pəsəkpər nu nwɛ o nwɛ abəkəc ŋɔn ŋɛlɛc, ŋɔyɔnɛ kɔ ŋɔtɔt.»

4

Piyɛr kɔ Saŋ fɔr ya aboc kiti aSuyif kiriŋ

1 Piyɛr kɔ Saŋ ŋanayi kəlok-lokər afum tɛm ntɛ aloŋnɛ a kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu ŋanabɛrɛ kɔ wəbɛ ka asɔdar aŋɛ ŋaŋc-bum ki mɔ, kɔ aSadisi. 2 Pənatɛlɛ ŋa ntɛ ŋanane Piyɛr kɔ Saŋ ŋac-təksɛ kɔ ŋac-cam afum kəyɛfɛ ka defi fənɔntər fa Yesu. 3 Kɔ ŋasumpər Piyɛr kɔ Saŋ, kɔ ŋandəs ŋa pac-bum ŋa dəbili haŋ dɔckɔsɔk, bawo pənabiyɛ. 4 Afum alarəm alɔma aŋɛ ŋanane moloku maŋan mɔ, ŋanalaŋ, kɔ kəgba kəŋan kəŋc-bəp arkun wul kəcamət (5.000).

5 Dɔckɔsɔk abɛ aŋan, abeki apɔŋ a dɔtɔf, kɔ atəksɛ a yecicəs ya Aŋnabi Musa ŋambəpsɛnɛ Yerusalɛm 6 kɔ wəloŋnɛ wəpɔŋ Anas, kɔ Kayifa, Saŋ, Alɛksandər, kɔ akɔ ŋanayɔnɛ aka kəbənda ka dokom da aloŋnɛ apɔŋ mɔ. 7 Kɔ ŋaŋcəmbər Piyɛr kɔ Saŋ fɔr yaŋan kiriŋ kəyifət: «Fənɔntər fəre, kɔ tewe ta ana tɔ nəyɔnɛ tantɛ-ɛ?»

8 Awa kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛlarɛ Piyɛr, kɔ ŋɔsɔŋɛ kɔ kəloku ŋa: «Abɛ a afum kɔ abeki a dɔtɔf: 9 Ayifət su mɔkɔ teta pətɔt mpɛ ayɔnɛ wəbəc mɔ, kɔ ntɛ antaməs kɔ mɔ. 10 Nəcərɛ ti bel-bel, fəp fonu kəbəp ka aYisrayel: Tewe ta Yesu Krist wəka Nasarɛt, wəkɔ nənacaŋ dəkətɔk kəpandən, akɔ Kanu kəntimi kɔ afi dacɔ mɔ, tewe tɔn tɔsɔŋɛ ntɛ fum wəkawɛ ɛŋcəmɛ nu dacɔ pətamnɛ mɔ. 11 Nkɔn Yesu ‹ɔyɔnɛ togbu mpɛ nəna acəmbər kəlɔ nənater mɔ, mba ɛnayɔnɛ togbu pɔtɔt, pa dacɔ.› * 12 Nkɔn gbəcərəm ɛntam kəsɔŋ su kəfis. Kanu kənasɔŋ fɛ tewe tɔlɔma ta fum nnɔ doru dandɛ ntɛ pəmar payacnɛnɛ mɔ.»

13 Ntɛ abeki aŋɛ ŋanəŋk Piyɛr kɔ Saŋ ŋabaŋsɛ mɔ, kɔ pəŋciyanɛ ŋa, bawo ŋanacərɛ a afum gbəcərəm ŋanayi aŋɛ ŋanatɔ-təkəs mɔ. Kɔ ŋanɛpəl ŋa dacɔ akɔ ŋanayi kɔ Yesu mɔ. 14 Mba ntɛ abeki apɔŋ ŋaŋc-nəŋk fum nwɛ anataməs pəcəmɛ ŋa fɔr kiriŋ mɔ, ŋanayɔ fɛ toloku. 15 Kɔ aboc kiti a aSuyif ŋaloku Piyɛr kɔ Saŋ kəwur ka dukəlɔ ndɛ aŋc-yifət ŋa mɔ, kɔ ŋamɛŋksɛnɛ taŋan, 16 kɔ ŋayifɛnɛ: «Cəke c’ andeyɔ afum akaŋɛ-ɛ? Bawo tɔsɔkər aka Yerusalɛm fəp a ŋa ŋasɔŋɛ kɔ tɛgbɛkərɛ ta Kanu tantɛ teyi. Afɔtam kəgbɛkəl ti. 17 Mba, ntɛ aŋyɔ a ta tɛsam nnɔ afum ŋayi mɔ, pabeŋnɛ ŋa, pamɔnɛ ŋa kəc-lok-lokər nwɛ o nwɛ tewe tatɔkɔ.

18 Kɔ ŋawe ŋa, kɔ ŋambeŋnɛ ŋa kətɔ-loku kɔ kətɔ-təksɛ afum tewe ta Yesu. 19 Piyɛr kɔ Saŋ ŋayif ŋa: «Pəmar fɔr ya Kanu kiriŋ paleləs nəna patas Kanu Nkɔn ba? Nəna nəmɔmən ti bel-bel, 20 bawo səna səfɔtam kəyi ta səloku tɔkɔ sənəŋk kɔ tɔkɔ səne mɔ-ɛ.»

21 Kɔ aboc kiti ŋaŋgbɔkərɛ sɔ kəbeŋəsnɛ ŋa, kɔ ŋasak ŋa. Ŋasɔtɔ fɛ tes ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋa kəsumpər mɔ teta afum. Fəp fəŋc-kor-koru Kanu teta tɔkɔ tɛnayi mɔ. 22 Fum nwɛ ɛnasɔtɔ tɛgbɛkərɛ ta kətaməs tatɔkɔ mɔ, ɛnatam kəsɔtɔ meren wəco maŋkəlɛ pəcepər.

Kətola ka alaŋ

23 Ntɛ asak Piyɛr kɔ Saŋ mɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋalɔmər afum aŋan tɔkɔ aloŋnɛ apɔŋ kɔ abeki a dɔtɔf ŋanaloku ŋa mɔ. 24 Ntɛ ŋane moloku mamɛ mɔ, kətəŋnɛ disrɛ kɔ ŋampɛnɛ sim nnɔ Kanu kəyi mɔ, ŋac-loku: «Wəbɛ, məna nwɛ məlompəs kɔm, antɔf, kəba kɔ ca yɔkɔ yeyi ki mɔ fəp, 25 dəAmera Ŋecempi ŋɔ mənalokɛ kusu ka kas kosu Dawuda wəmarəs kam:

‹Ake ’sɔŋɛ ntɛ mɛtɛlɛ mɔpɔŋ meŋcepərər afum a tɔf mɔ?

Ake ’sɔŋɛ ntɛ afum ŋantəŋnɛ mes mmɛ mɔntɔdeləpsər mɔ?

26 Abɛ a doru kɔr-kɔr ŋalompəsnɛ teta kəyɛfərɛnɛ,

kɔ akiriŋ ŋaloŋkanɛ kɔ ŋantəŋnɛ pəlɛc

nnɔ Wəbɛ Kanu kɔ wəyɛk-yɛk kɔn ŋayi mɔ.›

27 Bawo kaŋce, Herodu kɔ Pɔŋse Pilat ŋantəŋnɛ pəlɛc dare dandɛ disrɛ atɔyɔnɛ Suyif kɔ aYisrayel nnɔ wəmarəs kam wəcempi Yesu eyi mɔ, nwɛ mənayɛk-yɛk mɔ. 28 Ŋanayɔ mes fəp mmɛ mənanuŋkɛnɛ kəwosɛ kəyɔ mɔ. 29 Ndɛkəl oŋ, Wəbɛ, məgbɛkərɛ kəbeŋəsnɛ kəŋan, məsɔŋɛ acar am kəbaŋsɛ kəloku toloku tam kaŋce disrɛ. 30 Məteŋci kəca ntɛ tɔsɔŋɛ kətaməs, mɛgbɛkərɛ, kɔ mes mɛwɛy-wɛy meyi tewe ta wəcar kam wəsoku Yesu.

31 Ntɛ ŋalip kətola Kanu mɔ, kɔ kəfo kəŋkɔ ŋanaloŋkanɛ mɔ kəyikcɛ, kɔ Amera Ŋecempi ŋɔsɔŋɛ fəp faŋan kəloku toloku ta Kanu kəbaŋsɛ disrɛ.

Alaŋ Yesu ŋawosɛ kəyerɛnɛ daka daŋan

32 Kənay nkɛ kənalaŋ mɔ, ŋasɔtɔ bəkəc yin yayi, kɔ ŋayɔnɛ sɔ akin ayi. Nwɛ o nwɛ oŋc-loku fɛ a nkɔn sona ɔyɔ daka dɔn, mba a fəp faŋan fɔ ŋanapaŋnɛ di. 33 Asom a Yesu ŋaŋc-loku tɔkɔ ŋananəŋk kəyɛfɛ ka Wəbɛ Yesu afi dacɔ mɔ. Kɔ kəmar ka Kanu kəyi alaŋ fəp kəroŋ. 34 Afum akaŋɛ dacɔ, nwɛ o nwɛ abəkəc ŋɛnalɛcɛ fɛ sɔ teta kətɔ-yɔ kɔn daka, bawo aŋɛ ŋanayɔ dalɛ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, wɔlɔ mɔ, ŋanacaməs yi. Kɔ ŋaŋkɛrɛ kəway ka ca yayɔkɔ, 35 kɔ ŋaŋc-bocər ki asom a Yesu dəntɔf. Kəway kaŋkɔ k’ aŋc-yer nwɛ o nwɛ kɔ tɔkɔ pəcuca peyi kɔ mɔ.

36 Isifu wəka kor ka Levy ɛnayi, nwɛ asom a Yesu ŋaŋc-we Barnabas mɔ, tatɔkɔ kusu kəŋan «Wəcəpəs bəkəc.» Nde dare da Sipər anakom kɔ. 37 Nkɔn ɛnacaməs antɔf nŋɛ ɛnayɔ mɔ, k’ɛŋkɛrɛ kəway kaŋkɔ fəp k’ender pəbocər ki asom a Yesu dəntɔf.

5

Ananiyas kɔ Safira

1 Wərkun wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Ananiyas, kɔ wəran kɔn Safira, kɔ ŋaŋcaməs antɔf ŋaŋan. 2 Kətəŋnɛ disrɛ kɔ wəran kɔn, k’Ananiyas embelər kəway ka antɔf ŋaŋɔkɔ, k’ɛŋkɛrɛ kəway kələpəs nkɛ k’ɔŋkɔ pəbocər ki asom a Yesu dəntɔf.

3 Kɔ Piyɛr eyif kɔ: «Ananiyas, ake ’sɔŋɛ ntɛ məwosɛ Sentany səsɔŋ am kəyembər Amera Ŋecempi mɔ? Məmbelər kəway ka dalɛ. 4 Ntɛ dalɛ dandɛ dɛnayɔnɛ dam mɔ, ak’ ɛnasɔŋɛ ta məmɛŋkərnɛ di-ɛ? Ali ntɛ mənacaməs di mɔ, pəsam papɔkɔ, bafɔ pam pɛnayi ba? Ake ’sɔŋ’ am kəyɔ tantɛ-ɛ? Bafɔ afum ŋɔ məyembər de, mba Kanu!»

5 Ntɛ Ananiyas ene moloku mamɔkɔ mɔ, k’ɛntɛmpɛnɛ, k’eŋgbiŋ kifir, k’efi. Kɔ kənesɛ kəpɔŋ kəsumpər akɔ ŋanane ti mɔ fəp. 6 K’atɛmp ŋayɛfɛ kɔ ŋanɛpsər kɔ dəkasaŋke, kɔ ŋaŋkɔ ŋawup.

7 Ntɛ dec maas deŋcepər mɔ, kɔ wəran ka Ananiyas ɛmbɛrɛ, ta ɛŋcərɛ tɔkɔ tɛnacepər mɔ. 8 Kɔ Piyɛr eyif kɔ: «Məlok’ im ma kaŋce: Kəway kaŋkɛ kɔ nəŋcaməs dalɛ ba?»

Kɔ wəran nwɛ oloku «Ɛy, kəway kaŋkɔ yati kɔ.»

9 Kɔ Piyɛr oloku kɔ: «Ake ’sɔŋɛ ntɛ nəntəŋnɛ kɔ nəwak Amera ŋa Wəbɛ mɔ-ɛ? Məcərɛ a aŋɛ ŋawup wos əm mɔ, ŋayi nde dəkusuŋka, kəkekərɛ kɔ ŋander sɔ məna.»

10 Gbəŋcana babɔkɔ k’ɛntɛmpɛnɛ kɔ wɛcək dəntɔf, k’eŋgbiŋ kifir. Kɔ atɛmp ŋambɛrɛ kɔ ŋambəp kɔ pəfi. Kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋawup wos kəsək. 11 Kɔ kənesɛ kəpɔŋ kəsumpər kəloŋkanɛ ka alaŋ fəp kɔ akɔ ŋanane moloku mamɔkɔ mɔ.

Asom a Yesu ŋanatɔmpər mes mɛwɛy-wɛy mɛlarəm ma Kanu

12 Asom a Yesu ŋaŋc-yɔ mɛgbɛkərɛ kɔ mes mɛwɛy-wɛy mɛlarəm mmɛ mɛnayi afum dacɔ mɔ. Alaŋ fəp ŋanacəmɛ kəfo kin nde akɛr nŋɛ aŋc-wenɛ «Akɛr ŋa Suliman» mɔ. 13 Afum aləpəs ŋaŋc-nesɛ kənɔŋkəl ŋa, mba ŋaŋc-yek-yekəs ŋa. 14 Kənay ka arkun kɔ aran aŋɛ ŋanalaŋ Wəbɛ mɔ, ŋaŋc-la oŋ kəla dəm. 15 Pac-kɛrɛ atɔtamnɛ səpɔ, pac-kɛrɛ ŋa dəyala kɔ dəsəpoko ntɛ tɔsɔŋɛ kɔ Piyɛr ender-ɛ, andulu ŋɔn gbəcərəm ŋɛtam kəbəp wəlɔma. 16 Kənay ka afum aŋɛ ŋanayi sədare nsɛ sənakɛl Yerusalɛm mɔ, ŋaŋc-yɛksɛ kəkɛrɛ Yerusalɛm atɔtamnɛ kɔ afum aŋɛ yɔŋk yɛlɛc yɛnasɔŋ dɛbəc mɔ nde asom a Yesu ŋanayi mɔ, fəp faŋan anataməs ŋa.

Antɔrəs asom a Yesu teta kəlaŋ kəŋan

17 Wəloŋnɛ wəpɔŋ kɔ asadisi aŋɛ ŋasol mɔ ŋayɛfɛnɛ kəraca. 18 Kɔ ŋantəp asom a Yesu waca kɔ ŋambɛr ŋa dəbili. 19 Pibi papɔkɔ disrɛ kɔ mɛlɛkɛ ma Wəbɛ Kanu meŋgbiti cumba ca bili babɔkɔ, kɔ mowurɛnɛ ŋa. Kɔ mɛlɛkɛ moloku ŋa: 20 «Nəkɔ kəlɔ kəpɔŋ, nəloku afum moloku kɔ mes fəp ma tɔkɔtɛnɛ ta doru dandɛ.»

21 Ntɛ ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ asom a Yesu ŋaŋkɔ bət-bət suy nde kəlɔ kəpɔŋ, kɔ ŋaŋcop kətəksɛ di afum.

Kɔ wəloŋnɛ wəpɔŋ ender kɔ akɔ ɛnasolɛ mɔ. Kɔ ŋawe aboc kiti aləpəs aSuyif kɔ abeki apɔŋ aka Yisrayel fəp, kɔ ŋasom a pakɔ pawurɛnɛ asom a Yesu dəbili, pakɛrɛ. 22 Kɔ asɔdar ŋafɔ ŋakɔ, mba ŋambəp fɛ ŋa dəbili, kɔ ŋalukus. Kɔ ŋaŋkɔ ŋaloku ti abɛ aŋɛ ŋanasom ŋa mɔ, ŋac-loku: 23 «Səŋkɔ səbəp cumba ca bili pacaŋ ci bel-bel, abum a ci ŋacəmɛ dəkəcəmɛ daŋan, mba səŋgbiti ali fum səŋbəp fɛ bili disrɛ.» 24 Ntɛ ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ pəyi wəbɛ ka asɔdar a kəlɔ kəpɔŋ kɔ aloŋnɛ apɔŋ yama-yama te taŋan, kɔ ŋaŋyifnɛ cəke cɔ tes tantɛ tendeləpəsər-ɛ?

25 Kɔ fum wəlɔma ende pəloku ŋa: «Afum aŋɛ nənabɛr dəbili mɔ ŋayi nde kəlɔ kəpɔŋ, ŋac-təksɛ afum.»

26 Asɔdar a kəlɔ kəpɔŋ kɔ wəbɛ kəŋan ŋaŋkɔ kəlɛk asom a Yesu, kɔ ŋaŋkɛrɛ ŋa pəforu disrɛ, bawo ŋananesɛ afum kəcacas ŋa. 27 Ntɛ asɔdar ŋaŋkɛrɛ asom a Yesu mɔ, kɔ ŋaŋcəmbər ŋa fɔr ya aboc kiti aSuyif kiriŋ. Kɔ wəloŋnɛ wəpɔŋ eyifət ŋa, 28 k’oloku: «Bafɔ sənamɔnɛ nu kətəksɛ sɔ afum teta tewe tantɛ ba? Nəlas Yerusalɛm mɛtəksɛ monu! Kɔ nəloku gbɛs a mɛnɛ nəloŋər su pəlɛc pa defi da fum wəkawɛ.»

29 Piyɛr kɔ asom a Yesu ŋaloku: «Kəcəŋkəlɛ Kanu kəŋcepər ka afum! 30 Kanu ka atem asu kəntimi Yesu nwɛ nənacaŋ dəkətɔk kəpandən kɔ nəmələk kɔ mɔ. 31 Kanu kəndəs kɔ kəca kɔn kətɔt pəmɔ ntɛ ɔyɔnɛ wəkiriŋ kɔ wəyac mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəsɔŋ aka Yisrayel kəsəkpər bəkəc ŋacəmɛ dɔpɔ da Kanu darəŋ, paŋaŋnɛnɛ ŋa kiciya kəŋan mɔ. 32 Səna səyɔnɛ atəŋnɛ a moloku kɔ mes mamɔkɔ fəp, səna kɔ Amera Ŋecempi nŋɛ Kanu kəsɔŋ aŋɛ ŋaleləs kɔ ŋawosɛ toloku tɔn mɔ.»

33 Pənatɛlɛ aboc kiti aŋɛ ŋaŋc-cəŋkəl ŋa mɔ haŋ pəcepərər, kɔ ŋafaŋ kədif ŋa. 34 Mba wəFarisi wəlɔma ɛnayi ŋa dacɔ, pac-we kɔ Kamaliyel. Wətəksɛ sariyɛ ɛnayi, nwɛ afum fəp ŋanabɔtər mɔ. K’ɛyɛfɛ aboc kiti aSuyif dacɔ, k’oloku a pawurɛnɛ afum akaŋɛ kərɛsna, 35 k’oloku: «Arkun a Yisrayel! Nəkembərnɛ bel-bel ntɛ nəndeyɔ afum akaŋɛ mɔ. 36 Towon fɛ, Tudas ɛnalɛknɛ, afum masar maŋkəlɛ (400) ŋanacɛk kɔ darəŋ. Mba anamələk kɔ, afum akɔ ɛnasolɛ mɔ fəp k’ambɛləs ŋa. Ali wəkin anasak fɛ. 37 Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Yudas wəKalile ɛyɛfɛ tɛm ntɛ aŋc-lɔm afum a dɔtɔf mɔ. K’osolɛ sɔ afum alarəm. Nkɔn sɔ anamələk kɔ, aŋɛ ɛnasɛp kəkafəli kəcəmɛ kɔ darəŋ mɔ fəp, kɔ ŋasaməsər. 38 Ndɛkəl ic-lok’ un, ta nəcɛpsər afum akaŋɛ, nəsak ŋa ŋakɔ. Kɔ pəyɔnɛ fɔ mɛfaŋ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti mɔyɔ maŋan nda fum mɛŋyɛfɛ-ɛ, mendesɔlɛ. 39 Mba kɔ pəyɔnɛ fɔ nda Kanu mɛŋyɛfɛ-ɛ, nəfɔdetam kəsɔlɛnɛ mi de! Nəkɛmərnɛ kədeyɛfərɛnɛ kɔ Kanu de!» Kɔ ŋane moloku mamɔkɔ Kamaliyel ɛnasɛp kəloku ŋa mɔ.

40 Kɔ ŋawe asom a Yesu, kɔ ŋasut ŋa, kɔ ŋamɔnɛ ŋa kətɔsɔ-lok-lokɛ tewe ta Yesu, kɔ ŋasak ŋa.

41 Kɔ asom a Yesu ŋawur ŋa aboc kiti dacɔ. Kɔ pəmbɔt ŋa kətɔrəs kəŋan teta kəleləs ka tewe ta Yesu. 42 Dɔsɔk o dɔsɔk pəyɔnɛ nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu kɔ pəyɔnɛ fɛ ti nde wɔlɔ waŋan, ŋanasak fɛ kəc-təksɛ kɔ kəcam moloku mɔtɔt: A Yesu ɔyɔnɛ Krist, wəbɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ.

6

Ayɛk-yɛk arkun camət-mərəŋ kəmar ka asom a Yesu

1 Mata mamɔkɔ ntɛ acɛpsɛ a Yesu ŋaŋc-la kəla dəm mɔ, aSuyif acɔp kusu ka Kresi ŋayɛfɛ kəcɔpəsnɛ teta akɔ ŋaŋc-cɔp Ebəre mɔ. Aran acɔp cəKresi aŋɛ awos aŋan ŋafi mɔ ŋaŋc-sɔtɔ fɛ yeri pəmɔ acɔp Ebəre dɔsɔk o dɔsɔk kɔ andeyer-ɛ. 2 Kɔ Asom wəco kɔ mɛrəŋ ŋawe kənay ka acɛpsɛ a Yesu kənəŋkɛnɛ, kɔ ŋaloku: «Pəmar fɛ su kəsak kəcam kɔ kətəksɛ toloku ta Kanu teta kəyer yeri. 3 Awa awɛŋc su aŋa, nəyɛk-yɛkɛnɛ arkun camət-mɛrəŋ, aŋɛ afum ŋaŋcərɛ kəyɔ mera yɔtɔt mɔ, ŋalarɛ sɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu kɔ kəcərɛ kəkɔt. Səsɔŋ ayɛk-yɛk anu akakɔ yɛbəc yayɔkɔ. 4 Səna səsumpər bel-bel kətola ka Kanu kɔ yɛbəc ya kəcam kɔ kətəksɛ toloku ta Kanu tɛm fəp.»

5 Kɔ moloku mamɔkɔ mɔmbɔt afum fəp, kɔ ŋayɛk-yɛk Etiyɛn, fum wəlaŋ Kanu wəpɔŋ, pəlarɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu; kɔ Filip; kɔ Pirɔkɔr; kɔ Nikanɔr; kɔ Timon; kɔ Parmenas; kɔ Nikola, wəka dare da Antiyɔk, nwɛ ɛnayɔnɛ wəcikəra kəbɛrɛ ka dinɛ da aSuyif mɔ. 6 Kɔ ŋaŋkɔ ŋamentər ayɛk-yɛk akakɔ asom a Yesu ntɛ ŋalip kətola Kanu mɔ, kɔ ŋandeŋ ŋa waca kədəs kəŋan.

7 Moloku ma Kanu mmɛ aŋc-təksɛ mɔ mɛŋc-sam kəsam dəm, kɔ acɛpsɛ a Yesu ŋala katəna-katəna Yerusalɛm, kɔ aloŋnɛ Kanu alarəm ŋawosɛ kəlaŋ Yesu.

Kəsumpər ka Etiyɛn

8 Kanu kənamar Etiyɛn kɔ kəsɔŋ kɔ kətam kəyɔ ka mes mɛwɛy-wɛy kɔ mɛgbɛkərɛ mɔpɔŋ ma Kanu afum dacɔ. 9 Afum alɔma aka kəlɔ ka dəkətola Kanu da aSuyif aŋɛ aŋc-we ki «kəlɔ ka Awur dacar» mɔ, ŋanayinɛ fɛ Etiyɛn. Ŋa ŋanayɔnɛ afum aka atɔf ŋa Sirɛn, aka dare da Alɛksandər kɔ afum a atɔf ŋa Silisi, kɔ aka atɔf ŋa Asi. Ntɛ tɔ kɔ ŋambɛrɛ kəgbɛkəlɛnɛ kɔ Etiyɛn. 10 Mba ŋanatam fɛ kəsumpər kɔ dəmoloku, bawo Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛnasɔŋ kɔ kəlok-lokɛ dɛcɛrən.

11 Ti disrɛ, kɔ afum akakɔ ŋasɔŋ calbante pəsam aŋɛ ŋanaloku ntɛ: «Səna sənenɛ kɔ kəlɔməs Musa kɔ Kanu!»

12 Kɔ ŋambɛrəs afum mɛr kəyɛfɛ abeki a dɔtɔf haŋ atəksɛ sariyɛ. Kɔ ŋasumpər Etiyɛn, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ fɔr ya aboc kiti aSuyif kiriŋ. 13 Kɔ ŋaŋkenɛnɛ sɔ calbante akakɔ ŋanawosɛ kəyemɛ mɔ, ŋac-loku: «Fum wəkawɛ eyi fɛ ntɛ o ntɛ mɛnɛ kəloku pəlɛc pa kəfo kəsoku kaŋkɛ kɔ sariyɛ sa Musa. 14 Sənenɛ kɔ pəc-loku a Yesu wəNasarɛt wəkawɛ endeləsər kəfo kaŋkɛ, pəsəkpər sɔ mɔyɔ mmɛ Musa ɛnasakɛ su mɔ.»

15 Aboc kiti aSuyif fəp ŋanagbətnɛ Etiyɛn, bawo kəro kɔn kəŋc-mot pəmɔ ka mɛlɛkɛ.

7

Etiyɛn nde fɔr ya aboc kiti kiriŋ

1 Kɔ wəloŋnɛ wəpɔŋ wəka kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu eyif Etiyɛn: «Itɔ teyi ba?»

2 Kɔ Etiyɛn oloku: «Awɛŋc im aŋa, Papa kem aŋa, Nəcəŋkəl im! Kanu nkɛ debeki dɔn doŋmot mɔ kənawurər Abraham, wətem kosu, ntɛ ɛnayi Mesopotami, ta ɛntadeder kəndɛ Haraŋ mɔ. 3 Kɔ Kanu kəloku Abraham: ‹‹Məwur atɔf ŋam, dəŋkom dam, məkɔ nde atɔf nŋɛ indekɔ-mentər’ əm mɔ.»

4 Kɔ Abraham owur atɔf ŋa Kaldi, k’ɔŋkɔ pəndɛ dare da Haraŋ. Dəndo, ntɛ defi da kas deŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəŋcepərɛnɛ kɔ atɔf ŋaŋɛ nəndɛ oŋ ndɛkəl mɔ. 5 Kanu kənasɔŋ fɛ Abraham kɛ atɔf ŋaŋɛ, ali dəkəcəmbər kəcək, mba kənalɛkɛ kɔ temer kədesɔŋ kɔ ŋi kəbəp kəbənda ka dokom dɔn kɔ nkɔn eŋcepər-ɛ, mba tɛm tatɔkɔ ta ɛntayɔ wan-ɛ. 6 Kɔ Kanu kəloku Abraham ntɛ: «Kəbənda ka dokom dam kəndeyi decikəra atɔf ŋɔlɔma. Andekɔ-cəmbər ŋa di dacar, patɔrəs ŋa meren masar maŋkəlɛ (400). 7 Mba afum aka atɔf ŋaŋɔkɔ ŋandekɔ-cəmbər ŋa dacar mɔ, in’ endekɔ-bocər ŋa kiti. Kɔ teŋcepər-ɛ, ŋandewur ŋadekor-kor im nnɔ kəfo kaŋkɛ.»*

8 Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəŋcaŋəs kiyi kɔn tetin kɔ Abraham, ti tɔyɔnɛ kəmɛŋkərnɛ ka kəkəŋc arkun. Ti disrɛ kɔ Abraham oŋkom Isiyaka, k’ɛŋkəŋc kɔ tataka tɔn ta camət-maas. Itɔ Isiyaka ɛnayɔ sɔ Yakuba, kɔ Yakuba ɔyɔ sɔ ti awut ɔn arkun wəco kɔ mɛrəŋ, aŋɛ ŋayɔnɛ cas ca cusuŋka wəco kɔ mɛrəŋ ca Yisrayel mɔ.

9 Ntɛ atem asu, awut a Isiyaka, ŋanayɔnɛ wɛŋc kəŋan Isifu kəraca mɔ, kɔ ŋaŋcaməs kɔ ntɛ tɔŋsɔŋɛ pakekərɛ kɔ Misira mɔ. Mba Kanu kənayi kɔ Isifu, 10 kənayac kɔ pəcuca fəp. Kanu kəŋc-mar Isifu, kəc-sɔŋ kɔ kəcərɛ kəkɔt nde Firawona wəbɛ ka Misira fɔr kiriŋ. Firawona ɛnasɔŋ Isifu dekiriŋ da Misira kɔ da kəlɔ kɔn disrɛ fəp mɔ.

11 Kɔ dor dɔpɔŋ dende deyi Misira fəp kɔ atɔf ŋa Kanahan. Pəcuca pɛnabɛk, atem asu ŋaŋc-sɔtɔ fɛ yeri. 12 Kɔ Yakuba ende pəne a cəgbay cəyi Misira, k’osom tɔcɔkɔ-cɔkɔ awut ɔn aŋɛ ŋantəŋnɛ atem asu mɔ. 13 Ta mɛrəŋ, kɔ Isifu owurərnɛ awɛŋc ɔn, ntɛ tɔ kɔ Firawona ɔsɔtɔ kəcərɛ oŋ akomɛnɛ a Isifu. 14 Kɔ Isifu osom awɛŋc ɔn a pakɛrɛ kɔ kas Yakuba, kəlɛkɛnɛ ka afum ɔn fəp, aŋɛ ŋaŋc-bəp afum wəco camət-mɛrəŋ kɔ kəcamət (75) mɔ. 15 Kɔ Yakuba ontor atɔf ŋa Misira. Difɔ ɛnafi, kɔ atem asu alɔma. 16 K’aŋkekərɛ cəbel cəŋan Səkɛm, k’aŋkɔ pawup nde kufu nkɛ Abraham ɛnawayɛ pəsam nnɔ kusuŋka ka Hamɔr kəyi mɔ.

17 Tɛm ntɛ pənamar a Kanu kəlas temer ntɛ kənalɛkɛ Abraham mɔ tɛnalɔtərnɛ. Kɔ dokombəra dɛmbɛk, kɔ afum ŋaŋla oŋ kəla dəm Misira, 18 haŋ kɔ wəbɛ wəlɔma ender pəndɛ dɛbɛ da atɔf ŋaŋɔkɔ nwɛ ɛnatɔ-cərɛ Isifu mɔ. 19 Wəbɛ wəkakɔ ender pəc-nɛmpəs, pəc-tɔrəs atem asu. K’ende pəsɔŋɛ ŋa kəsak cənaka cəŋan, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta akakɔ ŋantam kəyi doru mɔ.

20 Tɛm tatɔkɔ t’ anakom Musa, nwɛ ɛnabɔt Kanu kənəŋk mɔ. K’antɔmpər kɔ yof maas nde kəlɔ ka kas disrɛ, 21 mba ntɛ tɔyɔ tɛnatɔyi mɛnɛ kəgbal kɔn mɔ, kɔ wan ka wəbɛ ka Misira wəran efir kɔ, k’ɔŋkɔ pədusum pəyɔ kɔ wan. 22 Kəcərɛ kəkɔt fəp k’ aMisira k’ anadusumɛ Musa, k’ɔsɔtɔ fənɔntər dəmoloku kɔ dəmɔyɔ.

23 Ntɛ Musa ɔsɔtɔ meren wəco maŋkəlɛ (40) mɔ, k’ende pəcɛm-cɛmnɛ kəkɔ-nəŋk awɛŋc aŋa, afum a Yisrayel. 24 Kɔ Musa ɔŋkɔ pətəŋnɛ wɛŋc wəkin wəka Misira pac-cakəra, k’ɛŋcəmɛnɛ wɛŋc wəkakɔ aŋc-tɔrəs mɔ. K’oluksɛ ayɛk ŋa wɛŋc, k’endif wəMisira. 25 Kɔ Musa ɛŋcɛm-cɛmnɛ a awɛŋc aŋa ŋaŋtam kəc-gbɛkərɛ a Kanu kəntam kəbaŋ ŋa kɔ ŋaŋcəmɛ kɔ darəŋ-ɛ, mba ŋanacərɛ fɛ ti. 26 Dɔckɔsɔk, kɔ Musa ɔŋkɔ pəbəp aYisrayel mɛrəŋ ŋac-sutɛnɛ, k’ɛyac ŋa, k’olompəs ŋa dacɔ. K’eyif ŋa: ‹Ta ake tɔ nəŋsutnɛnɛ tantɛ-ɛ? Dɛwɛŋca dɔ nəyɔ!›

27 Mba wəkɔ ɛŋc-cakəra wɛŋc mɔ, ɛwɛn Musa pəc-yif: ‹An’ ɔsɔŋ’ əm kəyɔnɛ wəbɛ kɔ wəboc kiti səna dacɔ-ɛ? 28 Kədif’ im kɔ məfaŋ ba, pəmɔ tɔkɔ məndifsa wəMisira mɔ?› 29 Kɔ moloku mamɔkɔ mɔsɔŋɛ Musa kəyɛksɛ, k’ɔŋkɔ pəndɛ decikəra atɔf ŋa Madiyaŋ. Difɔ ɛnakom awut arkun mɛrəŋ.

30 Ntɛ meren wəco maŋkəlɛ meŋcepər (40) mɔ, kɔ mɛlɛkɛ mowurər Musa nde tɛgbɛrɛ ta tɔrɔ ta Turisnina dəmemer ma nɛŋc ndɛ dɛŋcmar dɛrəntəm mɔ. 31 Ntɛ Musa ɛnəŋk ti mɔ, kɔ pəŋciyanɛ kɔ kənəŋk ka tes tɛwɛy-wɛy tatɔkɔ, ntɛ ɔŋc-cɔŋnɛ kəkɔ-gbɛkərɛ mɔ, kɔ dim da Wəbɛ Kanu dender kɔ: 32 ‹In’ ɔfɔ, Kanu ka atem am: Kanu ka Abraham, ka Isiyaka kɔ Yakuba!› Musa pəc-yikcɛ, ta oŋwosɛ sɔ kəgbətnɛ di-ɛ.

33 Kɔ Wəbɛ oloku kɔ: ‹Məwurɛ cɔfta cam dəwɛcək, bawo kəfo kaŋkɔ məŋcəmɛ mɔ, kəfo kəcempi kɔ. 34 Inəŋk pəcuy pa afum em aŋɛ ŋayi Misira mɔ, ine kəgbis kəŋan: Intor ideyac ŋa. Ndɛkəl oŋ, məder isom əm Misira.›

35 Musa wəkakɔ ŋanace a ŋac-loku: «An’ ɔsɔŋ’ əm kəyɔnɛ wəbɛ kɔ wəboc kiti səna dacɔ-ɛ?» Nkɔn Kanu kənasom pəyɔnɛ wəbɛ kɔ wəyac, kəbɛrɛnɛ ka mɛlɛkɛ mmɛ mɛnawurər kɔ nde dɛrəntəm mɔ. 36 Nkɔn Musa ɛnawurɛnɛ aYisrayel Misira pəc-yɔ mes mɛwɛy-wɛy kɔ mɛgbɛkərɛ ma Kanu, nde kəba Kəyim kɔ nde dətɛgbɛrɛ, meren mmɛ wəco maŋkəlɛ (40) disrɛ.

37 Nkɔn Musa wəkakɔ yati ɛnaloku aYisrayel: ‹Kanu kəndekɛrɛ nu sayibɛ pəmɔ ina, nwɛ kəndeyɛk-yɛk awɛŋc anu dacɔ mɔ, pəsom kɔ nnɔ nəyi mɔ.› 38 Nkɔn Musa, ntɛ afum ŋanaloŋkanɛ nde dətɛgbɛrɛ mɔ, nkɔn ɛnayɔnɛ sɔ wəcepərɛnɛ moloku atem asu dacɔ kɔ mɛlɛkɛ mmɛ moŋc-lok-lokər kɔ nde dətɔrɔ ta Turisnina mɔ. K’ɔsɔtɔ moloku meyi wəyeŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ səcərɛ mi mɔ.

39 Atem asu ŋanafaŋ fɛ kəcəŋkəl kɔ, kɔ ŋawɛnəs kɔ. Ŋanacɛm-cɛmnɛ dəbəkəc kəluksərnɛ Misira. 40 Kɔ atem asu ŋaloku Aruna, ‹Məlompəsɛ su mɛrəŋka, mmɛ mendesolɛ su mɔ, bawo Musa nwɛ owurɛnɛ su Misira mɔ, səŋcərɛ fɛ ntɛ tɔsɔtɔ kɔ mɔ.› 41 Mata mamɔkɔ, kɔ ŋalompəs tɛrəŋka ta tura, kɔ ŋaloŋnɛ nnɔ tɛrəŋka kiriŋ, kɔ ŋambocɛ kəsata yɛbəc ya waca waŋan. 42 Mba kɔ Kanu kəmbɛr ŋa kumunt, kɔ kəsakɛ ŋa kəkor-koru ca ya dareŋc. It’ aŋcic ti buk ba sayibɛ-e disrɛ:

‹Nəna aka Yisrayel,

meren wəco maŋkəlɛ (40) mmɛ nəŋcepərɛnɛ dətɛgbɛrɛ mɔ, in’ ɔ nəŋc-difɛ sɛm kəloŋnɛ disrɛ ba?

43 Nənakekərɛ abal ŋa tɛrəŋka ta Mɔlɔk

kɔ tɛrəŋka ta kɔs ka kanu konu Refaŋ.

Nənapat mɛrəŋka teta kəc-tontnɛnɛ ka mi fɔr kiriŋ!

Ti disrɛ kəkekərɛ nu k’ inder decikəra Babilɔŋ tadarəŋ.›

44 Atem asu ŋanayɔ dəndo dətɛgbɛrɛ abal ŋa sede nŋɛ anamɛŋk walakɛ wa masar nwɛ Kanu kənacicɛ Musa mɔ. Tatɔkɔ tɔ wəlok-lokər ka Musa ɛnaloku kɔ a pəyɔ, a ŋowurɛnɛ kɔ ŋɔkɔ ɛnanəŋk mɔ. 45 Ntɛ atem asu ŋasɔtɔ ŋi mɔ, kɔ ŋaŋkekərɛ nde atɔf nŋɛ Kanu kənabɛləs afum fɔr yaŋan kiriŋ mɔ. Yosuwe pəyɔnɛ ŋa wəkiriŋ. Abal ŋaŋɔkɔ ŋɛnayi di haŋ tɛm ta Dawuda. 46 Kɔ Dawuda ɔsɔtɔ kəmar ka Kanu, k’ontola sɔ kəsɔŋ kɔ kəfo nkɛ ɔŋkɔcəmbərɛ Kanu ka Yakuba dəkəyi mɔ. 47 Mba Sulemany ɛnader pəlɔ kəlɔ kaŋkɔ.

48 Mɛnɛ ntɛ Wəbɛ wəka dareŋc ɔntɔwosɛ kəyi paka disrɛ mpɛ kəca ka fum kəlompəs mɔ, pəmɔ tɔkɔ sayibɛ səloku ti mɔ:

49 ‹Wəbɛ oloku:

«Kɔm kəyɔnɛ dɔcɔm dem da dɛbɛ,

kɔ antɔf ŋɔyɔnɛ dəkəcəmbər dem wɛcək.

Ake kəlɔ kɔ nəyi kəcəmbər em-ɛ?

Kəfo kəre k’ inde ic-ŋesəm-ɛ?

50 Bafɔ kəca kem kəlompəs mamɛ fəp ba?»›

51 Nəna afum ataŋi ləŋəs, ayɔ bəkəc pəmɔ bilakoro! Haŋ mɔkɔ nəna nəyi kəwɛnəs Amera Ŋecempi ŋa Kanu pəmɔ atem anu! 52 Sayibɛ səre atem anu ŋanatɔ-tɔrəs-ɛ? Ŋanadif aŋɛ ŋananuŋkɛnɛ kəcam kəder ka Wəlompu nwɛ nəna nənasɔŋ oŋ a kɔ andif mɔ. 53 Nəna aŋɛ nənasɔtɔ sariyɛ sa Musa nsɛ mɛlɛkɛ ma Kanu mɛnaloku kɔ mɔ, mba nənakɔtɛnɛ fɛ si, nəmɛŋkərnɛ fɛ sɔ si.»

Kədif ka Etiyɛn

54 Ntɛ Etiyɛn oŋc-lok-loku mɔ, afum akɔ ŋaŋc-ne moloku mamɔkɔ mɔ, pənanaŋkanɛ kətɛlɛ ŋa haŋ ŋaŋc-ŋaŋərɛnɛ sek nnɔ eyi mɔ. 55 Mba Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛŋc-bəc Etiyɛn dəris. K’ɛŋgbətnɛ kɔm, k’ɛnəŋk nɔrɔ da debeki da Kanu, Yesu pəcəmɛ kəca kɔn kətɔt. 56 K’oloku: «Inəŋk kɔm kəgbitɛ, Wan ka fum pəcəmɛ kəca kətɔt ka Kanu!»

57 Kɔ afum aŋɛ ŋaŋkulɛ-kulɛ pəpɔŋ, kɔ ŋasuŋcnɛ ləŋəs, kɔ ŋawɛtnɛ fəp faŋan kəkɔ-bəp Etiyɛn. 58 Kɔ ŋambɛləs kɔ haŋ kɔ ŋawurɛnɛ kɔ dare, kɔ ŋaŋcacas kɔ masar. Atəŋnɛ aka ti ŋanaboc suma saŋan sa kəroŋ wətɛmp dəntɔf, nwɛ aŋc-we Sol mɔ.

59 Ntɛ ŋaŋc-cacas kɔ mɔ, kɔ Etiyɛn ontola pəc-loku: «Wəbɛ Yesu, məbaŋ amera ŋem.» 60 Ntɛ tɔ kɔ Etiyɛn ɛŋcəp suwu, k’oŋkulɛ-kulɛ: «Wəbɛ, ta məsarsər ŋa kiciya kaŋkɛ!» Ntɛ elip kəloku tatɔkɔ mɔ, k’eŋgbiŋ kifir.

8

1 Sol ɛnawosɛ kədif ka Etiyɛn.

Sol ɔŋc-tɔrəs kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu

Dɔsɔk dadɔkɔ d’ anacop kətɔrəs kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu dəndo Yerusalɛm. Kɔ alaŋ fəp faŋan ŋasaməsər nde tɔf ya Yude kɔ Samari, mɛnɛ asom a Yesu. 2 Kɔ afum alomp alɔma ŋawup Etiyɛn, kɔ ŋambok kɔ bel-bel.

3 Kɔ Sol nkɔn ɛyɛfɛ kətɔrəs ka kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu, pəc-bɛrɛ dəwɔlɔ waŋan, pəc-wurɛnɛ ŋa, pəc-sumpər arkun kɔ aran, pəc-bɛr ŋa dəbili.

Filip kəcam kɔn moloku mɔtɔt atɔf ŋa Samari

4 Alaŋ aŋɛ ŋanasaməsər mɔ, ŋaŋc-cam moloku mɔtɔt mofo fəp mmɛ ŋaŋc-cepər mɔ. 5 Filip nwɛ ɛnator dare da Samari mɔ, ɛŋc-cam teta , nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk kəyɔnɛ Wəbɛ mɔ. 6 Kənay k’afum kətəŋnɛ disrɛ ŋaŋc-cəŋkəl bel-bel tɔkɔ Filip oŋc-loku mɔ, ntɛ ŋaŋc-ne kɔ ŋac-nəŋk sɔ mɛgbɛkərɛ ma Kanu mmɛ ɔŋc-yɔ mɔ. 7 Yɔŋk yɛlɛc yoŋc-kulɛ-kulɛ kəwur afum alarəm dəris aka dare dadɔkɔ. Anataməs atorər kɔ afum alarəm akɔ ŋanafi wɛcək mɔ. 8 Kɔ pəbotu pɔpɔŋ pɛmbɛrɛ dare da Samari.

9 Wərkun wəlɔma ɛnayi di pac-we kɔ Simɔŋ. Ɛnawon dare dadɔkɔ, pəyɔnɛ dure, pəc-sɔŋɛ aka Samari cusu kəwos, pəc-wenɛ sɔ fum wəpɔŋ. 10 Afum fəp, kəyɛfɛ wanfɛt haŋ wəbeki ŋanaleləs kɔ, ŋac-loku: «Fum wəkawɛ ɔyɔnɛ fənɔntər fa Kanu, fənɔntər fəkɔ aŋwe ‹Fəpɔŋ› mɔ.» 11 Ŋanacəmɛ kɔ darəŋ, bawo ɛnawon kəwosəs ŋa cusu teta dureya dɔn. 12 Mba ntɛ ŋanalaŋ moloku ma Filip, nwɛ ɛŋc-cam moloku mɔtɔt ma dɛbɛ da Kanu kɔ tewe ta Yesu Krist mɔ, k’aŋgbət arkun kɔ aran dəromun. 13 Kɔ Simɔŋ nkɔn yati ɛlaŋ moloku ma Filip, k’owosɛ kəgbət dəromun. K’ɛŋcəmɛ Filip dəntɔf tɛm fəp. Ntɛ Simɔŋ ɛnəŋk mɛgbɛkərɛ kɔ mes mɛwɛy-wɛy ma Kanu mmɛ meŋc-yi mɔ, kɔ kusu kəwos kɔ.

14 Ntɛ asom a Yesu ŋanayi Yerusalɛm kɔ ŋane a aka Samari ŋawosɛ toloku ta Kanu mɔ, kɔ ŋasom Piyɛr kɔ Saŋ kəkɔ di. 15 Ntɛ Piyɛr kɔ Saŋ ŋantor dare da Samari mɔ, kɔ ŋantolanɛ ŋa ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋasɔtɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu mɔ, 16 bawo haŋ tɛm tatɔkɔ Amera Ŋecempi ŋɛnatorər fɛ nwɛ o nwɛ kərɛsna dəndo. Mɛnɛ kəgbət dəromun gbəcərəm kɔ ŋanasɔtɔ tewe ta Yesu Krist. 17 Awa Piyɛr kɔ Saŋ ŋandeŋər ŋa waca, kɔ ŋasɔtɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu.

18 Ntɛ Simɔŋ ɛnanəŋk a kədeŋər kəca ka asom a Yesu gbəcərəm kənasɔŋ afum Amera Ŋecempi mɔ, k’ɛŋkɛrɛ ŋa pəsam pəc-loku: 19 «Nəsɔŋ im ina sɔ kətam! Nwɛ o nwɛ indedeŋər waca mɔ, wəkayi pəsɔtɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu.»

20 Mba kɔ Piyɛr oloku kɔ: «Kanu kəsɔŋɛ məlɛcɛ kɔ pəsam pam, bawo məŋcɛm-cɛmnɛ kəsɔtɛnɛ pi kəpocɛ ka Kanu! 21 Məna məyɔ fɛ daka, məyɔ fɛ tofokəl nnɔ tes tantɛ disrɛ, bawo abəkəc ŋam ŋolomp fɛ fɔr ya Kanu kiriŋ. 22 Məluksərnɛ Wəbɛ Kanu, məlɛtsɛnɛ kɔ, mətola kɔ ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəŋaŋnɛn’ am mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlɛc ma abəkəc ŋam mɔ, kɔ Kanu kəwosɛ ti-ɛ. 23 Bawo inəŋk fɔ mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlɛc ma kəraca mɛntam əm, kɔ kətɔ-lomp kəsekət’ əm.»

24 Kɔ Simɔŋ oloku kɔ: «Nətolan’ em Kanu Wəbɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ mamɛ nəloku mɔ ta tɔlɔm o tɔlɔm tɔsɔt’ em.»

25 Piyer kɔ Saŋ ŋaŋcam ntɛ ŋananəŋk kɔ tɔkɔ ŋanane teta Yesu mɔ, kɔ ŋalukus Yerusalɛm, ŋac-cam toloku tɔtɔt ta Kanu sədare səlarəm sa Samari.

Filip kɔ wərkun wəpɔŋ wəka atɔf ŋa Ecopi

26 Mɛlɛkɛ ma Wəbɛ mɔlɔma mender nde Filip eyi mɔ moc-loku: «Məkɔ ntende kəca-kətɔt, məsolnɛ dɔpɔ deyer-yer ndɛ dɛŋyɛfɛ Yerusalɛm doc-tor Kasa mɔ.» 27 Kɔ Filip ɛyɛfɛ katin, k’ɛntas. Wərkun wəpɔŋ wəka Ecopi ɛnayi pabanɛ kɔ. Nkɔn ɛnatɔmpər kəcəmbər-cəmbər ka daka da Kandas, wəbera wəka atɔf ŋa Ecopi fəp. Ɛnader Yerusalɛm kədekor-koru Kanu. 28 Kəlukus k’ɛŋc-ndɛ ndɔrɔn pəndɛ pɛyɛksɛnɛ pɔn kəroŋ, pəc-karaŋ pəpɔŋ buk ba aŋnabi Esayi. 29 Kɔ Amera ŋa Kanu ŋoloku Filip: «Məcɔŋnɛ məlɔtərnɛ pəyɛksɛnɛ mpɛ.»

30 Kɔ Filip ɛyɛksɛ kəkɔ dəndo, k’ene wəka Ecopi nwɛ pəc-karaŋ buk ba aŋnabi Esayi. K’eyif kɔ: «Məŋcərɛ ntɛ məyi kəkaraŋ mɔ ba?»

31 Kɔ wəEcopi nwɛ oloku Filip: «Cəke c’ intam ti kəcərɛ-ɛ, k’intɔyɔ nwɛ ɛntəks’ em mɔ?» K’oloku Filip a pəpɛsɛ pəndɛ kɔ kəsək pɛyɛksɛnɛ pɔn kəroŋ.

32 Moloku ma kitabu mmɛ ɛŋc-karaŋ mɔ mɛnayɔnɛ mmɛ:

«K’aŋkekərɛ kɔ dəkədif pəmɔ aŋkesiya.

Pəmɔ aŋkesiya ŋowut nŋɛ ŋɔntɔkulɛ-kulɛ wəfon wəka ŋi dəntɔf mɔ,

ɛnawani fɛ kusu.

33 Owosɛ kətorɛ kɔn baŋca, k’ ambaŋər kɔ kaŋce kɔn.

An’ endetam kəlɔm teta kəbənda ka dokom dɔn-ɛ?

Bawo anim kiyi kɔn doru antɔf ŋaŋɛ kəroŋ.»*

34 Kɔ wərkun wəbanɛ nwɛ eyifnɛ Filip: «Ilɛtsɛn’ am, məlok’ im: Tes ta ana tɔ sayibɛ səloku tantɛ-ɛ? Ta nkɔn wəsərka ba, ka fum wəcuru?» 35 Kɔ Filip ɛlɛk moloku k’oŋcop dəmoloku ma kitabu mamɔkɔ, k’oloku kɔ toloku tɔtɔt ta Yesu.

36-37 Ntɛ ŋanasolnɛ dɔpɔ ŋac-kɔ mɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp domun. Kɔ wərkun wəbanɛ oloku: «Domun dɔ dandɛ: Ak’ endeyaməs oŋ kəgbət kem dəromun teta Kanu-ɛ?»† 38 Kɔ Filip oloku a pacəmbər pɛyɛksɛnɛ, kɔ ŋantor dəromun. kɔ Filip ɛŋgbət kɔ dəromun teta Kanu. 39 Ntɛ ŋampɛ dəromun mɔ, kɔ Amera Ŋecempi ŋa Wəbɛ Kanu ŋɛmpɛnɛ Filip. Ti disrɛ, wəbanɛ wəka Ecopi nwɛ ɛnəŋk fɛ kɔ sɔ, k’osolnɛ dɔpɔ dɔn abəkəc ŋobotu disrɛ. 40 Kɔ Filip ɔŋkɔ pənəŋknɛ dare da Asot. K’oloku moloku mɔtɔt ma Kanu sədare fəp nsɛ eŋc-cepər mɔ, haŋ k’ɔŋkɔ pəbəp dare da Sesari.

9

Kanu kəŋcəmbər Sol dɔpɔ dɔtɔt

(22:3-16; 26:9-20)

1 Tɛm tatɔkɔ Sol pəc-beŋəsnɛ kədifət acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ, k’ɔŋkɔ ndena wəloŋnɛ wəpɔŋ wəka kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu. 2 Kɔ Sol ewer wəloŋnɛ wəpɔŋ reka teta wɔlɔ wa dəkətola Kanu da aSuyif nde Damas, ntɛ tɔŋsɔŋɛ k’ɛmbəp di akin akin-ɛ, pəyɔnɛ arkun pəyɔnɛ aran aŋɛ ŋaŋcəmɛ dɔpɔ da Yesu darəŋ mɔ, pətam kəsumpər ŋa pəkekərɛ Yerusalɛm. 3 Dɔpɔ Sol ɛnayi pəc-lɔtərnɛ dare da Damas, gbəŋcana babɔkɔ kɔ pəmot pɛyɛfɛ dəkɔm, kɔ pɔsɔŋ pəwaŋkəra mpɛ pɛnakɛl kɔ mɔ. 4 K’ɛntɛmpɛnɛ dəntɔf. K’ene dim ndɛ dɛnayif kɔ: «Sol! Sol! T’ ake tɔ məntɔrəs em-ɛ?» 5 Kɔ Sol eyif kɔ, «Wəbɛ, məna an’ ɔfɔ-ɛ?»

«Ina, Yesu iyɔnɛ, nwɛ məyi kətɔrəs mɔ. 6 Mba məyɛfɛ, məbɛrɛ dare, aŋkɔ-lok’ əm tɔkɔ pəmar məyɔ mɔ.» 7 Kɔ arkun aŋɛ ŋanasol kɔ nkɔn Sol mɔ ŋaŋcəmɛ, ta ŋantam kəlok-loku-ɛ kənesɛ disrɛ, ŋac-ne dim mba ta ŋaŋnəŋk fum-ɛ. 8 Kɔ Sol ɛyɛfɛ dəntɔf pəmepi fɔr, mba ta ɛŋnəŋk paka o paka-ɛ. K’asumpər kɔ kəca, k’ambɛrsɛnɛ kɔ dare da Damas. 9 K’eyi di mata maas ta ɛŋnəŋk-ɛ, ɔfɔdi peri, ɔfɔmun.

10 Dəndo dare da Damas wəcɛpsɛ wəka Wəbɛ Yesu darəŋ wəlɔma ɛnayi di pac-we kɔ Ananiyas. Kɔ Wəbɛ oloku kɔ kənəŋk disrɛ: «Ananiyas!»

K’owosɛ: «Iyi nnɔ, Wəbɛ!»

11 Kɔ Wəbɛ Yesu oloku kɔ: «Məkɔ dɔpɔ dɔkɔ aŋwe ‹Dolompu› mɔ, məkɔ mətɛn nde kəlɔ ka Yudas fum wəkɔ aŋwe Sol mɔ, wəka dare da Tarəs ɔyɔnɛ. Bawo ontola Kanu, 12 kɔ Kanu kənamentər kɔ kənəŋk disrɛ fum nwɛ aŋwe Ananiyas mɔ pəbɛrər kɔ. K’endeŋər Sol waca, ntɛ tɔŋsɔŋɛ kɔ sɔ kənəŋk mɔ.»

13 Mba Ananiyas oluksɛ: «Wəbɛ, inenɛ afum alarəm ŋac-lɔm pəlɛc mpɛ fum wəkakɔ ɔyɔ afum am acempi nde Yerusalɛm mɔ. 14 Nnɔ kəfo kaŋkɛ yati kɔ aloŋnɛ apɔŋ aSuyif ŋanawurɛ Sol a pədesumpər nwɛ o nwɛ omboŋc tewe tam mɔ.»

15 Mba kɔ Wəbɛ oloku Ananiyas: «Məkɔ! Bawo fum wəkakɔ paka pɔ mpɛ inayɛk-yɛk kəkɔtɛnɛ tewe tem nnɔ abɛ a tɔf ya doru kɔ aka Yisrayel fɔr kiriŋ mɔ. 16 Ina yati in’ endementər Sol pəcuy fəp pɔkɔ pəmar pədecepərɛnɛ teta tewe tem mɔ.»

17 Kɔ Ananiyas ɔŋkɔ. Ntɛ ɛmbəp kəlɔ kaŋkɔ mɔ, k’ɛmbɛrɛ, k’endeŋər Sol waca. K’oloku: «Sol Wɛŋc im, Wəbɛ Yesu, nwɛ ɛnawurər əm nde dɔpɔ ndɛ mənasolnɛ məc-der Damas mɔ, osom im ntɛ tɔŋsɔŋ’ am sɔ kənəŋk, a məlarɛ sɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu mɔ.» 18 Gbəŋcana babɔkɔ, kɔ ca yoŋkoŋɛ kɔ dəfɔr pəmɔ wokwok, kɔ fɔr yɔn yɛntam sɔ kəc-nəŋk. Kɔ Sol ɛyɛfɛ, k’ɔsɔtɔ kəgbət dəromun teta Kanu. 19 Ntɛ elip kədi yeri mɔ, k’ɔsɔtɔ sɔ fənɔntər.

Sol kəcam kɔn toloku ta Kanu dare da Damas

Kɔ Sol eŋcepərɛnɛ mataka mɔlɔma kɔ acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu akɔ ŋanayi dare da Damas mɔ. 20 K’ɛyɛfɛ kəcam katina dəwɔlɔ wa dəkətola Kanu da aSuyif, pəc-loku a Yesu Wan ka Kanu ɔyɔnɛ. 21 Kɔ pəŋciyanɛ afum fəp aŋɛ ŋaŋc-ne polok-loku pa Sol mɔ, kɔ ŋayif: «Bafɔ nkɔn nde Yerusalɛm ɛŋc-faŋ kəmələk aŋɛ ŋaŋc-boŋc tewe tantɛ mɔ ba? Bafɔ kəsumpər kəŋan k’ɛnaderɛnɛ nnɔ, pəkekərɛ ŋa nde aloŋnɛ apɔŋ ŋayi mɔ ba?» 22 Mba Sol pəc-yɔ kəyɔ dəm kətam pəc-sɔŋɛ aSuyif aŋɛ ŋanayi dare da Damas mɔ kəciyanɛ, kəc-mentər a Yesu ɔyɔnɛ Krist, wəbɛ wəyɛk-yɛk wəka Kanu.

23 Ntɛ mataka mɔlɔma meŋcepər mɔ, aSuyif aŋɛ ŋanayi Damas mɔ ŋantəŋnɛ kənim ka Sol. 24 Kɔ Sol ende pəcərɛ tɛtəŋnɛ taŋan. ASuyif ŋaŋc-bum daŋ kɔ pibi dəkəwur da dare ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋatam kənim kɔ mɔ. 25 Mba pibi papɔkɔ kɔ acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ ŋambɛr kɔ dəkəsaksaka, kɔ ŋayokɛnɛ kɔ damba da saŋka sa dare darəŋ.

Kəyi ka Sol Yerusalɛm

26 Ntɛ Sol ɛmbɛrɛ Yerusalɛm mɔ, k’ɛŋsɛp kənɔŋkəlɛnɛ acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ. Mba fəp fəŋc-nesɛ kɔ, ta ŋalaŋ a nkɔn sɔ ɔyɔnɛ wəcɛpsɛ wəka Yesu darəŋ-ɛ. 27 Mba kɔ Barnabas ɛlɛk kɔ, kɔ ŋaŋkɔ nde asom a Yesu ŋayi mɔ. Kɔ Barnabas ɔlɔmər ŋa ntɛ Sol ɛnanəŋk Wəbɛ Yesu dɔpɔ, a kɔ Yesu olok-lokər kɔ mɔ, kɔ ntɛ tewe ta Yesu kənasɔŋɛ kɔ kəbaŋsɛ mɔ. 28 Sol ɔŋc-kɔ pəc-der kɔ ŋa dəndo Yerusalɛm pəc-lok-lokɛ kəlaŋ disrɛ tewe ta Wəbɛ Yesu. 29 Sol pəc-lok-loku, pəc-gbɛkəlɛnɛ kɔ afum aKresi, mba, ŋa sɔ, ŋac-tɛn kənim kɔ. 30 Ntɛ awɛŋc alaŋ ŋaŋcərɛ ti mɔ, kɔ ŋasɔŋɛ Sol kətor Sesari, k’ɛlɛk dɔpɔ k’ɔŋkɔ dare da Tarəs.

31 Kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu a atɔf ŋa Yude, atɔf ŋa Kalile kɔ atɔf ŋa Samari, ŋa fəp ŋanayi pəforu disrɛ. Alaŋ Yesu ŋaŋcəpəsɛnɛ bəkəc, ŋayinɛ kənesɛ ka Wəbɛ Kanu disrɛ. Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛŋc-marəs kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu, ti disrɛ ŋaŋc-la kəla dəm.

Kətaməs ka Eney

32 Piyɛr nwɛ ɛŋc-cepər sədare sasɔkɔ fəp mɔ, ɛnader pətor sɔ ndena afum acempi aŋɛ ŋanandɛ dare da Lida mɔ. 33 K’ɔŋkɔ pəbəp di fum nwɛ aŋc-we Eney mɔ, ta ɔŋkɔt-ɛ, pəfəntərɛ debik meren camət-maas disrɛ. 34 Kɔ Piyɛr oloku kɔ: «Eney, Yesu Krist ɛntaməs əm! Məyɛfɛ məna wəsərka mənɛp abik ŋam!» Gbəŋcana babɔkɔ k’ɛyɛfɛ, k’ɛŋcəmɛ. 35 Ntɛ aka Lida kɔ aka Sarɔŋ fəp ŋanəŋk kɔ mɔ, kɔ ŋaŋkafəli mera yaŋan nnɔ Wəbɛ Yesu eyi mɔ.

Kəyekti ka Tabita defi

36 Wəran wəcɛpsɛ ka Wəbɛ Yesu darəŋ wəlɔma ɛnayi dare da Yope, pac-we kɔ Tabita. Kusu kəŋan disrɛ aŋc-we kɔ sɔ Dorkas, ti tɔyɔnɛ «were». Wəran wəkakɔ ɔŋc-yɔ mes mɔtɔt mɛlarəm, kɔ kəmar. 37 Mata mamɔkɔ disrɛ, k’ɛfəntərɛ docu, k’efi. K’ambikɛ kəbel kɔn, k’ampɛnɛ ki nde dukulɔ da kəlɔ dareŋc. 38 Ntɛ acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ ŋane a Piyɛr eyi Lida ndɛ dɔlɔtərnɛ dare da Yope mɔ, kɔ ŋasom arkun mɛrəŋ kəkɔ-lɛtsɛnɛ kɔ: «Ta məwon kəcepər nde ndorosu.»

39 Kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ kɔ ŋaŋkɔ kɔ asom aŋɛ mɛrəŋ. Ntɛ ŋambɛrɛ mɔ, k’ampɛnɛ kɔ nde dukulɔ da kəlɔ dareŋc. K’acəbokəra fəp ŋander ŋabəp kɔ ŋac-bok, ŋac-mentər kɔ səbrumus kɔ yamos nyɛ Dorkas ɛnalompəs ntɛ ɛnayi kɔ ŋa mɔ.

40 Kɔ Piyɛr owurɛnɛ afum fəp nde doru, k’ɛŋcəp suwu, k’ontola Kanu tetɔn. Ntɛ elip mɔ, k’ɛŋkafəlɛ nde kəbel kəyi mɔ, k’oloku: «Tabita, məyɛfɛ!» Awa kɔ Tabita emepi fɔr, ntɛ ɛnəŋk Piyɛr mɔ, k’ɛyɛfɛ, k’ɛndɛ. 41 Kɔ Piyɛr ɔsɔŋ kɔ kəca, k’eyekti kɔ. K’ewe afum acempi kɔ acəbokəra, k’ementər ŋa Tabita pəyi wəyeŋ. 42 Kɔ aka dare da Yope fəp ŋaŋcərɛ ti, kɔ alarəm ŋaŋcop kəlaŋ Wəbɛ Yesu. 43 Kɔ Piyɛr eyi dare da Yope mataka mɛlarəm, ndena Simɔŋ wəlɔma nwɛ ɛŋc-bəc kata mɔ.

10

Kəwe ka Piyɛr ndena Kɔrneli

1 Wərkun wəlɔma ɛnayi Sesari pac-we kɔ Kɔrneli, pəyɔnɛ wəbɛ ka kəgba ka asɔdar tasar tin (100). Kəgba kaŋkɔ k’aŋc-we «Kəgba Itali.» 2 Nkɔn kɔ aka kəlɔ kɔn disrɛ fəp ŋaŋc-nesɛ Kanu, ŋacəmɛ tɛfaŋ ta ki darəŋ. Kɔ Kɔrneli ɔŋc-yɔnɛ afum nɔnɔfɔr, pəc-tola Kanu tɛm fəp. 3 Dɔsɔk dɔlɔma dec dɔrɔfɔy, k’ɛnəŋk pəsoku pɛs kənəŋk disrɛ, mɛlɛkɛ ma Kanu mɔlɔma mɛbɛrɛ nde kəlɔ kɔn disrɛ, kɔ mewe kɔ: «Kɔrneli!»

4 K’ɛŋgbətnɛ mi, kɔ kənesɛ kəyi kɔ, k’eyif mi: «Acəke Wəbɛ?»

Kɔ mɛlɛkɛ mamɔkɔ moloku kɔ: «Motola mam kɔ kəyɔnɛ kam afum nɔnɔfɔr, mes mamɔkɔ fəp mɛmpɛ nde Kanu fɔr kiriŋ, kɔ kəŋcɛm-cɛmnɛ mi. 5 Məsom oŋ afum dare da Yope ŋakɔwen’ am fum wəlɔma nwɛ aŋwe Simɔŋ mɔ, pac-deŋər kɔ tewe ta ‹Piyɛr›. 6 Ndena Simɔŋ wəlɔma eyi, wəkakɔ wəbəc kata ɔfɔ, kəlɔ kɔn kəyi kəba kəsək.»

7 Ntɛ mɛlɛkɛ mamɔkɔ mɛnalok-lokər kɔ mɔ mɛnadelukus, kɔ Kɔrneli ewe amarəs ɔn mɛrəŋ kɔ wəsɔdar wəcəmɛ mɛfaŋ ma Kanu darəŋ wəlɔma aŋɛ ŋanayi kɔ dəntɔf mɔ. 8 Ntɛ Kɔrneli elip kəlɔmər asɔdar ɔn mes mɔkɔ mɛnacepər nkɔn kɔ mɛlɛkɛ dacɔ mɔ, k’osom ŋa Yope.

9 Dɔckɔsɔk, ntɛ ŋanayi dɔpɔ, a ŋac-lɔtərnɛ dare da Yope mɔ, kɔ Piyɛr ɛmpɛsɛ akɛr ŋa kəlɔ kɔn kakəroŋ kəkɔ-tola Kanu, tɛnatəŋnɛ daŋ dɛc-bəp. 10 Kɔ dor dɔyɔ kɔ, k’ɛfaŋ kədi yeri. Tɛm tɔkɔ anayi kəlompəsɛ kɔ yeri mɔ, kɔ kənəŋk kənder kɔ. 11 K’ɛnəŋk kɔm kəgbitɛ, paka pɔlɔma mpɛ pɛnawurɛnɛ kɔ manta mɔpɔŋ mmɛ anasumpər moŋkubut maŋkəlɛ mɔ, montor haŋ kɔ mɛfəntərɛ dəntɔf. 12 Sɛm dokom fəp yɛnayi manta mamɔkɔ disrɛ, kəyɛfɛ sɛm ya wɛcək maŋkəlɛ, yeliŋɛ-liŋɛ haŋ kəbəp bɛmp ya dareŋc. 13 Kɔ dim dɔlɔma doloku kɔ: «Piyɛr, Məyɛfɛ, mədif, məsɔm!»

14 Kɔ Piyɛr oloku: «Ala Wəbɛ! Tɔlɔm o tɔlɔm tɛntasɔŋɛ f’em kəsɔm paka mpɛ sariyɛ səmɔnɛ mɔ.»

15 Ta mɛrəŋ kɔ dim ndɛ dolok-lokər kɔ sɔ: «Paka mpɛ Kanu kəcempəs mɔ, ta məna məyik-yikəs pi.»

16 Kɔ teyi kəmaas, pəwon fɛ k’ampɛnɛ dəkɔm manta mamɔkɔ mɛnayɔ sɛm mɔ.

17 Kɔ tedisrɛ ta kənəŋk kaŋkɔ teyi Piyɛr yama-yama. Tɛm tatɔkɔ tɔ asom a Kɔrneli, ntɛ amentər ŋa kəlɔ ka Simɔŋ mɔ, kɔ ŋaŋkɔ ki nde dəkusuŋka. 18 Kɔ ŋawe, kɔ ŋayif kɔ pəyɔnɛ fɔ kəlɔ kaŋkɔ kɔ Simɔŋ nwɛ andeŋər tewe ta «Piyɛr» mɔ eyi-ɛ.

19 Ntɛ Piyɛr eyi kəcɛm-cɛmnɛ tedisrɛ ta kənəŋk kɔn mɔ, kɔ Amera ŋa Kanu ŋoloku kɔ: «Arkun maas ŋayi nde dabaŋka ŋac-tɛn əm. 20 Mətor, nəsol nəkɔ kɔ ŋa, ali kənesɛ ta kəy’ im, bawo In’ osom ŋa.»

21 Kɔ Piyɛr ontor k’eyif arkun aŋɛ: «Ina nəntɛn, ta ake tɔ nənderɛnɛ nnɔ-ɛ?»

22 Kɔ ŋaloku kɔ: «Kɔrneli, wəbɛ wəka asɔdar tasar tin (100), fum wəlompu pəc-nesɛ Kanu, nwɛ aSuyif fəp ŋaŋcərɛ dɔtɔt dɔn akɔ ŋaloku mes mɔn mɔtɔt mɔ, ndɔrɔn Kanu kəsom mɛlɛkɛ mosoku, a pəsak su sədew’ am pəkɔ-cəŋkəl’ əm ntɛ pəmar məloku kɔ mɔ.» 23 Awa kɔ Piyɛr ɛmbɛrsɛ ŋa dɛkɛr, k’ɔsɔŋ ŋa dəkəyi.

Dɔckɔsɔk kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ, k’ɔŋkɔ kɔ ŋa. K’awɛŋc alaŋ a dare da Yope alɔma ŋaŋcəmbər kɔ. 24 Kɔ ŋambɛrɛ Sesari dɔckɔsɔk, Kɔrneli pəc-kar ŋa, k’ewe akomɛnɛ ɔn alɔma nde ndɔrɔn kɔ anapa ɔn atɔt. 25 Kəbɛrɛ ka Piyɛr, kɔ Kɔrneli ɔŋkɔ pəfaynɛ kɔ, k’ɛntɛmpɛnɛ kɔ wɛcək dəntɔf. K’ɛŋcəpɛ kɔ suwu. 26 Mba kɔ Piyɛr eyekti kɔ, k’oloku: «Məyɛfɛ, ina sɔ fum iyɔnɛ.»

27 Ŋayi kəlok-loku kɔ Kɔrneli, k’ɛmbɛrɛ k’ɛmbəp afum alarəm ŋaloŋkanɛ. 28 Kɔ Piyɛr oloku ŋa: «Nəŋcərɛ a amɔnɛ aSuyif kəbɔt kɔ acikəra, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pəbɛrɛ ndɔrɔn. Mba Kanu kəmentər im a pəmar fɛ a pakulɛ fum o fum a eyik-yik, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pəmar fɛ sɔ a pakulɛ fum o fum a ɔsɔk fɛ fɔr ya Kanu kiriŋ. 29 It’ ɔsɔŋɛ ntɛ məsom a pakɔ-w’ em mɔ, k’inder ali ta iŋcɛm-cɛmnɛ-ɛ. Ndɛkəl iyif əm, T’ ake tɔ məwen’ em-ɛ?»

30 Kɔ Kɔrneli oloku: «Tɔsɔtɔ mata maŋkəlɛ ic-tola nnɔ nderem, dɔfɔy dendebəp. K’inəŋk fɔr yem kiriŋ wərkun wəlɔma pəbɛrnɛ yamos yomotər-motər. 31 Kɔ fum wəkakɔ oloku: ‹Kɔrneli, Kanu kəmbaŋ kətola kam, k’ɛŋcɛm-cɛmnɛ sɔ kəyɔnɛ kam afum nɔnɔfɔr. 32 Məsom fum dare da Yope pakɔ-wen’ am Simɔŋ nwɛ andeŋər tewe ta «Piyɛr» mɔ, nde kəlɔ ka Simɔŋ, wəbəc kata, nwɛ kəlɔ kɔn kəyi kəba kəsək mɔ.› 33 K’isom katina fum, kɔ məna məsɔtɔ abəkəc ŋɔtɔt kəder. Ndɛkəl oŋ səyi fəp fosu Kanu fɔr kiriŋ, sədecəŋkəl moloku mɔkɔ Wəbɛ osom əm kəloku mɔ.»

Moloku ma Piyɛr ndena Kɔrneli

34 Awa kɔ Piyɛr ɛlɛk moloku, k’oloku: «Kaŋce: Iŋcərɛ oŋ a Kanu kəyi fɛ kəsək kin. 35 Mba afum fəp dacɔ məna nwɛ məŋnesɛ Kanu, məcəmɛ pəlompu darəŋ mɔ, Kanu kəmbaŋ əm. 36 Kanu kənakenɛ aka Yisrayel toloku, pəc-loku ŋa moloku mɔtɔt ma pəforu mpɛ Yesu Krist ɛŋkɛrɛ afum fəp mɔ: Nkɔn ɔyɔnɛ Wəbɛ ka afum fəp. 37 Nəna nəŋcərɛ tɔkɔ teyi Yude fəp mɔ, Kalile tɛnacop, ntɛ Saŋ ɛnacam kəgbət dəromun mɔ. 38 Kanu kənabɔy Yesu wəka Nasarɛt Amera Ŋecempi ŋɔn kɔ fənɔntər. Nnɔ o nnɔ eŋc-cepər mɔ, ɔŋc-yɔ pətɔt, pəc-taməs afum fəp aŋɛ amera ŋɛlɛc ŋɔŋc-tɔrəs mɔ, bawo Kanu kənayi kɔ nkɔn Yesu.

39 Səyɔnɛ atəŋnɛ a mes fəp mmɛ Yesu ɛnayɔ nde atɔf ŋa aSuyif kɔ Yerusalɛm mɔ. Nkɔn nwɛ ŋananim, ŋacaŋ kɔ dəkətɔk mɔ, 40 mba Kanu kənatimi kɔ tataka tɔn ta maas. Kɔ kəsɔŋ kɔ kəmentərnɛ, 41 bafɔ nnɔ afum fəp ŋayi mɔ, mba nnɔ atəŋnɛ mes aŋɛ Kanu kənanuŋkɛnɛ kəyɛk-yɛk, kɔ səna aŋɛ sənadi yeri, səmun kɔ nkɔn ntɛ ɛnayɛfɛ afi dacɔ mɔ. 42 K’osom su kəloku afum, səmentər a nkɔn Yesu, nkɔn ɔ Kanu kəŋcəmbər kəyɔnɛ nwɛ endebocɛ afum afi kɔ ayi wəyeŋ kiti mɔ. 43 Sayibɛ-e fəp sənaloku tetɔn: Nwɛ o nwɛ ɛgbɛkər kəlaŋ kɔn Yesu mɔ, endesɔtɔ nde Kanu kəyi mɔ kəŋaŋnɛnɛ ka mes mɔn mɛlɛc teta tewe ta Yesu.»

Atɔyɔnɛ Suyif ŋasɔtɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu

44 Moloku mamɔkɔ mɔ Piyɛr ɛnayi kəloku, ntɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛnatorər afum akɔ ŋaŋc-cəŋkəl moloku mɔn mɔ. 45 Cusu cənawos alaŋ a Kanu, akəŋc akɔ ŋanader kɔ Piyɛr mɔ, kənəŋk a kəpocɛ ka Amera Ŋecempi kənasaməsər kəbəp haŋ acikəra aŋɛ ŋantɔyɔnɛ aSuyif mɔ, 46 bawo ŋaŋc-ne ŋa kəkor-koru Kanu cusu c’ acikəra.

Awa kɔ Piyɛr ɔŋgbɔkərɛ: 47 «Antam kəfatɛnɛ kəgbət afum dəromun nnɔ akaŋɛ ŋasɔtɔ Amera Ŋecempi pəmɔ səna mɔ ba?» 48 K’oloku a pagbət akakɔ dəromun tewe ta Yesu Krist. Kɔ ŋalɛtsɛnɛ Piyɛr kəyi dəndo mataka mɔlɔma.

11

Piyɛr kəsɔksər alaŋ a Yerusalɛm mes mɔkɔ mɛnacepər dare da Yope mɔ

1 Asom a Yesu kɔ awɛŋc aŋa alaŋ aŋɛ ŋanayi atɔf ŋa Yude mɔ ŋane a acikəra, aŋɛ ŋantɔyɔnɛ Suyif mɔ, ŋawosɛ toloku ta Kanu. 2 Ntɛ Piyɛr ɛnapɛ Yerusalɛm mɔ, kɔ afum aŋɛ anakəŋc mɔ ŋayɛfɛ kənal kɔ, 3 ŋac-loku: «Məmbɛrɛ ndena afum aŋɛ antɔkəŋc mɔ, kɔ məndi yeri kɔ ŋa, bawo aSuyif ŋanamɔnɛ ti!»

4 Awa kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ kəlɔmər ŋa tin tin tin mes mɔkɔ mɛnacepər mɔ: 5 «Ina, nde dare da Yope inayi, dɔsɔk dadɔkɔ ic-tola Kanu kɔ kənəŋk kənder im. Ti disrɛ, k’inəŋk paka pɔlɔma poc-tor powurɛnɛ kɔ manta pasumpər pi moŋkubut maŋkəlɛ, kɔ pontor kəyɛfɛ dəkɔm haŋ nnɔ inayi mɔ. 6 Ntɛ inagbətnɛ pi disrɛ mɔ, k’inəŋk sɛm ya wɛcək maŋkəlɛ, sɛm ya dop, yeliŋɛ-liŋɛ, kɔ bɛmp ya dəkɔm. 7 K’ine sɔ dim doc-lok’ im: ‹Məyɛfɛ Piyɛr! Mədif, məsɔm.›

8 K’iloku: ‹Ala Wəbɛ! Tɔlɔm o tɔlɔm tɛntasɔŋɛ f’em kəbɛr paka pɔtɔcemp dəkusu, mpɛ Kanu kəmɔnɛ kədi mɔ.›

9 Kɔ dim ndɛ dɔŋgbɔkərɛ sɔ kəyɛfɛ dəkɔm: ‹Paka mpɛ Kanu kəŋcempəs mɔ, ta məna məlokɛ pi kətɔ-cemp!› 10 Kɔ teyi kəmaas, pəwon fɛ kɔ ca nyɛ fəp yolukus sɔ dəkɔm.

11 Gbəŋcana babɔkɔ, kɔ arkun maas aŋɛ anasom nde nderem kəyɛfɛ dare da Sesari mɔ, ŋander ŋacəmɛ dəkusuŋka ka kəlɔ kəŋkɔ sənayi mɔ. 12 Kɔ Amera Ŋecempi ŋolok’ im a səsol səkɔ kɔ ŋa, ali inesɛ fɛ. Kɔ awɛŋc asu aŋa alaŋ camətətin aŋɛ ŋacəm’ em darəŋ, kɔ səŋkɔ səbɛrɛ ndena Kɔrneli. 13 Kɔ Kɔrneli oloku su ntɛ ɛnanəŋk mɛlɛkɛ nde ndɔrɔn, kɔ moloku kɔ: ‹Məsom fum dare da Yope pakɔ wen’ am Simɔŋ, wəkɔ andeŋər tewe ta «Piyɛr» mɔ. 14 Nwɛ endelok’ əm moloku mmɛ mendeyac’ əm, kəbəp aka kəlɔ kam disrɛ fəp mɔ.›

15 Iyi kəlok-loku, kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋontorər ŋa pəmɔ ntɛ ŋɛnatorər səna sɔ dəkəcop mɔ. 16 Awa k’iŋcɛm-cɛmnɛ toloku ta Wəbɛ ntɛ ɛnaloku: ‹Saŋ ɛnagbətɛ afum domun, mba nəna Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɔ nəndesɔtɔnɛ kəgbət teta Kanu.› 17 Kɔ pəyɔnɛ fɔ kəpocɛ kin kayi kɔ ŋanasɔtər Kanu pəmɔ səna aŋɛ səlaŋ Yesu Krist mɔ-ɛ, anɔ inatam kəyɔnɛ-ɛ ntɛ iŋkɔyamsər Kanu mɔ?»

18 Ntɛ ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ bəkəc yontor ŋa, kɔ ŋaŋkor-koru Kanu, ŋac-loku: «Kanu kəsɔŋ sɔ acikəra aŋɛ ŋantɔyɔnɛ Suyif mɔ kətam kəsəkpər bəkəc, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋasɔtɔ tecepərɛnɛ doru ntɛ Kanu kəfaŋ mɔ!»

Kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu nde dare da Antiyɔk

19 Ntɛ andif Etiyɛn mɔ, k’ aŋcop kətɔrəs afum alaŋ kɔ tɔsɔŋɛ ŋa kəsaməsər. Alɔma ŋanakɔ atɔf ŋa Fenisi, alɔma ŋakɔ Sipər, alɔma ŋakɔ haŋ Antiyɔk, ŋaŋc-luksɛ fɛ nwɛ o nwɛ sɔ toloku ta Kanu mɛnɛ aSuyif gbəcərəm. 20 Afum akakɔ dacɔ, alɔma ŋanayi, aŋɛ ŋanader dare da Antiyɔk kəyɛfɛ ka sədare sa Sipər kɔ Sirɛn mɔ, ŋaŋc-lok-lokər aka kusu ka Kresi, ŋac-loku ŋa toloku tɔtɔt ta Wəbɛ Yesu. 21 Kəca ka Wəbɛ Yesu kənayi alaŋ akakɔ kəroŋ. Kɔ afum alarəm ŋayɔnɛ alaŋ, kɔ ŋaŋkafəli bəkəc yaŋan nnɔ Wəbɛ Yesu eyi mɔ.

22 Kɔ moloku mamɔkɔ mɛmbɛrɛ kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu ka Yerusalɛm dələŋəs, k’asom Barnabas Antiyɔk. 23 Kəbɛrɛ kɔn di, ntɛ ɛnadenəŋk pətɔt kɔ pəbotu mpɛ Kanu kənayɔnɛ alaŋ a Antiyɔk mɔ, kɔ pəmbɔt kɔ. K’eŋgbiŋər ŋa kəgbɛkər ka Wəbɛ Yesu mera yaŋan fəp kəlaŋ disrɛ. 24 Barnabas fum wətɔt ɛnayi. Kəlaŋ kənayi kɔ dɛbəkəc kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋeyi kɔ sɔ darəŋ. Kɔ afum alarəm ŋaŋcəmɛ dɔpɔ da Wəbɛ Yesu darəŋ.

25 Kɔ Barnabas ɔŋkɔ dare da Tarəs kəlɛk Sol. 26 Ntɛ Barnabas ɛnəŋk Sol mɔ, k’eŋkekərɛ kɔ Antiyɔk. Teren tin camcam, ŋac-təŋnɛ kəloŋkanɛ ka alaŋ, kɔ ŋaŋtəksɛ kənay ka afum. Dəndo Antiyɔk, difɔ anacop tɔcɔkɔ-cɔkɔ kəwe acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ «aka Krist.»*

27 Mata mamɔkɔ, kɔ adəŋk a Kanu alɔma ŋantor dare da Antiyɔk kəyɛfɛ Yerusalɛm. 28 Wəkin ɛnayi ŋa dacɔ pac-we kɔ Akabus, k’ɛyɛfɛ, kɔ Amera Ŋecempi ŋɔsɔŋɛ kɔ kədəŋk a dor dendeyi doru fəp. Dor dadɔkɔ dɛnader deyi tɛm ntɛ Kəlod ɛnayɔnɛ wəbɛ ka tɔf ya Rom fəp mɔ. 29 Kɔ acɛpsɛ a Yesu ŋaŋcɛm-cɛmnɛ kəfɛk teta kəmar ka awɛŋc aŋa alaŋ aŋɛ ŋanayi atɔf ŋa Yude mɔ, nwɛ o nwɛ kɔ ntɛ ɛnatam kəfɛk mɔ. 30 Itɔ ŋanayɔ: Kɔ ŋasom Barnabas kɔ Sol kəkenɛ ki abeki aŋɛ ŋanayi kəloŋkanɛ ka alaŋ a Yude mɔ.

12

Kədif ka Sak, kɔ kəbɛr ka Piyɛr dəbili

1 Tɛm tatɔkɔ tɔ wəbɛ wəka atɔf Herodu ɛnatəpsər afum alaŋ alɔma waca teta kətɔrəs kəŋan. 2 K’endifɛ Sak wɛŋc ka Saŋ dakma. 3 Ntɛ Herodu ɛnanəŋk a mɔyɔ mɔn mamɔkɔ mɔŋc-bɔt aSuyif mɔ, k’ɛŋcɛm-cɛmnɛ sɔ kətəp Piyɛr waca, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəcaŋər kɔ mɔ. Mataka ma kəsata kəpɔŋ ka aSuyif mɛnayi: Kəsata ka cəcom cətɔnɔŋkəl lebin. 4 Ntɛ Herodu osumpər Piyɛr, k’ɛmbɛr kɔ dəbili mɔ, k’ɔsɔŋ cəgba maŋkəlɛ ca asɔdar kəbum kɔn, kəgba o kəgba kənayɔ asɔdar maŋkəlɛ. Ɛŋc-cɛm-cɛmnɛ kəbocər Piyɛr kiti fɔr ya afum fəp kiriŋ kɔ kəsata ka Pak kəŋcepər-ɛ.

5 Aŋc-bum Piyɛr dəbili, mba afum alaŋ ŋaŋc-tolanɛ kɔ bel-bel nnɔ Kanu kəyi mɔ tɛm fəp.

Kəwurɛ ka Piyɛr dəbili

6 Ntɛ dɔsɔk ndɛ Herodu ɛnacɛm-cɛmnɛ kəbocər Piyɛr kiti dɛmbəp mɔ, pibi papɔkɔ, pakotɛ Piyɛr gbekce mɛrəŋ, pəfəntərɛ pəc-dirɛ asɔdar mɛrəŋ dacɔ. Nde dəkumba, asɔdar ŋanacəmɛ sɔ dəndo ŋac-bum bili. 7 Gbəŋcana babakɔ, kɔ wəsom wəka dareŋc, mɛlɛkɛ ma Wəbɛ, mender, kɔ pəmot pɔsɔŋ pəwaŋkəra bili disrɛ. Kɔ mɛlɛkɛ mmɛ mentimi Piyɛr k’oc-sut-sut kɔ kəsək, kɔ moloku kɔ: «Məyɛfɛ katəna!» Kɔ gbekce yoŋkoŋɛ kɔ dəwaca.

8 Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ: «Məlɛk yamos yam, məbɛrnɛ cɔfta cam!» Kɔ Piyɛr ɔyɔ mamɔkɔ fəp. Kɔ mɛlɛkɛ moloku kɔ sɔ: «Məbɛrnɛ yi, məcəm’ em darəŋ!» 9 Kɔ Piyɛr ɛŋcəmɛ mɛlɛkɛ mmɛ darəŋ. Ɛnacərɛ fɛ a kəmar ka mɛlɛkɛ kaŋkɔ a kaŋce kɔ: kənəŋk ka dareŋc kɔ nkɔn ɛnacɛm-cɛmnɛ. 10 Ntɛ ŋaŋcepər abum acɔkɔ-cɔkɔ kɔ aka mɛrəŋ mɔ, kɔ ŋambəp kumba ka fɛc nkɛ kənatɛfərnɛ dare mɔ. Kɔ kumba kəŋgbitɛ ki sərka fɔr yaŋan kiriŋ, kɔ ŋawur, kɔ ŋasumpər dɔpɔ dɔlɔma. Gbəŋcana babɔkɔ, kɔ mɛlɛkɛ mɛsak Piyɛr.

11 Ntɛ pəndecɛrŋɛ Piyɛr mɔ, k’oloku: «Iŋcərɛ oŋ a Wəbɛ osomna mɛlɛkɛ mɔn, mede mɛbaŋ’ im waca wa Herodu disrɛ, kɔ pəlɛc pɔkɔ aSuyif ŋanafaŋ em mɔ fəp.»

12 Ntɛ ɛŋcərɛ ti oŋ mɔ, k’ɔŋkɔ nde kəlɔ ka Mari, iya wəka Saŋ, nwɛ aŋc-deŋər tewe ta «Mark» mɔ, nde afum alarəm ŋanaloŋkanɛ ŋac-tola Kanu mɔ. 13 Ntɛ Piyɛr osut-sut kumba ka dəkəbɛrɛ mɔ, kɔ wəyecəra wəlɔma pac-we kɔ Rodu, ɔŋcɔŋnɛ kəkɔ-cəŋkəl. 14 Kɔ Rodu ɛnɛpəl dim da Piyɛr, mba pəbotu disrɛ ɛŋgbiti fɛ kumba. K’ɛyɛksɛ kəkɔ-loku afum aŋɛ ŋanayi dəkəlɔ mɔ a Piyɛr ender, k’ɛŋcəmɛ dəkumba.

15 Kɔ afum ŋaloku Rodu: «Məna məntamnɛ fɛ!» Mba k’ɛŋgbəc a tɔkɔ oloku mɔ itɔ teyi. Kɔ ŋaloku: «Mɛlɛkɛ mɔn mɔ!»

16 Piyɛr nkɔn pəc-sut-sut kəsut-sut dəm kumba. Ntɛ ŋaŋgbiti kumba kɔ ŋanəŋk Piyɛr mɔ, kɔ cusu cəwos ŋa. 17 K’olok-lokərɛ ŋa kəca a ŋacaŋk, k’ɔlɔmər ŋa ntɛ Wəbɛ owurɛ kɔ dəbili mɔ. K’oloku: «Nəloku ti Sak kɔ awɛŋc asu.» K’owur k’ɔŋkɔ kəfo kəlɔma.

18 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, kɔ pəyama-yama pɔpɔŋ peyi asɔdar dacɔ: Ake ’sɔtɔ Piyɛr-ɛ, Deke eyi-ɛ? 19 Kɔ Herodu osom a patɛn Piyɛr, mba ŋananəŋk fɛ kɔ. K’ombocər asɔdar akakɔ ŋaŋc-bum Piyɛr mɔ kiti, kɔ Herodu oloku a padif ŋa. Ntɛ telip mɔ, kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ atɔf ŋa Yude, k’ontor dare da Sesari kəkɔ-cepərɛnɛ di tɛm tɔlɔma.

Kəfi ka wəbɛ Herodu

20 Herodu ɛnayi kəyɛfərɛnɛ kɔ aka sədare sa Tir kɔ Sidɔŋ. Mba kətəŋnɛ disrɛ aka sədare sasɔkɔ ŋander ŋabəp Herodu. Ntɛ ŋasɛp kəsɔtər Bəlastus nwɛ ɛnayɔnɛ wətɔmpər ka mes ma dukulɔ dɔn kəwosɛ kəyac ŋa mɔ, kɔ ŋantola wəbɛ Herodu pəforu, bawo nde atɔf ŋɔn difɔ yaŋan yɔŋc-sɔtɔ yeri.

21 Ntɛ tataka taŋan tɛtəŋnɛ tɛmbəp mɔ, kɔ Herodu ɛmbɛrnɛ yamos yɔn ya dɛbɛ, pəndɛ nde aŋgbaŋcan ŋɔn pəc-lok-lokər ŋa. 22 Tɛm ntɛ afum fəp ŋaŋc-kulɛ-kulɛ, a ŋac-loku: «Bafɔ dim da fum dɔ dandɛ, mba da kanu dɔ!» 23 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ mɛlɛkɛ ma Wəbɛ mosut kɔ, bawo ɛnayek-yekəs fɛ Kanu, kɔ yɛt yoŋcop kəsɔm kɔ, k’efi.

24 Toloku ta Wəbɛ tɛŋc-sam oŋ kəsam dəm tɔc-kɔ kiriŋ.

25 Barnabas kɔ Sol ntɛ ŋalip kəkɔtɛnɛ kəsom kəŋan nde dare da Yerusalɛm mɔ, kɔ ŋalukus, ŋac-lɛkɛnɛ Saŋ, nwɛ aŋc-deŋər tewe ta «Mark» mɔ.

13

Ayɛk-yɛk Barnabas kɔ Sol kəkɔtɛnɛ ka moloku ma Kanu

1 Kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesy aŋɛ ŋanayi dare da Antiyɔk mɔ, sayibɛ-e kɔ atəksɛ ŋanayi ŋa dacɔ: Barnabas, Simɔŋ nwɛ aŋc-deŋər tewe ta «Wəbi» mɔ, Lusiyus wəka Sirɛn, Manahɛŋ nwɛ anadusum kəfo kin kɔ Herodu wəbɛ wəka topoc tin k’ayer atɔf kəmaŋkəlɛ-ɛ, kɔ Sol. 2 Dɔsɔk dɔlɔma, ntɛ alaŋ akakɔ ŋaŋc-kor-koru Kanu mɔ, ŋac-suŋ, kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋoloku: «Nəcəmbər em kəsək Barnabas kɔ Sol, teta yɛbəc yɔkɔ inawenɛ ŋa mɔ.» 3 Ntɛ alaŋ ŋalip kəsuŋ kɔ kətola Kanu mɔ, kɔ ŋandeŋər Barnabas kɔ Sol waca, kɔ ŋasom ŋa.

Kəyi ka Barnabas kɔ Sol nde Sipər

4 Ntɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋosom Barnabas kɔ Sol mɔ, kɔ ŋantor atɔf ŋa Selusi, dəndo ŋanalɛk abil kɔ ŋaŋcali kəkɔ ka mokuru ma Sipər. 5 Ntɛ ŋambɛrɛ Salamin mɔ, kɔ ŋaŋcop kəluksɛ toloku ta Kanu nde kəlɔ ka dəkətola Kanu da aSuyif. Saŋ ɛnayi di pəc-mar ŋa.

6 Ntɛ ŋaŋcali mokuru haŋ dare da Pafɔs mɔ, kɔ ŋambəp di fum wəwɛŋkɛ wəlɔma pəc-wenɛ sayibɛ, mba ta ɔyɔnɛ si-ɛ. WəSuyif ɛnayi, pac-we kɔ Bar-Yesu. 7 Wəwɛŋkɛ wəkakɔ ndena Serkus Polu ɛnayi, nwɛ ɛnayɔnɛ wəkiriŋ wəka sədare sa atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ. Nkɔn Serkus Polu wərkun wəcempi domp ɛnayi. K’ender k’ewe Barnabas kɔ Sol pəc-tɛn kənenɛ ŋa toloku ta Kanu. 8 Elimas, itɔ tatɔkɔ «wəwɛŋkɛ» kusu kəŋan, ɛŋc-gbɛkəl moloku ma Barnabas kɔ Sol, pəc-tɛn kəkafəli kəlaŋ ka wəkiriŋ Serkus Polu. 9 Mba Sol, nwɛ aŋc-we sɔ Pol mɔ, Amera Ŋecempi ŋeyi kɔ darəŋ, k’ɛŋgbətnɛ Elimas. 10 Kɔ Sol oloku kɔ: «Məna wəkakɔ məla mowul kɔ yem mɔ, wəka amera ŋɛlɛc, wəter pəlompu fəp, məfɔsak kəkafəli-kafəli səpɔ sa Wəbɛ Kanu nsɛ səlomp mɔ ba? 11 Ndɛkəl kəca ka Wəbɛ kəy’ əm kəroŋ: Wətɔnəŋk məndeyɔnɛ! Tɛm tendebəp, məndeyi ta mənəŋk pəwaŋkəra pa dec-ɛ.»

Gbəŋcana babɔkɔ kɔ fɔr yɔyɔ kɔ pafulu kɔ kubump kəwɛkərnɛ kɔ. K’ɛyɛfɛ kənana-nana pəc-tɛn kəca nkɛ kəŋkɔsumpər kɔ kəsolɛ mɔ. 12 Ntɛ wəkiriŋ ka dɔtɔf ɛnəŋk ntɛ tɛnacepər mɔ, k’ɔyɔnɛ wəlaŋ. Mɛtəksɛ mmɛ ɛnanenɛ Barnabas kɔ Sol teta Wəbɛ mɔ mɛnabɔt kɔ dɛbəkəc.

Pol kɔ Barnabas dare da Antiyɔk nde Pisidi

13 Ntɛ Pol kɔ asol ɔn ŋayɛfɛ dare da Pafɔs mɔ, kɔ ŋayekti abɛla kəkɔ ka Perke, nde atɔf ŋa Paŋfili. Kɔ Saŋ Mark ɛŋgbɛy ŋa, k’olukus Yerusalɛm. 14 Kɔ ŋayɛfɛ Perke ŋacəmɛ dɔpɔ daŋan darəŋ haŋ Antiyɔk, atɔf ŋa Pisidi. Kɔ ŋaŋkɔ kəlɔ ka dəkətola da Kanu da aSuyif dɔsɔk da kəŋesəm, kɔ ŋandɛ. 15 Ntɛ alip kəkaraŋ Tawurɛta Musa kɔ Sayibɛ-e mɔ, kɔ abɛ a kəlɔ ka dəkətola da Kanu ndɛ ŋaloku Barnabas kɔ Pol: «Awɛŋc su aŋa, kɔ nəyɔ toloku tecəpəsɛ abəkəc ntɛ nəŋfaŋ kəloku afum mɔ, nəloku ti.»

16 Kɔ Pol ɛyɛfɛ, k’ondot kəca, k’oloku: «Arkun a Yisrayel, kɔ nəna aləpəs aŋɛ nəŋnesɛ Kanu mɔ, nəcəŋkəl! 17 Kanu ka afum akaŋɛ, Kanu ka Yisrayel, kənayɛk-yɛk atem asu, kɔ kəsɔŋɛ ŋa kəla tɛm ntɛ ŋanayi decikəra Misira mɔ, kɔ Kanu kin kaŋkɔ kəwurɛnɛ ŋa atɔf ŋaŋɔkɔ fənɔntər fa kəca kɔn. 18 Kɔ kəlɛkɛ ŋa mes mɛlɛc maŋan nde dətɛgbɛrɛ meren wəco maŋkəlɛ (40). 19 Ntɛ Kanu kənim afum a cusuŋka camət-mɛrəŋ nde atɔf ŋa Kanahan mɔ, kɔ kəsɔŋ atɔf ŋaŋɔkɔ afum ɔn ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋɔyɔnɛ ŋa kɛ mɔ. 20 Mes mamɔkɔ fəp mɛnawon meren masar maŋkəlɛ kɔ wəco kəcamət (450).

Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Kanu kəsɔŋ ŋa aboc kiti, aŋɛ ŋanatɔmpər dɛbɛ da aka Yisrayel mɔ haŋ kəbəp ka tɛm ta aŋnabi Samiyɛl. 21 Kɔ tɛyɛfɛ dənda kɔ aka Yisrayel ŋawer Kanu wəbɛ. Kɔ kəsɔŋ ŋa Sawul wan ka Kis pəyɔnɛ ŋa wəbɛ meren wəco maŋkəlɛ (40). Fum wəka kusuŋka ka Beŋyamin ɛnayi. 22 Ntɛ Kanu kəfən Sawul mɔ, kɔ kəsɔŋ ŋa wəbɛ Dawuda, nwɛ Kanu kənalokɛ ntɛ mɔ: ‹Inəŋk Dawuda wan ka Yisay, fum ɔfɔ nwɛ səwurɛnɛ bəkəc mɔ, iŋcɛm-cɛmnɛ a endeyɔ mɛfaŋ mem fəp.›*

23 Kəbənda ka dokombəra da nkɔn Dawuda, difɔ Kanu kənasɔŋ kəkom ka Yesu Krist kədeyɔnɛ ka nwɛ endeyac afum a Yisrayel, pəmɔ ntɛ kənasɔŋ ti atem asu temer mɔ. 24 Ta Yesu ɛntader-ɛ, Saŋ ɛnacam kəgbət dəromun, ntɛ tɔŋsɔŋɛ afum a Yisrayel fəp ŋasəkpər bəkəc yaŋan yɛtɛfərnɛ Kanu mɔ. 25 Ntɛ Saŋ ɛŋc-ləpəs yɛbəc nyɛ Kanu kənasom kɔ mɔ, eŋc-yif: ‹Pɛcɛm-cɛmnɛ ponu, an’ iyɔnɛ-ɛ? Nwɛ nəŋcɛm-cɛmnɛ a nkɔn iyɔnɛ mɔ, bafɔ nkɔn iyɔnɛ de! Mba endeder tadarəŋ tem nwɛ pəntɔmar’ im yati kəsikəlɛ cɔfta dəwɛcək mɔ.›

26 Awɛŋc im aŋa, nəna awut aka dokom da Abraham, kɔ nəna akɔ nəŋnesɛ Kanu mɔ, səna ŋɔ anakɛrɛ toloku ntɛ tendeyac su mɔ. 27 Mba aka Yerusalɛm kɔ abɛ aŋan ŋanacərɛ fɛ fum nwɛ Yesu ɛnayɔnɛ mɔ. Ŋanagbɛkərɛ fɛ sɔ moloku ma sayibɛ-e mmɛ aŋc-karaŋ dɔsɔk o dɔsɔk da kəŋesəm mɔ, mba ŋanader ŋalas moloku mamɔkɔ ntɛ ŋanabocər Yesu kiti mɔ. 28 Ŋanasɔtɔ fɛ ntɛ o ntɛ tɔkɔ pənamar a ŋadifɛ Yesu mɔ, mba ŋantola Pilat kədif kɔn. 29 Ntɛ ŋalip kəyɔ mes fəp mɔkɔ anacic tetɔn mɔ, kɔ ŋantorɛ kɔ dəkətɔk kəpəmpəl, kɔ ŋaŋkɔ ŋaboc kɔ dəkufu. 30 Mba Kanu kənayekti kɔ afum afi dacɔ. 31 Kɔ Yesu owurər mataka mɛlarəm akɔ ŋanapɛ kɔ nkɔn kəyɛfɛ Kalile kəkɔ ka Yerusalɛm mɔ. Ŋa ŋayɔnɛ oŋ aŋɛ ŋanatəŋnɛ kəyɛfɛ ka Yesu afi dacɔ mɔ, ŋa ŋantam sɔ kəluksɛ ti afum alɔma.

32 Kɔ səna toloku tɔtɔt tatɔkɔ tɔ səloku nu: Temer mpɛ anasɔŋ atem asu mɔ, 33 Kanu kəlasɛ su ti bel-bel, səna dokomɛnɛ daŋan, kəyekti ka Yesu, pəmɔ tɔkɔ aŋcic ti Yabura Dawuda ya mɛrəŋ disrɛ mɔ:

‹Wan kem məyɔnɛ,

bawo in’ okom əm kəyɛfɛ mɔkɔ.›

34 Kanu kənaloku a kəndeyekti kɔ afi dacɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta oluksərnɛ pəte mɔ. It’ ɛnasɔŋɛ pəloku:

‹Indesɔŋ un memer mosoku mmɛ inasɔŋ Dawuda mɔ,

memer mmɛ mɔyɔnɛ kaŋce mɔ.›

35 Itɔ Kanu kəlokɛnɛ kəfo kəlɔma Yabura Dawuda disrɛ:

‹Məfɔdesak Wəsoku wəkam pəte dəkufu.› †

36 Dawuda nkɔn ɛnabəc tɛfaŋ ta Kanu dɛtɛmp dɔn disrɛ, k’ɛfəntərɛ k’efi, k’awup kɔ nde atem ɔn kəsək, k’ente dəkufu. 37 Mba fum nwɛ Kanu kənatimi afi dacɔ mɔ, nkɔn ɛnate fɛ.

38 Awɛŋc im aŋa, nəcərɛ ti: Teta nkɔn Yesu t’ aŋcamɛ nu kəŋaŋnɛnɛ ka kiciya, kiciya nkɛ sariyɛ sa Musa sənatɔ-tam kəsɔkəs nu mɔ. 39 Ti disrɛ, nwɛ o nwɛ omboc kəlaŋ kɔn nnɔ Yesu eyi mɔ, Kanu kəndesɔkəs kɔ. 40 Nəkɛmbərnɛ ntɛ tɔŋsɔŋɛ mes mɔkɔ sayibɛ-e ŋaŋcic mɔ ta mɛbəp nu:

41 ‹Nəmɔmən nəna afum aŋɛ nəbɔtər kəfani mɔ!

Nəyi pəciyanɛ disrɛ, nəsɔlɛ!

Bawo ina kəyɔ k’inder tes tɔlɔma kiyi konu doru kaŋkɛ disrɛ,

tes ntɛ nəntɔdelaŋ kɔ fum olok’ un ti-ɛ.›»

42 Dəkəwur daŋan, kɔ afum ŋalɛtsɛnɛ ŋa kəder sɔ dɔsɔk da kəŋesəm dɔkɔ dender mɔ kədegbɔkərɛ moloku min mayi. 43 Ntɛ kənay kəsakətɛnɛ mɔ, aSuyif alarəm kɔ akɔ ŋambɛrɛ dinɛ d’ aSuyif mɔ ŋaŋcɛpsɛ Pol kɔ Barnabas kəlok-loku kəŋan disrɛ. Kɔ akakɔ ŋasɛp kəcəpəs ŋa bəkəc teta kəsumpər kəmar ka Kanu.

44 Dɔsɔk da kəŋesəm ndɛ dɛnacɔŋc mɔ, kɔ aka dare fəp ŋaloŋkanɛ kəkɔ-cəŋkəl toloku ta Wəbɛ. 45 Ntɛ aSuyif ŋananəŋk kənay ka afum mɔ, kɔ ŋayɔ kəraca kəpɔŋ. Kɔ ŋayɛfɛ kəgbɛkəl Pol, ŋac-lɔməs kɔ.

46 Pol kɔ Barnabas ŋambaŋsɛ kəloku ŋa: «Nəna yati pənamar a pacop kəluksɛ toloku ta Kanu. Mba ntɛ nənabupərɛ ti, kɔ nəncɛm-cɛmnɛ a pəmar fɛ a nəsɔtɔ kəyi wəyeŋ ka doru o doru mɔ, ndɛkəl oŋ səna səndekafəlɛ səkɔ ndena akɔ ŋantɔyɔnɛ aSuyif mɔ. 47 Bawo Wəbɛ osom su ntɛ:

‹Isɔŋ’ am kəyɔnɛ pəwaŋkəra pa tɔf,

ntɛ tɔsɔŋɛ məkekərɛ kəyac ka afum

haŋ nde cəpəc ca doru fəp cəyi mɔ.›»

48 Ntɛ afum ŋane ti mɔ, kɔ pəmbɔt atɔyɔnɛ Suyif dəbəkəc. Kɔ ŋaŋkor-koru toloku ta Wəbɛ, aŋɛ Kanu kənacəmbərɛ kəyi wəyeŋ ka doru o doru mɔ, kɔ ŋayɔnɛ alaŋ.

49 Kɔ toloku ta Wəbɛ tɛsaməsər dɔtɔf fəp. 50 Mba kɔ aSuyif alɔma ŋaŋgbiŋər aran abeki akor-koru Kanu, kɔ abeki a dare, kɔ ŋaŋcop kətɔrəs Pol kɔ Barnabas teta kəlaŋ kəŋan kɔ ŋambɛləs ŋa dare daŋan. 51 Pol kɔ Barnabas ŋaŋkoŋər ŋa kəbof ka wɛcək waŋan, kɔ tɔyɔnɛ sede sa kəfati kəŋan kəcəŋkəl toloku ta Kanu, kɔ ŋaŋkɔ Ikoniyon. ‡ 52 Pəmbɔt acɛpsɛ a Yesu darəŋ, kɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛnayi kɔ ŋa.

14

Pol kɔ Barnabas nde dare da Ikoniyon

1 Dəndo dare da Ikoniyon, Pol kɔ Barnabas ŋambɛrɛ kəlɔ ka dəkətola da aSuyif. Kɔ ŋaloku moloku mmɛ mɛnasɔŋɛ aSuyif kɔ aKresi alarəm kəlaŋ Yesu mɔ. 2 Mba kɔ aSuyif ayeŋki səbomp aŋɛ ŋambɛrəs afum atɔyɔnɛ Suyif mɛr kəter ka awɛŋc aŋa alaŋ. 3 Ti disrɛ, Pol kɔ Barnabas ŋambɔləsɛ kiyi kəŋan dəndo dare dadɔkɔ. Kɔ ŋalok-lokɛ kəgbɛkər mera yaŋan teta Wəbɛ. Kɔ Wəbɛ ɔsɔŋ ŋa fənɔntər fəyɔnɛ mes mɛwɛy-wɛy kɔ mɛgbɛkərɛ, pəc-mentər sɔ kaŋce ka mes mɔkɔ Pol kɔ Barnabas ŋaŋc-cam teta kəmar ka Wəbɛ. 4 Kɔ kənay ka afum a dare dadɔkɔ ŋayersɛnɛ. Alɔma ŋanayinɛ aSuyif, alɔma ŋayinɛ asom a Yesu. 5 Mba, aSuyif kɔ acikəra kəbəp ka abɛ aŋan ŋanalompəsnɛ kəkɔ-tɔrəs Pol kɔ Barnabas kəcacas kəŋan masar haŋ ŋadif ŋa. 6 Ntɛ Pol kɔ Barnabas ŋane ti mɔ, kɔ ŋayɛksɛ kəkɔ-yacnɛ nde Listər kɔ Dɛrbɛ, sədare sa atɔf ŋa Likayoni, kɔ səkəsək sayi. 7 Dəndo sɔ ŋaŋc-cam toloku tɔtɔt ta Yesu.

Pol kɔ Barnabas nde dare da Listər

8 Fum wəlɔma ɛnayi Listər pəyɔnɛ wəbəc, wɛcək wɔn wɛnafi. Kəyɛfɛ ntɛ aŋkom kɔ mɔ, ali ɔŋc-kɔt fɛ. Ɛnandɛ, 9 pəc-cəŋkəl moloku ma Pol. Kɔ Pol ɛŋgbətnɛ kɔ. Ntɛ ɛnəŋk a wəbəc ɔyɔ kəlaŋ nkɛ kəntam kəyac kɔ mɔ, 10 kɔ Pol olokɛ kɔ dim dɔpɔŋ: «Məyɛfɛ! Məcəmɛ wɛcək wam kəroŋ, məlomp!» Kɔ wərkun nwɛ oyoknɛ, k’ɛyɛfɛ k’ɛŋcəmɛ kəkɔt.

11 Kɔ kənay ka afum akakɔ ŋanəŋk ntɛ Pol ɔyɔ mɔ, kɔ afum kənay ŋampɛnɛ cəbebe ŋac-loku cəLikayoni: «Canu cəntəŋkəlɛ afum kɔ cəntor nnɔ ndorosu!» 12 It’ ɛnasɔŋɛ ŋawe Barnabas «Sus», ŋawe Pol nkɔn «Hɛrmɛs», bawo Pol nkɔn eŋc-cepərɛnɛ moloku. * 13 Wəloŋnɛnɛ ka Sus ɛnakɛrɛ mura kɔ yɛnɛkəs nde dəkəbɛrɛ da kəlɔ ka dəkəloŋnɛ nkɛ kəyi nde dare dəkusu mɔ. Pənabas kɔ kəloŋnɛ mi, nkɔn kɔ kənay ka afum nnɔ Pol kɔ Barnabas ŋayi mɔ.

14 Mba ntɛ asom a Yesu Barnabas kɔ Pol ŋane ti mɔ, kɔ ŋawal-wali yamos yaŋan, kɔ ŋambɛrɛ afum dacɔ ŋac-kulɛ-kulɛ: 15 «Anapa! Ta ake tɔ nəyɔnɛ tantɛ-ɛ? Səna sɔ, afum ŋɔ səyɔnɛ, palompəs su tin tayi pəmɔ nəna. Səlok’ un toloku tɔtɔt ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəsak mes mɛyama-yama mamɛ! Nəkafələr Kanu fɔr nkɛ kəyi wəyeŋ mɔ, Kanu nkɛ kəlompəs kɔm, antɔf kɔ kəba, kɔ ca yɔkɔ yeyi ki mɔ fəp. 16 Dɛtɛmp dɔkɔ dɛnacepər mɔ, Kanu kənawosɛnɛ afum a tɔf ya doru fəp ŋac-tam kəcəmɛ dɔpɔ darəŋ dɔkɔ ŋaŋfaŋ mɔ. 17 Ali ntɛ nkɔn Kanu kənatɔ-sak kəc-mentər’ un dɔtɔt dəmɔyɔ ma Ki mɔ, bawo kəŋc-sɔŋ un wəcafən, kəŋc-sɔŋɛ sɔ yɔbɔf yonu kəkom pəlarəm, kɔ kəŋc-sɔŋ un sɔ yeri yɛlarəm, kɔ kəŋc-las’ un sɔ pəbotu dəbəkəc.» 18 Ali ntɛ Pol kɔ Barnabas ŋanaloku moloku mamɔkɔ mɔ, pəcuca pɛnayi ŋa kəyamsər ka kənay kaŋkɔ kəloŋnɛ cəna nkɛ ŋanafaŋ kəyɔnɛ ŋa mɔ.

19 Kɔ aSuyif alɔma ŋander kəyɛfɛ Antiyɔk ŋa Pisidi kɔ Ikoniyon mɔ, kɔ ŋasɛp haŋ kɔ ŋantalər kənay ka afum akakɔ. Ntɛ tɔ kɔ kənay ka afum aŋɛ ŋayɛfɛ kəcacas Pol. Tɛləpəs kɔ ŋaliŋəs kɔ haŋ dare kəsək, ŋacɛm-cɛmnɛ a efi. 20 Mba ntɛ acɛpsɛ a Wəbɛ ŋanadenɔŋkər Pol mɔ, k’ɛyɛfɛ, k’oluksərnɛ dare. Dɔckɔsɔk kɔ ŋaŋkɔ dare da Dɛrbɛ, nkɔn kɔ Barnabas.

Kəlukus ka Pol kɔ Barnabas Antiyɔk atɔf ŋa Siri

21 Ntɛ Pol kɔ Barnabas ŋambəp dare da Dɛrbɛ kɔ ŋaŋcam dəndo toloku tɔtɔt ta Yesu. Kɔ ŋasɔtɔ di afum alarəm aŋɛ ŋanalaŋ teta Yesu mɔ. Ntɛ tɔ kɔ ŋalɛk dɔpɔ kəlukus ka Listər, Ikoniyon kɔ Antiyɔk ŋa Pisidi. 22 Kɔ ŋacəpəs acɛpsɛ darəŋ bəkəc, ŋac-gbiŋər ŋa kəyinɛ kəlaŋ, ŋac-loku: «Kɔ səna, mɛnɛ səcepərɛnɛ pəcuy pɛlarəm a səc-bɛrɛ nde dɛbɛ da Kanu deyi mɔ.» 23 Kɔ ŋayɛk-yɛkɛ ŋa abeki dəkəloŋkanɛ fəp da alaŋ. Ntɛ ŋalip kətola Kanu kɔ kəsuŋ mɔ, Pol kɔ Barnabas ŋasɔŋ ŋa Wəbɛ nwɛ ŋanagbɛkər kəlaŋ mɔ kəbum kəŋan. 24 Kɔ ŋaŋcepər dɔpɔ da atɔf ŋa Pisidi kɔ ŋambɛrɛ atɔf ŋa Paŋfili. 25 Ntɛ ŋalip kəloku toloku ta Wəbɛ dare da Perke mɔ, kɔ ŋantor dare da Atali.

26 Dəndo Atali, difɔ Pol kɔ Barnabas ŋanalɛk abil kɔ ŋaŋcali kəkɔ Antiyɔk ŋa Siri, dare ndɛ anatolanɛ ŋa kəmar ka Kanu teta yɛbəc nyɛ ŋanalip mɔ. 27 Ntɛ ŋambɛrɛ mɔ, kɔ ŋaloŋka alaŋ a Antiyɔk fəp, kɔ ŋalɔm tɔkɔ Kanu kənayɔnɛ ŋa mɔ, kɔ tɔkɔ nkɔn Kanu kənasɔŋɛ atɔyɔnɛ Suyif kəlaŋ mɔ. 28 Pol kɔ Barnabas ŋawon dəndo dare dadɔkɔ kɔ acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ.

15

Kəbəpsɛnɛ ka alaŋ nde Yerusalɛm

1 Afum alɔma ŋanayɛfɛ atɔf ŋa Yude, ŋac-təksɛ awɛŋc aŋa alaŋ ntɛ: Kɔ nəntɔyɔ pakəŋc’ un pəmɔ tɔkɔ tɔyɔ tokur ta Musa toloku ti mɔ, Kanu kəfɔdewosɛ kəyac nu. 2 Ntɛ Pol kɔ Barnabas ŋaŋgbɛkəlɛnɛ kɔ arkun akakɔ kəliŋɛnɛ kəŋan moloku mɔ, kɔ ŋantəŋnɛ a nkɔn Pol kɔ Barnabas kəbəp ka akin akin arkun akakɔ dacɔ, ŋakɔ Yerusalɛm kəkɔ-nɔnɛ moloku mamɔkɔ nnɔ asom a Yesu kɔ abeki a kəloŋkanɛ ka alaŋ fɔr kiriŋ. 3 Kɔ kəloŋkanɛ ka alaŋ a Antiyɔk ŋasɔŋ ŋa daka ndɛ pənamar a ŋayɔ teta marənt mɔ. Ntɛ ŋaŋcepər atɔf ŋa Fenisi kɔ atɔf ŋa Samari mɔ, kɔ ŋalɔmər ŋa ntɛ atɔyɔnɛ Suyif ŋaŋkafəli bəkəc yaŋan nnɔ Wəbɛ eyi mɔ, ŋac-sɔŋɛ awɛŋc aŋa alaŋ fəp pəbotu. 4 Ntɛ ŋambɛrɛ Yerusalɛm mɔ, kɔ kəloŋkanɛ ka alaŋ, asom a Yesu, kɔ abeki a kəloŋkanɛ ŋambaŋ ŋa. Ntɛ tɔ Pol kɔ Barnabas ŋalɔm tɔkɔ Kanu kənayɔ fəp kɔ ŋa mɔ.

5 Awa kɔ aFarisi alɔma aŋɛ ŋanayɔnɛ alaŋ mɔ ŋayɛfɛ kɔ ŋaloku: «Pəmar pakəŋc atɔyɔnɛ Suyif, pagbiŋər ŋa sɔ kəleləs sariyɛ sa Musa.»

6 Asom a Yesu kɔ abeki a alaŋ aka Yerusalɛm ŋanabəpsɛnɛ kəkɔ-mɔmən ka tes tatɔkɔ. 7 Ntɛ kəgbɛkəlɛnɛ kəwon ŋa dacɔ mɔ, kɔ Piyɛr ɛyɛfɛ k’oloku: «Arkun, awɛŋc im aŋa, nəŋcərɛ ti: A pəwon ntɛ Kanu kənayɛk-yɛk im nəna dacɔ kəcam ka toloku tɔtɔt ta Yesu, ntɛ tɔŋsɔŋɛ atɔyɔnɛ Suyif ŋatam kəne ti kɔ kəlaŋ ti mɔ. 8 Kanu kəŋcərɛ bəkəc ya afum, Ki yati kəmentər a kəmbaŋ atɔyɔnɛ Suyif, bawo kəsɔŋ ŋa sɔ Amera Ŋecempi pəmɔ səna. 9 Ali kəgbɛy kəfɛt ɛŋgbɛy fɛ su kɔ atɔyɔnɛ Suyif, bawo kəlaŋ k’ ɔsɔkəsɛ ŋa bəkəc. 10 Ndɛkəl oŋ, ta ake tɔ nəfaŋ kədəkətərɛ Kanu-ɛ? Ntɛ nəfaŋ kəsarsər acɛpsɛ a Yesu tes tocu ntɛ, kəyɛfɛ atem asu haŋ səna yati səntɔtam kəsarɛ mɔ. 11 Mba səlaŋ a andeyac su kəmar ka Wəbɛ Yesu disrɛ pəmɔ ŋa atɔyɔnɛ Suyif.»

12 Kənay ka afum fəp ŋanacaŋk, k’aŋcəŋkəl oŋ moloku ma Barnabas kɔ Pol. Kɔ ŋalɔm mes mɛwɛy-wɛy kɔ mɛgbɛkərɛ mmɛ Kanu kənasɔŋɛ ŋa kəyɔ atɔyɔnɛ Suyif dacɔ mɔ. 13 Ntɛ ŋalip kəloku mɔ, kɔ Sak endeŋər: «Awɛŋc im aŋa! Nəcəŋkəl im! 14 Simɔŋ ɔlɔm ntɛ tɔcɔkɔ-cɔkɔ Kanu kənader kəyɛk-yɛk tɔf ya doru fəp dacɔ, afum aŋɛ ŋayɔnɛ akɔn mɔ. 15 Itɔ moloku ma sayibɛ-e mosolnɛ kɔ moloku ma Simɔŋ pəmɔ ntɛ aŋcic ti mɔ:

16 ‹Kɔ Wəbɛ oloku: «Kɔ tantɛ teŋcepər-ɛ, indeder sɔ.

Indeyekti sɔ abal ŋa Dawuda nŋɛ ŋɛnatɛmpɛnɛ mɔ,

indeyekti samba sa abal ŋaŋɔkɔ,

Indecəmbər ŋi sɔ ŋolomp,

17 ntɛ tɔŋsɔŋɛ afum aləpəs ŋatɛn ina Wəbɛ mɔ.

Ɛy, dətɔf fəp nyɛ anakornɛ tewe tem mɔ.»

Wəbɛ oloku tantɛ, nwɛ ɔŋyɔ mes mmɛ

18 aŋcərɛ tɛm ntɛ pənawon mɔ.›*

19 It’ ɔsɔŋɛ ntɛ, ina Sak, iŋwosɛ sɔ a ta patɔrəs atɔyɔnɛ Suyif aŋɛ ŋantɛfərnɛ nnɔ Kanu kəyi mɔ. 20 Mba pacicɛ ŋa a ŋakɛmərnɛ pətɔ-cemp mpɛ pɛyɛfɛ nnɔ kətola mɛrənka kəyi mɔ, kɔ dalakɔ, kɔ kəsɔm ka sɛm nyɛ antɔfay mɔ, ŋakɛmərnɛ sɔ kəmun mecir. 21 Kəyɛfɛ dɛtɛmp dɔcɔkɔ-cɔkɔ, Musa ɔyɔ sədare fəp afum aŋɛ ŋaloku tetɔn mɔ, bawo aŋkaraŋ Tawureta tɔn dɔsɔk o dɔsɔk da kəŋesəm nde dəkətola Kanu da aSuyif.»

Areka ŋɔkɔ anakenɛ alaŋ atɔyɔnɛ Suyif mɔ

22 Asom a Yesu kɔ abeki kəbəp ka kəloŋkanɛ ka alaŋ Yesu kɔr-kɔr ŋande ŋamɔmən a pəmar payɛk-yɛk ŋa dacɔ afum alɔma akɔ pəmar a pasom Antiyɔk mɔ, kəbɛrɛnɛ ka Pol kɔ Barnabas. Ti disrɛ kɔ ŋayɛk-yɛk afum mɛrəŋ aŋɛ ŋanatɔmpər delel awɛŋc aŋa dacɔ mɔ: Yudas wəkɔ aŋc-we sɔ Barsabas mɔ, kɔ Silas. 23 Kɔ ŋasom ŋa kɔ areka nyɛ:

«Awɛŋc anu, asom a Yesu kɔ abeki kɔ alaŋ ŋaŋcicɛ nu areka, nəna awɛŋc su aŋa aka Antiyɔk, aka Siri, aka Silisi aŋɛ ŋantɔyɔnɛ Suyif mɔ:

Səyif un! 24 Səne a afum asu alɔma aŋɛ ŋawur nnɔ ndorosu mɔ, ŋantɔrəs nu kɔ ŋampempɛ nu moloku maŋan, mmɛ səntɔsom ŋa mɔ. 25 Ntɛ sənenɛnɛ akɔ səntəŋnɛ ti mɔ, itɔ sənəŋk fɔ pəntesɛ səyɛk-yɛk afum, səsom ŋa nde nəyi mɔ, kəbɛrɛnɛ ka Barnabas kɔ Pol, aŋɛ səmbɔtər mɔ, 26 afum aŋɛ ŋaŋcaməs kiyi kəŋan doru tewe ta Wəbɛ Yesu Krist mɔ. 27 Itɔ səsom Yudas kɔ Silas ŋakɔ ŋalok’ un ntɛ teyi areka ŋaŋɛ disrɛ mɔ.

28 Pənabas Amera Ŋecempi kɔ səna sɔ, a pəntesɛ fɛ a sənuŋkər nu mes mɔkɔ nəntɔtam kəsarɛ mɔ, mɛnɛ mes mɔkɔ mɛmar nu kəsumpər mɔ: 29 Ta nəsɔm sɛm nyɛ aloŋnɛnɛ mɛrəŋka mɔ, nəbɔlɛnɛ mecir kɔ sɛm nyɛ antɔfay mɔ, nəbɔlɛnɛ sɔ dalakɔ. Pəmar nəkɛmərnɛ mes mamɔkɔ fəp.

Kanu kəsɔŋɛ a nətamnɛ.»

30 Ntɛ anasak asom aŋɛ mɔ, kɔ ŋawurnɛ kəkɔ Antiyɔk. Kɔ ŋaŋkɔ ŋaloŋka di alaŋ, kɔ ŋasɔŋ ŋa areka ŋaŋɔkɔ. 31 K’aŋkaraŋ ŋi kɔ pəmbɔt ŋa, bawo areka ŋaŋɔkɔ ŋɛnacəpəs ŋa bəkəc. 32 Yudas kɔ Silas aŋɛ ŋanayɔnɛ sɔ sayibɛ-e mɔ ŋaŋc-gbiŋər awɛŋc aŋa alaŋ kɔ ŋacəpəs ŋa sɔ bəkəc dəmoloku mɛlarəm. 33-34 Ŋanayi dəndo Antiyɔk haŋ, kɔ awɛŋc aŋa alaŋ ŋatolanɛ ŋa marənt moforu, kɔ afum a Antiyɔk ŋasak ŋa kəlukus nde asom aŋa ŋayi mɔ. 35 Mba tɛm tatɔkɔ Pol kɔ Barnabas ŋanayi Antiyɔk, kəbɛrɛnɛ kəŋan kɔ afum alarəm alɔma, ŋac-təksɛ, ŋac-cam sɔ toloku tɔtɔt ta Wəbɛ.

Pol kɔ Barnabas ŋaŋgbɛyɛnɛ

36 Ntɛ mataka mɔlɔma meŋcepər mɔ, kɔ Pol oloku Barnabas: «Səluksərnɛ səkɔ-nəŋk awɛŋc su aŋa sədare nsɛ sənadəŋk toloku ta Wəbɛ mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ səcərɛ ntɛ ŋayi mɔ, kɔ tɔkɔ ŋasumpər toloku tatɔkɔ mɔ. 37 Barnabas nkɔn ɛŋc-faŋ kəkenɛnɛ Saŋ, wəkɔ aŋwe sɔ «Mark» mɔ. 38 Mba Pol nkɔn ɛnawosɛ fɛ ti, ɛnacɛm-cɛmnɛ a pəmar fɛ kəlɛkɛnɛ Mark, bawo dəndo Paŋfili Mark ɛnasak ŋa pəfati kəcəmbər ŋa kəkɔtɛnɛ ka yɛbəc yɔkɔ anasom ŋa mɔ. 39 Kəgbɛkəlɛnɛ kəŋan kənayeŋk haŋ kɔ tɔsɔŋɛ ŋa kəgbɛyɛnɛ. Ntɛ tɔ kɔ Barnabas ɛlɛk Mark kɔ ŋambɛkɛ debil kɔ ŋaŋcali kəkɔ Sipər. 40 Ntɛ Pol ɛnayɛk-yɛk Silas mɔ, awɛŋc aŋa alaŋ ŋantolanɛ kɔ, ŋac-tola Wəbɛ a pəbum ŋa kəmar kɔn disrɛ, kɔ ŋaŋkɔ. 41 Kəkɔ kəŋan, kɔ ŋaŋcali tɔf ya Siri kɔ Silisi, ŋac-cəpəs alaŋ aka di bəkəc.

16

Timote ɛŋcəmbər Pol kɔ Silas

1 Pol ɛnabɛrɛ dare da Dɛrbɛ, k’ɔŋkɔ sɔ Listər. Dəndo wəcɛpsɛ Yesu darəŋ wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Timote, kɛrɛ pəyɔnɛ wəSuyif nwɛ ɛnader pəlaŋ Yesu mɔ, mba kas pəyɔnɛ wəKresi. 2 Awɛŋc aŋa alaŋ aka Listər kɔ Ikoniyon ŋanatəŋnɛ kəyɔ kɔn mes mɔtɔt. 3 Kɔ Pol ɛfaŋ kəkekərɛ Timote, k’ɛlɛk kɔ k’ɛŋkəŋc teta aSuyif akɔ ŋanayi atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ, bawo fəp fənacərɛ a Timote kas wəKresi ɛnayi. 4 Sədare nsɛ ŋaŋc-cepər mɔ, ŋaŋc-luksɛ moloku mmɛ asom a Yesu kɔ abeki alaŋ a Yerusalɛm ŋanasom ŋa kəkɔtɛnɛ mɔ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ alaŋ atɔyɔnɛ Suyif ŋacəmɛ mi darəŋ mɔ. 5 Aloŋkanɛ alaŋ ŋac-cəpəs bəkəc kəlaŋ disrɛ, ŋac-bɛrɛnɛ kəla dɔsɔk o dɔsɔk.

Pol ɛnasɔtɔ kənəŋk kəyɛfɛ dareŋc

6 Ntɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛyamsɛ Pol kɔ Silas kəloku toloku tɔtɔt ta Kanu atɔf ŋa Asi mɔ, kɔ ŋaŋcali atɔf ŋa Firiki kɔ atɔf ŋa Kalat. 7 Ntɛ ŋalɔtərnɛ atɔf ŋa Misi mɔ, kɔ ŋasɛp kəkɔ atɔf ŋa Bitini, mba Amera ŋa Yesu ŋɛnawosɛnɛ fɛ ŋa ti. 8 Kɔ ŋasolnɛ atɔf ŋa Misi kɔ ŋantor dare da Torowas. 9 Pibi disrɛ kɔ Pol ɔsɔtɔ kənəŋk kəyɛfɛ ka dareŋc. Ti disrɛ, wəka Masedon pəcəmɛ kɔ kəsək pəc-lɛtsɛnɛ kɔ: «Məder Masedon, məmar su!» 10 Pol ɛnadesɔtɔ kənəŋk kaŋkɔ, kɔ səntɛn katina kəkɔ ka atɔf ŋa Masedon, səc-boc ti a Kanu kəwe su kəkɔ-cam di toloku tɔtɔt ta Yesu.

Ludy kəlaŋ kɔn Wəbɛ Yesu

11 Kɔ səyɛfɛ Torowas kɔ səyekti abɛla kɔ səntɛfərnɛ kəkɔ ka Samotiras, dɔckɔsɔk kɔ səmbɛrɛ Neyapoli. 12 Kɔ səyɛfɛ dəndo, kɔ səŋkɔ Filipi, dare dɔpɔŋ da atɔf ŋa Masedon dɔlɔma ndɛ aka Rom alarəm ŋanandɛ mɔ. Kɔ sənacepərɛnɛ mataka mɔlɔma dare dadɔkɔ.

13 Dɔsɔk da kəŋesəm kɔ səwur dare dəkusu kəŋgbɔkɔ kəsək, nde sənacɛm-cɛmnɛ kəfo nkɛ səntam kətola Kanu mɔ. Kɔ səndɛ kəlok-lokər aran aŋɛ ŋanaloŋkanɛ di mɔ. 14 Wəran wəlɔma ɛnayi ŋa dacɔ pac-we kɔ Ludy, pəc-caməs cəloto ca karɛ. Pakom kɔ dare da Tiyatir. Wəyek-yekəs Kanu ɛnayi. Pəc-cəŋkəl su, kɔ Wəbɛ eŋgbiti kɔ abəkəc, ntɛ tɔŋsɔŋɛ kɔ kəc-ne bel-bel moloku mmɛ Pol oŋc-loku mɔ. 15 Ntɛ anagbət kɔ dəromun teta Kanu mɔ, Ludy kɔ aka kəlɔ kɔn disrɛ mɔ, k’ewe su kəyi nde ndɔrɔn mataka mɔlɔma, pəc-tola: «Kɔ nəŋcɛm-cɛmnɛ fɔ ilaŋ Wəbɛ bel-bel-ɛ, nəder nnɔ nderem, nəyi nnɔ kɔ səna.» K’ɛlɛtsɛnɛ su kəyi di.

Kəcaŋər ka Pol kɔ Silas nde bili ba Filipi

16 Dɔsɔk dɔlɔma səc-kɔ dəkətola Kanu da aSuyif, kɔ wəyecəra wəcar wəlɔma ender pəbəp su, pəyɔ ŋɔŋk nŋɛ ŋɔŋsɔŋɛ kɔ kəloku ntɛ tender mɔ. Wəyecəra nwɛ ɔŋc-sɔtɔnɛ ti abɛ ɔn pəsam pɛlarəm teta kəloku kɔn mes mmɛ mender mɔ. 17 Kɔ wəyecəra nwɛ ɛŋcɛpsɛ su darəŋ Pol kɔ səna, pəc-kulɛ-kulɛ: «Afum akaŋɛ acar a Kanu nkɛ kəyi dareŋc mɔ ŋɔ! Dɔpɔ da kəyac dɔ ŋayi kəmentər un!» 18 Ntɛ wəyecəra ɔyɔ mes mamɔkɔ mata mɛlarəm mɔ, kɔ tɔlɔləs Pol dis. K’ɛŋkafəlɛ, k’oloku ŋɔŋk: «Tewe ta Yesu Krist ilok’ əm, məwur wəyecəra wəkawɛ dəris!» Gbəŋcana babɔkɔ kɔ ŋɔŋk ŋaŋɔkɔ ŋowur kɔ dəris.

19 Ntɛ abɛ ɔn ŋanəŋk fɔ tɔsɔtɔnɛ taŋan pəsam tɔsɔlər ŋa mɔ, kɔ ŋasumpər Pol kɔ Silas, kɔ ŋaŋkekərɛ ŋa nde abaŋka ŋa dare dacɔ abɛ a dare fɔr kiriŋ. 20 Kɔ ŋaŋkɔ ŋamentər ŋa aboc kiti, ŋac-loku: «Afum akaŋɛ pəyama-yama pɔ ŋayi kəbɛrsɛnɛ dare dosu. ASuyif ŋɔ ŋayɔnɛ, 21 aŋɛ ŋayi kəcam mɔyɔ maŋan mmɛ pəmar fɛ su kəwosɛ kəyɔ ka mi, səna aŋɛ səyɔnɛ aka Rom mɔ.» 22 Kɔ kənay ka afum ŋayɛfɛ kɔ ŋaŋcəmɛ ŋa dəbəkəc. Kɔ aboc kiti a dare dadɔkɔ ŋawurɛ ŋa yamos, k’asutɛ ŋa cəŋgban-gban. 23 Ntɛ alip kəsut ŋa pəlarəm mɔ, kɔ ŋambɛr ŋa dəbili, kɔ abɛ ŋaloku wəbum bili a pəkɛmərnɛ ŋa bel-bel. 24 Ntɛ wəbum bili ene moloku mamɔkɔ mɔ, k’ɛmbɛr ŋa nde bili mbɛ ŋantɔtam kəwur mɔ, k’oŋkotərɛnɛ ŋa wəcək məmboŋk ma tɔk.

25 Cɛk-cɛk cəndebəp, Pol kɔ Silas ŋac-tola Kanu, ŋac-leŋəs meleŋ mokor-korɛ Kanu, kɔ ayi dəbili ŋaŋne sim səŋan. 26 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ antɔf ŋeyikcɛ pəpɔŋ, kɔ tɔsɔŋɛ kəlɔ ka bili tantɔf kəcekəlɛ. Kɔ cumba fəp cəŋgbitɛ, kɔ gbekce fəp yoŋkoŋɛ. 27 Kɔ wəbum bili entimɛ, k’ɛnəŋk ntɛ cumba ca bili cəŋgbitɛ mɔ, k’owurɛ dakma dɔn pəc-kɔ kədifnɛ, bawo ɛnacɛm-cɛmnɛ a afum aŋɛ ambɛr dəbili mɔ ŋayɛksɛ. 28 Kɔ Pol oŋkulɛ-kulɛ pəpɔŋ: «Ta məyɔnɛ pəlɛc, səyi nnɔ fəp fosu!»

29 Kɔ wəbum bili ewe nɛŋc, k’ɛmbɛrɛ katəna-katəna, k’ɔŋkɔ pətɛmpɛnɛ fɔr ya Pol kɔ Silas kiriŋ, pəc-yikcɛ kənesɛ disrɛ. 30 K’owurɛnɛ ŋa nde doru k’eyif ŋa: «Abɛ, cəke cɔ pəmar iyɔ ntɛ tendeyac im mɔ-ɛ?»

31 Pol kɔ Silas ŋaloku kɔ: «Məlaŋ Wəbɛ Yesu, andekɔ-yac əm, məna kɔ aka kəlɔ kam disrɛ fəp.» 32 Kɔ ŋaloku kɔ toloku ta Wəbɛ, kɔ afum akɔ ŋanayi nde kəlɔ kɔn mɔ fəp. 33 Pibi papɔkɔ kɔ wəbum bili ɛlɛk ŋa, k’eŋkekərɛ ŋa kəkɔ-yak gbali yaŋan. Wəbum bili kɔ afum ɔn fəp ŋasɔtɔ gbəŋcana babɔkɔ kəgbət dəromun teta Kanu. 34 K’ɛmpɛnɛ ŋa nde ndɔrɔn, k’ɛŋcəmbər amɛsa, kɔ ŋawoləs kɔ aka kəlɔ kɔn disrɛ pəbotu pa kəlaŋ kɔn Kanu.

35 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, kɔ aboc kiti a dare ŋasom afum aŋan alɔma kəkɔ-loku wəbum bili: «Məsak afum akaŋɛ.» 36 Kɔ wəbum bili oluksɛ moloku mamɔkɔ Pol: «Aboc kiti a dare ŋasom afum nnɔ iyi mɔ, a isak’ un. Awa nəwur nəkɔnɛ bəkəc yoforu.»

37 Mba kɔ Pol oloku ŋa: «Ntɛ ŋalip oŋ kəsut su fɔr ya afum kiriŋ mɔ, ta aŋkiti su-ɛ, səna aŋɛ səyɔnɛ aka Rom mɔ, ŋabɛr su dəbili. Ndɛkəl oŋ yɔk-yɔk yɔ ŋandefaŋ kəsak su ba? Tatɔkɔ tɔfɔyi, ŋader ŋa sərka ŋasak su!»

38 Kɔ asɔdar ŋaŋkɔ ŋaluksɛ moloku mmɛ aboc kiti, kɔ ŋanesɛ ntɛ ŋanane a Pol kɔ Silas aRom ŋɔ ŋayɔnɛ mɔ. 39 Kɔ aboc kiti a dare ŋander ŋalɛtsɛnɛ Pol kɔ Silas kəŋaŋnɛ, kɔ ŋasak ŋa. Ŋac-loku a ŋawur dare dandɛ. 40 Ntɛ ŋawur dəbili mɔ, Pol kɔ Silas ŋaŋkɔ ndena Ludy. Kɔ ŋanəŋk awɛŋc aŋa alaŋ, kɔ ŋacəpəs ŋa bəkəc. Kɔ ŋasumpər dɔpɔ, kɔ ŋaŋkɔ.

17

Pol kɔ Silas nde dare da Tɛsaloni

1 Ntɛ ŋaŋcepər Aŋfipoli kɔ Apoloni mɔ, kɔ ŋambɛrɛ dare da Tɛsaloni, nde aSuyif ŋanayɔ kəlɔ ka dəkətola Kanu mɔ. 2 Kɔ Pol ɔŋkɔ pəmɔ tɔkɔ ɔŋc-yɔ mɔ, dɔsɔk deŋesəm maas ŋac-gbɛkəlɛnɛ dəyecicəs yecempi kɔ ŋa. 3 Pol ɛŋc-mentər ŋa kəsɔk pɛs dəkitabu a pənamar dis dɔlɔl Krist, a pədeyɛfɛ afi dacɔ. Pol oŋc-loku ŋa: «Yesu nwɛ iŋcamər nu tetɔn mɔ, nkɔn ɔyɔnɛ Krist, wəbɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ.» 4 Anasɛp haŋ kɔ aŋkafəli alɔma ŋa dacɔ kɔ ŋalaŋ ti, kɔ ŋaŋcəmɛ moloku ma Pol kɔ Silas darəŋ, kəbəp ka akor-koru Kanu aKresi alarəm, kəlɛkɛnɛ sɔ aran abeki alɔma.

5 Mba kɔ aSuyif aka dare da Tɛsaloni alɔma ŋayɔ kəraca. Kɔ ŋaloŋka afum alɛc alɔma dɔpɔ dacɔ, kɔ ŋayekti pəyama-yama dare disrɛ. Kɔ ŋaŋkɔ ŋamɛpnɛ kəlɔ ka Yason, ŋac-tɛn Pol kɔ Silas kəkekərɛ ŋa kənay ka afum fɔr kiriŋ. 6 Ntɛ ŋantɔnəŋk Pol kɔ Silas mɔ, kɔ ŋaliŋəs Yason kɔ awɛŋc aŋa alaŋ alɔma fɔr ya abɛ a dare kiriŋ. Ŋac-kulɛ: «Afum akaŋɛ ŋaŋkafəli-kafəli doru dandɛ fəp mɔ, ŋayi oŋ nnɔ, 7 kɔ Yason nkɔn ɛmbaŋ ŋa!» Afum akaŋɛ fəp ŋaŋce moloku mmɛ wəbɛ wəka tɔf ya Rom fəp oloku mɔ, ŋac-loku a wəbɛ wəlɔma eyi, pac-we kɔ Yesu!» 8-9 It’ ɛnasɔŋɛ ŋayekti pəyama-yama kənay ka afum dacɔ. Ntɛ abɛ a dare ŋane ti mɔ, ŋambaŋər Yason kɔ awɛŋc aŋa alaŋ pəsam, kɔ ŋasak ŋa.

Pol kɔ Silas nde dare da Bere

10 Pibi papɔkɔ disrɛ kɔ awɛŋc aŋa alaŋ ŋasak Pol kɔ Silas kəkɔ dare da Bere. Ntɛ ŋambɛrɛ di mɔ, kɔ ŋaŋkɔ nde kəlɔ ka dəkətola Kanu da aSuyif. 11 Akakɔ ŋanabɔt mes ŋatas aka Tɛsaloni, kɔ ŋaŋcəŋkəl toloku ta Kanu bel-bel pəbotu disrɛ. Ŋac-kɔkcɛ sɔ kitabu bel-bel dɔsɔk o dɔsɔk kəcərɛ kɔ pəyɔnɛ fɔ moloku min mayi mɔ kɔ tɔkɔ Pol kɔ Silas ŋaŋloku ŋa dəkətola Kanu mɔ. 12 Kɔ afum alarəm ŋa dacɔ ŋayɔnɛ alaŋ, kəlɛkɛnɛ aran aKresi aŋɛ ŋanabɛk dəkəcəmɛ mɔ, kɔ arkun alarəm.

13 Mba ntɛ aSuyif aka Tɛsaloni ŋanadecərɛ a Bere sɔ Pol eyi kəcam toloku ta Kanu mɔ, kɔ ŋander sɔ dəndo kədeyekti pəyama-yama ŋabɛr kənay ka afum mɛr. 14 Kɔ awɛŋc aŋa alaŋ ŋambɛlkər kəkekərɛ Pol kəca ka dəkəba, mba Silas kɔ Timote ŋayi dəndo Bere. 15 Afum aŋɛ ŋanasolɛ Pol mɔ, ŋanakekərɛ kɔ haŋ dare da Atɛn. Dəkəlukus daŋan kɔ Pol osom ŋa nde Silas kɔ Timote ŋayi mɔ, a ŋabɛlər kɔ katəna-katəna.

Pol nde dare da Atɛn

16 Ntɛ Pol ɛŋc-kar Silas kɔ Timote nde dare da Atɛn mɔ, kənəŋk ka dare dadɔkɔ dɛlarɛ mɛrəŋka kənabɛr-bɛrɛ Pol dɛbəkəc. 17 Pol ɛŋc-gbɛkəlɛnɛ kɔ aSuyif kɔ alɔma akɔ ŋanader kəkor-koru nde kəlɔ ka dəkətola Kanu mɔ, pəc-gbɛkəlɛnɛ sɔ dɔsɔk o dɔsɔk kɔ afum akɔ ŋaŋc-yi nde abaŋka ŋa dare mɔ. 18 Acɛpsɛ mɛtəksɛ ma Epikuru kɔ ma Seno darəŋ alɔma ŋander ŋacaŋ kɔ moloku. Alɔma ŋac-loku: «Wəlok-loku ɔfɔ wəkawɛ! Cəke c’ ɛfaŋ kəloku tantɛ?» Akɔ ŋac-loku: «Wəkawɛ pəwurɛnɛ pəmɔ ntɛ endecam teta canu cəcikəra mɔ!» Ŋanaloku ti bawo toloku tɔtɔt ta Yesu kɔ kəyɛfɛ kɔn afi dacɔ kɔ Pol oŋc-loku.

19 Awa kɔ ŋalɛk Pol, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ tɛpɛsa mpɛ aŋc-we Areyopako mɔ kəroŋ, kɔ ŋayif Pol: «Məloku su kətəksɛ kəfu kaŋkɛ məyi kəloku ta ki mɔ, 20 bawo moloku mamɛ məyi kəloku mɔ, mɔyɔnɛ ləŋəs yosu mofu. Səfaŋ kəcərɛ tedisrɛ ta mi.» 21 Awa dəmɔyɔ ma aka dare da Atɛn kɔ acikəra aŋɛ ŋanayi di mɔ fəp, ŋaŋc-cepərɛnɛ di tɛm taŋan fəp kəc-loku, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ŋac-cəŋkəl moloku mofu.

22 Pol pəcəmɛ tɛpɛsa ta Areyopako kəroŋ, k’oloku: «Arkun a dare da Atɛn, inəŋk a afum asumpər dinɛ bel-bel ŋɔ nəyɔnɛ. 23 Ntɛ indenakɔt dare donu mɔ, k’inəŋk mɛrəŋka monu, k’iŋkɔkcɛ aŋgbip ŋonu ŋɔlɔma pacic ŋi ntɛ: ‹Ta kanu nkɛ antɔcərɛ mɔ.› Awa tes tɔkɔ nəŋkor-koru ta nəŋcərɛ ti mɔ, tatɔkɔ yati t’ inder kəlok’ un.

24 Kanu nkɛ kəlompəs doru kɔ daka ndɛ dɔyɔ mɔ fəp, nkɔn nwɛ ɔyɔnɛ Wəbɛ wəka kɔm kɔ antɔf ɔfɔtam kəyi kəlɔ kəpɔŋ nkɛ alompəsɛ waca wa fum teta kəkor-koru kɔn mɔ. 25 Waca wa fum wɔfɔtam kəmar Kanu kəyi, pəmɔ ntɛ kəŋfaŋər fum tɔlɔm mɔ. Nkɔn ompocɛ afum yeyinɛ yaŋan doru, kəpɛnɛ kifir kɔ kətorɛ, kəbəp ka ca yɛləpəs nyɛ fəp. 26 Dəfum wəkin ɔ Kanu kəwurɛ tɔf ya afum aləpəs a doru aŋɛ fəp, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋandɛ antɔf fəp kəroŋ mɔ. Kɔ Kanu kənanuŋkɛnɛ kəcic cələŋcər ca tɔf yayɔkɔ fəp. Kɔ kəlompəs dɛrən kɔ kətən teren o teren disrɛ. 27 Kanu kənayɔ ti ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋatɛn kɔ haŋ ŋanəŋk kɔ kəbuma-buma disrɛ mɔ, bawo Kanu kəmbɔlɛ fɛ nwɛ o nwɛ. 28 Ntɛ tɔ nəne moloku mamɛ: ‹Nkɔn ɔsɔŋɛ su kəyi doru, nkɔn ɔŋsɔŋɛ su kəcepɛ, nkɔn ɔsɔŋɛ su kəyi tantɛ ayi mɔ.› Itɔ aleŋsɛ anu alɔma ŋaloku:

‹Kəbənda ka dokom da Kanu kɔ səna sɔ səyi.›

29 Kɔ pəyɔnɛ fɔ kəbənda ka dokom dɔn kɔ səna sɔ səyi-ɛ, pəmar fɛ a pacɛm-cɛmnɛ a Kanu kəwurɛnɛ kɔ kɛma, kɔ gbɛti, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, tasar mpɛ fum ɛŋcɛm-cɛmnɛ k’ɛmpatɛ dɛcɛrəŋ dɔn mɔ. 30 Kanu kənacepsər fɛ afum akɔ ŋanayi tɛm ntɛ anatɔcərɛ mes mɔ, mba kəfaŋ oŋ afum a doru fəp a ŋasəkpər bəkəc. 31 Kɔ Kanu kəmboŋc dɔsɔk ndɛ kəndekɔ-bocɛ afum a doru fəp kiti kəlompu mɔ. Kanu kənayɛk-yɛk fum nwɛ endekɔ-boc kiti kaŋkɔ mɔ, kənasɔŋɛ afum fəp kəcərɛ wəkayi ntɛ kənayekti kɔ afi dacɔ mɔ.»

32 Ntɛ ŋane Pol pəc-loku teta kəyɛfɛ ka defi mɔ, kɔ alɔma ŋayɛfɛ kəfani kɔ, mba alɔma ŋaloku: «Səndesɔ-cəŋkəl’ əm kəloku ka tatɔkɔ dɔsɔk dɔlɔma.» 33 Kɔ Pol owur ŋa dacɔ, k’ɔŋkɔ. 34 Kɔ afum alɔma ŋasumpər moloku mɔn kɔ tɔsɔŋɛ ŋa kəyɔnɛ ka alaŋ Yesu, pəmɔ Denis wəka kəgba ka Areyopako, wəran wəlɔma pac-we kɔ Damaris, kɔ afum alɔma.

18

Pol nde dare da Kɔrɛnt

1 Ntɛ tatɔkɔ teŋcepər mɔ, kɔ Pol ɛyɛfɛ dare da Atɛn k’ɔŋkɔ Kɔrɛnt. 2 K’ɔŋkɔ pəbəp di wəSuyif wəlɔma pac-we kɔ Akila, nwɛ anakom dare da Pɔnt mɔ, pətɛp kəc-der atɔf ŋa Itali kɔ wəran kɔn Pirsila, bawo wəbɛ Kəlod ɛnaloku a aSuyif fəp ŋawur Rom. Kɔ Pol ɔŋkɔ pəbəp ŋa. 3 Ntɛ tɛnasurɛnɛ ŋapaŋnɛ yɛbəc yin yayi mɔ, kɔ eyi ndaraŋan, ŋac-bəc, ŋac-lompəs cəbal. 4 Dɔsɔk da kəŋesəm fəp Pol ɛŋc-gbɛkəlɛnɛ kəlɔ ka dəkətola da aSuyif pəc-sɛp dəmoloku a aSuyif kɔ aKresi ŋawosɛ kəcəmɛ moloku mɔn darən.

5 Ntɛ Silas kɔ Timote ŋanator Masedon mɔ, kɔ Pol ɛŋcəmɛ oŋ gbəcərəm kəcam ka toloku tɔtɔt, pəc-sɔŋɛ aSuyif kəlaŋ a Yesu ɔyɔnɛ wəbɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ. 6 Mba ntɛ aSuyif ŋaŋc-gbɛkəl kɔ ŋac-lɔmsɛnɛ kɔ mɔ, k’oŋkoŋ-koŋər ŋa yamos yɔn teta kəyeŋkəs kəŋan səbomp, k’oloku: «Doru donu deyi nu dəwaca! Kɔ ina, isɔk ti disrɛ. Ndɛkəl oŋ, nda atɔyɔnɛ Suyif indekɔ.»

7 Kɔ Pol ɛyɛfɛ di, k’ɔŋkɔ nda Titi Yusutu wəkor-koru Kanu wəlɔma, nwɛ kəlɔ kɔn kənasəŋkərɛnɛ kɔ kəlɔ ka dəkətola da aSuyif mɔ. 8 Krispɔs, wəbɛ ka kəlɔ ka dəkətola wəlɔma ɛnalaŋ teta Wəbɛ Yesu kɔ aka kəlɔ kɔn disrɛ fəp. Kɔ aKɔrɛnt alarəm aŋɛ ŋaŋc-cəŋkəl mɔ ŋanayɔnɛ alaŋ, kɔ aŋgbət ŋa dəromun teta Kanu.

9 Pibi disrɛ kɔ Wəbɛ oloku Pol kənəŋk disrɛ: «Ta mənesɛ! Məlok-loku, ta məcaŋk de, 10 bawo ina iyi kɔ məna! Fum o fum ɔfɔtəp’ əm kəca kəyɔ ’m tes tɛlɛc, bawo iyɔ afum alarəm dare dandɛ disrɛ.» 11 Kɔ Pol eyi ŋa dacɔ teren tin kɔ yof camət-tin pəc-təksɛ ŋa toloku ta Kanu.

12 Tɛm tatɔkɔ tɔ Rom dɛnadəs Kaliyɔŋ kəyɔnɛ ka wəbɛ nde atɔf ŋa Akaya. Kɔ aSuyif alɔma ŋantəŋnɛ kəyɛfərɛnɛ kɔ Pol, kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ dəŋkiti. 13 Kɔ ŋaloku: «Fum wəkawɛ, afum ŋ’ ɛfaŋ a ŋacəmɛ dɔpɔ da Kanu darəŋ, ndɛ deŋciyanɛ kɔ ndɛ sariyɛ səloku mɔ.»

14 Pol ɛyɛfɛ kəkɔ-loku, mba Kaliyɔŋ oloku aSuyif: «Pəc-yɔnɛ a fum endif, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, tes tɛlɛc tɔpɔŋ tɔlɔma tɔyɔ-ɛ, k’iŋcəŋkəl nu, nəna aSuyif! 15 Mba ntɛ pəyɔnɛ fɔ dəmoloku, dəmewe, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, teta sariyɛ sonu nəna a sərka sɔ nəyi kəgbɛkəlɛnɛ mɔ, nəna ŋɔ tatɔkɔ tɔmɔmən. Ina intola fɛ kəyɔnɛ wəboc kiti kaŋkɔ.» 16 Kɔ Kaliyɔŋ ɛmbɛləs ŋa dəndo dəŋkiti. 17 Kɔ aSuyif ŋaŋkɔ ŋantəp Sɔstɛn wəbɛ wəka kəlɔ ka dəkətola Kanu waca, kɔ ŋayɛfɛ kəsut kɔ dəndo dəŋkiti, mba Kaliyɔŋ ɛnawe fɛ ti ali daka.

Pol olukus Antiyɔk

18 Kɔ Pol owon dare da Kɔrɛnt mataka mɔlɔma, k’ender pəlembərnɛ awɛŋc aŋa alaŋ, k’ɛlɛk abil kəkɔ atɔf ŋa Siri, nkɔn, Pirsila kɔ Akila. K’ofonnɛ domp nde dare da Seŋkəre kəmentər ka kəlip ka tes ntɛ ɛnadermɛ teta Kanu mɔ. 19 Ntɛ ŋambɛrɛ dare da Efesi mɔ, kɔ Pol ɛsak Pirsila kɔ Akila. Kɔ Pol ɔŋkɔ kəlɔ ka dəkətola da aSuyif kɔ ŋaŋgbɛkəlɛnɛ kɔ ŋa. 20 Kɔ akakɔ ŋantola kɔ kəyi ka dəndo dare daŋan kərɛsna, mba ɛnawosɛ fɛ. 21 K’elembərnɛ ŋa pəc-loku: «Indelukus nnɔ ndoronu kɔ Kanu kəwosɛ-ɛ.» K’ɛlɛk abil dare da Efesi, 22 k’ontor dare da Sesari nde ɛnacop mərənt mɔn mɔ. K’ɛmpɛ kərɛs Yerusalɛm kəkɔ-yif alaŋ. Ntɛ elip mɔ, k’ontor dare da Antiyɔk ŋa Siri.

23 Ntɛ tɛm tɔlɔma teŋcepər mɔ, kɔ Pol ɔŋkɔ k’eŋcepər atɔf ŋa Kalat kɔ Firiki pəc-cəpəs acɛpsɛ a Yesu bəkəc fəp.

Apɔlɔs nde sədare sa Efesi kɔ Kɔrɛnt

24 WəSuyif wəlɔma aŋc-we Apɔlɔs, ɛnader Efesi. Dare da Alɛksandər* dɔ anakom kɔ, fum wəcərɛ kəlok-loku ɛnayi, pəcərɛ sɔ kitabu bel-bel. 25 Dɔpɔ da Wəbɛ dɔ anatəksɛ kɔ, kɔ kəsumpər ka mes bel-bel, kaŋce k’ oŋc-lokɛ, pəc-təksɛ teta Yesu, mba mɛnɛ kəgbət dəromun ka Saŋ gbəcərəm kɔ ɛnacərɛ. 26 K’ɛyɛfɛ kəlok-lokɛ kəlaŋ disrɛ nde kəlɔ ka dəkətola da aSuyif. Ntɛ Pirsila kɔ Akila ŋane kɔ kəlok-loku mɔ, kɔ ŋalɛk kɔ ndaraŋan, kɔ ŋambɛrɛnɛ kɔ kətəksɛ kəcərɛ kəŋkɔ kənabut kɔ teta dɔpɔ da Kanu mɔ.

27 Ntɛ Apɔlɔs ɛnacɛm-cɛmnɛ kəcepər ka Akaya mɔ, kɔ awɛŋc aŋa alaŋ ŋaŋgbiŋər kɔ. Kɔ ŋaŋcicɛ acɛpsɛ a Yesu darəŋ aŋɛ ŋayi Akaya mɔ areka, ŋac-loku ŋa kəbaŋ kɔ bel-bel. Ntɛ ɛmbɛrɛ mɔ, k’entesɛ afum aka di, akɔ kəmar ka Kanu kənasɔŋɛ kəyɔnɛ alaŋ mɔ. 28 Bawo fənɔntər fɔ Apɔlɔs ɛŋc-gbɛkəlɛ aSuyif fɔr ya afum alarəm kiriŋ pəsɔŋɛ ŋa kəcərɛ dəkitabu a Yesu ɔyɔnɛ wəbɛ nwɛ Kanu kənayɛk-yɛk mɔ.

19

Pol nde dare da Efesi

1 Tɛm ntɛ Apɔlɔs ɛnayi Kɔrɛnt mɔ, kɔ Pol nwɛ ɛnacepər sədare sa kəroŋ mɔ, ontor dare da Efesi. K’ɛmbəp di acɛpsɛ a Wəbɛ Yesu darəŋ alɔma. 2 K’eyif ŋa: «Nənasɔtɔ Amera Ŋecempi ŋa Kanu kəyɛfɛ ntɛ nənayɔnɛ alaŋ Yesu mɔ ba?»

Kɔ ŋaluksɛ Pol: «Səntane fɛ yati teta Amera Ŋecempi.»

3 Kɔ Pol eyif ŋa sɔ: «Kɔ kəgbət dəromun kəre kɔ nəsɔtɔ-ɛ?»

Kɔ ŋaluksɛ Pol: «Kəgbət ka Saŋ.»

4 Kɔ Pol oloku: «Kəgbət dəromun ka Saŋ, kəsəkpər mera yati kənayi teta Kanu. Mba Saŋ oŋc-loku afum a ŋalaŋ wəkɔ endeder nkɔn tadarəŋ mɔ, itɔ tatɔkɔ Yesu.» 5 Ntɛ ŋane moloku mamɔkɔ mɔ kɔ ŋasɔtɔ kəgbət dəromun tewe ta Wəbɛ Yesu. 6 Kɔ Pol endeŋər ŋa waca, kɔ Amera Ŋecempi ŋender ŋa, kɔ ŋayɛfɛ kəloku cusu ncɛ ŋantɔcərɛ mɔ, ŋac-dəŋk sɔ moloku mɔtɔt mmɛ Kanu kənasom ŋa kədəŋk mɔ. 7 Arkun akakɔ ŋaŋc-bəp wəco kɔ mɛrəŋ.

8 Kɔ Pol ɛmbɛrɛ kəlɔ ka dəkətola da aSuyif, pəc-lok-lokɛ di kəbaŋsɛ disrɛ haŋ yof maas, pəc-gbɛkəlɛnɛ, pəc-sɛp kəsɔŋɛ afum kəcərɛ mes ma dɛbɛ da Kanu. 9 Mba ntɛ ayenki səbomp alɔma ŋaŋc-fati kəlaŋ mɔ, ŋac-fani dɔpɔ da Wəbɛ nnɔ kənay kəyi mɔ. Kɔ Pol ɔmbɔlɛ ŋa, k’ ɛlɛkɛnɛ acɛpsɛ a Yesu darəŋ alɔma, kɔ ŋawɛnnɛ kəsək, kɔ ŋaŋlok-lokərɛnɛ dɔsɔk o dɔsɔk nde dəkətəksɛ da Tirano. 10 Tatɔkɔ tɛnawon meren mɛrəŋ, kɔ tɔsɔŋɛ aSuyif kɔ aKresi aŋɛ ŋanayi atɔf ŋa Asi mɔ kəne toloku ta Wəbɛ.

Awut a Sefa

11 Kanu kəŋc-sɔŋɛ waca wa Pol kəyɔ mes mɛwɛy-wɛy mmɛ mɛnacuca kənəŋk mɔ. 12 Tɛnasɔŋɛ pac-bəcəsɛ acuy cəloto, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ kəpol nkɛ kəŋgbuŋɛnɛ Pol mɔ, kɔ ayɔ ti-ɛ, docu doŋc-wur wəkayi, kɔ yɔŋk yɛlɛc yoc-wur sɔ wəkayi dəris.

13 Kɔ aSuyif alɔma ŋaŋkɔs-kɔs mofo mɛlarəm, kɔ ŋatubucnɛ Pol kəbɛləs ka yɔŋk yɛlɛc nnɔ acuy ŋayi mɔ, ŋac-loku: «Ilok’ əm: Məwur wəcuy wəkawɛ tewe ta Yesu wəkɔ Pol ɛŋcam mɔ.» 14 Wəloŋnɛ wəpɔŋ wəka aSuyif wəlɔma ɛnayi pac-we kɔ Sefa. Awut ɔn atɛmp camət-mɛrəŋ ŋa ŋaŋc-yɔ mɔyɔ mamɔkɔ. 15 Mba kɔ ŋawak kəbɛləs ŋɔŋk ŋɛlɛc-ɛ, ŋi ŋoloku ŋa: «Yesu, iŋcərɛ kɔ. K’iŋnɛpəl sɔ bel-bel fum nwɛ Pol ɔyɔnɛ mɔ, mba nəna, an’ɔ nəyɔnɛ-ɛ?» 16 Kɔ fum wəkɔ ŋɔŋk ŋɛlɛc ŋɛnayi mɔ ɛŋgbəpərnɛ ŋa kəyɛfərɛnɛ, k’ɛntam ŋa fəp k’ambopər-bopər atɛmp aŋɛ, kɔ ŋayɛksɛ fəp faŋan dis fos kɔ ŋasak kəlɔ.

17 ASuyif kɔ aKresi aka dare da Efesi ŋaŋcərɛ toloku tatɔkɔ, kɔ kənesɛ kəyi ŋa fəp, kɔ ŋaleləs oŋ tewe ta Wəbɛ Yesu. 18 Afum alarəm aŋɛ ŋanawosɛ kəlaŋ Yesu mɔ, ŋaŋc-der ŋaloku fɔr ya afum fəp kiriŋ pəlɛc mpɛ ŋaŋc-yɔ mɔ. 19 Kɔ afum akɔ ŋanayɔnɛ dure mɔ, ŋaŋc-kɛrɛ səbuk səŋan sa dure kɔ ŋaŋcɔf si fɔr ya afum fəp kiriŋ. Kəway ka səbuk sasɔkɔ kənabəp mɛŋcəmbəl ma gbeti wul wəco kəcamət (50.000). 20 Ti disrɛ kətam ka toloku ta Wəbɛ kəsam kɔ kəsɔtɔ fənɔntər.

Pəyama-yama dare da Efesi

21 Ntɛ teŋcepər mɔ kɔ Pol olompəsnɛ kəkɔ dare da Yerusalɛm pəc-cepərɛnɛ tɔf ya Masedon kɔ Akaya. K’oloku: «K’iŋkɔbɛrɛ Yerusalɛm-ɛ, mɛnɛ idekɔsɔ-mɔmən Rom.» 22 Kɔ Pol osom Masedon amar ɔn mɛrəŋ Timote kɔ Erasto, mba kɔ nkɔn Pol eyi mataka mɔlɔma atɔf ŋa Asi.

23 Tɛm tatɔkɔ tɔ pəyama-yama pɔpɔŋ pɛnayi Efesi teta dɔpɔ da kəlaŋ ka Wəbɛ Yesu. 24 Wəgbɛc wəlɔma ɛnayi di, pac-we kɔ Demeteri, pəc-tubucnɛ kəlompəs ka wɔlɔ wa tɛrəŋka mpɛ aŋc-we Artemi mɔ. Agbɛc a wɔlɔ wa gbeti wawɔkɔ ŋaŋc-sɔtɔnɛ wi daka dɛlarəm. 25 Kɔ Demeteri oloŋka agbɛc kɔ akɔ ŋaŋc-dinɛ yɛbəc yayɔkɔ mɔ, k’oloku ŋa: «Arkun! Nəŋcərɛ ti bel-bel a yɛbəc yayɛ y’ andinɛ. 26 Mba nənəŋk kɔ nəne a nnɔ Efesi kəbəp ka atɔf ŋa Asi Pol pampɛ ɛsɛp kəsɔŋɛ afum alarəm kəlaŋ haŋ pəc-kafəli ŋa mera kəloku a mɛrəŋka mmɛ waca wa fum wolompəs mɔ, bafɔ canu cɔ. 27 Moloku mamɔkɔ mɛntam kəsɔŋɛ yɛbəc yosu kəlɛcɛ. Tɔsɔŋɛ sɔ teta kəlɔ ka tɛrəŋka Artemi tɔyɔ sɔ abɔc. Afɔde sɔ pac-loku a Artemi tɛrəŋka a kanu kɔ, kanu kəran nkɛ afum fəp ŋaŋkor-koru nnɔ atɔf ŋa Asi, kɔ doru kɔr-kɔr mɔ.»

28 Ntɛ afum ŋane moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ mɛtɛlɛ meŋcepərər ŋa, kɔ ŋayɛfɛ kəkulɛ-kulɛ: «Artemi kanu ka Efesi kəyɔnɛ kəpɔŋ!» 29 Kɔ pəyama-yama papɔkɔ posumpər dare fəp, kətəŋnɛ disrɛ kɔ afum ŋambəpsɛnɛ abaŋka ŋaŋan ŋɔpɔŋ. Kɔ ŋaliŋəs asol a Pol Kayus kɔ Aristarko, aŋɛ ŋanayɛfɛ Masedon mɔ, kɔ ŋaŋkekərɛ. 30 Pol ɛnafaŋ kəkɔ-mentərnɛ afum fɔr kiriŋ, mba acɛpsɛ a Wəbɛ darəŋ ŋanawosɛnɛ fɛ kɔ ti. 31 Abɛ alɔma a atɔf ŋa Asi, aŋɛ ŋanayɔnɛ anapa a Pol mɔ, ŋanasom afum nnɔ eyi mɔ ŋac-lɛtsɛnɛ kɔ a ta pəkɔ dəndo abaŋka ŋaŋan ŋɔpɔŋ de!

32 Kɔ pəyama-yama poŋcop afum dacɔ, aŋɛ ŋac-kul-kulɛnɛ ntɛ, akɔ ŋac-kul-kulɛnɛ tɔkɔ. Afum alarəm ŋa dacɔ ŋanacərɛ fɛ ntɛ o ntɛ anabəpsɛnɛnɛ mɔ. 33 Kənay kaŋkɔ dacɔ kɔ afum alɔma ŋalɔmər Alɛksandər, nwɛ aSuyif alɔma ŋanacɔŋəs kəkɔ-lok-loku fɔr ya afum kiriŋ mɔ. Kɔ Alɛksandər ɛfɛk kəca, pəfaŋ kəlok-loku pəyacnɛ. 34 Mba ntɛ ŋanadenɛpəl a Alɛksandər wəSuyif ɔyɔnɛ mɔ, kɔ fəp fəyɛfɛ kəkulɛ-kulɛ haŋ dec mɛrəŋ: «Artemi kanu ka Efesi kəyɔnɛ kəpɔŋ!»

35 Kɔ wəbɛ wəlɔma wəka di ɛntam kətorɛ-torɛ afum bəkəc pəc-loku: «Arkun a Efesi, an’ ɔtɔcərɛ a dare da Efesi dɔtɔmpər kəbum ka kəlɔ kəpɔŋ ka kanu kosu Artemi kɔ tɛrəŋka tɔn mpɛ pontor kəyɛfɛ dareŋc mɔ-ɛ? 36 Fum ɔfɔtam kəgbɛkəl tatɔkɔ, pəmar nəndɛ nəcaŋk ta nəbɛlkər kəyɔ ntɛ o ntɛ. 37 Ntɛ tɔsɔk mɔ, afum aŋɛ nəŋkɛrɛ mɔ ŋaləsər fɛ kəlɔ kosu kəpɔŋ, ŋalɔməs fɛ sɔ kanu kosu Artemi. 38 Kɔ Demeteri kɔ awɛŋc aŋa apaŋnɛ ɔn yɛbəc ŋayɔ kəbokɛnɛ teta fum-ɛ, dəkəboc kiti deyi kɔ aboc kiti ŋayi, dəndo pəmar ŋakɔ ŋabokɛnɛ! 39 Kɔ nəyɔ sɔ tobokɛnɛ tɔlɔma-ɛ, andekɔ-lompəs ti pəmɔ tɔkɔ sariyɛ səloku ti mɔ nde aboc kiti ŋaŋloŋkanɛ mɔ. 40 Nəkɛmbərnɛ, bawo antam kəboŋcɛ su kəsɔŋɛ pəyama-yama pampɛ kəyi, teta mes mamɛ meŋcepər dɛ mɔkɔ mɔ, bawo ali toloku səfɔtam kəsɔtɔ kəloku ntɛ tɔsɔŋɛ afum kəbəpsɛnɛ tantɛ mɔ.» Ntɛ wəbɛ elip kəloku tatɔkɔ mɔ, k’oloku nwɛ o nwɛ kəlukus nde ndɔrɔn.

20

Pol nde tɔf ya Macedon kɔ Kresi

1 Ntɛ pəyama-yama pɛsak mɔ, kɔ Pol ɛwenɛ acɛpsɛ a Wəbɛ darəŋ, k’ɛŋcəpəs ŋa bəkəc. Ntɛ elip kəlembərnɛ ŋa, k’ɔŋkɔ Masedon. 2 Ntɛ ɛŋcepər atɔf ŋaŋɔkɔ mɔ, k’ɛŋcəpəs alaŋ bəkəc dəmoloku mɛlarəm, k’ender atɔf ŋa Kresi. 3 K’eyi di yof maas. Tɛm ntɛ ɛnadefaŋ kəyekti abɛla kəkɔ ka atɔf ŋa Siri mɔ, k’asɔŋɛ kɔ kəcərɛ a aSuyif ŋantəŋnɛ kəyɔ kɔn pəlɛc, k’ɛŋcɛm-cɛmnɛ kəluksərnɛ sɔ dɔpɔ da atɔf ŋa Masedon. 4 Afum aŋɛ ŋanacəmbər kɔ mɔ, ŋanayɔnɛ: Sopateri wan ka Purus wəka Bere, Aristarko kɔ Sekondu aka Tɛsaloni, Kayus wəka Dɛrbɛ, Timote, Tikiko, kɔ Tirofimo aka atɔf ŋa Asi. 5 Afum akakɔ ŋanayi su kiriŋ kəkɔ, kɔ ŋaŋkɔ ŋakar su Torowas. 6 Kɔ səna ntɛ mataka ma kəsata ka cəcom cətɔyɔ lebin meŋcepər mɔ, kɔ səlɛk abil dare da Filipi. Mata kəcamət disrɛ kɔ səmbəp ŋa dare da Torowas, nde sənacepərɛnɛ mata camət-mɛrəŋ mɔ.

Kəcepər kələpəs ka Paul dare da Torowas

7 Tataka tɔcɔkɔ-cɔkɔ ta tataka toluksər, kɔ səloŋkanɛ kətepi ka kəcom. Pol nwɛ pənamar kəkɔ dɔckɔsɔk mɔ eyi kəlok-loku ŋa, k’ɔmbɔlsɛ moloku haŋ cɛk-cɛk. 8 Səlamp səlarəm sənayi dəndo dukulɔ da dareŋc dadɔkɔ sənaloŋkanɛ mɔ. 9 Wətɛmp wəlɔma pac-we kɔ Eyutik ɛnandɛ biŋkəli ba wundɛr kəroŋ tɛm tatɔkɔ Pol oŋc-lok-loku mɔ. Kɔ mere mɛŋgbəpərnɛ kɔ, k’ɛntɛmpɛnɛ kəyɛfɛ dukulɔ dakəroŋ da maas. Aŋkɔlɛk kɔ, tɛtəŋnɛ efi. 10 Kɔ Pol ontor, k’ɔŋkɔ pəsipnɛ kɔ, k’ɛlɛk kɔ dəwaca, k’oloku: «Ta pəyi nu yama-yama. Eyi wəyeŋ!» 11 Ntɛ Pol ɛmpɛ sɔ mɔ, k’entepi kəcom kəsɔm, k’oŋcop sɔ moloku mɔn haŋ dɔsɔka. Ntɛ elip mɔ, k’ɔŋkɔ. 12 K’aŋkɛrɛ wətɛmp wəkakɔ pəyi wəyeŋ, kɔ tɔyɔnɛ tɛcəpsɛ bəkəc tɔpɔŋ.

Marənt kəyɛfɛ Torowas haŋ Mileto

13 Səna, sənanuŋkɛnɛ kəlɛk abil kəkɔ dare da Asɔs nde Pol ɛnaloku a səndekɔ-lɛk kɔ mɔ, bawo kəroru k’ɛnafaŋ kəkɔ. 14 Ntɛ ɛnabəp su Asɔs mɔ, kɔ səlɛk kɔ kəkɔ ka Mitilɛn. 15 Ntɛ səyɛfɛ kəcali dəkəba dəndo mɔ, kɔ səmbɛrɛ dɔckɔsɔk Kiyo. Dɔckɔsɔk damɛrəŋ kɔ səŋgbuŋɛnɛ Samɔs, tataka ta maas kɔ səmbəp Mileto. 16 Pol ɛnafaŋ kəcepər dare da Efesi takəroŋ ta ɛŋcəmbərəs di-ɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta owon sɔ Asi mɔ. Yerusalɛm ɛŋc-bɛlkər kəbəp, kɔ tɛntam kəyi-ɛ, a dɔsɔk da Pantɛkɔt dɛc-bəp.

17 Tɛm ntɛ ɛnayi Mileto mɔ, k’osom dare da Efesi kəkɔ-wenɛ kɔ abeki a kəlonkanɛ ka alaŋ aka di. 18 Ntɛ ŋander kəwe kɔn mɔ, kɔ Pol oloku ŋa ntɛ: «Nəŋcərɛ fəp fonu tɔkɔ isumpər nu mɔ, kəlɛk dɔsɔk dɔcɔkɔ-cɔkɔ ndɛ iŋcəmbər kəcək atɔf ŋa Asi mɔ. 19 Imbəcɛ Wəbɛ kətorɛ baŋca disrɛ, ic-bok, ic-tɔrɔ, bawo aSuyif ŋaŋc-faŋ kəy’ em pəlɛc. 20 Tes o tes tɛntam kətesɛ nu iloku nu ti fɔr ya afum kiriŋ kəkɔ haŋ dəwɔlɔ wonu disrɛ, ali tin imɛŋkər fɛ nu. 21 K’iŋgbiŋər sɔ aSuyif kɔ aKresi kəsəkpər bəkəc ŋakafəlɛ nnɔ Kanu kəyi mɔ, ŋagbɛkər Wəbɛ kosu Yesu kəlaŋ.

22 Ndɛkəl oŋ Amera ŋa Kanu ŋesekət’ im, Yerusalɛm iŋkɔ. Iŋcərɛ fɛ ntɛ tɔŋkɔ-bəp im di mɔ, 23 mɛnɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋoŋlok’ im dare o dare ntɛ: A kətɔrɔ k’inder, pabɛr’ im dəbili. 24 Teta ina, mes ma ina darəŋ meyi, tɛfaŋ ta ina tɔyɔnɛ kəkɔtɛnɛ kəsom nkɛ asom im mɔ, mes mmɛ Wəbɛ Yesu olok’ im kəyɔ mɔ fəp m’ ifaŋ kəyɔ, ntɛ tɔyɔnɛ kəmentər sede sa toloku tɔtɔt kɔ kəmar ka Kanu mɔ.

25 Ndɛkəl oŋ intas, iŋcərɛ a nəfɔsɔ-nəŋk im, nəna fəp aŋɛ inacepər kəcam dɛbɛ da Kanu mɔ. 26 Ilip kəloku nu moloku fəp mmɛ Kanu kənasom im kəloku nu teta kəyac konu mɔ. Kɔ nəntɔyɔ oŋ tɔkɔ inatəks’ on mɔ, te mi teyi fɛ sɔ ti, 27 bawo iloku nu mɛfaŋ ma Kanu fəp, ali tin imɛŋkər fɛ nu. 28 Nəkɛmərnɛ nəna sərka kəbəp ka alaŋ aŋɛ ŋayi pəmɔ yɔcɔl nyɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɔsɔŋ nu kəkɛk mɔ. Nəkɛmbərnɛ kəloŋkanɛ ka alaŋ a Kanu, mecir mɔn yati mɔsɔtɔnɛ ŋa. 29 Iŋcərɛ a k’indekɔt-ɛ, afum alɛc ŋandetɔrəs kəloŋkanɛ konu pəmɔ calma cəwɛy-wɛy ncɛ cəmbɛrɛ cəntɔdesak yɔcɔl mɔ. 30 K’iŋcərɛ a alɔma nəna dacɔ yati ŋandeyɛfɛ kəloku yem, ntɛ tɔŋsɔŋɛ acɛpsɛ alaŋ ŋacəmɛ ŋa darəŋ mɔ. 31 Nəde nəkɛmərnɛ, ta nəpəler a meren mmɛ maas pibi kɔ daŋ isak fɛ kəlok’ un dəmɛŋcər a nəkɛmbərnɛ!

32 Ndɛkəl oŋ isɔŋ nu Kanu kɔ toloku ta kəŋaŋnɛ kɔn. Toloku tatɔkɔ tɛntam kəcəpəs’ un bəkəc kɔ kəsɔŋ on kɛ, nəna aŋɛ ŋayɔnɛ afum ɔn mɔ. 33 Inafaŋ fɛ pəsam, inafaŋ fɛ kɛma, inafaŋ fɛ yamos ya fum. 34 Nəna yati nəŋcərɛ a waca wem wawɛ w’ imbəcɛ kətɛn ka yeri yem kɔ ya afum aŋɛ iŋsolɛ mɔ. 35 Imentər nu a kɔ məŋbəc tatɔkɔ-ɛ, mɛnɛ nəmar atɔyɔ fənɔntər. Məc-cɛm-cɛmnɛ moloku ma Wəbɛ Yesu, nkɔn nwɛ ɛnaloku: ‹Kəpocɛ kəŋcepər kəsɔtɔ.› »

36 Ntɛ Pol elip kəloku moloku mamɔkɔ mɔ, k’ɛŋcəp suwu kətola Kanu kɔ ŋa fəp faŋan. 37 Afum fəp kəbok disrɛ ŋanɛpsərnɛ Pol dəkilim ŋac-cup kɔ, 38 nɔnɔfɔr dɛnanaŋkanɛ kəyi ŋa ntɛ Pol ɛnaloku a ŋafɔsɔ-nəŋk kɔ mɔ. Ntɛ telip mɔ, kɔ ŋaŋcəmbər kɔ nde dəkətənta.

21

Pol ɔŋkɔ Yerusalɛm

1 Ntɛ səmbaŋərnɛ ŋa mɔ, kɔ səyekti abɛla kəkɔ ka Kɔs. Dɔckɔsɔk kɔ səŋcepər sɔ haŋ Rodu, kɔ səyɛfɛ dəndo kɔ səŋkɔ dare da Patara. 2 Ntɛ səmbəp di abil nŋɛ ŋɛŋc-cali kəba kəkɔ ka ntende atɔf ŋa Fenisi mɔ, kɔ səmbɛkɛ ŋi, kɔ səŋcali. 3 Sənadetɛfərnɛ Sipər, kɔ səsak si kəca kəmeriya, kɔ səŋkɔ kəca ka atɔf ŋa Siri, kɔ səŋkɔ səpɛ dare da Tir nde pənamar abil ŋotorɛ ca yɔkɔ ŋɛnayɔ disrɛ mɔ. 4 Ntɛ sənabəp di acɛpsɛ a Yesu mɔ, kɔ səyi di mata camət-mɛrəŋ. Kəcɔŋəs ka Amera ŋa Kanu disrɛ kɔ ŋaŋgbiŋər Pol a ta pəpɛ Yerusalɛm. 5 Ntɛ kiyi kosu dəndo kənalip mɔ, kɔ səŋkɔ. Kɔ alaŋ fəp ŋaŋcəmbər su, kəyɛfɛ aran kəbəp awut haŋ kɔ səwur dare disrɛ, kɔ səŋkɔ səcəp suwu dəndo dɛgbɛp kətola Kanu. 6 Ntɛ sənalembərnɛ ŋa mɔ, kɔ səmbɛkɛ debil, kɔ ŋa ŋalukus ndaraŋan.

7 Kɔ səna, kələpəs kosu kəkɔt kɔ səmbɛkɛ dare da Tir kəkɔ ka dare da Pətolemay. Nde sənakɔ səyif awɛŋc asu aŋa alaŋ mɔ, kɔ səŋcepərɛnɛ di dɔsɔk din. 8 Dɔckɔsɔk dɔ sənayɛfɛ di kəkɔ dare da Sesari. Dəndo sənabɛrɛ kəlɔ ka Filip, wəcam ka toloku tɔtɔt, nwɛ ɛnayɔnɛ wəkin ka afum camət-mɛrəŋ aŋɛ anayɛk-yɛk Yerusalɛm mɔ. Kɔ səŋcepərnɛ dəndo mata camət-mɛrəŋ. 9 Filip ɛnayɔ awut aran maŋkəlɛ aŋɛ ŋanatɔ-cərɛ arkun mɔ, aŋɛ ŋaŋc-dəŋk moloku mmɛ Kanu kəŋc-mar ŋa kəcam mɔ.

10 Ntɛ sənayi di mataka mɛlarəm mɔ, kɔ sayibɛ səlɔma səntor dare da Sesari kəyɛfɛ ka atɔf ŋa Yude, pac-we kɔ Akabus. 11 Ntɛ eŋc-der nnɔ səyi mɔ, k’ɛlɛk bɛlɛt ba Pol, k’oŋkotnɛ wɛcək kɔ waca. K’oloku: «Nəcəŋkəl ntɛ Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋoloku mɔ: Fum nwɛ ɔyɔ bɛlɛt bambɛ mɔ, tantɛ tɔ abɛ aSuyif alɔma ŋandekot kɔ Yerusalɛm, ŋabɛr kɔ atɔyɔnɛ Suyif dəwaca.»

12 Ntɛ səne toloku tatɔkɔ kɔ afum akɔ ŋanayi su kəsək mɔ, kɔ səlɛtsɛnɛ Pol ta pəpɛ Yerusalɛm. 13 Mba kɔ Pol oluksɛ su: «Ta ake tɔ nəmbokɛ, nəsɔŋ’ em abəkəc kəlɛcɛ-ɛ? Iwosɛ kəkot kem, iwosɛ sɔ kəfi kem Yerusalɛm teta tewe ta Wəbɛ Yesu.» 14 Ntɛ anasɛp kɔ antɔ-tam Pol dəmoloku mɔ, kɔ səŋce kɔ. Kɔ səntola: «Kanu kəsɔŋɛ tɛfaŋ ta Wəbɛ teyi!

15 Ntɛ səŋcepərɛnɛ mataka mamɔkɔ dare da Sesari mɔ, kɔ səlompəsnɛ, kɔ səlɛk dɔpɔ kəpɛ ka Yerusalɛm. 16 Kɔ səsol kɔ acɛpsɛ a Yesu alɔma kɔ sənder kəyɛfɛ ka dare da Sesari. Kɔ ŋaŋkekərɛ su nda fum wəlɔma nwɛ pənamar səyi ndɔrɔn mɔ, pac-we kɔ Manasɔŋ. WəSipər ɛnayi, ɛnayɔnɛ wəcɛpsɛ wəka Yesu darəŋ kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ.

Pol ndena Sak

17 Kəbɛrɛ kosu Yerusalɛm, kɔ awɛŋc asu aŋa alaŋ ŋaselɛnɛ su pəbotu disrɛ. 18 Dɔckɔsɔk kɔ səsol kɔ Pol, kɔ səŋkɔ ndena Sak. Kɔ abeki a kəloŋkanɛ ka alaŋ a Yerusalɛm fəp ŋambəpsɛnɛ dəndo. 19 Kɔ Pol ɛfaynɛ ŋa, k’ɛyɛfɛ kəlɔmər ŋa tin tin tin mes fəp mmɛ Kanu kənamar kɔ kəyɔ aSuyif dacɔ mɔ.

20 Ntɛ ŋalip kəcəŋkəl Pol mɔ, kɔ ŋayɛk-yekəs Kanu. Kɔ ŋaloku Pol: «Məmɔmən, wɛŋc kosu, afum asu wul wɛlarəm ŋayɔnɛ alaŋ Yesu ŋasumpərɛnɛ sɔ sariyɛ waca mɛrəŋ. 21 Awa aSuyif alɔma ŋacɛm-cɛmmɛ kəne a kətəksɛ kam disrɛ a məloku aSuyif aŋɛ ŋayi afum acuru dacɔ mɔ a ŋasak sariyɛ sa Musa: Ta ŋakəŋc awut, ta ŋacəmɛ mɔyɔ mokur ma aSuyif darəŋ. 22 Cəke c’ andeyɔ-ɛ? Bawo ŋaŋkɔ-ne a mənder nnɔ. 23 Awa məyɔ tɔkɔ səndelok’ əm mɔ. Səyɔ nnɔ arkun maŋkəlɛ aŋɛ ŋanasɔŋ Kanu temer mɔ. 24 Məlɛk ŋa, nəkɔ kəlɔ kɔpɔŋ ka Kanu, məsɔkəsnɛ kɔ ŋa. Kɔ məwosɛ-ɛ, məlɛk kəwurɛ pəsam pa kəway kəŋan ka kəloŋnɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋafonnɛ səbomp mɔ. Ti disrɛ fəp fəndetam kəcərɛ a mes mɔkɔ asɔŋɛ ŋa kəlaŋ tetam mɔ fəp mɔyɔnɛ fɛ kaŋce, a məna sɔ yati məleləs teta sariyɛ sa Musa. 25 Ntɛ tɔyɔnɛ ta atɔyɔnɛ Suyif aŋɛ ŋayɔnɛ alaŋ mɔ, sənəŋk fɔ pəntesɛ kəcicɛ ŋa reka kəbocɛ ŋa tɔŋc: A ta ŋasɔm sɛm nyɛ aloŋnɛnɛ molom mɔ, ta ŋadi mecir, ta ŋasɔm sɛm nyɛ antɔfay mera mɔ, ta ŋasumpər dalakɔ.»

26 Dɔckɔsɔk kɔ Pol ɛlɛk afum aŋɛ, kɔ ŋaŋcop kəsɔkəsnɛ, k’ɛmbɛrɛ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, k’ɔŋkɔ pəboŋc dɔsɔk ndɛ kəsɔkəsnɛ kəŋan kəndelip mɔ, kɔ dɔsɔk ndɛ andeloŋnɛnɛ nwɛ o nwɛ mɔ.

Kəsumpər ka Pol nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ

27 Dəkələpəsər da mataka mamɔkɔ camət-mɛrəŋ, ntɛ aSuyif alɔma aŋɛ ŋayɛfɛ atɔf ŋa Asi ŋanəŋk Pol kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ mɔ, kɔ ŋampɛnɛ bəkəc ya afum fəp, kɔ ŋasumpər kɔ. 28 Ŋac-kulɛ-kulɛ: «Arkun a Yisrayel, nəder nəmar su! Wəkawɛ ɛntəksɛ afum fəp kəfo o kəfo tɔkɔ tɔntɔtesɛ afum asu, sariyɛ sosu, kɔ nnɔ kəfo kaŋkɛ mɔ! Ali aKresi ɛmbɛrsɛnɛ ŋa nnɔ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, k’eyik-yikəs kəfo kəsoku kaŋkɛ!» 29 Ŋanabokɛnɛ ntɛ bawo tɔcɔkɔ-cɔkɔ ŋananəŋk Pol kɔ Tirofimo wəka Efesi ŋasol dare disrɛ, kɔ ŋaŋcɛm-cɛmnɛ a Pol ɛnabɛrsɛnɛ kɔ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ.

30 Kɔ dare məl-məl deyi yama-yama, kɔ afum ŋayɛfɛ waca fəp kɔ ŋasumpər Pol, kɔ ŋaliŋəs kɔ kəwurɛnɛ abaŋka ŋa kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, k’aŋcaŋəs cumba katina. 31 Ntɛ ŋanayi kəsɛp kədif kɔ mɔ, k’aŋkɔ paloku wəbɛ wəsɔdar wəRom a pəyama-yama peyi Yerusalɛm fəp. 32 Gbəŋcana babɔkɔ kɔ wəbɛ wəsɔdar wəpɔŋ nwɛ ɛlɛk asɔdar kɔ abɛ aŋan alɔma kɔ ŋayɛksɛ kəkɔ di. Ntɛ aSuyif ŋanəŋk asɔdar aŋɛ kɔ abɛ aŋan mɔ, kɔ ŋasak kəsut Pol.

33 Kɔ wəbɛ wəpɔŋ wəsɔdar nwɛ ɔŋcɔŋnɛ, k’osumpər Pol, k’osom a pakotɛ kɔ gbekce mɛrəŋ. K’eyif fum nwɛ ɔyɔnɛ mɔ, kɔ tɔkɔ ɔyɔ mɔ. 34 Kənay kaŋkɔ dacɔ, alɔma ŋac-kulɛ ntɛ, akɔ ŋac-kulɛ tɔkɔ. Ntɛ ɛnader pəyi oŋ ta eŋne tɔlɔm o tɔlɔm teta pəyama-yama papɔkɔ mɔ, kɔ wəbɛ oloku a pakekərɛ Pol dəkədirɛ da asɔdar. 35 Ntɛ Pol ɛmbəp dəkusuŋka mɔ, kɔ asɔdar ŋasipnɛ kɔ, bawo ŋananesɛnɛ kɔ pəlec pɔkɔ afum ŋanafaŋ kəyɔ kɔ mɔ. 36 Kənay ka afum kənacəmɛ Pol darəŋ, ŋac-kulɛ: «Pamələk kɔ!»

Pol kəyacnɛ kɔn dəmoloku

37 Tɛm ntɛ anadekɔ-faŋ kɔ kəbərsɛnɛ dəkədirɛ da asɔdar mɔ, kɔ Pol eyif wəbɛ wəsɔdar cəKresi: «Aŋwos’em kəlok’ əm tes tɔlɔma ba?» Kɔ wəbɛ eyif kɔ: «Məŋcərɛ kəcɔp cəKresi ba? 38 Bafɔ wəMisira məyɔnɛ, wəkɔ ɛntɛp kəc-sɔŋɛ pəyama-yama kəyi mɔ, məkɛrɛ adifət afum wul maŋkəlɛ (4000) nde dətɛgbɛrɛ ba?»

39 Kɔ Pol oloku: «Awoŋ! Ina, wəSuyif iyɔnɛ, dare da Tarəs atɔf ŋa Silisi aŋkom im, fum wəka dare dɔpɔŋ de! Intol’ am, məwosɛ ilok-lokər afum.»

40 Kɔ wəbɛ wəsɔdar owosɛ kɔ ti. Kɔ Pol ɛmpɛ k’ɛŋcəmɛ dəkusuŋka, k’ɛfɛk afum kəca. Kɔ afum fəp ŋaŋcaŋk, k’olok-lokər ŋa cəArame, kusu ka aSuyif aka di.

22

1 «Awɛŋc im aŋa, Abek’ em aŋa!» Pol oŋc-loku, «Nəcəŋkəl oŋ moloku mmɛ iyɔ mɛyacnɛnɛ mɔ.» 2 Ntɛ ŋane pəc-cɔpər ŋa kusu kəŋan cəArame mɔ, kɔ pənaŋkanɛ kəyɔ yeŋ.

K’oloku: 3 «WəSuyif iyɔnɛ, pakom im dare da Tarəs, atɔf ŋa Silisi. Mba nnɔ dare dandɛ d’andusum im nnɔna Kamaliyel nwɛ afum fəp ŋaŋcərɛ mɔ. Nwɛ ɛntəks’ em bel-bel sariyɛ sa atem asu mɔ, k’inasumpər sɔ teta Kanu bel-bel kɔ abəkəc fəp, pəmɔ tantɛ pəyi nəna sɔ mɔkɔ mɔ. 4 K’inatɔrəs afum alɔma aŋɛ ŋanacəmɛ dɔpɔ da Yesu dandɛ darəŋ mɔ haŋ kɔ ŋafi. K’iŋkot aran kɔ arkun, k’imbɛr ŋa dəbili. 5 Wəloŋnɛ wəpɔŋ kɔ abeki a dɔtɔf fəp ŋayɔnɛ atəŋnɛ aka ti. Inasɔtər ŋa reka kəkenɛ afum em aka Damas, nde iŋc-kɔ kəkɔ-sumpər alaŋ akɔ ŋanayi di mɔ, ikɛrɛ ŋa fɔr ya abɛ kiriŋ nde Yerusalɛm pakɔ-sut.

Pol ɔlɔm tɛcəmɛ tɔn dɔpɔ dɔtɔt

6 Dɔpɔ inayi ic-lɔtərnɛ Damas, daŋ peŋ, gbəŋcana babɔkɔ, kɔ pəmot pɔpɔŋ pɛyɛfɛ dareŋc kɔ pɛŋkɛl im pəwaŋkəra. 7 K’intɛmpɛnɛ dəntɔf, k’ine dim ndɛ doŋc-lok’ im: ‹Sol, Sol, ta ake tɔ məntɔrs’ em-ɛ?›

8 K’iyif: ‹Wəbɛ, məna an’ɔfɔ-ɛ?

K’olok’ im: ‹Ina, Yesu wəka Nasarɛt iyɔnɛ, nwɛ məna məyi kətɔrəs mɔ.› 9 Afum aŋɛ sənasol mɔ ŋananəŋk pəwaŋkəra papɔkɔ bel-bel, mba ŋanane fɛ dim da nwɛ oŋc-lok-lokər im mɔ.

10 K’iyif kɔ: ‹Cəke cɔ pəmar iyɔ-ɛ, Wəbɛ?›

Kɔ Wəbɛ olok’ im: ‹Məyɛfɛ, məkɔ dare da Damas, dəndo aŋkɔlok’ əm tɔkɔ pəmar’ əm kəyɔ mɔ fəp. 11 Mba ntɛ pəwaŋkəra pa pəmot papɔkɔ pɛnasɔŋ’ em kətɔ-nəŋk mɔ, afum akɔ sənasol mɔ ŋasumpər im kəca kɔ ŋaŋkekər’ em haŋ kɔ imbɛrɛ Damas.

12 Mba fum wəlɔma ɛnayi di pac-we kɔ Ananiyas, pəcəmɛ tɛfaŋ ta Kanu darəŋ pəmɔ tɔkɔ sariyɛ səloku ti mɔ. Nwɛ aSuyif aŋɛ ŋanandɛ di ŋanacərɛ kɔ dɔtɔt amera mɔ. 13 Kɔ Ananiyas ender nnɔ iyi mɔ, k’ɛŋcəm’ em kəsək, k’olok’ im: ‹Sol, wɛŋc im, məluksərnɛ sɔ kənəŋk.› Gbəŋcana babɔkɔ k’inəŋk nkɔn Ananiyas.

14 Kɔ Ananiyas olok’ im: ‹Kanu ka atem asu kəsɔŋ əm kəcərɛ ka tɛfaŋ tɔn, mənəŋk Wəlompu, məne sɔ dim dɔn, 15 bawo məndekɔ-yɔnɛ kɔ sede fɔr ya afum fəp kiriŋ ta ntɛ kɔ ntɛ məne sɔ mɔ. 16 Ndɛkəl oŋ ta ake tɔ məyi kəwonɛ-ɛ? Məyɛfɛ məyɔ pagbət əm dəromum teta Kanu, payak’ əm kiciya kam kəwe ka Wəbɛ disrɛ.›

Kəsom ka Pol decikəra

17 Ntɛ ilukus Yerusalɛm mɔ, ic-tola nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, kɔ kənəŋk kənder im kəyɛfɛ dareŋc. 18 Ti disrɛ, k’inəŋk Wəbɛ Yesu, nwɛ ɛnalok’ im: ‹Məkufɛ məwur Yerusalɛm, bawo ŋafɔdewosɛ kəne sede səkɔ məsumpər tetem mɔ.›

19 K’iloku kɔ: ‹Wəbɛ, ŋaŋcərɛ a iŋc-kɔ dəwɔlɔ wa dəkətola da aSuyif, ic-sut, ic-bɛr afum dəbili aŋɛ ŋanalaŋ tetam mɔ. 20 Ntɛ analoŋ mecir ma sede sam Etiyɛn mɔ, ina wəkawɛ yati inayi di, kɔ mes maŋan mɔmbɔt im. In’ ɛnamɛŋkɛ akakɔ ŋanadif kɔ mɔ yati yamos.›

21 Mba kɔ Wəbɛ olok’ im: ‹Məkɔ! Pəbɔlɛ pɔ ina indesom əm, nde atɔyɔnɛ Suyif ŋayi mɔ.›»

Pol kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom

22 Afum ŋanacəŋkəl kɔ haŋ tɛm ntɛ ɛnaloku toloku tatɔkɔ mɔ, mba ndɛkəl oŋ kɔ ŋampɛnɛ sim ŋac-loku: «Pamələk kɔ! Ta pasak fum pəmɔ wəkawɛ pəyi doru.»

23 Kɔ ŋaŋkulɛ-kulɛ, kɔ ŋaŋgbal suma səŋan kɔ ŋaləm kəbof dareŋc. 24 Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom osom asɔdar ɔn a pabɛrsɛnɛ kɔ dəkədirɛ daŋan. K’oloku a pasut Pol ntɛ tɔŋsɔŋɛ pəloku-loku, pacərɛ te tɔkɔ ɔyɔ ntɛ tɔsɔŋɛ afum kəkulɛ-kulɛ tetɔn mɔ. 25 Ntɛ anakot Pol kəkɔ sut kɔ mɔ, kɔ Pol eyif wəbɛ wəsɔdar wəkɔ ɛnayi di mɔ: «Awos’ am kəsut wəkom wəRom nwɛ antɔkiti mɔ ba?»

26 Ntɛ wəbɛ wəsɔdar nwɛ ene toloku tatɔkɔ mɔ, k’ɔŋkɔ pəyif wəbɛ wəsɔdar wəpɔŋ, pəc-loku: «Cəke məndeyɔ-ɛ? Wəkom wəRom ɔfɔ.»

27 Kɔ wəbɛ wəpɔŋ wəsɔdar wəRom ender k’eyif kɔ: «Məlok’ im kaŋce, wəkom wəRom məyɔnɛ ba?»

Kɔ Pol owosɛ: «Ɛy.»

28 Kɔ wəbɛ wəpɔŋ wəsɔdar wəRom nwɛ oloku sɔ: «Ina, pəsam pɛlarəm p’ isɔtɔnɛ kəyɔnɛ ka wəRom!»

Kɔ Pol oloku: «Ina, aŋkom em ti kəkomɛ dəm.»

29 Gbəŋcana babɔkɔ, akɔ pənamar ŋasɔŋɛ Pol kəlok-loku mɔ ŋambɔlɛ, kɔ wəbɛ wəsɔdar enesɛ, kəcərɛ a wəkom wəRom yati ɔsɔŋɛ k’aŋkot.

Pol nde fɔr ya aboc kiti kiriŋ

30 Dɔckɔsɔk wəbɛ wəka asɔdar nwɛ pəfaŋ kəcərɛ tes tɔkɔ aSuyif akakɔ ŋamboŋcɛ Pol mɔ, k’oloku a pasikəli kɔ, k’oloku sɔ aloŋnɛ apɔŋ kɔ aboc kiti aSuyif fəp kəloŋkanɛ. Kɔ wəbɛ ɛŋkɛrɛ Pol k'ɛŋcəmbər kɔ fɔr yaŋan kiriŋ.

23

Pol kəyacnɛ kɔn nde fɔr ya aboc kiti kiriŋ

1 Pol pəgbətnɛ aboc kiti aSuyif aŋɛ, k’oloku: «Kɔ ina, awɛŋc im aŋa, amera ŋosoku pɛs ŋ’ iŋkɔtɛnɛ fɔr ya Kanu kiriŋ haŋ mɔkɔ.» 2 Ananiyas wəloŋnɛ wəpɔŋ oloku akɔ ŋanayi Pol kəsək mɔ a ŋafer kɔ kəca dakaŋca. 3 Kɔ Pol oloku kɔ: «Kanu kəndesut’ əm, məyɔnɛ pəmɔ damba dete ndɛ aŋcɛm alom ŋefer mɔ! Məndɛ nnɔ məc-kit’ im pəmɔ tɔkɔ sariyɛ səloku mɔ, mba məc-loku a pasut em, tɔkɔ sariyɛ səmɔnɛ mɔ!»

4 Afum akɔ ŋanayi di mɔ, ŋaloku: «Wəloŋnɛ wəpɔŋ ka Kanu məyi sɔ kəlɔməs ba?»

5 Kɔ Pol oluksɛ ŋa: «Awɛŋc im aŋa, iŋcərɛ fɛ a nkɔn ɔyɔnɛ wəloŋnɛ wəpɔŋ. Itɔ aŋcic kitabu disrɛ: ‹Pəmar fɛ məlɔməs wəkiriŋ wəka afum am.›*»

6 Ntɛ tɛnayɔnɛ a aloŋkanɛ ŋanayi kəsək kin aSadisi kɔ kəŋkɔ aFarisi mɔ. Kɔ Pol ɛyɛfɛ k’ɛmpɛnɛ dim dəndo aboc kiti ŋaŋc-yifət kɔ mɔ: «Awɛŋc im aŋa! Ina sɔ, wəFarisi iyɔnɛ, wan ka aFarisi! K’aŋcəmbər im kəkiti-ɛ, kəlaŋ kem a afi ŋandeyɛfɛ defi kəsɔŋɛ ti!» 7 Ntɛ Pol oloku moloku mamɔkɔ mɔ, kɔ kəgbɛkəlɛnɛ kəyi aFarisi kɔ aSadisi dacɔ, kɔ kəgbɛyɛnɛ kəyi. 8 Kɔ aSadisi ŋaloku a kəyɛfɛ defi kəyi fɛ, mɛlɛkɛ meyi fɛ, yɔŋk kɔ arkifin yeyi fɛ. AFarisi kəca kəŋan, ŋanalaŋ a mamɔkɔ fəp meyi doru.

9 Kɔ sim səmpɛ haŋ, kɔ atəksɛ sariyɛ kəca ka aFarisi ŋayɛfɛ kɔ ŋambupərɛ pəpɔŋ, ŋac-loku: «Sənəŋk fɛ ntɛ o ntɛ tɛlɛc nnɔ fum wəkawɛ eyi mɔ! Aŋcərɛ fɛ: Tɔlɔma ŋɔŋk, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, mɛlɛkɛ molok-lokər kɔ.» 10 Ntɛ kəgbɛkəlɛnɛ kəŋc-cɔŋnɛ oŋ kəcɔŋnɛ dəm kiriŋ mɔ, kɔ wəbɛ wəsɔdar wəpɔŋ enesɛ a ta ŋawatəri-watəri Pol, k’oloku asɔdar a ŋator ŋakɔ ŋalɛk Pol ŋaluksɛ kɔ nde asɔdar ŋandirɛ mɔ.

11 Dɔckɔsɔk pibi kɔ Wəbɛ Yesu ender Pol kənəŋk disrɛ, k’oloku: «Məbaŋsɛ! Tɔkɔ mənayɔn’ em sede fɔr ya aboc kiti nde Yerusalɛm mɔ, mɛnɛ məkɔ sɔ məyɔn’ em si Rom.»

Kəsek kədif ka Pol

12 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, k’aSuyif alɔma ŋasek kədif Pol, kɔ ŋantəŋnɛ kəsɔŋɛnɛ temer kətɔ-di yeri, kətɔ-mun haŋ ŋac-lip ti. 13 Afum aŋɛ ŋanasek kədif Pol kaŋkɔ mɔ, ŋaŋc-kɔ haŋ ŋacepər afum wəco maŋkəlɛ. 14 Kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp aloŋnɛ apɔŋ kɔ abeki a dɔtɔf kəkɔ-loku ŋa: «Səsɔŋɛnɛ temer kətɔ-di peri ta səntalip kədif Pol-ɛ. 15 Nəna oŋ ndɛkəl kəbəp ka aboc kiti aSuyif, nəkɔ nətola wəbɛ wəsɔdar pəkɛrɛ nu Pol pəmɔ ntɛ nəŋfaŋ kəmɔmən tetɔn bel-bel mɔ. Səna səŋcəmɛ səc-kar kədif kɔn ta ɛntabəp un-ɛ.»

16 Ntɛ wan ka wəkirɛ ka Pol ene pac-loku toloku ta kəcəpɛ kɔ towul pɛdifɛ pɔn mɔ, k’ɔŋkɔ nde asɔdar ŋandirɛ mɔ, k’ɛmbɛrɛ k’oloku ti Pol.

17 Kɔ Pol ewe wəsɔdar wəpɔŋ wəlɔma k’oloku kɔ: «Məsolɛ wətɛmp nwɛ məkenɛ kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom, bawo ɛfaŋ kəsɔŋɛ kɔ kəcərɛ toloku tɔlɔma.» 18 Kɔ wəsɔdar wəkakɔ ɛlɛk kɔ, kɔ ŋaŋkɔ ndena wəbɛ wəsɔdar wəRom.

K’oloku kɔ: «Kelmani Pol ew’ em k’olok’ im a ikɛr’ am wətɛmp wəkawɛ, a ɛfaŋ kəsɔŋ’ am kəcərɛ toloku tɔlɔm.»

19 Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom osumpər kɔ kəca kɔ ŋawurnɛ kəsək. K’eyif kɔ: «Ake toloku tɔ məyɔ ntɛ məfaŋ kəlok’ im mɔ-ɛ?»

20 Kɔ wətɛmp nwɛ oloku: «ASuyif alɔma ŋantəŋnɛ a ŋawer əm alna Pol mətorɛnɛ ŋa kɔ ndena aboc kiti aSuyif, pəmɔ ntɛ ŋaŋfaŋ kəyifət kɔ ŋamɔmən tetɔn bel-bel mɔ. 21 Mba məsɛp ta ŋatam əm dəmoloku de! Bawo afum wəco maŋkəlɛ kɔ tɔlɔm ŋa dacɔ ŋayi kəcəpɛ Pol towul pɛdifɛ pɔn. Ŋasɔŋɛnɛ temer kətɔ-di yeri, kətɔ-mun ta ŋantanim kɔ-ɛ. Tɛm tantɛ ŋalip kəlompəsnɛ. Kəwosɛ kam gbəcərəm kɔ ŋayi kəkar.»

22 Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom ɛmɛŋkəs wətɛmp nwɛ a ta pəlɔmər sɔ nwɛ o nwɛ toloku tatɔkɔ oloku kɔ mɔ, k’ɛsak kɔ, k’ɔŋkɔ.

Pol nde fɔr ya wəbɛ Felikəs kiriŋ

23 Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom ewe asɔdar ɔn apɔŋ mɛrəŋ, k’oloku ŋa: «Nəlɛk asɔdar masar mɛrəŋ (200), ayɛksɛnɛ fəlɛs wəco camət-mɛrəŋ, kɔ atɔmpər mbəŋcəran masar mɛrəŋ (200), ŋalompəsnɛ kəkɔ ka Sesari pibi-ana. 24 Nəlompəs sɔ fəlɛs, ntɛ tɔŋsɔŋɛ pakenɛ wəbɛ Felikəs Pol pəyi wəyeŋ mɔ.»

25 Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom eŋcicɛ Filikəs areka nŋɛ ŋɛnaloku ntɛ mɔ:

26 «Ina, Kolodu Lisiyas, iŋcic’ am areka ŋaŋɛ məna wəbɛ kem Felikəs, ic-yif əm.

27 Wərkun wəkawɛ, aSuyif alɔma ŋalɛk kɔ ŋac-kɔ kənim. Mba alok’ im a wəkom wəRom ɔfɔ, it’ ɔsɔŋ em kəder kɔ asɔdar em kəbaŋər ŋa kɔ. 28 Ntɛ ifaŋ kəcərɛ tes ntɛ amboŋcɛ kɔ mɔ, k’intorɛnɛ kɔ nde aboc kiti aŋan ŋayi mɔ. 29 K’inəŋk, k’amboŋcɛ kɔ tes-ɛ, kəgbɛkəlɛnɛ kɔ nkɛ kəŋkotərɛnɛ sariyɛ səŋan mɔ, mba ali tes ɛləsər fɛ ntɛ pəmar padifɛ kɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pabɛr kɔ dəbili mɔ. 30 Ntɛ alok’ im kəsek kədif ka wərkun wəkawɛ oŋ mɔ, itɔ iŋken’ am kɔ katina. K’ilokɛnɛ amboŋcɛ ɔn tes, ŋakɔ ŋabokɛnɛ tetɔn nnɔ məna məyi mɔ. Dənda ɔfɔ lɔŋtaŋ.»

31 K’asɔdar ŋayɔ pəmɔ tatɔkɔ wəbɛ kəŋan ɛnasom ŋa mɔ. Kɔ ŋalɛk Pol kɔ ŋaŋkekərɛ kɔ pibi disrɛ haŋ Antipatiri. 32 Dɔckɔsɔk kɔ asɔdar alɔma ŋaluksərnɛ nde ŋandirɛ mɔ, kɔ ŋasak ayɛksɛnɛ fəlɛs ŋakekərɛ kɔ. 33 Ntɛ ŋambɛrɛ Sesari mɔ, kɔ ŋasɔŋ areka ŋaŋɔkɔ Felikəs wəbɛ ka dɔtɔf, kɔ ŋamentər kɔ Pol. 34 Ntɛ wəbɛ ka dɔtɔf elip kəkaraŋ areka nŋɛ mɔ, k’eyif Pol wəka atɔf ŋere ŋ’ɔyɔnɛ-ɛ. Ntɛ ene a wəka Silisi ɔyɔnɛ mɔ, 35 kɔ wəbɛ Felikəs oloku: «Indecəŋkəl əm kɔ aboŋcɛ am tes ŋandeder-ɛ.» K’osom a pacaŋər Pol nde bili bɔkɔ bɛnayi nde abaŋka ŋa wəbɛ Herodu mɔ.

24

Amboŋcɛ Pol mes

1 Ntɛ mata kəcamət meŋcepər mɔ, kɔ wəloŋnɛ wəpɔŋ Ananiyas ontor kɔ abeki a dɔtɔf alɔma kɔ wəgbɛkəlɛnɛ wəkin pac-we kɔ Tɛrtulu. Kɔ ŋaŋkɔ ŋabokɛnɛ nnɔ wəbɛ wəka dɔtɔf eyi mɔ teta Pol. 2 Kɔ wəbɛ ka dɔtɔf osom k’awe Pol, kɔ Tɛrtulu oŋcop moloku mɔn ntɛ: «Wəbɛ, mən’ ɔsɔŋɛ ntɛ səyinɛ bəkəc yoforu mɔ. Kəkɔtɛnɛ dɛbɛ kam kətɔt, kɔ kəsəkpər ka mes mɔlɔma teta atɔf ŋosu ŋaŋɛ, bawo mənayay ŋi ntɛ tender mɔ. 3 Wəbɛ Felikəs wəleləs kosu, səŋsɔtɔ pətɔt papɔkɔ tɛm fəp kɔ mofo fəp. Səŋyek-yekəs’ am ti. 4 Mba ntɛ intɔfaŋ kəlɛkər əm tɛm tɛlarəm mɔ, it’ intolan’ am kəcəŋkəl su abəkəc ŋɔtɔt disrɛ tɛm tepic.

5 Səŋkɔkcɛ a fum wəkawɛ wəbɛrəs afum dacɔ ɔyɔnɛ, nkɔn ɔŋsɔŋɛ aSuyif fəp kəgbɛkəlɛnɛ doru mofo fəp. Wəkiriŋ wəka kəgba ka afum a Nasarɛt ɔyɔnɛ. 6-7 Ɛnafaŋ yati kəyik-yikəs kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, itɔ sənasumpərɛ kɔ. 8 Məna Wəbɛ məntam kəyifət kɔ, mətɛn kəcərɛ kɔ pəyɔnɛ fɔ a tɔkɔ səmboŋcɛ kɔ mɔ kaŋce kɔ-ɛ.»

9 Kɔ Asuyif aŋɛ ŋanayi di mɔ, ŋambaŋɛ Tɛrtulu, kəc-loku: «Itɔ teyi yati!»

Pol fɔr ya Felikəs kiriŋ

10 Ntɛ wəbɛ ka dɔtɔf ɛfɛk Pol kəca a pəlok-loku mɔ, kɔ Pol oloku ntɛ: «Wəbɛ, iŋcərɛ a meren mɛlarəm mɔ məyi atɔf ŋaŋɛ məc-kiti. Kəlaŋ kaŋkɔ disrɛ k’indelokɛn’ am kəyac kem. 11 Tɛntacepər fɛ mata wəco kɔ mɛrəŋ ntɛ impɛ dare da Yerusalɛm kəkɔ-kor-koru Kanu, məntam ti kəyifət. 12 Ambəp f’em kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, ambəp f’em dəkəlɔ ka dəkətola Kanu da aSuyif, ambəp f’em dare disrɛ səc-gbɛkəlɛnɛ kɔ fum, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, ic-gbiŋər afum kəyɛfərɛnɛ. 13 Ŋafɔtam sɔ kəc-mentər əm kaŋce ka tes tɔkɔ ŋamboŋc em mɔ. 14 Kaŋce intam kəwosɛ nnɔ fɔr yam kiriŋ a Kanu ka atem em k’iŋkor-koru, k’iŋcəmɛ dɔpɔ da Wəbɛ darəŋ ndɛ ŋa ŋaŋcɛm-cɛmnɛ a yem yɔ mɔ. Mba ina ilaŋ ntɛ o ntɛ aŋcic dəkitabu Tawureta Musa kɔ Sayibɛ-e mɔ. 15 Iŋgbɛkər teta Kanu tɔlɔma amera, ntɛ ŋa aboŋc’ em mes ŋa sɔ ŋaŋgbɛkər mera mɔ: It’ ɔyɔnɛ a Kanu kəndeyekti afi, alompu kɔ atɔlomp. 16 It’ ɔsɔŋɛ ntɛ ina sɔ iŋsɛp tɛm fəp kəkɔtɛnɛ amera ŋɔtɔt fɔr ya Kanu kɔ afum kiriŋ.

17 Ntɛ meren mɛlarəm meŋcepər mɔ, k’inder nnɔ Yerusalɛm kədemar afum em, k’iloŋɛnɛ sɔ domun. 18 Kɔ ŋaŋkɔ ŋabəp im ic-sɔkəsnɛ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, bafɔ afum ŋaloŋkanɛ di, bafɔ pac-gbɛkəlɛnɛ. 19 Mɛnɛ aSuyif a atɔf ŋa Asi alɔma akɔ ŋanayi di mɔ, ŋa ŋɔ pəmar kəder nnɔ məyi mɔ ŋac-boŋc’ em mes, kɔ pəyɔnɛ fɔ a ŋantɔmpər em mi-ɛ. 20 Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, afum akaŋɛ ŋaloku tes tɛlɛc ntɛ aboc kiti a kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu ŋananəŋk im ntɛ ŋanakit’ im mɔ. 21 Mɛnɛ pəyɔnɛ toloku tɔkɔ inalokɛ dim dɔpɔŋ, icəmɛ ŋa dacɔ mɔ de: ‹Teta kədeyɛfɛ defi nkɛ ilaŋ mɔ, k’aŋcəmbər’ im mɔkɔ kiti nnɔ fɔr yam kiriŋ-ɛ!›»

22 Tɛnabəp paloku Felikəs bel-bel mes ma dɔpɔ da Wəbɛ Yesu, k’olukəsɛ kiti dɔsɔk dɔlɔma, pəc-loku: «Kɔ wəbɛ wəsɔdar wəRom Lisiyas endeder-ɛ, indemɔmən tes tonu.» 23 Kɔ wəbɛ ka dɔtɔf oloku wəsɔdar a pəcaŋər kɔ, mba ta pəkot kɔ, ta pəmɔnɛ sɔ afum ɔn kəmar kɔ mes mɔlɔma.

Pol fɔr ya Felikəs kɔ Durusil kiriŋ

24 Ntɛ mataka mɔlɔma meŋcepər mɔ, Felikəs ŋasol kɔ wəran kɔn, Durusil, wəSuyif ɛnayi, kɔ ŋander, kɔ ŋasom pakɔ-we Pol. Kɔ ŋaŋcəŋkəl kɔ kəloku ka kəlaŋ kɔn Yesu Krist. 25 Mba ntɛ Pol ɛnatɛfərnɛnɛ moloku mɔn teta pəlompu, teta kəsumpərnɛ, kɔ kiti nkɛ kəndeder mɔ, kɔ kənesɛ kəyi Felikəs. K’oloku Pol: «Pəntəŋnɛ mɔkɔ tantɛ. Məkɔ kərɛsna. K’indesɔtɔ tɛm-ɛ, indesɔ w’ am.» 26 Felikəs ɛnafɔtɔma a Pol ɔŋkɔsɔŋ kɔ pəsam. It’ oŋc-soməsɛ tɛm fəp, pakɔ-wenɛ kɔ Pol ŋaloku-loku.

27 Kɔ ŋayi ti disrɛ haŋ kɔ meren mɛrəŋ meŋcepər, k’asəkpər Felikəs dɛbɛ, k’andəs Pɔrsiyus Fɛstus. Mba ntɛ Felikəs ɛnafaŋ kəbɔtəs abɛ aSuyif mera mɔ, k’ɛsak Pol dəbili.

25

Awe Pol fɔr ya wəbɛ wəka tɔf ya Rom fəp kiriŋ

1 Kədəs ka Fɛstus dɔcɔm da dɛbɛ tataka ta maas, k’ɛyɛfɛ dare da Sesari kəkɔ ka Yerusalɛm. 2 Aloŋnɛ apɔŋ kɔ afum alel a dɔtɔf aSuyif ŋaŋkɔ ŋabokɛnɛ nnɔ eyi mɔ, teta Pol. 3 Kɔ ŋaŋgbəc ŋac-tola Fɛstus kəmar kəŋan pakɛrɛ Pol Yerusalɛm, mba kɔ ŋalompəs towul mpɛ ŋantam kədifɛ Pol dɔpɔ mɔ. 4 Kɔ Fɛstus oloku ŋa a aŋcaŋər Pol dare da Sesari, a nkɔn yati pəmar pəkɔ di mata mamɔkɔ. 5 K’endeŋər, «Afum acərɛ kəlok-loku aŋɛ ŋayi nu dacɔ mɔ, ŋasol kɔ ina, səkɔ. Kɔ fum wəkawɛ ɛnaləsər tes-ɛ, ŋakɔ ŋalɔm kəbokɛnɛ kəŋan dəndo.»

6 Fɛstus ɛnacepərɛnɛ fɛ mata camət-maas, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ mata wəco Yerusalɛm, k’olukus dare da Sesari. Dɔckɔsɔk k’ɛndɛ dəŋkiti, k’osom a pakɛrɛ Pol. 7 Ntɛ Pol ender mɔ, kɔ aSuyif aŋɛ ŋanator Yerusalɛm mɔ ŋaŋkɛl kɔ, kɔ ŋamboŋcɛ kɔ mes mɔpɔŋ mɛlarəm, mmɛ ŋanatɔ-tam kəsɔkəs mɔ.

8 Pol oŋc-loku kəyacnɛ kɔn: «Ali tes iləsər fɛ! Iŋciya fɛ sariyɛ sa aSuyif, iŋciya fɛ kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu, iŋciya fɛ .»

9 Fɛstus, nwɛ ɛnafaŋ kəbɔtəs aSuyif mera mɔ, eyif Pol: «Məfaŋ kəpɛ Yerusalɛm pakɔ-kit’ əm di fɔr yem kiriŋ ba?»

10 Kɔ Pol oloku: «Fɔr ya dəŋkiti da Sesar y’ iŋcəmɛ kiriŋ tantɛ, difɔ pəmar pakit’ im. Ali tes iləsərɛ fɛ aSuyif, pəmɔ tatɔkɔ məna yati məŋcərɛ ti mɔ. 11 Kɔ pəyɔnɛ fɔ iŋciya, kɔ pəyɔnɛ fɔ iyɔ ntɛ o ntɛ pəmar padif’em mɔ-ɛ, ifɔtola a paŋaŋnɛn’ em. Mba kɔ pəyɔnɛ fɔ mes mamɛ amboŋc’ em mɔyɔnɛ fɛ kaŋce-ɛ, pəmar fɛ nwɛ o nwɛ pəsɔŋ im ŋa. Intola ti wəbɛ wəka tɔf ya Rom fəp pəkit’ im.»

12 Awa Fɛstus, ntɛ ŋalip kəmɔmən mes mmɛ kɔ amar ɔn mɔ, k’oloku: «Ntɛ məloku a Sesar məfaŋ a pəkit’ əm mɔ, kəkɔ kɔ mənder Rom pəkɔ-kit’ əm.»

Pol fɔr ya Akripa kɔ Bernis kiriŋ

13 Ntɛ mataka mɔlɔm məŋcepər mɔ, kɔ wəbɛ Akripa kɔ wəkirɛ kɔn Bernis ŋander dare da Sesari, kədeyif Fɛstus. 14 Ntɛ ŋawak di kəwon mɔ, kɔ Fɛstus ɔlɔmər wəbɛ nwɛ teta Pol, pəc-loku: «Felikəs ɛnasak fum wəlɔma dəbili. 15 Ntɛ inakɔ Yerusalɛm mɔ, aloŋnɛ apɔŋ kɔ abeki a dɔtɔf aSuyif ŋanabokɛnɛ tetɔn, ŋac-tola kədif kɔn.

16 K’iloku ŋa a aRom ŋafɔsɔŋ fum kədif ta wəkayi ŋantatɛfərɛnɛ kɔ aboŋcɛ ɔn mes-ɛ, pəyacnɛ moloku mɔkɔ amboŋcɛ kɔ mɔ. 17 It’ ɔsɔŋɛ ntɛ ŋatɔwon kəderɛnɛ nnɔ mɔ. Dɔckɔsɔk, k’indɛ dəŋkiti, k’isom a pakɛrɛ fum wəkakɔ. 18 Ntɛ aboŋcɛ ɔn mes ŋander mɔ, ali tes ŋamboŋcɛ fɛ kɔ ntɛ inafɔtɔnɛ kɔ mɔ. 19 Ŋaŋgbɛkəlɛnɛ kəgbɛkəlɛnɛ dəm teta dinɛ daŋan, kɔ teta Yesu wəlɔma, nwɛ efi mɔ, mba kɔ Pol nkɔn oloku a eyi wəyeŋ. 20 Kɔ ina, ntɛ intɔcərɛ ntɛ indeloku teta mes ma dinɛ daŋan mɔ, k’iyif Pol, kɔ pəyɔnɛ oŋwosɛ kəkɔ Yerusalɛm pakɔ-kiti kɔ dəndo-ɛ. 21 Mba Pol ontola ntɛ ɛfaŋ mɔ: A wəbɛ kosu wəlel pəkiti kɔ, it’ ɔsɔŋɛ ntɛ iloku a pacaŋər kɔ haŋ ic-tam kəkenɛ kɔ Sesar wəbɛ wəka tɔf ya Rom fəp.»

22 Kɔ Akripa oloku Fɛstus: «Ina sɔ, ifaŋ kəcəŋkəl fum wəkawɛ.» Kɔ Fɛstus oloku: «Alna məŋcəŋkəl kɔ.»

23 Dɔckɔsɔk Akripa kɔ wəkirɛ kɔn Bernis ŋanderɛnɛ asos ŋayesnɛ, kɔ ŋambɛrɛ nde dukulɔ dɔkɔ aŋkiti mɔ, kɔ abɛ apɔŋ asɔdar aRom, kɔ afum alel a dare. Kɔ Fɛstus osom k’aŋkɛrɛ Pol. 24 Awa kɔ Fɛstus oloku: «Wəbɛ Akripa, kɔ nəna fəp fonu aŋɛ nəyi su dacɔ mɔ, nənəŋk fum wəkawɛ, tetɔn tɔ aSuyif alarəm akaŋɛ ŋambokɛnɛ nnɔ iyi mɔ. Kəyɛfɛ Yerusalɛm haŋ nnɔ, ŋac-kulɛ-kulɛ a pəmar fɛ pəyi doru. 25 Kɔ ina, inəŋk fɛ ntɛ o ntɛ pəmar a padifɛ kɔ mɔ. Mba ntɛ nkɔn wəsərka ontola a wəbɛ kosu wəlel pəkiti kɔ mɔ, it’ iŋcɛm-cɛmnɛ kədekenɛ kɔ Pol wəkawɛ. 26 Ntɛ intɔyɔ ntɛ o ntɛ tosoku tecicɛ wəbɛ kosu wəlel teta fum wəkawɛ mɔ, it’ iŋkɛrɛnɛ kɔ fɔr yonu kiriŋ, pənaŋkanɛ məna wəbɛ Akripa, nəyifət kɔ ntɛ tɔŋsɔŋɛ isɔtɔ tɔkɔ indecic mɔ. 27 Bawo, pəwurɛn’ em kəyi samnɛ, kəsɔŋ kelmani pac-kekərɛ Rom ta məsɔkəs kəcic mes mɔkɔ amboŋcɛ kɔ mɔ-ɛ.»

26

Pol kəyacnɛ kɔn nnɔ Akripa eyi mɔ

1 Kɔ Akripa oloku Pol: «Awos’ am kəloku-loku tetam.»

Kɔ Pol ondot kəca kəlɛk moloku kəyacnɛ. 2 «Pəmbɔt im, Wəbɛ Akripa, kənəŋknɛ mɔkɔ ideyacnɛ nnɔ məyi mɔ mes mmɛ aSuyif alɔma ŋamboŋc em mɔ. 3 Məŋcərɛ bel-bel mes mokur aŋa ma aSuyif kɔ kəgbɛkəlɛnɛ ka mi. Ilɛtsɛn’ am məcəŋkəl im bel-bel.

4 ASuyif fəp ŋaŋcərɛ ntɛ tɛnayɔnɛ teyi tem kəyɛfɛ dowut dem mɔ, dəkəcop ntɛ inayi afum em dacɔ Yerusalɛm mɔ. 5 Ŋaŋcər’ em kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ, ŋantam sɔ kəboŋc ti, bawo fɔr yaŋan yati ŋanatəŋnɛ mes kɔ mɔyɔ ma doru dem fəp, a cəFarisi c’ inayi, kəgba ka afum akɔ ŋananaŋkanɛ kəyeŋk mes dinɛ dosu mɔ. 6 Mɔkɔ ayi kəkit’ im, bawo iŋgbɛkər amera temer ntɛ Kanu kənasɔŋ atem asu mɔ. 7 Cusuŋka cosu ncɛ wəco kɔ mɛrəŋ cəŋsali tɛm fəp, daŋ kɔ pibi, ŋayɔ amera kəsɔtɔ ka kəlɛkɛ temer kaŋkɔ. Wəbɛ, teta kəgbɛkər amera kaŋkɔ kɔ aSuyif ŋamboŋc em mes. 8 Teta ake tɔ nəntɔfaŋɛ kəlaŋ a Kanu kəntam kəyekti fum defi disrɛ-ɛ?

9 Ina wəkawɛ yati, inacɛm-cɛmnɛ kəsiməs kɔ tewe ta Yesu wəNasarɛt səpɔ fəp. 10 It’ ɛnayɔ Yerusalɛm, ina wəkawɛ yati inabɛr afum acempi alarəm dəbili kətam disrɛ nkɛ abɛ a aloŋnɛ ŋanasɔŋ im mɔ. Ntɛ ŋaŋc-loku kədif kəŋan mɔ, ina sɔ iŋc-wosɛ ti. 11 Iŋc-kɔ dəwɔlɔ wa dəkətola Kanu da aSuyif fəp, ic-tɔrəs alaŋ, iŋc-gbəc ŋa kəlɔməs tewe ta Yesu. Pəc-tɛl’ em nnɔ ŋayi mɔ, iŋc-bɛləs ŋa haŋ sədare səcuru.»

Pol ɔlɔm kəkafəlɛ kɔn amera

12 «It’ ɛnasɔŋɛ dɔsɔk ndɛ indekɔ dare da Damas mɔ, kətam kɔ kəsom ka abɛ a aloŋnɛ apɔŋ. 13 Daŋ dɛc-faŋ kəbəp, Wəbɛ Akripa, k’inəŋk dəndo dɔpɔ pəwaŋkəra mpɛ pɛnakɛl im kɔ afum akɔ sənasol mɔ. Pəmot mpɛ pənayɛfɛ dəkɔm mɔ, poc-mot pɛtas dec. 14 Kɔ səntɛmpɛnɛ fəp fosu dəntɔf, k’ine dim doc-lok’ im cəArame: ‹Sol, Sol, ta ake tɔ məntɔrəs em-ɛ? Pəŋcuc’ am kəbər tɛfaŋ ta wəbɛ kam.›

15 K’iyif: ‹Wəbɛ, an’ ɔfɔ-ɛ?›

K’oluks’ em: ‹In’ ɔfɔ Yesu, nwɛ məna məyi kətɔrəs mɔ. 16 Mba məyɛfɛ məcəmɛ wɛcək wam kəroŋ. Məcərɛ tes ntɛ tɔsɔŋ’ em kəwurər əm mɔ: Iyɛk-yɛk əm kəyɔnɛ ka wəbəc kem, məyɔnɛ sɔ wətəŋnɛ mes mɔkɔ mənəŋk nnɔ iyi mɔ kɔ mɔkɔ indesɔ-wurər əm mɔ. 17 Indebaŋ əm afum am akaŋɛ dəwaca kɔ atɔyɔnɛ Suyif nda aŋɛ indesom əm mɔ, 18 kəkɔ-mepi ŋa fɔr. Ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋawur dəkəbump ŋatɛfərnɛ pəwaŋkəra, ŋawur kətam ka Sentani ŋayi kətam ka Kanu disrɛ mɔ. Kɔ ŋalaŋ im-ɛ, ŋandesɔtɔ kəŋaŋnɛ ka kiciya kəŋan, ŋasɔtɔ dəkəcəmɛ afum dacɔ aŋɛ ŋayɔnɛ aka Kanu mɔ.›»

Pol oloku yɛbəc yɔn

19 «Ti disrɛ, Wəbɛ Akripa, iyeŋkər fɛ kənəŋk nkɛ kəŋyɛfɛ dareŋc mɔ domp. 20 Mba inacam kərɛsna afum aka Damas kɔ aka Yerusalɛm, kəbəp ka afum aka atɔf ŋa Yude fəp haŋ atɔyɔnɛ Suyif. Iloku ŋa kəsəkpər bəkəc ŋakafəlɛ nnɔ Kanu kəyi mɔ, ŋayɔ mɔyɔ mɔtɔt mmɛ meŋmentər kəsəkpər kəŋan bəkəc mɔ. 21 Tantɛ tɛnasɔŋɛ kɔ aSuyif ŋasumpər im nde kəlɔ kəpɔŋ ka Kanu disrɛ, ŋac-faŋ kənim im. 22 Mba kəbum ka Kanu kəsɔŋ’ em kəyi doru haŋ mɔkɔ, iŋyɔnɛ kɔ wətəŋnɛ mes mmɛ nnɔ awut kɔ abeki ŋayi mɔ. Ifɔloku ntɛ o ntɛ sayibɛ-e kɔ Musa ŋanatɔ-loku mɔ, 23 kəcərɛ a Krist endekekərɛ pəcucanɛ, k’ɔyɔnɛ wəyɛfɛ wəcɔkɔ-cɔkɔ defi-ɛ, nkɔn endecam teta pəwaŋkəra nnɔ aSuyif kɔ atɔyɔnɛ Suyif ŋayi mɔ.»

Pol kəfaŋ kɔn kəsɔŋɛ Akripa kəlaŋ

24 Ntɛ Pol oŋc-loku moloku mɔn mɛyacnɛnɛ mɔ, kɔ Fɛstus oŋkulərnɛ: «Pol cəpɔ mətamnɛ fɛ? Kətəkəs kam kəlarəm kəsɔŋ’ am kətɔ-tamnɛ.»

25 Kɔ Pol oloku: «Daka o daka dɔyɔ f’em. Intamnɛ keŋ, Wəbɛ kem wəlel, Fɛstus! Moloku ma kaŋce kɔ molompɛnɛ m’ iyi kəloku. 26 Wəbɛ ɛŋcərɛ mamɔkɔ fəp, it’ iŋlokɛ mi kəlaŋ disrɛ fɔr yɔn kiriŋ. Iŋcərɛ a məŋcərɛ mes mamɔkɔ fəp, bawo mɛnacepər fɔr ya afum kiriŋ. 27 Məlaŋ sayibɛ-e ba, Wəbɛ Akripa? Iŋcərɛ bel-bel a məlaŋ ŋa!»

28 Kɔ Akripa oloku Pol: «Kɔ məsɛp kəbɛrɛnɛ pəpic-ɛ, məŋsɔŋ’ em kəyɔnɛ wəlaŋ Krist.»

29 Kɔ Pol oloku: «Tɔyɔnɛ fɔ ndɛkəl kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, tekiriŋ, intola kɔ Kanu kəwosɛ-ɛ, kəyɛfɛ məna haŋ akɔ ŋayi kəcəŋkəl im mɔkɔ mɔ, nəyi pəmɔ ina, mba ta gbekce yayɛ yeyi ti de.»

30 Awa wəbɛ ka atɔf, wəbɛ ka sədare səlarəm, Bernis, kəbəp ka afum akɔ ŋanandɛ kɔ ŋa mɔ fəp ŋayɛfɛ. 31 Ntɛ ŋaŋc-wur mɔ ŋac-lokɛnɛ: «Fum wəkawɛ ɔyɔ fɛ ntɛ o ntɛ pəmar padifɛ kɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ pabɛr kɔ dəbili mɔ.»

32 Kɔ Akripa nkɔn oloku Fɛstus: «K’antam kəsak fum wəkawɛ pətɔ-yɔnɛ fɔ ewe wəbɛ wəka Rom-ɛ.»

27

Aŋkekərɛ Pol Rom

1 Ntɛ antəŋnɛ oŋ a səbɛkɛ debil kəkɔ ka atɔf ŋa Itali mɔ, k’asɔŋ Pol kɔ afum alɔma akɔ ŋanayi dəbili mɔ wəsɔdar wəpɔŋ wəlɔma nwɛ aŋc-we Yuliyus mɔ. Wəbum ka wəbɛ wəka Rom ɛnayɔnɛ, k’asom kɔ kəkɛkəs ŋa. 2 Kɔ səmbɛkɛ dəbil kəyɛfɛ ka dare da Adaramit kəkɔ ka cəgbɛp ca Asi kɔ səŋkɔ səpɛ. Aristarko wəMasedon wəka dare da Tɛsaloni ɛnayi su dacɔ.

3 Dɔckɔsɔk kɔ səmbɛrɛ Sidɔŋ. Yuliyus nwɛ ɔŋc-yɔ Pol mes mɔtɔt mɔ, owosɛ kɔ kəkɔ ndena anapa ɔn kəkɔ-tɛnər ŋa kəmar kəlɔma. 4 Ntɛ səyɛfɛ dəndo mɔ, kɔ səsumpər kəca ka Sipər bawo səŋc-gbofnɛ afef. 5 Ntɛ səŋcali kəba nkɛ mɛŋc moŋsut tɔf ya Silisi kɔ Paŋfili mɔ, kɔ səŋkɔ sətor dare da Mira, atɔf ŋa Lisi. 6 Dəndo kɔ wəbɛ wəsɔdar ɔsɔtɔ dəndo abil nŋɛ ŋanakɔ-yɛfɛ dare da Alɛksandər kəkɔ ka Itali mɔ, k’ɛmbɛk su ŋi disrɛ. 7 Mataka mɛlarəm disrɛ səc-kɔt mɛtɛn dəkəba. Pəcuca disrɛ pɔ sənadebəp Sinidi, mba ntɛ afef ŋɛnatɔ-wosɛ su kəkɔ pəbɔlɛ mɔ, kɔ səsumpər agbɛp ŋa atɔf ŋa Krɛt, kɔ səŋcepər Salmɔn. 8 Kɔ səŋgbofnɛ dobo dadɔkɔ pəcuca disrɛ, kɔ səŋkɔ səbəp kəfo kaŋkɔ aŋwe «Cətənta Cətɔt,» ta pəmbɔlɛnɛ di kɔ dare da Laseya.

9 Ntɛ tɛm tɛlarəm teŋc-cepər, akɔ kəkɔtɛnɛ abil kəŋc-yɔ kəyɔ dəm wɛy-wɛy mɔ, kɔ mata ma kəsuŋ meŋcepər-ɛ. Kɔ Pol eŋgbiŋər ŋa: 10 «Anapa, inəŋk fɔ kəkɔt kosu kaŋkɛ kəyɔ wɛy-wɛy. Abil kɔ yɛcaməs yɔkɔ yeyi ŋi disrɛ mɔ yendelɛcɛ, səna aŋɛ səyi ŋi disrɛ mɔ yati sətɔrɔ.» 11 Mba wəbɛ wəsɔdar pəlaŋ wəgbɛk abil kɔ wəka ŋi, ta ewe moloku ma Pol daka-ɛ. 12 Ntɛ tendeŋərnɛ ti mɔ, kətənta kənatesɛ fɛ kəcəpərɛnɛ dɛrəŋ. Kɔ ayi a abil ŋaŋɔkɔ disrɛ alarəm ŋaloku kəyɛfɛ ka di ŋabɛlər Fenik, kətənta ka Krɛt nkɛ kəŋkəŋkənɛ afef ŋɛdɛrəŋ mɔ.

Afef ŋɔpɔŋ ŋosut dəkəba

13 Kɔ afef ŋepic ŋɛyɛfɛ kəwur kəca-kətɔt, kɔ ŋaŋcɛm-cɛmnɛ a ŋantam kəyɔ tɛfaŋ taŋan. Kɔ ŋayekti abɛla ŋaŋan kɔ ŋasolnɛ dobo da Krɛt, ŋagbɛpɛnɛ di. 14 Pəwon fɛ kɔ afef ŋɔpɔn ŋɔkɔ aŋc-we «Ɛrakilɔŋ» mɔ ŋowur kəyɛfɛ ka mɔrɔ ma dare. 15 Kɔ afef ŋaŋɔkɔ ŋɛyɛfɛ kəcɛrŋɛnɛ abil ta antam sɔ kəcəmɛ afef ŋaŋɔkɔ kiriŋ-ɛ, kɔ səsaknɛ kɔ ŋeŋkekərɛ su nde ŋɛnafaŋ mɔ. 16 Səyi kəcepər mokuru mɛfɛt mɔlɔma tantɔf, mmɛ aŋc-we Koda mɔ, kɔ səntam pəcuca disrɛ kəcəmbərəs abil. 17 Ntɛ səliŋərnɛ ŋi mɔ, kɔ aŋɛ ŋayi kəbəc abil disrɛ mɔ ŋaŋkotɛ ŋi bənda yɔkɔ yɛnayɔnɛ yɛmɛŋkərnɛ mɔ, ŋac-nesɛ kəkɔ-loŋɛ agbɛp ŋa atɔf ŋa Siriti, bawo kɛrɛrɛ ka asəŋc kəyi di. Kɔ ŋaŋgbal aŋka, mba afef ŋosolɛ ŋa. 18 Ntɛ afef ŋɛnanaŋkanɛ kəyikəc su mɔ, dɔckɔsɔk kɔ ŋaŋgbaləs yɛcaməs yɔlɔma dəkəba. 19 Tataka ta maas, kɔ abəc a debil ŋasumpər gbalaŋi ba abil dəwaca waŋan kɔ ŋaŋgbal yi dəkəba. 20 Mataka mɛlarəm disrɛ dec kɔ cɔs yoŋc-wur fɛ, afef ŋɛc-bɛk oŋ kəbɛk dəm, tɛləpəs kɔ səwurɛ mera kəyi sɔ doru.

21 Ŋanadi fɛ yeri kəyɛfɛ ntɛ pənawon mɔ. Itɔ kɔ Pol ɛyɛfɛ k’ɛŋcəmɛ ŋa dacɔ, k’oloku: «Anapa, pəc-yɔnɛ fɔ nəcəŋkəl im ta nəyɛfɛ Krɛt nəyekti abɛla-ɛ, nədenabumnɛ pəcuy pampɛ pɔsɔtɔ su, kɔ ca nyɛ yɔsɔlər su mɔ. 22 Mba ndɛkəl oŋ, intola a aŋcəpəs nu bəkəc, bawo ali fum ɔfɔfi nu dacɔ, mɛnɛ abil ŋendelɛcɛ. 23 Itɔ nnɔ pibi mɛlɛkɛ mɔlɔma ma Kanu nkɛ iyɔnɛ wəkɔn kɔ nkɛ iŋkor-koru mɔ, mowurərn’ em. 24 Kɔ molok’ im: ‹Ta mənesɛ, Pol! Mɛnɛ məcəmɛ fɔr ya wəbɛ ka tɔf ya Rom fəp kiriŋ, tetam tɔ Kanu kəsakɛ akaŋɛ nəyi abil ŋaŋɛ disrɛ mɔ fəp kəyi doru.› 25 Nəcəpəsnɛ bəkəc arkun, bawo ilaŋ tɔkɔ Kanu kəlokun’ em mɔ tendeyi. 26 Mba mɛnɛ pakɔ-loŋɛ mokuru mɔlɔma.»

27 Pibi pa wəco kɔ maŋkəlɛ p’ anakɔ pafɛcərɛnɛ su kəba ka Adiriya. Pibi dacɔ kɔ akɔtɛnɛ abil ŋaŋcərɛ a alɔtərnɛ antɔf ŋowosu. 28 Kɔ ŋantorɛ paka pelel pakotər pi kəbənda, kɔ ŋanəŋk fɔ putukum pɛmbəp mɛtər wəco maas kɔ camət-tin. Kɔ ŋaŋcɔŋnɛ kiriŋ kɔ ŋawak sɔ, kɔ ŋanəŋk fɔ pətukum pɛmbəp mɛtər wəco mɛrəŋ kɔ camət-mɛrəŋ. 29 Ntɛ ŋanesɛnɛ abil kəcaŋərɛnɛ masar mɔ, itɔ ŋanagbalɛ aŋka maŋkəlɛ tadarəŋ, kɔ ŋandɛ ŋac-kar pəwaŋkəra, mba pəc-won ŋa. 30 Mba ntɛ abəc a debil ŋanafaŋ kəyɛksər abil mɔ, kɔ ŋantorɛ agbaŋkɛ, ŋac-loku a ŋakɔ ŋagbal aŋka tekiriŋ ta abil. 31 Kɔ Pol oloku wəbɛ wəsɔdar kɔ asɔdar, «Kɔ afum akaŋɛ ŋantɔyi debil-ɛ, nəfɔtam kəyi doru.» 32 Kɔ asɔdar ŋaŋcopu bənda ya agbaŋkɛ, kɔ ŋasak ŋi kɔ ŋɛntɛmpɛnɛ.

33 Ŋayi kəkar dec kəsɔk, kɔ Pol ewenɛ fəp fosu kəkɔ-di yeri, k’oloku: «Mɔkɔ tataka ta wəco kɔ maŋkəlɛ ntɛ nəyi kəkar, ta nəndi yeri mɔ. 34 Intola nu oŋ kədi yeri, bawo pəmar nədi yi ntɛ tɔŋsɔŋɛ nəyacnɛ mɔ. Ali wəkin nu dacɔ, kəfon kɔn da dəromp kəfɔ-sɔlər kɔ!» 35 Ntɛ Pol elip kəloku tatɔkɔ mɔ, k’ɛlɛk kəcom k’eyek-yekəs Kanu fɔr ya afum fəp kiriŋ, k’entepi ki, k’ɛyɛfɛ ki kəsɔm. 36 Kɔ fəp fəŋcəp bəkəc kɔ ŋayɛfɛ kəsɔm cəcom. 37 Sənayi afum masar mɛrəŋ wəco camət-mɛrəŋ kɔ camət-tin (276) akɔ ŋanayi abil ŋaŋɔkɔ disrɛ mɔ. 38 Ntɛ fəp fənɛmbərɛ mɔ, kɔ ŋaŋgbal malɔ mɛləpəs dəkəba ntɛ tɔŋsɔŋɛ abil ŋɛbɛrɛnɛ kəfoy mɔ.

Kəloŋɛ ka abil

39 Ntɛ dec dɔsɔk mɔ, abəc a debil ŋananɛpəl fɛ antɔf, mba ŋananəŋk kɛrɛrɛ, kɔ ŋaŋcɛm-cɛmnɛ kəcɔŋəs abil haŋ ŋabəp ki. 40 Kɔ ŋasikəli aŋka kɔ yontor dəkəba, kɔ ŋasikəlɛnɛ sɔ bənda ya yas nyɛ aŋc-gbɛkɛ abil mɔ. Kɔ ŋayekti abɛla abil dəkəro, kɔ afef ŋɛlɛk ŋa, kɔ ŋɔŋcɔŋəs abil kəca ka dəkɛrɛrɛ. 41 Mba kɔ ŋaŋkɔ ŋapət kɛrɛrɛ acir mɛrəŋ dacɔ, kɔ kəro ka abil kəmətnɛ dɛsəŋc, ŋɛntam fɛ sɔ kəcɔŋnɛ kiriŋ. Kɔ yam yɔpɔŋ yender yosut abil ŋaŋan kɔ ŋɛləsər ŋi tadarəŋ.

42 Kɔ asɔdar ŋaŋcɛm-cɛmnɛ kədif ka kɛlmani-e, ta wəlɔma pəŋɛrəŋ pəyɛksər ŋa. 43 Mba wəbɛ wəsɔdar nwɛ ɛnacɛm-cɛmnɛ kəmar Pol ta efi dəkəba mɔ, ɛyaməsər asɔdar kəyɔ ka tɛfaŋ taŋan, k’oloku akɔ ŋanacərɛ kəŋɛrəŋ mɔ ŋanuŋkɛnɛ kətor dəkəba ŋaŋɛrəŋ ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋapɛ kare mɔ. 44 Afum aləpəs akɔ ŋandelɛk cəbam kɔ cəpom ca abil ŋaŋɛrəŋ ŋabəp ŋa dəndo kare. Kɔ afum fəp ŋampɛ kare, ali wəkin tes tɛnasɔtɔ fɛ.

28

Pol eyi Malit

1 Ntɛ səmpɛ ta tɔlɔm o tɔlɔm tɔsɔtɔ fum mɔ, k’aloku su a mokuru mamɔkɔ m’ aŋwe Malit. 2 Kɔ afum aka di ŋasumpər su bel-bel. Kɔ ŋaŋkekərɛ su kəkɔ-sayɛ nɛŋc ndɛ ŋanacɔl teta wəcafən wəkɔ ɛnacop kətuf mɔ, kɔ kəfe. 3 Pol ɛnawɛtəs yaŋcan yɔlɔma nyɛ ɛnayi kəcɔl dənɛŋc mɔ, mba teta pəwon, kɔ dɔf dowur yaŋcan disrɛ kɔ dɛndɛtərnɛ kɔ dəkəca. 4 Ntɛ aka atɔf ŋaŋɔkɔ ŋanəŋk dɔf dɛdɛtərnɛ Pol dəkəca mɔ, kɔ ŋalokɛnɛ: «Fum wəkawɛ tɔlɔma wədif afum ɔyɔnɛ, bawo ɛntɛp kəc-cafɛ dəkəba, mba Pəlompu powosɛ fɛ nkɔn kəyi doru.» 5 Mba kɔ Pol ɛwɛs abok nŋɛ dənɛŋc, ali ta pəŋcu kɔ-ɛ. 6 Afum akakɔ ŋac-kar a pəŋkɔ-kəf kɔ dənda abok ŋɛnadɛtərnɛ mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ pətɛmpɛnɛ pəfi. Ntɛ ŋaŋkar kɔ pəwon ta ŋaŋnəŋk tɔlɔm o tɔlɔm tɔsɔtɔ kɔ mɔ, kɔ ŋasəkpər tɛcɛm-cɛmnɛ taŋan, kɔ ŋaloku a kanu kɔ ɔyɔnɛ.

7 Kəfo kaŋkɔ kəsək antɔf ŋɔpɔŋ ŋɛnayi di ŋa fum wəbeki wəpɔŋ wəka mokuru mamɔkɔ wəlɔma, pac-we kɔ Pubiliyu. Nkɔn ɛnasɔŋ su dəkəyi dɔtɔt mata maas. 8 Papa ka Pubiliyu ɛnafəntərɛ ta ɛntamnɛ-ɛ, fiba kɔ kupur yeyi kɔ. Kɔ Pol ɛmbɛrər kɔ, k’ɔntola Kanu, pəc-deŋər kɔ waca, k’ɛntaməs kɔ. 9 Ti disrɛ kɔ acu aka mokuru aləpəs akɔ ŋander sɔ, kɔ ŋa sɔ ŋantamnɛ. 10 Kɔ aka dare ŋaleləs su bel-bel, ntɛ səndeyɛfɛ kəkɔ mɔ, k’asɔŋ su ca yɔkɔ pənamar su kəyɔ mɔ fəp.

Pol kəbəp kɔn Rom

11 Ntɛ səŋcepərɛnɛ yof maas mɔ, kɔ səsɔtɔ abil nŋɛ ŋɛyɛfɛ dare da Alɛksandər, kɔ ŋɛŋcepərɛnɛ dɛrəŋ mokuru ma Malit. Abil ŋaŋɔkɔ ŋ’ aŋc-we «Diyɔskur.» 12 Ntɛ səmbɛrɛ dare da Sirakus mɔ, kɔ səyi di mata maas. 13 Kɔ səyɛfɛ dəndo, səsolnɛ agbɛp kɔ səŋkɔ səsumpər dare da Resiyo. Kɔ afef ŋa kəca-kətɔt ŋɛyɛfɛ dɔckɔsɔk, mata mɛrəŋ disrɛ kɔ səmbəp dare da Pusɔl. 14 Difɔ sənabəp awɛŋc su aŋa alaŋ akɔ ŋanatola su kəyi di mata camət-mɛrəŋ mɔ. Tɔkɔt tantɛ tɔ sənakɔt kəbɛrɛ dare da Rom. 15 Awɛŋc su aŋa alaŋ a dare da Rom aŋɛ ŋanane te tosu mɔ, ŋander kəfaynɛ su haŋ nde makit ma Apiyus, kɔ nde aŋc-we Dəkəyikiya Maas mɔ. Ntɛ Pol ɛnəŋk ŋa mɔ, k’eyek-yekəs Kanu, k’ɛmbɛrɛnɛ sɔ kəcəp abəkəc. 16 Ntɛ səmbɛrɛ Rom mɔ, k’awosɛ Pol kəyi taciŋa kɔ wəsɔdar wəkɔ oŋc-bum kɔ mɔ.

Pol kəcam kɔn toloku tɔtɔt ta Kanu Rom

17 Ntɛ mata maas meŋcepər mɔ, kɔ Pol ewe afum alel aSuyif aŋɛ ŋanayi Rom mɔ. Ntɛ ŋambəpsɛnɛ mɔ, k’oloku ŋa: «Awɛŋc im aŋa, ali tes iləsərɛ fɛ afum asu, ali tes iləsər fɛ ta mes mosu mokur ma atem asu, mba ŋanasumpər im nde Yerusalɛm kɔ ŋambɛr im aRom dəwaca. 18 Ntɛ ayifət im mɔ, abɛ akakɔ ŋanafaŋ kəsak im, bawo ŋananəŋk fɛ ntɛ o ntɛ pəmar padif’ em mɔ. 19 Mba aSuyif ŋawosɛ fɛ. It’ ɛnasɔŋ’ em kəwe kiti ka wəbɛ ka tɔf ya Rom fəp ta ifaŋ kəboŋcɛ afum em tes-ɛ. 20 Tes tatɔkɔ tɔsɔŋɛ ntɛ ifaŋ kənəŋkɛ nu, isɔŋɛ nu ti kəcərɛ mɔ, bawo teta kəgbɛkər amera ka afum a Yisrayel kəsɔŋɛ ntɛ ambɛr im gbekce yayɛ mɔ.»

21 Kɔ afum alel a Rom ŋaloku kɔ: «Ali areka ŋɛfɛt ŋin səsɔtɔ fɛ kəyɛfɛ atɔf ŋa Yude tetam. Ali awɛŋc su aŋa wəkin ender fɛ pəloku su pɛlɛc pam. 22 Mba səfaŋ fɔ sən’ am kəlok-loku məna yati tɔkɔ məŋcɛm-cɛmnɛ mɔ, bawo səŋcərɛ a kəgbɛkəlɛnɛ kəyi mofo fəp teta kəgba nkɛ məyi mɔ.»

23 Kɔ ŋamboc tataka, kɔ ntɛ dɔsɔk dadɔkɔ dɛmbəp mɔ alarəm ŋander nda Pol kəcəŋkəl kɔ. Kɔ Pol ɛŋc-mentər ŋa kəsɔk pɛs kitabu disrɛ mes ma dɛbɛ da Kanu fəp, kəyɛfɛ sariyɛ sa Musa kəbəp yecicəs ya Sayibɛ-e. Kəyɛfɛ bət-bət haŋ dɔfɔy kɔ Pol ɛŋc-sɛp kəsɔŋɛ ŋa kəlaŋ teta Yesu. 24 K'ɛŋkafəli afum alɔma kəlaŋ tɔkɔ oŋc-loku mɔ, mba alɔma ŋanalaŋ fɛ ti. 25 Ntɛ afum ŋaŋc-sakətɛnɛ kəgbɛkəlɛnɛ disrɛ dəndo oŋc-lok-loku mɔ, kɔ Pol endeŋər ntɛ gbəcərəm: «Amera Ŋecempi ŋa Kanu ŋɛnalok-lokər atem anu bel-bel, dəyecicəs yecempi ya aŋnabi Esayi,

26 ntɛ t’ ɛnaloku:

‹Məkɔ nnɔ afum akaŋɛ ŋayi mɔ, məloku:

Nəndewon kəcəŋkəl, mba nəfɔdene!

Nəndewon kəgbətnɛ, mba nəfɔdenəŋk! 27 Bawo bəkəc ya afum akaŋɛ yɔfɔtam kəne,

ŋantaŋ ləŋəs, kɔ ŋamɛp fɔr.

Ŋac-nesɛ kənəŋkɛ fɔr yaŋan,

ŋac-nesɛ kənenɛ ləŋəs yaŋan.

Ŋac-nesɛ kəcərɛnɛ mes bəkəc yaŋan.

Ŋac-nesɛ kəluksərn’ em ntɛ tɔŋsɔŋɛ itaməs ŋa mɔ.›

28-29 Nəcərɛ a kəŋaŋnɛ ka Kanu kaŋkɛ atɔyɔnɛ Suyif ŋ’ anakɛrɛ ki, ŋa ŋandecəŋkəl ki.»

30 Kɔ Pol eyi kəlɔ kəŋkɔ ɔŋc-sɔŋ kəway mɔ meren mɛrəŋ, difɔ akɔ ŋaŋc-faŋ kənəŋk kɔ mɔ fəp ŋaŋc-bəp kɔ. 31 Pol pəc-cam dɛbɛ da Kanu, pəc-təksɛ afum teta Wəbɛ Yesu Krist kəlaŋ fəp disrɛ, ali tes ta ayamsər kɔ-ɛ.

* 1:13 Məmɔmən Luk 6.13;

† 1:19 «Kiciya ka Yudas», məmɔmən Mat. 26:47-53; 27:3-8.

‡ 1:20 Yabura Dawuda (Psaumes) 69.26; 109:8.

§ 1:26 Ntɛ ŋanafaŋ kəcərɛ tɛfaŋ ta Kanu mɔ, kɔ ŋambɛr ca yowurɛnɛ mɛrəŋ dəlɔba. Pin tewe ta Matiyas, pɔkɔ tewe ta Barsabas. Dəkəwurɛ da yi, kɔ wəkin (Matiyas) ɔsɔtɔ.

* 2:1 Pantɛkɔt, Məmɔmən Lev 23.15-21; Deut 16.9-11. Itɔ kəren o kəren aSuyif ŋamboc kəsata ka kətɛl tatɔkɔ tataka ta wəco kəcamət (50) kɔ Pak pəŋcepər-ɛ.

† 2:4 Məmɔmən 1.5, 8 (toloku ta kəsɔŋ temer Amera Ŋecempi ŋa Kanu.)

‡ 2:15 «bawo dec dɛŋc-tɛp kəc-pɛ.» itɔ kusu ka aka Kresi koloku: «Dec maas da dɔsɔk dɔ dandɛ» = 9:00, bərbət.

§ 2:23 «acikəra», = afum atɔtɔmpər sariyɛ, atɔyɔnɛ Suyif.

* 2:28 Yabura Dawuda 16:8-11.

† 2:31 Krist = Wəbɛ nwɛ Kanu kəyɛk-yɛk mɔ, Wəyɛk-yɛk ka Kanu

‡ 2:42 cəKresi = «kətepɛnɛ kəcom kəyerɛnɛ ki mɔ»

* 4:11 Yabura Dawuda 118:22. CəKresi = «Nkɔn ɔyɔnɛ tasar mpɛ nəna acəmbər kəlɔ nənater mɔ, akɔ pɔyɔnɛ pɔtɔt pa dətoŋkubut.»

* 7:7 Dəkəcop 15:13-14

* 8:33 Esayi 53:7

† 8:36-37 Yecicəs yɔlɔma aŋdeŋər moloku mɔlɔma: Kɔ Filip oloku: «Kɔ məlaŋ abəkəc ŋam fəp-ɛ, səntam ti.» Kɔ wəEcopi wəbanɛ oloku: «Ilaŋ a Yesu Krist ɔyɔnɛ Wan ka Kanu.»

* 11:26 «Kretiyɛn,» itɔ tɔkɔ kusu ka Kresi «kristianos», itɔ ’mentər cəBaka «awurɛnɛ a Krist.», pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, «aka Krist.»

* 13:22 I Sam. 15:23

† 13:35 Es 55:3

‡ 13:51 «Kɔ akakɔ ŋaŋkoŋər ŋa kəbof ka wɛcək waŋan,» pəmɔ tɔkɔ Wəbɛ Yesu ɛnaloku ti acɛpsɛ ɔn darəŋ mɔ: a dare o dare dɔkɔ ŋaŋkɔ a tawosɛ kəcəŋkəl toloku ta Kanu mɔ, a ŋakoŋər dare dadɔkɔ kəbof ka wɛcək waŋan. Ti t’ eŋmentər a ŋanacepər dare dadɔkɔ akɔ antɔwosɛ kəcəŋkəl toloku ta Kanu.

* 14:12 Dinɛ da aKresi «Sus» ɛnayɔnɛ wəbɛ ka canu, kɔ «Hɛrmɛs» ɛnayɔnɛ wəcepərɛnɛ kɔn moloku.

* 15:18 Amos 9:11-12

* 18:24 Alɛksandər, dare dɔpɔŋ nde Misira nde afum alarəm a doru fəp ŋaŋkɔ kətəkəs mes.

* 23:5 ‹Pəmar fɛ məlɔməs wəkiriŋ wəka afum am.› Ex. 22:27

Sak

1

2

3

4

5

Sak

An'ɔ Sak ɔyɔnɛ-ɛ, t'ake tɔ pəmar pakaraŋɛnɛ areka ŋɔn-ɛ?

Areka ŋɛfɛt ŋaŋɛ ŋɔyɔnɛ yecicəs ya moloku ma Kanu, nŋɛ alaŋ a Krist ŋambɔtər kəkaraŋ doru dandɛ fəp mɔ. Wɛnc ka Yesu, Sak, ɛnacicəs ŋi ntɛ tɔŋsɔŋɛ alaŋ aka Krist ŋacəpəs bəkəc yaŋan, ali tɔyɔnɛ a ŋanayi dəpəcuca. AKresi ŋaŋkulɛ «Sak», aHebəru ŋa ŋakulɛ «Yakuba». Tewe tin tayi tɔ.

Sak ɛnayɔnɛ wəbeki wəlel acɔkɔ-cɔkɔ a kəloŋkanɛ ka alaŋ nde Yerusalɛm dacɔ. Dəndo Yerusalɛm Sak ɛnayi, ntɛ kəbəpsɛnɛ kəpɔŋ ka abeki kənacəpər mɔ. K'ɛmar Paul kɔ Barnabas kəsɔtɔ ka moloku kɔ mɔkɔt mɔtɔt ntɛ ŋanagbɛkəlɛnɛ kɔ aSuyif alɔma teta kəkənc ka atɔyɔnɛ Suyif mɔ. Antam kənəŋk mes mamɔkɔ nde buk ba Yɛbəc ya Asom a Yesu disrɛ, sapitər 15.

Nnɔ areka ŋaŋɛ disrɛ, Sak ɛnacɔŋəs alaŋ a Yesu ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋamentər kəlaŋ kəŋan kətɔt dəmɔyɔ mɔtɔt mɔ. Ɛnatəksɛ alaŋ tɔkɔ pəmar ŋatam kəsumpər kəlaŋ kətɔt kɔ dinɛ dosoku ndɛ Kanu kəmbɔtər mɔ.

Sak ɛnaloku alaŋ a ŋakɛmbərnɛ kəbɔtər ka mes ma doru, k'ɔlɔm tin tin tin tɔkɔ tɔyɔnɛ kəbɔtər ka Kanu kɔ kəbɔtər ka afum alɔma mɔ.

Itɔ areka ŋa Sak nŋɛ ŋeyeŋkəs alaŋ bəkəc haŋ mata mosu mamɛ ayi mɔ.

Sak

1

Kəyif

1 Ina Sak, wəcar ka Kanu kɔ Mariki Yesu Krist, incicɛ nu areka ŋaŋɛ nəna afum a Kanu cusuŋka wəco kɔ mɛrəŋ (12) aŋɛ ŋasamsər doru mɔ, iŋyif nu!

Kəlaŋ kɔ kəcərɛ

2 Awɛnc'im aŋa alaŋ, kɔ nəncepərɛnɛ pucuca pɔlɔm-ɛ, nəcɛm-cɛmnɛ pi pəbotu disrɛ, 3 bawo nəncərɛ kɔ kəlaŋ kəŋcəp kəwakəs fɔr kiriŋ-ɛ, kɔŋsɔŋ kəkar kəbol-bolu. 4 Mba pəmar kəkar konu kəbol-bolu kaŋkɔ kətesɛ, kələpsər sɔ, ntɛ tɔsɔŋɛ nu kəbɛk kəbɛk dəm ta ntɛ o ntɛ toŋbut kəlaŋ konu mɔ. 5 Mba kɔ afum alɔma ŋayi nu dacɔ aŋɛ kəcərɛ kəkɔt kəmbut mɔ-ɛ, pəmar ŋa ŋatola ki Kanu, endesɔŋ ŋa ki. Bawo Kanu kəmpocɛ afum fəp abəkəc ŋɔtɔt ta kənal'əm-ɛ. 6 Mba mɛnɛ mətola Kanu kəlaŋ disrɛ ta kəlaŋ kam kəmbut-ɛ! Bawo məna nwɛ məntolanɛ kənesərnɛ disrɛ mɔ, məyi pəmɔ yam ya dəkəba, nyɛ afef ŋeŋyekti ŋɛwɛn kəsək mɔ. 7 Ta fum wəkakɔ pəcɛm-cɛmnɛ kəsɔtər paka mpɛ o mpɛ yopocɛ yɔn dacɔ, 8 bawo fum wəkakɔ ɔntɔmpər fɛ təyɔ tin, ɔfɔcərɛ dɔpɔ ndɛ o ndɛ oŋsumpər dəyɔkɔt yɔn mɔ.

Wəka daka kɔ wətɔyɔ daka

9 Pəmar wɛnc kosu wəlaŋ wətɔyɔ daka pəpus, bawo Kanu kəndepɛnɛ kɔ. 10 Pəmar wəka daka pəpus, bawo Kanu kəndetorɛ dəkəcəmɛ dɔn, endekɔ-cepər pəmɔ pɛlɛŋk pa dəkulum. 11 Kɔ dec dowur-ɛ, nne yowon yowosəs yika, yɛlɛŋk ya yi yɛtɛmpɛnɛ, detes da yi dɔsɔlɛ. Itɔ pəyi sɔ wəka daka, ɔŋsɔlɛ dəmosumpər-sumpər mɔn.

Pucuca kɔ mɛwakəs

12 Pəbɔt fum nwɛ ɛmbər mɛwakəs mɔ! K'ancərɛ kɔ dəkəcəmɛ dɔtɔt-ɛ, ɔŋkɔ-sɔtɔ kəway kətɔt ka kiyi kɔn doru nkɛ Mariki ɛnasɔŋ temer kəsɔŋ afum aŋɛ ŋambɔtər kɔ mɔ. 13 Ta nwɛ o nwɛ pəwakəs pəlɛc mpɛ mɛfaŋ mɔn mɛndeliŋərnɛ kɔ mɛc-pɛnɛ kɔ abəkəc a pəloku: «Kanu kəwak kəsɔŋ'em kəciya,» bawo afɔtam kəsɔŋɛ Kanu kəciya, kɔ nkɔn Kanu kəfɔsɔŋɛ fum o fum kəbɛrɛ kiciya disrɛ. 14 Mba nwɛ o nwɛ mɛfaŋ mɔn mɛlɛc meŋliŋərnɛ kɔ kəwakəs kəyɔ tes tɛlɛc, mɛc-pɛnɛ kɔ abəkəc. 15 Kɔ mɛfaŋ mɛlɛc mɛmbɛkəs-ɛ, mokom kiciya, kiciya kəbɛkəs kəkom defi. 16 Awɛŋc'im aŋa aŋɛ imbɔtər mɔ, ta nəwosɛ a pətiŋkər un, 17 bawo kəpocɛ kətɔt kɔ kətəŋnɛ nkɛ o nkɛ darenc kəŋyɛfɛ. Kanu Kas nkɛ kəlompəs yomotər-motər ya darenc mɔ, otorɛ ki, nkɔn Kanu nkɛ kəntɔsəkpər ali kəmɛpər ka fɔr mɔ. 18 Bawo tatɔkɔ t'ɛnafaŋ ti k'oŋkomɛ su sɔ ta mɛrəŋ toloku ta kance, ntɛ tɔŋsɔŋɛ payɔnɛ yɛbaŋəs yɔcɔkɔ-cɔkɔ ya yolompəs yɔn dacɔ mɔ.

Mɛnɛ fum wətɔt pəyɔ mɔyɔ mɔtɔt!

19 Nəcərɛ tantɛ bel-bel awɛnc'im aŋa: Pəmar nwɛ o nwɛ pəcɛlək kəcəŋkəl, ta pəbɛlkər kəlok-loku, pəc-won kətɛlɛ kɔ, 20 bawo mɛtɛlɛ mɔfɔsɔŋ kəlomp fɔr ya Kanu kiriŋ. 21 Nəliŋnɛ pəyik-yik fəp kɔ mes mɛlɛc fəp mmɛ nəc-yɔ mɔ, nəbaŋɛ waca mɛrəŋ toloku ntɛ anatəp nu. Toloku ntɛ tɛntam kəyac kəyi konu doru mɔ. 22 Nəcəmɛ toloku darəŋ, ta nəyɔnɛ acəŋkəl gbəcərəm aŋɛ ŋantiŋkərnɛ mɔ! 23 Nwɛ o nwɛ edecəŋkəl toloku ta ɔŋkɔt ti mɔ, owurɛnɛ fum nwɛ endemɔmənnɛ kəro dɛmɛm mɔ. 24 K'elip kəmɔmənnɛ bel-bel-ɛ, pəkɔ, pəpələrnɛ katəna alulu* ŋɔn tɔkɔ ŋeyina mɔ. 25 Məna nwɛ məŋkɔkcɛ sariyɛ sətəŋnɛ sətɔt nsɛ səsikli afum mɔ, məsumpər si bel-bel, bafɔ məyɔnɛ wəcəŋkəl ka si gbəcərəm nwɛ ɛmpələr mɔ de, mba wəcəŋkəl nwɛ ɛncəmɛ mes mɔyɔ mɔtɔt ma si darəŋ bel-bel mɔ. Pəbɔt fum nwɛ ɛncəmɛ si darəŋ mɔ. 26 Kɔ fum ɛncɛm-cɛmnɛ kəyɔnɛ wəka dinɛ ta ɛŋkɛmbərnɛ kəloku-loku-ɛ, abəkəc ŋɔn ŋeyi kənɛmpəs, dinɛ dɔn dɔsɔk fɛ. 27 Dinɛ dosoku ndɛ dɔntɔyɔ ali tɛbɛlək ta pəbir-bir nde fɔr ya Kanu Papa kosu kiriŋ mɔ dɔyɔnɛ ntɛ: Nəgbɛkərɛ awut aŋɛ akɛrɛ kɔ akas aŋa ŋafi mɔ, kɔ aran aŋɛ awos aŋa ŋafi mɔ dəpucuca paŋan. Nəkɛmbərnɛ mes mɛlɛc ma doru fəp.

2

Ta nəcəmɛnɛ fum

1 Awɛnc'im aŋa, kɔ nəlaŋ Mariki kosu Yesu Krist nwɛ debeki dɔn dɛmbɛk mɔ-ɛ, ta nəcəmɛnɛ afum! 2 Kɔ fum ɛmbɛrɛ nde kəlɔ ka dəkətola donu Kanu pəbɛrnɛ kurundɛ ka kɛma dətɛlər pəbɛrnɛ yamos yɔtɔt, wəlɔma wətɔyɔ daka sɔ pəbɛrɛ pəbɛrnɛ yamos yɛlɛc-ɛ, 3 nəŋkafəli fɔr nnɔ wəbɛrnɛ yamos yɔtɔt eyi mɔ. Nəloku kɔ: «Məna, məndɛ nnɔ dɔcɔm dɔtɔt ndɛ!» Mba nəloku wətɔyɔ daka: «Məna, məcəmɛ nde», kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, nəloku kɔ: «Məndɛ nde dətɛgbɛkəlɛ pɔkɔ.» 4 Kɔ nəyɔ tatɔkɔ-ɛ, bafɔ nəmbocnɛ tatɔkɔ kiti ba? Pəmar fɛ nu kəyɔ ti! 5 Nəcəŋkəl awɛnc'im aŋa aŋɛ imbɔtər mɔ: Kanu kəyɛk-yɛk atɔyɔ daka doru dandɛ ntɛ ŋantam kəbɛk kəlaŋ mɔ, ŋasɔtɔ kɛ ka dɛbɛ da Kanu nkɛ ɛnasɔŋ temer kəsɔŋ aŋɛ ŋambɔtər kɔ mɔ. 6 Mba nəna, nəfər-fərəs atɔyɔ daka! Bafɔ aka daka akakɔ ŋantɔrəs un, bafɔ ŋa ŋaŋkekərɛ nu dabɛ kəkɔ-caŋər nu ba? 7 Bafɔ ŋa ŋaŋlɔməs tewe tɔtɔt ta Mariki ba? 8 Kɔ pəyɔnɛ a nəcəmɛ sariyɛ sa abɛ darəŋ pəmɔ tɔkɔ yecicəs yosoku yoloku ti mɔ: Məbɔtər wɛnc əm pəmɔ məna sərka-ɛ! Kɔ nəyɔ ntɛ, nəyɔ bel-bel. 9 Mba kɔ nəncəmɛnɛ afum-ɛ, nənciya tɛm tatɔkɔ, sariyɛ səmar kəsumpər un aciya, bawo nəleləs fɛ si. 10 Kɔ fum ɛncəmɛ sariyɛ fəp darəŋ mba pəciya toloku tin gboŋ ta si-ɛ, sariyɛ səmar kəsumpər'əm bawo məleləs fɛ si fəp. 11 Bawo nwɛ ɛnaloku: «Ta məsumpər dalakɔ!» mɔ, ɛnaloku sɔ: «Ta mədif fum!» Ti disrɛ, kɔ məsak kəsumpər dalakɔ mba mədif fum-ɛ, pəmar sariyɛ səsumpər'əm, bawo məleləs fɛ si. 12 Pəmar nəlok-loku kɔ nəyɔ pəmɔ afum aŋɛ aŋkɔ-kitinɛ sariyɛ nsɛ səsɔŋ afum akakɔ kəsikəlɛ mɔ. 13 Afɔdekɔ-yɔnɛ nɔnɔfɔr fum nwɛ ɔntɔyɔnɛ akɔ nɔnɔfɔr mɔ, bawo nɔnɔfɔr dɛtam kiti.

Kəlaŋ kɔ mɔyɔ

14 Ake dəkəcəmɛ dɔ tatɔkɔ dɔyɔ-ɛ, awɛnc'im aŋa, fum kəc-loku: «Ilaŋ» mba k'ɔntɔ kəc-mentər ti dəmɔyɔ mɔtɔt-ɛ? Kəlaŋ kaŋkɔ kəntam kəyac kɔ ba? 15 Kɔ wɛnc'əm wərkun kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, wɛnc'əm wəran pəyi ta ɔyɔ yamos, ta ɔyɔ yeri yɔn ya dɔsɔk-ɛ, 16 mba kɔ nəlembərnɛ ŋa: «Kanu kəsolɛ nu! Kanu kəsɔŋ nu yamos yɔtɔt! Kanu kəsɔŋ nu yeri yɛlarəm!» ta nəsɔŋ ŋa ca yɔkɔ yombut ŋa mɔ-ɛ, ake dəkəcəmɛ dɔ tɔyɔ-ɛ? 17 Itɔ kəlaŋ nkɛ kəntɔmentərnɛ dəmes mɔyɔ mɔtɔt mɔ kəlaŋ kəfi kɔ kəyɔnɛ. 18 Mba fum wəlɔma pəloku: «Məna məyɔ kəlaŋ, kɔ ina iyɔ mes mɔyɔ mɔtɔt.» Ina ic-yif ŋa: «Məmentər'im cəke cɔ kəlaŋ kəntam kəyi ta mes mɔyɔ mɔtɔt meyi-ɛ. Kɔ pəyɔnɛ ina-ɛ, dəmes mɔyɔ mɔtɔt mem iŋmentər kəlaŋ.» 19 Məna məlaŋ a Kanu kin kɔ. Məyɔ ti bel-bel. Itɔ yɔŋk yɛlaŋ sɔ, mba yeyi kəyikcɛnɛ kənesɛ. 20 Məntamnɛ fɛ ba? Məfaŋ kəcərɛ, a kəlaŋ nkɛ kəntɔsol kɔ mes mɔyɔ mɔtɔt mɔ kəyɔ fɛ dəkəcəmɛ ba? 21 Ak'ɛnasɔŋɛ Kanu kəlɔm bemba bosu Abraham wəlompu-ɛ? Teta mes mɔn mɔyɔ, bawo ɛnasɔŋ wan kɔn Siyaka nde deŋgbip teta kəloŋnɛ. 22 Mənəŋk kəlaŋ kɔn kɔ mes mɔn mɔyɔ mɔtɔt mɛnasumpərɛnɛ: Dəmes mɔyɔ mɔtɔt kəlaŋ kəŋmentərnɛ kənaləpsər teta tɔyɔ tɔn tɔtɔt tɔkɔ ɔyɔ mɔ. 23 Tantɛ tɔ yecicəs yɛnalarɛ, kəc-loku: «Abraham ɛnalaŋ Kanu, kɔ Kanu kəlɔm kɔ wəlompu teta kəlaŋ kɔn.» K'awe kɔ wanapa ka Kanu. 24 Nənəŋk ti oŋ, Kanu kəfɔnəŋk dolompu da fum teta kəlaŋ kɔn gbəcərəm, mba kəmɔmən sɔ mes mɔn mɔyɔ mɔtɔt. 25 It'ɛnayi sɔ teta Rahabu wəran wəyama-yama, bafɔ dəmes mɔn mɔyɔ mɔtɔt Kanu kənalɔm kɔ wəlompu, ntɛ wəran nwɛ ɛnabaŋ asom aka Yisrayel mɔ, k'ɛŋkafəlɛ k'ementər ŋa dɔpɔ dɔlɔma mɔ ba? 26 Itɔ pəyi sɔ dis ndɛ dɔntɔsol kɔ ni mɔ defi, kəlaŋ nkɛ kəntɔsol kɔ mes mɔyɔ mɔtɔt mɔ kəfi.

3

Kəcəmbər temer

1 Awɛnc'im aŋa, ta nəwosɛ kəla kəyɔnɛ ka atəksɛ, bawo səna aŋɛ səntəksɛ mɔ, andekɔ-bocɛ su kiti nkɛ kəndekɔ-yeŋk kətas ka afum alpəs akɔ mɔ. 2 Anciya fəp fosu mɔyɔ mɛlarəm. Kɔ fum ɔntɔ kəc-ciya dətɔkɔ oŋloku mɔ, fum wəlompu ɔfɔ, nwɛ ɛntam kəcəmbər dis dɔn fəp tɔkɔ ɛŋfaŋ mɔ. 3 Aŋgbəməs fəlɛs fɛc dəcusu ntɛ tɔŋsɔŋɛ yɛcəmɛ tɛfaŋ tosu darəŋ mɔ, antam kəsolɛ dis dayi fəp. 4 Nəcɛm-cɛmnɛ sɔ cibil cəpɔŋ: Kɔ afef ŋɔpɔŋ ŋɛwɛn ci-ɛ, ŋas ŋɛfɛt ŋɛŋkafəli ŋi, wəgbɛk pəkekərɛ ŋi nnɔ o nnɔ ɛŋfaŋ mɔ. 5 Temer sɔ, paka pɛfɛt pɔ pɔyɔnɛ dəris, mba pɛntam kəpus kəyɔnɛ ka paka pɔkɔ pɔŋsɔŋɛ mes mɔpɔŋ kəyɛfɛ mɔ. Nəcɛm-cɛmnɛ nɛnc dɛfɛt ndɛ dɛntam kəcɔf kulum kəpɔŋ mɔ! 6 Temer ta fum sɔ nɛnc dɔ! Paka pɛlɛc pɔ mpɛ peyi su dəris mɔ, pi peŋyik-yikəs dis dosu fəp. Pi pendikəc nɛnc da yahanama kəyi kosu doru fəp. 7 Fum ɛntam kəcəmbər sɛm ya doru tɛfaŋ tɔn: Sɛm ya dop fəp, bɛmp, yeliŋɛ-liŋɛ kɔ sɛm ya dəkəba. Ayi kəcəmbər sɛm ya doru fəp tɛfaŋ ta fum, k'ɛncəmbər yi tɛfaŋ tɔn. 8 Mba fum ɔfɔtam kəcəmbər temer tɛfaŋ tɔn: Paka pɛlɛc pɔ kɔ peyi kəkafəlɛ-kafəlɛ tɛm fəp, pɛlarɛ mɔkəl* tɛp mmɛ meŋdif mɔ. 9 Pi pɔ səŋkor-korɛ nwɛ ɔyɔnɛ Mariki kɔ Papa mɔ, mba sɔ pi pɔ səntolanɛ pəlɛc afum aŋɛ Kanu kəlompəs ŋawurɛnɛ kɔ nkɔn mɔ. 10 Moloku ma kəkor-koru kɔ ma kətolanɛ awɛnc'im aŋa pəlɛc kusu kin kaŋkɛ kɔ moŋwur. Awɛnc'im aŋa, pəmar fɛ teyi tatɔkɔ de! 11 Kələmp kin kəfɔsɔŋ domun dobotu kɔ dodokət. 12 Awɛnc'im aŋa, akomp ŋeyi nŋɛ ŋoŋkom məntambɛnc mɔ ba? Kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, alembəra ŋoŋkom comp ba? Kələmp ka domun dodokət kəfɔtam kəsɔŋ domun dobotu.

Kəcərɛ nkɛ kəyɛfɛ darenc mɔ

13 Fum eyi nu dacɔ nwɛ ɛncɛm-cɛmnɛ kəsɔk domp, pəyɔ sɔ kəcərɛ kəkɔt mɔ ba? Pəmar wəkakɔ pəmentər ti dəmes mɔn mɔtɔt mosumpər, pəbɔtɛ mi amera kɔ kəcərɛ kəkɔt. 14 Mba kɔ nəntɔmpər bəkəc yɛlarɛ kəraca kədokət kɔ amera ŋa kəlɛknɛ-ɛ, nəsak kəpusɛ kəcərɛ konu mes, nəc-yemsɛnɛ kance. 15 Kəcərɛ kəkɔt kaŋkɔ bafɔ darenc kəyɛfɛ, mba nnɔ dəntɔf kaŋkɔ kəyɛfɛ dəkəcɛm-cɛmnɛ ka fum kɔ ka yɔŋk. 16 Bawo nnɔ o nnɔ kəraca kɔ amera ŋa kəlɛknɛ ŋeŋyi mɔ, pəyama-yama kɔ mɔyɔ mɛlɛc fəp meŋyi di. 17 Mba kəcərɛ kəkɔt nkɛ kəyɛfɛ darenc mɔ, kənuŋkɛnɛ kɔ kəncemp, kɔ tɛyɛfɛ dənda kɔ kəyɔ pəforu, dɛrɛnc, kəcəŋkəl moloku ma afum, kəla nɔnɔfɔr kɔ mɔyɔ mɔtɔt, kəfɔyer fum, kəfɔtɛnsər fum kəbɔt. 18 Pəmɔ fum nwɛ ɔmbɔf mɛŋgbɛn mɔtɔt dəntɔf k'ɔsɔtɔ yɛtɛl yɔtɔt mɔ, atɛn pəforu aŋɛ ŋambɔf pəforu disrɛ mɔ, ŋandesɔtɔ yɛtɛl ya dolompu.

4

Kəbɔtər ka ca ya doru

1 1 Deke kəwan kəlarəm kɔ deke kəgbɛklɛnɛ kəlarəm kəŋyɛfɛ nu dacɔ-ɛ, kɔ pəntɔyɔnɛ dəmɛfaŋ mɛlɛc mmɛ moŋsutɛnɛ dis donu fəp disrɛ mɔ? 2 Nəfaŋ ta nəsɔtɔ-ɛ. Nədif fum, kɔ nəyɔnɛ afum kəraca, mba nəfɔtam kəsɔtɔ ntɛ o ntɛ. Nəbɛrɛnɛ kəcɔp kəlarəm kɔ kəwan kəlarəm, mba nəyɔ fɛ, bawo nəntola fɛ Kanu. 3 Nəntola Kanu ta nəsɔtɔ-ɛ, bawo bəkəc yɛlɛc yɔ nəntolanɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nətam kəsɔtɔ kələsər-ləsər teta mɛfaŋ monu mɔ. 4 Asumpər dalakɔ! Nəncərɛ fɛ a kəyɔnɛ wanapa ka doru dandɛ kəyɔnɛ wəterɛnɛ ka Kanu ba? Məna nwɛ məŋfaŋ kəyɔnɛ wanapa ka pəlɛc pa doru mɔ, məsɔŋɛnɛ kəyɔnɛ ka wəterɛnɛ ka Kanu. 5 Yecicəs yosoku yolok-loku fɛ samnɛ, kəc-loku: «Ɛfaŋ haŋ kɔ amera nŋɛ ɛnabɛr su mɔ ŋɛmbas kɔ.» 6 Mba kəmar ka kəbɔt amera nkɛ ɔsɔŋ su mɔ kəmbɛk, itɔ Yecicəs yoloku: «Kanu kəntɛfərnɛ alɛknɛ, mba atɔlɛknɛ ŋɔ Kanu kəŋsɔŋ kəmar ka kəbɔt kɔn amera.» 7 Itɔ pəmar nəyi Kanu darəŋ, kɔ nəyeŋkər ŋɔŋk ŋɛlɛc səbomp-ɛ, ŋɛŋyɛksər nu pəbɔlɛ. 8 Nəlɔtərnɛ Kanu, ki sɔ kəŋlɔtərnɛ nu. Nəsɔkəsnɛ waca nəna aciya! Məsɔkəsnɛ abəkəc məna nwɛ o nwɛ məntɔtɔmpər pɛcɛm-cɛmnɛ pin mɔ! 9 Nəŋaŋnɛ tɛlər kəyi konu pucuca, nəndɛ kəbal ka pi, nəbok! Kəsel konu kəsəkpər kəyɔnɛ nu kəbok ka kəbal, pəbotu ponu pɔyɔnɛ nu kəmɔncnɛ. 10 Nətorɛ banca nnɔ Mariki eyi mɔ, k'ɛndepɛnɛ nu.

Ta məyemsɛnɛ wɛnc əm wəlaŋ

11 Awɛnc'im aŋa, ta nəyɛmsɛnɛnɛ! Nwɛ eŋyemsɛnɛ wɛnc, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, pəkiti kɔ mɔ, sariyɛ s'eyi kəyemsɛnɛ, sariyɛ s'eyi kəkiti. Kɔ məŋkiti sariyɛ, ta məyɔnɛ fum nwɛ ɛncəmɛ si darəŋ mɔ-ɛ, wəboc kiti ka si məyɔnɛ. 12 Bawo Kanu sona kəsɔŋ su sariyɛ, ki kəntam kəboc kiti. Kanu sona kəntam kəyac, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ, kəmələk. An'ɔ məna məyɔnɛ oŋ-ɛ, məna nwɛ məŋkiti wəndɛ kam mɔ?

Ta məlɛknɛ

13 Nəcəŋkəl'im, ndɛkəl oŋ nəna aŋɛ nəŋloku: «Mɔkɔ kɔ pəyɔnɛ fɛ ti alna dare ndɛ dɔ səŋkɔ, səkɔ-cepərɛnɛ di teren tin, səŋkɔ-caməs, səsɔtɔ pəsam pɛlarəm.» 14 Ta nəncərɛ tɔkɔ doru donu deŋyi nu alna mɔ! Doru donu dowurɛnɛ kibi nkɛ kəntuf tɛm tepic kəsakɛ sɔ mɔ. 15 Mba ntɛ tɔ pəmar nəloku: «Kɔ Mariki ɛfaŋ ti-ɛ, səŋyi doru, səyɔ ntɛ kɔ pəyɔnɛ fɛ ti-ɛ tɔkɔ.» 16 Mba nəyek-yekəsnɛ kɔ nəlom. Kəlom fəp mes mɛlɛc mɔ kəyɔnɛ. 17 Kɔ fum ɛncərɛ tɔkɔ aŋyɔ pətɔt ta ɔŋyɔ pi-ɛ, wəkakɔ ɔyɔ tes tɛlɛc.

5

Kəbeŋnɛ ka aka daka

1 Ndɛkəl oŋ nəcəŋkəl'im, nəna aka daka! Nəbok nəsəŋɛ-səŋɛ teta pəcuy mpɛ pendebəp nu mɔ! 2 Daka donu dente, yɛt yɔsɔm yamos yonu. 3 Kɛma konu kɔ gbeti bonu yosumpər mɔrka. Mɔrka mmɛ mɔŋkɔ-yɔnɛ sede nsɛ səndekɔ-sumpər nu kiti mɔ, mɔrka mɔc-sɔm dis donu pəmɔ nɛnc mɔ. Mataka mɛlpəs mamɛ nəwɛtəs daka. 4 Nənəŋk! Kəway nkɛ nənagbɔk abəcɛ anu dalɛ mɔ, kəŋkulɛ. Kəbokɛnɛ ka atɛl anu kəŋkɔ kəbɛrɛ Mariki ma asɔdar a darenc dələŋəs. 5 Nənacepərɛnɛ doru donu kəsɔtɔ daka dɛlarəm disrɛ kɔ nəŋcepərər tɛfaŋ tonu. Bəkəc yonu yɛnanɛmbərɛ pəmɔ ntɛ asɔŋəs pɔcɔl yeri pɛtəf teta dɔsɔk ndɛ aŋkɔ-fay pi mɔ. 6 Nənaboc kiti nəsɔŋɛ padif fum wəlompu, nwɛ ɔntɔgbɛkəl nu mɔ.

Kəkar kɔ kətola

7 Nəŋaŋnɛ nəkar awɛnc'im aŋa alaŋ, haŋ Mariki pəc-der. Nənəŋk tɔkɔ wəbifti dalɛ ɛŋkar yɛtɛl yɔtɔt ya antɔf mɔ: Ɛncərɛ a mɛnɛ wəcafən ka mɔlɔfɛ kɔ wəka dɛrəŋ dɛlpəs pətuf kərɛsna. 8 Nəna sɔ, nəŋaŋnɛ nəkar, nəyeŋk bəkəc, bawo kəder ka Mariki kəlɔtərnɛ. 9 Ta nəbokərɛnɛ, awɛnc'im aŋa alaŋ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta Mariki eŋkiti nu mɔ. Wəkiti ɔlɔtərnɛ, pəmbɔlɛ fɛ sɔ pəbɛrɛ! 10 Awɛnc'im aŋa alaŋ, nəcɛm-cɛmnɛ sayibɛ-e aŋɛ ŋanalok-lokɛ tewe ta Mariki mɔ. Nətubucnɛ kəkar kəbol-bolu ka aŋɛ ŋanabər pucuca mɔ. 11 Nənəŋk tɔkɔ səntam kəloku a pəmbɔt aŋɛ ŋanabər pucuca mɔ. Nənane pac-loku kəkar kəbol-bolu ka Yobu, nəncərɛ tɔkɔ Mariki ɛnayɔnɛ kɔ tɛlpəs mɔ. Mariki ɛla nɔnɔfɔr k'ɔmbɔt amera. 12 Pənaŋkanɛ, awɛnc'im aŋa, ta nədɛrmɛ darenc, ta nədɛrmɛ antɔf, ta nədɛrəm kədɛrəm nkɛ o nkɛ. Mba «Ɛy» ŋonu ŋɔyɔnɛ «Ɛy», «Ala» ŋonu ŋɔyɔnɛ «Ala», ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta nəntɛmpɛnɛ kiti dəntɔf mɔ. 13 Fum eyi nu dacɔ nwɛ eyi pəcuca mɔ ba? Pəmar pətola Kanu. Fum eyi pəbotu nu dacɔ ba? Pəleŋəs kəkor-koru. 14 Fum wətɔtamnɛ eyi nu dacɔ ba? Pəmar fum wəkakɔ pəwe abeki a kəloŋkanɛ ka alaŋ, ŋatola Kanu tetɔn, ŋabɔy kɔ moro mepic dəromp tewe ta Mariki. 15 Kɔ fum ontola Kanu kɔ kəlaŋ-ɛ, kətola kɔn kəndesɔŋɛ wətɔtamnɛ kətamnɛ. Mariki eŋyekti kɔ pəcəmbər, k'ɛnayɔ mes mɛlɛc-ɛ, Kanu kəndeŋaŋnɛnɛ kɔ mi. 16 Nəsɔksərɛnɛ kiciya konu, nətolanɛnɛ, ntɛ tɔŋsɔŋɛ nətamnɛ mɔ. Kətola ka fum wəlompu kəyɔ fənɔntər nfɛ fəntam kəsəkpər mes mɔ. 17 Eli fum ɛnayi pəmɔ səna. Pəc-tola pəyeŋki fəp wəcafən kətɔder, kɔ wəcafən ɔntɔtuf haŋ meren maas kɔ yof camət-tin. 18 Kɔ Eli ontola sɔ Kanu, kɔ wəcafən ontuf sɔ, kɔ antɔf ŋɔsɔŋ sɔ yokom. 19 Awɛnc'im aŋa, kɔ wəkin ɛŋgbaymɛ kance-ɛ, wəlɔma ɛntam kəliŋərnɛ kɔ pəsolnɛnɛ kɔ dɔpɔ da kance. 20 Wəkakɔ pəcərɛ ntɛ: Nwɛ oŋsolnɛnɛ wəciya dɔpɔ da Kanu mɔ, endeyac kɔ defi, pəkufun mes mɛlɛc mɛlarəm.

* 1:24 «Alulu» = «andulu»

* 3:8 mɔkəl = mɔkɔn