^

Dios ã jáap naáwát tólih

New Testament in Cacua

copyright © 2008 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Cacua
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Copyright Information

© 2008, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Cacua

© 2008, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-08-06

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

34c9543b-57a6-5290-ab7b-4fa15529a7e2

San Mateo

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

SAN MATEO

1

Dios wʉ̃ʉ́h, Jesucristo, ã nʉowãji ĩ wʉ̃tna

(Lc 3.23-38)

1 Weém, Mateo, ded pah Jesucristo ã jʉmatjidih wã daácna caá. Jesucristo ã nʉowãji ĩ wʉ̃tnadih wã jwíih naóhbipna caá. Ã nʉoji jon jã́tih bóo David wʉ̃t jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán ã jʉmat pínah jã́tih ã nʉoji Abraham wʉ̃t jʉmnibʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

2 Abraham Isaac íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Isaacboó Jacob íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jacobboó Judá ã déewãjĩh

ĩ íip ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

3 Judáboó ã weh chénewã

ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

Fares, Zara ĩt wʉ̃t jʉmʉp wʉt jĩ. Ĩ íin Tamar

mit wʉ̃t jʉmʉp wʉt jĩ.

Faresboó Esrom íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Esromboó Aram íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

4 Aramboó Aminadab íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Aminadabboó Naasón íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Naasónboó Salmón íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

5 Salmónboó Booz íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Ã íin Rahab

mit wʉ̃t jʉmʉp wʉt jĩ.

Boozboó Obed íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Ã íin Rut

mit wʉ̃t jʉmʉp wʉt jĩ.

Obedboó Isaí íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

6 Isaíboó David íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

David wʉt jĩí judíowã

ĩ chah maáh

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Davidboó Urías wʉ̃t jʉmniji áadih jwʉ́ʉb áa jʉmat tʉ́ttimah, Salomóndih

ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ.*

7 Salomónboó Roboam íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Roboamboó Abías íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Abíasboó Asa íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

8 Asaboó Josafat íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Josafatboó Joram íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Joramboó Uzías íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

9 Uzíasboó Jotam íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jotamboó Acaz íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Acazboó Ezequías íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

10 Ezequíasboó Manasés íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Manasésboó Amón íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Amónboó Josías íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

11 Josíasboó Jeconías ã déewãjĩh ĩ íip ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Queét jʉm láa Israel baácdih moondíh míic mao yap yohnit, Babilonia baácdih moónboó queétdih ĩ́ih baácna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ.*

12 Babilonia baácna ĩ jʉibíát tʉ́ttimah,

Jeconíasboó Salatieldih

ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ.

Salatielboó Zorobabel íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

13 Zorobabelboó Abiud íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Abiudboó Eliaquim íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Eliaquimboó Azor íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

14 Azorboó Zadoc íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Zadocboó Aquim íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Aquimboó Eliud íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

15 Eliudboó Eleazar íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Eleazarboó Matán íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matánboó Jacob íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

16 Jacobboó José íip

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Joséboó María áa

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Maríaboó Jesús íin

mit jʉmʉp wʉt jĩ.

Jesúsboó Dios ã wahni Cristo ĩ niijní ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

17 Abrahamjidih jwĩ jenah jwíihichah, pʉ́ʉ́ Davidji jʉm láa jwĩ jenah péanachah, nihat ĩ jʉimenájĩh jʉmna, catorce poómp ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

Davidjidih jwĩ jwʉ́ʉb jenah jwíihichah, pʉ́ʉ́ Babilonia baácna judíowãdih ĩ ʉb bej láa jwĩ jenah péanachah, nihat ĩ jʉimenájĩh jʉmna, catorce poómp ĩt jwʉ́ʉb jʉmʉp wʉt jĩ.

Babilonia baácna ĩ jʉibí láa jwĩ jwʉ́ʉb jenah jwíihichah, pʉ́ʉ́ Cristo ã cã́ac jʉm láa jwĩ jenah péanachah, nihat ĩ jʉimenájĩh jʉmna, catorce poómp ĩt jwʉ́ʉb jʉmʉp wʉt jĩ, páant mʉntih.

Jesucristo ã cã́ac jʉmat

(Lc 2.1-7)

18 Nin pah Jesucristo ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Ã íin Maríaboó Joséjĩh téihya chéonih pínah mit jʉmʉp wʉt jĩ. Ĩ téihya chéwat pínah jã́tih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh caántdih ã wʉdhdanachah, mit wʉdʉ jʉmʉp wʉt jĩ.* 19 Páant mi wʉdʉ jʉmʉchah jéihna, Joséboó yoobópdih chãjni jʉmna, cã́acwã ĩ encahjeh, caántdih yohat tʉ́ʉt ãtih chãjap wʉt yʉh jĩ. 20 Pánih jenah joí ʉ̃onit, ã oo jʉ́mʉchah, Dioíh ángelboó caandíh jígohnit, “José, Davidji jʉima, Tʉ́ini Espírituboó ã teo wáacatjĩh María mi wʉdʉ jʉmna caá. Pánihna, tíiccanjeh caántjĩh ma téihya chéweé. 21 Caánt newé weépdih mi tʉ́ʉhbipna caá. Caanjéh tigaá ã́ih cã́acwã iiguípna bejnit déejidih tʉ́i ʉbni ã jʉmbipna caá. Páant cã́acwãdih tʉ́i ʉbni pínah ã jʉmʉchah, Jesús ma wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉ́p”, ángel Josédih ãt niijíp wʉt jĩ.*

22 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin ã daacátji pahjeh ãt yapap wʉt jĩ:

23 “Jáap wili wébít bid jʉiníh newé weépdih mi tʉ́ʉhbipna caá. Caandíh ‘Emanuel’, ĩ niijbípna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 7.14)

“Emanuel”, niijná, “Dios jwĩjeéh ã jʉmna caá”, niíj naóhna ĩt chãjap wʉt jĩ.

24 Dioíh ángel caandíh ã naáwát tʉ́ttimah, ã niiját pahjeh José Maríadih ãt téihya chéwep wʉt jĩ. 25 Obohjeéhtih, mi weh jʉmat pínah jã́tih, José mijeéh ãt jʉmcap wʉt jĩ. Pánihna, caánt mi weép jʉmat tʉ́ttimah, Joséboó mi wʉ̃ʉ́hdih Jesús ãt wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ.*

2

Yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant moón Jesúsdih enedih ĩ jʉyát

1 Herodes Judea baácdih moón ĩ maáh jʉm láa, caán baácdih jʉmni Belén tʉ́tchidih Jesús ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Ã cã́ac jʉmat tʉ́ttimah, cʉ́iwãdih bohénit yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant moón jʉ̃óhnit, Jerusalén tʉ́tchina ĩt jʉyʉ́p wʉt jĩ. 2 Pánih jʉinít, caanjĩ́h moondíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Judíowã ĩ chah maáh pínah dedjĩh tigaá ã cã́ac jʉmat? Yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant jʉmna, chah iigní cʉ́i ã jáap jígohochah enna, ‘Maáh ã cã́ac jʉmna caá’, jwĩ niíj jéihyep jĩ. Páant ã jígohochah enna, caandíh weñedih jʉ̃óhna caá jwĩ chãjap, cʉ́iwãdih bohénit ĩt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant, ĩ ʉʉ́bh joyát doonádih joinít, Herodesboó bʉ́dí ãt jenah joyóp wʉt jĩ. Nihat Jerusalén tʉ́tchidih moonbʉ́t biíc yoobó bʉ́dí ĩt jenah joyóp wʉt jĩ. 4 Pánihna, Herodesboó sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitdihbʉt ãt bid wáacap wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáac jʉí beedéchah ennit, queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedboo tígaá Cristo ã cã́ac jʉmat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt niíj daác jĩ? ãt niijíp wʉt jĩ.

5 —Judea baácboó jʉmni Belén tʉ́tchidih Cristo ã cã́ac jʉmbipna caá. Nin pah Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ:

6 ‘Judea baácboó jʉmni Belén tʉ́tchimant judíowãdih wʉtni pínah ã jʉ̃óhbipna caá. Caán queétdih tʉ́i en daoní ã jʉmbipna caá. Pánihna, Belénboó ã cã́ac jʉmni pínah tʉ́tchi ã jʉmʉchah, oboh jʉmni tʉ́tchi nihcan caá’, ãt niíj daacáp tajĩ, (Mi 5.2)

Herodesdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, cã́ac wihcah, yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant moondíh Herodes ãt jwʉ́ʉb bid bojop wʉt jĩ. Ã pebh ĩ jʉibínachah ennit, débólih caán cʉ́i ã jwíih jígohatjidih queétdih ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. Páant ã ʉʉ́bh joyóchah, caán cʉ́idih ĩ jwíih enatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 8 Páant ĩ naáwát tʉ́ttimah, Belén tʉ́tchina wahna, Herodes queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Caandíh ñi tʉ́i bidbi jwʉhʉʉ́. Bid jʉinít, weemdíh naáwádih ñi jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, weembʉ́t caandíh weñedih wã bejat pínah niijná, ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

9 Páant ã niijíchah joinít, queét ĩt bejep wʉt jĩ. Páant ĩ bejechah, yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant ĩ jwíih enni cʉ́ijeh mʉntih queétdih ãt jwʉ́ʉb waáwáp wʉt jĩ. Pánihna, wébít ã jʉmni mʉʉ cháh pohba caán cʉ́i ãt chãwáp wʉt jĩ. 10 Páant ã chãwáchah ennit, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. 11 Pánihna, wébít ã jʉmni mʉʉdíh waád jʉibínit, caandíh beh wili biícdih ĩt enep wʉt jĩ. Pánih ennit, wébítdih wẽina, bódicha ĩt caj yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih wẽi péanit, ĩ ʉb jʉ̃óhni paihnadih wãtnit, bʉ́dí jíib jʉmni oro, tʉ́i chej jʉmni cáwat pínah, mirra wʉ̃t jʉmni chej jʉmnidihbʉt caandíh ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 12 Caandíh wʉ̃h péanit, ʉ̃wʉdih ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih ʉ̃onit, ĩ oo jʉ́mʉchah, Dios queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Herodes pebhboó ñi jwʉ́ʉb bejca bojoó”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinítji jáanit, ĩ́ih baácna jwʉ́ʉb bejna, biíh namáboó ĩt bejep wʉt jĩ.

Joséwã Jesúsdih Egipto baácboó ĩ nʉmah jwei béjat

13 Páant ĩ jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, José jwʉh ã jwʉ́ʉb oo jʉ́mʉchah, Dioíh ángel caandíhbʉt nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Ma jáa bojoó. Bainídih ĩ mawat pínah niijná, Herodes ã́ih soldadowãdih wahna caá ã chãjap. Pánihna, bainídih, ã íindihbʉt Egipto baácboó waícanjeh ma nʉmah jwei béjeé. Caanná wã niiját pah bóo ñi jʉm jwʉhʉʉ́”, ángel Josédih ãt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant ã niijíchah joinít, cheijeh jáanit, Egipto baácna bainídih ã íin biícdih José ãt nʉmah jwei béjep wʉt jĩ. 15 Caán Egipto baácna jʉibínit, Herodes ã báadh jwʉhat pah bóo caánboó ĩt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Páant Jesús ã yapachah, Dios naáwátdih naóh yapani nin ã daacátji pah ãt yapap wʉt jĩ: “ ‘Egipto baácboó jʉmni wã wʉ̃ʉ́hdih wã bid bojbipna caá’, Dios ã niijíp be”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

Herodes neoná weépdih ã mawat tʉ́ʉtat

16 Cʉ́iwãdih bohénit biíh namáboó ĩ jwʉ́ʉb bejat doonádih joinít, Herodesboó bʉ́dí ãt íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, Belén tʉ́tchidih moón neoná weépdih, caán tʉ́tchi jwẽ́ejdih moondíhbʉt ãt mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Cʉ́iwãdih bohénit débólih caán cʉ́i ã jwíih jígohatjidih ĩ naáwáchah joiníji Herodes ã mawíhniboó chéne jópchi dée ã bíbohatdih ãt jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihna, chéne jópchi nʉmp bíbohnit nihat neoná weépdih ãt mao yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 17 Páant ã mawat tʉ́ʉtʉchah, Dios naáwátdih naóh yapani Jeremías ã daacátji pah ãt yapap wʉt jĩ.

18 “Ramá wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moón bʉ́dí ñaacátdih ĩ joiná caá. Bʉ́dí jĩ́gahnit, ĩ ñaác jʉñát bʉ́dí ã yáana caá. Raquel mi jʉimená yaádh, judíowã ĩ weha mána yaádh, ĩ wehdih ĩ mao yohochah ennit, bʉ́dí ĩ ñaác jʉ̃iná caá. Ĩ weh ĩ wihcatdih enna, ĩ jĩ́gahat ã yaicán niít”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Jer 31.15)

Joséwã Egipto baácmant ĩ jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wát

19 Herodes ã wʉnat tʉ́ttimah, Joséwã Egipto baácboó páantjeh ĩt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Pánih jʉmnit, biíc chei José ã oo jʉ́mʉchah, Dioíh ángel caandíh jígohnit, nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: 20 “Wébítdih mawíhnitji maátaboó ĩ wʉn beedáh bejep be. Pánihna, caandíh ã íinjĩh Israel baácboó ma nʉmah jwʉ́ʉb bejeé, páant mʉntih”, ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niiját tʉ́ttimah, jáanit, wébítdih ã íin biícdih Israel baácboó ãt nʉmah jwʉ́ʉb bejep wʉt yʉh jĩ. 22 Obohjeéhtih, Herodes ã bʉʉdát tʉ́ttimah, ã wʉ̃ʉ́h Arquelaoboó Judea baácdih moondíh ãt jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m maáh waadáp wʉt jĩ. Páant ã jʉmat doonádih joinít, José caanná ã jwʉ́ʉb bejat pínahdih ãt ʉ́ʉm jenah joyóp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉm jenah joinít, ã jwʉ́ʉb oo jʉ́mʉchah, Dios caandíh Judea baácboó ãt chãwát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Páant ã chãwát tʉ́ʉtcah joinít, Judea baácdih yap bejnit, pʉ́ʉ́ Galilea baácna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 23 Pánihna, caanná jʉibínitji, Nazaret wʉ̃t jʉmni tʉ́tchiboó ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Caanná ĩ jʉmʉchah, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji pah Jesús ãt jʉmʉp wʉt jĩ. “ ‘Nazaret tʉ́tchidih bóo caá’, cã́acwã Dios ã wahnidih ĩ niijbípna caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ.*

3

Juan Daabáni cã́acwãdih ã bohéát

(Mr 1.1-8; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28)

1 Dawá jópchi tʉ́ttimah, Juan Daabáni cã́acwãdih daabána ãt chãjap wʉt jĩ. Judea baácdih mʉʉ́ wihcapboó ã pebhna jʉibínitdih Dios naáwátdih ãt bohé jwíihip wʉt jĩ. 2 Nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “¡Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́! Nihat baácdih moondíh Dios ã maáh jʉmatdih ã jʉ́ʉtat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

3 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani Isaíasboó Juan ã bohéát pínahdih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Mʉʉ́ wihcapboó nin pah ã niíj ñaác bohébipna caá: ‘Jwĩ Maáh ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ñi tʉ́i páñaá’, ã niijbípna caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 40.3)

4 Juaníh yégueh chóo camello wʉ̃t jʉmni nʉñʉ́p yoócjĩh nóomnit, ĩ yacni chóo wʉt jĩ. Ã́ih jʉyáát tõp momo jiwi chóo tõp wʉt jĩ. Wʉ̃ʉ́c joowã́dih jeémpnit, belo macdihbʉt ãpĩ́ déebep wʉt jĩ.* 5 Jerusalén tʉ́tchimant, nihat Judea baácmant, Jordán mʉj jwẽ́ejmantbʉt dawá caandíh joyódih ĩpĩ́ jʉibínap wʉt jĩ. 6 Pánih jʉibínit, ã bohénachah joinít, ĩ yéej chãjatdih Diosdih ĩpĩ́ naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, Jordán mʉjboó Juan queétdih ãt daabánap wʉt jĩ.

7 Dawá fariseowã, saduceowãbʉt daabáát tʉ́ʉtʉdih ĩ jʉibínachah ennit, Juan queétdih nin pah ãt jípónih niijíp wʉt jĩ: “¡Maiwã panihnit yeejépwã jʉmna, peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉm jweííhnitjeh caá! Obohjeéhtih, yeéb ñi yéej chãjatdih ñi cádahíhcat jíib Dios yeebdíh ã peéh chãjachah, ñi jéih jweicán niít.* 8 Yéej chãjatdih yoobópdih cádahnit, tʉ́iniboodíh chãjat caá yeebdíh náahap. 9 Nin pah ñi niíj jenah joicá bojoó: ‘Jon jã́tih bóo Abraham jwiít judíowã jwĩ nʉo ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, ã jʉimená jʉmna, Dioíhwã caá jwĩ jʉmʉp’, ñi niíj jenah joicá bojoó. Yeebdíh nin pah wã niijná caá: Abraham jʉimená ñi jʉmʉchah yʉhna, dedé pínah nihcan caá. Diosboó nin jee dáhnadih tʉ́ʉt nʉʉmnít, Abraham jʉimená pínahdih ã jéih chãjna caá. Abraham jʉimená ñi jʉmat nin oboh jʉmni jee dáhna ã nihat pahjeh tigaá.* 10 Nin pah ã jʉmna caá: Yeéb máa nah panihni ñi jʉmʉchah, Diosboó máa nahdih tib yohni panihni caá ã jʉmʉp. Yeejép dahna quehnidih tib yoh bojnit, ã́ih náatnadihbʉt ã pʉd yohbipna caá. Tib yoh péanit, caan náhdih, ã́ih náatnadihbʉt ã cáo yohbipna caá. Páant ã cáwat pah caandíh jepahcannitdih iiguípna ã wahbipna caá.* 11 Wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni wã chah wẽpni caá. Páant ã jʉmʉchah jenah joinít, ‘Weém oboh jʉmni caá’, wã niíj jenah joiná caá. Pánihna, ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeebdíh wã daabána caá. Páant wã daabáát panihni, caánboó yeebdíh Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá. Caán ã wẽpat tʉʉ iigát panihnijĩh ñi yéejatdih cáwat pah ã chãjbipna caá, jwʉ́ʉb yéej chãjíhatdih ñi jenah joicát pínah niijná. 12 Trigo teoni panihni caá. Ã́ih chóonadih caóh caj péanit, caán tíibna yoobátdihjeh wʉh wʉʉ́hboó jʉ́i yacnit, ã́ih mʉʉ́boó ã ámohbipna caá. Obohjeéhtih, ã caóh cajni chóonaboodíh ã cáo yohbipna caá. Páant ã chãjat pah wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni caandíh jepahnitdih ã tʉ́i ʉbbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh jepahcannitboodíh iiguípna ã wahbipna caá. Caán iigát dedé ã noón dʉbcan niít”, Juan ãt niijíp wʉt jĩ.

Juan Jesúsdih ã daabáát

(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)

13 Tʉ́ttimah, Jesús Galilea baácboó jʉmniji bejnit, Juandih ã daabáát tʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, Jordán mʉjna ãt dei jʉibínap wʉt jĩ. 14 Obohjeéhtih, daabáíhcan, nin pah Juan caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Meémboó chah wẽpni jʉmna, weémboodíh ma daabána ãta tʉ́i tagaá. Meemdíh daabáni pínah nihcan caá, Juan Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

15  —Páant niijcánjeh, weemdíh ma daabánaá. Pánih daabánit, Dios ã́ihwãdih ã chãjat tʉ́ʉtat pahjeh tigaá jwĩ chãjbip. Páant jwĩ chãjachah ennit, cã́acwãboó Dios ã wahni wã jʉmatdih ĩ jéihbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

—Caán láa bácah, ã tʉ́imi nacaá, Juan ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

16 Páant niíj jepahnit, Jesúsdih ãt daabánap wʉt jĩ. Ã daabá péanachah, Jesús mʉjna ñʉhniji ãt aab ñʉ́hʉp wʉt jĩ. Pánih aab ñʉ́hnitjeh, Jesús ã enechah, jeá ãt jéweah bejep wʉt jĩ. Páant ã jéweah bejechah, jop pah jígohni Tʉ́ini Espíritu jeámant dei jʉ̃óhnit, caandíh ãt jʉí jaamáp wʉt jĩ. 17 Páant ã jʉí jaamáchah, “Nin wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá. Caandíh bʉ́dí wã wẽina caá”, Dios jeámant ãt niijíp wʉt jĩ.*

4

Nemépwã ĩ maáh Jesúsdih ã yéejaíhat

(Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)

1 Páant ã daabáát tʉ́ttimah, Tʉ́ini Espíritu Jesúsdih mʉʉ́ wihcapboó ãt nʉmah bejep wʉt jĩ, nemépwã ĩ maáh, Satanás, caandíh yeejép ã wʉtat pínah niijná.*

2 Caánboó jʉmna, Diosdih tʉ́i ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, cuarenta yeó jáap ãt jeémpcap wʉt jĩ. Pánih jeémpcan, Jesús nʉʉgʉ́p wʉnna ãt chãjap wʉt jĩ. 3 Páant ã nʉʉgʉ́p wʉnʉchah enna, Satanásboó ã pebhna jʉibínit,

—Meém Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, nin jee dáhnadih ‘Pan dahna ma jʉmʉʉ́’, ma niijí, ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

4  —Páant wã chãjcan niít. Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Jeémátdihjeh pohba ĩ jeéméchah, cã́acwãíh caolih tʉ́i booni panihni ã jʉmcan niít. Ĩ́ih caolih tʉ́i booni ã jʉmat pínah niijná, Dios naáwátdih tʉ́i joyát caá náahap’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 8.3)

Jesús Satanásdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

5 Páant ã niíj jepahat tʉ́ttimah, Jerusalén, “Dioíh tʉ́tchi”, ĩ niijní tʉ́tchina Satanás Jesúsdih ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Caanná nʉmah jʉibínit, Dioíh mʉʉ́ chah jap bóo jʉmni waolí beo nah yapatboó Jesúsdih ãt ñʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 6 Pánih ñʉhat tʉ́ʉtnit, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt yʉh jĩ:

—Meém Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, meemdíh ã wapat pínahdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ninmant ma ñaáp jéen bejeé. Davidji nin pah ã niíj daacátjidih ma tʉ́i náhninaá:

‘Dios ã́ih ángelwãdih meemdíh ã en dawát tʉ́ʉtbipna caá. Pánihna, queét meemdíh ĩ jípónih teobipna caá, jee dáhboó míih jítcha ã bʉʉg lájcat pínah niijná’, ãt niíj daacáp tajĩ, (Sal 91.11-12)

Satanás Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

7  —Páant wã chãjcan niít. Dios naáwátdih biíh naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Ñi Maáh Dios ã niijátjidih “¿Yoobópdih niít?” niíj jéihíhna, caandíh ñi chãjat tʉ́ʉtca bojoó’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 6.16)

Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

8 Páant ã niíj jepahat tʉ́ttimah, jap bóo jeená Jesúsdih Satanás ãt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Caán jeejína pʉ́ʉh laáb jʉibínit, nihat cã́acwã ĩ jʉmat yoobó Jesúsdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Dawá ĩ́ih bií déedihbʉt ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 9 Pánih jʉ́ʉtnit, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Wã pebh bódicha caj yoh ñajnit, weemdíh ma weñeé. Páant ma weñechah, nihat nin tʉ́tchina ã jʉmatdihbʉt meémboodíh wã wʉ̃hbipna caá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

10  —Satanás, weemdíh ma cádah bejeé. Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Ma Maáh Diosdihjeh wẽinit, ã wʉtatdih ma jepahaá’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 6.13)

Jesús Satanásdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

11 Páant ã niijíchah joinít, Satanás caandíh ãt cádahap wʉt jĩ. Páant ã cádahat tʉ́ttimah, Dioíh ángelwãboó Jesús pebh jʉibínit, caandíh ĩt teo wáacap wʉt jĩ.

Galilea baácdih moondíh Jesús ã bohé jwíihat

(Mr 1.14-15; Lc 4.14-15)

12 Tʉ́ttimah, Juandih nemat mʉʉ́boó ĩ nemat doonádih joinít, Jesús Galilea baácna ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.* 13 Caanjĩ́h jʉmniji Nazaret tʉ́tchimant bejnit, Capernaum tʉ́tchina ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caán tʉ́tchi Galilea íim jwẽ́ejdih Zabulón, Neftalí ĩ jʉimenáíh baácji jʉmni tʉ́tchi ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesús ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 14 Páant ã jʉmʉchah, Dios naáwátdih naóh yapani Isaías nin ã daacátji pah Jesús ãt yapap wʉt jĩ:

15 “Zabulón, Neftalí ĩ jʉimenáíh baácji, Jordán mʉj conanaamánt, íim pebh, Galilea wʉ̃t jʉmni baácdih dawá judíowã nihcannit ĩ jʉmna caá.

16 Caanjĩ́h moón dʉpʉ́napboó jʉmnit panihnit Diosdih ĩt jéih jwʉhcap taga. Pánih jéihcan, iiguípna bejnit déeji ĩt jʉmʉp taga. Obohjeéhtih, Dios ã wahni, yeh iigát panihni, ã tʉ́i chãjatdih jʉ́ʉtnit, queétdih caandíh ãt jéihyanap taga bʉca”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 9.1-2)

17 Caanná jʉmna, nin pah Jesús ãt niíj naóh bohé jwíihip wʉt jĩ: “Nihat baácdih moondíh Dios ã maáh jʉmatdih ã jʉ́ʉtat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Pánihna, ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Queéj jʉ́ʉt maonitdih ãjeéh Jesús ã bejat tʉ́ʉtat

(Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)

18 Tʉ́ttimah, Galilea íimna dei jʉibí, pʉ́ʉd bejnit, Simón, ã ʉ́ʉd Andrésjĩh queéj jʉ́ʉt maona, ĩ́ih ñʉodíh ĩ yoh báhanachah, Jesús queétdih ãt enep wʉt jĩ. Simónboó Pedro ĩ niijní ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ennit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

19  —Weemdíh ñi pej jʉm jʉ̃ʉ́wʉ́. Páant ñi jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh wã bohébipna caá. Páant wã bohénachah joinít, queejwã́dih ñi bidat pah, cã́acwãboodíh bidnit, wĩ́ih doonádih ñi naóhbipna caá, weemdíh jepahna, wĩ́ihwã ĩ jʉmat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

20 Páant ã niijíchah joinítjeh, ĩ́ih ñʉonádih cádahnit, Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ.

21 Pánih chibít yʉʉ́p queétdih nʉmah bejnit, Santiago ã ʉ́ʉd Juandihbʉt Jesús ãt enep wʉt jĩ. Queét ĩ íip Zebedeo biícdih ĩ́ih jãáj chóodih chʉ́ʉdnit, ĩ́ih ñʉonádih ámohna ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánih ennit, queét chénewãdihbʉt ãt bid bojop wʉt jĩ, caandíh ĩ pej jʉmat pínah niijná. 22 Páant ã bid bojochah joiná, queétbʉt biícmantjeh nihat ĩ tewatdih, ĩ íipdihbʉt cádahnit, Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ.

Dawá cã́acwãdih Jesús ã bohéát

(Lc 6.17-19)

23 Pánihna, nihat Galilea baácdih moondíh Jesús ã bohénitdih ãt nʉmah bohé jibip wʉt jĩ. Jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉná jʉmat pah waadnít, Dios ã maáh jʉmat tʉ́ini doonádih ãt bohénap wʉt jĩ. Pánih bohéna, det wʉnnitdihbʉt ãt booanap wʉt jĩ.* 24 Páant ã chãjat doonádih nihat Siria baácdih moonbʉ́t ĩt joyóp wʉt jĩ. Pánih joinít, dawá mácah wʉnat jʉmnit, bʉ́dí tʉbanit, nemép caolih jʉmnit, wãá wʉnat jʉmnit, jéih wʉ̃lícannitdihbʉt ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Nihat ĩ ʉb jʉibínitdih Jesús ãt booanap wʉt jĩ. 25 Páant ã chãjat doonádih joinít, Galilea baácdih moón, Diez Tʉ́tchinadih moón, Jerusalén tʉ́tchidih moón, Judea baácdih moón, Jordán mʉj conanaamánt moonbʉ́t dawá caandíh ĩt pée bejep wʉt jĩ.

5

Jeé ñaj yacapboó ded pah jʉmnitdih Dios ã wẽi enatdih Jesús ã bohéát

(Lc 6.20-23)

1 Dawá ã pebh ĩ jʉibínachah ennit, jeé ñaj yacapboó pʉ́ʉh laáb jʉibínit, Jesús caanjĩ́h ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Páant ã chʉ́ʉdʉchah, ã bohénitbʉt ã pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 2 Páant ĩ jʉibínachah ennit, queétdih bohéna, nin pah ãt niíj naóh jwíihip wʉt jĩ:

3  “Det moh yéejnit panihnit Dios ã teo wáacatdih bidnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, queétdih ã teo wáacbipna caá, Dios ã maáh jʉmʉpboó ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.

4  “Det ĩ yéejatdih jĩ́gahnit, bita ĩ yéejatdihbʉt jĩ́gahnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, queétdih tʉ́i teo wáacnit, ĩ yéejatdih ã yohochah, ĩ jĩ́gahat ã yaibípna caá.*

5  “Det bitadih yap yohcanjeh teo wáacnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, nin baác jáap ã jʉmʉchah, queétdih maáta pínah ã waadábipna caá.*

6  “Det nʉʉgʉ́p wʉn babhbíhnit panihnit yoobópdih chãjat pínahdih bidnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, Dios queétdih ã teo wáacbipna caá, caandíh ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná.*

7  “Det bitadih jĩ́gah en teo wáacnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, Diosbʉt queétdih ã jĩ́gah en teo wáacbipna caá.

8  “Det Diosdihjeh bidnit, yoobópdih jenah joinítdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, ã teo wáacachah, Diosdih ĩ enbipna caá.*

9  “Det bitadih míic jʉ̃ihñat tʉ́ʉtcan, tʉ́i biícdih chãjat tʉ́ʉtnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, ‘Wã weh caá’, queétdih ã niijbípna caá.*

10  “Det Dios ã náahat pah ĩ chãjat jíib bitaboó queétdih yeejép ĩ chãjachah yʉhna, caandíh cádahcannitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, ã teo wáacachah, Dios ã maáh jʉmʉpboó ĩ jʉmbipna caá.*

11  “Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib bita yeebdíh ĩ jʉ̃ihñʉchah, yeejép ĩ chãjachah, ĩ yee naóh yacachah, yeebdíh wẽi ennit, wã teo wáacbipna caá.* 12  Dios naáwátdih naóh yapanitjidih biíc yoobó yeejép ĩtát chãj waáwáp tajĩ. Pánihna, queétdih ĩ chãjatji pahjeh bita yeebdíhbʉt yeejép ĩ chãjbipna caá. Obohjeéhtih, jeáboó ñi jʉibínachah, Dios yeebdíh bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá. Páant ã tʉ́i chãjat pínahdih jéihnit, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, ñi tʉ́i weñeé”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Nʉ́ʉmni, jiiát panihnit Jesúíhwã ĩ jʉmat

(Mr 9.50; Lc 14.34-35)

13  “Yeéb nin baácboó jʉmna, nʉ́ʉmni panihni ñi jʉmna caá. Nʉ́ʉmnijĩh ñipĩ́ bʉiná caá, jeémát ã nʉñat pínah niijná. Pánihat pah yeéb wĩ́ihwãboó nihat bitajeéh jʉmna, queétdih ñi tʉ́i teo wáacna caá, ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, nʉ́ʉmni ã bʉyát beedéchah, ñi jéih jwʉ́ʉb bʉyácan caá. Páant ã bʉicáh, caandíh yohatjeh caá náahap. Pánih yohnidih cã́acwã jéihcanjeh, ĩ wid chʉ̃ibipna caá. Pánihat dée pah yeéb Diosdih cádahna, bitadih teo wáacat dée wihcan, bʉicánni nʉ́ʉmni panihni ñita jʉm tagaá.*

14  “Yeéb nin baácboó jʉmna, jiiát panihni ñi jʉmna caá. Chei namáboó ñi jii béjat pah, ñi tʉ́i chãjachah ennit, bitabʉt biíc yoobó Dioíh namáboó ĩ jéih bejna caá. Jeejíh jʉmni tʉ́tchidih dedé jãhat wihcah, nihat cã́acwã ĩ tʉ́i enat pah, yeéb ñi tʉ́i chãjatdihbʉt nihat ĩ tʉ́i enna caá.* 15  Jiiát dahdih jiinít, pamap dahjĩh cã́acwã ĩpĩ́ páah jwejcan caá. Obohjeéhtih, caandíh japboó ĩpĩ́ jií cáagna caá, nihat mʉʉ́ diítboó jʉmnit ĩ tʉ́i enat pínah niijná.* 16  Pánihna, caán japboó cáagni jiiát dah panihni jʉmna, yeebbʉ́t bitadih ñi tʉ́i chãjaá. Páant ñi tʉ́i chãjachah ennit, ñi íip jeámant bóodih cã́acwã ĩ wẽi naóhbipna caá”, queétdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Moisés ã wʉtatji

17  “Nindihbʉt yeebdíh wã jéihyaat tʉ́ʉtna caá: Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt yohodih wã jʉ̃óhcan beé. Queét ĩ daacátjidih yoobópdih cã́acwãdih jéihyanit, ĩ niijátji pah biíc yoobó chãjat tʉ́ʉt niijná, wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. 18  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Péeni yeó jáap jã́tih, Moisés ã wʉtatji ã bʉʉdcán niít. Nihat ã daacátji pah ã yap beedáát pínah jã́tih, nin baác, jeábʉt ã bʉʉdcán niít.* 19  Ded biíc wʉtatdih yap yohna, ‘Dedé pínah nihcan caá’, niijní, bitadihbʉt yap yohat tʉ́ʉtni, Dios ã maáh jʉmʉpboó oboh jʉmni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã wʉtatdih tʉ́i jepahna, bitadihbʉt jepahat tʉ́ʉtni, Dios ã maáh jʉmʉpboó maáh ã jʉmbipna caá. 20  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowãbʉt ‘Dios ã wʉtatdih jwĩ tʉ́i jepah beedána caá’, niijná yʉhna, ĩ tʉ́i chãjcan caá. Pánihna, Dios ã wʉtatdih yeébboodíh queét chah tʉ́i jepahat caá náahap. Pánih jepahcan, Dios ã maáh jʉmʉpboó ñi jʉibícan niít”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Íijat

(Lc 12.57-59)

21  “Ñi nʉowãdih nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá: ‘Cã́acwãdih ñi mao yohca bojoó. Ded cã́acdih mao yohnidih peéh chãjat ã jʉmbipna caá’, ĩ niijátjidih ñit joijí tagaá.* 22  Obohjeéhtih, weémboó nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Ded biíhdih íijna, cã́acdih mao yohnidih ĩ peéh chãjat pah, caandíhbʉt peéh chãjat ã jʉmbipna caá. Ded biíhdih jʉ̃ihna ‘Meém jenah joicánni caá’, ã niijátji jíib, peéh chãjat tʉ́ʉtnit pebhboó ĩ ʉb bejbipna caá. ‘Meém yeejépabeh caá’, niijní iiguípna bejni pínah ã jʉmna caá.

23  “Diosdih weñedih jʉibína, sacerdotedih nʉñʉ́pdih ñi mao wʉ̃hat tʉ́ʉtat pínah jã́tihbitjeh, biíh yeebdíh ã íijatdih náhninit, nin pah ñi chãjaá: 24  Ñi wʉ̃hni pínah nʉñʉ́pdih jwej jwʉhnit, ã pebhna jwʉ́ʉb bej, ñi míic ámohoó. ‘Páant wã chãjatjidih wã jĩ́gahna caá. Chéneji wã jwʉ́ʉb chãjcan niít, páant mʉntih. Pánihna, weemdíh ma íij jenah joyátdih ma cádahaá’, ñi niijí. Páant ñi míic ámohat tʉ́ttimah, Dioíh mʉʉná caandíh weñedih ma jwʉ́ʉb bejeé, bʉca.

25  “Biíhdih ma jíib bʉʉdáátdih bidnit, cã́acwãdih peéh chãjat tʉ́ʉtni maáh pebhna naóh yacadih meemdíh ã ʉb bejechah, ãjeéh íijcanjeh ma bejeé. Peéh chãjat tʉ́ʉtni pebhboó ñi jʉibíát pínah jã́tih, meemdíh ã naóh yaccat pínah niijná, caanjĩ́h ñi míic ámohoó. Páant ñi chãjcah nihna, yeebdíh ãta naóh yac tagaá. Páant ã naóh yacachah joinít, peéh chãjat tʉ́ʉtniboó meemdíh nemat mʉʉ́boó ãta nemat tʉ́ʉt tagaá. 26  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caán nemat mʉʉ́boó ñi jíib chãj beedáát pah bóo ñi jʉm jwʉhbipna caá. Caán jíib chãjat tʉ́ʉtnidih jíib chãj péanit, ñi bacbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Bita weha mánajĩh yeejép chãjcat

27  “Ñi nʉowãdih nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá: ‘Bita weha mánajĩh yeejép ñi chãjca bojoó’, ĩ niijátjidih ñit joijí tagaá.* 28  Obohjeéhtih, weémboó yeebdíh nin pah wã naóhna caá: Ded yad wilijĩh yeejép chãjcan yʉhna, caántdih en ñinahnitjeh, yeejép ãtát chãj péanap taga. Pánihna, yaddihbʉt biíc yoobó mʉntih ã yapna caá.

29  “Ma jéihyepmant bóo quíibjĩh en ñinahnit, yeejép chãjna, caan dáhdih wã́at yohat pah, caán yéej chãjatdih ma cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna mata bej tagaá. Míih quíib dahdih ma wã́at yohochah, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Obohjeéhtih, chénat pah dahjĩh iiguípna bejna, chah yeejép pohba mata yap tagaá. Pánihna, en ñinahnit, yeejép chãjatdih cádahat caá náahap.*

30  “Míih jéihyepmant bóo téihyajĩh yeejép chãjna, caán téihyadih ma dʉ́ʉc bóod yohat pah, caán yéej chãjatdih ma cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna mata bej tagaá. Míih téihyadih ma yohochah, caán téihyajeh ãta bʉʉd tágaá. Obohjeéhtih, chénat pah téihyajĩh iiguípna bejna, chah yeejép pohba mata yap tagaá. Pánihna, yéej chãjatdih cádahat caá náahap”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Yaddih yohcat

(Mt 19.7-9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)

31  “Ñi nʉowãdih nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá: ‘Yaddih yohíhna, ñi yohat pínah papélahdih wʉ̃hnit, caántdih ñi jéih yohna caá’, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.* 32  Obohjeéhtih, weémboó nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Ãjeéh bóli biíh newéjĩh yeejép mi chãjat jíibjeh, newé caántdih ã jéih yohna caá. Páant mi chãjcah yʉhna, ã yohat tʉ́ttimah, biíhjĩh mi jwʉ́ʉb áa jʉmna, caanjĩ́h yeejép mita chãj tagaá. Pánihna, det yohnitjĩh jwʉ́ʉb áa jʉmna, yeejép ĩ chãjna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Ded pah yoobópdih jwĩ naáwát pínah

33  “Jon jã́tih moondíh nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá: ‘ “Dios ã enechah, wã niiját pah wã chãjbipna caá. Páant wã chãjcah, weemdíh ã peéh chãja naáh”, niijnít, ñi niiját pahjeh chãjat caá náahap’, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 34  Obohjeéhtih, yeébboó ñi niiját pah chãjíhcan, Dios ã wʉ̃tjĩh niijcánjeh, ‘weemdíh peéh chãjná’, niijná, biíh wʉ̃tjĩhjeh ñipĩ́ niijná caá. Yoobópdih nin pah yeebdíh wã naóhna caá: ‘Jeá tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, ‘jeá’, niijná yʉhna, Dios ã maáh jʉmʉpboó ã jʉmʉchah, ã wʉ̃tdih niiját pahjeh mʉntih niijná caá ñi chãjap. 35  ‘Nin baác tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, ‘baác’, niijná yʉhna, nin baácdih moondíh Dios maáh ã jʉmʉchah, ã wʉ̃tdih niiját pahjeh mʉntih niijná caá ñi chãjap. ‘Jerusalén tʉ́tchi tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, Jerusalén jwĩ Maáh chah wẽpni ã ñíoni, caandíh jwĩ weñat pínah tʉ́tchi, oboh jʉmni tʉ́tchi nihcah, biíc yoobó mʉntih niijná caá ñi chãjap.* 36  ‘Wã báadhna, wã niiját pah yoobópdih wã chãjbipna caá’, ñi niijíchah, biíc yoobó ã tʉ́ican caá. Diosjeh yeebdíh ã jéih báadhdat tʉ́ʉtna caá. Caanjéh ñíih waó yoócdih jéih baabána, ã jéih jwʉ́ʉb eyana caá. Yeéb ã́ihwã jʉmna, ñíih bácahjĩh niijná yʉhna, ã́ih wʉ̃tjĩh niiját pahjeh mʉntih niijná caá ñi chãjap. 37  Obohjeéhtih, nin pahjeh ñi niijí: ‘Páant wã chãjbip caá’, niíj, ‘Páant wã chãjcan niít’, ñi niijí. Chah dawá jacna ñi niijíchah, ã tʉ́ican caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jwĩ peéh chãj jwʉ́ʉbacat

(Lc 6.27-36)

38  “Ñi nʉowãdih nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá. ‘Biíh míih quíib dahdih ã bʉ́ʉh mawat pahjeh, meembʉ́t caandíh bʉ́ʉh mao jwʉ́ʉbanaá. Míih maó doóbhdih ã daj mawat pahjeh, meembʉ́t caandíh daj mao jwʉ́ʉbanaá’, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 39  Obohjeéhtih, weémboó nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Meemdíh yeejép chãjnidih yeejép ma chãj jwʉ́ʉbaca bojoó. Ded meemdíh íijnit, míih jéihyepmant bóo pʉ́o tíibdih ã mawachah, biámantbʉt ma jʉ́ʉtʉ́, mawíhna, ã jwʉ́ʉb mawat pínah niijná.* 40  Biíhboó ded pah ma chãjatji jíib meemdíh ã naóh yacachah, peéh chãjat tʉ́ʉtniboó míih camisadih meemdíh naóh yacnidih ã wʉ̃hat tʉ́ʉtʉchah, caandíh wʉ̃hnit, ma dʉoní jih bóo chóodihbʉt ma wʉ̃hʉʉ́. 41  Biíhboó ã́ih bií déedih namá tacdih meemdíh ã dʉo wáhat tʉ́ʉtʉchah, meémboó ã jʉibíát pínahna ma dʉo wáhaá. 42  Ded ã náahatdih meemdíh ã ʉʉ́bʉ́chah, ma wʉ̃hʉʉ́. Biíh meemdíh ã waííhichah, caandíh ma wayaá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jwiítdih eníhcannitdih Jesús ã oyat tʉ́ʉtat

(Lc 6.27-28,32-36)

43  “Ñi nʉowãdih nin pah ĩ niíj naóh bohéátjidih yeebbʉ́t ñit joijí tagaá: ‘Ñijeéh jʉmnitdih ñi oyoó. Obohjeéhtih, yeebdíh eníhcannitdih eníhcat caá náahap’, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 44  Obohjeéhtih, weémboó nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Yeebdíh eníhcannitdih oinit, ñi tʉ́i chãjaá. Det yeebdíh yeejép ĩ chãjachah, Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, queétdih ã tʉ́i chãjat pínah niijná. 45  Pánih chãjna, jwĩ íip jeámant bóo ã weh ñi jʉmbipna caá. Diosboó nihat cã́acwãdih biíc yoobó ã tʉ́i chãjna caá. Yeejépwãdih, tʉ́initdihbʉt yeó ã tʉ́i chãhat tʉ́ʉtna caá. Ã wʉtatdih jepahnitdih, jepahcannitdihbʉt mah ã bʉʉgát tʉ́ʉtna caá. Cã́acwãdih biíc yoobó Dios ã tʉ́i chãjat pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi tʉ́i chãjaá. 46  Yeebdíh oinitdihjeh ñi oi jwʉ́ʉbanachah, dedé pínah nihcan caá. Romano maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinerodih ʉʉ́bhnitboó tʉbit yéejnit jʉmna yʉhna, páant ĩ chãjna caá. Obohjeéhtih, yeéb wĩ́ihwãboó nihatdih oinit, biíc yoobó teo wáacat caá náahap. 47  Yeéb ñi déewãdihjeh míic jwãáhnit, ñi wẽi naóh ʉʉ́bʉ́chah, dedé pínah nihcan caá. Diosdih jéihcannit yʉhna, biíc yoobó ĩ chãjna caá. Obohjeéhtih, yeébboó nihatdih ñi tʉ́i wẽi jwãáá. 48  Jeámant bóo jwĩ íip nihatdih tʉ́i chãjni ã jʉmat pah, ã weh jʉmna, biíc yoobó yeebbʉ́t nihatdih tʉ́i chãjnit ñi jʉmʉʉ́”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

6

Ded pah caá jwĩ tʉ́i chãjat

1  “Dios tʉ́inidih ã chãjat tʉ́ʉtʉchah jepahnit, ‘¡Ñi eneé! Dios ã wʉtat pah wã tʉ́i chãjna caá’, bitadih ñi niijcá bojoó. Pánih bita ĩ wẽi enat pínahdihjeh bidna, ĩ wẽi naáwátjeh ñi tʉ́i chãjat jíib wãát jʉmna caá. Dios jeámant bóo yeebdíh ã wʉ̃hcan niít.*

2  “Moh yéejnitdih teo wáacna, bitadih ñi jʉ́ʉtca bojoó. Tʉ́i chãjnit pah jígohnitboó nihat ĩ wẽi enatdih bidna, ded pah ĩ chãjat pah ñi chãjca bojoó. Queét namánaboó jʉmnitdih, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉnáboó jʉmnitdihbʉt ĩpĩ́ wʉ̃hna caá, dawá queétdih ennit, ĩ wẽi naáwát pínah niijná. Queétdih ĩ wẽi naáwáchah, ĩ tʉ́i chãjatji jíib dée ĩ bíbohna caá. Diosboó ĩ tʉ́i chãjatji jíib queétdih ã jwʉ́ʉb wʉ̃hcan niít. 3  Obohjeéhtih, moh yéejnitdih teo wáacna, biíh ma chéen yoobát ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh jʉ́ʉtcanjeh, ma wʉ̃hʉʉ́. 4  Páant moh yéejnitdih ñi teo wáacachah, cã́acwã ĩ encah yʉhna, Diosboó ã enna caá. Pánih enna, caanjéh ñi tʉ́i chãjatji jíib yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Ded pah caá jwĩ ʉʉ́bát

(Lc 11.2-4)

5  “Diosdih ʉʉ́bhna, tʉ́i chãjnit pah jígohnitboó nihat ĩ wẽi enatdih bidna, ĩ ʉʉ́bát pah yeébboó ñi ʉʉ́bhca bojoó. Queétboó ʉʉ́bhna, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉnáboó, namánaboobʉ́t ñʉhnit, Diosdih ĩ ʉʉ́bhna caá, dawá queétdih ennit, ĩ wẽi naáwát pínah niijná. Páant cã́acwã ĩ wẽi enatjeh caá ĩ ʉʉ́bát jíib dée.* 6  Obohjeéhtih, yeébboó Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, ñíih tólihboó ñi nem waad béjeé. Pánih nem waad béjnit, jwĩ íip jwĩ jéih enca naáhdih ñi ʉʉ́bʉ́. Pánihna, cã́acwã ĩ encah yʉhna, jwĩ íipboó yeebdíh ennit, ã tʉ́i joibípna caá. Pánih joinít, ñi ʉʉ́bʉ́chah, yeebdíh ã tʉ́i teo wáacbipna caá.

7  “ ‘Dawá láa nin jacnajĩhjeh wã ʉʉ́bʉ́chah, Dios weemdíh ã tʉ́i jepahbipna caá’, caandíh jéihcannitboó ĩ niíj jenah joiná yʉh caá. 8  Pánihna, queét ĩ ʉʉ́bát pah ñi ʉʉ́bhca bojoó. Obohjeéhtih, ñi ʉʉ́bát pínah jã́tih, jwĩ íipboó ded pah ñi náahatdih ã jéihna caá. 9  Pánihna, yeébboó nin pah jwĩ íipdih ñi niíj ʉʉ́bʉ́:

‘Paá, meém jeáboó jʉmni, chah tʉ́ini ma jʉmʉchah, meemdíh jwĩ wẽina caá. Ma wʉ̃t chah yáaat caá jwiít jwĩ náahna caá.

10  Nihat meém maáh ma jʉmatdih jéihnit, ĩ jepaha naáh. Ma wʉtʉchah, jeáboó jʉmnit ĩ tʉ́i jepahat pah, nin baácdih moonbʉ́t ĩ jepaha naáh.

11  Yeó jáap jʉmat pah jwĩ jeémát pínahdih ma wʉ̃hʉʉ́.*

12  Bita jwiítdih ĩ yéej chãjatdih jwĩ yohat pah, meembʉ́t jwĩ yéej chãjatdih ma yohoó.

13  Nemépwã ĩ maáh jwiítdih ã yéejaíhichah, ma teo wáacá, jwĩ yéej chãjcat pínah niijná. Páant jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, meém jwĩ Maáh chah wẽpni jʉmna, ma jéih jepahna caá. Páant ma jʉmʉchah, yeó jáap jʉmat pah nihat meemdíh ĩ wẽi naáwát caá náahap. Páant tií ã jʉmʉ nah’,

Diosdih ñi niíj ʉʉ́bʉ́.

14  “Bita yeebdíh ĩ yéej chãjatdih ñi yohochah ennit, jwĩ íip jeáboó jʉmnibʉt yeéb ñi yéej chãjatdih ã yohbipna caá. 15  Obohjeéhtih, bita yeebdíh ĩ yéej chãjatdih ñi yohcah, jwĩ íipbʉt ñi yéej chãjatdih ã yohcan niít”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Ded pah caá jeémp jwʉhcan jwĩ ʉʉ́bát

16  “Diosdih tʉ́i ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, jeémp jwʉhcan, jĩ́gahnit pah ñi jígohca bojoó. Páant tigaá tʉ́i chãjnit pah jígohnitboó ĩpĩ́ chãjap. Cã́acwã queétdih ĩ wẽi naáwátdih bidna, queét ĩ́ih móotdih jĩ́gahni pah ĩ chãjna caá. Páant ĩ chãjachah, jeémp jwʉhcannit ĩ jʉmatdih nihat ennit, ‘Queét tʉ́init caá’, ĩ niíj wẽina caá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá: Cã́acwã queétdih ĩ wẽi naáwátjeh ĩ jeémp jwʉhcat jíib dée ã jʉmna caá. Diosboó queétdih ã wẽi naóhcan niít. Queét ĩ chãjat pah ñi chãjca bojoó. 17  Obohjeéhtih, yeébboó jeémp jwʉhcan, ñíih móotdih tʉ́i chocnit, yeó jáap jʉmat pah ñi tʉ́i míic ámohat pah ñi chãjaá. 18  Yeéb páant ñi chãjachah, ñi jeémp jwʉhcatdih cã́acwã ĩ jéihcah yʉhna, jwĩ íipboó ã jéihbipna caá. Jwĩ íip, jwĩ jéih enca naáh, ñijeéh jʉmnit, jeémp jwʉhcanjeh, ñi ʉʉ́bʉ́chah, ã enbipna caá. Pánih ennit, ded pah jeémp jwʉhcan, ñi ʉʉ́bát jíib yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jeáboó bʉ́dí jíib jʉmni panihnidih jwĩ bíbohat

(Lc 12.33-34)

19  “Nin baácboó jʉm jwʉhna, ‘Wĩ́ih pínahjeh caá’, niíj jenah joinít, bií déedih dawá ñi ʉb ámohca bojoó. Nin baácboó jʉmni ã moopáh bejbipna caá. Biíh moópcannidih bitaboó ĩ nʉʉmbípna caá. Pánihna, nin baácdih bóo bií dée bʉʉdní pínahjeh ã jʉmʉchah, caandíh ñi en ñinahca bojoó.* 20  Obohjeéhtih, bií déedih ñi en ñinahat pah Dios ã weñat pínahdih tʉ́i jenah joí chãjnit, bʉ́dí jíib jʉmni panihnidih jeáboó ñi bíbohbipna caá. Caán ñi bíbohniboó ã moópcan niít. Nʉʉmnít ĩ jéih ʉb bejcan niít. Pánihna, caanná ñi bíbohat pínah ã bʉʉdcán niít. 21  Dios pebhboó ñíih bʉ́dí jíib jʉmni panihni ã jʉmʉchah jéihnit, Dios ã weñat pínahdih ñi tʉ́i jenah joibípna caá. Obohjeéhtih, nin baácboojéh ñíih bʉ́dí jíib jʉmnidih bíbohnit, ñi weñat pínahdihjeh ñi jenah joibípna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Ded pah jwĩ jenah joyátdih jwĩ chãjat

(Lc 11.34-36)

22  “Jiiát ã tʉ́i yeh iiguíchah, jwĩ tʉ́i jéih enat pah, Dios ã weñat pínahdih tʉ́i jenah joinít, tʉ́inidih ñi chãjbipna caá. Ded pah ñi jenah joyátdihjeh ñi chãjbipna caá. Tʉ́inidih jenah joinít, tʉ́inidih ñi chãjbipna caá. 23  Obohjeéhtih, tʉ́icannidih jenah joinít, yeejépdih ñi chãjbipna caá. Páant yeejépdih ñi jenah joyóchah, tʉbit yeejép ñi chãjat ã jʉmbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Dinerodih bʉ́dí bidna, Diosboodíh ñi jéih bidcat

(Lc 16.13)

24  “Ded Diosdih oini ã weñat pínahdih chãjna, tʉbit pohba dinerodih ã jenah joicán niít. Obohjeéhtih, ded dinerodihjeh bʉ́dí jenah joiníboó Diosboodíh ã oican caá. Dinerojĩhjeh wẽini jʉmna, Diosboodíh ã náahcan niít. Pánihna, Diosdih, dinerodihbʉt biíc yoobó ñi jéih bidcan caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Dios ã wehdih ã tʉ́i en dawát

(Lc 12.22-31)

25  “Nin pah yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá: Ñi jeémát pínah, ñi babhbat pínah, ñi dʉwát pínah yéguehnadihbʉt ñi náhni dahwaca bojoó. Obohjeéhtih, caandíh bidat chah Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínahboodíh ñi bidií. Páant ñi bidichah, caán yeebdíh oina, ñi jeémát pínah, ñi dʉwát pínahdihbʉt ã wʉ̃hbipna caá, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. 26  Jwébehwãdih ded pah Dios ã en dawátdih ñi jenah joyoó. Queét wápchi wihcan, jeémát ĩ ámohat mʉʉnádihbʉt ĩ bíbohcah yʉhna, jwĩ íipboó queétdih tʉ́i en daoná, ĩ jeémát pínahdih ãpĩ́ wʉ̃hna caá. ¡Obohjeéhtih, jwébehwãdih ã oyat chah yeébboodíh Dios ã oina caá! Pánih oinit, yeebdíhbʉt ã tʉ́i en daobípna caá. 27  Nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: Bʉ́dí náhni dahwana yʉhna, ñi wʉnat pínah yeó jáapdih ñi jéih tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. Pánihna, bʉ́dí ñi jenah joyát dedé pínah nihcan caá.

28  “Ñi dʉwát pínah yéguehnadihbʉt bʉ́dí ñi jenah joicá bojoó. Jiadih bóo cháanadih ñi tʉ́i jenah joyoó. Caán cháana behna, ã tʉ́i jígohat pínahdih ãpĩ́ teocan caá. 29  Pánih teocan yʉhna, maáh Salomónji ã́ih tʉ́ini yégueh chóodih dʉonít, ã tʉ́i jígohat chah cháanaboó ã tʉ́i jígohna caá.* 30  Caán cháanadih Diosboó ã tʉ́i jígohat tʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, caán cháanaboó bʉʉ déedih jʉm, cheibit déedih ã diib téh bejna caá. Páant ã diib téhechah, cã́acwã ĩpĩ́ cáo yohna caá. Páant maátcanjeh ã jʉmʉchah yʉhna, Dios caán cháanadih tʉ́i jígohni ã chãjna caá. Caán cháanadih tʉ́ini yégueh dée pah ã wʉ̃hat chah yeébboodíh Dios yéguehdih ã wʉ̃hbipna caá. Pánihna, caandíh bʉ́dí jenah joicánjeh, Diosboodíh ñi tʉ́i jenah joyoó. 31  Ñi jeémát pínah, ñi babhbat pínah, ñi dʉwát pínahdihbʉt bʉ́dí ñi jenah joicá bojoó. 32  Diosdih jéihcannitboó bií déedih tʉbit ĩpĩ́ jenah joiná caá. Obohjeéhtih, jwĩ íip jeáboó jʉmni, ñi jeémát pínah, ñi dʉwát pínahdihbʉt ded pah yeebdíh jʉdhdatdih ã jéihna caá. Pánih jéihna, yeebdíh ã teo wáacat pínahdih ñi tʉ́i jenah joyoó. 33  Bií déedih ñi bidat chah, Dios ã maáh jʉmatdih bidnit, caandíh ñi tʉ́i jepahaá. Pánih jepahnit, ã́ih tʉ́ini doonádih bitadih ñi naáwá, queétbʉt caandíh ĩ jepahat pínah niijná. Páant ñi chãjachah, Diosboó nihat ñi náahatdih ã wʉ̃hbipna caá. 34  Cheibit dedé ã yapat pínahdih bʉ́dí ñi jenah joicá bojoó. Cheibit yeejép ñi yapachah, Dios yeebdíh ã teo wáacbipna caá. Bʉʉ ded pah ñi chãjatdihjeh jenah joyát caá náahap. Biíh yeó jáapdih bóo pínahdih tʉbit ñi jenah joicá bojoó. Dios yeebdíh en daonít, ã tʉ́i teo wáacbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

7

“Yeejépwã caá”, bitadih niíj jʉ̃ihcat

(Lc 6.37-38,41-42)

1  “ ‘Meém yeejép caá’, bitadih ñi niijcá bojoó. Páant ñi niijcáh, Dios yeebdíhbʉt ‘Meém yeejép caá’, ã niijcán niít. 2  Bitadih ‘Ãpĩ́ tʉ́i chãjcan caá’, ñi niíj enat pah, Diosboó yeebdíhbʉt biíc yoobó ã niíj enbipna caá.* 3  Nin pah yeéb ñipĩ́ chãjna caá: Ñi déedih bainí quíib becát ã jʉmʉchah, caanbítdih ñi tʉ́i enna caá. Caán bainí oj ã jʉmʉchah yʉhna, ñi enat pah, ñi dée ã yéej chãjatbitdih ñipĩ́ enna caá. Obohjeéhtih, yeebdíh bʉ́dí quíib becát ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ñi encan caá. Caandíh ñi encat pah, bʉ́dí yeejép chãjna yʉhna, ñi enah bojna caá. ¿Dépanih tigaá páant ñi chãj? 4  Yeebdíh bʉ́dí quíib becát panihni ã jʉmʉchah yʉhna, ‘Némé, ma quíib becátdih weémboó meemdíh wã póoj yohbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Pánihat pah, bʉ́dí yéej chãjnit jʉmna yʉhna, ‘Némé, tʉbit yeejép chãjna caá ma chãjap. Caandíh ma cádahaá’, ñipĩ́ niijná caá. ¿Dépanih tigaá yeéb yeejép chãjnit jʉmna yʉhna, bʉ́dí ñi yéej chãjatdih jenah joicánjeh, bita bainí ĩ yéej chãjatdihjeh ñi jenah joí? 5  Páant niijnít, tʉ́init pah jígohnit ĩ chãjat pahjeh mʉntih yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjna caá. Yeebdíh bʉ́dí quíib becát panihnidih ñi jwíih póoj yohat pah, ñi yéej chãjatdih jwíih cádahat caá náahap. Páant ñi cádahat tʉ́ttimah, ñi déeíh bainí quíib becát panihnidih tʉ́i jéih enna, ñi jéih póoj yohat pah, ã yéej chãjatdih ñi jéih cádahat tʉ́ʉtbipna caá.

6  “Mʉjjiowã́ panihnit yeejépwã Diosdih náahcannitdih ã́ih tʉ́ini doonádih ñi naóhca bojoó. Páant ñi naáwáchah, caandíh joí íijnit, yeebdíh tʉbit yeejép ĩta chãj taga. Momo mʉʉwã panihnit, ií náah chãjnitdih Dioíh tʉ́ini doonádih ñi naóhca bojoó. Queétdih ñi naáwáchah, joííhcan, bʉ́dí jíib jʉmni jeé tíibnadih momo mʉʉwã bepédih ĩ wid chʉñat pah, caán tʉ́ini doonádih ĩta yoh tagaá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Diosdih jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, ã jepahat

(Lc 6.31; 11.9-13)

7  “Diosdih ʉʉ́bhna, ñi ʉʉ́bh cádahca bojoó. Páant ñi ʉʉ́bʉ́chah, ded pah ñi ʉʉ́bátdih Dios yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Ded pah ñi náahatdih bidnit, ñi bid cádahcah, ded pah ñi bidatdih yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Jẽc panihnidih wʉʉ́mp mao cádahcah, Dios ã wãtbipna caá. 8  Det Diosdih tʉ́i ʉʉ́bhnit, ĩ ʉʉ́bátjidih ĩ bíbohbipna caá. Det Diosdih bidnit, caandíh ĩ jwãáhbipna caá. Det ĩ wʉʉ́mp mawachah joinít, jẽc panihnidih Dios queétdih ã wãtbipna caá. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́chah, yeebdíh ã jepahbipna caá.*

9  “¿Pan dahdih ñi wʉ̃ʉ́h yeebdíh ã ʉʉ́bʉ́chah joinít, jee dáhboodíh caandíh ñita wʉ̃h taniít? Ñita wʉ̃hcan tagaá. 10  ¿Queejdíh ã ʉʉ́bʉ́chah, bʉcdih ñita wʉ̃h taniít? Ñita wʉ̃hcan tagaá. 11  Yeéb yéejnit jʉmna yʉhna, ñi wehdih tʉ́inidih ñipĩ́ wʉ̃hna caá. Pánihna, ñi íip Diosboó yéejcanni jʉmna, tʉ́ini ñi wʉ̃hat chah caandíh ʉʉ́bhnitdih ã wʉ̃hbipna caá.*

12  “Bita yeebdíh ĩ tʉ́i chãjat pínahdih ñi náahat pah, yeebbʉ́t bitadih ñi tʉ́i chãjaá. Queét yeebdíh ĩ tʉ́i chãjcah yʉhna, yeébboó queétdih ñi tʉ́i chãjaá. Páant tigaá Moisés ã wʉtatji, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjibʉt ã niijíp”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Bainí jẽc naáwát

(Lc 13.24)

13  “Jeáboó bejíhna, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ñi jepahaá. Pánih jepahnit, ã weñat pínahdihjeh ñi chãjbipna caá. Pánih chãjnit, bainí jẽc panihni ã jʉmʉchah yʉhna, ã pebhna bejni bainí namádih ñi jéih ñáan bejbipna caá. Obohjeéhtih bʉ́dí jẽcdih waadnít, bʉ́dí namádih ñi bejechah, dedé bʉwat ã wihcan niít. Páant ã bʉocah, dawá jenah joicánjeh iiguípna bejni namádih bejna, bʉʉdnít ĩ jʉmbipna caá. 14  Obohjeéhtih, bainí jẽcdih waadná, bainí namáboó ñi ñáan bejechah, tʉ́i jenah joyát caá náahap. Pánihat pah, Dios pebhboó yeéb ñi bejíhichah, ã bʉwʉchah yʉhna, caandíh tʉ́i jenah joinít jʉmna, ñi jéih bʉʉjábipna caá. Pánih ñáan bejna, Dios pebhboó jʉibínit, páantjeh ãjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, daocánnit tʉ́i jenah joinítjeh caán namáboó ĩ jéih ñáan bejbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Cã́acwã ded pah ĩ chãjatdih ennit, ded pah ĩ jʉmatdih jwĩ jéihyat

(Lc 6.43-44)

15  “Ñi tʉ́i chãja chaáh. ‘Dios naáwátdih naóh yapani caá’, niíj yeenitdih ñi joyáh bojoó. Queét tʉ́init pah jígohna yʉhna, ĩ jenah joyátboó yeejép ã jʉmʉchah, yeebdíh ĩ yéejaíhbipna caá. 16  Queétdih beh enat tʉ́ʉt niijná, ded pah ĩ chãjatdih ñi tʉ́i eneé. Yeejép ĩ chãjachah enna, yeejépwã ĩ jʉmatdih ñi jéihbipna caá. Ĩ tʉ́i chãjachah enna, tʉ́init ĩ jʉmatdih ñi jéihbipna caá. Nin pah caá ã jʉmʉp: Ded óot nah iguíh pihana ãpĩ́ quehcan caá. Mai bab nahbʉt bab dahna ãpĩ́ quehcan caá. 17  Tʉ́ini nah tʉ́ini dahna ã quehna caá. Obohjeéhtih, yeejép nahboó yeejép dahna ã quehna caá. 18  Tʉ́ini nah yeejép dahna ã quehcah, yeejép nahbʉt tʉ́ini dahna ãpĩ́ quehcan caá. 19  Yeejép dahna quehni nahdih tib yohnit, cã́acwã ĩpĩ́ cáo yohna caá. Pánihat dée det yeejép chãjnitdih Dios ã yohbipna caá.* 20  ‘Dios naáwátdih naóh yapani wã jʉmna caá’, niíj yeenitdih nin pah ñi beh enbipna caá: Ded pah ĩ chãjatdih enna, yeenit ĩ jʉmatdih ñi jéihbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

“Meemdíh wã jéihcan caá”, Jesús ã niiját

(Lc 13.25-27)

21  “Dawá weemdíh ‘Maá’, niijnít jʉmna yʉhna, jeáboó ĩ jʉibícan niít. Wã íip jeáboó jʉmni ã weñat pínahdih chãjnitjeh ã maáh jʉmʉpna ĩ jʉibíbipna caá. 22  Péeni yeó jáapnadih wã íip ã maáh jʉmʉpna waádíhnit, dawá weemdíh jepahcannitjibʉt nin pah ĩ niijbípna yʉh caá: ‘Maá, ma wẽpatjĩh ma naáwátdih jwiít jwĩ naóh yapanap jĩ. Ma wẽpatjĩh nemépwãdih jwĩ bacat tʉ́ʉtʉp jĩ. Cã́acwãjeh ĩ jéih chãjca naáhdih ma wẽpatjĩh jwĩ chãj jʉ́ʉtʉp jĩ’, ĩ niijbípna yʉh caá. 23  Obohjeéhtih, ‘¡Yeebdíh wã jéihcan caá! ¡Yeejép chãjnitjeh ñi jʉmna caá! Pánih jʉmnit, wã pebhna ñi waád jʉ̃óhca bojoó’, queétdih wã niíj jepahbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Chéne mʉʉ́ teonit naáwát

(Lc 6.47-49)

24  “Ded wã bohéátdih joí jepahna, mʉʉ́ chãj pooni panihni ã jʉmna caá. Tʉ́i jenah joiní jwʉmʉ́p baácdih nʉmah baád waadánit, ã́ih jagápdih ã tʉ́i dodhdop be. 25  Caán mʉʉdíh ã péaat tʉ́ttimah, bʉ́dí mah jʉ̃óh, mʉj bʉ́dí daab béj, bʉ́dí johlitbʉt ã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Páant tʉbit ã johochah yʉhna, caán mʉʉ́ nʉmah dodhni jʉmna, ã ã́accap be. 26  Obohjeéhtih, ded wã bohéátdih joiná yʉhna, jepahcan, tʉ́i jenah joicánni mʉʉ́ chãjni panihni caá ã jʉmʉp. Caánboó óonjihbitjeh baád waadánit, ã́ih jagápdih ã dodhdop be. 27  Caán mʉʉdíh ã péaat tʉ́ttimah, mah bʉ́dí jʉ̃óh, mʉj daab béj, bʉ́dí johlitbʉt ã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Pánih bʉ́dí ã johochah, caán mʉʉ́ ã́acna, bʉ́dí ã yáanap be”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

28 Páant ã niíj naáwáchah joiná, cã́acwã ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 29 “Caán tʉ́i jéihni pah jwiítdih ã niíj bohéna caá. Moisés ã wʉtatjidih bohénit páant ĩpĩ́ niíj bohécan caá. Pánih bohéna, caánboó yoobópdih tigaá maáh ã jʉmʉp”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.*

8

Bácah moópnidih ã booaat

(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16)

1 Páant niíj naóh bohé péanit, Jesús jeé ñaj yacapboó chʉ́ʉdniji ã bohénitdih ãt nʉmah dei bejep wʉt jĩ. Ã dei bejechah ennit, dawá ãjeéh ĩt pée bejep wʉt jĩ. 2 Páant ĩ bejechah, bácah moópni jwãáhnit, bódicha caj yoh ñajnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maá, ma booaíhna, weemdíh ma jéih booana caá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

3  —¡Jʉ́ʉ! Wẽinit meemdíh wã booana caá, caandíh teo jã́hanit, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant Jesús ã niijíchahjeh, ã moopát ãt ñʉʉmáh bejep wʉt jĩ.

4  —Meemdíh wã booaatjidih bitadih ma naóhca bojoó. Pánih naóhcan, sacerdotedihjeh naáwádih ma bejeé. Caanná jʉibínit, míih bácah ã ñʉʉmátjidih ma jʉ́ʉtʉ́. Moisés ã wʉtatji pah sacerdotewã ĩ cáo wʉ̃hat pínah niijná, chéne jopwãdih ma wʉ̃hʉʉ́, Dios meemdíh ã booaatjidih ĩ jéihyat pínah niijná. Tʉ́ttimah, ma déewãjeéh ma jwʉ́ʉb jʉmʉchah, ã tʉ́ibipna caá,* Jesús caandíh ãt wẽp niijíp wʉt jĩ.

Soldadowã ĩ maáhdih teo wʉ̃hnidih Jesús ã booaat

(Lc 7.1-10)

5 Tʉ́ttimah, Jesús Capernaum tʉ́tchina ã jʉibínachah, Romano cien soldadowã ĩ maáh ã pebh jʉibínit, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

6 —Maá, weemdíh ma teo wáacá. Weemdíh teo wʉ̃hni bʉ́dí wʉnna, wĩ́ih mʉʉ́boó ã lajna caá. Ã́ih bácah jwioní ã jʉmʉchah, bʉ́dí tʉbanit, ã jéih bejcan caá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

7  —Caandíh booanadih wã bejmi caá, Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

8-9 —Obohjeéhtih, Maá, wĩ́ih mʉʉná ma bejcah, ã tʉ́imi nacaá. Weem cháh wẽpni ma jʉmʉchah, ‘Wĩ́ih mʉʉdíh ma waád jʉ̃ʉ́wʉ́’, niijní dée nihcan caá. Ma naáwáchahjeh, weemdíh teo wʉ̃hni ã boobipna caá. Wã chah jʉmnit bita maáta weemdíh ĩ wʉtna caá. Weembʉ́t soldadowãdih wʉtni caá. Biícdih ‘Ma bejeé’, wã niijíchah, ãpĩ́ bejna caá. Biíhdih ‘Ma jʉ̃ʉ́wʉ́’, wã niijíchah, ãpĩ́ jʉ̃óhna caá. ‘Nindih ma chãjaá’, wã niijíchah, páant ã chãjna caá. Weém wʉtni jʉmna, meembʉ́t wʉtni ma jʉmatdih wã jéihna caá. Ma wʉtat pahjeh weemdíh teo wʉ̃hni ã boobipna caá, soldadowã ĩ maáh Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant ã niijíchah joí wẽinit, Jesús ãjeéh péenitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nin soldadowã ĩ maáh judío nihcan yʉhna, Diosdih ã tʉ́i jenah joiná caá. Caandíh teo wʉ̃hnidih wã booaat pínahdih ãt jéihyep taga. Weemdíh caán ã tʉ́i jenah joyát pah, ded judío biíc yoobó jenah joinídih wã en jwʉhcan caá. 11  Yeebdíh wã naóhna caá. Péeni láa bita judíowã nihcannit, nihat baácdih moón Diosdih tʉ́i jenah joinít, jeáboó Dios ã maáh jʉmʉpna dawá ĩ jʉibíbipna caá. Caanná jʉmnit, Abraham, Isaac, Jacob biícdih ĩ jeémpbipna caá.* 12  Obohjeéhtih, judíowã Dios ã maáh jʉmʉpna bejnit déejidih, yeejép dʉpʉ́napboó ã wahbipna caá. Caanná ã wahnitboó bʉ́dí jĩ́gahnit, ĩ́ih maodíh ĩ néeh chãác jʉ̃ibípna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

13 Páant queétdih niíj péanit, soldadowã ĩ maáhdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Míih mʉʉná ma jwʉ́ʉb bejeé. Meemdíh teo wʉ̃hni booni ã jʉmna caá. ‘Jesús caandíh ã booabipna caá’, ma niíj jenah joyát pahjeh ã yapna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, ã́ih mʉʉ́boó jʉmni caandíh teo wʉ̃hni ãt boonap wʉt jĩ.

Pedro chʉdhdih Jesús ã booaat

(Mr 1.29-31; Lc 4.38-39)

14 Páant niíj péanit, Jesús ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb nʉmah bejep wʉt jĩ, páant mʉntih. Pánih bejna, Pedroíh mʉʉná jʉibínit, ĩt waad béjep wʉt jĩ. Pánih waad béjnit, Pedro chʉdh bʉ́dí pahat wʉnna, mi ñajat chóoboó mi ñajachah, Jesús ãt enep wʉt jĩ. 15 Pánih ennit, miíh téihyadih ã teo jã́hanachahjeh, pahat ãt dʉ́ʉcah bejep wʉt jĩ. Páant ã dʉ́ʉcʉchah joinít, caántboó ñah ñʉhnit, Jesúsdih jeémát mit wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

Dawá wʉnnitdih Jesús ã booaat

(Mr 1.32-34; Lc 4.40-41)

16 Tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, dawá nemép caolih jʉmnitdih ĩ chéenwã Jesús ã jʉmni mʉʉ́ jóocmant ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb jʉibínachah ennit, Jesúswã ĩt bac bejep wʉt jĩ. Pánih bac bejnit, Jesúsboó nemépwãdih ã bac bejat tʉ́ʉtʉchahjeh, cã́acwãíh bácahmant ĩt bac bejep wʉt jĩ. Bita tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdihbʉt Jesús ãt booa beedánap wʉt jĩ. 17 Páant ã chãjachah, Dios naáwátdih naóh yapani Isaías ã niijátji pah ãt yapap wʉt jĩ. “Jwĩ tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́átdih, jwĩ wʉnatdihbʉt jĩ́gah ennit, ãt booanap taga”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ.*

Biquína Jesúsdih ĩ péeíhat

(Lc 9.57-62)

18 Dawá Jesús pebh ĩ jʉí ñʉhʉchah ennit, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Chóbe conanaáboó jwĩ chʉ́ʉh bejjĩh, ãt niijíp wʉt jĩ.

19 Páant niijnít, jẽ́litna ĩ dei bejechah, Moisés ã wʉtatjidih bohéni Jesúsdih jwãáhnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, deyoób ma bejechah, weembʉ́t majeéh wã bejmi caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

20  —Jia mʉjjiowã́ ĩ́ih mʉʉ́ pínah íitnadih ĩ bíbohna caá. Jwébehwãbʉt ĩ́ih yécanadih ĩ bíbohna caá. Obohjeéhtih, weémboó nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wĩ́ih mʉʉjéh pohba wã bíbohcan caá. Pánihna, wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́chah, bʉ́dí bʉwat meemdíhbʉt ã jʉmbipna caá, Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

21 Páant ã niijíchah joinít, biíh jwʉh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maá, majeéh weembʉ́t wã bejmi caá. Obohjeéhtih, wã bejat pínah jã́tih wã íip ã wʉnʉchah, ã́ih bácahdih wã yohat pínah niijná, ‘Ma chão jwʉ́hʉʉ́’, weemdíh ma niijí. Ã wʉnʉchah yoh péanit, majeéh wã bejbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

22  —Weemdíh náahcannit wʉnnit panihnit jʉmna, queétboó wʉnnitdih ĩ yoho naáh. Obohjeéhtih, meémboó wãjeéh jʉmni pínah bʉʉ ma jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

Bʉ́dí johlit nolihatdihbʉt ã yayáát

(Mr 4.35-41; Lc 8.22-25)

23 Páant niíj péanit, jẽ́litboó dei jʉibínit, bʉ́dí jãáj chóodih ã bohénitdih ãt nʉmah waadáp wʉt jĩ. 24 Íimdih ĩ chʉ́ʉh bejechah, Jesúsboó ãt ʉ̃wah bejep wʉt jĩ. Pánihna, íim tac yoób ĩ bʉʉg lájachah pohba, Jesús ã ʉ̃wat pónih, bʉ́dí johlit ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Páant bʉ́dí nolihat ã jʉmʉchah, ĩt daábíhip wʉt jĩ.

25 —¡Maá, jwiítdih ma teo wáacá! ¡Daabná caá jwĩ chãjap! ĩt niíj wʉcʉp wʉt jĩ.

26 Páant ĩ niíj wʉcʉchah, jáanit, Jesús queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá bʉ́dí ñi ʉ́ʉm? Weemdíh tʉ́i jenah joiná, ñita ʉ́ʉmcan tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niijnít, ñah ñʉhnit, johlit, nolihatdihbʉt jʉ̃ihnit, “Ma yayaá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchahjeh, johlit nolihatbʉt biícmantjeh ãt yayáh bejep wʉt jĩ. 27 Páant ã yapachah, en wʉ́hi bejnit, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—¿Dedé cã́ac tigaá nin? Ã naáwáchahjeh, johlit, nolihatbʉt ã yayáh bejna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Gadara baácdih moón nemép caolih jʉmnitdih Jesús ã booaat

(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)

28 Páant ã yapat tʉ́ttimah, Gadara baácna ĩt chʉ́ʉh jʉibínap wʉt jĩ. Caanná ĩ chʉ́ʉh jʉibínachah, chéne neoná cã́ac yohopmant Jesúsdih ĩt jwãáh dei jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Queét nemép caolih jʉmnit, tʉbit tac behnit ĩ jʉmʉchah, caanná cã́acwã ĩpĩ́ bejcap wʉt jĩ. 29 Pánihna, Jesúsdih jwãáh dei jʉibínit, nin pah ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—¿Meém Dios wʉ̃ʉ́h, dépanih chãjadih jʉ̃óh tigaá ma chãj? ¿Dios ã peéh chãjat pínah ã jʉdh jwʉhʉchah yʉhna, jã́tih jwiítdih peéh chãjadih jʉ̃óhnit beé ma chãjap? ĩt niijíp wʉt jĩ.

30 Yʉʉ́pbit dawá momo mʉʉwã bid jeémpna ĩt chãjap wʉt jĩ. 31 Pánihna, queétdih ennit, nemépwã nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Jwiítdih bacat tʉ́ʉtna, cot mʉʉwãdih ma waadát tʉ́ʉtʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.

32  —Jʉ́ʉ, caán láa bácah ñi bejeé, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, queét cã́acwãíh bácahmant bacnit, mʉʉwãdih nemépwã ĩt waadáp wʉt jĩ. Páant ĩ waadáchah, wẽpép ñáo dei bej, íimna bʉʉ́g báah bejnit, mʉʉwã ĩt chĩíc wʉn beedáh bejep wʉt jĩ.

33 Páant ĩ yapachah enna, bʉ́dí ʉ́ʉmnit, queét mʉʉwãjidih en daonítboó ĩ́ih tʉ́tchina ĩt ñáo jweí jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih ñáo jwʉ́ʉb jʉibínit, mʉʉwã ded pah ĩ yapatjidih, nemép caolih jʉmnitdihbʉt ded pah Jesús ã booaatjidih ĩt naóh peetép wʉt jĩ. 34 Páant ĩ naáwáchah joinít, nihat caán tʉ́tchidih moón Jesúsdih enedih ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, caandíh náahcan, ĩ́ih baácmant Jesúswãdih ĩt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

9

Jéih yoocannidih Jesús ã booaat

(Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)

1 Páant ĩ jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, ĩ́ih jãáj chóona waadnít, Jesúswã ĩt jwʉ́ʉb chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉh bejnit, Jesús ãpĩ́ jʉibíni tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. 2 Caanná ĩ jʉibínachah, caanjĩ́h moón jéih yoocannidih ã ñajat chóojĩh Jesús pebhna ĩt beo jʉibínap wʉt jĩ. “Jesús nindih ã jéih booabipna caá”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, jéih yoocannidih nin pah Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma weñeé. Ma yéejatdih meemdíh wã yohna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant ã niijíchah joinít, biquína Moisés ã wʉtatjidih bohénit nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ: “Diosjeh yéejatdih ã jéih yohna caá. Nin cã́acjeh jʉmna yʉhna, páant niijná, ‘Dios wã jʉmna caá’, niíj yeena caá ã chãjap”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 4 Páant ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, nin pah Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá páant yeejép ñi jenah joí? 5  ‘Ma yéejatdih wã yohna caá’, wã niijíchah joinít, weemdíh jéihcan yʉhna, ‘Yeeni caá’, ñi niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, ‘Ñah ñʉhnit, ma yáac chʉ̃i bejeé’, wã niijíchah, caán ã bejechah ennit, wã niiját yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá. Pánih jéihna, yéejat yohat wẽpat wã bíbohatdihbʉt ñi jéihbipna caá. 6  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, nin baácdih moondíh jéih booanit, ĩ yéej chãjatdihbʉt wã jéih yohna caá. Pánih tibeé Dios weemdíh ã wah deyanap jĩ, cã́acwã ĩ yéejatdih wã yohat pínah niijná. Pánihna, caán wẽpatdih wã bíbohatdih yeéb ñi jéihyat pínah niijná, nin pah wã chãj jʉ́ʉtbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj péanit, jéih yoocannidih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajat chóodih ʉbnit, míih mʉʉ́boó ma jwʉ́ʉb bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant ã niijíchah joinít, jéih yoocanniji ñah ñʉhnit, ã́ih mʉʉ́boó ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 8 Páant ã booanachah ennit, cã́acwã ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih en wʉ́hi bejnit, Dios Jesúsdih bʉ́dí wẽpat ã wʉ̃hatdih jéihnit, Diosdih bʉ́dí ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

Jesús Mateodih ã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtat

(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32)

9 Pánih booa péaniji caán mʉʉmánt bac bejnit, Jesús ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb nʉmah jib bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, caanmánt jʉ̃óhnit, weém Mateo pebh ĩ jʉyʉ́p jĩ. Romanowã ĩ maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hni wã jʉmʉp jĩ. Pánihna, caán láa wĩ́ih tewat tólihboó wã chʉ́ʉdʉp jĩ. Caanjĩ́h wã chʉ́ʉdʉchah ennit, nin pah weemdíh Jesús ã niijíp jĩ:

—Wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinítjeh, ñah ñʉhnit, ãjeéh wã bejep jĩ.

10 Tʉ́ttimah, Jesúswãdih wĩ́ih mʉʉ́boó nʉmah jeémédih wã bejep jĩ. Weem páh dawá dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnitdih, bita “Yeejépwã caá”, ĩ niijnítdihbʉt wã nʉmah jeémép jĩ. 11 Páant queét biícdih jwĩ jeéméchah ennit, biquína fariseowã jwiít Jesús ã bohénitdih nin pah ĩ niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—¿Dépanih tigaá ñíih bohéni dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnit, yeejép chãjnit biícdih ã jeémp? ĩ niijíp jĩ.*

12-13 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesúsboó queét fariseowãdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hcannit cohnidih ĩpĩ́ bidcan caá. Wʉnnitjeh caá caandíh ĩ bidip. Pánihat pah ‘Weém yéejat wihcanni caá’, niíj jenah joinít, teo wáacni pínahdih ĩpĩ́ bidcan caá. Obohjeéhtih, ‘Wã yéejatdih jĩ́gahnit, wã tʉ́ʉt nʉʉ́míhna caá’, niíj jenah joinít caá teo wáacni pínahdih ĩ bidip. ‘Jwiít yeejépwã caá’, niíj jenah joinítdihjeh teo wáacadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, ĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Dios naáwátdih naóh yapani ã niíj daacátjidih yeebdíh jéihyat caá náahap. ‘ “Nʉñʉ́pwãdih ñi mao cáo wʉ̃hatdih weém wã náahcan caá. Obohjeéhtih, bitadih ñi jĩ́gah en teo wáacatdih caá yeebdíh wã náah yacap”, Dios ã niijná caá’, ãt niíj daacáp tajĩ.*Caán ded pah ã daacátjidih jéihyat tʉ́ʉt niijná, ñi jwʉ́ʉb bohénaá. Caán ã daacátji pah, jĩ́gah ennit, weém cã́acwãdih teo wáacadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, ã niijíp jĩ.

Jeémp jwʉhcatdih Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)

14 Tʉ́ttimah, Juan Daabáni ã bohénitboó jwĩ pebh jʉinít, nin pah Jesúsdih ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Jwiít Juan ã bohénit, jwĩ nʉowã ĩ wʉtat pah jwĩpĩ́ jeémp jwʉhcan caá. Fariseowãbʉt biíc yoobó ĩpĩ́ chãjna caá. ¿Dépanih tigaá ma bohénitboó páantjeh ĩ jeémp? Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

15  —Nin pah caá ã jʉmʉp: Téihya chéoni ã nʉmah jeémpnit biícdih ã jʉm jwʉhʉchah, jĩ́gahcan, ĩpĩ́ tʉ́i wẽi jeémpna caá. Obohjeéhtih, caán téihya chéonidih bita ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah, jĩ́gahnit, ĩta jeémp jwʉhcan tagaá. Weém caán téihya chéoni panihni wã jʉmna caá. Pánihat pah tigaá wã bohénit wãjeéh jʉmna, wẽinit, páantjeh ĩ jeémpna caá. Obohjeéhtih, bita weemdíh ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah, wã bohénitjeéh wã wihcah, caán láa jĩ́gahnit, ĩ jeémp jwʉhcan niít, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

16 Pánihna, ded pah jwĩ nʉowã ĩ wʉtatji ã́ih jáap bohéátjĩh fariseowã ĩ widíhichah enna, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj bohénap jĩ: “Jáap yégueh chóo chocca naáh chóojĩh máa yégueh chóodih nah wai bʉ́ʉdhdat ã náahcan caá. Páant ñi chãjachah nihna, caandíh ñi chocat tʉ́ttimah, jiínt bejna, máa chóodih chah ãta yewa tagaá. Páant tigaá jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih wĩ́ih jáap bohéátjĩh wid naóhcat caá náahap. 17  Pánihat dée, pah jwʉhcanni iguíh macdih nʉñʉ́p chóojĩh ĩ chãjniji máa wʉh wʉʉ́hdih yáacat ã náahcan caá. Páant ñi yáacachah nihna, iguíh mac pahna, máa wʉh wʉʉ́h jéih yʉ́ʉhcan, ãta yewah bej tagaá. Páant ã yewechah, chénat pah ãta bʉʉd tágaá. Pánihna, jáap macdih, jáap wʉh wʉʉ́hboó yáacat caá náahap. Páant ñi yáacachah, iguíh mac, caandíh yáacni chóobʉt ã tʉ́i jʉmbipna caá. Pánihat pah, wĩ́ih jáap bohéát jwĩ nʉowã ĩ naáwátjijĩh wid naóhcat caá náahap”, ã niijíp jĩ.

Ã́ih yégueh chóodih jʉí, teonih, Jairo nʉʉmdíhbʉt Jesús ã booaat

(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56)

18 Wĩ́ih mʉʉ́boó páantjeh jwĩ jʉmʉchah, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉdíh en daonít ĩ maáh ã waád jʉyʉ́p jĩ. Waád jʉinít, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—Wã nʉʉ́m jáantjeh mi wʉnah bejep be. Obohjeéhtih, caántdih ma teo jã́ha booaat tʉ́ʉt niijná, wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́. Páant ma teo jã́hanachah, mi jwʉ́ʉb boobipna caá, Jesúsdih ã niijíp jĩ.

19 Páant ã niijíchah joinít, Jesús wĩ́ih mʉʉ́boó jeémp chʉ́ʉdniji, ñah ñʉhnit, ãjeéh ã bac bejep jĩ. Jwiít ã bohénitbʉt ĩjeéh jwĩ bejep jĩ. 20-21 Pánih bejnit, namádih jwĩ bejechah, cã́acwã cãtíh biíh wili wʉnnih mit jʉmʉp tajĩ. Caánt doce jópchi mácanihat panihat wʉnnih, “Jesúíh yégueh chóodihjeh jʉibí teona, wã boobipna caá”, mit niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joinít, Jesús tã́ahmant jʉ̃óhnit, ã́ih yégueh chóo yapatbitdih mit jʉí tewep tajĩ. 22 Páant mi jʉí tewatdih jéihna, tac pʉ́ʉd ennit, Jesús caántdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Nʉʉmʉ́, ma weñeé. Weemdíh tʉ́i jenah joinít, ma boona caá, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, mit boonap tajĩ.

23 Tʉ́ttimah, jwiít Jesús biícdih maáíh mʉʉná jwĩ waád jʉibínap jĩ. Pánih waád jʉibínit, chío póojnitdih, dawá ñaác jʉ̃inítdihbʉt jwĩ enep jĩ. 24 Páant ĩ jʉñʉ́chah ennit, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Yeéb ñi bac bejeé. Mi wʉncan caá. Ʉ̃ona caá mi chãjap, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, “Nih yáana caá ã chãjap”, niijnít, cã́acwã caandíh ĩ dehwep jĩ. 25 Pánihna, queét ĩ bac bejat tʉ́ttimah, wʉnnih pebhna waad béjnit, miíh téihyadih Jesús ãt tewep wʉt jĩ. Páant ã tewechahjeh, boonit, mit ñah ñʉhʉp wʉt jĩ. 26 Jóocmant ñʉhnit caántdih ã booaat doonádih joinít, caán tʉ́tchidih moondíh ĩt naóh peetép tajĩ.

Chénewã jéih encannitdih Jesús ã booaat

27 Caanjĩ́h jʉmnitji jwʉ́ʉb jibidih jwĩ bejechah, chénewã jéih encannit neoná jwiítdih pée bejnit, nin pah ĩ niíj ej ñaacáp jĩ:

—¡David jʉima, Dios ã wahni, jwiítdih ma jĩ́gah eneé! ĩ niijíp jĩ.

28 Páant ĩ niíj ej ñaacáchah, jwiít Jesús biícdih biíh mʉʉ́boó jwĩ waad béjep jĩ. Páant jwĩ waad béjechah, queét jéih encannitbʉt ĩ ñʉʉ́n waád jʉyʉ́p jĩ. Páant ĩ waád jʉyʉ́chah ennit, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—‘Jwiítdih ã jéih booami nacaá’, ¿weemdíh ñi niíj jenah joí niít? ã niijíp jĩ.

—Páant tigaá jwĩ niíj jenah joyóp, caandíh ĩ niíj jepahap jĩ.

29 Páant ĩ niíj jepahachah joinít, ĩ́ih quíibdih teo jã́hanit, nin pah ã niijíp jĩ:

—‘Páant ã chãjbipna caá’, ñi niíj jenah joyát pahjeh tigaá wã chãjbip, ã niijíp jĩ.

30 Páant ã niijíchahjeh, ĩ jéih enep jĩ, bʉca. Pánih booanit, Jesús nin pah queétdih ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Weém bʉʉtéh yeebdíh wã booaatdih bitadih ñi naóhca bojoó, ã niijíp jĩ.

31 Páant ã niijíchah yʉhna, bac bejnit, queétdih ded pah ã booaatjidih nihat pebhboó ĩt naóh peetép tajĩ.

Jéih wéhecannidih Jesús ã booaat

32 Páant ĩ bac bejechah, Jesús pebh nemép jʉmnidih bita ĩ ñahwat ʉb waád jʉyʉ́p jĩ. Caán nemép caandíh ãt jéih wéheat tʉ́ʉtcap tajĩ. 33 Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah ennit, Jesús nemépdih ã bacat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã bacat tʉ́ʉtʉchahjeh, jéih wéhecanniji ã jwʉ́ʉb wéhenap jĩ. Caandíh ennit, nihat ĩ en wʉ́hi bejep jĩ.

—¡Nin pah yapatdih nihat jwiít Israel baácdih moón jwĩpĩ́ encan jĩ! ĩ míic niijíp jĩ.

34 Obohjeéhtih, fariseowã mácah ĩ míic niíj wéhenap jĩ.

—Nemépwã ĩ maáh ã wẽpatjĩh caá nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtʉp, ĩ míic niijíp jĩ.*

Jesús cã́acwãdih ã jĩ́gah enat

35 Pánihat tʉ́ttimah, nihat botoni tʉ́tchina, dahwani tʉ́tchinadihbʉt bohé jibidih bejna, Jesús jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. Tʉ́tchina yoobó naóh jib bejna, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, Jesús ãpĩ́ bohénap jĩ. Dios ã maáh jʉmat tʉ́ini doonádih naóhnit, nihat caanjĩ́h moón tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdihbʉt ãpĩ́ booanap jĩ.* 36 Pánih bejna, dawá cã́acwã ovejawãdih en daoní wihcat pah yeejép yapnit, moh yéejnit ĩ jʉmʉchah ennit, Jesús queétdih bʉ́dí ãt jĩ́gah enep jĩ.* 37 Pánih jĩ́gah ennit, jwiít ã bohénitdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Jóo dajat láa bʉ́dí tewat ã jʉmʉchah yʉhna, teonitboó daocánnitjeh ĩ jʉmna caá. Pánihat pah, tʉ́ini doonádih joinít pínah dawá ĩ jʉmʉchah yʉhna, queétdih naóhnit pínahboó daocánnitjeh ĩ jʉmna caá. 38  Pánihna, tʉ́ini doonádih chah dawá bohénitdih ã wahat pínah niijná, Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, ã niijíp jĩ.*

10

Jesús doce ã naáwát tʉ́ʉtnit pínah ĩ wʉ̃tna

(Mr 3.13-19; Lc 6.12-16)

1 Tʉ́ttimah, jwiít doce ã bohénitdih bid bojnit, nemépwãdih bacaat pínah wẽpat, nihat wʉnnitdih booaat pínah wẽpatdihbʉt jwiítdih ã wʉ̃hʉp jĩ.

2 Nin caá jwiít Jesús ã bohénit, ã naáwát tʉ́ʉtnit pínah jwĩ wʉ̃t: Simón ã jʉmʉp jĩ. Caandíh Pedro Jesús ã wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp jĩ. Ã ʉ́ʉd Andrésbʉt ã jʉmʉp jĩ. Santiago, ã ʉ́ʉd Juanjĩhbʉt ĩ jʉmʉp jĩ. Queét chénewã Zebedeo weh ĩ jʉmʉp jĩ. 3 Felipe, Bartolomé, Tomás, weém Mateobʉt jwĩ jʉmʉp jĩ. Weémboó Romanowã ĩ maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hni wã jʉmʉp jĩ. Biíh Santiago, Alfeo wʉ̃ʉ́hbʉt ã jʉmʉp jĩ. Tadeo, Lebeo ĩ niíj wʉ̃t bʉ́ʉdhnibʉt ã jʉmʉp jĩ. 4 Biíh Simón, Celote wʉ̃t jʉmni poómpdih bóobʉt ã jʉmʉp jĩ. Judas Iscariote, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínahbʉt ã jʉmʉp jĩ.

Jesús doce ã bohénitdih ã wahat

(Mr 6.7-13; Lc 9.1-6)

5 Jwiít doce ã bohénitdih ã wẽpatdih wʉ̃h, biíh tʉ́tchinaboó wahna, ded pah jwĩ chãjat pínahdih nin pah Jesús jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ: “Judíowã nihcannit pebhna ñi bejca bojoó. Samaria baácboobʉ́t ñi bejca bojoó. 6  Diosdih jéihcannit jʉmna, bʉʉdnít ovejawã panihnit ĩ jʉmʉchah, judíowã pebhboojéh ñi bejeé. 7  ‘Dios maáh ã jʉmatdih ã jʉ́ʉtat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá’, queétdih ñi niíj naáwá. 8  Pánih naóhna, bácah moópnit, dawá tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnit, wʉnah bejnitdihbʉt ñi booanaá. Nemép caolih jʉmnitíh bácahmant nemépwãdih ñi bacanaá. Páant ñi chãjat pínah wẽpatdih yeebdíh wã wʉ̃hna caá. Jíib náahcanjeh yeebdíh wã wʉ̃hat pah mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó jíib náahcanjeh cã́acwãdih ñi teo wáacá.

9  “Pánih bejna, dinerodih ñi ʉb bejca bojoó. 10  Wʉh wʉʉ́h, tʉ́ʉt nʉʉmát pínah camisa, zapatos ʉb bejcan, íoh cajat nahdihbʉt ñi ʉb bejca bojoó. Ñi dʉwát chóojeh ñi dʉo béjeé. Ñi bohénit pínahboó yeebdíh ĩ nʉmah jeémpbipna caá. Ñi dʉoní chóo ã moopóchah, queétboó ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínah chóodihbʉt ĩ wʉ̃hbipna caá. Queétdih ñi teo wáacat jíib, páant caá yeebdíh ĩ chãjbipna caá.*

11  “Caán tʉ́tchina jʉibínit, caán tʉ́tchidih jʉm jwʉhna, yeebdíh wẽi jwãáhnitíh mʉʉdíhjeh ñi chão jwʉ́hʉʉ́. 12  Ĩ́ih mʉʉná waad béjnit, ‘Dios ã tʉ́yat ñijeéh ã jʉmʉ naáh’, caán mʉʉdíh moondíh ñi niijí. 13  Páant ñi niijíchah, tʉ́init ĩ jʉmat jíib, Dios ã tʉ́yat ĩjeéh ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, tʉ́icannit ĩ jʉmʉchah, páant ñi niijíchah yʉhna, Dios ã tʉ́yat ĩjeéh ã wihcan niít. 14  Yeebdíh náahcan, ĩ joííhcah, caán mʉʉmánt ñi bac bejeé. Bac bejnit, queétdih Dios ã yohat pínahdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ñíih zapatosdih tóo dʉgnit, caán jʉmni becchídih ñi péoh mao yoh jéenanaá. Pánihna, caán tʉ́tchidih moón yeebdíh ĩ náahcah, biíc yoobó mʉntih queétdihbʉt ñi chãj jʉ́ʉtʉ́.* 15  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Peéh chãjni yeó jáapdih Sodoma tʉ́tchidih moón, Gomorra tʉ́tchidih moondíhbʉt Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.*Obohjeéhtih, queétdih ã peéh chãjat chah, yeebdíh náahcannitboodíh ã peéh chãjbipna caá”, jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Jesúíhwãdih bita yeejép ĩ chãjat pínah

16  “¡Weemdíh ñi tʉ́i joyoó! Yeéb ovejawã panihnitdih jiowã́ panihnit pebhboó wã wahna caá. Pánihna, jopwã pah tac behcannit, maiwã pah ñi tʉ́i yap náhninaá.* 17  ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Yeebdíh eníhcannit ñi maátadih ĩ wʉ̃hbipna caá. Jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉ́boó waadnít, yeebdíh ĩ pʉ̃ibipna caá. 18  Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, caán tʉ́tchinadih moón ĩ maáta pebhna, chah wẽpnit maáta pebhnabʉt yeebdíh ĩ ʉb bejbipna caá. Caanná ĩ ʉb bejechah, queét maátadih, judíowã nihcannit maátadihbʉt wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi naóhbipna caá. 19  Páant maátadih ĩ wʉ̃hʉchah, ‘Ded pah wã niiját pínahdih wã jéihcan niít’, ñi niíj jenah joicá bojoó. Yeebdíh ĩ ʉʉ́bh joyóchahjeh, ñi niiját pínahdih Dios yeebdíh ã jéihyabipna caá. 20  Páant ã jéihyanachah, queétdih jepahna, yeéb ñi jenah joyátjĩhjeh ñi jepahcan niít. Dios jwĩ íip ã jenah joyátdih Tʉ́ini Espírituboó yeebdíh ã naáwát tʉ́ʉtbipna caá.*

21  “Caán láa, det wĩ́ihwã ĩ jʉmat jíib, biíc weh jʉmna yʉhna, maátadih naóh yacnit, ã déedih ã mao yohat tʉ́ʉtbipna caá. Ĩ mána ĩ wehdih, ĩ wehboó ĩ mánadihbʉt ĩ mao yohat tʉ́ʉtbipna caá.* 22  Pánihna, yeéb wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, nihat yeebdíh ĩ eníhcan niít. Páant ĩ eníhcah, yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, weemdíh páantjeh ñi cádahcah, yeebdíh wã tʉ́i ʉbbipna caá, wã íip pebhboó ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.* 23  Wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi naáwát jíib, biíc tʉ́tchidih moón yeebdíh ĩ yéej chãjachah, biíh tʉ́tchina jwei béjnit, caanjĩ́h moondíhbʉt ñi naáwá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nihat Israel baácboó jʉmni tʉ́tchinadih moondíh ñi naóh beedáát pínah jã́tih, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé nin baácboó wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá.

24  “Jáap jéihni caandíh bohéni chah nihcan caá. Biíc yoobó teo wʉ̃hnibʉt ã maáh chah nihcan caá.* 25  ‘Ded pah weemdíh bohénidih ã yapat pah mʉntih weemdíhbʉt ã yapbipna caá’, jáap jéihnidih niíj jenah joyát caá náahap. Teo wʉ̃hnibʉt ‘Ded pah wã maáhdih ã yapat pah mʉntih weemdíhbʉt ã yapbipna caá’, niíj jenah joyát caá náahap. Obohjeéhtih, ‘Wã maáh chah jʉmna, caandíh yeejép ã yapat pah weémboodíh ã yapcan niít’, niíj jenah joicát caá náahap. Weém mʉʉ́ mínah panihni, yeébboó wã pebh moon pánihnit ñi jʉmna caá. Pánihna, cã́acwã weemdíh ‘Beelzebú caá’, niijná, yeéb wĩ́ihwãdihbʉt biíc yoobó yeejép ĩ niijbípna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

¿Deddih tigaá ʉ́ʉmat náah?

(Lc 12.2-7)

26  “Bʉʉ láa cã́acwãdih wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi naáwáchah yʉhna, joííhcan, bita ĩ encah, yeebdíh yeejép ĩ chãjbipna caá. Pánih yeejép ĩ bih chãjachah yʉhna, tʉ́ttimah nihat ĩ tʉ́i jéihbipna caá. Yeebdíh yeejép chãjnitdih ñi ʉ́ʉmca bojoó.* 27  Pánihna, bʉʉ ded pah yeebdíhjeh wã bohéátdih tʉ́ttimah dawá cã́acwã cãtíh ʉ́ʉmcanjeh ñi naáwá. 28  Cã́acwã yeebdíh maona, ñíih bácahdihjeh ĩ mao yohna caá. Obohjeéhtih, ñíih caolihdih ĩ jéih maocan caá. Pánihna, det yeebdíh mao yohíhnitdih ñi ʉ́ʉmca bojoó. Obohjeéhtih, Diosboodíh caá ʉ́ʉmat náahap. Caanjéh tigaá ñíih bácahdih, ñíih caolihdihbʉt iiguípna ã jéih yohna caá.

29  “Chéne jwébehwãbit bainíbitjeh ĩ jíib jʉmʉchah yʉhna, biícbitdih Dios ã bʉʉdácan caá. Dios ã wʉtcah, caanbít ã wʉncan niít. 30  Ñíih waó yoócnadih Dios jenah en beedáni jʉmna, ded pah ñi jʉmatdihbʉt ã tʉ́i jéih beedána caá. Pánih jéih beedána, yeebdíh ã tʉ́i jéih en daoná caá. 31  Jwébehwãdih ã oyat chah, yeébboodíh ã oina caá. Pánih oinit, ã en dawátdih jéihna, ñi náhni dahwaca bojoó”, Jesús ã niijíp jĩ.

“Weém Jesúíh caá”, ʉ́ʉmcanjeh, niiját

(Lc 12.8-9)

32  “ ‘Weém Jesúíh caá’, ded bitadih ã niijíchah, weembʉ́t caandíh ‘Caán wĩ́ih caá’, wã íip jeáboó jʉmnidih wã niijbípna caá. 33  Obohjeéhtih, ded wĩ́ih jʉmna yʉhna, ‘Weém Jesúíh nihcan caá’, bitadih ã niijíchah, ‘Caán wĩ́ih nihcan caá’, weembʉ́t wã íipdih wã niijbípna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.*

Jesús cã́acwãdih chéne poómp ã chãjat

(Lc 12.51-53; 14.26-27)

34  “¿Ded pah tigaá yeéb weemdíh ñi niíj jenah joí? ‘Ã́ih doonádih joinít, nihat cã́acwã tʉ́i biícdih ĩ jʉmbipna caá’, ¿ñi niíj jenah joí niít? Obohjeéhtih, pánihcan caá. Cã́acwã wã bohéátdih ĩ joyát tʉ́ttimah, biquína wã naáwátdih ĩ tʉ́i wẽi joyóchah, bitaboó caandíh jepahcan, queétdih ĩ en jʉ̃ihbipna caá. 35  Biquína behnit wã naáwátdih ĩ tʉ́i joyát jíib ĩ weh queétdih ĩ eníhcan niít. Behnit yaádh wã naáwátdih ĩ tʉ́i joyát jíib ĩ weh yatá queétdih ĩ eníhcan niít. Ĩ chʉdhna yaádh wã bohéátdih ĩ tʉ́i joyát jíib, ĩ weh áana yaádh queétdih ĩ eníhcan niít. 36  Ded weemdíh jepahnidih ã déewã yoobát ĩ eníhbican nacaá.*

37  “Ded weemdíh ã oyat chah ã mánadih, ã wehdih oina, wĩ́ih nihcan niít. 38  Pánihna, cruzboó wʉnna, yeejép wã yapat pínah pah, ded wĩ́ih ã jʉmat jíib yeejép ã yapbipna caá. Pánih yeejép yapatdih ʉ́ʉmnit, jweiná, wĩ́ih nihcan niít.* 39  Ded weemdíh tʉ́i jenah joicán, bií déedih en ñinahnit, ã náahatdihjeh chãjna, iiguípna ã bejbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã́ih pínahdih jenah joicánjeh, wã weñat pínahdih chãjniboó páantjeh wãjeéh ã tʉ́i jʉmbipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.*

Jwiítdih jíib wʉ̃hat panihni

(Mr 9.41)

40  “Det yeéb wĩ́ihwãdih tʉ́i náahna, weemdíhbʉt ĩ náahna caá. Pánihna, weemdíh tʉ́i náahni weemdíh wahnidihbʉt ã náahna caá.* 41  Dios naáwátdih naóh yapani ã tewat jíib Dios caandíh ã tʉ́i chãjbipna caá. Ã naáwátdih naóh yapani ã jʉmʉchah enna, ded caandíh tʉ́i náahna, naóh yapanidih ã tʉ́i chãjat pah Dios caandíhbʉt biíc yoobó ã tʉ́i chãjbipna caá. Ded tʉ́ini ã jʉmat jíib, Dios caandíh ã tʉ́i chãjbipna caá. Tʉ́ini ã jʉmʉchah ennit, biíhboó caandíh tʉ́i náahna, tʉ́inidih Dios ã tʉ́i chãjat pah, caandíh náahnidihbʉt biíc yoobó ã tʉ́i chãjbipna caá. 42  Ded wĩ́ih moh yéejni ã jʉmʉchah enna, caandíh ã babhbat pínah, bainí mahjeh ã wʉ̃hʉchah yʉhna, ã teo wáacatbit jíib, Dios caandíhbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

11

Juan Daabáni ã ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtat

(Lc 7.18-35)

1 Páant jwiít ã bohénitdih ã naóh péaat tʉ́ttimah, caán baácdih bóo tʉ́tchinadih moondíh Jesús ã́ih tʉ́ini doonádih bohénadih ã bejep jĩ. Jwiítbʉt biíh tʉ́tchinadih moondíh bohénadih jwĩ bejep jĩ. 2 Pánih bejnitji jwĩ jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, Jesús ded pah ã chãjat doonádih Juan Daabáni nemat mʉʉ́boó jʉmni ãt joyóp tajĩ. Pánih joiníji ã bohénitdih Jesús pebhna ãt wahap tajĩ, caandíh ĩ ʉʉ́bh joí enat pínah niijná. 3 Páant ã wahachah, jwĩ pebh jʉinít, nin pah Jesúsdih ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Juan jwiítdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joí enat tʉ́ʉtʉp be: ‘ “Wã tʉ́ttimah biíh ã jʉ̃óhbipna caá”, ¿wã niijníji niít meém? ¿Wã niijníji ma nihcah, biíhdih páñat náah niít?’ ã niijíp be, Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

4 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Bʉʉ ded pah ñi joyátji, ñi enatjidihbʉt Juandih nin pah niíj naáwádih ñi bejeé: 5  ‘Jéih encannitji, jéih joicánnitji, jéih bejcannitjidihbʉt ã booana beé. Bácah moópnitji, wʉnah bejnitjidih yʉh bʉca ã booana beé.*Moh yéejnitdih ã tʉ́i ʉbat pínah doonádihbʉt naóhna ã chãjap be.* 6  Pánihna, “Ded weemdíh tʉ́i jenah joí cádahcannidih Dios ã wẽi enna caá”, Jesús ã niijíp be’, Juandih niíj naáwádih ñi bejeé, ã niijíp jĩ.

7 Páant ã niijíchah joinít, Juandih naáwádih ĩ jwʉ́ʉb bejep jĩ. Páant ĩ jwʉ́ʉb bejechah, Juan ded pah ã jʉmatdih dawá jwĩjeéh péenitdih Jesús nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “¿Dedédih enedih bej tigaá ñipĩ́ chãj, mʉʉ́ wihcapboó bejna? ¿Jiwi jeémp yílip déedih johlit ã joh jwejni panihnidih enedih ñi bejnit beé? Obohjeéhtih, Juan pánihcan beé. Det biáboó ĩ naáwáchah yʉhna, caánboó jweéhcanjeh, yoobópdih ãpĩ́ naáwáp wʉt jĩ. 8  Pánih jʉmnidih bidcan, ¿tʉ́ini yégueh dʉonídih enedih ñi bejnit beé? Obohjeéhtih, tʉ́ini yégueh dʉonít maátaíh mʉʉ́boó ĩpĩ́ jʉmna caá. Juanboó queét pah nihcan beé. 9  Pánih jʉmnidihbʉt bidcan, ¿Dios naáwátdih naóh yapanidih enedih bejnit beé ñi chãj? Páant tigaá Juan ã jʉmʉp. Bita naóh yapanit chah ã jʉmna caá. 10  Juan ã jwíih naóh waáwát pínahdih jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj naóh daacáp tajĩ:

‘Ã wʉ̃ʉ́hdih Dios nin pah ã niijíp be: “Ma jã́tih wã naáwátdih naóh waóhni pínahdih wã wahbipna caá, meémboó ma naáwáchah joinít, cã́acwã ĩ jepahat pínah niijná”, Dios ã niijíp be’, ãt niíj daacáp tajĩ.(Mal 3.1)

11  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nihat bita chah Juan Daabáni ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, páant ã jʉmʉchah yʉhna, Dios ã maáh jʉmʉpna ded oboh jʉmniboó Juan chah ã jʉmbipna caá.

12  “Juan ã bohé jwíih láa bʉʉ láana, Dios ã maáh jʉmʉpboó dawá ĩ waadát pínahdih bʉ́dí ĩ bidna caá. Pánih bidna, Diosdih tʉ́i jenah joinít, yeó jáap jʉmat pah chah dawá waadná caá ĩ chãjap. Obohjeéhtih, bitaboó páant ĩ waadátdih íijnit, queétdih ĩ jãhna yʉh caá. 13  Juan ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, nihat Dios naáwátdih naóh yapanitboó daácna, Moisésbʉt daácna, Dios ã maáh jʉmat pínahdih ĩt naóh daacáp tajĩ. Juanbʉt caandíhjeh mʉntih ã naóh bohénap be.* 14  ‘Dios ã wahni ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Elías panihni ã jʉ̃óhbipna caá’, jon jã́tih ĩ niijní tigaá Juan ã jʉmʉp. Pánihna, ‘Yoobópdih tigaá Juan ĩ niijní Elías panihni ã jʉmʉp’, yeebdíh niíj jenah joyát caá náahap.* 15  ¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh!

16  “Bʉʉ láa moón weemdíh jepahcannit nin pah ñi jʉmna caá: Yoahdih tíohnit wébít pah caá ñi jʉmʉp. Tíoh chʉ́ʉdnit, nin pah ĩpĩ́ niíj míic jʉ̃ihna caá: 17  ‘Jwĩ pelat póoj tíhwichah yʉhna, yeébboó ñi bʉ́ʉdíhcan beé. Wʉnnitdih jwĩ jʉ̃í tíhwichah yʉhna, ñi jʉ̃í wáaquíhcan beé’, ĩ niíj míic jʉ̃ihna caá. 18  Páant ĩ chãjat pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñipĩ́ chãjna caá. Juan Daabáni cã́acwãjeéh jeémpcan, poonidihbʉt ãpĩ́ babhcap jĩ. Páant ã chãjcah enna, ‘Nemép caolih jʉmni caá’, niíj jʉ̃ihnit, ã bohéátdih ñi joííhcap jĩ. 19  Obohjeéhtih, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, cã́acwãjeéh jeémpnit, wãpĩ́ babhna caá. Páant wã chãjachah ennit, ‘Eneé. Nin bʉ́dí jeémpni, babh máihni caá ã jʉmʉp. Romanowã ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih ʉʉ́bh wʉ̃hnit, yeejép chãjnit biícdih ãpĩ́ pej jʉmna caá’, niíj jʉ̃ihnit, weemdíhbʉt ñi jepahcan caá. Páant niíj jʉ̃ihna, wébít pah caá ñi jʉmʉp. Obohjeéhtih, ded pah Dios ã wʉtat pah wã tʉ́i chãjachah enna, ã jenah joyát yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

Biíh tʉ́tchinadih moón ĩ jepahcat

(Lc 10.13-15)

20 Tʉ́ttimah, biíh tʉ́tchinadih moón caandíh ĩ jepahcatji jíib, Jesús queétdih ã jʉ̃ihñʉp jĩ. Caán tʉ́tchinadih moón biíh tʉ́tchina chah Dios ã wẽpatjĩh Jesús ã chãj jʉ́ʉtʉp yʉh jĩ. Páant ã chãj jʉ́ʉtʉchah yʉhna, ĩ yéejatdih ĩ cádahcap jĩ. Páant ĩ cádahcatji jíib nin pah queétdih ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ: 21  “¡Corazín tʉ́tchidih moón yeejép ñi yapbipna caá! ¡Betsaida tʉ́tchidih moonbʉ́t yeejép ñi yapbipna caá! Ñíih tʉ́tchinadih Dios ã wẽpatjĩh bʉ́dí wã chãj jʉ́ʉtʉp yʉh be. Páant ã wẽpatjĩh wã chãj jʉ́ʉtʉchah enna, Tiro tʉ́tchidih moón, Sidón tʉ́tchidih moonbʉ́t ĩ yéejatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ĩta tʉ́ʉt nʉʉm tágaá. Jĩ́gahna dʉwát chóo dʉonít, ĩ jĩ́gahatdih jʉ́ʉtna, tʉʉ jõóhjĩh ĩta míic waáh tagaá.* 22  Nin pah yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá: Peéh chãjat yeó jáapdih Dios Tiro tʉ́tchidih moón, Sidón tʉ́tchidih moondíhbʉt ã peéh chãjat chah yeébboodíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. 23  Yeebbʉ́t Capernaum tʉ́tchidih moón, ‘Jwiít chah jʉmnit jwĩ jʉmna caá’, ¿ñi míic niíj jenah joí niít? Páant niíj jenah joiná yʉhna, oboh jʉmnit ñi jʉmbipna caá.*Ñíih tʉ́tchidih Dios ã wẽpatjĩh dawá láa wã chãj jʉ́ʉtʉchah yʉhna, yeéb weemdíh ñi jepahcap be. Sodoma tʉ́tchijidih Dios ã wẽpatjĩh páant wã chãj jʉ́ʉtʉchah nihna, caán tʉ́tchidih moón ĩ yéejatdih ĩta cádah tagaá. Páant ĩ cádahachah, caán tʉ́tchi páantjeh ãta jʉm tagaá.* 24  Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Peéh chãjat yeó jáapdih Dios Sodoma tʉ́tchidih moondíh ã peéh chãjat chah yeébboodíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.*

“Wã pebh ñi choó jʉ̃ʉ́wʉ́”, Jesús ã niiját

(Lc 10.21-22)

25 Caán láa nin pah Jesús jwĩ íipdih ã niíj ʉʉ́bʉ́p jĩ: “Paá, meém nihat baácdih moón, nihat jeádih moondíhbʉt ĩ maáh ma jʉmʉchah, meemdíh bʉ́dí wã wẽina caá. ‘Jwiít tʉ́i jéihnit caá’, niijnítdih wã bohéátdih ma beh joyát tʉ́ʉtcap be. Obohjeéhtih, jéih jwʉhcannitboodíh mapĩ́ beh joyána caá. Páant ma chãjachah, ‘Tʉ́ina caá, Paá’, meemdíh wã niijná caá. 26  Páant tigaá, Paá, mapĩ́ wẽi chãjap”, ã niijíp jĩ.

27 Páant niíj ʉʉ́bh péanit, cã́acwãboodíh nin pah Jesús ã niíj naáwáp jĩ: “Dios wã íip nihat ã wẽpat biíc yoobó weemdíhbʉt ã wʉ̃hʉp be.*Ded pah wã jʉmatdih wã íipjeh caá ã jéihyep. Biíh jéihni wihcan caá. Pánihna, ded pah wã íip ã jʉmatdihbʉt weemjéh caá wã jéihyep. Det wã ñíonitdihbʉt wãpĩ́ bohéna caá. Jwiítjeh caá caandíh jwĩ jéihyep.* 28  Yeéb nihat teo wẽejnít, chodóp dʉonít panihnit wã pebh ñi jʉ̃ʉ́wʉ́. Páant ñi jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh wã chooát tʉ́ʉtbipna caá. 29  Weém biícdih tʉ́i bejnit, wã naáwátdih jenah joinít, ñi wẽi jepahaá. Weém cã́acwãdih jĩ́gah ennit, oboh jʉmni pah queétdih tʉ́i teo wáacni wã jʉmna caá. Páant wã jʉmatdih en yacnit, wã naáwátdih tʉ́i jenah joiná, tʉ́i choonít panihnit ñi jʉmbipna caá.* 30  Pánih choonít jʉmna, wã weñat pínahdih ñi chãjachah, yeebdíh ã bʉocan niít. Bʉ́dí chodat panihnidih dʉwát tʉ́ʉtcan, ñi bʉʉjáca naáhdih yeebdíh wã wʉtcan niít”, ã niijíp jĩ.

12

Chooát yeó jáapdih Jesús ã bohénit trigodih ĩ ʉ́ʉc jeémát

(Mr 2.23-28; Lc 6.1-5)

1 Biíh chooát yeó jáapdih Jesús jwiítdih bohé bejna, trigo wáapdih ã nʉmah chóop yap bejep jĩ. Pánih bejna, jwiít ã bohénit nʉʉgʉ́p wʉnna, trigodih jwĩ ʉ́ʉc jeémép jĩ.* 2 Páant jwĩ ʉ́ʉcʉchah enna, jwĩjeéh bejnit fariseowã íijnit, Jesúsdih nin pah ĩ niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—Jwiítdih ma joi jwʉ́hʉʉ́. ¿Dépanih tigaá jwĩ chooát yeó jáapdih yʉhna, ma bohénit ĩ teo? Pánih teona, Dios ã wʉtatdih yap yohna caá ĩ chãjap, ĩ niijíp jĩ.

3-4 Páant ĩ niijíchah joinít, “Wã bohénit ĩ yap yohcan caá”, niiját tʉ́ʉt niijná, Jesús queét fariseowãdih nin pah ã niíj bóod chʉñʉp jĩ:

—Davidji ã pej jʉmnitjĩh nʉʉgʉ́p wʉnna, Dioíh mʉʉná waadnít, sacerdotewã Diosdih ĩ wʉ̃hniji pandih ĩt jeémép wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán pan sacerdotewãjeh ĩ jeémát pínah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dios wʉtna, bitadih caán pandih ãt jeémát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. ¿Davidwã páant ĩ chãjatjidih Dios naáwátdih ĩ daácni nʉ́odih ñi bohécannit jĩí? Caán pandih ĩ jeéméchah yʉhna, ‘Ñi tʉ́i chãjcan beé’, Diosboó ãt niijcáp wʉt jĩ. Pánihat pah, bʉʉ nin trigodih ʉ́ʉc jeémpna, wã bohénitbʉt Diosdih ĩ yap yohcan caá.* 5  Nindihbʉt ñi náhninaá: Dioíh mʉʉ́boó teonit sacerdotewã jwĩ chooát yeó jáapdih ĩpĩ́ choocán caá. Páant ĩ choocán yʉhna, Dios ã wʉtatdih yap yohnit nihcan caá. ¿Páant Moisés ã wʉtatjidih ñi bohécannit jĩí?* 6  Yeebdíh nin pah niíj naóhna caá wã chãjap: Dioíh mʉʉdíh wẽina, caán mʉʉ́boó teonit ĩ choocáh enna yʉhna, ‘Ã tʉ́ina caá’, ñipĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, caán mʉʉdíh ñi weñat chah weémboodíh weñat caá náahap. 7  Dios naáwát nin pah ã niijná caá: ‘Nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hat wã náahcan caá. Obohjeéhtih, bitaboodíh ñi jĩ́gah en teo wáacat caá wã náahap’, Dios ã niijná caá.*Páant ã niijátjidih beh joiná nihna, wã bohénitdih ñita jʉ̃ihcan tagaá. Queét caandíh ʉ́ʉc jeémpna, yap yohna ĩ chãjcan caá. Pánihna, queétdih ñi jʉ̃ihñat ã tʉ́ican caá. 8  Nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, weemjéh tigaá chooát yeó jáapdih cã́acwã ded pah ĩ chãjat pínahdih wʉtni wã jʉmna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Téihya ágahnidih Jesús ã booaat

(Mr 3.1-6; Lc 6.6-11)

9 Páant niíj péa, bejnit, jwĩ míic wáacat mʉʉná jwiítdih Jesús ã nʉmah waád jʉibínap jĩ. 10 Caanjĩ́h téihya ágahni ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, fariseowãboó Jesúsdih naóh yacat tʉ́ʉt niijná, caandíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ma jenah joyóchah, jwĩ chooát yeó jáapdih Dios ã booaat tʉ́ʉt niít? ĩ niijíp jĩ.

11  —¿Ñíih oveja íitboó ã bʉʉg yácachah ennit, ñita jwʉ́ʉb ʉbcan taniít?* 12  Obohjeéhtih, oveja chah caá cã́acboó ã jíib jʉmʉp. Pánihna, chooát yeó jáapdih yʉhna, cã́acwãdih Dios ã teo wáacat tʉ́ʉtna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

13 Páant niíj péanit, caán téihya ágahnidih nin pah ã niíj wʉtʉp jĩ:

—Míih téihyadih ma yoo dʉwʉʉ́, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã́ih téihyadih ã yoo dʉwʉ́p jĩ. Páant ã yoo dʉwʉ́chahjeh, ã́ih téihya ã tʉ́yah bejep jĩ. 14 Páant Jesús ã booanachah ennit, fariseowã ĩ íij bac bejep jĩ. Pánih íij bac bejnit, ded pah Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ĩt míic wéhenap wʉt jĩ.

Jesús ded pah ã jʉmat pínahdih Isaías ã daacátji

15 Pánihna, fariseowã caandíh ĩ mao yohíhatdih jéihna, Jesús jwiítdih biáboó ã nʉmah bejep jĩ. Páant jwĩ bejechah ennit, dawá jwiítdih ĩ péenap jĩ. Páant ĩ péenachah, nihat ĩ ʉb jʉ̃óhnit wʉnnitdih Jesús ã booanap jĩ. 16 Pánih booanit, ded pah ã chãjatdih bitadih ã naáwát tʉ́ʉtcap jĩ. 17 Queétdih booana, jon jã́tih Isaías nin pah ã daacátji biíc yoobó ã chãjap jĩ:

18 “Dios nin pah ã niijná caá: ‘Nin wã wahni, wã oini, weemdíh ã tʉ́i teo wʉ̃hʉchah, bʉ́dí wã wẽina caá. Caandíh Tʉ́ini Espíritudih wã wʉ̃hbipna caá, wã wẽpat biíc yoobó caanbʉ́t ã bíbohat pínah niijná. Pánih jʉmnit, yoobópdih wã chãjat doonádih nihat baácdih moondíh ã naóhbipna caá.

19 Pánih naóhna, míic jʉ̃ihcan, bitadih íijacan, tʉ́inijeh ã naóhbipna caá.

20 Moh yéejnit panihnitdih jʉ̃ihcanjeh, ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Bita jĩ́gahnitdihbʉt ã weñabipna caá. Pánih jʉmna, cã́acwã ĩ míic yéej chãjatdih ámohnit, tʉ́inijeh ã chãjat tʉ́ʉtbipna caá.

21 Ã́ih tʉ́ini doonádih joinít, nihat baácdih moón caandíh ĩ tʉ́i jepahbipna caá. Páant ĩ tʉ́i jepahachah, queétdih ãjeéh ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá’, Dios ã niijná caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 42.1-4)

“Nemép ã wẽpatjĩh Jesús ã booana caá”, ĩ niiját

(Mr 3.20-30; Lc 11.14-23; 12.10)

22 Biíh yeó jáap nemép jʉmnidih jwĩ pebhna cã́acwã ĩ ʉb jʉyʉ́p jĩ. Nemépwã caandíh enat tʉ́ʉtcan, ĩt wéheat tʉ́ʉtcap tajĩ. Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah, Jesús caandíh ã booanap jĩ. Páant ã booanachahjeh, ennit, ã wéhenap jĩ. 23 Pánihatdih ennit, nihat ĩ wʉ́hi bejep jĩ. Pánih wʉ́hinit, “¿Nin David jʉima, Dios ã wahni, jwĩ maáh pínahna niít?” ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

24 Obohjeéhtih, páant ĩ niijíchah joinít, fariseowãboó nin pah ĩ niijíp jĩ: “Nihcan caá. Nemépwã ĩ maáh Beelzebú ã wẽpatjĩhjeh caá nemépwãdih ã bacanap”, ĩ míic niijíp jĩ.*

25 Páant ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, Jesús queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “Det biíc baácdih moonjéh yʉhna, míic maona, ĩta wʉn beedáh bej tagaá. Det tʉ́tchidih moón biícwã yʉhna, míic maona, queétbʉt ĩta jweí peét bej tagaá. 26  Pánihna, Satanás, nemépwã ĩ maáh ã́ihwãdih ã bacanachah, biíc yoobó mʉntih ãta yap tagaá. 27  Obohjeéhtih, ‘nemépwãdih bacanit, ĩ maáh ã wẽpatjĩh ã wʉtna caá’, ñi niiját yoobópdih ã jʉmʉchah nihna, ñijeéh jʉmnitboó ¿déhe ã wẽpatjĩh tigaá ĩpĩ́ baca? Páant ĩ bacanachah ennit, ‘Ĩ tʉ́i chãjna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Pánihna, weém páant wã bacanachah ennit, ‘Ã tʉ́i chãjcan caá’, ñi jéih niijcán caá. 28  Dios ã wẽpatjĩh nemépwãdih wã bacanachah, Dios ã maáh wẽpat ñi cãtíh ã jʉmna caá.

29  “Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Wẽpép newéíh mʉʉná ded nʉʉ́míhna yʉhna, ã jéih waadcán caá. Obohjeéhtih, caandíh chéo péanit, ã́ih bií déedih ã jéih ʉbna caá”, Jesús á niijíp jĩ. Páant niijná, nin pah niíj naóhna ãt chãjap wʉt jĩ: Nemépwã ĩ maáh wẽpép ã jʉmʉchah yʉhna, Jesúsboó caandíh chah wẽpni jʉmna, ã jéih yap yohna caá.

30  “Ded wãjeéh teocanni, weemdíh en jʉ̃ihni, nemépwã ĩ maáhjeéh ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, weemdíh jepahíhnitdih ñʉʉn yóhna caá ã chãjap.*

31-32  “Nin pah yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá: Det yéej chãjna, Diosdih yeejép wéhena yʉhna, ĩ jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dios ĩ yéejatdih ã yohbipna caá. Det weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédihbʉt yeejép wéhenit, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeejép ĩ wéheatjidih Dios ã yohbipna caá. Obohjeéhtih, det Tʉ́ini Espírituboodíh yeejép ĩ wéhenachah, ĩ yéejatdih ã yohcan niít. Páant ĩ yéej chãjatdih quíib bʉʉdcán, Dios queétdih iiguípna ã wahbipna caá”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.*

Máa quehe ded pah ã jʉmat naáwát

(Lc 6.43-45)

33  “Ded máa nah tʉ́ini dahna ã quehechah ennit, tʉ́ini nah ã jʉmatdih ñi jéihna caá. Obohjeéhtih, biíh nah tʉ́icanni ã quehechah ennit, caan náh yeejép ã jʉmatdih ñi jéihna caá. Pánihat pah, cã́ac ded pah ã jʉmatdih jéihíhna, ã chãjatdih enat caá náahap.* 34  Yeéb maiwã panihnit tʉbit yeejépwã jʉmna, yoobópdih ñi wéhecan caá.*Cã́acwã ded pah ĩ jenah joyát pah biíc yoobó ĩpĩ́ wéhena caá.* 35  Pánih jʉmna, ded tʉ́i jenah joiní ãpĩ́ tʉ́i wéhena caá. Obohjeéhtih, ded yeejép jenah joiníboó yeejép ãpĩ́ wéhena caá. 36  Pánihna, Dios ã peéh chãj láa ded yeejép wéhenidih ã peéh chãjbipna caá. 37  Tʉ́i wéhenidih ‘Meém tʉ́ini caá’, Dios ã niijbípna caá. Obohjeéhtih, yeejép wéheniboodíh ‘Meemdíh peéh chãjat ã náahna caá’, ã niijbípna caá”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

Jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Jesúsdih ĩ chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtat

(Mr 8.12; Lc 11.29-32)

38 Biíh láa mʉʉ́ diítboó jwĩ jʉmʉchah, biquína fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitjĩh waád jʉinít, nin pah Jesúsdih ĩ niijíp yʉh jĩ:

—Bohéní, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ma chãj jʉ́ʉtʉ́, meém Dios ã wahni yoobópdih ma jʉmatdih jwĩ jéihyat pínah niijná, ĩ niijíp jĩ.*

39 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queét maátadih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Yeéb yeejépwã Diosdih náahcannit ñi jʉmna caá. Pánihnit jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh ñipĩ́ chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, yeebdíh páant wã chãj jʉ́ʉtcan niít. Dios naáwátdih naóh yapani Jonásjidih Dios ã wẽp chãjat pah mʉntih weemdíhbʉt chãjnit, ã wẽpat yeebdíh ã jʉ́ʉtbipna caá. Páant bóojeh ã wẽpat jʉ́ʉtat ã jʉmbipna caá.* 40  Pánihna, Jonásjidih bʉ́dí queéj ã jeéméchah, biíc peihcanni yeó jáap ã́ih wʉdah diítboó ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihat pah weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñéboó wʉnnit, jeé íitboó ĩ yohat tʉ́ttimah, biíc peihcanni yeó jáap caánboó wã jʉmbipna caá. Pánihat tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jonás ã yapatjidih náhninit, Dios ã wẽpatdih ñi jéihbipna caá.* 41  Jonás Nínive tʉ́tchidih moonjídih Dios queétdih ã peéh chãjat pínah doonádih ã naáwáchah, ĩ yéejatdih cádahnit, ĩt tʉ́ʉt nʉʉ́m beedép wʉt jĩ. Pánihna, cã́acwãdih ã peéh chãjat yeó jáapdih queét Nínive tʉ́tchidih moondíh Dios ã peéh chãjcan niít. Obohjeéhtih, Jonásji chah caá weém wã jʉmʉp. Páant wã jʉmʉchah yʉhna, yeébboó weemdíh ñi jepahcan caá. Páant ñi jepahcat jíib Dios yeebdíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.* 42  Chóop yapapboó jʉmni baácdih moón ĩ maáh wili maáh Salomón tʉ́i jéihni ã jʉmat doonádih joinít, ã naáwátdih joyát tʉ́ʉt niijná, yʉʉ́pmant mit jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán tʉ́i jéihni ã jʉmat chah weémboó wã jʉmna caá. Páant wã jʉmʉchah yʉhna, yeébboó weemdíh ñi joííhcan caá. Páant ñi joííhcat jíib cã́acwãdih ã peéh chãjat yeó jáapdih Dios yeebdíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.*

Bacaniji nemép ded pah ã jwʉ́ʉb waadát

(Lc 11.24-26)

43  “Nemép ĩ bacaniji, mʉʉ́ wihcapboó jibna, ã jʉmat pínah biíh mʉʉ pánihnidih ã táoh bidna caá. Pánih bidna yʉhna, ã jéih bid jʉicán caá. 44  Pánih bid jʉicán, ‘Weemdíh ĩ bacaniji mʉʉná wã jwʉ́ʉb bejbipna caá, páant mʉntih’, ã míic niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, ã jwʉ́ʉb jʉí enechah, ã́ih mʉʉjí tʉ́i tóodh ámohni panihni ã jʉmna caá. Caán cã́acboó ã tʉ́ʉt nʉʉmcáh, ã́ih jẽc páantjeh pãa lajni panihni ã jʉmna caá. 45  Páant ã jʉmʉchah ennit, nemépboó bita siete ã chéenwã chah yeejép wʉtnitdih bid wáacnit, queétdih ã nʉmah waadná caá. Páant yeejép ĩ wʉtʉchah, ĩ waadní cã́ac chah yeejép chãjni ã jʉmbipna caá. Pánihat dée pah yeéb yeejépwãdih ã yapbipna caá”, Jesús cã́acwãdih ã niijíp jĩ.

Jesús ã déewã caandíh ĩ bidat

(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21)

46 Páant Jesús queétdih ã naáwát pónih, caandíh míic wéheat tʉ́ʉt niijná, ã íin ã ʉ́ʉdwã biícdih jóocmant ĩt jʉyʉ́p wʉt jĩ. 47 Páant ĩ jʉyʉ́chah ennit, jwĩjeéh jʉmni Jesúsdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¡Ma eneé! Meemdíh míic wéheat tʉ́ʉt niijná, ma íin ma ʉ́ʉdwã biícdih jóocmant ĩ pã́ina caá, ã niijíp jĩ.

48  —Ma niiját tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, ¿Dedh tigaá wã íin? ¿Det tigaá wã ʉ́ʉdwã? ã niijíp jĩ.

49 Páant niijnít, jwiít ã bohénitdih jʉ́ʉtnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—Nit caá wã íin, wã ʉ́ʉdwã panihnit. 50  Det wã íip Dios ã náahat pah chãjnitjeh wã ʉ́ʉd, wã jwan, wã íin panihnit ĩ jʉmna caá, ã niijíp jĩ.

13

Waáh momni naáwát

(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8)

1 Caán yeó jáapjeh mʉntih Jesús mʉʉ́ diítboó jʉmniji ã bac bejep jĩ. Pánih bac bejnit, íim jwẽ́ejna jwiítdih ã nʉmah dei bejep jĩ. Pánih dei bej, caanná jʉibínit, jwĩ chʉ́ʉdʉp jĩ. 2 Páant jwĩ chʉ́ʉdʉchah ennit, dawá cã́acwã ã pebh míic wáac jʉyʉ́chah, bʉ́dí jãáj chóodih waadnít, ã chʉ́ʉdʉp jĩ. Jwiítboó bita biícdih jwĩ ñʉhʉp jĩ.* 3 Ã jenah joyátjĩh queétdih bohéna, nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

“Biíc newé, waáh momodih ã bejep be. 4  Páant ã waáh bojochah, biquí tíibna namádih ã bʉʉg ñájap yʉh be. Obohjeéhtih, waícanjeh jʉ̃óhnit, jwébehwã caán tíibnadih ĩ jeémp beedánap be. 5  Biíh tíibna jeejíh yewéni baác jʉmʉpboó ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájnit, waícanjeh ã chíih jʉ̃ʉ́wʉ́p yʉh be. 6  Pánih chíihna yʉhna, yeó tʉbit ã chãhachah, ñeh bainíjeh jʉmna, ã diib téhah bejep be. 7  Biíh tíibna nemép óot cãtíh ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájnit, ã chíihichah, caán nemép óotnaboó caandíh ã chíih yap bejechah, momniboó mánahnit, ã wʉnah bejep be. 8  Obohjeéhtih, biíh tíibna tʉ́ini baácboó ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájna, chíihnit, ã tʉ́i quehep be. Pánihna, caánboó chíihni biquí wawánadih cien tíibna, biíh wawánadih sesenta tíibna, biíh wawánadih treinta tíibna ã jʉmʉp be. 9  ¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh!” queétdih ã niijíp jĩ.

Ã bohénit beh joicán, Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)

10 Páant ã niiját tʉ́ttimah, jwiít ã bohénit ã bohéátdih beh joicán, ã pebhna jʉibínit, nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dépanih tigaá cã́acwãdih bohéna, ma jenah joiní naáwátjĩhjeh mapĩ́ bohé? jwĩ niijíp jĩ.

11 Páant jwĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah jwiítdih ã niíj jepahap jĩ:

—Dios jwĩ maáh yoobát jʉmna, nihat cã́acwãdih ã teo wáacat pínah dooná, jwĩ déewã jon jã́tih moondíh ã jéihya jwʉhca naáh doonádih bʉʉ yeéb wã bohénitdih Dios ã jéihyaat tʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, bitadih páantjeh ã jéihya jwʉhcan caá. 12  Det caán doonádih tʉ́i joinítdih chah ã jéihyabipna caá. Obohjeéhtih, det tʉ́i joicánnitboodíh bainí ĩ jéihyatdih ã dʉ́ʉc wáyat pah ã chãjbipna caá.*

13  Cã́acwã quíib wihcannit dée, ded pah ĩ enatdih ĩ beh encan caá. Molít wihcannit dée, ĩ joiná yʉhna, ĩ jéih beh joicán caá. Páant ĩ jʉmatdih jéihna, wã jenah joiní naáwátjĩhjeh queétdih wã bohéna caá. 14  Jon jã́tih Isaías ã daacátji pah caá ĩ jʉmʉp.

‘Nin pah caá Dios ã niijíp: “Wã naáwátdih maatápdih joiná yʉhna, caandíh ñi beh joicán niít. Ded pah wã chãjatdih enna yʉhna, ñi beh encan niít.

15  Ded pah wã naáwát, wã chãjatdihbʉt jéihíhcannitjeh ñi jʉmna caá. Pánih jʉmnit, weemdíh joííhcan, ñíih molítdih ñi nem teona caá. Wã chãjatdih eníhcan, ñi quíib ʉ̃ona caá. Páant ñi chãjcan nihna, tʉ́i enna, tʉ́i joiná, tʉ́i beh joinít ñita jʉm tagaá. Pánih tʉ́i beh joinít jʉmna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, weemdíh ñita bid tagaá. Páant weemdíh ñi bidichah, ñi yéejatdih yohnit, yeéb iiguípna ñi bejat déedih wãta tʉ́i ʉb tagaá”, Dios ã niijná caá’, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ.(Is 6.9-10)

16  “Obohjeéhtih, yeéb wã bohénitboó jéihíhnit jʉmna, ennit, ñi beh enna caá. Joinít, ñi beh joiná caá. Páant ñi jʉmʉchah, Dios yeebdíh ã wẽi enna caá. 17  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Bʉʉ ñi enatdih jon jã́tih moón Dioíhwã, Dios naáwátdih naóh yapanitbʉt bʉ́dí eníhna yʉhna, ĩ encap jĩ. Bʉʉ ñi joyátdihbʉt bʉ́dí joííhna yʉhna, ĩ joicáp jĩ”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Waáh momni naáwátdih Jesús ã beh joyáát

(Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)

18  “Waáh momni naáwátdih beh joyát tʉ́ʉt niijná, nindih wã naáwáchah, ñi tʉ́i joyoó. 19  Wĩ́ih tʉ́ini dooná naóhni waáh momni panihni caá. Biquína joinít namáboó bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joiná yʉhna, beh joicán, ĩ jepahcan caá. Pánihna, caandíh ĩ joyát tʉ́ttimahbitjeh, nemépboó jʉ̃óhnit, jwébehwã caán tíibnadih ĩ jeémát pahjeh, queét ĩ joyátjidih ã quíib bʉʉdána caá. 20  Bita joinítboó, jeejíh yewéni baácdih bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joinít, bʉ́dí ĩ wẽi jwʉhna yʉh caá. 21  Obohjeéhtih, wẽi joiná yʉhna, ñeh jáap bejni panihni ĩ jʉmna caá. Pánihna, yeejép ã yapachah, wĩ́ihwã ĩ jʉmat jíib bita queétdih ĩ yéej chãjachah, waícanjeh wĩ́ih tʉ́ini doonádih ĩ cádahna caá. 22  Bita joinítboó nemép óotna cãtíh bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joinít, ĩ jepahna yʉh caá. Obohjeéhtih, nin baácdih bóodih bʉ́dí jenah joinít, bií déedihbʉt bʉ́dí ĩ bidna caá. Páant ĩ jenah joyóchah, ĩ joiní tʉ́ini dooná pácahi panihni ĩ́ih caolihboó ã jéih behcan caá. Pánihna, caandíh jenah joicán, tʉ́iniboodíh ĩ jéih chãjcan caá. 23  Obohjeéhtih, bitaboó wĩ́ih tʉ́ini doonádih joinít, tʉ́ini baácboó bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joiná, tʉ́i beh joinít, ĩ tʉ́i jepahna caá. Pánih jepahnit jʉmna, Dios ã náahat pahjeh ĩ tʉ́i chãjna caá. Biquína, cien tíibna ã quehat pah, chah tʉ́ini yoobát ĩ chãjna caá. Bita, sesenta tíibna ã quehat pah, tʉ́ini ĩ chãjna caá. Bitaboó, treinta tíibna ã quehat pah, nʉmp tʉ́ini ĩ chãjna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Trigo cãtíh yeejép yílip ã chíihat naáwát

24  “Dios ã maáh jʉmat nin pah ã jʉmna caá: Wápchi mínah ã́ih wápchiboó trigodih ã momop yʉh be. 25  Obohjeéhtih, caán, nihat ãjeéh moonbʉ́t ĩ ʉ̃wat pónih, caandíh eníhcanniboó ã́ih wápchina jʉinít, ã momatji cãtíh yeejép yílipdih ã momop be. Mom péanit, ã bejep be. 26  Tʉ́ttimah, trigo chíihnit, ã jáap quehe jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeejép yílip ã jʉmatdihbʉt teo wʉ̃hnit ĩ enep be. 27  Pánih ennit, wápchi mínah pebhna jʉibínit, nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp be: ‘¿Maá, trigodihjeh ma momochah yʉhna, dépanih tigaá míih wápchidih yeejép yílipbʉt ã chíih?’ ĩ niijíp be. 28  ‘Weemdíh eníhcanni caandíh ãt momop taga’, ã niíj jepahap be. ‘¿Caán jã́oni yílipdih jwĩ wʉi yóh jĩíh?’ ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp be. 29  ‘Ñi wʉi yóhca bojoó. Caandíh wʉiná, trigodihbʉt ñita wʉi yóh tagaá. 30  Trigo yílip biícdih ã beh jwʉhʉ naáh. Caán trigo ã behechah, yeebdíh nin pah wã niijbípna caá: “Yeejép yílipdih ñi jwíih wʉyʉʉ́. Pánih wʉí, nah chéo péanit, caandíh ñi cáo yohoó. Pánih cáo péanit, trigoboodíh ñi bóod ʉbʉʉ́. Pánih bóod ʉb beedánit, caandíh wã ámohat mʉʉná ñi ámohoó”, wã niijbípna caá’, caandíh teo wʉ̃hnitdih wápchi mínah ã niijíp be”, Jesús ã niijíp jĩ.

Mostaza tíib naáwát

(Mr 4.32; Lc 13.18-19)

31-32  “Dios ã maáh jʉmat nin pahbʉt ã jʉmna caá: Mostaza tíib cã́o tíbih pah bóo ã jʉmna caá. Pánih bainí tíbih jʉmna yʉhna, caandíh ĩ momochah, chíihna, ã tʉ́i behna caá. Páant ã behechah, ã́ih cã́canaboó dawá jwébehwã ĩpĩ́ jaamná caá. Pánihat pah tigaá Dios ã maáh jʉmat. Ã́ihwã daocánnit jwíih jʉmnitji, tʉ́ttimah ĩ dao béjbipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

Pan paááni naáwát

(Lc 13.20-21)

33  “Dios ã maáh jʉmat pan paááni panihni ã jʉmna caá. Pandih chãjíhna, yad wili trigo ojdih pamapdih yacnit, mahjĩh wid, caandíh paááni pínahdihbʉt mipĩ́ tʉ́i widna caá. Pánihna, nihat mi widniji ã tʉ́i paabípna caá. Pánihat pah tigaá Dios ã maáh jʉmat doonádih joinít, cã́acwã ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Queét joinítboó bitadih ĩ jwʉ́ʉb naáwáchah, dawá joinít, queétbʉt ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Jesús ã jenah joiní naáwátnajĩhjeh cã́acwãdih ã bohéát

(Mr 4.32-34)

34 Cã́acwãdih bohéna, ã jenah joiní naáwátjĩhjeh Jesús ãpĩ́ bohénap jĩ. 35 Pánih bohéna, Dios naáwátdih naóh yapani nin ã daacátji pahjeh biíc yoobó ãpĩ́ bohénap jĩ:

“Nin pah Dios ã niijná caá: ‘Wã jenah joiní naáwátjĩh wã bohébipna caá. Nin baácdih wã chãjat tʉ́ttimah, cã́acwãdih wã naóh jwʉhca naáhdih wã naóhbipna caá’, ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 78.2)

Trigo cãtíh yeejép yílip naáwátdih ã beh joyáát

36 Pánih naóh péanit, jãáj chóodih chʉ́ʉdniji aáb jʉ̃óhnit, caandíh joinítdih “Jwĩ bejna caá”, niijnít, mʉʉná Jesús jwiítdih ã nʉmah jwʉ́ʉb aab béjep jĩ. Pánih mʉʉná aáb jʉibínit, jwiít caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Trigo cãtíh yeejép yílip chíihat naáwátjĩh ma bohénachah, jwĩ beh joicán beé. Pánihna, jwiítdih ma jéihya naáwá, jwĩ niijíp jĩ.

37 Páant jwĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wápchi mínah panihni caá. Weém Dios ã wahni jʉmna, trigodih momni panihni wã jʉmna caá. 38  Nin baác wápchi panihni, Diosdih jepahnit trigo panihnit ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, nemépwã ĩ maáhdih jepahnitboó trigo cãtíh chíihni yeejép yílip panihni ĩ jʉmna caá. 39  Nemépwã ĩ maáh wápchi mínahdih eníhcanni yeejép yílipdih momni panihni caá. Caán trigo ã behechah, ĩ bóod ʉb láa, péeni yeó jáap panihni caá. Ángelwã caán trigodih yeejép yílipdihbʉt bóod ʉbnit panihnit ĩ jʉmna caá. 40  Trigodih ʉbnit, yeejép yílipboodíh ĩ wʉí cáwat pah péeni yeó jáapdih nemépíhwãdih iiguípboó ĩ yohbipna caá. 41  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wĩ́ih ángelwãdih nin baácboó wã wahbipna caá, wĩ́ih cã́acwã cãtíh yeejép chãjnit, yéej chãjat tʉ́ʉtnitdihbʉt ĩ ʉb bejat pínah niijná. 42  Pánih ʉb bejnit, queétdih iiguípboó ĩ yohbipna caá. Caán iiguípboó jʉmna, jĩ́gahnit, queétjeh ĩ míic néeh chãác jʉ̃ibípna caá. 43  Dioíhwãboó jwĩ íip Dios biícdih ã maáh jʉmʉpboó ĩ jʉmbipna caá. Caanjĩ́h jʉmna, yeo páh tʉ́i yeh iigní panihnit, maáta ĩ jʉmbipna caá.*¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh! Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Bʉ́dí jíib jʉmnidih bihni naáwát

44  “Dios ã maáh jʉmat wápchiboó bʉ́dí jíib jʉmnidih ĩ baad bíhniji panihni ã jʉmna caá. Biíc newé caán wápchi mínahdih teo wʉ̃hna, caán bʉ́dí jíib jʉmnidih bid jʉinít, bʉ́dí wẽina, ã jwʉ́ʉb bihip be, páant mʉntih. Pánihna, caandíh bʉ́dí náahna, ã́ih bií déedih jíib chãj beedánit, caán jíibjĩh wápchidih ã jíib chãjap be. ‘Bʉʉ caán wápchi wĩ́ih ã jʉmʉchah, caánboó wã bid jʉiníjibʉt wĩ́ihjeh ã jʉmna caá’, wẽinit, ã míic niijíp be. Dios ã maáh jʉmʉpboó ñi waadát pínah caán bʉ́dí jíib jʉmni panihni ã jʉmna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

Bʉ́dí jíib jʉmni perla wʉ̃t jʉmni naáwát

45  “Dios ã maáh jʉmat nin panihnibʉt ã jʉmna caá. Bʉ́dí jíib jʉmni jeé tíib dée perlas wʉ̃t jʉmni tíibnadih jíib chãjniboó chah jíib jʉmni perlas tíibnadih nihat pebhboó ã bid bejep be. 46  Chah bʉ́dí jíib jʉmni tíibdih bid jʉinít, caandíh jíib chãjíhna, nihat ã́ih bií déedih jíib chãj wʉ̃hʉdih ã bejep be. Pánih jíib chãj wʉ̃h beedánit, caán bʉ́dí jíib jʉmni tíibdih ã jíib chãjap be. Caán tíibdih bʉ́dí ã náahat pah, Dios ã maáh jʉmʉpboó waadát pínahdih chah bidat caá náahap”, Jesús ã niijíp jĩ.

Ñʉó naáwát

47  “Dios ã maáh jʉmat nin pahbʉt ã jʉmna caá. Cã́acwã queejwã́dih jʉ́ʉt maona, ñʉodíh ĩ yoh báahanachah, queejwã́ jʉmat yoobó ĩpĩ́ chʉ̃ʉ́hna caá. 48  Páant dawá ĩ chʉ̃ʉ́ʉ́chah, nihat queejwã́dih íim jwẽ́ejna ʉb ñáan jʉibínit, tʉ́initdihjeh ĩ ñíona caá. Pánih ñíonit, ĩ́ih wʉhnaboó ĩpĩ́ mao yacna caá. Obohjeéhtih, jeémpca naáhwãboodíh ĩpĩ́ yohna caá. 49-50  Pánihat pah, péeni yeó jáapdih ángelwãboó cã́acwãdih ĩ ñíobipna caá. Yeejépwãdih ñíonit, iiguípna ĩ yohbipna caá. Caán iiguípboó jʉmna, jĩ́gahnit, queétjeh ĩ míic néeh chãác jʉ̃ibípna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Máa bohéát, jáap bohéát

51 Páant niíj péanit, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Bʉtéh wã bohéátdih ñi beh joinít beé? ã niijíp jĩ.

—Jwĩ beh joiná beé, caandíh jwĩ niíj jepahap jĩ.

52 Páant jwĩ niíj jepahachah joinít, jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Det Moisés ã wʉtatjidih bohénit Dios ã maáh jʉmatdihbʉt bohéna, máadih, jáapdihbʉt cã́acwãdih ĩ jéih bohéna caá. Queét bohénit mʉʉ́ mínah panihnit caá ĩ jʉmʉp. Caán, bitadih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ã́ih mʉʉdíh jʉmni tʉ́inidih ʉb bacanit, jáapdih, máadihbʉt queétdih ã jéih wʉ̃hna caá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Nazaret tʉ́tchiboó ĩ bejat

(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30)

53 Páant ã jenah joiní naáwátnajĩh bohé péanit, Jesús jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. 54 Pánih bejnit, ã behni tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ. Caanná jʉibínit, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, caanjĩ́h jʉmnitdih ã bohénap jĩ. Páant ã bohénachah joiná, joí wʉ́hi bejnit, nin pah ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dedmant tigaá nin bohéátdih ãt joí? ¿Dépanih tigaá ã tʉ́i jéih beedá? Dios ã wẽpatjĩh jwiít cã́acwã jwĩ chãjca naáhdih ãpĩ́ chãjna caá. 55 ¿Nin máa teoni wʉ̃ʉ́h nihcan niít? ¿Ã íin María nihcan niít? ¿Santiago, José, Simón, Judas, ã ʉ́ʉdwã nihcan niít? 56 ¿Yad jʉpʉna yaádh nin tʉ́tchidih jwĩjeéh jʉmnit nihcan niít? Pánihna, jwiít jwĩ jʉmat pahjeh jʉmni tigaá ã jʉmʉp. ¿Pánih jʉmna yʉhna, nin bohéátdih dee tígaá ãt joí? ĩ niijíp jĩ.

57 Páant niíj jenah joinít, íijna, caandíh ĩ náahcap jĩ. Páant ĩ náahcatdih enna, nin pah queétdih Jesús ã niijíp jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapanidih bita ĩpĩ́ wẽi joiná caá. Páant ĩ wẽi joyóchah yʉhna, ã́ih tʉ́tchidih moón, ã déewãboó caandíh ĩpĩ́ joííhcan caá. Pánihna, ninjĩh wã behechah ennitji, weemdíh ñi joííhcan caá, ã niijíp jĩ.*

58 Caandíh ĩ joííhcah enna, caán tʉ́tchidih Dios ã wẽpatjĩh daocánni láajeh Jesús ã chãj jʉ́ʉtʉp jĩ.

14

Juan Daabáni ã wʉnat

(Mr 6.14-29; Lc 9.7-9)

1 Caán láa Herodes, Galilea baácdih moón ĩ maáh, Jesús ded pah ã chãjat doonádih ãt joyóp wʉt jĩ. 2 Pánih joinít, caandíh teo wʉ̃hnitdih nin pah ãt niijíp wʉt yʉh jĩ: “Wã maoniji Juan Daabáni ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá. Pánih jwʉ́ʉb booni jʉmna, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ãt chãjap taga”, ãt niijíp wʉt jĩ. Jesúsdih “Juan tigaá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

3-5 Juandih ã mao yohat tʉ́ʉtat pínah jã́tih, Herodes ã ʉ́ʉd Felipe áadih ãt bíbohop wʉt jĩ. Páant ã chãjat doonádih joiná, Juan Daabáni Herodesdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ: “Ma ʉ́ʉd áadih dʉ́ʉc wái áa jʉmna, Dios ã wʉtatdih yap yohna caá ma chãjap”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Páant ã niiját jíib Herodes caandíh ãt mao yohíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “ ‘Juan Dios naáwátdih naóh yapani ã jʉmna caá’, judíowã ĩ niíj jenah joiná caá. Pánihna, caandíh wã mao yohat tʉ́ʉtʉchah, queét weemdíh ĩta íij tagaá”, niíj jenah joinít, queétdih ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, Juandih mao yohcanjeh, caandíh teonit, chéwat tʉ́ʉtnit, nemat mʉʉ́boó ãt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Yad Herodías mi wʉtʉchah joinít, páant ãt chãjap wʉt jĩ.* 6 Pánihat tʉ́ttimah, Herodes ã cã́ac jʉmni yeó jáapjidih náhninit, nʉmah jeémát ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjnit, caanjĩ́h jʉmnit ĩ enechah, ã aá nʉʉ́m mit eo jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant mi eo jʉ́ʉtʉchah enna, Herodesboó bʉ́dí ãt weñep wʉt jĩ. Pánih wẽinit, caántdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

7 —Dios ã enechah, meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Dedé ma náahatdih weemdíh ma ʉʉ́bʉ́chah, meemdíh wã wʉ̃hbipna caá, caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

8 Páant ã niijíchah joinít, mi íin ded pah mi niiját tʉ́ʉtat pahjeh Herodesdih mit jepahap wʉt jĩ.

—Juan Daabániíh wao dáhdih dʉ́ʉc bóodat tʉ́ʉtʉ́. Pánih péanit, pamapjih ã́ih wao dáhdih cáagnit, weemdíh ma wʉ̃hʉʉ́, caán ã wʉnatdih wã jéihyat pínah niijná, mit niijíp wʉt jĩ.

9 Páant mi niijíchah joinít, Herodes bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caanjĩ́h míic wáacnitdih tíicnit, “Meemdíh wã wʉ̃hcan niít”, caántdih ãt jéih niijcáp wʉt jĩ. 10 Pánihna, Juaníh wao dáhdih ãt dʉ́ʉc bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, bʉca. 11 Pánih péanit, pamapjih ã́ih wao dáhdih cáagnit, ĩt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉb jʉ̃óhnit, Herodías nʉʉmdíh ĩ wʉ̃hʉchah, caántboó mi íindih mit teo yapanap wʉt jĩ.

12 Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, Juan ã bohénitji jʉ̃óhnit, ã́ih bácahjidih ʉbnit, cã́ac yohop íitboó ĩt yohop wʉt jĩ. Pánih yoh péanit, queét jʉ̃inít, Jesúsdih naáwádih ĩ jʉyʉ́p jĩ.

Cinco mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

13 Páant ĩ niijní doonádih joí péanit, jãáj chóona waadnít, cã́ac wihcapboó Jesús jwiítdih ã nʉmah chʉ́ʉh bejep jĩ. Jwiít Jesús biícdih jwĩ chʉ́ʉh bejat doonádih joinít, caandíh jwãáát tʉ́ʉt niijná, dawá ĩ́ih tʉ́tchinamant jʉ̃óhnit, íim jwẽ́ejmant ĩt pʉ́ʉd bejep tajĩ. 14 Jwiít jwĩ chʉ́ʉh jʉibíát pínah jã́tih, queét ĩtát jʉibínap tajĩ. Pánihna, dawá cã́acwã ĩ páñachah ennit, Jesús queétdih ãt jĩ́gah enep jĩ. Pánih jĩ́gah enna, ĩ ʉb jʉ̃óhnit wʉnnitdih ã booanap jĩ. 15 Cheyeh jʉmʉchah, jwiít ã bohénit caandíh nin pah jwĩ niijíp yʉh jĩ:

—Cheyeh caá. Nin pebhbit tʉ́tchi wihcan caá. Pánihna, queétdih yʉʉ́pbit jʉmni tʉ́tchina ma wahaá, jeémátdih ĩ jíib chãjat pínah niijná, jwĩ niijíp jĩ.

16  —Ĩ bejca bojo naáh. Yeebjéh queét ĩ jeémát pínahdih ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús jwiítdih ã niíj jepahap jĩ.

17 —Obohjeéhtih, biícjĩh bóo téihya botoni pan dahna, chéne queejwã́bitdihjeh jwĩ bíbohna caá, jwĩ niijíp jĩ.

18  —Caán ñi bíbohnidih weemdíh ñi ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, ã niijíp jĩ.

19 Páant ã niijíchah joinít, ʉb jʉ̃óhnit, caandíh jwĩ wʉ̃hʉp jĩ. Páant jwĩ wʉ̃hat tʉ́ttimah, yílipboó cã́acwãdih ã chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ĩ chʉ́ʉdʉchah, biícjĩh bóo téihya pan dahna chéne queejwã́dihbʉt ʉbnit, chéi ennit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ã niijíp jĩ. Páant niíj péanit, pan dahna, queejwã́ biícdih jwiítdih ã daj wʉ̃hʉp jĩ. Páant ã daj wʉ̃hʉchah, jwiítboó nihat cã́acwãdih jwĩ pãááp jĩ. 20 Páant jwĩ pãááchah, nihat ĩ tʉ́i jeémp wʉd jʉmʉp jĩ. Pánihna, ĩ jʉdh jeémpnidih doce wʉhna jwĩ ʉb yac yáwanap jĩ. 21 Caandíh jeémpnit neonádihjeh jwĩ jenah enechah, cinco mil ĩ jʉmʉp jĩ. Yaádh, ĩ wehbʉt ĩ jeémép jĩ.

Jesús íimjih ã yáac chʉ̃i bejat, Pedrobʉt ã bejat

(Mr 6.45-52; Jn 6.16-21)

22 Páant jwĩ jeémp péanachah, jwiít ã bohénitdih Jesús ã chʉ́ʉh bej páñat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih chʉ́ʉh bejat tʉ́ʉtnit, cã́acwãdihbʉt ĩ́ih tʉ́tchina ãt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 23 Pánih wah péanit, ã íipdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, jeéboó ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Pánih pʉ́ʉh laab béjnit, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, biícjeh caánboó ãt jʉm jwʉhʉp tajĩ. 24 Caánboó Jesús ã jʉmat pónih, íim tac yoób jwiítboó jwĩ bʉʉg lájachah, jwĩ wawápmant johlit, nolihatbʉt bʉ́dí ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, maatápdih meenná yʉhna, jwĩ jéih bejcap jĩ. 25 Pánihna, johlit páantjeh bʉ́dí ã johochah, baáb aabá bojat pínah jã́tih, Jesús jwĩ pebhna íimjih ã yáac chʉ̃i jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 26 Jwĩ pebhna ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, bʉ́dí jwĩ ʉ́ʉmʉp jĩ.

—¡Cã́aquíh dadah caá! jwĩ niíj ñaacáp yʉh jĩ.

27 Páant jwĩ ʉ́ʉmʉchah ennit, Jesúsboó jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¡Weemjéh tigaá! ¡Weemdíh ñi en ʉ́ʉmca bojoó! ã niijíp jĩ.

28 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Maá, yoobópdih meemjéh jʉmna, íimjih weemdíhbʉt ma pebhna ma yáac chʉ̃i bejat tʉ́ʉtʉ́, ã niijíp jĩ.

29  —Ma jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús ã niíj jepahap jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, Pedro jãáj chóodih jʉmniji íimjih dei ñʉhnit, Jesús pebhna ã yáac chʉ̃i bejep yʉh jĩ. 30 Obohjeéhtih, johlit nolihatbʉt bʉ́dí ã jʉmʉchah enna, ãt ʉ́ʉmʉp jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, daab béjnajeh, Jesúsdih nin pah ã niíj ejep jĩ:

—¡Maá, weemdíh ma teo wáacá! ã niijíp jĩ.

31 Páant ã niijíchahjeh, ã́ih téihyadih teonit, Jesús caandíh ã wái ñahanap jĩ.

—¡Bainíjeh wã wẽpatdih ma jenah joiná caá! ¿Dépanih tigaá weemdíh ma tʉ́i jenah joicán? Pedrodih ã niijíp jĩ.

32 Páant ã niiját tʉ́ttimahjeh, jãáj chóona queét ĩ waadáp jĩ. Páant ĩ waadáchahjeh, johlit ã yayáh bejep jĩ. 33 Páant ã yapachah ennit, jwiít ã bohénit Jesúsdih jwĩ wẽi naáwáp jĩ.

—¡Yoobópdih meém Dios wʉ̃ʉ́h tigaá ma jʉmʉp! jwĩ niijíp jĩ.

Genesaret baácdih moón wʉnnitdih Jesús ã booaat

(Mr 6.53-56)

34 Pánih íimdih chʉ́ʉh bejnit, Genesaret wʉ̃t jʉmni baácna jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. 35 Páant jwĩ jʉibínachah, caán baácdih moón Jesúsdih beh ennit, caán tʉ́tchinadih moondíh ã jʉyát doonádih ĩt wahap tajĩ. Pánihna, caán doonádih joinít, dawá ĩ chéenwã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih Jesús pebhna ĩ ʉb jʉyʉ́p jĩ. Pánih ʉb jʉinít, nin pah Jesúsdih ĩ niijíp jĩ:

36 —Míih yégueh chóodihjeh nit wʉnnitdih ma tewat tʉ́ʉtʉ́, ĩ niijíp jĩ. Pánihna, ã́ih yégueh chóodih teonit pah moonjéh ĩ boonap jĩ.

15

Cã́acwã ded pah ĩ míic yéejaat

(Mr 7.1-23)

1 Tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchidih moón fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih, Jesús pebhna jʉinít, caandíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

2 —¿Dépanih tigaá ma bohénitboó jwĩ nʉowã ĩ wʉtatji pah ĩ chãjcan? Jwiít jwĩpĩ́ téih chocat pah, queét ĩ jeémát pínah jã́tih ĩ téih choccan caá, ĩ niijíp yʉh jĩ.

3 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ã niíj ʉʉ́bh joí jwʉ́ʉbanap jĩ:

—¿Yeébboó dépanih tigaá Dios ã wʉtatdih jepahcan, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatboodíhjeh ñi jepah? 4  Nin pah caá Dios ã wʉtʉp: ‘Ñi mánadih tʉ́i wẽinit, ñi teo wáacá.*Pánihna, ded ã mánadih yeejép ã niijíchah, cã́acdih mao yohnidih peéh chãjat pah mʉntih caandíhbʉt peéh chãjat ã jʉmbipna caá’, Dios ãt niijíp tajĩ.* 5  Obohjeéhtih, páant ã niijíchah yʉhna, yeébboó ded ã mánadih teo wáaquíhnidih nin pah caá ñipĩ́ niíj wʉtʉp: ‘Ma mánadih teo wáaccanjeh, caán dinerodih Diosboodíh ma wʉ̃hʉʉ́’, ñipĩ́ niíj wʉtna caá. 6  Pánih wʉtna, ã mánadih ñi tʉ́i chãjat tʉ́ʉtcan caá. Pánih chãjat tʉ́ʉtcan, Dios ã wʉtatdih jepahat tʉ́ʉtcanjeh, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatjiboodíh caá ñi jepahat tʉ́ʉtʉp. 7  ‘Jwiít tʉ́init caá’, niijná yʉhna, cã́acwã ĩ encapboó yeéb yeejép chãjnit caá. Dios naáwátdih naóh yapani Isaíasji ded pah ñi jʉmatdih yoobópdih ãt niíj daacáp tajĩ:

8  ‘Dios nin pah ã niijná caá: “Nit weemdíh tʉ́i wẽi naóhna yʉhna, yoobópdih ĩ jepahcan caá.

9  Pánihna, weemdíh ĩ wẽi naáwát dedé pínah nihcan caá. Ĩ jenah joyátjeh wʉtnit, ‘Nin pah caá Dios ã wʉtat’, ĩ niíj yee naóh bohéna caá”, Dios ã niijná caá’, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ,(Is 29.13)

Jesús ã niijíp jĩ.

10 Páant niíj péanit, caanjĩ́h jʉmnitdih ã pebhna jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, queétdih nin pah ã niíj bohénap jĩ:

—Nin wã naáwátdih ñi tʉ́i joyoó. 11  Dios ã enechah, ñi jeémát yeebdíh ã yéejacan caá. Obohjeéhtih, ded pah ñi niijátboó yeebdíh ã yéejana caá, ã niijíp jĩ.

12 Páant ã niiját tʉ́ttimah, jwiítboó caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Páant ma niijíchah joinít, queét fariseowã bʉ́dí ĩ íijna beé, jwĩ niijíp jĩ.

13  —Obohjeéhtih, queét fariseowã wã íip Dios ã momca naáh panihnit ĩ jʉmʉchah, queétdih ã yoh beedábipna caá. 14  Pánihna, queétdih páantjeh ñi enah bojoó. Queét jéih encannit pah Diosdih ĩ jéihcan caá. Pánih jéihcan yʉhna, bita jéih encannit panihnitdihbʉt ĩ bohéna yʉh caá. Pánih jéih encannit míic jʉmna, íitdih ĩ bʉʉg yácat pah, queét nihat iiguípna ĩ bejbipna caá, jwiítdih ã niíj jepahap jĩ.*

15 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó nin pah ã niijíp jĩ:

—Jwiítdih ma naáwátjidih ma jéihyanaá, ã niijíp jĩ.

16  —¿Yeebbʉ́t páantjeh ñi beh joi jwʉ́hcan niít? 17  Dedé ñi jeémátji ñíih wʉdah diítboó jʉmnijidih ñipĩ́ jont yohna caá. Caán ñíih caolihdih, ñi jenah joyátdihbʉt chʉ̃ʉ́hcan, Dios ã enechah, yeebdíh ã jéih yéejacan caá. 18  Obohjeéhtih, ded pah yeejép ñi jenah joyát pah ñi niijíchah, caán caá Dios ã enechah, yeebdíh ã yéejanap.* 19  Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Yeejép chãjat, mao yohat, ñi áa nihcannitjĩh yeejép chãjat, nʉʉmát, yeeat, yeejép míic niiját pínahdihbʉt ñipĩ́ jenah joiná caá. 20  Páant ñi jenah joyátjeh caá, Dios ã enechah, yeebdíh ã yéejanap. Obohjeéhtih, ñi téih chocochah, ñi choccahbʉt yeebdíh biíc yoobó ã enna caá, ã niijíp jĩ.

Judío nihcannih Jesúsdih mi jepahat

(Mr 7.24-30)

21 Páant niíj bohé péanit, Jesús Tiro tʉ́tchi, Sidón tʉ́tchi jʉmni baácna jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. 22 Caanná jwĩ jʉibínachah, caán baácdih bóli Jesús pebh jʉinít, nin pah mi niíj ñaacáp jĩ:

—¡David jʉima, Dios ã wahni, weemdíh ma jĩ́gah eneé! ¡Wã nʉʉmdíh nemép jʉmna, caántdih bʉ́dí ã moh yéejana caá! mi niijíp jĩ.

23 Páant mi niijíchah joiná yʉhna, caántdih ã jepah jwʉhcap jĩ. Páant ã jepahcatdih enna, jwiít ã bohénitboó caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Páantjeh jwiítdih mi ñaác péenachah, ma jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉ́, jwĩ niijíp jĩ.

24  —Judíowã bʉʉdnít ovejawã panihnit ĩ jʉmʉchah ennit, queétdihjeh teo wáacat náahna, Dios weemdíh ã wahap jĩ, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

25 Páant ã niijíchah joinít, caánt judío nihcannihboó ã pebh bódicha caj yoh ñajnit, nin pah mi niijíp jĩ:

—¡Maá, weemdíh ma teo wáacá! mi niijíp jĩ.

26  —Wébít ĩ jeémát pínahdih ʉbnit, ĩ́ih mʉjjiowã́dih jwĩ wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ican caá. Pánihat pah judíowã ĩ jeémát panihnidih biíh baácdih moondíh wã wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ican caá, Jesús caántdih ã niijíp jĩ.

27 —Ma niiját yoobópdih tigaá, Maá. Obohjeéhtih, queét ĩ jeémp jéenanidih mʉjjiowã́ ĩpĩ́ jeémpna caá, mi niíj jepahap jĩ.

28  —Meémboó weemdíh tʉ́i jenah joiníh ma jʉmʉchah, ma niiját pah wã chãjna caá, Jesús caántdih ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, mi nʉʉ́m mit boonap wʉt jĩ.

Jesús dawá cã́acwãdih ã booaat

29 Pánihat tʉ́ttimah, Jesús jwiítdih caanmánt Galilea íim jwẽ́ejna ã nʉmah dei bejep jĩ. Caanná dei jʉibínit, íim jwẽ́ejdih jʉmni jeená ã nʉmah pʉ́ʉh laab béjep jĩ. Pánih pʉ́ʉh laáb jʉibínit, biícdih jwĩ chʉ́ʉdʉp jĩ. 30 Páant jwĩ chʉ́ʉdʉchah enna, dawá cã́acwã Jesús pebhna ĩt jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Pánih jʉ̃óhna, ĩ chéenwã wʉnnitdih ĩ jʉí jwejep jĩ. Queét nihat mácah wʉnat jʉmnit ĩ jʉmʉp jĩ. Jéih bejcannit, jéih encannit, téihya jítcha wihcannit, jéih wéhecannit, dawá biíh wʉnat jʉmnitbʉt ĩ jʉmʉp jĩ. Páant ĩ jʉmʉchah ennit, Jesús queét nihatdih ã booanap jĩ. 31 Páant ã booanachah, jéih wéhecannitji ĩ wéhenachah joinít, téihya jítcha wihcannitji téihya jítcha ĩ jʉmʉchah ennit, jéih bejcannitji ĩ bejechah ennit, jéih encannitji ĩ enechah ennit, cã́acwãboó bʉ́dí ĩ en wʉ́hi bejep jĩ. Pánih en wʉ́hi bejnit, “Jwiít judíowã jwĩpĩ́ wẽini Dios bʉ́dí ã wẽpatjĩh jwiítdih ã tʉ́i teo wáacna caá”, ĩ niíj wẽi naáwáp jĩ.

Cuatro mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mr 8.1-10)

32 Pánih booa péanit, Jesús jwiítdih ã pebh jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—Queét jwĩjeéh biíc peihcanni yeó jáap ĩ jʉmʉchah, ĩ́ih jeémát ã beedná nacaá. Pánih jeémát wihcannit ĩ jʉmʉchah, queétdih bʉ́dí wã jĩ́gah enna caá. ‘Queét nʉʉgʉ́p wʉn bʉʉgná’ niijná, queétdih ĩ́ih mʉʉnáboó wã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtcan niít, ã niijíp jĩ.

33 —¿Obohjeéhtih, ninjĩh tʉ́tchi wihcapboó jʉmna, queét dawá ĩ jʉmʉchah, dedboo tígaá ĩ jeémát pínahdih jwĩ jíib chãj bií? Jesúsdih jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

34  —¿Débói pan tigaá ñi bíboh? Jesús ã niijíp jĩ.

—Siete pan dahna, daocánni queejwã́bit, páant bóojeh jwĩ bíbohna caá, caandíh jwĩ niíj jepahap jĩ.

35 Páant jwĩ niijíchah, Jesús cã́acwãdih ã chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp jĩ. 36 Páant ĩ chʉ́ʉdat tʉ́ttimah, Jesús caán siete pan dahna, queejwã́bit biícdih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péa, jwiítdih ã daj wʉ̃hʉp jĩ, cã́acwãdih jwĩ pãáát pínah niijná. 37 Páant queétdih jwĩ pãáát tʉ́ttimah, ĩ tʉ́i jeémp wʉd jʉmʉp jĩ. Páant ĩ jeémp péanachah, ĩ jʉdh jeémpnidih ʉbnit, siete wʉhdih jwĩ ʉb yac yáwanap jĩ. 38 Caandíh jeémpnit neonádihjeh jwĩ jenah enechah, cuatro mil ĩ jʉmʉp jĩ. Yaádh, ĩ wehbʉt ĩ jʉmʉp jĩ. 39 Páant ĩ jeémp péanachah, Jesús queétdih ĩ́ih mʉʉnáboó ã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih wah péanit, jãáj chóodih waadnít, Mágdala tʉ́tchi jʉmni baácna jwiítdih ã nʉmah chʉ́ʉh bejep jĩ.

16

Fariseowã, saduceowãbʉt Dios ã wẽpatjĩh Jesúsdih ĩ chãjat tʉ́ʉtat

(Mr 8.11-13; Lc 12.54-56)

1 Biíh láa fariseowã, saduceowã biícdih Jesús pebhna ĩ jʉibínap jĩ. Cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih Jesúsdih ĩ chãjat tʉ́ʉtʉp yʉh jĩ, ã jepahcah, “Dios ã wahni nihcan caá”, niiját tʉ́ʉt niijná.* 2 Páant ĩ wʉtʉchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ: “Yeó ã bʉʉg yácna, jeá dʉʉni ã jʉmʉchah enna, ‘Cheibit tʉ́i jóbohni yeó jáap ã jʉmbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. 3  Baáb jéenna, mah tólihna dʉʉni ã jʉmʉchah enna, ‘Mah yeó jáap ã jʉmbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Ded pah jeá ã jʉmatdih tʉ́i beh enna yʉhna, Dios ã wẽpatjĩh wã chãj jʉ́ʉtatboodíh ñi beh encan caá. 4  Bʉʉ láa moón yeejépwã, Diosdih náahcannit, Dios ã wẽpatjĩh wã chãjatdih ĩ eníhna yʉh caá.*Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapani Jonás ded pah ã yapatjidih ñitát jéihjip taga.*Pánihna, Dios ã wẽpatjĩh caandíh ã chãjatji pahjeh mʉntih ã jwʉ́ʉb chãjbipna caá, weém ã wahni wã jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná”, ã niijíp jĩ.

Páant niíj péanit, jwiítdih ã jwʉ́ʉb nʉmah bejep jĩ.

Fariseowã, saduceowã yeejép ĩ bohéát

(Mr 8.14-21)

5 Pánih bejnit, íimdih chʉ́ʉh bejna, jwĩ jeémát pínah pandih ʉbat jwĩt quíib bʉʉdʉ́p tajĩ. 6 Páant jwĩ chʉ́ʉh bejechah, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Fariseowã, saduceowãbʉt ĩ bohéát pan paáát panihni caá. Páant ĩ bohéát yeebdíh ã tobohna caá, ã niijíp jĩ.*

7 Páant ã niijíchah, joí wʉ́hi bejna, jwiítjeh nin pah jwĩ míic niijíp jĩ:

—Pandih jwĩ ʉb jʉ̃óhcah enna, jwiítdih páant ã niijná caá, jwĩ míic niijíp jĩ.

8 Páant jwĩ míic niijátdih jéihna, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—¿Dépanih tigaá pan ã wihcatdih ñi náhni dahwa? ¡Wã wẽpatdih bainíjeh caá ñi jenah joyóp! 9  ¿Páantjeh ñi jéih jwʉhcan niít? ¿Cinco mil neoná yaádh biícdih cinco pandihjeh wã pãáátjidih ñi náhnican niít? ¿Ĩ jʉdh jeémpni doce wʉhna ñi ʉb yac yáwaatjidihbʉt ñi náhnican niít?* 10  ¿Bʉʉ siete pandih dajnit, cuatro mil neoná yaádh biícdih wã wʉ̃hatdihbʉt ñi náhnican niít? ¿Débói wʉhnadih ñi yáwaatdih ñi náhnican niít?* 11  Pánihna, ‘pan paáát’, wã niijíchah, ¿dépanih tigaá ñi beh joicán? Páant niijná, pan yoobátdih niijná wã chãjcan caá. Fariseowã, saduceowãbʉt ĩ bohéát pan paáát panihni ã jʉmʉchah, ñi tʉ́i chãja chaáh. Ĩ bohéát yeebdíh ã tobohna caá, ã niijíp jĩ.

12 Páant ã niíj naáwáchahna, jwiít jwĩ beh joyóp jĩ bʉca. “Pan paáát”, niijná, pan yoobátdih niijná ã chãjcap jĩ. Páant niijná, “fariseowã, saduceowãbʉt ĩ bohéátdih ñi joicá bojoó”, niijná ã chãjap jĩ.

“Meém Cristo, Dios ã wahni caá”, Pedro ã niiját

(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21)

13 Pánih chʉ́ʉh jʉibínit, Cesarea Filipo wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina bejni namáboó bejnit, Jesús jwiít ã bohénitdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih ded pah tigaá bita ĩ niíj? ã niijíp jĩ.

14 —Biquína ‘Juan Daabáni nacaá’, niíj, bita ‘Elías nacaá’, niíj, bita ‘Jeremías, Dios naáwátdih biíh naóh yapani nacaá’, ĩpĩ́ niijná caá, caandíh jwĩ niíj jepahap jĩ.*

15  —Queét páant ĩ niijíchah, ¿yeébboó ded pah tigaá ñi niíj jenah joí? jwiítdih ã niijíp jĩ.

16 —Meém Cristo, Dios ã wahni caá. Dios báadhni wʉ̃ʉ́h yoobát caá, Pedroboó ã niíj jepahap jĩ.*

17  —Simón, Jonás wʉ̃ʉ́h, meemdíh wã wẽina caá. Cã́acwã meemdíh ĩt naóhcap taga. Dios wã íip, jeáboó jʉmnijeh ãt jéihyanap taga. 18  Pánihna, meemdíh nin pah wã niíj naóhna caá: Meém Pedro wʉ̃t jʉmni caá. (Pedro niijná, jee dáh niijná ã chãjap jĩ.) Nin jeejíh bʉ́dí mʉʉ́ wã chãjat panihni dawá wĩ́ihwã pínahdih wã chãjbipna caá. Queét dawá ĩ jʉmʉchah, nemépwã queétdih jéih yap yohcan, queét iiguípna ĩ bejcan niít. 19  Dios ã maáh jʉmʉpdih bóo llave panihnidih meemdíh wã wʉ̃hbipna caá. Páant wã wʉ̃hni panihnijĩh, cã́acwãdih wĩ́ih tʉ́ini doonádih naóhnit, weemdíh jepahnitdih Dios ã maáh jʉmʉpna wãt waadáát pah ma chãjbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh jepahcannitdih nemat pah ma chãjbipna caá,* Jesús Pedrodih ã niijíp jĩ.

20 Páant niíj péanit, jwiítboodíh nin pah ã niijíp jĩ: “ ‘Nin Jesús Dios ã wahni Cristo caá’, bitadih ñi niíj naóh jwʉhca bojoó”, ã niijíp jĩ.

Ã wʉnat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mr 8.31–9.1; Lc 9.22-27)

21 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Jesús jwiít ã bohénitdih nin pah ã niíj naóh bohé jwíihip jĩ:

—Bʉʉ, Jerusalén tʉ́tchiboó weemdíh bejat caá náahap. Caanná jwĩ jʉibínachah, jwĩ maáta, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt weemdíh yeejép ĩ chãjbipna caá. Pánih chãjnit, weemdíh ĩ mao yohat tʉ́ʉtbipna caá. Páant tigaá weemdíh yeejép yapat náahap. Obohjeéhtih, páant ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá, jwiítdih ã niijíp jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó Jesúsdih chibít yʉʉ́pbit nʉmah bejnit,

—¡Maá, ma niiját pah yapcan, meemdíh queét ĩ mao yohca bojo naáh! ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

23 Páant ã niijíchah joinít, Jesús tac pʉ́ʉd ñʉhnit,

—Pánih naóhna, Satanás ã náahat pah naóhna caá ma chãjap. Cã́acwã ĩ jenah joyátjeh caá ma jenah joyóp. Dios ã jenah joyát nihcan caá. Pánihna, Dios ã náah yacat pah wã chãjat pínahdih ma jãhíhna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Páant niíj péanit, jwiítboodíh nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Ded wĩ́ih jʉmíhna, ã weñat pínahdih chãjcan, wã náahatboodíh chãjat caá náahap. Wĩ́ih ã jʉmat jíib yeejép yapna yʉhna, weemdíh páantjeh cádahcat caá náahap.* 25  Ded weemdíh jepahcanni, ã weñat pínahdihjeh chãjni, iiguípna ã bejbipna caá. Obohjeéhtih, ded weemdíh cádahcanniboó bita caandíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, páantjeh wãjeéh ã jʉmbipna caá.* 26  Cã́ac nin baácboó jʉm jwʉhna, dawá bií déedih bíbohna yʉhna, Diosdih náahcan, iiguípna bejna, nihat ã bíbohat dedé pínah nihcan caá. Iiguípboó jʉmna, ded pah ã jéih jíib chãj baccan niít. 27  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã íip ã yeh iigátjĩh ã́ih ángelwã biícdih nin baácboó jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit,*nihat cã́acwã ded pah ĩ chãjatji jíib wã jíib wʉ̃hbipna caá. Tʉ́i chãjnitjidih wã tʉ́i chãjbipna caá. Obohjeéhtih, tʉ́i chãjcannitjiboodíh wã peéh chãjbipna caá.* 28  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Biquína ninjĩh ñʉhnit ñi wʉnat pínah jã́tih, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé chah maáh wã jʉmatdih ñi enbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

17

Dios ã yeh iigátjĩh Jesús ã ñʉhat

(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36)

1 Seis yeó jáap tʉ́ttimah, Pedro, Santiago, ã ʉ́ʉd Juan queét biíc peihcannitdihjeh jap bóo jeená Jesús ã nʉmah pʉ́ʉh laab béjep jĩ. 2 Caanná ĩ pʉ́ʉh laáb jʉibíát tʉ́ttimah, ĩ enechah, ã jígohat ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. Ã́ih móot yeó ã yeh iigát pah yeh iíg, ã́ih yéguehbʉt biíc yoobó tʉ́i baabní ãt yeh iiguíp wʉt jĩ. 3 Páant ã yeh iiguíchahjeh, Moisés, Elíasji biícdih Jesús pebh jígohnit, caandíh ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. 4 Páant ã yapachah ennit, Pedroboó Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—¡Maá, ninjĩh jwĩ jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá! Ma náahachah, biíc peihcanni mʉʉ dáhna jwĩ chãjbipna caá. Míih pínah, Moiséíh pínah, Elíaíh pínahdihbʉt jwĩ chãj wʉ̃hbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Obohjeéhtih, páant ã niijíchahjeh, tʉ́i yeh iigní mah põh panihni queétdih ãt dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ã dei jʉyʉ́chah, caán chawat yoób nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ: “Nin wã wʉ̃ʉ́h wã oini caá. Caandíh bʉ́dí wã wẽina caá. Pánihna, ã naáwáchah, caandíh ñi tʉ́i joyoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

6 Páant ã niíj wéhenachah joinít, ʉ́ʉmna, ã bohénit ĩt páah yoh ñajap wʉt jĩ. 7 Páant ĩ páah yoh ñajachah ennit, Jesús ĩ pebhna jʉí, queétdih teo jã́hanit,

—Ñi ñah ñʉhʉʉ́. Bʉtéh ñi ennidih, ñi joinídihbʉt ñi ʉ́ʉmca bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.

8 Páant ã niijíchah joinít, ñah ñʉhna, Jesúsdihjeh ĩt enep wʉt jĩ. Bita ĩ ennitjiboó ĩt wihcap wʉt jĩ.

9 Tʉ́ttimah, jeemánt dei jʉ̃óhna, Jesús queétdih nin pah ãt niíj wʉtʉp wʉt jĩ:

—Bʉtéh ñi enatjidih bitadih ñi naóh jwʉhca bojoó. Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wʉnniji wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, caandíh bitadih ñi naáwáchah, ã tʉ́ibipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant ã niijíchah joinít, queét biíc peihcannit caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joí enep wʉt jĩ:

—‘Dios ã wahni, ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Elíasboó ã jʉ̃óhbipna caá’, Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩpĩ́ niíj bohéna caá. ¿Dépah niíjíh tigaá queét páant ĩ niíj? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.*

11  —Yoobópdih tigaá ĩ niíj naáwáp. Elíasdih Dios ã jwíih jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp jĩ, nihatdih ã ámohat pínah niijná. 12  Páant niijnít, nin pah yeebdíh niijná caá wã chãjap. Elías wãát jʉí péanap be. Páant ã jʉyʉ́chah yʉhna, yeebdíh bohénit caandíh ĩt beh encap jĩ. Pánih beh encan, ded pah ĩ náahat pahjeh caandíh ĩt chãjap taga. Páant ĩ chãjat pahjeh mʉntih, weemdíhbʉt ĩ chãjbipna caá. Páant ĩ chãjachah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, yeejép wã yapbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

13 Páant ã niíj naáwáchah joinít, “ ‘Elías’, niijná, Juan Daabánidih naóhna caá ã chãjap”, niijnít, queét ĩt beh joyóp wʉt jĩ.

Wãá wʉnat jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)

14 Pánih míic wéhe dei jʉ̃óhnit, jeé ñaj deyepboó Jesús biíc peihcannit ã pej jʉmnit biícdih ã jwʉ́ʉb dei jʉyʉ́p jĩ. Páant ĩ jwʉ́ʉb dei jʉyʉ́chah, dawá cã́acwã cãtíh jʉ̃óhnit, biíc newé Jesús pebh jʉinít, ã bódicha caj yoh ñajap jĩ. Pánih bódicha caj yoh ñajnit, nin pah Jesúsdih ã niíj naáwáp jĩ:

15 —Maá, wã wʉ̃ʉ́hdih ma jĩ́gah eneé. Caandíh wãá wʉnat ã ñahachah, yeejép ãpĩ́ yapna caá. Dawá láa tʉʉ cʉ́ʉtboó ãpĩ́ bʉʉ́g cáona caá. Biíh láa mʉjboó ãpĩ́ daab yóh bejna caá. 16 Pánihna, caandíh ĩ booaat pínah niijná, ma bohénit pebh caandíh wã ʉb jʉyʉ́p yʉh be. Obohjeéhtih, queét caandíh ĩ jéih booacap be, ã niijíp jĩ.

17 Páant ã niijíchah joinít, Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Yeéb yeejépwã weemdíh jenah joicánnit ñi jʉmna caá. ¿Débólih maatápdih tigaá weemdíh tʉ́i jenah joicán, ñi tac bʉʉgábi? Wã pebh caandíh ñi ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, ã niijíp jĩ.

18 Páant ã niijíchah joinít, Jesús pebh ã wʉ̃ʉ́hdih ĩ ʉb jʉyʉ́p jĩ. Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah, caandíh wʉnat tʉ́ʉtni nemépdih Jesús ã bacat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã wʉtʉchahjeh, ã bacachah, wʉnnijiboó ã tʉ́i boonap jĩ.

19 Páant ã yapat tʉ́ttimah, jwiít ã bohénit míicjeh jʉmna, Jesúsdih nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dépanih tigaá jwiítboó caán nemépdih jwĩ wʉtʉchah yʉhna, ãt baccan? jwĩ niijíp jĩ.

20  —Wã wẽpatdih yeebdíh wã wʉ̃hʉchah yʉhna, caandíh náhnican, weemdíh ñit tʉ́i jenah joicáp taga. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Mostaza tíbih ã jʉmat pah, yeéb Dios ã wẽpatdih bainíjeh ñi tʉ́i jenah joiná yʉhna, nin pah ñi jéih chãjbipna caá: Nin jeedíh ‘Conboó ma bejeé’, ñi niijíchah, ã bejbipna caá. Pánih tʉ́i jenah joiná, nihatdih ñi jéih chãjna caá.* 21  Obohjeéhtih, pánihni nemépdih ñi bacaat tʉ́ʉt niijná, Diosdih bʉ́dí ʉʉ́bát caá náahap. Pánih ʉʉ́bhna, jeémp jwʉhcan, Dios ã wẽpatdih chah ñi tʉ́i jenah joibípna caá. Pánih chah jenah joinít jʉmna, pánihnit nemépwãdihbʉt ñi jéih bacat tʉ́ʉtbipna caá, jwiítdih Jesús ã niijíp jĩ.

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45)

22 Galilea baácboó Jesús biícdih jwĩ bejechah, caán jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih cã́acwã teonit, bitadih ĩ wʉ̃hbipna caá. 23  Páant ĩ wʉ̃hat tʉ́ttimah, queétboó weemdíh ĩ mao yohbipna caá. Páant ĩ maoniji biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá, ã niijíp jĩ.

Páant ã niíj naáwáchah joiná, bʉ́dí jwĩ jĩ́gahap jĩ.

Jesús queejíh jacmant dinerodih ã bidat tʉ́ʉtat

24 Capernaum tʉ́tchina jwĩ jʉibínachah, Dioíh mʉʉdíh ĩ en dawát jíib ʉbnitboó Pedro pebhna jʉibínit, caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Yeebdíh bohéniboó Dioíh mʉʉdíh en dawát jíib pínahdih ã jíib chãjcan niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.*

25 —Ã jíib chãjbipna caá, Pedro ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

Páant ã niiját tʉ́ttimah, jwĩ jʉmni mʉʉná Pedro ã waadáchah, Jesúsboó caandíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Simón, dépah tigaá ma niíj jenah joí? ¿Nin baácdih moón ĩ maáta detboodíh tigaá ĩ jíib ʉb, ma jenah joyóchah? ¿Ĩ́ih baácdih moondíh niít? ¿Biíh baácdih moónboodíh niít ĩ jíib ʉbʉp, ma jenah joyóchah? Pedrodih ã niijíp jĩ.

26 —Biíh baácdih moondíh tigaá ĩpĩ́ jíib ʉbʉp, Pedro ã niíj jepahap jĩ.

—Pánihna, maáta ĩ́ih baácdih moónboodíh ĩpĩ́ jíib ʉbcan caá. 27  Páant ĩ jíib ʉbcah yʉhna, queét jíib ʉbnitdih íijaíhcan, jwĩ jíib chãjbipna caá. Íimboó queéj wáyadih ma bejeé. Caán jeémpni queejdíh ʉbnit, ã́ih jacna dinero jʉ́dʉdih ma bid jʉibípna caá. Caán jʉ́dʉ jwiít chénewãíh jíib pínahdih ʉbnit, jwĩ jíib bʉʉdáátdih jíib chãjadih ma bejeé, Jesús Pedrodih ã niijíp jĩ.

18

“Déhe tigaá ñi maáh panihni”, Jesús ã niiját

(Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)

1 Caán láa jwiít ã bohénit Jesús pebh jʉibínit, nin pah caandíh jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dios ã maáh jʉmʉpboó jwĩjeéh jʉmni déhe tigaá jwĩ maáh panihni ã jʉmbi? jwĩ niijíp jĩ.*

2 Páant jwĩ niijíchah joinít, Jesús wébítdih jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, caandíh jwĩ cãtíh ã ñʉhat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã ñʉhʉchah, jwiítdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

3  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ñi jenah joyátdih tʉ́ʉt nʉʉmnít, wébít oboh jʉmnit ĩ jenah joyát pah jenah joinít, Dios ã maáh jʉmʉpboó ñi jéih waadbípna caá. Obohjeéhtih, caán dée pah ñi jenah joicán, Dios ã maáh jʉmʉpboó ñi jéih waadcán niít.* 4  Pánihna, det wébít ĩ jenah joyát pah jenah joinít, Dios ã maáh jʉmʉpboó chah wʉtnit ĩ jʉmbipna caá. 5  Det wĩ́ihwã jʉmna, wã wʉtat pah bita nin wébít panihnidih wẽi jwãáhnit, weemdíhbʉt ĩ wẽi jwãáhna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Jwĩ yéej chãjat tʉ́ʉtat ã tobohat

(Mr 9.42-48; Lc 17.1-2)

6  “Nin wébít panihni weemdíh tʉ́i jenah joinídih ded ã yéej chãjat tʉ́ʉtatji jíib, Dios caandíh yeejép pohba ã peéh chãjbipna caá. Pánihna, caandíh ã yéej chãjat tʉ́ʉtat pínah jã́tih, ã́ih bʉtdih bʉ́dí jeé jʉ́dʉjĩh chéo bʉ́ʉdhnit, bʉ́dí mʉjna caandíh ĩ yohochah, ãta tʉ́i taga. Páant ĩ chãjachah, caán wébít panihnidih ã yéejacah nihna, Dios páant bóo pohba caandíh ãta peéh chãjcan taga. 7  Ded bitadih yéej chãjat tʉ́ʉtnidih Dios bʉ́dí ã peéh chãjachah, tʉbit yeejép ã yapbipna caá. Bitadih yéej chãjat tʉ́ʉtnit páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, queétboó yeejép yoobát ĩ yapbipna caá.

8  “Míih téihyajĩh, jítchajĩh yéej chãjna, caandíh ma bóod yohat pah, caán yéej chãjatdih ma cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna ma bejbipna caá. Caanná iigát ã dʉbcan niít. Caandíh ma yohochah nihna, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Meémboó pánihni cólohjeh jʉmna yʉhna, tʉ́ttimah Diosjeéh ma tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh bóod yohcan nihna, chénat pah dahjĩh iiguípna ma bejechah, bʉ́dí yeejép mata yap tagaá.* 9  Pánihat pah mʉntih, míih quíibjĩh ennit, yéej chãjna, caan dáhdih ma wã́at yohat pah, caán yéej chãjatdih ma cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna ma bejbipna caá. Caanná iigát ã dʉbcan niít. Caan dáhdih ma yohochah nihna, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Biícjĩh quíib wihcan yʉhna, tʉ́ttimah Diosjeéh ma tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, míih quíib chénat pah dahjĩh iiguípna ma bejechah, chah yeejép mata yap tagaá. Pánihna, yéej chãjatdih cádahat caá náahap”, Jesús ã niijíp jĩ.*

Bʉʉdní oveja naáwát

(Lc 15.3-7)

10  “Nin wébít panihnidih ñi en iicá bojoó. Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Queét wébítdih ded pah ĩ yapachah Diosdih naáwát tʉ́ʉt niijná, queétdih en daonít ángelwã wã íip pebhna ĩpĩ́ bejna caá.* 11  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, nin baácdih moón yeejép chãjnit, iiguípna bejnit déedih tʉ́i ʉbʉdih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 12  Queét iiguípna bejnit, bʉʉdnít ovejawã panihnit ĩ jʉmna caá. Pánihnit ĩ jʉmʉchah, nin wã naáwátdih ñi tʉ́i jenah joyoó: Cien ovejawãdih bíbohni biíc oveja ã bʉʉdʉ́chah ennit, ¿ded pah tigaá ã chãjbi, yeéb ñi jenah joyóchah? Bita noventa y nueve ovejawãdih ĩ jeémát yílip jʉmʉpboó jwejnit, caán bʉʉdnídih bididih ã bejbipna caá. 13  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caán bʉʉdnídih ã bid jʉyʉ́chah, ã jwejnit noventa y nuevedih ã weñat chah caán ã bid jʉiníboodíh ã wẽibipna caá. 14  Pánihat pah wã íip jeáboó jʉmni nin oboh jʉmni panihni bʉʉdnít ĩ jʉmatdih ã náah yaccan caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

Bita Jesúíhwã meemdíh ĩ yéej chãjachah, ded pah chãjat

(Lc 17.3)

15  “Ded weemdíh jepahni meemdíh ã yéej chãjachah, míic ámohat tʉ́ʉt niijná, bita ĩ joicápboó caandíh míic wéhenadih ma bejeé. Páant ma niijíchah joinít, ã jepahachah, ñi jwʉ́ʉb míic pej jʉmbipna caá, páant mʉntih.* 16  Obohjeéhtih, meemdíh ã jepahcah bácah, Dios ã wʉtat pah, bita chénewãdih ma nʉmah bejeé, queét ĩ joyóchah, caandíh míic wéheat tʉ́ʉt niijná.* 17  Yeéb biíc peihcannitdih ã jepahcah enna, wĩ́ihwã nihat ñi míic wáacapna caandíh ñi nʉmah bejeé, ã yéej chãjatdih ma naáwáchah, queét nihat ĩ joyát pínah niijná. Pánihna, míic wáacnitdihbʉt ã jepahcah enna, Diosdih náahcan, ã yéejatdih cádahíhcat peéh, caandíh ñi pej jʉm cádahaá.

18  “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ded ã yéej chãjatdih cádahcat jíib, ‘Meém yéejatdih yohcanni ma jʉmna caá’, yeéb wĩ́ihwã ñi niijíchah, Diosbʉt caandíh biíc yoobó ã niijbípna caá. Ded ‘Wã yéej chãjatdih jĩ́gahnit, wã cádahna caá’, niijnídih ‘Meém yéejatdih yohni ma jʉmna caá’, ñi niijíchah, Diosbʉt caandíh biíc yoobó ã niijbípna caá.*

19-20  “Chénewã, biíc peihcannit wĩ́ihwã ñi míic wáacachah, ñijeéh wã jʉmna caá. Pánihna, det chénewã Diosdih ñi ʉʉ́bát pínahdih biíc yoobó ñi jenah joyóchah, wã íip jeáboó jʉmni ñi ʉʉ́bát pah ã chãjbipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

21 Páant Jesús ã niijíchah joiníji Pedro ã pebh jʉibínit, nin pah caandíh ã niijíp jĩ:

—¿Maá, wã dée dawá láa weemdíh ã yéej chãjachah, débói láa tigaá caán ã yéej chãjatdih wã íij cádahbi? ¿Siete láa cádahat ã náah niít? ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

22  —¡Ma joyoó! Biíh meemdíh dawá láa ã yéej chãjachah yʉhna, siete láajeh íij cádahat ã náahcan caá. Obohjeéhtih, páant ã yéej chãjachah yʉhna, meémboó caandíh ma jwʉ́ʉb náhnica bojoó, Pedrodih Jesús ã niíj jepahap jĩ.*

Teo wʉ̃hni biíh ã jíib bʉʉdáátdih ã quíib bʉʉdcát naáwát

23  “Bita ĩ yéej chãjatdih quíib bʉʉdátdih jenah joinít, nin wã naáwátdih ñi tʉ́i jenah joyoó: Dios ã maáh jʉmat nin pah ã jʉmna caá. Biíc baácdih moón ĩ maáh ã pebh moón caandíh ĩ jíib bʉʉdánachah, ĩ jíib bʉʉdáátdih ã jíib chãj beedáát tʉ́ʉtʉp be. 24  Ĩ jíib bʉʉdáátdih ã jenah enechah, biíc caandíh teo wʉ̃hniboó bʉ́dí yoobát ã jíib bʉʉdánap be. Bʉ́dí ã jíib bʉʉdáátdih jéihnit, caandíh ã pebh ã bid bojop be. 25  Ã jéih jíib chãjcah enna, ã maáhboó caandíh, yad, ã weh, nihat ã́ih bií dée biícdih bitaboodíh ã jíib chãjat tʉ́ʉtʉp be, queét ĩ jíibjĩh ã jíib bʉʉdáátdih ã jíib chãjat tʉ́ʉt niijná. 26  Páant ã jíib chãjat tʉ́ʉtʉchah joinít, caán bʉ́dí jíib bʉʉdániboó ã maáh pebh bódicha caj yoh ñajnit, bʉ́dí ã ʉʉ́bʉ́p be. ‘Maá, weemdíh jĩ́gah ennit, ma pã́i jwʉhʉʉ́. Meemdíh wã jíib bʉʉdáátdih wã jíib chãj beedábipna caá’, ã niijíp be. 27  Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chah joinít, caandíh jĩ́gah ennit, ‘Weemdíh ma jíib bʉʉdáát ã jʉmʉ naáh’, ã maáh caandíh ã niijíp be.

28  “Páant ã niiját tʉ́ttimah, bʉ́dí jíib bʉʉdánijiboó bac bejnit, biíh caán biícdih ĩ maáhdih teo wʉ̃hnidih ã jwãááp be. Pánih jwãáhnit, caánboodíh bainí ã jíib bʉʉdáátdih íijnit, ã́ih bʉt nahdih jõp teonit, ‘¡Weemdíh ma jíib bʉʉdáátdih waícanjeh ma jíib chãjaá!’ caandíh ã niijíp be. 29  Páant ã niijíchah joinít, caán bainí jíib bʉʉdániboó ã pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh bʉ́dí ã ʉʉ́bʉ́p yʉh be. ‘Weemdíh jĩ́gah ennit, bainí ma pã́i jwʉhʉʉ́. Meemdíh wã jíib bʉʉdáátdih wã jíib chãj beedábipna caá’, ã niijíp yʉh be. 30  Obohjeéhtih, páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chah yʉhna, caandíh jĩ́gah encanjeh, caánboó ã jepahcap be. Pánih jepahcan, caán teo wʉ̃hnidih nemat mʉʉ́boó ã nemat tʉ́ʉtʉp be. Ã jíib chãj beedánachahna, caandíh ãta baca tagaá.

31  “Pánihna, bʉ́dí jíib bʉʉdániji bainí jíib bʉʉdánidih páant ã chãjachah enna, íijnit, bita teo wʉ̃hnitboó ĩ maáhdih naóh yacadih ĩ bejep be. 32  Páant ĩ naóh yacachah joinít, ĩ maáh ĩ naóh yacnidih bid bojnit, nin pah caandíh ã niíj jʉ̃ihñʉp be: ‘¡Meém yeejép pohba caá! Meém weemdíh bʉ́dí ma ʉʉ́bʉ́chah, “Bʉ́dí ma jíib bʉʉdáátdih ã jʉmʉ naáh”, wã niijíp yʉh be. 33  Obohjeéhtih, meemdíh páant wã niijíchah yʉhna, bac bejnit, meemdíh bainí jíib bʉʉdánidih meémboó mat jĩ́gah encap wʉt be. Ma jíib bʉʉdáátdih wã náhnicat pah mʉntih, caánboó meemdíh ã jíib bʉʉdáátdih ma náhnicah, ãta tʉ́i tagaá. ¿Dépanih tibeé caandíh jĩ́gah encanjeh, páant ma chãj?’ ã maáh caandíh ã niijíp be. 34  Páant niijnít, bʉ́dí íijnit, nemat mʉʉ́boó caandíh ã nemat tʉ́ʉtʉp be. Ã jíib chãj beedánachahna, ãta baca tagaá.

35  “Caan páh tigaá Dios yeebdíh ã chãjbipna caá. Yeéb nihat ñi déewã yeebdíh yeejép ĩ chãjatjidih ñi quíib bʉʉdcáh ennit, caánboó yeéb ñi yéej chãjatjidihbʉt biíc yoobó ã quíib bʉʉdcán niít”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

19

Ĩ weha mána yaádhdih ĩ yohcat

(Mr 10.1-12; Lc 16.18)

1 Páant niíj naóh péanit, caán Galilea baácboó jʉmniji Judea baácna Jesús jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. Pánih bejnit, caanná jʉibína, Jordán mʉjdih chʉ́ʉh bejnit, conanaamánt jwĩ jʉibínap jĩ. 2 Pánih caanná jʉibínit, jwĩ jib bejechah, dawá cã́acwã jwiítdih ĩ péenap jĩ. Páant ĩ péenachah ennit, ĩjeéh bejnit wʉnnitdih Jesús ã booanap jĩ.

3 Páant jwĩ bejechah, jwiítdih jwãáhnit, biquína fariseowã nin pah Jesúsdih ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ, ded pah ã jepahachah joinít, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná:

—¿Jwĩ weha mána yaádhdih jwĩ yohochah, ãta tʉ́i taniít? ¿Dios ã wʉtatboó páant niít ã chãjat tʉ́ʉtʉp, ma jenah joyóchah? ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

4  —¿Moisés nin pah ã niíj daacátjidih ñi bohé jwʉhcannit jĩí? ‘Dios biíhmah nin baácdih chãjni newé yaddihbʉt ãt chãjap wʉt jĩ’, ãt niíj daacáp tajĩ.* 5  Páant niíj daácnit, nin pahbʉt ãt jwʉ́ʉb niíj daacáp tajĩ: ‘Páant ã chãjachah, newé ã mánadih cádahnit, yadjĩh biícdih ã jʉmbipna caá. Pánih jʉmna, queét chénewã jʉmna yʉhna, biíc bácah panihnit caá ĩ jʉmʉp’, ãt niíj daacáp tajĩ.*¿Páant ã niíj daacátjidih ñi bohé jwʉhcannit jĩí? 6  Páant ã daacátji pah queét chénewã jʉmnitji biíc bácah pah ĩ jʉmna caá. Pánihna, ĩ téihya chéwechah, Diosjeh tigaá queétdih biícdih ã jʉmat tʉ́ʉtna caá. Páant biícdih ã chãjachah, queétjeh ĩ míic cádahcat caá náahap, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

7 Páant ã niijíchah joinít, queét fariseowã nin pah ĩ jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ, páant mʉntih:

—Meém páant ma niijíchah yʉhna, Moisésjeh nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Majeéh bólidih yohíhna, “Meém ma tʉ́icat enna, meemdíh wã yohna caá”, niíj daácnit, caántdih ñi wʉ̃hʉʉ́. Páant niíj daác wʉ̃hnit, majeéh bólidih ma yohochah, ã tʉ́ina caá’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* ¿Páant ma niijíchah yʉhna, Moisésboó dépanih tigaá páant ãt niíj daácji? ĩ niijíp yʉh jĩ.

8  —Ñi nʉowã Diosdih ĩ yap yohochah enna, Moisés nin pah ãt niíj daacáp tajĩ ‘Ĩ weha mánadih yohna, páant tií ĩ chãj dáhwa naáh’, ãt niíj daacáp tajĩ. Páant ã niijíchah yʉhna, biíhmah pohba páant ãt nihcap tajĩ. 9  Obohjeéhtih, weémboó yeebdíh nin pah wã naóhna caá: Ded ãjeéh bólidih yohna, biíhjĩh mi yeejép chãjcah yʉhna, biíh wilidih jwʉ́ʉb áa jʉmna, caántjĩh yeejép chãjna caá ã chãjap. Pánihna, ã yohnihjidih áa jʉmnibʉt caántjĩh yeejép ã chãjna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.*

10 Páant ã niijíchah joinít, jwiít ã bohénit caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Páant newé yadjĩh ĩ míic yohat ã tʉ́icah, áa wihcah ãta tʉ́i tagaá, jwĩ niijíp jĩ.

11  —Yeéb ñi niiját pahjeh tigaá ã jʉmʉp. Dios biquína ã ñíonitdihjeh ã áa jʉmat tʉ́ʉtcan caá. 12  Biquína neoná yaádhdih náahcannit pínah ĩ cã́ac jʉmna caá. Bitadih ĩ́ih quehli tíibnadih ĩ íib yohochah, yaádhdih náahcannit ĩ jʉmna caá. Bitaboó Diosdih teo wʉ̃hnit jʉmat tʉ́ʉt niijná, yaádhdih ĩ bidcan caá. Pánihna, ded tʉ́i joiní jʉmna, Diosdih teo wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, páant tigaá jʉmat náahap, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Jesús wébítdih ã ʉʉ́bát

(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)

13 Páant jwiítdih ã naáwát tʉ́ttimah, Jesús queétdih ã teo jã́ha ʉʉ́bát pínah niijná, cã́acwã ĩ wehdih ã pebhna ĩ ʉb jʉyʉ́p jĩ. Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah ennit, jwiít ã bohénitboó queétdih jwĩ jípónih jʉ̃ihñʉp jĩ.

14 Páant jwĩ jʉ̃ihñʉchah joinít, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Wébít wã pebh ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh. ‘Ñi bejca bojoó’, queétdih ñi niijcá bojoó. ‘Dios wã maáh caá’, niijnít, queét wébít caá tʉ́i jenah joinít ĩ jʉmʉp. Pánihna, Dios ã maáh jʉmʉpna waadnítboó nit wébít ĩ jenah joyát pah jenah joinít ĩ jʉmna caá, ã niijíp jĩ.

15 Páant niijnít, queét wébítdih ã teo jã́ha ʉʉ́bʉ́p jĩ. Pánih ʉʉ́bh péanit, jwiítdih ã jwʉ́ʉb nʉmah bejep jĩ.

Dawá bií dée bíbohni Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mr 10.17-31; Lc 18.18-30)

16 Páant jwiítdih ã nʉmah bejechah, biíc newé Jesús pebh jʉinít, nin pah caandíh ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Bohéní, páantjeh Diosjeéh jʉmíhna, ded pah tigaá tʉ́inidih wã chãjbi? ã niijíp jĩ.

17  —¿Dépanih tigaá tʉ́i chãjat pínahdih weemdíh ma ʉʉ́bh joí? Diosjeh caá tʉ́ini. Páantjeh Diosjeéh jʉmíhna, ã wʉtat pah ma chãjaá, caandíh Jesús ã niíj jepahap jĩ.

18 —¿Ded wʉtatdih niij tígaá ma chãj? ã niíj jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joyóp jĩ.

—Cã́acwãdih ma mao yohca bojoó. Ma áa nihcannijĩh ma yéej chãjca bojoó. Ma nʉʉmcá bojoó.*Ma yeeca bojoó. 19  Ma mánadih ma tʉ́i chãjaá.*Meemjéh ma míic oyat pah bitadihbʉt ma oyoó.*Nin wʉtatdih jepahat caá náahap, Jesús caandíh ã niíj jepahap jĩ.

20 —Caán wʉtatdih weém wãpĩ́ yap yohcan caá. ¿Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, ded panihat tigaá weemdíh páantjeh ã jʉdh? Jesúsdih ã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

21  —Meém yéejat wihcanni jʉmíhna, nihat míih bií déedih jíib chãj wʉ̃hʉdih ma bejeé. Pánih jíib chãjnit, nihat ma jíib teonidih moh yéejnitdih ma jwʉ́ʉb wʉ̃hʉʉ́. Páant ma wʉ̃hʉchah, nin baácboó ma bíbohatji chah tʉ́ini míih pínah Dios pebhboó ã jʉmbipna caá. Pánih queétdih wʉ̃h péanit, wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús caandíh ã niijíp yʉh jĩ.

22 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, dawá bií déedih bíbohni jʉmna, ã́ih bií déedih jíib chãj wʉ̃híhcan, bʉ́dí ã jĩ́gahap jĩ. Pánih jĩ́gahnit, jepahcanjeh, ã jwʉ́ʉb bejep jĩ.

23 Páant ã bejechah ennit, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ded dawá bií déedih bíbohni Dios ã maáh jʉmʉpboó ã bejíhichah yʉhna, caandíh ã bʉona caá. 24  Camelloboó awí íitbitdih ã yabac bejíhichah nihna, ãta bʉo tagaá. Pánihat pah, dawá bií déedih bíbohni Dios ã maáh jʉmʉpboó ã waádíhichah yʉhna, bʉ́dí ã bʉona caá, ã niijíp jĩ.*

25 Páant ã niijíchah, joí wʉ́hi bejnit, nin pah Jesúsdih jwĩ niijíp jĩ:

—Páant ma niijíchah bácah, Dios ã jʉmʉpboó ded ã jéih waadcán niít, jwĩ niijíp jĩ.

26  —Cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ tʉ́i chãjíhna yʉhna, Dios pebhboó ĩ jéih bejcan niít. Diosjeh caá iiguípna bejnit déedih ã tʉ́i ʉbʉp. Caanjéh tigaá nihatdih chãj beedáni. Dedé jéihcat pínah caandíh ã wihcan caá, jwiítdih ã niijíp jĩ.

27 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Maá, weemdíh ma joi jwʉ́hʉʉ́. Majeéh péeat tʉ́ʉt niijná, jwiítboó nihatdih jwĩ cádahap jĩ. ¿Páant jwĩ chãjat jíib, dedédih tigaá jwiítdih ma wʉ̃hbi? ã niijíp jĩ.

28  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Péeni yeó jáap tʉ́ttimah, nihat jáap míic ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Caán láa weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, jeáboó maáh wã jʉmbipna caá. Páant maáh wã jʉmʉchah, yeéb wã bohénitboó judíowã doce poómpnadih wãjeéh wʉtnit ñi jʉmbipna caá.* 29  Ded weemdíh teo wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, ã́ih mʉʉ́, ã mána, ã déewã, ã weh, ã́ih wápchidih yʉh bʉca ã cádahachah, Diosboó caandíh chah ã jwʉ́ʉb wʉ̃hbipna caá. Pánih cádahnit, weemdíh teo wʉ̃hnitboó Diosjeéh páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 30  Obohjeéhtih, nin baácboó dawá maáta panihnitji Dios pebhboó oboh jʉmnit ĩ jʉmbipna caá. Nin baácboó dawá oboh jʉmnitji jeáboó maáta ĩ jʉmbipna caá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

20

Iguíhadih teonit naáwát

1  “Dios ã maáh jʉmat nin pah ã jʉmna caá: Iguíha mínah cheibitjeh ã́ih iguíhadih teo wʉ̃hnit pínahdih bididih ã bejep be. 2  Pánih bejnit, jwãáhna, queétdih nin pah ã niijíp be: ‘Wĩ́ih iguíhadih ñi teo wʉ̃hat jíib jwĩpĩ́ jíib chãjat pah yeebdíh wã wʉ̃hbipna caá’, ã niijíp be. Páant ã niijíchah joinít, tewedih ĩ bejep be. 3  Las nueve dée, jíib chãjat tólihna pebhboó ã bejep be. Pánih bejnit, bita caanjĩ́h ñʉhnitdih ã enep be. 4  Pánih ennit, queétdihbʉt nin pah ã niijíp be: ‘Yeebbʉ́t wĩ́ih iguíhaboó tewedih ñi bejeé. Teo cádahat horadih ñi tewat jíib wã wʉ̃hbipna caá’, queétdih ã niijíp be. 5  Páant ã niijíchah joinít, queétbʉt tewedih ĩ bejep be. Yeó jáap tac yoób bejna, bita ñʉhnitdih jwãáhnit, biíc yoobó queétdihbʉt ã niijíp be. Las tres dée bita ñʉhnitdih jwãáhnit, biíc yoobó queétdihbʉt ã niijíp be. 6  Las cinco dée bita ñʉhnitdih jwãáhnit, nin pah queétdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp be: ‘¿Dépanihna nihat yeó jáap teocan, ñʉh tigaá ñi chãj?’ ã niijíp be. 7  ‘Jwiítdih tewat wʉtni ã wihcan caá’, ĩ niíj jepahap be. Páant ĩ niijíchah joinít, iguíha mínah queétdih nin pah ã niijíp be: ‘Wĩ́ih iguíhana bejnit, ñi teobi jwʉhʉʉ́’, queétdih ã niijíp be.

8  “Cheyeh caán iguíha mínah caandíh teo wʉ̃hni maáhdih nin pah ã niijíp be: ‘Queét teonitdih jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, ĩ tewat jíib ma wʉ̃hʉʉ́.*Pée jʉinítdih ĩ tewat jíib ma jwíih wʉ̃hʉʉ́. Páant queétdih ma wʉ̃hat tʉ́ttimah, ĩ jã́tih jʉinítdih ma wʉ̃hʉʉ́. Pánih queétdih jíib chãj péa, bita ĩ jã́tih jʉinítdih ma wʉ̃hʉʉ́. Queétdih wʉ̃h péa, bita ĩ jã́tih jʉinítdihbʉt ma wʉ̃hʉʉ́. Queétdih wʉ̃h péa, waóh jʉinítdih ma jíib wʉ̃hʉʉ́’, ã niijíp be. Pánihna, ã niiját pah queétdih ã jíib chãjap be. 9  Las cinco dée tewedih jʉinítdih nihat yeó jáap ĩ tewat jíib pah bóo ã wʉ̃hʉp be. 10  Queét nihat teonitdih biíc yoobó ã wʉ̃hʉp be. Queét waóh tewedih jʉinítboó ‘Jwiítdih chah ã jíib wʉ̃hbipna caá’, ĩ niíj jenah joyóp yʉh be. Obohjeéhtih, queétdihbʉt biíc yoobó ã wʉ̃hʉp be. 11  Queétdih biíc yoobó míic ã jíib chãjachah enna, caandíh bʉ́dí íijnit, nin pah ĩ niíj jʉ̃ihñʉp be: 12  ‘Jwiítboó nihat yeó jáap, tʉbit ã chãhachah, bʉ́dí jwĩ tewechah, queét pée jʉinítboó biíc horabitjeh ĩ tewechah yʉhna, jwiít nihatdih biíc yoobó ma jíib wʉ̃hat, ã tʉ́ican caá’, caandíh ĩ niijíp be. 13  Páant ĩ niíj jʉ̃ihñʉchah joinít, nin pah biíc ĩjeéh jʉmnidih ã niijíp be: ‘Meemdíh wã niijátji pah tigaá wã jíib chãjap. Ñi tewat jíib wʉ̃hnit, meemdíh wã yeecan caá. 14  Ma tewat jíib ʉbnit, ma bejeé. Weém wã náahat pahjeh queét bainí teonitdihbʉt meemdíh wã wʉ̃hat biíc yoobó wã jíib wʉ̃hʉp be. 15  Ded pah wĩ́ih dinerojĩh chãjna, wĩ́ih pínahjeh caá. Weém queét moh yéejnitdih jĩ́gah ennit, bʉ́dí wã jíib wʉ̃hʉchah enna, ¿yeébboó íij niít, páant ñi niijíp?’ iguíha mínah queétdih ã niijíp be.

16  “Pánihat pah tigaá det waóhnitji péenit ĩ jʉmbipna caá. Péenitjiboó waóhnit ĩ jʉmbipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)

17 Páant niíj péanit, dawá cã́acwã jwĩjeéh ĩ péenachah, Jerusalén tʉ́tchina bejni namádih jwĩ bejep jĩ. Pánih bejna, chibít yʉʉ́p jwiítdih nʉmah waóh bejnit, jwiítdihjeh nin pah Jesús ã niíj naáwáp jĩ:

18  —Jerusalén tʉ́tchina bejna caá jwĩ chãjap. Caanná jwĩ jʉibíát tʉ́ttimah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih eníhcanniboó sacerdotewã ĩ maátadih, Moisés ã wʉtatjidih bohénitdihbʉt ã dʉó wáibipna caá. Páant ã dʉó wáyachah, weemdíh teonit, ĩ mawat tʉ́ʉtbipna caá. 19  Pánih mawat tʉ́ʉtnit, judíowã nihcannitdih ĩ jwʉ́ʉb wʉ̃h yapabipna caá. Queétboó weemdíh deohnit, ĩ pʉñat tʉ́ttimah, cruzboó ĩ péoh dodh mao yohbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã íip weemdíh ã jwʉ́ʉb booabipna caá, ã niijíp jĩ.

Santiagowã íin Jesúsdih mi ʉʉ́bát

(Mr 10.35-45)

20 Pánihat tʉ́ttimah, Zebedeo ã weh íinboó mi weh biícdih Jesús pebh jʉinít, caandíh ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, mi bódicha caj yoh ñajap jĩ. 21 Páant mi bódicha caj yoh ñajachah ennit, Jesús nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ded pah wã chãjatdih tigaá ma náah? ã niijíp jĩ.

—Maáh waadná, nit chénat pah wã weh meém biícdih ĩ wʉtat pínah niijná, biíc ma jéihyepmant bóo bʉwámant, biíhdih wáyámant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, mi niijíp jĩ.

22  —Ded pah ñi ʉʉ́bátdih ñi jéihcan caá. Ded wã maáh jʉmʉpboó jʉmíhni, weemdíh yeejép ã yapat pínah, biíc yoobó caandíhbʉt ã yapachah yʉhna, weemdíh cádahcat caá náahap. Pánih cádahcan, wã maáh jʉmʉpboó wãjeéh ã wʉtbipna caá. ¿Yeebdíhbʉt páant yeejép ã yapachah yʉhna, ñi cádahbican naniít? mi wehdih Jesús ã niijíp jĩ.

—Jwĩ cádahcan niít, ĩ niíj jepahap jĩ.

23  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Yeejép wã yapat pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi yapbipna caá. Obohjeéhtih, wãjeéh wʉtnit pínahdih weémboó wã jéih ñíocan caá. Wã íipboó queétdih ãtát ñíwip taga, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

24 Páant ĩ niíj ʉʉ́bʉ́chah joinít, jwiít diezboó queétdih jwĩ íijip jĩ. 25 Páant jwĩ íijatdih ennit, Jesús jwiít nihatdih ã míic wáacat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant jwĩ míic wáacachah, nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ:

—Judíowã nihcannit ĩ maátaboó ĩ́ih cã́acwãdih tʉbit wʉtnit ĩ jʉmatdih ñi tʉ́i jéihna caá. 26  Obohjeéhtih, queét wʉtnit ĩ jʉmat pah yeéb ñi jʉmca bojoó. Yeébboó maáta jʉmíhna, bitadih tʉ́i teo wáacnit ñi jʉmʉʉ́.* 27  Waóhnit jʉmíhna, teo wʉ̃hnit pah jʉmat caá náahap.* 28  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñéboó cã́acwã weemdíh ĩ teo wáacat pínah niijná, nin baácboó wã jʉ̃óhcap jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwãdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, queét iiguípna ĩ bejat déedih wʉn wʉ̃hʉdih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, Jesús ã niijíp jĩ.*

Jesús chénewã jéih encannitdih ã booaat

(Mr 10.46-52; Lc 18.35-43)

29 Jwiít Jerusalén tʉ́tchina bejna, Jericó tʉ́tchidih jwĩ chóop yap bejep jĩ. Páant jwĩ chóop yap bejechah, dawá cã́acwãbʉt jwiítdih ĩ péenap jĩ. 30 Jericó wáihyat jʉ́dʉ jẽcdih bac bejnit, chénewã jéih encannit namá jwẽ́ejdih ĩ chʉ́ʉdʉchah, jwĩ enep jĩ. “Jesús, Nazaret tʉ́tchidih bóo caá ã yap bejep”, bita ĩ niijíchah joinít, nin pah ĩ niíj ñaác ejep jĩ:

—¡Maá, David jʉima, Dios ã wahni jwiítdih ma jĩ́gah en teo wáacá! ĩ niijíp jĩ.

31 Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, cã́acwãboó queétdih jʉ̃ihnit,

—¡Páant bóojeh! Ñi ñaác cádahaá, ĩ niijíp yʉh jĩ.

Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jʉ̃ihñʉchah yʉhna, queétboó joicánjeh, chah ĩ ñaacáp jĩ:

—¡Maá, David jʉima, Dios ã wahni, jwiítdih ma jĩ́gah en teo wáacá! ĩ niijíp jĩ.

32 Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, Jesús chão ñʉ́h, ã pebhna jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Ded pah wã chãjatdih tigaá ñi náah? ã niijíp jĩ.

33 —Maá, jéih enatdih caá jwĩ náahap, ĩ niijíp jĩ.

34 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih jĩ́gah ennit, ĩ́ih quíibdih ã teo jã́hanap jĩ. Páant ã teo jã́hanachahjeh, ĩ yoób enep jĩ, bʉca. Pánih ennit, caandíh ĩ péenap jĩ.

21

Jesúswã Jerusalénna ĩ waadát

(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Jerusalén tʉ́tchina tóah jʉibínit, Olivo wʉ̃t jʉmni pácahi jʉmni jeéboó jwĩ jʉibínap jĩ. Pánih jʉibí, pʉ́ʉh laab béjna, Betfagé wʉ̃t jʉmni tʉ́tchibitdih jwĩ tóah jʉibínap jĩ. Caanná jʉibínit, Jesús chénewã jwĩjeéh jʉmnitdih caán tʉ́tchina ã wahap jĩ. 2 Pánih wahnit, nin pah queétdih ã niíj wʉtʉp jĩ:

—Con tʉ́tchina waadnít, burroma mi wʉ̃ʉ́h biícdih ñi enbipna caá. Pánih en, queétdih watnit, weemdíh ñi ʉb jʉ̃óh wʉ̃hʉʉ́. 3  Páant ñi ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, cã́acwã yeebdíh ĩ ʉʉ́bh joyóchah, nin pah ñi niíj jepahaá: ‘Jwĩ maáh queétdih ã náah jwʉhʉp be. Péanit, queétdih ã jwʉ́ʉbabipna caá’, ñi niijí, Jesús ã niijíp jĩ.

4 Páant ã yapat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani Zacaríasji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

5 “Jerusalén tʉ́tchidih moondíh nin pah ma niíj naáwá: ‘Dios weemdíh nin pah ã niiját tʉ́ʉtʉp be: “Ñi eneé, ñi Maáh ñi pebhna ã jʉ̃óhna caá. Caán oboh jʉmni pah burro wʉ̃ʉ́hjih chʉ́ʉdni ã jʉ̃óhbipna caá”, Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ma niijí’, weemdíh ã niijíp be”, Zacarías ãt niíj daacáp tajĩ. (Zac 9.9)

6 Jesús ã wahnitboó bejnit, ã niijátji pah ĩt chãjap wʉt jĩ. 7 Burroma, mi wʉ̃ʉ́h biícdih ĩ ʉb jʉyʉ́chah, jwĩ́ih jih bóo yéguehdih tóo dʉgnit, burromajih mi wʉ̃ʉ́hjihbʉt jwĩ cáagap jĩ. Páant jwĩ cáagat tʉ́ttimah, Jesús caán burro wʉ̃ʉ́hjih ã pʉ́ʉh laáb chʉ́ʉdʉp jĩ. 8 Pánih chʉ́ʉdnit, Jerusalén tʉ́tchina jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. Páant ã bejechah ennit, dawá cã́acwã ĩ́ih jih bóo yéguehdih tóo dʉgnit, Jesúsdih wẽina, namáboó ĩ jwej waáwáp jĩ. Bitaboó ĩ bóodniji táam nʉ́onadih ʉbnit, queétbʉt Jesúsdih wẽina, namáboó ĩ jwej waáwáp jĩ. Páant ĩ jwejniji chóona, nʉ́onajih Jesús ã bejep jĩ. 9 Páant Jesús ã bejechah, ã waáwápmant moón, ã méimant péenitbʉt caandíh wẽinit, biícdih nin pah ĩ niíj ñaacáp jĩ:

—¡David jʉima, Dios ã wahni, jwiítdih ma tʉ́i ʉbʉʉ́! ¡Meém jwĩ maáh pínahdih bʉ́dí jwĩ wẽina caá! ĩ niíj wẽi ñaacáp jĩ. *

10 Pánih bejnit, Jerusalén tʉ́tchina jwĩ waadáchah, caanjĩ́h jʉmnitboó en wʉ́hi bejnit, nin pah ĩ niíj míic ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Nin déhe tigaá? ĩ niijíp jĩ.

11 —Nin Jesús, Galilea baác, Nazaret tʉ́tchidih bóo, Dios naáwátdih naóh yapani caá, bita queétdih ĩ niíj jepahap jĩ.

Jesús Dioíh mʉʉná ã waadát

(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.12-23)

12 Jerusalén tʉ́tchina waadnít, Dioíh mʉʉ jóocmant bóo jʉʉ́hdih Jesús jwiítdih ã nʉmah waad béjep jĩ. Pánih waad béjnit, caánboó jíib chãjnitdih ã ñʉʉn yóh bacanap jĩ. Dinerodih tʉ́ʉt nʉʉmnít ĩ cáagat naanádih ʉb yoh ã́acanit, jopwãdih jíib chãjnitíh chʉ́ʉdat naanádihbʉt ã ʉb yoh ã́acanap jĩ. 13 Pánih ʉb yoh ã́acanit, Jesús nin pah queétdih ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Wĩ́ih mʉʉ́ cã́acwã weemdíh ĩ ʉʉ́bát pínah mʉʉ́ caá”, Dios ã niijíp be’, ĩt niíj daacáp tajĩ.*Obohjeéhtih, cã́acwã Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ĩ jʉyʉ́chah yʉhna, yeébboó queétdih yeenit, nʉʉmná caá ñi chãjap. Pánih nʉʉmnít, Dioíh mʉʉdíh yéejanit, nʉʉmnít ĩ jʉmat pínah mʉʉ́ chãjna caá ñi chãjap, ã niijíp jĩ.

14 Páant Dioíh mʉʉdíh Jesús ã jʉmat pónih, dawá jéih encannit, wʉ́ʉat nahjĩh bejnitbʉt ã pebhna ĩ jʉyʉ́p jĩ. Páant ĩ jʉyʉ́chah ennit, queétdih ã booanap jĩ. 15 Obohjeéhtih, queétdih ã booanachah ennit, caanjĩ́h jʉmnit sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt Jesúsdih bʉ́dí ĩ íijip jĩ. Jwĩjeéh péenit wébítboó “¡David jʉima, Dios ã wahni, jwiítdih tʉ́i ʉbni pínah, meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá!” ĩ niíj ñaác cádahcah joiná, chah ĩ íijip jĩ. 16 Pánih íijnit, Jesúsdih nin pah ĩ niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—Meemdíh páant ĩ niíj ñaacáchah, ¿ma joicán niít? Páant ĩ niijcá bojo naáh, Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

—Wã joiná caá. Obohjeéhtih, Davidji Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ã niíj daacátjidih ¿yeébboó ñi bohécannit jĩí?

‘Wébítdih, bita ĩ tʉ́ʉhnitdihbʉt meém ma wẽi naáwát tʉ́ʉtna caá’, Diosdih wẽinit, David ãt niíj daacáp tajĩ,(Sal 8.2)

Jesús queétdih ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ.

17 Páant niíj péanit, queétdih cádahnit, caán tʉ́tchimant Jesús jwiítdih ã nʉmah bac bejep jĩ. Pánih bac bejna, Betania tʉ́tchidih jʉibínit, caan chéi caanjĩ́h jwĩ ʉ̃wʉp jĩ.

Higuera nahdih Jesús ã wʉnat tʉ́ʉtat

(Mr 11.12-14,20-26)

18 Cheibit bóo yeó jáapdih, Betania tʉ́tchiboó ʉ̃onitji Jerusalén tʉ́tchina jwʉ́ʉb bejna, Jesúsboó ãt nʉʉgʉ́p wʉnʉp tajĩ. 19 Pánih nʉʉgʉ́p wʉnna, namá jwẽ́ejdih lajni higuera nahdih ennit, ã́ih quehedih jeémíhna, caan náh pebh enedih ã bejep yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caan náhboó quehcan, tʉ́ini wawájeh pohba ã jʉmʉp jĩ. Páant ã quehcatdih enna,

—¡Ma jwʉ́ʉb quehcan niít! caan náhdih ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, ã́ih nʉ́ona ã diib téhah bejep jĩ.

20 Páant ã wʉnʉchah ennit, jwiít ã bohénitboó jwĩ en wʉ́hi bejep jĩ.

—¿Dépanih tigaá waícanjeh ã wʉnah bej? Jesúsdih jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

21  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Dios ã wẽpatdih tʉ́i jenah joiná, nin nahdih wã chãjat pahjeh mʉntih yeebbʉ́t ñi jéih chãjbipna caá. Páant wã chãjat chahbʉt ñi jéih chãjbipna caá. Con jeedíh ‘Conmant bejnit, bʉ́dí mʉjna ma bʉʉ́g báahá’, ñi niijíchah, ñi wʉtat pah ã yapbipna caá.* 22  Diosdih tʉ́i jenah joinít, ded pah caandíh ñi ʉʉ́bát pah ã chãjbipna caá, Jesús jwiítdih ã niíj jepahap jĩ.

Jesús ã wẽpat

(Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)

23 Pánih bejna, Jerusalén tʉ́tchina jʉibí, Dioíh mʉʉdíh waad béjnit, Jesús cã́acwãdih ã jwʉ́ʉb bohénap jĩ. Páant ã bohéát pónih, sacerdotewã ĩ maáta, jwiít judíowã jwĩ maátabʉt ã pebh jʉinít, nin pah caandíh ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Deíh wẽpatjĩh tibeé jwíin páant ma chãj? ¿Déhe tibeé meemdíh páant ã wʉt? ĩ niijíp jĩ.

24  —Yeebdíh wã jwíih ʉʉ́bh joibípna caá. Weemdíh ñi tʉ́i jepahachah, weembʉ́t yeebdíh wã jepahbipna caá. 25  Juan Daabánidih ¿déhe tigaá ãt wʉtji? ñi jenah joyóchah. ¿Dios ãt wʉtjican taniít? ¿Cã́acwãboó niít caandíh ĩt daabáát tʉ́ʉtjip? yeéb ñi jenah joyóchah, Jesús queétdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá jwĩ niíj jepahbi? ‘Dios caá Juandih ãt wʉtjip taga’, jwĩ niijíchah, ‘Páant ã jʉmʉchah yʉhna, ¿dépanih tijĩí caandíh ñi jepahcan?’ jwiítdih ã niíj jʉ̃ihbipna caá. 26 Obohjeéhtih, nitboó ‘Juan Dios naáwátdih naóh yapani yoobát ã jʉmʉp jĩ’, ĩ niíj jenah joiná caá. Páant ĩ niíj jenah joyóchah, ‘Cã́acwãjeh caandíh ĩt daabáát tʉ́ʉtjip taga’, jwĩ niíj jepahachah, jwiítdih bʉ́dí ĩ íijbipna caá”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 27 Pánih míic wéhe péanit, nin pah Jesúsdih ĩ niíj jepahap jĩ:

—Jwiít jwĩ jéihcan caá, ĩ niijíp jĩ.

—Caán láa bácah weemdíh wʉtnidih weembʉ́t yeebdíh wã naóhcan niít, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

Biíc newé ã weh ded pah ĩ chãjat naáwát

28 Páant niíj péanit, jwĩ maátadih Jesús nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Nin wã naáwátdih ¿ded pah ñi niíj jenah joí? Biíc newé chénewã ã weh ĩ jʉmʉp be. Pánihna, biíc yeó jáap ĩ íipboó weép jeñédih, ‘Wʉ̃ʉhʉ́, bʉʉ wĩ́ih iguíhaboó tewedih ma bejeé’, ã niijíp be. 29  ‘Wã bejcan caá’, ã niíj jepahap be. Páant niijná yʉhna, jwʉ́ʉb jenah joinít, tewedih ã bejep be. 30  Tʉ́ttimah, ã ʉ́ʉddihbʉt biíc yoobó ã niijíp be. ‘Wã bejmi caá’, ã niíj jepahap yʉh be. Obohjeéhtih, páant niijná yʉhna, ã bejcap be. 31  ¿Ded tigaá ã íipdih ã tʉ́i jepah? Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

—Weép jeñéboó ã tʉ́i jepahap be, queét ĩ niíj jepahap jĩ.

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Romano maátadih nʉ́o ʉʉ́bh wʉ̃hnit, deoh nah jʉmnit yaádh biícdih yeéb jã́tih Dios ã maáh jʉmatdih ĩ waadná caá. 32  Juan Daabáni cã́acwãdih bohénadih jʉiná, ded pah ñi tʉ́i chãjat pínahdih yeebdíh ãt naáwáp tajĩ. Páant ã naáwáchah yʉhna, yeébboó caandíh ñit jepahcap tajĩ. Obohjeéhtih, queét nʉ́o ʉʉ́bh wʉ̃hnit, deoh nah jʉmnit yaádhbʉt ĩt tʉ́i jepahap tajĩ. Páant ĩ jepahachah enna yʉhna, yeébboó tʉ́ʉt nʉʉ́míhcan, ñit jepahcap tajĩ, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.*

Jiwá iguíhadih yeejép teo wʉ̃hnit naáwát

(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)

33  “Nin biíh wã naáwát pínahdih ñi tʉ́i joyoó. Biíc newé jiwá iguíhdih ã momop be. Pánih mom péa, wáihyat jʉ́dʉdih chãj péa, iguíhdih ĩ bʉ́ʉh chʉñat pínah mʉʉdíhbʉt ã chãjap be. Pánih chãj péa, caán iguíhadih ĩ tʉ́i en dawát pínah niijná, jap bóo mʉʉdíhbʉt ã chãjap be. Páant nihatdih chãj péa, bitadih en dawát tʉ́ʉtnit, biáboó jib jwʉhʉdih ã bejep be.* 34  Tʉ́ttimah, iguíh ei láa, ã́ih iguíh jíibdih ĩ ʉʉ́bát pínah niijná, iguíha mínah caandíh teo wʉ̃hnitdih ã́ih iguíhana ã wah bojop yʉh be. 35  Obohjeéhtih, caandíh teo wʉ̃hnit caanná ĩ jʉibínachah, biícdih pʉ̃i, biíhdih mao yoh, biíhdih jeejĩ́h ĩ yoh mawap be. 36  Pánihat tʉ́ttimah, bita caandíh teo wʉ̃hnitdih ã́ih iguíhaboó ã jwʉ́ʉb wahap be, páant mʉntih. Chah dawá ã wahachah yʉhna, queét en daonít biíc yoobó mʉntih queétdihbʉt yeejép ĩ chãjap be.

37  “Tʉ́ttimah, ‘Wã wʉ̃ʉ́hdih caá ĩ jepahmi dée caá’, niijnít, caandíh ã wahap be. 38  Páant ã wahachah yʉhna, caandíh ennit, en daonítboó nin pah ĩ míic niijíp be: ‘Iguíha mínah ã wʉnat tʉ́ttimah, nin ã wʉ̃ʉ́hboó ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Pánihna, caandíh jwĩ mao yohochah, iguíha jwĩ́ih ã jʉmbipna caá’, queétjeh ĩ míic niijíp be. 39  Páant niíj, ã wʉ̃ʉ́hdih teonit, iguíhamant ʉb bac bejnit, ĩ mao yohop be.

40  “Páant ĩ chãjat doonádih joinít, iguíha mínahboó ã́ih iguíhana jwʉ́ʉb jʉinít, ¿queétdih ded pah tigaá ã chãjbi?” Jesús queétdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

41 Páant Jesús ã niijíchah joinít, queét caandíh nin pah ĩ niíj jepahap jĩ:

—Queét yeejépwãdih peéh chãjna, ã mao yohat tʉ́ʉtbipna caá. Tʉ́ttimah, bitaboodíh ã́ih iguíhadih ã en dawát tʉ́ʉtbipna caá, ã́ih iguíhdih caandíh ĩ tʉ́i dic wʉ̃hat pínah niijná, ĩ niijíp jĩ.

42 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ã niíj daacátjidih ¿yeébboó ñi bohécannit beé?

‘Mʉʉ́ teonit tʉ́ini jee dáhnadih ñíonit, ĩ náahcanni dahdih ĩ yohop yʉh be. Obohjeéhtih, queét ĩ yohni dahdihjeh tigaá Dios ã ñíwip. Caandíh ñíonit, ã́ih mʉʉ pánihnidih chãjna, caán mʉʉdíh ã tʉ́i jenah enat tʉ́ʉt niijná, choójboó caan dáhdih ã jwíih jwejep be. Caán jee pánihni Dios ã wahni pínah tigaá. Páant ã chãjachah ennit, jwiítboó caandíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá’, ãt niíj daacáp tajĩ.(Sal 118.22-23)

43  Páant ã nihat pah tigaá yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Dios ã́ihwã pínah yeebdíh ã jwíih ñíonitji ñi jʉmʉchah yʉhna, weém Dios ã wahnidih ñi náahcah, bita weemdíh tʉ́i jepahnit pínahboodíh ã ñíobipna caá, páantjeh ãjeéh ĩ jʉmat pínah niijná. 44  Pánihna, weemdíh jepahcannitboó caán jee dáhdih tóoc bʉʉgnít panihnit ĩ jʉmbipna caá. Weemdíh ĩ jepahcatji jíib caán jee dáh ã néehat pah, peéh chãjna, iiguípna Dios queétdih ã wahbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

45 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáta, fariseowãbʉt “Jwiítdih niijná caá ã chãjap”, ĩt niíj jéihyep wʉt jĩ. 46 Páant niíj jéihnit, caandíh ded pah ĩ tewat pínahdih ĩt bidip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwã caandíh “Dios naáwátdih naóh yapani caá”, ĩ niíj jenah joyóchah jéihnit, queétdih ʉ́ʉmna, tewíhna yʉhna, ĩt jéih teo jwʉhcap wʉt jĩ.

22

Téihya chéona ã nʉmah jeémát pínah naáwát

(Lc 14.15-24)

1 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Jesús nin ã jenah joiní naáwátjĩh queétdih ã jwʉ́ʉb niíj naóh bohénap jĩ:

2  “Dios ã maáh jʉmat nin pah caá ã jʉmʉp: Maáh wʉ̃ʉ́h ã téihya chéwat tʉ́ʉt chãjachah, ã íip ã nʉmah jeémát pínahdih ã chãjap be. 3  Pánih ámoh péanit, ã nʉmah jeémpnit pínahdih jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtna, caandíh teo wʉ̃hnidih ã wahap yʉh be. Obohjeéhtih, caandíh ĩ jepahcap be. 4  Tʉ́ttimah, bita caandíh teo wʉ̃hnitdihbʉt wahnit, ‘Ã nʉmah jeémát pínah momo jiwiwã, ã in débehanitdih mao pʉʉbnít, nihatdih ámoh péa, yeebdíh ã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp be’, wã bidnitdih ñi niíj naáwá. 5  Páant ã wʉtʉchah joinít, ĩ bejep yʉh be, páant mʉntih. Obohjeéhtih, páant ĩ niijíchah yʉhna, queétbʉt ĩ joyáh bojop be. Joyáh bojnit, biíc ã́ih wápchiboó bej, biíh ã tewat mʉʉ́boó ã bejep be. 6  Bitaboó queét ĩ naáwáchah joííhcan, yeejép pʉ̃init, queétdih ĩ mao yohop be. 7  Páant ĩ chãjat doonádih joinít, bʉ́dí íijnit, maáhboó ã́ih soldadowãdih ã wahap be, queétdih mao yoh beedánit, ĩ́ih tʉ́tchidihbʉt ĩ cáwat pínah niijná. 8  Pánihat tʉ́ttimah, bita caandíh teo wʉ̃hnitdih nin pah ã niijíp be: ‘Wã wʉ̃ʉ́h ã téihya chéona nʉmah jeémát pínahdih ámoh péanit, cã́acwãdih wã bidichah yʉhna, queét yeejépwã ĩt jepahcap taga. 9  Pánihna, tʉ́tchi tac yoób jʉmni jʉʉ́hna bejnit, det ñi jwãáhnitdih ñi nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́’, queétdih ã niijíp be. 10  Páant ã niijíchah joinít, bejna, biquína tʉ́i chãjnitdih jwãáh, bita tʉ́i chãjcannitdihbʉt jwãáhnit, nihatdih ĩ nʉmah jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Pánihna, ĩ maáíh mʉʉná jwʉ́ʉb jʉibínit, ã nʉmah jeémát tólihdih ĩ yáwap yʉh be.

11  “Obohjeéhtih, maáhboó queét jʉinítdih enedih jʉiná, téihya chéwechah enna ĩ dʉwát chóodih biíc newé ã dʉocáh, ã enep be. 12  Pánih ennit, ‘¿Íin wʉ̃ʉ́á, dépanih tibeé wã dʉwát tʉ́ʉtni yégueh dʉocán yʉhna, ma waád jʉ̃óh?’ caandíh ã niijíp be. Páant ã niijíchah joinít, caánboó ã jéih jepahcap be. 13  Páant ã jepahcah enna, maáh caandíh teo wʉ̃hnitdih nin pah ã niijíp be: ‘Chéonit, caandíh ñi ʉb bac bejeé. Pánih ʉb bac bejnit, weemdíh ã jepahcat jíib, dʉpʉ́napboó ñi yohoó, wã pebh ã jʉmcat pínah niijná. Caánboó jʉmnit, tʉbit jĩ́gahna, ĩ́ih maonádih néeh chãác jʉ̃inít ĩ jʉmbipna caá’, caandíh teo wʉ̃hnitdih ã niijíp be.*

14  “Bʉʉ wã naáwát pah, dawá cã́acwã wĩ́ih tʉ́ini doonádih joiná yʉhna, daocánnitjeh ĩ jepahna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

Romano maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinero jʉ́dʉ

(Mr 12.13-17; Lc 20.20-26)

15 Páant ã niijíchah joinít, íijna, Dioíh mʉʉmánt bac bejnit, fariseowã nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá caandíh jwĩ niíj ʉʉ́bh joibí, mácah ã jepahachah, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 16 Páant niijnít, biquína ĩjeéh jʉmnit, Herodes ã jʉimenádih maáh waadáíhnitdihbʉt Jesús pebhna ĩt wahap tajĩ, Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát pínah niijná. Páant ĩ wahnitboó waád jʉinít, nin pah Jesúsdih ĩ niijíp jĩ:

—Bohéní, yeecanni jʉmna, Dios ded pah jwiítdih ã chãjat tʉ́ʉtatdih yoobópdih ma bohéátdih jwĩ jéihna caá. Ded pah cã́acwã ĩ niijíchah, maáta ĩ jʉmʉchah yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh yoobópdih mapĩ́ naóhna caá. 17 Páant yoobópdih naóhni jʉmna, ded pah ma jenah joyátdih jwiítdih ma naáwá. ¿Roma baácdih moón ĩ maáh César ã ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih caandíh jwĩ wʉ̃hʉchah, ã tʉ́i niít? ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp yʉh jĩ.

18 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah, ĩ yeeatdih jéihnit, nin pah queétdih ã niíj ʉʉ́bh joí jwʉ́ʉbanap jĩ:

—Yeéb yeenit, ¿dépanih tigaá weemdíh mácah ñi jepahat tʉ́ʉt? 19  Césardih ñi wʉ̃hat pínah jʉ́dʉdih weemdíh ñi jʉ́ʉtʉ́, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, biíc jʉ́dʉdih caandíh ĩ jʉ́ʉtʉp jĩ.

20  —¿Caán jʉ́dʉdih deíh móot, deíh wʉ̃t tigaá ã jʉm? queétdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

21 —Césaríh móot, ã́ih wʉ̃tbʉt ã jʉmna caá, ĩ niíj jepahap jĩ.

—Caán láa bácah caán jʉ́dʉ Césaríh pínah caá. Pánihna, ã́ih pínah ã jʉmʉchah, caandíh wʉ̃hat caá náahap. Obohjeéhtih, Dioíh pínah mácah ã jʉmʉchah, Diosboodíh ñi wʉ̃hʉʉ́, queétdih ã niijíp jĩ.

22 Páant ã niíj jepahachah, ĩ joí wʉ́hi bejep jĩ. Pánih joí wʉ́hi bejnit, ĩ bac bejep jĩ.

Cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)

23 Páant queét ĩ bac bejat tʉ́ttimah, biquína saduceowã jwʉh, Jesúsdih ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉt niijná, caán mʉʉná mʉntih ĩ waád jʉyʉ́p jĩ. Queét saduceowã “Cã́acwã wʉnna, ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít”, niijnít ĩ jʉmʉp jĩ.* 24 Pánih jenah joinít, nin pah Jesúsdih ĩ niijíp jĩ:

—Bohéní, nin pah Moisés ãt niíj bohénap tajĩ: ‘Weép jeñé weh wihcanjeh ã wʉnʉchah, ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih jwʉ́ʉb áa jʉmat caá náahap. Pánihna, ã ʉ́ʉdboó áa wih jwʉhcanni jʉmna, éemp wʉnnihdih ã bíboho naáh, ã ʉ́ʉd jeñé báadhda weh pah ĩ weh jʉmat pínah niijná’, jwiítdih Moisés ãt niijíp tajĩ.* 25 Biíc weh sietewã ĩ jʉmʉp be. Weép jeñéboó áa jʉm, weh wihcanjeh ã wʉnʉp be. Pánihna, ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih ã jwʉ́ʉb áa jʉmʉp yʉh be. Páant áa jʉmat tʉ́ttimah, weép jeñé pahjeh mʉntih, weh wihcanjeh caanbʉ́t ã wʉnʉp be. 26 Páant míicjeh queét nihat ĩ bʉʉ́d beedép be. 27 Páant mi weha mána ĩ wʉn beedát tʉ́ttimah, ĩ áajibʉt mi wʉnʉp be. 28 Pánihna, queét nihat ĩ áa jʉmnihji, nihat cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ¿ded áa tigaá mi yoób jʉmbi? Jesúsdih ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

29 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—¡Dios naáwátdih jéihcan, ã wẽpatdihbʉt jéihcan, yeébboó yoobópdih jenah joicánnit caá! 30  Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, jeáboó jʉmna, ángelwã pah áa wihcannit ĩ jʉmbipna caá. 31  Obohjeéhtih, wʉnnitji ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih yeéb ñi jéihyatdih náah yacna, nin pah wã naóhna caá. ¿Moisésdih Dios nin pah ã niijátjidih ñi encannit jĩí? 32  ‘Weém Abraham, Isaac, Jacob ĩ Maáh caá’, ãt niíj naáwáp wʉt jĩ. Queét ĩ wʉnat tʉ́ttimah yʉhna, ‘Ĩ Maáh caá’, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. ‘Ĩ Maáh caá’, ã niijátjidih joinít, báadhnit ĩ jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Dios báadhnitdihjeh maáh ã jʉmna caá. Pánihna, ‘Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít’, niíj jenah joiná, yoobópdih ñi jenah joicán caá, Jesús ã niijíp jĩ.*

33 Páant ã niijíchah joinít, nihat cã́acwã ã bohéátdih ĩ joí wʉ́hi bejep jĩ.

Chah jenah joyát wʉtat

(Mr 12.28-34)

34 Páant Jesús saduceowãdih ã tʉ́i jepahachah joinít, fariseowãboó ĩ míic wéhenap jĩ. 35 Pánih míic wéhe péanit, biíc ĩjeéh jʉmni, Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i jéihniboó caandíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp yʉh jĩ:

36 —¿Bohéní, Dios jwiítdih ã wʉtat deddih tigaá chah jenah joyát náah? ã niijíp jĩ.

37  —Nin wʉtat caá chah ã jʉmʉp. ‘Diosdih chah jenah joí, tʉ́i jepahnit, wẽinit, caandíh bʉ́dí ñi oyoó’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 38  Caán wʉtatji caá jwíih jʉmni. 39  Caán wʉtat pahjeh mʉntih, nin biíh wʉtatbʉt biíc yoobó ã jʉmna caá: ‘Meemjéh ma míic oyat pah mʉntih, bitadihbʉt bʉ́dí ma oyoó’, ãt niíj daacáp tajĩ.* 40  Pánihna, Diosdih oinit, bitadihbʉt oinit, Dios ã náahat pah ñi chãjbipna caá. Pánih chãjnit, nihat Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ niijátjidihbʉt ñi tʉ́i jepahbipna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.*

¿Ded jʉima tigaá Cristo?

(Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)

41 Páant niíj péanit, Jesús jwʉh caanjĩ́h jʉmnit fariseowãdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

42  —¿Dios ã wahni Cristodih ded pah tigaá ñi jenah joí? ¿Ded jʉima tigaá? queétdih ã niijíp jĩ.

—David jʉima caá, ĩ niíj jepahap jĩ.

43  —Páant ã jʉmʉchah yʉhna, ¿Dépanih tigaá Tʉ́ini Espíritu nin pah caandíh ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, Davidjiboó caandíh ‘Maá’, ãt niijí?

44  ‘Wã Maáhdih Dios nin pah ã niijíp be: “Wã jéihyepmant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdʉ́. Pánih chʉ́ʉdnit, nihatdih ma wʉtʉchah, meemdíh en jʉ̃ihnitdih wã yap yohat tʉ́ʉtbipna caá”, ã niijíp be’, Davidji ãt niíj daacáp tajĩ.(Sal 110.1)

45  Páant niíj daácnit, Davidji Cristodih ‘Maá’, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah yʉhna, ¿dépanih tigaá Cristo David jʉima ãt jʉmji? Jesús queétdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

46 Páant ã niíj naáwáchah joinít, nihat ĩ jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joííhna yʉhna, ĩ ʉʉ́bh joí cádahap jĩ.

23

Fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt ĩ tʉ́icat

(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)

1 Páant niíj péanit, caanjĩ́h jʉmnitdih, jwiít ã bohénitdihbʉt Jesús nin pah ã niíj naáwáp jĩ: 2  “Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowãbʉt caán ã wʉtatdih chah tʉ́i jéihnit jʉmna, yeebdíh ĩ wʉtna caá. 3  Páant yeebdíh ĩ wʉtʉchah, ĩ niiját pahjeh chãjat caá náahap. Obohjeéhtih, páant ĩ niíj bohéna yʉhna, ĩpĩ́ chãjcan caá. Páant ĩ tʉ́i chãjcatdih yeébboó ñi en yacca bojoó. 4  Queét yeebdíh bʉ́dí wái náah jʉmnidih chãjat tʉ́ʉtna, bainíbitjeh ñi yapachah ennit, yeebdíh jĩ́gah encanjeh, ĩpĩ́ peéh chãjna caá. 5  Ded pah chãjna, cã́acwã ĩ wẽi enat pínahdihjeh ĩpĩ́ bidna caá. Dios naáwátdih ĩ daácni nʉ́onabit ã́ih ʉ̃tna yacnit, ĩ́ih móot chah, ĩ́ih mʉj nahboobʉ́t bʉ́dí bʉwá jʉmni tõpjĩh ĩpĩ́ nah chéona caá. Ʉʉ́bhna dʉwát chóona ã yapat waanadih maátni ĩpĩ́ chãjat tʉ́ʉtna caá, queétdih ennit, ‘Diosdih tʉ́i jepahnit caá’, niijnít, cã́acwã ĩ tʉ́i wẽi enat pínah niijná.* 6  Nʉmah jeémépboó bejnit, waáwápna chʉ́ʉdnit, ĩpĩ́ wẽina caá. Jwĩ míic wáacat mʉʉ́boó bejnit, cã́acwã ĩ tʉ́i enepboó ĩpĩ́ chʉ́ʉdna caá. 7  Tʉ́tchi tacboó bií déedih jíib chãjat jʉʉ́hna ĩ bejechah, cã́acwã queétdih wẽinit, mʉj teonit, ‘Ma jʉ̃óh, Bohéní’, ĩ niíj ʉʉ́bʉ́chah joinít, ĩpĩ́ wẽina caá.

8  “Obohjeéhtih, ‘Bohéní’, yeébboó cã́acwãdih ñi niiját tʉ́ʉtca bojoó. Weemjéh caá yeebdíh bohéni. Yeéb nihat biíc yoobó jʉmna, ‘Bohéní’, cã́acwãdih ñi niiját tʉ́ʉtʉchah, ã tʉ́ican caá. 9  Pánihat pah, cã́acwã míicjeh ‘Tʉ́ini Paá’, ñi niijíchah, ã tʉ́ican caá. Dios, jeáboó jʉmnijeh, ñi íip tʉ́ini yoobát ã jʉmna caá. 10  Pánihat pah mʉntih, yeéb míicjeh ‘Maá’, ñi niijcá bojoó. Weém, Dios ã wahni Cristojeh, ñi maáh wã jʉmna caá. Pánihna, cã́acwã míicjeh páant ñi niijíchah, ã tʉ́ican caá. 11  Ded maáh jʉmíhna, yeebdíh teo wʉ̃hni ã jʉmʉ naáh.* 12  Caanjéh míic maáh waadánidih Dios oboh jʉmni ã chãjbipna caá. Obohjeéhtih, teo wʉ̃hni panihniboodíh Dios maáh ã waadábipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.*

13 Páant niíj péanit, nin pah fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitdihbʉt Jesús ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

“¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Dios ã wʉtatdih ñi yee bohénachah joinít, Dios ã maáh jʉmʉpboó cã́acwã ĩ jéih waadcán caá. Pánih bohénit, yeebjéhbʉt waadcán, queét ĩ waádíhichah yʉhna, ñipĩ́ jãhna caá.

14  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Diosdih tʉ́i maatápdih ʉʉ́bhna yʉhna, éemp wʉnnitíh mʉʉnádih ñipĩ́ dʉ́ʉc wáina caá. Pánih yeenit ñi jʉmat jíib bʉ́dí peéh chãjat yeebdíh ã jʉmbipna caá.

15  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Yʉʉ́p jib bejnit, dawá cã́acwãdih ñipĩ́ bohéna caá, ñi jenah joyát pahjeh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Páant ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeejép ñi chãjat chah queétdih ñi chãjat tʉ́ʉtna caá.

16  “¡Yeéb bohénit, bitadih waóhna, jéih encannit panihnit ñi jʉmna caá! Yeena, nin pah ñi niíj bohéna yʉh caá: ‘ “Dioíh mʉʉ́ tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá”, ñi niijíchah yʉhna, dedé pínah nihcan caá. Obohjeéhtih, “Dioíh mʉʉdíh jʉmni oroboó tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá”, ñi niijíchah, ñi niijátji pahjeh chãjat caá náahap’, ñipĩ́ niíj bohéna yʉh caá. 17  ¡Yeéb jenah joicánnit, jéih encannit panihnit ñi jʉmna caá! ¿Ded tigaá chah ã jʉm? ¿Dioíh mʉʉ́ chah niít? ¿Caán mʉʉ́ diítboó jʉmni oroboó niít chah ã jʉmʉp? Caán mʉʉ́ diítboó oro jʉmna, Dioíh caá ã jʉmʉp. Obohjeéhtih, biíh pebhboó jʉmna, Dioíh ãta nihcan taga. Pánihna, oro chah Dioíh mʉʉ́ ã jʉmna caá. 18  Yeéb nin pahbʉt ñipĩ́ niíj bohéna yʉh caá: ‘ “Dioíh mʉʉ́boó jʉmni nʉñʉ́pdih mao cáo wʉ̃hat naá tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá”, ñi niijíchah yʉhna, dedé pínah nihcan caá. Obohjeéhtih, “Ĩ mao cáo wʉ̃hniboó tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niiját biíc yoobó wã chãjbipna caá”, ñi niijíchah, ñi niijátji pah chãjat caá náahap’, ñipĩ́ niíj bohéna yʉh caá. 19  ¡Yeéb jéih encannit panihnit ñi jʉmna caá! ¿Ded tigaá chah ã jʉm? ¿Diosdih cáo wʉ̃hni niít chah ã jʉm? ¿Caán ñi cáagat naá niít chah ã jʉm? Caán naajíh ñi cáagna, Diosdih ñi wʉ̃hʉchah, ã́ih pínah caá. Biáboó ñi cáagachah nihna, Diosdih ñi wʉ̃hni ãta nihcan tagaá. Pánihna, caán ñi cáagat naá caá chah ã jʉmʉp. 20  Páant ã jʉmʉchah, ‘Jwĩ cáagat naá tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niijátji biíc yoobó wã chãjbipna caá’, niijnít, caán naá caanjíh ñi cáagnibʉt ã tʉ́yatdih ñi jenah joiná caá. 21  Pánihat pah, Dioíh mʉʉ́ ã tʉ́yatdih jenah joiná, ã́ih mʉʉ́ diítboó jʉmni ã tʉ́yatdihbʉt ñi jenah joiná caá. 22  ‘Jeá tʉ́ini ã jʉmat pah, wã niijátji biíc yoobó wã chãjbipna caá’, niijnít, Dios maáh jʉmna ã chʉ́ʉdatdihbʉt jenah joinít, Dios, caanjíh chʉ́ʉdni ã tʉ́yatdihbʉt ñi jenah joiná caá.*

23  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Dios ã wʉtatdih jepahna, ded chénat pah téihya chej jʉmni nʉ́onadih bíbohna, biíc nʉ́odih Diosdih ñipĩ́ wʉ̃hna yʉh caá.*Obohjeéhtih, pánih wʉ̃hna yʉhna, biíh ã wʉtatna chah jenah joyát pínah ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ñipĩ́ joyáh bojna caá. Cã́acwãdih tʉ́i chãjatboodíh ñi jenah joicán caá. Queétdih ñipĩ́ jĩ́gah en teo wáaccan caá. Ded pah bitadih ñi niijátji pah ñipĩ́ chãjcan caá. Pánihna, Dios ã wʉtat pah, chej jʉmni nʉ́onadih caandíh wʉ̃hna, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, biíh ã wʉtatdihbʉt jepahat caá náahap. 24  ¡Yeéb bitadih waóhna, jéih encannit panihnit ñi jʉmna caá! Ñi wʉtatdih, oboh jʉmni ã jʉmʉchah yʉhna, ñipĩ́ jepahna yʉh caá. Obohjeéhtih, Dios yoobópdih ã wʉtatboodíh ñipĩ́ jepahcan caá.

25  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Ñíih pamapnadih, ñíih babhbat dahnadihbʉt jiimantjeh ñipĩ́ chocna caá, ã tʉ́i jígohat pínah niijná. Páant ñi chocochah yʉhna, diítboó bʉ́dí queí ã jʉmna caá. Caan pámap jiimantjeh ñi chocat pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jʉmna caá. Tʉ́i jígohna yʉhna, ñi jenah joyát yeejép ã jʉmna caá. Ñi weñat pínahdihjeh chãjnit, tʉbit en ñinahnitbʉt ñi jʉmna caá. 26  ¡Yeéb fariseowã jéih encannit panihnit ñi jʉmna caá! Pánih jʉmna, ñi jenah joyátdih tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́iniboodíh ñi chãjaá. Pánih chãjna, yoobópdih tʉ́init ñi jʉmbipna caá.

27  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Cã́ac yohopdih bóo mʉʉ dáhnabit tʉ́i baabní chítahjĩh ĩ ñáini panihnit ñi jʉmna caá. Cã́acwã caán yohopdih ĩ enechah, tʉ́i jígohni ã jʉmna caá. Páant jiimant tʉ́ini ã jígohochah yʉhna, ĩ yohni bácahji ã moopátdih queét ĩ jéih encan caá.* 28  Páant ã nihat pahjeh mʉn tigaá yeebdíh cã́acwã ĩ enechah, tʉ́init pah ñipĩ́ jígohna yʉh caá. Obohjeéhtih, ñi jenah joyátboó bʉ́dí yeeat jʉm yapna, yeejép ã jʉmʉchah, moópni dée pah caá ñi jʉmʉp.

29  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit, yeéb fariseowãbʉt bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Tʉ́i bohénit pah jʉmna yʉhna, tʉbit yee naóhnit caá ñi jʉmʉp. Tʉbit yeenit jʉmna, Dios naáwátdih naóh yapanitji, tʉ́i chãjnitjidihbʉt ñi oyatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, queétdih ĩ yohopjidih ámohnit, tʉ́ini ñipĩ́ chãjna yʉh caá. 30  Pánih chãjnit, nin pah ñipĩ́ niijná caá: ‘Jon jã́tih jwĩ nʉowã ĩ chãjatji pah jwiítboó jwĩta chãjcan tagaá. Dios naáwátdih naóh yapanitdih wẽinit, queétdih jwĩta mao yohcan tagaá’, ñipĩ́ niijná yʉh caá. 31  Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapanitdih mao yohnit ĩ jʉimená jʉmna, biíc yoobó tigaá ñi chãjap. 32  Pánihnit ĩ jʉimená jʉmna, ñi nʉowã ĩ yéej chãjatji pahjeh mʉntih ñi chãj péanaá.

33  “¡Yeéb maiwã pah yeejépwã ñi jʉmna caá! Pánihna, ñi yéej chãjatdih ñi tʉ́ʉt nʉʉmcátji jíib, Dios yeebdíh peéh chãjna, iiguípna ã wahachah, ñi jéih jweicán niít.* 34  Páant niijná, nin pah niíj naóhna caá wã chãjap: Dios naáwátdih naóh yapanitdih, bita ã́ih tʉ́ini doonádih tʉ́i jéihnitdih, bita ã naáwátdih bohénit pínahdihbʉt yeebdíh wã wahbipna caá. Páant wã wahachah yʉhna, yeébboó biquínadih cruzboó péoh dodhnit ñi mao yohbipna caá. Bitadih ñi míic wáac jʉyʉ́pboó pʉ̃init, tʉ́tchimant bacanit, queétdih mawat tʉ́ʉt niijná, ñi ñʉʉ́n péebipna caá. 35  Pánih chãjna, jon jã́tih jʉmnit tʉ́i chãjnitjidih ĩ mawatji jíib yeébboodíhbʉt Dios ã peéh chãjbipna caá. Pánihna, tʉ́i chãjni Abeljidih Caín ã mawatji jíib pʉ́ʉ́ʉ́ʉ́ Zacaríasjidih ñi nʉowã ĩ mawatji jíib tigaá yeébboodíh Dios ã peéh chãjbipna caá. Caán Zacarías Berequíasji wʉ̃ʉ́h ãt jʉmʉp tajĩ. Dioíh mʉʉ́ jʉʉ́hboó jʉmni nʉñʉ́pdih mao cáo wʉ̃hat naa pébh ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ĩt mawap tajĩ.* 36  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Queét nihatdih ĩ mawatji jíib bʉʉ láa moondíhbʉt Dios ã peéh chãjbipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

Jerusalén tʉ́tchidih moondíh Jesús bʉ́dí ã oyat

(Lc 13.34-35)

37 Páant niíj péanit, caanjĩ́h jʉmnitdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

“¡Yeéb Jerusalén tʉ́tchidih moondíh bʉ́dí wã jĩ́gahna caá! Dios naáwátdih naóh yapanitdih maonit, ñi pebhna bita ã wah bojnitdihbʉt jeejĩ́h yohnit, yeéb ñipĩ́ maona caá. Ñi nʉowãbʉt biíc yoobó ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánihnit ñi jʉmʉchah yʉhna, yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Pánih oinit, mʉjbaima mi wehdih mi páamat pah, wã pebh yeebdíh wã jʉmat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, yeébboó weemdíh ñi náahcan caá.* 38  Páant ñi náahcat peéh, bʉʉ ñíih tʉ́tchidih Dios ã wap cádahbipna caá. 39  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ninboó weemdíh ñi jwʉ́ʉb encan niít. Tʉ́ttimah bóo láa nin baácna wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chahjeh, weemdíh ñi jwʉ́ʉb enbipna caá. Pánih ennit, ‘¡Dios ã wahni, meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá!’ ñi niijbípna caá”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.*

24

Dioíh mʉʉdíh bita ĩ yohat pínah

(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6)

1 Páant niíj péanit, Dioíh mʉʉmánt Jesús jwiítdih ã nʉmah bac bejep jĩ. Pánih bac bejnit, Dioíh mʉʉdíh wẽi enna, ã tʉ́i jígohatdih Jesúsdih jwĩ naáwáp yʉh jĩ. 2 Obohjeéhtih, páant jwĩ naáwáchah joinít, nin pah jwiítdih ã niijíp jĩ:

—Caandíh ennit, ñi tʉ́i jenah joyoó. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Yeebdíh eníhcannitboó nin ñi en wẽinidih ĩ boto mao jéena beedábipna caá. Biíc jee dáh biíh dahjih lajni ã wihcan niít, ã niijíp jĩ.

Péeni yeó jáap jã́tih ded pah ã yapat pínah

(Mr 13.3-23; Lc 17.22-24; 21.7-24)

3 Páant niíj míic wéhe bejna, Olivo jeená bejni namáboó bejna jwĩ chãjap jĩ. Pánih bejna, caán jeená pʉ́ʉh laáb jʉibínit, Jesús ã chʉ́ʉdʉp jĩ. Páant ã chʉ́ʉdʉchah ennit, jwiítboó ã pebh jʉibínit, nin pah caandíh jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Maá, jwiítdih ma naáwá. ¿Débólih tigaá ma niiját pah ã yapbi? ¿Meém ma jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, péeni yeó jáap jã́tihbʉt ded pah ã jwíih yapachah tigaá jwĩ enbi? jwĩ niijíp jĩ.

4  —Yeéb ñi tʉ́i chãja chaáh. Bita ĩ yeeatdih ñi joicá bojoó. 5  ‘Weém Cristo caá’, niíj yeenit, dawá ĩ jʉ̃óhbipna caá. Páant ĩ niíj yeenachah joinít, Diosdih cádahna, páant niijnítboodíh dawá ĩ péebipna caá. 6  Pebhbit jʉmnit ĩ míic mawat, yʉʉ́p jʉmnit ĩ míic mawat doonádihbʉt ñi joibípna caá. Pánih joiná yʉhna, caandíh bʉ́dí ñi ʉ́ʉm jenah joicá bojoó. Páant ã yapbipna caá. Obohjeéhtih, páant ã yapachah yʉhna, péeni yeó jáap pínah páantjeh ã jʉdh jwʉhbipna caá. 7  Caán láa biíc baácdih moón biíh baácna bejnit, ĩ míic maobipna caá. Nihat baácboó bʉ́dí míic mawat ã jʉmbipna caá. Dawá pebhboó nʉʉgʉ́p láa, baác méméatbʉt ã jʉmbipna caá. 8  Obohjeéhtih, páant ã yapachah yʉhna, chah yeejép yapat pínah ã jʉdh jwʉhbipna caá.

9  “Tʉ́ttimah, bita yeebdíh teonit, maátadih ĩ wʉ̃hbipna caá, yeejép ĩ chãjat pínah, ĩ mao yohat pínahbʉt niijná. Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, nihat baácdih moón yeebdíh ĩ eníhbican nacaá.* 10  Caán láa, wĩ́ihwã jʉmna yʉhna, dawá weemdíh ĩ cádahbipna caá. Pánih cádahnit, bita wĩ́ihwãdih eníhcan, maátadih ĩ naóh yacbipna caá, queétdih ĩ peéh chãjat pínah niijná. 11  ‘Weém Dios naáwátdih naóh yapani wã jʉmna caá’, niíj yeenit dawá ĩ jʉmbipna caá. Ded pah ĩ yee naáwáchah joinít, dawá queétdih ĩ jepahbipna caá. 12  Caán láa cã́acwã chah yeejép ĩ chãjbipna caá. Pánih yeejép chãjnit, dawá bitadih ĩ oi cádahbipna caá. 13  Obohjeéhtih, páant yeejép yapna yʉhna, ded weemdíh cádahcanniboó wãjeéh páantjeh jeáboó ã jʉmbipna caá.* 14  Pánihna, Dios ã maáh jʉmat doonádih nihat baácdih moondíh naáwát caá náahap. Páant naáwát tʉ́ttimah, péeni yeó jáap ã jʉ̃óhbipna caá.

15  “Bita ĩ pãpnidih Diosdih weñat mʉʉ́ diítboó jwejnit, cã́acwã caánboodíh weñaat tʉ́ʉtna, caán mʉʉ́ ã tʉ́yatdih ĩ yéejanachah, ñi enbipna caá. Dios naáwátdih naóh yapani Danielji páant ã yapat pínahdih ãt daacáp tajĩ. Caán ã daacátjidih ennit, ñi tʉ́i beh joyoó.* 16  Caanjĩ́h yeejép ĩ pãpni ã jʉmʉchah ennit, Judea baácboó jʉmnit jeéboó ĩ jweí pʉ́ʉh laab béje naáh. 17  Caán láa cã́acwã tʉbit yeejép ĩ yapachah, waícanjeh ĩ jweí ñáo pʉ́ʉh laab béje naáh. Ded mʉʉ́ chahmant bóo coahboó jʉmni dei bejna, ã́ih bií déedih ʉbʉdih waadcánjeh, yoobópdih ã jwei béje naáh. 18  Wápchiboó jʉmni ã́ih yéguehnadih ʉbʉdih ã jwʉ́ʉb bejca bojo naáh.* 19  Caán láa wʉdʉ jʉmnit, weh tʉ́ʉhnitbʉt ĩ jweyéchah, queét yaádhdih chah ã bʉobipna caá. 20  Nin pah Diosdih ñi niíj ʉʉ́bʉ́: ‘Mah noój láa, jwĩ chooát yeó jáapdihbʉt páant yeejép ã yapca bojo naáh, caán láa jwĩ jweyát pínah niijná’, ñi niijí. 21  Caán yeó jáapnadih cã́acwã tʉbit yeejép ĩ yapbipna caá. Nin baácdih Dios ã chãjat tʉ́ttimah, cã́acwã yeejép yapna yʉhna, péeni yeó jáapnadih chah yeejép pohba ĩ yapbipna caá.*Páant yeejép yapat tʉ́ttimah, biíc yoobó ã jwʉ́ʉb yeejép yapcan niít. 22  Pánihna, tʉbit yeejép yapat pínah daocánni yeó jáapna Dios ã chãjbipna caá, ã ñíonitboó ĩ jéih bʉʉjáát pínah niijná. Páant ã chãjcah nihna, ded ãta bʉʉjácan tagaá.

23  “Caán láa det yeebdíh ‘Ñi eneé. Ninjĩh caá Cristo ã jʉmʉp’, ĩ niijíchah, bitabʉt ‘Conjĩh caá Cristo ã jʉmʉp’, ĩ niijíchah, ñi joyáh bojoó. 24  Caán láa dawá yeenit ĩ jʉmbipna caá. ‘Weém Cristo caá’, niíj yeenit, ‘Weém Dios naáwátdih naóh yapani caá’, niíj yeenitbʉt ĩ jʉmbipna caá. Queét ʉ́ʉm náah jʉmnidih ĩ chãj jʉ́ʉtbipna caá, cã́acwã ĩ en wʉ́hi bejat pínah niijná. Páant ĩ chãjatdih ennit, Dios ã ñíonitboó ĩ yeeatdih joiná, Diosdih cádahnit, queétdihjeh ĩ péeat pínahdih ĩ náahbipna caá. 25  Páant ã yapat pínah jã́tih, yeebdíh wãát naóhna caá, caandíh ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná. Páant wã naáwátjidih náhninit, yeebdíh yeenitdih ñi joicá bojoó. 26  Pánihna, caán láa ‘Mʉʉ́ wihcapboó Cristo tigaá ã jʉmʉp’, det yeebdíh ĩ niijíchah yʉhna, caanná enedih ñi bejca bojoó. ‘Caán mʉʉ́ diítna jʉmni tólihboó ã jwei ñʉ́hna caá’, ĩ niijíchah yʉhna, ñi joyáh bojoó. 27  Yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant ã bʉʉg yácapna wedóát ã yeh iigát ã jígohochah, nihat cã́acwã ĩ jéih enat pah, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat ĩ enbipna caá.* 28  Jóopwã wʉnni bácahjidih ã jʉmatdih jéihnit, caanjĩ́h ĩpĩ́ wáac jʉiná caá. Pánihat pah wĩ́ihwã wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, wã pebh ĩ wáac jʉibípna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát

(Mr 13.24-37; Lc 17.26-30,34-36; 21.25-33)

29  “Caán láa cã́acwã yeejép ĩ yapat tʉ́ttimah, yeó, widhbʉt ã tʉ́i yeh iigcán niít. Páant ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, jeá ã méménachah, cʉ́iwã ĩ yʉ́ʉg jéen bejbipna caá.* 30  Páant ã yapachah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, mah tólihjih wã dei jʉ̃óhbipna caá. Bʉ́dí wẽpatjĩh, tʉ́i yeh iigní wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat baácdih moón weemdíh ĩ enbipna caá. Pánih ennit, bʉ́dí ʉ́ʉmna, ĩ jʉ̃ibípna caá.* 31  Páant wã dei jʉ̃ʉ́wát pónih, póojat nah bʉ́dí ã yáanachah, wĩ́ih ángelwãdih nihat baácboó wã wahbipna caá, wã ñíonitdih ĩ ʉb wáacat pínah niijná.

32  “Higuera nah ded pah ã jʉmatdih ñi tʉ́i náhninaá. Caan náh jáap wawá ã jʉmʉchah ennit, jópchi ã tóah jʉ̃ʉ́wátdih ñi jéihna caá. 33  Páant ã jʉmat pah, nihat wã niijátji biíc yoobó ã yapachah enna, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahni ã jʉdhdatdih ñi jéihbipna caá. 34  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nihat wã niijátji pah ã yapat pínah jã́tih, caán láa moón ĩ bʉʉdcán niít. 35  Nin baác, jeábʉt ã bʉʉdʉ́chah yʉhna, wã naáwátboó ã bʉʉdcán niít. Nihat wã niijátji pahjeh wã péabipna caá.

36  “Obohjeéhtih, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni pínah yeó jáap, horadihbʉt nihat ĩ jéihcan caá. Cã́acwã, ángelwã, weem yʉ́h bʉca nihat jwĩ jéihcan caá. Wã íip Diosjeh caá caandíh ã jéihyep.

37  “Noé jʉm láa cã́acwã ded pah ĩ jʉmatji pahjeh mʉn tigaá wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, biíc yoobó ĩ jʉmbipna caá.* 38  Pobyit ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih cã́acwã jeémp babhnit, téihya chéonit, ĩ wehdih téihya chéwat tʉ́ʉtna ĩt chãjap wʉt jĩ. Noéboó jãáj chóona ã waadáchah, ĩpĩ́ jʉmat pah, páantjeh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 39  Pánih jʉmna, pobyit ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, queét nihat ĩ wʉn beedáát pínahdih ĩt jéihcap wʉt jĩ. Pánihat pah biíc yoobó mʉntih wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, cã́acwã ĩ jʉmbipna caá.* 40  Pánih jʉmnit, chéne neoná ĩ́ih wápchi pínahdih ĩ tewat pónih, weemdíh jepahnidih ángelwã ĩ ʉb bejechah, biíhboó ã chãobípna caá. 41  Chénewã yaádh biícdih ĩ tewechah, weemdíh jepahnihdih ĩ ʉb bejechah, weemdíh jepahcannihboó mi chãobípna caá.

42  “Páant ã yapat pínahdih jenah joinít, weém ñi Maáh wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáap pínahdih jéihcan, yeó jáap jʉmat pah tʉ́i pã́init ñi jʉmʉʉ́. 43  Nin wã naáwátdih ñi tʉ́i jenah joyoó: Nʉʉmní dedé hora ã waadát pínahdih jéihna, mʉʉ́ mínahboó ãta tʉ́i en dao tágaá, ã jéih waadcát pínah niijná. 44  Pánihat pah weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, ñi jéihcat láa wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebbʉ́t biíc yoobó tʉ́i pã́init jʉmat caá náahap”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Tʉ́i teo wʉ̃hni, tʉ́i teo wʉ̃hcanni naáwát

(Lc 12.41-48)

45  “Biíc teo wʉ̃hni tʉ́i jenah joiní, ã maáhdih tʉ́i jepahni ã jʉmʉp be. Páant ã jʉmʉchah ennit, ã maáh ã bejat pínah jã́tih, nihat bita caandíh teo wʉ̃hnit ĩ maáh pínah caandíh ã waadánap be, queét ĩ jeémát pínahdih yoobópdih ã wʉ̃hat pínah niijná. Pánih maáh waadá péanit, biíh baácboó ã bej jwʉhʉp be. 46  Pánih bejniji ã́ih mʉʉná ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, caandíh teo wʉ̃hni ã wʉtatji pah ã chãjachah ennit, caandíh bʉ́dí ã wẽibipna caá. 47  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caandíh wẽinit, nihat ã bíbohatdih en daoní maáh ã waadábipna caá. 48  Obohjeéhtih, biíh caandíh teo wʉ̃hni tʉ́icanni jʉmna, nin pah ãta niíj jenah joi tágaá: ‘Wã maáh maatápdih jígohcan, bʉʉtéh ã jwʉ́ʉb jʉ̃óhcan niít’, niíj jenah joinít, 49  bita teo wʉ̃hnitdih pʉ̃init, babh máihnit biícdih ãta jeémp babh máih tagaá. 50  Pánihna, caán ã náhnicanni yeó jáap, ã pã́icanni horadih ã maáhboó ã jwʉ́ʉb jʉibípna caá. 51  Pánih jʉinít, caandíh ã jepahcatji peéh, tʉbit ã pʉ̃ibipna caá. Pánih pʉ̃i péanit, tʉ́i chãjnit pah jígohnit biícdih, iiguípna ã wahbipna caá. Caánboó jʉmna, tʉbit jĩ́gahnit, maonádih ĩ míic néeh chãác jʉ̃ibípna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

25

Chénat pah téihya japata yaádh naáwát

1  “Péeni yeó jáapdih Dios ã maáh jʉmat nin pah ã jʉmbipna caá: Chénat pah téihya japata yaádh biíc chei ĩ́ih jiiát páhanadih ʉbnit, téihya chéoni pínahdih enat tʉ́ʉt niijná, ã jʉ̃óhni pínah horadih jéihcanjeh, caandíh páñadih ĩ bac bejep be.* 2  Biícjĩh bóo téihya jenah joicánnit yaádh ĩ jʉmʉp be. Bita biícjĩh bóo téihya tʉ́i jenah joinít yaádh ĩ jʉmʉp be. 3  Pánihna, jenah joicánnit yaádh ĩ́ih jiiát páhanadihjeh pohba ĩ ʉbʉp yʉh be. Obohjeéhtih, caán jiiát páhana ã yíi beedát pínahdih jenah joicánjeh, ĩ jwʉ́ʉb pʉhwat pínahboodíh ĩ ʉb bejcap be. 4  Bita tʉ́i jenah joinít yaádhboó ĩ́ih jiiát páhana ã yíi beedéchah, ĩ jwʉ́ʉb pʉhwat pínah yíidihbʉt ĩ ʉbʉp be. 5  Téihya chéoni pínah ã jígohcah enna, quíib chei ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, queét nihat ĩ ʉ̃wah bejep be. 6  Tʉ́ttimah, chei tac yoób téihya chéoni pínah ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ãjeéh jʉ̃óhnit ĩ wẽi ejat ã yáanap be: ‘¡Ñi joyoó, téihya chéoni pínah ã jʉ̃óhna caá! ¡Caandíh wẽi jwãáádih ñi jʉ̃ʉ́wʉ́!’ ĩ niíj wẽi ejep be. 7  Páant ĩ niíj wẽi ejechah joiná, tʉ́i jenah joinít yaádh ĩ́ih jiiát páhanadih ĩ jwʉ́ʉb yíi pʉhwʉp be, ã tʉ́i iigát pínah niijná. 8  Obohjeéhtih, jenah joicánnit yaádhboó tʉ́i jenah joinítdih nin pah ĩ niíj ʉʉ́bʉ́p yʉh be: ‘Jwĩ́ih jiiát páhana dʉbna caá ã chãjap. Pánihna, ñíih yíidih jwiítdihbʉt ñi wʉ̃hʉʉ́’, ĩ niijíp yʉh be. 9  ‘Jwĩ́ih yíi nihatdih ã jʉibícan niít. Yíi bíbohnitdih yeebjéh jíib chãjadih ñi bejeé’, tʉ́i jenah joinít queétdih ĩ niíj jepahap be. 10  Páant ĩ niijíchah joinít, yíi jíib chãjadih ĩ bejep be. Páant ĩ bejat pónih, téihya chéoni pínahboó ã jʉyʉ́p be. Páant ã jʉyʉ́chah ennit, ĩ́ih jiiát páhanadih jiinít, tʉ́i jenah joinít yaádh caandíh jwãáádih ĩ bejep be. Caandíh jwãáhnit, ã téihya chéona nʉmah jeémátdih jeémát tʉ́ʉt niijná, ãjeéh ĩ waad béjep be. Nihat ĩ waád beedéchah ennit, teo wʉ̃hnitboó jẽcdih ĩ nemep be. 11  Páant ĩ nemat tʉ́ttimah, jenah joicánnit yaádhboó jwʉ́ʉb jʉinít, ‘¡Maá, jwiítdihbʉt ma wãt jʉ̃ʉ́wʉ́!’ ĩ niíj ejep yʉh be. 12  Obohjeéhtih, ‘Yeebdíh wã jéihcan caá’, téihya chéoni queét yaádhdih ã niíj jepahap be.*

13  “Yeebbʉ́t queét tʉ́i jenah joinít yaádh panihnit ñi jʉmʉʉ́. Wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih, caán horadihbʉt jéihcan, ĩ́ih jiiát páhanadih tʉ́i ámohnit, yíidihbʉt tʉ́i bíbohnit, ĩ páñat pah, yeebbʉ́t tʉ́i jenah joinít, tʉ́inijeh chãjnit, weemdíh ñi páñaá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Dinero jʉ́dʉna naáwát

(Lc 19.11-27)

14  “Dios ã maáh jʉmat nin pahbʉt ã jʉmbipna caá: Biíc newé biáboó jibidih ã bejat pínah jã́tih, caandíh teo wʉ̃hnitdih ã bid wáacap be. Páant ĩ wáac jʉyʉ́chah, dinero jʉ́dʉnadih queétdih ã wʉ̃hʉp be, ĩ jíib tewat pínah niijná. 15  Pánih wʉ̃hna, biícdih biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ ã wʉ̃hʉp be. Biíhdih chéne jʉ́dʉ ã wʉ̃hʉp be. Biíhboodíh biíc jʉ́dʉjeh ã wʉ̃hʉp be. Pánih wʉ̃hna, chah jéihnidih chah ã wʉ̃hʉp be. Pánih queétdih wʉ̃h péanit, biíh baácboó jibidih ã bejep be. 16  Páant ã bejat tʉ́ttimah, biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ bíbohni jíib chãjadih ã bejep be. Pánih jíib chãjna, biíh biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ ã jwʉ́ʉb jíib tewep be. 17  Chéne jʉ́dʉ bíbohnibʉt jíib chãjnit, biíh chéne jʉ́dʉ ã jwʉ́ʉb jíib tewep be. 18  Obohjeéhtih, biíc jʉ́dʉ ã wʉ̃hniboó caán jʉ́dʉdih páantjeh ã baad jwéjep be.

19  “Ĩ maáh bejniji maatápdih jígohcan, biíh yeó jáap ã́ih mʉʉná ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́p be. Pánih jwʉ́ʉb jʉinít, ded pah ĩ jíib tewatjidih queétdih ã ʉʉ́bh joyóp be. 20  Páant ã ʉʉ́bh joyóchah joinít, biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ ã wʉ̃hniji ã jíib tewatjidih ʉb wʉ̃hnit, nin pah ã maáhdih ã niijíp be: ‘Maá, ma eneé. Weemdíh biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ ma wʉ̃hnijĩh jíib chãjnit, biíh biícjĩh bóo téihya jʉ́dʉ wã jwʉ́ʉb jíib tewep be’, ã niijíp be. 21  ‘Ma tʉ́i teona beé. Wã náahat pah mat chãjap taga. Páant bainí meemdíh wã wʉ̃hʉchah yʉhna, mat tʉ́i jíib tewep taga. Páant ma tʉ́i tewat jíib, dawá wĩ́ih bií déedih en daoní maáh pínah wã waadábipna caá, wãjeéh ma tʉ́i weñat pínah niijná’, ã maáh caandíh ã niijíp be. 22  Pánihat tʉ́ttimah, chéne jʉ́dʉ ã wʉ̃hnijiboó ã maáhdih nin pah ã niijíp be: ‘Maá, ma eneé. Weemdíh chéne jʉ́dʉ ma wʉ̃hnijĩh jíib teonit, biíh chéne jʉ́dʉ wã jwʉ́ʉb jíib tewep be’, ã maáhdih ã niijíp be. 23  ‘Ma tʉ́i teona beé. Wã náahat pah mat chãjap taga. Páant bainí meemdíh wã wʉ̃hʉchah yʉhna, mat tʉ́i jíib tewep taga. Páant ma tʉ́i tewat jíib, meemdíh dawá wĩ́ih bií déedih en daoní maáh pínah wã waadábipna caá, wãjeéh ma tʉ́i weñat pínah niijná’, ã maáh caandíhbʉt ã niijíp be.

24  Pánihat tʉ́ttimah, biíc jʉ́dʉ ã wʉ̃hnijiboó ã maáhdih nin pah ã niijíp be: ‘Maá, meém ʉ́ʉm náah jʉmni ma jʉmatdih wã jéihna caá. Meemjéh teocan, bitadih wʉtnitjeh, ĩ tewat jíib mapĩ́ bíbohna caá. 25  Páant ma jʉmatdih jéihnit, meemdíh ʉ́ʉmna, ma wʉ̃hni jʉ́dʉdih páantjeh wã baad jwéjep be. Dáa, nin míih pínahdih ma bíbohoó’, ã maáhdih ã niijíp yʉh be. 26  ‘Meém yeejép tewíhcanni ma jʉmna caá. Weemjéh teocan, bitadih wʉtnitjeh ĩ tewat jíib wã bíbohatdih ¿ma jéihnit beé? 27  Pánih jéihna, cã́acwã ĩ́ih nʉ́o ámohopboó ma jwejechah, ãta tʉ́i tagaá. Páant ma jwejechah, chah ã jíib aab béjechah, chah wãta bíboh tagaá’, ã maáh caandíh ã niijíp be. 28  Páant caandíh jʉ̃ih péanit, bitadih nin pah ã niijíp be: ‘Caán ã bíbohni jʉ́dʉdih dʉ́ʉc wáinit, chénat pah téihya jʉ́dʉ bíbohniboodíh ñi wʉ̃hʉʉ́. 29  Ded ã bíbohatjĩh ã tʉ́i chãjachah ennit, caandíh chah ĩ wʉ̃hʉchah, chah bʉ́dí bíbohni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded bainí bíbohni “Weém wã bíbohcan caá”, niijníboodíh ã bíbohatdih ĩ dʉ́ʉc wáibipna caá.* 30  Pánih dʉ́ʉc wái péanit, caán yabh teonidih ʉb bac bejnit, dʉpʉ́napboó ñi yohoó. Caanná jʉmnit, ĩ́ih maonádih ĩ míic néeh chãác jʉ̃ibípna caá’, ĩ maáh ã niijíp be”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Peéh chãjat pínah

31  “Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, tʉ́i yeh iigátjĩh nihat ángelwã biícdih wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Pánih jʉ̃óhnit, maáh waadná, tʉ́i yeh iiguípboó chʉ́ʉdnit, wã wʉtbipna caá.* 32  Páant wã chʉ́ʉdʉchah, ángelwã nihat cã́acwãdih wã pebhna ĩ ʉb jʉ̃óhbipna caá, ded pah ĩ chãjatji jíib wã naáwát pínah niijná. Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah ennit, chéne poómp queétdih wã ñíobipna caá. Ovejawãdih en daoní ã́ih ovejawã cabrawã biícdih ĩ jʉmʉchah ennit, queétdih ã ñíwat pahjeh weembʉ́t cã́acwãdih wã ñíobipna caá. 33  Pánih ñíona, ovejawã panihnit tʉ́initdih wã jéihyepmant bóo bʉwámant wã ñʉhat tʉ́ʉtbipna caá. Cabrawã panihnit yéejnitdih wã wáyámant bóo bʉwámant wã ñʉhat tʉ́ʉtbipna caá. 34  Pánih ñío péanit, weém nihat cã́acwã ĩ maáh wã jéihyepmant bóo bʉwámant ñʉhnitdih nin pah wã niíj naóhbipna caá: ‘Yeéb wã íip ã wẽi ennit ñi jʉ̃ʉ́wʉ́. Nin baácdih ã chãj láa ãjeéh wʉtnit ñi jʉmat pínahdih jenah joinít, bʉʉ láa yeebdíh maáta ã waadána caá. 35  Weém wã nʉʉgʉ́p wʉnʉchah, yeébboó weemdíh jeémát ñi wʉ̃hʉp jĩ. Weemdíh ã taca jootóchah, babhbat ñi wʉ̃hʉp jĩ. Ñi pebh wã jib bejechah, weemdíh jéihcan yʉhna, ñi tʉ́i wẽi jwãááp jĩ. 36  Yégueh wihcanni wã jʉmʉchah enna, weemdíh ñi yégueh yacap jĩ. Tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hni wã jʉmʉchah enna, weemdíh ñi en dawáp jĩ. Nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah, weemdíh enedih ñi jʉyʉ́p jĩ’, tʉ́initdih wã niijbípna caá.* 37  Páant wã niíj naáwáchah joinít, queét weemdíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joibípna caá: ‘¿Maá, débólih tijĩí meém ma nʉʉgʉ́p wʉnʉchah, jeémát jwĩ wʉ̃h? ¿Débólih tijĩí meemdíh ã taca jootóchah, babhbat jwĩ wʉ̃h? 38  ¿Débólih tijĩí meemdíh beh encan yʉhna, jwĩ tʉ́i wẽi jwãáh? ¿Débólih tijĩí yégueh ma wihcah enna, jwĩ yégueh yac? 39  ¿Débólih tijĩí ma tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah, meemdíh enedih jwĩ jʉibí?’ weemdíh ĩ niíj ʉʉ́bh joibípna caá. 40  Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, weém queétdih nin pah wã niíj jepahbipna caá: ‘Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nin wĩ́ih cã́acwãjeéh jʉmni, oboh jʉmni ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh yeéb pánih chãjna, weemdíh tijĩí páant ñi chãjap’, queétdih wã niijbípna caá.*

41  “Páant tʉ́initdih niíj péanit, wã wáyámant bóo bʉwámant ñʉhnitboodíh nin pah wã niijbípna caá: ‘Dios ã peéh chãjnit pínah caá yeéb ñi jʉmʉp. Wã pebh chãocánjeh, iiguípna ñi bejeé. Nemépwã ĩ maáh biícdih caán iiguípboó ĩ jʉmat pínahdih Dios ã chãjap jĩ. Pánihna, caandíh jepahnitbʉt ãjeéh ĩ bejbipna caá. Caánboó jʉmni iigát ã noón dʉbcan niít. 42  Weém wã nʉʉgʉ́p wʉnʉchah, yeébboó jeémát ñi wʉ̃hcap jĩ. Weemdíh ã taca jootóchah, babhbat ñi wʉ̃hcap jĩ. 43  Weemdíh jéihcannit, wẽi jwãáhcan, páantjeh ñi enah bojop jĩ. Yégueh moh yéejni wã jʉmʉchah enna yʉhna, weemdíh ñi yégueh yaccap jĩ. Wã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah, nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah, weemdíh ñi en daocáp jĩ’, yeejépwãdih wã niijbípna caá. 44  Páant wã niijíchah joinít, queét weemdíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joibípna caá: ‘Maá, ma nʉʉgʉ́p wʉnʉchah, meemdíh ã taca jootóchah, jwĩ jéihcanni ma jʉmʉchah, yégueh ma moh yéejechah, ma tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah, nemat mʉʉ́boó ma jʉmʉchah, ¿débólih tijĩí jwiítboó meemdíh jwĩ teo wáaccan?’ weemdíh ĩ niíj ʉʉ́bh joibípna caá. 45  Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, nin pah queétdih wã niíj jepahbipna caá: ‘Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nin wĩ́ih cã́acwãjeéh jʉmni, oboh jʉmnidih yeéb ñi teo wáaccan, weemdíh tijĩí páant ñi teo wáaccap jĩ’, queét yeejépwãdih wã niijbípna caá.* 46  Queétdih Dios ã peéh chãjachah, iiguípboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Queét tʉ́initboó wã íip biícdih ã pebhboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

26

Jwiít judíowã jwĩ maáta Jesúsdih ĩ mawíhat

(Mr 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Páant niíj péanit, nin pah Jesús jwiítdih ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

2  —Oveja wʉ̃ʉ́hdih jwĩ jeémát yeó jáap, Pascua ĩ niijní, chéne yeó jáap ã jʉdhdatdih ñi jéihna caá. Caán yeó jáapdih weemdíh eníhcannitboó teonit, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih bitadih ĩ wʉ̃hbipna caá, weemdíh cruzboó péoh dodhnit ĩ mao yohat pínah niijná, ã niijíp jĩ.*

3 Tʉ́ttimah, sacerdotewã ĩ chah maáh, Caifás wʉ̃t jʉmni pebhna bita jwĩ maáta biícdih ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 4 Pánih míic wáacnit, ded pah Jesúsdih teonit, ĩ mawat tʉ́ʉtat pínahdih nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

5 —Pascua yeó jáapnadih, dawá cã́acwã ĩ jʉmʉchah, Jesúsdih jwĩ tewat tʉ́ʉtʉchah, nihat tʉbit ĩta íij tagaá. Pánih íijnit, jwiítdih ĩta míic mao tagaá. Pánihna, ĩ encah, jwĩ tewat tʉ́ʉtʉ́p, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Yad wili miíh chej jʉmnijĩh Jesúsdih mi pʉhwat

(Mr 14.3-9; Jn 12.1-8)

6 Queét Jerusalén tʉ́tchiboó ĩ míic wéheat pónih, jwiít Betania tʉ́tchiboó jʉmna, bácah moópniji Simóníh mʉʉná jeémpna jwĩ chãjap jĩ. 7 Páant jwĩ jeéméchah, biíc yad wili tʉ́i chej jʉmni bʉ́dí jíib jʉmni yíi quiítdih mi ʉb waád jʉyʉ́p jĩ. Caán quiít alabastro ĩ niijní jeejĩ́h ĩ chãjni quiít ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, Jesús pebh jʉinít, caán yíijĩh ã́ih wao dáhdih mi pʉhwʉp jĩ.* 8 Páant mi pʉhwʉchah ennit, jwiít ã bohénitboó jwĩ íijip jĩ. Pánih íijnit, nin pah jwiítjeh jwĩ míic niijíp jĩ:

—¿Dépanih tigaá nint chej jʉmni yíi bʉ́dí jíib jʉmnidih páant mi pʉoh peét? 9 Caandíh jíib chãj wʉ̃hnit, mi jíib teonidih moh yéejnitdih mi wʉ̃hʉchah, chah ãta tʉ́i taga, jwĩ niijíp jĩ.

10 Páant jwĩ míic niijíchah joinít, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—¿Dépanih tigaá caántdih páant ñi niíj jʉ̃ih? Weemdíh caántboó mi tʉ́i chãjna caá. 11  Moh yéejnit ñijeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Débólih teo wáaquíhna, queétdih ñi jéih teo wáacbipna caá. Obohjeéhtih, weémboó ñijeéh nin baácboó bahnibit wã jʉm jwʉhbipna caá.* 12  Pánihna, wʉnniíh bácahjidih jwĩpĩ́ pʉhwat pah, weemdíh chej jʉmni yíijĩh pʉohna, wã wʉnʉchah weemdíh ĩ yohat pínahdih mi ámohna caá. 13  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nihat baácboó wĩ́ih tʉ́ini doonádih naóhna, nint bʉʉ weemdíh mi chãjatjidihbʉt ĩ naóhbipna caá. Páant ĩ naáwáchah joinít, caántdih dawá ĩ náhnibipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Judas Jesúsdih ã dʉó wáyat pínahdih ã naáwát

(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6)

14 Páant ã niijíchah joinít, jwĩjeéh jʉmni, Judas Iscariote, sacerdotewã ĩ maáta pebhna bejnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

15 —Jesús pebhna yeebdíh wã dʉó wáyat pínah jíib ¿débóo ñi wʉ̃hbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Páant jwiítdih ma dʉó wáyachah, treinta platajĩh ĩ chãjniji jʉ́dʉnadih jwĩ wʉ̃hbipna caá, wẽinit, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

Páant niijnít, Judasdih ĩt jíib chãjap wʉt jĩ. 16 Páant ĩ jíib wʉ̃hnidih ʉbnit, Judasboó débólih queétdih ã dʉó wáyat pínahdih ãt jenah joyóp tajĩ.

Jesús ã bohénit biícdih ã pée jeémát

(Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

17 Paacánni pandih jwĩ jeémát yeó jáapna jwíih waadní yeó jáapdih jwiít Jesúsdih nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ded mʉʉ́boo tígaá Pascua jeémátdih jwiítdih ma nʉmah jeémpbi? ¿Dedboo tígaá jeémát jwĩ chãjbi? jwĩ niijíp jĩ.

18  —Jerusalén tʉ́tchina ñi bejeé. Caanná jʉibínit, biíc newédih jwãáhnit, caandíh nin pah ñi niijí: ‘ “Wã wʉnat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Pánihna, míih mʉʉ́boó Pascua jeémátdih wã bohénitdih wã nʉmah jeémpbipna caá”, Bohéni ã niijná be’, caandíh ñi niijí, Jesús jwiítdih ã niíj jepahap jĩ.

19 Páant ã niijíchah joinít, biquína jwĩjeéh jʉmnit ĩ bejep jĩ. Caanná jʉibínit, ĩ jwãáhni newé ã waóh bejni mʉʉná waadnít, jwiítdih Jesús ã nʉmah jeémát pínahdih ĩt chãjap tajĩ.

20 Tʉ́ttimah, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jesús jwiítdih caán mʉʉná nʉmah waadnít, Pascua jeémátdih biícdih jwĩ jeémép jĩ. 21 Páant jwĩ jeémát pónih, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah ñi cãtíh ã jʉmna caá, ã niijíp jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, bʉ́dí jenah joiná, jwiít nihat biquínajeh caandíh nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Weém nihcan niít? jwĩ niijíp jĩ.

23  —Pandih weém biícdih neéh jeémpni weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah ã jʉmna caá.* 24  Páant yeejép wã yapat pínahdih jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani ãt daacáp tajĩ. Pánihna, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé caán ã daacátji pahjeh yeejép wã yapbipna caá. ¡Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitdih dʉó wáiniji yeejép pohba ã yapbipna caá! Caán ã cã́ac jʉmcah, chah ãta tʉ́i tagaá, jwiítdih ã niijíp jĩ.

25 Páant ã niijíchah joinít, Judas, caandíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah, Jesúsdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Maá, weém nihcan niít? ã niijíp jĩ.

—Ma niiját pah meemjéh tigaá, Jesús caandíh ã niíj jepahap jĩ.

26 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Jesús pandih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, niíj, caandíh dajnit, jwiítdih ã wʉ̃hʉp jĩ.

—Nin pan wĩ́ih bácah panihni caá. Caandíh ñi jeémé, ã niijíp jĩ.

27 Páant niíj péanit, jiwá iguíh mac jʉmni pamapdih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, niijnít, caandíhbʉt jwiítdih ã wʉ̃hʉp jĩ.

—Yeéb nihat nindih ñi babhbaá. 28  Nin wĩ́ih meép panihni caá. Wĩ́ih meépjĩh ĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih jíib chãjna, dawá cã́acwãdih wã wʉn wʉ̃hbipna caá, Dios biícdih ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.* 29  Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, jiwá iguíh macdih wã jwʉ́ʉb babhcan niít. Tʉ́ttimah, wã íip biícdih maáh jʉmnajeh, yeebdíh wã jwʉ́ʉb nʉmah wẽi babhbipna caá, jwiítdih ã niijíp jĩ.

Pedro ã yeeat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

30 Páant ã niiját tʉ́ttimah, jeémp péanit, Diosdih jwĩ wẽi eo péanachah, Jesús jwiítdih Jerusalén tʉ́tchimant ã nʉmah bac bejep jĩ. Pánih bac bejnit, Olivo jeéboó bejni namádih ã nʉmah bejep jĩ. 31 Pánih bejna, nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ:

—Bʉʉ cheijeh yeéb nihat ʉ́ʉmna, weemdíh ñi cádahbipna caá. Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Ovejawãdih en daonídih wã mawachah, nihat ovejawã ĩ jweí peét bejbipna caá”, Dios ã niijná caá’, naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ.*Pánihna, weemdíh ñi cádahat pínahdih wã jéihna caá. 32  Obohjeéhtih, weemdíh ĩ mao yohochah yʉhna, Dios weemdíh ã jwʉ́ʉb booaat tʉ́ttimah, Galilea baácna yeebdíh wã waóh bej pã́ibipna caá, ã niijíp jĩ.*

33 —Queét nihat ĩ cádahachah yʉhna, weémboó wã cádahcan niít, Pedro ã niijíp yʉh jĩ.

34  —Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Bʉʉ cheijeh mʉjbai ã ewat pínah jã́tih biíc peihcanni láa ‘¡Caandíh wã jéihcan caá!’ ma niíj yeebipna caá, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

35 —Majeéh weemdíhbʉt ĩ mawachah nihna, weémboó ma niiját pah wã niijcán niít, Pedro chah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ.

Jwiít nihatbʉt biíc yoobó jwĩ niijíp yʉh jĩ.

Getsemaní pácahi jʉmʉpboó Jesús ã ʉʉ́bát

(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46)

36 Olivo jeená pʉ́ʉh laab béjnit, Getsemaní ĩ niijní pácahi jʉmʉpna jwĩ jʉibínap jĩ.

—Conboó Diosdih ʉʉ́bʉ́dih wã bej jwʉhʉchah, ninjĩh ñi chʉ́ʉd páñaá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ

37 Páant niíj péanit, Pedrodih, Zebedeo ã weh chénat pahdihbʉt yʉʉ́pbit ã nʉmah bejep jĩ. Pánih bejnit, ded pah ã yapat pínahdih bʉ́dí jenah joinít, ãt jĩ́gah jwíihip wʉt jĩ.

38  —Tʉbit jĩ́gahnit, wʉnni pah caá wã jʉmʉp. Pánihna, yeebbʉ́t ʉ̃ocanjeh, ninjĩh ñi ʉʉ́bh páñaá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

39 Páant niíj péanit, chibít yʉʉ́pbit bej, baácboó páah yoh ñajnit, “Paá, ma náahna, weemdíh ma wʉnat tʉ́ʉtca bojoó. Obohjeéhtih, weém wã wʉníhcah yʉhna, meémboó páant ma náah yacachah, wã wʉn wʉ̃hbipna caá”, Jesús Diosdih ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant niíj ʉʉ́bh péanit, Jesús queét biíc peihcannit ã bohénit ĩ páñapboó ãt jwʉ́ʉb jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ã jwʉ́ʉb jʉí enechah, ʉ̃ona ĩt chãjap wʉt jĩ.

—¿Pedro, biíc horabit ʉ̃ocanjeh, ma noón pã́icannit beé? 41  Tʉ́i jáanit, Diosdih yeebdíh ʉʉ́bát caá náahap, yéej chãjat jenah joyátdih ñi yap yohat tʉ́ʉt niijná. Tʉ́i chãjíhna yʉhna, jáacan, ʉʉ́bhcan, páant ñi jéih bʉʉjácan niít, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant niíj péanit, jwʉ́ʉb ʉʉ́bʉ́dih bejnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Paá, cã́acwãdih wã wʉn wʉ̃hat pínahdih ma náah yacachah, wã yeejép yapíhcah yʉhna, ma náahat pah weemdíh ã yapa naáh”, Diosdih ãt niijíp wʉt jĩ.

43 Pánih ʉʉ́bh péanit, biíc peihcannit pã́init pebhboó ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, jwʉ́ʉb ʉ̃ona ĩt chãjap wʉt jĩ. Tʉbit quíib chei jʉmʉchah, ĩt jwʉ́ʉb ʉ̃wah bejep wʉt jĩ. 44 Páant ĩ ʉ̃wʉchah ennit, jwʉ́ʉb ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, biíc yoobó ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 45 Pánih ʉʉ́bh péanit, ã bohénit pebhna jwʉ́ʉb jʉinít, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Yeéb páantjeh ʉ̃onit, choó niít ñi chãjap? Páant bóojeh tigaá. Bʉtéh yeejépwã weemdíh tewedih jʉiná caá ĩ chãjap. 46  Ñi jáa bojoó. Chóbe, jwĩ chéenwã ĩ páñapboó jwĩ bejjĩh. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini ã jʉiná caá, queétdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsdih eníhcannit caandíh ĩ tewat

(Mr 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

47 Páant ã niijíchahjeh, ã bohéniji Judas ã jʉyʉ́p jĩ. Judasjeéh dawá cã́acwãbʉt ĩ jʉyʉ́p jĩ. Íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ĩ bíbohop jĩ. Sacerdotewã ĩ maáta, bita jwĩ maátabʉt queétdih ĩt wahap tajĩ, Jesúsdih teonit, ĩ pebhna ĩ ʉb bejat pínah niijná. 48 Jesús pebhna ĩ jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Judasboó queétdih nin pah ãtát niíj jéihya naáwáp wʉt jĩ: “Pʉ́o tíibdih nomnit, wã ʉʉ́bhnidih ñi teweép”, ãt niijíp wʉt jĩ. 49 Pánihna, jwĩ pebhna jʉinít, Judasboó Jesús pebh ã jʉyʉ́p jĩ.

—¿Ma jʉm, Bohéní? niíj ʉʉ́bhnit, Jesúíh pʉ́o tíibdih ã nomop jĩ.

50 Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chah enna, Jesús caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Wã chéen, ma jenah joyátji pah ma chãjaá, ã niijíp jĩ.

Páant Judas ã ʉʉ́bʉ́chah ennit, Jesúsdih tewedih jʉ̃óhnit caandíh ĩ tewep jĩ. 51 Páant ĩ tewechah ennit, biíc jwĩjeéh jʉmniboó íibat naadíh jwã́at wái ʉbnit, sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hniíh moli chóodih ã dʉ́ʉc bóod yohop jĩ. 52 Páant ã dʉ́ʉc bóod yohochah ennit, Jesús caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Míih íibat naadíh ma jwʉ́ʉb jwejeé. Nihat íibat naajĩ́h míic maonitboó íibat naajĩ́h ĩ wʉnbipna caá. 53  ¿Nindih ñi jéihcan niít? Wã íip ã teo wáacatdih wã ʉʉ́bʉ́chah, cien mil ángelwãdih ãta wah taga, weemdíh ĩ ʉb bejat pínah niijná. 54  Obohjeéhtih, páant ã chãjachah, ã naáwátdih naóh yapanit ĩ niíj daacátji pah ãta yapcan tagaá. Pánihna, wã íip weemdíh ã náah yacat pah, jon jã́tih ĩ niíj daacátji pahjeh tigaá weemdíh yapat náahap, Jesús ã niijíp jĩ.

55 Páant niíj péanit, caandíh tewedih jʉinítboodíh nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Nʉʉmnídih tewat pah íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ʉbnit, weemdíh tewedih ñi jʉ̃óhnit beé? Yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó ñijeéh wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh ñi teocap be.* 56  Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji pah bʉʉ weemdíh yapat ã náahna caá, ã niijíp jĩ.

Páant ã yapachah enna, jwiít nihat ã bohénit jwĩ jweí peét bejep jĩ.

Judíowã ĩ maáta Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)

57 Jesúsdih teonitboó sacerdotewã ĩ maáh Caifáíh mʉʉná ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. Jesúsdih naóh yacat tʉ́ʉt niijná, ã́ih mʉʉ́boó jʉmni míic wáacat tólihboó sacerdotewã ĩ maáh, caandíh nʉmp jʉmnit maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, bita jwĩ maátabʉt ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. 58 Obohjeéhtih, Pedroboó Jesúsdih yʉʉ́pjeh ãt en péenap wʉt jĩ. Pánihna, sacerdotewã ĩ maáíh mʉʉ́ wáihyat jʉ́dʉboojéh ãt waád jʉibínap wʉt jĩ. Pánih waád jʉibínit, ded pah Jesúsdih ĩ chãjachah, jéihyat tʉ́ʉt niijná, Pedro tʉʉ cʉ́ʉt jwẽ́ejdih, mʉʉdíh wapnit biícdih, ãt mée chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.

59 Sacerdotewã ĩ maáta, nihat bita maáta biícdih Jesúsdih mao yohat tʉ́ʉt niijná, yee naóh yacnit pínahdih ĩt bidip wʉt jĩ. 60 Obohjeéhtih, dawá yee naóhnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, chénewã biíc yoobó niijnítdih ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. 61 Maatápdih ĩ bidat tʉ́ttimah, chénewã waád jʉibínit, nin pah ĩt niíj yee naóh yacap wʉt yʉh jĩ:

—Caán nin pah ã niijíchah, jwĩ joyóp be: ‘Dioíh mʉʉdíh wã yoh beedábipna caá. Pánih yohnit, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah jáap mʉʉ́ wã chãj péabipna caá, páant mʉntih’, ã niijíp be, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.*

62 Páant ĩ niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáh ñah ñʉhnit, Jesúsdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá queétdih ma jepahcan? ¿Dedé tibeé ma yéej chãj, meemdíh páant ĩ niíj naóh yacachah? ãt niijíp wʉt jĩ.

63 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, Jesús ãt jepahcap wʉt jĩ. Páant ã jepahcah enna, sacerdotewã ĩ maáh nin pah caandíh ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Meemdíh wã wʉtna caá. Dios ã enechah, yoobópdih jwiítdih ma naáwá. ¿Meém Dios wʉ̃ʉ́h, ã wahni Cristo niít ma jʉmʉp? ãt niijíp wʉt jĩ.

64  —Páant ma niiját yoobópdih tigaá. Yeéb nihatdih nin pah wã naóhna caá: Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé Chah Wẽpni ã jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, wã wʉtʉchah, mah tólihjih wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chahbʉt, ñi enbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

65 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáh bʉ́dí ãt íijip wʉt jĩ. Ã íijat jʉ́ʉtna, ã́ih jih bóo yégueh chóodih ãt yeo wáyap wʉt jĩ. Pánih yeo wáina, ãjeéh jʉmnitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nin newé ‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h caá’, ã niíj yeenachah, yeéb nihat ñi joiná beé. Pánihna, bita ĩ naáwátdih jwĩ náahcan caá. 66 ¿Yeébboó ded pah tigaá ñi niíj jenah joí? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Caandíh peéh mao yohat caá náahap, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.*

67 Páant niijnít, Jesúíh móotdih coí jã́hanit, téihyajĩh ĩt póocop wʉt jĩ. Bitabʉt téihyajĩh ã́ih móotdih ĩt mawap wʉt jĩ.* 68 Pánih maonit, nin pah caandíh ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—Dios ã wahni Cristo jʉmna, ma naáwá ¿déhe tibeé meemdíh mao? ĩt niijíp wʉt jĩ.

Pedro ã yeeat

(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-27)

69 Páant ĩ chãjat pónih, wáihyat jʉ́dʉ diítna Pedro ã mée chʉ́ʉdʉchah, teo wʉ̃hnih ã pebh jʉibínit, nin pah mit niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Meembʉ́t Jesús Galilea baácdih bóojeéh péeni nihcan niít? mit niijíp wʉt jĩ.

70 —Ãjeéh péeni nihcan caá. ¿Ded pah niij tígaá ma chãj? Pedro caántdih ãt niíj yee jepahap wʉt jĩ.

71 Páant niijnítjeh, tʉʉ cʉ́ʉt jwẽ́ejmant bejnit, jẽcna ãt jwei béj ñʉhʉp wʉt jĩ. Páant caánboó ã jwei ñʉ́hʉchah, biíh wili jwʉh caandíh mit enep wʉt jĩ. Pánih ennit, caanjĩ́h jʉmnitdih nin pah mit niijíp wʉt jĩ:

—Nin Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóojeéh jʉmni caá, mit niijíp wʉt jĩ.

72 —Dios ã enechah, yoobópdih wã naóhna caá. ¡Ma niijní newédih wã jéihcan caá! Pedro ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

73 Páant ã niiját tʉ́ttimah, caanjĩ́h ñʉhnitboó Pedro pebh bejnit,

—Yoobópdih meém ĩjeéh péeni mʉn tigaá. Míih wéheat Galilea baácdih moón ĩ wéheat pah caá ã jʉmʉp. Nihat caandíh pej jʉm bejnit Galilea baácdih moón ĩ jʉmʉchah, meembʉ́t ĩjeéh jʉmni mʉn tigaá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

74 —Weém yeeni nihcan caá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. ¡Ñi niijnídih weém wã jéihcan caá! Páant yoobópdih wã naóhcah, ¡Dios weemdíh ã peéh chãja naáh! ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, mʉjbai ãt ewep wʉt jĩ. 75 Páant ã ewechah joinít, “Mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, biíc peihcanni láa ‘Caandíh wã jéihcan caá’, ma niijbípna caá”, Jesús ã niijátjidih ãt náhninap wʉt jĩ. Pánih náhnina, bac bejnit, bʉ́dí ãt jʉñʉ́p wʉt jĩ.

27

Maáh Pilato pebhna Jesúsdih ĩ ʉb bejat

(Mr 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

1 Tʉ́ttimah, baáb jéenechah, sacerdotewã ĩ maáta, jwiít judíowã jwĩ maáta biícdih míic wáacnit, Jesúsdih ĩ mawat tʉ́ʉtat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. 2 Pánih míic wéhe péanit, Jesúsdih chéonit, Maáh Pilato pebhna ĩt wahap wʉt jĩ. Pilato Romano maáta ĩ maáh waadáni jʉmna, jwĩ́ih baácdih moondíh wʉtni ã jʉmʉp jĩ.

Judas Iscariote ã wʉnat

3 Judas, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáinijiboó, caandíh ĩ mao yohat pínahdih jéihnit, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ. Pánih jĩ́gahnit, ĩ jíib wʉ̃hniji treinta jʉ́dʉnadih sacerdotewã ĩ maáta, jwĩ maátadihbʉt ãt jwʉ́ʉbaíhip wʉt yʉh jĩ. 4 Pánih jwʉ́ʉbaíhnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Weém wã tʉ́i chãjcap be. Yeebdíh wã dʉó wáiniboó yoobópdih yéej chãjcanni ãt jʉmʉp taga, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Meemjéh tigaá páant mat náahap taga. Pánihna, jwĩ́ih pínah nihcan, míih pínahjeh caá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

5 Páant ĩ niijíchah joinít, Judasboó ĩ wʉ̃hni jʉ́dʉnadih Dioíh mʉʉ́boó ãt yoh waadá bojop wʉt jĩ. Pánih yoh waadá péanit, biáboó bejnit, ãt míic jõp wái wʉnʉp wʉt jĩ.

6 Páant ã yoh waadá bojniji jʉ́dʉnadih ʉbnit, nin pah sacerdotewã ĩ maáta ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Nin jʉ́dʉna, cã́acdih mawat náahna, jwĩ jíib wʉ̃hni beé. Páant ã jʉmʉchah, Dioíh mʉʉ́boó jwĩ jéih jwejcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant niíj míic wéhe péa, bac bejnit, wáam dah chãjniíh bainí baácdih ĩt jíib chãjap wʉt jĩ, biámant moón caán tʉ́tchina jib jʉinít ĩ wʉnʉchah, ĩ yohat pínah niijná. 8 Páant ĩ chãjachah, caán baácdih “Meép jʉmni baác”, jwiít jwĩpĩ́ niijná caá.* 9 Páant ã yapat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapanit Jeremíaswã nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: “Judíowã ĩ maáta caandíh ĩ mawat pínah jíib treinta platajĩh ĩ chãjniji jʉ́dʉnajeh ã jʉmʉp jĩ. 10 Pánihna, caán jíibjĩh wáam dah chãjniíh baácdih Dios weemdíh ã wʉtat pah ĩt jíib chãjap tajĩ”, ĩt niíj daacáp tajĩ.*

Maáh Pilato Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.22-28)

11 Páant ã chãjat pónih, sacerdotewã Jesúsdih ĩ ʉb jʉibínachah ennit, Maáh Pilato caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Meém yoobópdih judíowã ĩ maáh niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma niiját pah tigaá, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

12 Obohjeéhtih, sacerdotewã ĩ maáta, jwĩ maáta biícdih caandíh ĩ jwʉ́ʉb naóh yacachah joiná yʉhna, Jesús queétdih ãt jepahcap wʉt jĩ. 13 Páant ã jepahcah enna, Pilatoboó Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Páant meemdíh ĩ niíj naóh yacachah, joiná yʉhna, ¿queétdih ma jéih jepahcan niít? ãt niijíp wʉt jĩ. 14 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, dedé ĩ naóh yacatdih Jesús ãt jepahcap wʉt jĩ. Páant ã jepahcah ennit, Maáh Pilato bʉ́dí ãt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtat

(Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38–19.16)

15 Pascua jʉmat pah Maáh Pilato biíc cã́ac nemat mʉʉ́boó jʉmni, cã́acwã ĩ bacaat tʉ́ʉtnidih ãpĩ́ bacanap wʉt jĩ. 16 Caán láa bʉ́dí yéej chãjni, chah wʉ̃t yáani, Barrabás wʉ̃t jʉmni, nemat mʉʉ́boó ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 17 Pánihna, dawá cã́acwã ã pebhna ĩ jʉibínachah enna, Pilato queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Deddih tigaá yeebdíh wã baca wʉ̃h bií? ¿Barrabásdih ñi náah niít? ¿Jesús, Dios ã wahni Cristo ĩ niijnídih niít ñi náahap? ãt niijíp wʉt jĩ. 18 Dawá cã́acwã Jesúsdih ĩ weñechah, sacerdotewã ĩ maátaboó caandíh tʉbit íijna, caandíh ĩt mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihatdih jéihnit, Pilato cã́acwãdih páant ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

19 Pilato peéh chãjat pínahdih naóhni chʉ́ʉdatdih ã chʉ́ʉdat pónih, ãjeéh bóli papélah nʉ́ojĩh caandíh nin pah mit niíj daác wahap wʉt yʉh jĩ: “Bʉʉ chei oo jʉ́mna, caandíh bʉ́dí ʉ́ʉm náah jʉmnidih wã oo jʉ́mʉp be. Caánboó yéej chãjcanni caá. Pánihna, ma mawat tʉ́ʉtca bojoó”, mit niijíp wʉt jĩ.

20 Cã́acwã Jesúsdih ĩ náahachah yʉhna, sacerdotewã ĩ maáta Barrabásdih bacaat tʉ́ʉtnit, Jesúsboodíh ã mao yohat tʉ́ʉtat pínah niijná, queétdih ĩt jac wʉtʉp wʉt jĩ. 21 Tʉ́ttimah, cã́acwãdih Pilato nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Deddih tigaá wã bacaat pínahdih ñi náah? ãt niijíp wʉt jĩ.

—¡Barrabásdih ma bacaat tʉ́ʉtʉ́! cã́acwã ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

22 —¿Páant ñi niijíchah, Jesús Dios ã wahni Cristo ñi niijnídih ded pah tigaá wã chãjbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

—¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! nihat ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

23 —¿Dépanihna? ¿Dedé tibeé ã yéejatji? ãt niijíp wʉt jĩ.

—¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! chah ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

24 Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, queétdih jéih yap yohcan, chah ĩ íijatdihbʉt enna, mah pamapdih ʉbnit, nihat ĩ enechah, ãt téih chocop wʉt jĩ. Pánih téih chocnajeh, queétdih nin pah Pilato ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nin newédih yeebjéh tigaá ñi mawat tʉ́ʉtʉp. Páant ñi wʉtat jíib yeebdíhjeh peéh chãjat ã jʉmʉ naáh. Weémboodíh peéh chãjat ã wihcan niít, cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

25 —¡Caandíh mawat jíib jwiítdih, jwĩ jʉimenádihbʉt caán peéh chãjat ã jʉmʉ naáh! nihat cã́acwã ĩt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, ĩ wʉtat pah Barrabásdih ãt bacaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jesúsboodíh ã́ih soldadowãdih ãt ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, caandíh pʉ̃init, cruzboó péoh dodhnit, ĩ mao yohat pínah niijná.

Soldadowã Jesúsdih yeejép ĩ deoh naáwát

27 Pánih ʉb bejnit, Pilatoíh mʉʉ́ diítna Jesúsdih ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. Pánih ʉb waad béjnit, caanjĩ́h wapnit soldadowã Jesús pebh ĩt ñʉh pʉ́ʉda bojop wʉt jĩ. 28 Pánih ñʉhna, Jesúíh yégueh jih bóo chóodih tóo dʉgnit, maáh ã dʉwát pah jígohni dʉʉni chóodih caandíh ĩt yacap wʉt jĩ. 29 Maáh ã dʉwát jʉ́dʉ pah chãjnit, óot pihdih péeb wao péanit, Jesúíh wao dáhdih ĩt yacap wʉt jĩ. Maáh ã wẽpat pah ã jʉ́ʉtat pínah máa doóbhdih ã́ih jéihyepmant bóo téihyajĩh ĩt tewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih chãj péanit, maáhdih ĩpĩ́ chãjat pah ã pebh ĩt bódicha caj yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih bódicha caj yoh ñajnit, nin pah caandíh ĩt niíj dehwep wʉt jĩ:

—¡Ma tʉ́i jʉmʉʉ́, judíowã ĩ maáh! ĩt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant niíj deoh, caandíh coí jã́hana, ã bíbohni máa doóbhdih jwʉ́ʉb ʉbnit, caán doóbhjĩh ã́ih wao dáhdih dawá láa ĩt pʉñʉp wʉt jĩ. 31 Pánih deoh naóh péa, ĩ yacniji yéguehdih tóo dʉgnit, ã́ih yéguehdihjeh ĩt jwʉ́ʉb yacap wʉt jĩ, páant mʉntih. Pánih yac péa, cruzboó péoh dodhnit, mao yohat tʉ́ʉt niijná, caandíh ĩt ʉb bac bejep wʉt jĩ.

Jesúsdih cruzboó péoh dodhnit, ĩ mawat

(Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

32 Ĩ mao yohat pínah jeéboó ʉb bejna, Simón, Cirene baácdih bóodih ĩt jwãááp wʉt jĩ. Pánih jwãáhnit, caandíh Jesúíh cruzdih ĩt bewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

33 Pánih bejnit, Gólgota wʉ̃t jʉmʉpna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. “Gólgota”, niijná, “Waó iidíp jeé”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. 34 Pánih caanná jʉibínit, bijnijĩh widnit, ĩ ʉb bejni jiwá iguíh macdih Jesúsdih ĩt tóihyop wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, bainí déeb joinítjeh, ãt babhcap wʉt jĩ.

35 Caandíh cruzboó ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. Pánih péoh dodh péanit, ã́ih yégueh chóojidih “¿Deíh tigaá ã jʉmbi?” míic niijnít, tíhwat jʉ́dʉnabitjĩh ĩt yoh tíhwip wʉt jĩ.* 36 Pánih chãj péanit, pã́i chʉ́ʉdnit, caandíh ĩt wapap wʉt jĩ, bita caandíh ĩ ʉb bejcat pínah niijná. 37  “Jesús judíowã ĩ maáh caá”, bita ĩ niíj daácniji naadíh Jesús wao cháh cruzdih soldadowã ĩt nah péoh bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ.

38 Chénewã nʉʉmnítdihbʉt mao yohat tʉ́ʉt niijná, biíh cruznadih Jesús pebh ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. Biícdih ã jéihyepmant bóo bʉwámant, biíhdih ã wáyámant bóo bʉwámant péoh dodhnit, queét tac yoób Jesúsdih ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. 39-40 Cruz pebh en yap bejnit, Jesúsdih nin pah yeejép ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—¡Eneéh bʉca! ¿Dioíh mʉʉdíh yohnit, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, meém caán mʉʉdíh jwʉ́ʉb chãjni pínah niít? Pánihni jʉmna, Dios wʉ̃ʉ́h yoobát jʉmna, wʉncat tʉ́ʉt niijná, caán ĩ péoh dodhdopmant meemjéh ma dei jʉ̃ʉ́wʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

41 Sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, jwĩ maátabʉt biíc yoobó ĩt deoh naáwáp wʉt jĩ.

42 —Bitadih tʉ́i teo wáacni jʉmna yʉhna, caanjéh ã jéih míic teo wáaccan caá. ‘Judíowã ĩ maáh caá’, niijná, caán míicjeh ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah enna, caandíh jwĩ jepahbipna caá. 43 ‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h caá. Caandíh wã tʉ́i jenah joiná caá’, ã niiját jíib, Dios caandíh oina, ã tʉ́i ʉbʉ naáh, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

44 Ãjeéh ĩ péoh dodhnit nʉʉmnítbʉt biíc yoobó caandíh ĩt deoh naáwáp wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat

(Mr 15.33-41; Lc 8.2-3; 23.44-49; Jn 19.28-30)

45 Jesús cruzboó ĩ péoh dodhni ã ñʉhʉchah, yeó jáap tac yoób ã dʉpʉ́áh bejep jĩ. Nihat baác dʉpʉ́niji, biíc peihcanni horas tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb baáb jwʉ́ʉb bejep jĩ, páant mʉntih. 46 Páant ã jwʉ́ʉb baabát pínah jã́tihbit, Jesús nin pah ãt wẽp niíj ñaacáp wʉt jĩ: “Elí, Elí, ¿lemá sabactani?” niijná, “¿Wĩ́ih Dios, wĩ́ih Dios, dépanih tigaá weemdíh ma éemp bej?” Jesús ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.*

47 Páant ã niijíchah joinít, biquína caanjĩ́h ñʉhnit nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapani Elíasjidih bidna caá ã chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

48 Biíc ĩjeéh jʉmni ñáo ñah bejnit, páab chʉí déedih ʉbnit, bijni jiwá iguíh macdih báah, máa doóbh yapatdih chéo bʉ́ʉdh, jʉ́ʉt ñahanit, Jesúsdih ãt wái nomat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ.* 49 Obohjeéhtih, wái nomat tʉ́ʉtnidih bita nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ã jʉmʉ naáh! Elíasji nindih teo wáacadih ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ en jwʉh jĩíh, ĩt niijíp wʉt jĩ.

50 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, tʉbit ñaácnit, Jesús ãt wʉnah bejep wʉt jĩ. 51 Páant ã wʉnʉchahjeh, Dioíh mʉʉ́ diítboó ĩ jãh yaíhni bʉ́dí wʉ́ʉpni chóo yeo dei bejna, chéne chóo pah ãt chãwáp wʉt jĩ. Pánihat pónih, baác bʉ́dí méména, jee dáhna ãt pah bejep wʉt jĩ.* 52 Pánihichah, cã́acwãíh bácahjidih ĩ yohopji jeéboó ã bʉ́ʉh bejechah, Diosdih jepahnitji jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit, dawá ĩt bacap wʉt jĩ. 53 Pánihna, Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchina ĩ jwʉ́ʉb waad béjechah, dawá queétdih ĩt enep wʉt jĩ.

54 Páant baác méméatdih nihat biíh ã yapachah enna, Jesúsdih wapnit soldadowã ĩ maáh, ãjeéh jʉmnitbʉt bʉ́dí ʉ́ʉmnit, nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—¡Yoobópdih nin Dios wʉ̃ʉ́h tigaá ãt jʉmʉp! ĩt niijíp wʉt jĩ.

55 Chibít yʉʉ́pbit dawá yaádhbʉt ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ. Queét yaádh jwiít biícdih Galileamant jʉ̃óhnit, Jesúsdih teo wáacnitji ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 56 Ĩjeéh jʉmnit, Mágdala tʉ́tchidih bóli María, biíh wili Maríabʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Caánt José, ã ʉ́ʉd Santiago ĩ íin mit jʉmʉp wʉt jĩ. Biíh wili Zebedeo ã weh íin mit jʉmʉp wʉt jĩ. Queét biíc peihcannit yaádh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.*

Jesúíh bácahjidih ã yohat

(Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

57 Jesús ã wʉnat tʉ́ttimah, caan chéyeh tõo ñáh jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, José, Arimatea tʉ́tchidih bóo, Jesúsdih jepahni, ã́ih bácahjidih ʉb deyanit, yohat tʉ́ʉt niijná, cruzboó ãt jʉibínap wʉt jĩ. 58 Caanjĩ́h jʉmniji Pilatodih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. Páant ã ʉʉ́bʉ́chah joinít, Jesúíh bácahjidih Pilato ã́ih soldadowãdih caandíh ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 59 Páant ã jepahachah joinít, José cruz jʉmʉpna jwʉ́ʉb jʉibínit, Jesúíh bácahjidih ʉb deya, lino wʉ̃t jʉmni quei wíhcanni yégueh chóojĩh ãt pinip wʉt jĩ. 60 José ã wʉnʉchah, caandíh ĩ yohat pínah jeé íitdih ãtát baadát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caán íitdihjeh Jesúíh bácahjidih ãt yohop wʉt jĩ. Páant ã yohat tʉ́ttimah, caandíh nemat tʉ́ʉt niijná, caán íitdih waadápboó bʉ́dí jeé jʉ́dʉdih tóo pʉ̃tʉ́ bejnit, caán íitdih ãt nemep wʉt jĩ. Pánih nem péanit, ã́ih mʉʉná ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 61 Páant ã chãjachah, Mágdala tʉ́tchidih bóli María, biíh Maríabʉt caandíh ã yohatji jeé íit pebh ĩt en chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.

Jesúíh bácahjidih ã yohniji íitdih soldadowã ĩ wapat

62 Ã wʉnniji yeó jáap, chooát yeó jáap pínah jwĩpĩ́ ámohni yeó jáap ã jʉmʉp jĩ. Tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih sacerdotewã ĩ maáta, fariseowãbʉt Maáh Pilato pebhna bejnit, nin pah ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ:

63 —Maá, caán yeeniboó jwĩjeéh jʉm jwʉhna, ‘Wʉnna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá’, ã niijátjidih jwĩ náhnina caá.* 64 Pánihna, caandíh ĩ yohopji jeé íitdih biíc peihcanni yeó jáapna ã nematdih míih soldadowãdih ma tʉ́i wapat tʉ́ʉtʉ́, ã bohénit ã́ih bácahjidih ĩ nʉʉmcát pínah niijná. Pánih nʉʉmnít, cã́acwãdih ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdih ĩta naóh tagaá. Pánih naóhna, Jesús ã jwíih yeeatji chah ĩ pée yee naáwát ãta jʉm tagaá, Pilatodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

65 Páant ĩ niijíchah joinít, Pilato nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Biquína soldadowãdih nʉmah bejnit, yeebjéh ñi jéihyat pah caán íitdih nemnit, queétdih ñi tʉ́i wapat tʉ́ʉtʉ́, Pilato ãt niijíp wʉt jĩ. 66 Páant ã niijíchah joinít, soldadowãdih nʉmah bej, caán íitdih José ã nemniji jeé jʉ́dʉdih bʉʉjcán nah chéonit, soldadowãdih ĩt wapat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih chãj péanit, queét maáta ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

28

Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mr 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Jwiít judíowã jwĩ chooát yeó jáap tʉ́ttimah bóo yeó jáap ã baáb jéenechah, Mágdala tʉ́tchidih bóli María, biíh wili Maríabʉt Jesúíh bácahdih José ã yohopji jeé íitboó enedih ĩt bejep wʉt jĩ. 2 Páant caanná ĩ jʉibínachah, Dioíh ángel jeámant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, baác bʉ́dí ãt méménap wʉt jĩ. Pánih dei jʉ̃óhnit, José ã nemniji jeé jʉ́dʉdih pʉ̃tʉ́ dodhnit, caanjíh ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 3 Caán ángel wedóát pah jígohni ã jʉmʉchah, ã́ih yéguehbʉt tʉ́i yeh iigní ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 4 Pánihna, caandíh enna, caán jeé íitdih wapnit soldadowã bʉ́dí ʉ́ʉmna, méménit, wʉnnit pah ĩt bʉʉg ñájap wʉt jĩ. 5 Caanjĩ́h chʉ́ʉdni ángel queét yaádhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ñi ʉ́ʉmca bojoó! Cruzboó ĩ péoh dodh mao yohniji Jesúsdih ñi bidatdih wã jéihna caá. 6 Obohjeéhtih, ninjĩh ã wihcan caá. Ã niijátji pah jáantjeh ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Ã lajapjiboó ñi en jʉ̃ʉ́wʉ́. 7 Caandíh en péanit, waícanjeh ã bohénitjidih nin pah ñi niíj naóhbi jwʉhʉʉ́: ‘Jesús ãt boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p tabeé. Galilea baácna yeebdíh waóh bej pã́ina caá ã chãjap. Caanná bejnit, caandíh ñi enbipna caá’, queétdih ñi niijí. Páant beé yeebdíh niíj naáwádih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, ángel queét yaádhdih ãt niijíp wʉt jĩ.

8 Páant ã niijíchah joinít, queét yaádh yohopji jeé íitmant ĩt ñáo jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih ñáo jwʉ́ʉb bejnit, ʉ́ʉmna yʉhna, bʉ́dí wẽinit, ã bohénitjidih naáwádih ĩt bejep wʉt jĩ. 9 Páant ĩ bejechah, Jesús jwʉh queét yaádhdih ãt jígohop wʉt jĩ.

—¿Ñi jʉ̃óhca beé? ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã́ih jítcha pebh páah yoh ñajnit, ã́ih wʉ́ʉdih pin teonit, caandíh ĩt weñep wʉt jĩ. 10 Páant ĩ chãjachah enna, queét yaádhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ñi ʉ́ʉmca bojoó. Wã ʉ́ʉdwã panihnitdih nin pah ñi niíj naóhbi jwʉhʉʉ́: ‘Waícanjeh nin tʉ́tchimant bacnit, Galilea baácna ñi bejeé. Caánboó Jesúsdih ñi jwãáhbipna caá’, queétdih ñi niijí, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Wapnit soldadowã ded pah ĩ yapatjidih ĩ naáwát

11 Queét yaádh tʉ́tchina ĩ jwʉ́ʉb bejat pónih, biquína caán íitdih wapnit soldadowãboó sacerdotewã ĩ maáta pebhna ĩt bejep wʉt jĩ. Ĩ pebhna jʉibínit, ded pah ĩ yapatjidih queétdih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 12 Páant ĩ naáwáchah joinít, caán ã yapatjidih míic wéheat tʉ́ʉt niijná, jwĩ déewã maátadihbʉt ĩt míic wáacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih míic wéhe péanit, queét soldadowãdih bʉ́dí ĩt jíib chãjap wʉt jĩ, ded pah ã yapatjidih yoobópdih ĩ naóhcat pínah niijná. 13 Pánih jíib chãjnit, nin pah queétdih ĩt niíj wʉtʉp wʉt jĩ:

—Bitadih nin pah ñi niijí: ‘Chei jwĩ ʉ̃wat pónih, ã bohénitjiboó jʉ̃óhnit, ã́ih bácahjidih ĩt nʉʉmʉ́p tabe’, ñi niijí. 14 Páant ã yapatji doonádih Maáh Pilato ã joyóchah, jwiítboó caandíh jwĩ ámoh naóhbipna caá, yeebdíh ã peéh chãjcat pínah niijná, soldadowãdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

15 Páant ĩ niijíchah joinít, ĩ jíib chãjatdih ʉbnit, ĩ niijátji pah soldadowã ĩt naóh peetép wʉt jĩ. Páant ĩ niíj naáwáchah joinítji, bʉʉ láabʉt páantjeh nihat jwĩ déewã ĩ yee naáwátjidih ĩpĩ́ jenah joiná yʉh caá.

Jesús ã bohénitjidih ã pée wʉtat

(Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

16 Queét yaádh tʉ́tchina jʉibínit, Jesús ã niiját tʉ́ʉtatji pah jwiít ã bohénitjidih ĩ naóh yapanap jĩ. Páant ĩ naóh yapanachah joinít, jwiít once ã bohénitji Galilea baácna bejnit, Jesús jwiítdih ã bejat tʉ́ʉtniji jeená jwĩ jʉibínap jĩ.* 17 Pánih caanná jʉibínit, Jesúsdih ennit, Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih jéihna, caandíh jwĩ weñep jĩ. Obohjeéhtih, biquína jwĩjeéh jʉmnit “¿Yoobópdih Jesúsjeh niít?” ĩt niíj jenah joi jwʉ́hʉp tajĩ. 18 Jwĩ pebh jʉinít, Jesús nin pah jwiítdih ã niijíp jĩ:

—Nihat wẽpatdih wã íip weemdíh ã wʉ̃hʉp be. Páant ã wẽpat wʉ̃hni jʉmna, nihat jeáboó jʉmnit, nihat nin baácboó jʉmnitdihbʉt wʉtni wã jʉmna caá. 19  Pánih wẽpni jʉmna, nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Wĩ́ih tʉ́ini doonádih nihat baácdih moondíh ñi tʉ́i naáwá, jepahnit, weemdíh ĩ tʉ́i péeat pínah niijná. Páant ĩ jepahachah ennit, wã íip ã wẽpatjĩh, wã wẽpatjĩh, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩhbʉt queétdih ñi daabánaá.* 20  Páant ñi daabánitdih ñi tʉ́i bohénaá, yeebdíh nihat wã wʉtatjidih queétbʉt ĩ jepahat pínah niijná. Páant ñi chãjachah, yeó jáap jʉmat pah pʉ́ʉ́ʉ́ péeni yeó jáapna páantjeh ñijeéh wã jʉmbipna caá. Páant wã naáwátdih ñi tʉ́i náhninaá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Páant bóojeh tigaá weém Mateo wã daacát.

* 1:6 1Cr 2.1-15; Rt 4.18-22

* 1:11 2R 24.14-15; 2Cr 36.10; Jer 27.20

* 1:18 Lc 1.27

* 1:21 Lc 1.31

* 1:25 Lc 2.21

* 2:15 Os 11.1

* 2:23 Mr 1.24; Lc 2.39; Jn 1.45

* 3:2 Mt 4.17; Mr 1.15

* 3:4 2R 1.8

* 3:7 Mt 12.34; 23.33

* 3:9 Jn 8.33

* 3:10 Mt 7.19

* 3:17 Gn 22.2; Sal 2.7; Is 42.1; Mt 12.18; 17.5; Mr 1.11; Lc 9.35

* 4:1 He 2.18; 4.15

* 4:12 Mt 14.3; Mr 6.17; Lc 3.19-20

* 4:13 Jn 2.12

* 4:17 Mt 3.2

* 4:23 Mt 9.35; Mr 1.39

* 5:4 Is 57.18; 61.2

* 5:5 Sal 37.11

* 5:6 Pr 9.5; Is 55.1-2

* 5:8 Sal 24.3-4

* 5:9 Pr 12.20

* 5:10 1P 3.14

* 5:11 1P 4.14

* 5:12 2Cr 36.16; Hch 7.52

* 5:13 Mr 9.50; Lc 14.34-35

* 5:14 Jn 8.12; 9.5

* 5:15 Mr 4.21; Lc 8.16; 11.33

* 5:16 1P 2.12

* 5:18 Lc 16.17

* 5:21 Ex 20.13; Dt 5.17

* 5:27 Ex 20.14; Dt 5.18

* 5:29 Mt 18.9; Mr 9.47

* 5:30 Mt 18.8; Mr 9.43

* 5:31 Dt 24.1-4; Mt 19.7; Mr 10.4

* 5:32 Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18; 1Co 7.10-11

* 5:33 Lv 19.12; Nm 30.2; Dt 23.21

* 5:35 Sal 48.2; Is 66.1; Mt 23.22; Stg 5.12

* 5:38 Ex 21.24; Lv 24.20; Dt 19.21

* 5:39 Lm 3.30

* 5:43 Lv 19.18

* 5:48 Lv 11.44-45; 19.2; Dt 18.13

* 6:1 Mt 23.5

* 6:5 Lc 18.10-14

* 6:11 Pr 30.8-9

* 6:15 Mr 11.25-26

* 6:19 Stg 5.2-3

* 6:29 1R 10.4-7; 2Cr 9.3-6

* 6:34 Sal 55.22; 1P 5.7

* 7:2 Mr 4.24

* 7:8 Dt 4.29; 2Cr 15.2-15; Jer 29.13

* 7:11 Jn 14.13-14; 15.7,16; 16.23-24; 1Jn 3.21-22; 5.14-15

* 7:12 Lc 6.31

* 7:14 Sal 1.6; Pr 4.18-19

* 7:19 Mt 3.10; Lc 3.9

* 7:20 Mt 12.33

* 7:23 Sal 6.8

* 7:29 Mr 1.22; Lc 4.32

* 8:4 Lv 14.1-32

* 8:11 Lc 13.29

* 8:12 Mt 22.13; 25.30; Lc 13.28

* 8:17 Is 53.4

* 9:11 Lc 15.1-2

* 9:12-13 Os 6.6; Mt 12.7

* 9:34 Mt 10.25; 12.24; Mr 3.22; Lc 11.15

* 9:35 Mt 4.23; Mr 1.39; Lc 4.44

* 9:36 Nm 27.17; 1R 22.17; 2Cr 18.16; Jer 50.6-7; Ez 34.5; Zac 10.2; Mr 6.34

* 9:38 Lc 10.2

* 10:10 1Co 9.14; 1Ti 5.18

* 10:14 Hch 13.51

* 10:15 Gn 19.24-28; Mt 11.24

* 10:15 Lc 10.4-12

* 10:16 Lc 10.3

* 10:20 Mr 13.9-11; Lc 12.11-12; 21.12-15

* 10:21 Mr 13.12; Lc 21.16

* 10:22 Mt 24.9,13; Mr 13.13; Lc 21.17

* 10:24 Lc 6.40; Jn 13.16; 15.20

* 10:25 Mt 9.34; 12.24; Mr 3.22; Lc 11.15

* 10:26 Mr 4.22; Lc 8.17

* 10:33 2Ti 2.12

* 10:36 Mi 7.6

* 10:38 Mt 16.24; Mr 8.34; Lc 9.23; Jn 12.24

* 10:39 Mt 16.25; Mr 8.35; Lc 9.24; 17.33; Jn 12.25

* 10:40 Mr 9.37; Lc 9.48; 10.16; Jn 13.20

* 11:5 Is 35.5-6

* 11:5 Is 61.1

* 11:13 Lc 16.16

* 11:14 Mal 4.5; Mt 17.10-13; Mr 9.11-13

* 11:21 Is 23.1-18; Ez 26.1–28.6; Jl 3.4-8; Am 1.9-10; Zac 9.2-4

* 11:23 Is 14.13-15

* 11:23 Gn 19.24-28

* 11:24 Mt 10.15; Lc 10.12

* 11:27 Jn 3.35

* 11:27 Jn 1.18; 10.15

* 11:29 Is 30.15; Jer 6.16

* 12:1 Dt 23.25

* 12:3-4 1S 21.1-6; Lv 24.9

* 12:5 Nm 28.9-10

* 12:7 Os 6.6; Mt 9.13

* 12:11 Lc 14.5

* 12:24 Mt 9.34; 10.25

* 12:30 Mr 9.40

* 12:31-32 Lc 12.10

* 12:33 Mt 7.20; Lc 6.44

* 12:34 Mt 3.7; 23.33; Lc 3.7

* 12:34 Mt 15.18; Lc 6.45

* 12:38 Mt 16.1; Mr 8.11; Lc 11.16

* 12:39 Mt 16.4; Mr 8.12

* 12:40 Jon 1.17

* 12:41 Jon 3.5

* 12:42 1R 10.1-10; 2Cr 9.1-12

* 13:2 Lc 5.1-3

* 13:12 Mt 25.29; Mr 4.25; Lc 8.18; 19.26

* 13:17 Lc 10.23-24

* 13:43 Dn 12.3

* 13:57 Jn 4.44

* 14:3-5 Lv 18.16; 20.21

* 14:3-5 Lc 3.19-20

* 15:4 Ex 20.12; Dt 5.16

* 15:4 Ex 21.17; Lv 20.9

* 15:14 Lc 6.39

* 15:18 Mt 12.34

* 16:1 Mt 12.38; Lc 11.16

* 16:4 Mt 12.39; Lc 11.29

* 16:4 Jon 1.1–2.10

* 16:6 Lc 12.1

* 16:9 Mt 14.17-21

* 16:10 Mt 15.34-38

* 16:14 Mt 14.1-2; Mr 6.14-15; Lc 9.7-8

* 16:16 Jn 6.68-69

* 16:19 Mt 18.18; Jn 20.23

* 16:24 Mt 10.38; Lc 14.27; Jn 12.24

* 16:25 Mt 10.39; Lc 17.33; Jn 12.25

* 16:27 Mt 25.31

* 16:27 Sal 62.11-12; Pr 24.12; Jer 17.10; Ez 18.30; 33.20; Ro 2.6

* 17:5 Gn 22.2; Dt 18.15; Sal 2.7; Is 42.1; Mt 3.17; 12.18; Mr 1.11; Lc 3.22; 2P 1.17-18

* 17:10 Mal 4.5

* 17:12 Mt 11.14

* 17:20 Mt 21.21; Mr 11.23; 1Co 13.2

* 17:24 Ex 30.13; 38.26

* 18:1 Lc 22.24

* 18:3 Mr 10.15; Lc 18.17

* 18:8 Mt 5.30

* 18:9 Mt 5.29

* 18:10 Ez 34.16; Lc 9.10

* 18:15 Lc 17.3

* 18:16 Dt 19.15

* 18:18 Mt 16.19; Jn 20.23

* 18:22 Lc 17.3-4

* 19:4 Gn 1.27; 5.2

* 19:5 Gn 2.24

* 19:7 Dt 24.1-4; Mt 5.31

* 19:9 Mt 5.32; 1Co 7.10-11

* 19:18 Ex 20.13-16; Dt 5.17-20

* 19:19 Ex 20.12; Dt 5.16

* 19:19 Lv 19.18

* 19:24 Pr 11.28

* 19:28 Mt 25.31; Lc 22.30

* 19:30 Mt 20.16; Lc 13.30

* 20:8 Lv 19.13; Dt 24.15

* 20:16 Mt 19.30; Mr 10.31; Lc 13.30

* 20:26 Lc 22.25-26

* 20:27 Mt 23.11; Mr 9.35; Lc 22.26

* 20:28 Lc 22.27; Jn 13.12-15

* 21:9 Sal 118.25-26

* 21:13 Is 56.7b; Jer 7.11

* 21:21 Mt 17.20; 1Co 13.2

* 21:32 Lc 3.12; 7.29-30

* 21:33 Is 5.1-2

* 22:13 Mt 8.12; 25.30; Lc 13.28

* 22:23 Hch 23.8

* 22:24 Dt 25.5

* 22:32 Ex 3.6

* 22:37 Dt 6.5

* 22:39 Lv 19.18

* 22:40 Lc 10.25-28

* 23:5 Nm 15.38; Dt 6.8; Mt 6.1

* 23:11 Mt 20.26-27; Mr 9.35; 10.43-44; Lc 22.26

* 23:12 Pr 29.23; Lc 14.11; 18.14

* 23:22 Is 66.1; Mt 5.34

* 23:23 Lv 27.30

* 23:27 Hch 23.3

* 23:33 Mt 3.7; 12.34; Lc 3.7

* 23:35 Gn 4.8; 2Cr 24.20-21

* 23:37 1R 19.10; Jer 2.30

* 23:39 Sal 118.26

* 24:9 Mt 10.22

* 24:13 Mt 10.22

* 24:15 Dn 9.27; 11.31; 12.11

* 24:18 Lc 17.31

* 24:21 Dn 12.1; Ap 7.14

* 24:27 Lc 17.23-24

* 24:28 Lc 17.37

* 24:29 Is 13.10; 34.4; Ez 32.7; Jl 2.10,31; 3.15; Ap 6.12-13

* 24:30 Dn 7.13; Ap 1.7

* 24:37 Gn 6.5-8

* 24:39 Gn 7.6-24

* 24:44 Lc 12.39-40

* 25:1 Lc 12.35

* 25:12 Lc 13.25

* 25:29 Mt 13.12; Mr 4.25; Lc 8.18

* 25:30 Mt 8.12; 22.13; Lc 13.28

* 25:31 Mt 16.27; 19.28

* 25:36 He 13.3

* 25:40 Ez 18.7

* 25:45 1Co 8.12

* 25:46 Dn 12.2

* 26:2 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8

* 26:7 Lc 7.37-38

* 26:11 Dt 15.11

* 26:15 Zac 11.12

* 26:23 Sal 41.9

* 26:28 Ex 24.8; Jer 31.31-34; Zac 9.11

* 26:31 Zac 13.7

* 26:32 Mt 28.16

* 26:55 Lc 19.47; 21.37

* 26:61 Jn 2.19

* 26:64 Dn 7.13

* 26:66 Lv 24.16

* 26:67 Is 50.6

* 27:8 Hch 1.18-19

* 27:10 Zac 11.12-13

* 27:24 Dt 21.6-9

* 27:35 Sal 22.18

* 27:39-40 Sal 22.7; 109.25; Mt 26.61; Jn 2.19

* 27:43 Sal 22.8

* 27:46 Sal 22.1

* 27:48 Sal 69.21

* 27:51 Ex 26.31-32; 2Cr 3.14

* 27:56 Lc 8.2-3

* 27:63 Mt 16.21; 17.23; 20.19; Mr 8.31; 9.31; 10.33-34; Lc 9.22; 18.31-33

* 28:16 Mt 26.32; Mr 14.28

* 28:19 Hch 1.8

San Marcos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

SAN MARCOS

1

Juan Daabáni ã bohé jwíihat

(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28)

1 Weém, Marcos, nin tólihjĩh Dios wʉ̃ʉ́h Jesucristo, ded pah ã chãjatjidih, ã́ih tʉ́ini doonádihbʉt wã naóh daácna caá. Juan Daabáni ded pah ã chãjat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani Isaíasji ãt daacáp tajĩ. Páant ã niíj daacátji pahjeh tih Jesúíh tʉ́ini dooná ãt jwíihip tajĩ.

2 Nin pah Malaquías, Isaíasjĩh ĩt niíj daacáp tajĩ:

“Ã wʉ̃ʉ́hdih Dios nin pah ã niijná caá: ‘Ma jã́tih meemdíh naóh waóhni pínahdih wã wahbipna caá.

3 Caán naóh waóhni pínah mʉʉ́ wihcapboó nin pah ã niíj ñaác bohébipna caá: “Jwĩ Maáh ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ñi tʉ́i páñaá”, ã niijbípna caá’, ã wʉ̃ʉ́hdih Dios ã niijná caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (Mal 3.1; Is 40.3)

4 Juan Daabáni Isaíaswã ĩ niíj daacátji pah mʉʉ́ wihcapboó jʉmna, nin pah cã́acwãdih ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít, ñi daabáát tʉ́ʉtʉ́. Páant ñi chãjachah ennit, Dios ñi yéejatdih ã yohbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. 5 Nihat Judea baácdih moón, Jerusalén tʉ́tchidih moonbʉ́t caandíh joyát tʉ́ʉt niijná, ã pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih joinít, Diosdih ĩ yéejatdih ĩ naáwáchah, Juan Jordán mʉjboó queétdih ãt daabánap wʉt jĩ.

6 Juaníh yégueh chóo camello wʉ̃t jʉmni nʉñʉ́p yoócjĩh nóomnit, ĩ yacni chóo wʉt jĩ. Ã́ih jʉyáát tõp momo jiwi chóo tõp wʉt jĩ. Wʉ̃ʉ́c joowã́dih jeémpnit, belo macdihbʉt ãpĩ́ déebep wʉt jĩ.* 7 Juan cã́acwãdih bohéna, nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ: “Wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni wã chah wẽpni caá. Páant ã jʉmʉchah jenah joinít, ‘Weém oboh jʉmni caá’, wã niíj jenah joiná caá. 8 Weém yeebdíh mahjĩhjeh wã daabána caá. Obohjeéhtih, wã daabáát panihni caánboó yeebdíh Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Juan Jesúsdih ã daabáát

(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)

9 Juan cã́acwãdih ã daabánachah, Galilea baác, Nazaret tʉ́tchimant Jesús ã pebhna ãt jʉibínap wʉt jĩ. Páant ã jʉibínachah, Juan caandíhbʉt Jordán mʉjboó ãt daabánap wʉt jĩ.

10 Pánih daabá péanachah, Jesús mʉjna ñʉhniji ãt aab ñʉ́hʉp wʉt jĩ. Pánih aab ñʉ́hnitjeh, Jesús ã enechah, jeá ãt jéweah bejep wʉt jĩ. Páant ã jéweah bejechah, jop pah jígohni Tʉ́ini Espíritu jeámant dei jʉ̃óhnit, caandíh ãt jʉí jaamáp wʉt jĩ. 11 Páant ã jʉí jaamáchah, “Meém wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá. Meemdíh bʉ́dí wã wẽina caá”, Dios jeámant ãt niijíp wʉt jĩ.*

Nemépwã ĩ maáh Jesúsdih ã yéejaíhat

(Mt 4.1-11; Lc 4.1-13)

12 Juan caandíh ã daabáát tʉ́ttimah, Tʉ́ini Espíritu Jesúsdih mʉʉ́ wihcapboó ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. 13 Páant ã nʉmah bejechah, caánboó cuarenta yeó jáap Jesús ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ã jʉmʉchah, nemépwã ĩ maáh, Satanás, Jesúsdih ãtih yeejép chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Pánihna, Jesús mʉʉ́ wihcapboó nʉñʉ́pwã biícdih ã jʉmʉchah, ángelwã caandíh ĩt tʉ́i en dawáp wʉt jĩ.

Jesús Galilea baácboó ã bohé jwíihat

(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15)

14 Juandih nemat mʉʉ́boó ĩ nemat tʉ́ttimah, Jesús Galilea baácna Dios ã maáh jʉmat tʉ́ini doonádih naáwádih ãt bejep wʉt jĩ: 15  “Nihat baácdih moondíh Dios ã maáh jʉmatdih ã jʉ́ʉtat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Pánihna, tʉ́ini doonádih joinít, ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́”, cã́acwãdih ãpĩ́ niíj naóh bohénap wʉt jĩ.*

Queéj jʉ́ʉt maonitdih ãjeéh Jesús ã bejat tʉ́ʉtat

(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)

16 Páant niíj bohé bejna, Galilea íimdih dei jʉibí, pʉ́ʉd bejnit, Simón, ã ʉ́ʉd Andrésjĩh queéj jʉ́ʉt maona, ĩ́ih ñʉodíh ĩ yoh báhanachah, Jesús ãt enep wʉt jĩ. Pánih ennit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

17  —Weemdíh ñi pej jʉm jʉ̃ʉ́wʉ́. Páant ñi jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh wã bohébipna caá. Páant wã bohénachah joinít, queejwã́dih ñi bidat pah, cã́acwãboodíh bidnit, wĩ́ih doonádih ñi naóhbipna caá, weemdíh jepahna, wĩ́ihwã ĩ jʉmat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant ã niijíchah joinítjeh, ĩ́ih ñʉonádih cádahnit, Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ.

19 Chibít yʉʉ́p queétdih nʉmah bejnit, Santiago, ã ʉ́ʉd Juandihbʉt Jesús ãt enep wʉt jĩ. Queét ĩ íip Zebedeo biícdih ĩ́ih jãáj chóodih chʉ́ʉdnit, ĩ́ih ñʉonádih ámohna ĩt chãjap wʉt jĩ. 20 Pánih ennit, Jesús queétdih ãt bid bojop wʉt jĩ. Páant ã bid bojochah joiná, biícmantjeh ĩ íipdih, caandíh teo wʉ̃hnit biícdih jãáj chóomant cádahnit, queétbʉt Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ.

Judíowã ĩ míic wáacat mʉʉ́boó nemép caolih jʉmnidih Jesús ã booaat

(Lc 4.31-37)

21 Tʉ́ttimah, Jesúswã Capernaum tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, jwiít judíowã jwĩ chooát yeó jáapdih Dios naáwátdih bohéát tʉ́ʉt niijná, jwĩ míic wáacat mʉʉ́boó Jesúswãbʉt ĩt waadáp wʉt jĩ. Waadnít, caanjĩ́h míic wáacnitdih Jesús ãt bohénap wʉt jĩ. 22 Pánih bohéna, Moisés ã wʉtatjidih bohénit chah Jesús ãt wẽp naáwáp wʉt jĩ. Páant ã wẽp naáwáchah joinít, cã́acwãboó ĩt joi ñʉ́hʉp wʉt jĩ.* 23 Cã́acwã cãtíh nemép caolih jʉmnibʉt ñʉhnit, nin pah Jesúsdih ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

24 —¿Jesús, Nazaret tʉ́tchidih bóo, ded pah jwiítdih ma chãjbi? ¿Meém jwiítdih bacanadih ma jʉ̃óhnit beé? ¿Bacanit, jwiítdih ma mao yohmi niít? Meemdíh jwĩ tʉ́i jéihna caá. Meém caá Dioíh Tʉ́ini, ãt niijíp wʉt jĩ.

25  —¡Ñi laihca bojoó! ¡Caán newémant ñi bac bejeé! Jesús queét nemépwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ã niijíchah joinítjeh, nemépwã caán newédih tʉbit méméanit, ñaácna, ã́ih bácahmant ĩt bac bejep wʉt jĩ. 27 Páant ã yapachah ennit, cã́acwã bʉ́dí ĩt joi ñʉ́hʉp wʉt jĩ.

—¿Ded jáap naáwát tigaá nin? ¡Maáh yoobát pah ã wẽp naóhna caá! ¡Ã wʉtʉchah joinít, nemépwã yʉh bʉca jepahnit, ĩ bac bejna caá! queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

28 Páant ã chãjatji doonádih joinít, waícanjeh Capernaum tʉ́tchidih moón, nihat Galilea baácdih moonbʉ́t ĩt míic naóh peetép wʉt jĩ.

Simón chʉdhdih Jesús ã booaat

(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)

29 Jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉmánt Jesúswã bac bejnit, Simóníh mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Simón, ã ʉ́ʉd Andrésjĩh mʉʉ́ monó wʉt jĩ. Pánihna, ĩ́ih mʉʉná Jesús, Juan, Santiagodihbʉt, ĩt nʉmah waadáp wʉt jĩ.

30 Simón chʉdh bʉ́dí pahat wʉnna, mi ñajat chóoboó mit ñajap wʉt jĩ. Jesúswã ĩ waadáchah, mi wʉnatdih caandíh ĩt naáwáp wʉt jĩ. 31 Páant ĩ naáwáchah joinít, Jesús mi pebh jʉibínit, caántdih ãt wái pʉd chʉ́ʉd jwejep wʉt jĩ. Páant ã chãjachahjeh, pahat ãt dʉ́ʉcah bejep wʉt jĩ. Páant ã dʉ́ʉcah bejechah, queétdih jeémát mit wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

Dawá wʉnnitdih ã booaat

(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)

32 Tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, dawá Jesús pebh jʉibínit, wʉnnitdih, nemép caolih jʉmnitdihbʉt ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. 33 Nihat caán tʉ́tchidih moón caán mʉʉ́ jẽc pebh ĩt wáac jʉibínap wʉt jĩ. 34 Dawá wʉnnitdih booanit, dawá nemépwãdihbʉt Jesús ãt bacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih bacat tʉ́ʉtna, nemépwã caandíh ĩ jéihyechah, Jesús queétdih ãt wéheat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ.

Jesús Galilea baácboó ã bohé jibat

(Lc 4.42-44)

35 Chei bʉʉgjéh jáanit, chibít dʉpʉ́ jwʉhʉchah, cã́ac wihcapboó Jesús Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. 36 Tʉ́ttimah, ã wihcah ennit, Simónwã caandíh ĩt bid bejep wʉt jĩ. 37 Pánih bidna, caandíh jwãáhnit, nin pah caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Nihat cã́acwã meemdíh bidna beé, ĩ chãjap be, ĩt niijíp wʉt jĩ.

38  —Nihat tʉ́tchidih moondíh tʉ́ini doonádih naáwádih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Chóbe ninjĩhjeh bóo tʉ́tchinadih jwĩ bejat dée caá. Caanjĩ́h jʉmnitdihbʉt tʉ́ini doonádih weemdíh naáwát caá náahap, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

39 Pánih bej, nihat Galilea baácboó jib, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉná jʉmat pah waadnít, Jesús ãt bohénap wʉt jĩ. Pánih bohéna, nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtʉchahjeh, cã́acwãíh bácahmant ĩt bac bejep wʉt jĩ.*

Bácah moópnidih Jesús ã booaat

(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)

40 Biíc yeó jáap bácah moópni Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibína, bódicha caj yoh ñajnit, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma booaíhna, weemdíh ma jéih booana caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Páant ã niijíchah joinít, caandíh bʉ́dí jĩ́gah enna, teo jã́hanit,

—¡Jʉ́ʉ! Wẽinit, meemdíh wã booana caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant Jesús ã niijíchahjeh, ã moopát ãt ñʉʉmáh bejep wʉt jĩ. 43 Páant ã ñʉʉmʉ́chah, sacerdotewã ĩ pebh wahnit, nin pah Jesús caandíh ãt niíj wʉtʉp wʉt yʉh jĩ:

44  —Meemdíh wã booaatjidih bitadih ma naóhca bojoó. Pánih naóhcan, sacerdotedihjeh naáwádih ma bejeé. Caanná jʉibínit, míih bácah ã ñʉʉmátjidih ma jʉ́ʉtʉ́. Moisés ã wʉtatji pah sacerdotedih ma wʉ̃hʉʉ́, booni ma jʉmatdih nihat ĩ jéihyat pínah niijná,* ãt niijíp wʉt jĩ.

45 Páant ã niijíchah yʉhna, nihat ã jwãáhnitdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Páant ã naáwáchah joinít, chah dawá Jesúsdih enedih ĩpĩ́ jʉibínap wʉt jĩ. Tʉbit dawá ĩ jʉmʉchah, tʉ́tchina Jesús ãt jéih waadcáp wʉt jĩ. Pánihna, daocánnit ĩ jʉmʉpboojéh ãpĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caánboó ã jʉmʉchah yʉhna, dawá biíh tʉ́tchinadih moón Jesúsdih enedih ĩpĩ́ jʉibínap wʉt jĩ.

2

Jéih yoocannidih Jesús ã booaat

(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)

1 Daocánni yeó jáap tʉ́ttimah, Jesúswã Capernaum tʉ́tchiboó ĩt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Ãpĩ́ jʉibíni mʉʉdíh ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, ã jʉmat doonádih joinít, cã́acwã ĩt míic naáwáp wʉt jĩ. 2 Pánih caán doonádih joinít, dawá caán ã jʉmni mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Jẽc yehmant ĩt ñʉh péenap wʉt jĩ. Pánih jʉibínitdih Jesús Dioíh tʉ́ini doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ.

3 Jesús queétdih ã naáwát pónih, chénena míic neoná jéih yoocannidih ĩt beo jʉibínap wʉt yʉh jĩ.

4 Obohjeéhtih, Jesús ã jʉmni mʉʉná jʉibínit, dawá ĩ jʉmʉchah enna, Jesús pebh ĩt jéih waád jʉibícap wʉt jĩ. Pánih jéih waadcán, jéih yoocannidih mʉʉ́ chah bóo coahna beo pʉ́ʉh laab béjnit, ĩt íit chãjap wʉt jĩ. Pánih íit chãj péanit, jéih yoocannidih ã ñajni chóojĩh Jesús pebh ĩt cádah deya bojop wʉt jĩ.

5 Ĩ cádah deya bojochah ennit, “Jesús jwĩ chéendih ã booabipna caá”, ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, nin pah jéih yoocannidih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma yéejatdih wã yohna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ã niijíchah joinít, caanjĩ́h chʉ́ʉdnit Moisés ã wʉtatjidih bohénitboó ĩ́ih caolihjĩhjeh nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ: 7 “Diosjeh yéejatdih ã jéih yohna caá. Nin cã́acjeh páant niijná, ‘Dios wã jʉmna caá’, niíj yeena caá ã chãjap”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ.

8 Queét páant ĩ niíj jenah joyóchah jéihnit, Jesúsboó nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yeéb páant ñi niíj jenah joyát ã tʉ́ican caá. 9  ‘Ma yéejatdih wã yohna caá’, wã niijíchah joinít, weemdíh jéihcan yʉhna, ‘Yeeni caá’, ñi niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, ‘Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajatdih ʉbnit, ma yáac chʉ̃i bejeé’, wã niijíchah, caán ã bejechah ennit, wã niiját yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá. Pánih jéihna, yéejat yohat wẽpat wã bíbohatdihbʉt ñi jéihbipna caá. 10  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, nin baácdih moondíh jéih booanit, ĩ yéej chãjatdihbʉt wã jéih yohna caá. Páant wã jéih yohatdih yeéb ñi jéihyat pínah niijná, nin pah wã chãj jʉ́ʉtbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj péanit, jéih yoocanniboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

11  —Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajat chóodih ʉbnit, míih mʉʉ́boó ma jwʉ́ʉb bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.

12 Jesús páant ã niijíchahjeh, caán newé ãt ñah ñʉhʉp wʉt jĩ, bʉca. Ñah ñʉhnit, ã ñajat chóodih ʉbnit, ãt bac bejep wʉt jĩ. Páant ã bac bejechah, nihat ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. En wʉ́hi bejnit, Diosdih bʉ́dí wẽinit, nin pah queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—¡En yʉh bʉca! Bʉ́dí náhniat pínahdih bʉʉ jwĩ enna caá. Jã́tih pánihatdih jwĩ en jwʉhcan jĩí, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Jesús Levídih ã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtat

(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)

13 Tʉ́ttimah, íim jwẽ́ejdih Jesúswã ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, dawá caan pébh ĩ míic wáac jʉyʉ́chah ennit, queétdih Jesús ãt bohé bejep wʉt jĩ. 14 Pánih bohé bejna, Leví Alfeo wʉ̃ʉ́hdih ã tewat tólihdih ã chʉ́ʉdʉchah, ãt enep wʉt jĩ. Leví, jwĩ dée jʉmna yʉhna, Romanowã maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caandíh ennit, Jesús nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinítjeh, ñah ñʉh, ã́ih tewatdih cádahnit, Levíbʉt Jesúsjeéh ãt bejep wʉt jĩ.

15 Tʉ́ttimah, Levíboó ã́ih mʉʉná nʉmah bejnit, Jesúswãdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Páant ã nʉmah jeéméchah, caán ã nihat pah dawá dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnit, bita “Yeejépwã caá”, ĩ niijnítbʉt, Jesúswãjeéh bejnit, queét biícdih ĩt jeémép wʉt jĩ. 16 Páant queét biícdih Jesúswã ĩ jeémp chʉ́ʉdʉchah, Moisés ã wʉtatjidih bohénit fariseowã queétdih ĩt enep wʉt jĩ.

—¿Dépanih tigaá yeejépwã, dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnit biícdih Jesús ã jeémp? ã bohénitdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

17  —Tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hcannit cohnidih ĩpĩ́ bidcan caá. Wʉnnitjeh caandíh ĩ bidna caá. Pánihat dée ‘Weém yéejat wihcanni caá’, niíj jenah joinít, teo wáacni pínahdih ĩpĩ́ bidcan caá. Obohjeéhtih, ‘Wã yéejatdih cádahnit, wã tʉ́ʉt nʉʉ́míhna caá’, niíj jenah joinítboó teo wáacni pínahdih ĩ bidna caá. Pánihna, ‘Yeejépwã caá jwiít’, niíj jenah joinítdihjeh teo wáacadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, ĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jeémp jwʉhcatdih Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)

18 Caán láa Juan ã bohénit, fariseowãbʉt jwĩ nʉowã ĩ wʉtat pah ĩt jeémp jwʉhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, queét ĩ jeémp jwʉhcah yʉhna, Jesúswã páantjeh ĩt jeémép wʉt jĩ. Páant ĩ jeéméchah ennit, biquína Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Juan ã bohénit, fariseowã ĩ bohénitbʉt, ĩ jeémp jwʉhcan caá, Dios queétdih ã wẽi enat pínah niijná. ¿Dépanih tigaá ma bohénitboó páantjeh ĩ jeémp? Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

19  —Nin pah caá ã jʉmʉp: Téihya chéoni ã nʉmah jeémpnit biícdih ã jʉm jwʉhʉchah, jĩ́gahcan, ĩpĩ́ tʉ́i wẽi jeémpna caá. Páant tigaá, wãjeéh jʉm jwʉhna, wã bohénit ĩ tʉ́i wẽi jeémpna caá. 20  Obohjeéhtih, bita caandíh ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah, ã chéenwã jĩ́gahnit, ĩ jeémp jwʉhcan niít. Pánihat pah bita weemdíh ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah bácah, wã bohénitjeéh wã wihcah, queétbʉt ĩ jeémp jwʉhcan niít, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

21 Ded pah jwĩ nʉowã ĩ wʉtatji ã́ih jáap bohéátjĩh fariseowã ĩ widíhichah enna, Jesús queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj bohénap wʉt jĩ: “Jáap yégueh chóo chocca naáh chóojĩh máa yégueh chóodih nah teo wai bʉ́ʉdhdat ã náahcan caá. Páant ñi chãjachah nihna, caandíh ñi chocat tʉ́ttimah, jiínt bejna, máa chóodih chah ãta yewa tagaá. Páant tigaá jwĩ nʉowã ĩ naáwátji wĩ́ih jáap bohéátjĩh widcat caá náahap. 22  Pánihat dée, pah jwʉhcanni iguíh macdih nʉñʉ́p chóojĩh ĩ chãjniji máa wʉh wʉʉ́hdih yáacat ã náahcan caá. Páant ñi yáacachah nihna, iguíh mac pahna, máa wʉh wʉʉ́h jéih yʉ́ʉhcan, ãta yewah bej tagaá. Páant ã yewechah, chénat pah ãta bʉʉd tágaá. Pánihna, jáap macdih jáap wʉh wʉʉ́hboó yáacat caá náahap. Páant ñi yáacachah, iguíh mac, caandíh yáacni chóobʉt ã tʉ́i jʉmbipna caá. Pánihat pah wĩ́ih jáap bohéát jwĩ nʉowã ĩ naáwátjijĩh widcat caá náahap”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Chooát yeó jáapdih Jesús ã bohénit trigo quehedih ĩ ʉ́ʉc jeémát

(Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)

23 Biíc chooát yeó jáapdih Jesús ã bohénitdih bohé bejna, trigo wáapdih ãt nʉmah chóop yap bejep wʉt jĩ. Pánih bejna, ã bohénit trigodih ĩt ʉ́ʉc jeémp bejep wʉt jĩ.* 24 Páant ĩ ʉ́ʉcʉchah enna, ĩjeéh bejnit fariseowã íijnit, nin pah Jesúsdih ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Jwiítdih ma joi jwʉ́hʉʉ́. ¿Dépanih tigaá jwĩ chooát yeó jáapdih yʉhna, ma bohénitboó ĩ teo? Pánih teona, Moisés ã wʉtatjidih yap yohna caá ĩ chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

25-26 Páant ĩ niijíchah joinít, “Wã bohénit ĩ yap yohcan caá”, niiját tʉ́ʉt niijná, Jesús queétdih nin pah ãt niíj bóod chʉñʉp wʉt jĩ:

—Davidji ã bohénit biícdih nʉʉgʉ́p wʉnna, Dioíh mʉʉná waadnít, sacerdotewã Diosdih ĩ wʉ̃hniji pandih ãt jeémép wʉt jĩ. Pánih jeémpna, ã pej jʉmnitdihbʉt ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán pan sacerdotewãjeh ĩ jeémát pínah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dios wʉtna, bitadih caán pandih ãt jeémát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Caán láa Abiatar wʉ̃t jʉmni sacerdotewã ĩ maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. ¿Davidwã páant ĩ chãjatjidih Dios naáwátdih ĩ daácni nʉ́odih ñi bohécannit jĩí?*Caán pandih ĩ jeéméchah yʉhna, Diosboó ‘Ñi tʉ́i chãjcan beé’, ãt niijcáp tajĩ. Pánihat pah, bʉʉ nin trigodih ʉ́ʉc jeémpna, wã bohénitbʉt Diosdih ĩ yap yohcan caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant niijnít, nin pah Jesús queétdih ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Dios chooát yeó jáapdih cã́acwãdih ã jwejep jĩ, teo chʉʉnít, ĩ chooát pínah niijná. Caán yeó jáapdih dawá wʉtatnadih ĩ jepahat pínahdih jenah joicán, queétdih ã teo wáacat pínahdihjeh ãt jenah joyóp tajĩ. 28  Pánihna, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, chooát yeó jáapdih ded pah ĩ chãjat pínahdih wã jéih wʉtna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

3

Téihya ágahnidih Jesús ã booaat

(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)

1 Jwĩ míic wáacat mʉʉná jʉibínit, Jesúswã ĩt waad béjep wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh téihya ágahnibʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 2 Caán mʉʉdíh jʉmnitboó Jesúsdih ĩt en ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ. Chooát yeó jáapdih yʉhna, Jesús téihya ágahnidih ã booanachah, eníhna ĩt chãjap wʉt jĩ, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná. 3 Téihya ágahnidih nin pah Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ñah ñʉhnit, wã pebhna ma jʉ̃ʉ́wʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Páant niijnít, caán mʉʉdíh jʉmnitboodíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Ñi jenah joyóchah, ¿jwĩ chooát yeó jáapdih Dios jwiítdih ded pah tigaá ã wʉt? ¿Tʉ́i chãjatdih niít ã wʉtʉp? ¿Yeejép chãjatdih niít ã wʉtʉp? ¿Cã́acdih ã booaat tʉ́ʉt niít? ¿Cã́acdih ã mao yohat tʉ́ʉt niít? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, queét ĩt jéih jepahcap wʉt jĩ. 5 Páant ĩ jepahcah enna, cã́acwãdih ĩ jĩ́gah encatdih jéihnit, Jesús queétdih ãt íijip wʉt jĩ. Queétdih íijna yʉhna, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ. Pánih jĩ́gahnit, téihya ágahniboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Míih téihyadih ma yoo dʉwʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã́ih téihyadih ãt yoo dʉwʉ́p wʉt jĩ. Páant ã yoo dʉwʉ́chahjeh, ã́ih téihya ãt tʉ́yah bejep wʉt jĩ. 6 Páant Jesús ã́ih téihyadih ã booanachah ennit, fariseowã ĩt íij bac bejep wʉt jĩ. Pánih íij bac bejnit, Herodeíh cã́acwã biícdih míic wáacnit, “¿Ded pah tigaá Jesúsdih jwĩ jéih mao yohbi?” queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Dawá cã́acwã íim jwẽ́ejdih ĩ jʉmat

7-8 Jesús ã bohénit biícdih íim jwẽ́ejdih ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Páant ĩ bejechah enna, Galilea baácdih moón dawá queétdih ĩt pée bejep wʉt jĩ. Ded pah ã wẽp chãjat doonádih joinít, Judea baácdih moón, Jerusalén tʉ́tchidih moón, Idumea baácdih moón, Jordán mʉj conanaamánt moón, Tiro wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moón, caan pébh jʉmni Sidón wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moonbʉ́t dawá ã pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 9-10 Dawá jʉmna, Jesús pebh ĩt tʉ́i yáo ñʉh jʉibínap wʉt jĩ. Dawá wʉnnitdih ã booanachah enna, bita wʉnnitbʉt Jesúsdih chʉ̃ʉ́íhnit, bʉ́dí ĩt míic tóonap wʉt jĩ. Páant ĩ míic tóonachah ennit, Jesús ã bohénitdih caanjĩ́h ñajni jãáj chóodih ãt tóo deya pahaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, caán chóodih waad páhnit, queétdih bohéát tʉ́ʉt niijná.*

11 Jesúsdih ennit, nemép caolih jʉmnitboó ĩpĩ́ páah yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih páah yoh ñajnit, nin pah ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—¡Meém Dios wʉ̃ʉ́h caá! ĩt niijíp wʉt jĩ.

12 Obohjeéhtih, Jesús queétdih nin pah ãpĩ́ niíj wʉtʉp wʉt jĩ:

—Dios wʉ̃ʉ́h wã jʉmatdih bitadih ñi naóhca bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús doce ã naáwát tʉ́ʉtnit pínahdih ã ñíwat

(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)

13 Jeéboó pʉ́ʉh laab jʉibínit, ã náahnitdih Jesús ã pebhna ãt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ã bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, ã pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 14 Doce ã naáwát tʉ́ʉtnit pínah biíh tʉ́tchinaboó wahna, ã́ih tʉ́ini doonádih naóh jibnit pínahdih ãt ñíwip wʉt jĩ. 15 Pánih ñíonit, nemépwãdih ĩ bacaat pínah wẽpatdihbʉt queétdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 16-19 Jesús nit docewãdih ãt ñíwip wʉt jĩ: Simón, Santiago, ã ʉ́ʉd Juan, Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Santiago Alfeo wʉ̃ʉ́h, Tadeo, Simón Celote poómpdih bóo, Judas Iscariote ã ñíonit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesús Simóndih Pedro ãt wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. Santiago, ã ʉ́ʉd Juanjĩh Zebedeo weh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Queét waícanjeh íijnit ĩ jʉmʉchah enna, queétdih Boanerges Jesús ãt wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. “Boanerges” niijná, “Énoh panihnit”, niijná ãt chãjap wʉt jĩ. Judas Iscariote Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih queétdih ñío péanit, Jesús doce ã naáwát tʉ́ʉtnit pínahdih ãt nʉmah jwʉ́ʉb dei bejep wʉt jĩ.

“Nemép ã wẽpatjĩh Jesús ã booana caá”, ĩ niiját

(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10)

20 Jwʉ́ʉb dei bejnit, Jesús ã bohénit biícdih mʉʉná ĩt waad béjep wʉt jĩ. Páant ĩ waadát tʉ́ttimah, dawá cã́acwã míic wáac jʉibína, caan mʉʉdíh ĩt yáwap wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáac jʉibínachah ennit, Jesúswã ĩt jéih jeémpcap wʉt jĩ. 21 Pánihna, dawá ĩ míic wáacat doonádih joinít, caán mʉʉná jʉibínit, Jesús ã déewã caandíh wapat tʉ́ʉt niijná, ĩt ʉb bejíhip wʉt yʉh jĩ. “Jesús déhena caá ã chãjap”, queét ĩt niijíp wʉt jĩ.

22 Biquína Moisés ã wʉtatjidih bohénit Jerusalén tʉ́tchimant dei jʉibínitboó nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “Nemépwã ĩ maáh Beelzebú ã wẽpatjĩhjeh caá nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtʉp”, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

23 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesúsboó queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Nemépwã míicjeh ĩpĩ́ míic bacacan caá. Nemépwã ĩ maáh ã wẽpatjĩh nihcan, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh queétdih wã bacana caá. 24  Nin pah ã jʉmna caá: Det biíc baácdih moonjéh yʉhna míic maona, queét nihat ĩta wʉn beedáh bej tagaá. 25  Pánihat pah, biíc yoobó, biíc mʉʉdíh moonjéh yʉhna, míic maona, ĩta jweí peét bej tagaá. 26  Satanás, nemépwã ĩ maáh ã́ihwãdih bacana, biíc yoobó mʉntih páant ã yapachah, ã wẽpatbʉt ãta bʉʉd tágaá.

27  “Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Wẽpép newéíh mʉʉná ded nʉʉ́míhna yʉhna, ã jéih waadcán caá. Obohjeéhtih, caandíh chéo péanit, ã́ih bií déedih ã jéih ʉbna caá.

28  “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det yéej chãjna, Diosdih yeejép wéhena yʉhna, ĩ jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dios ĩ yéejatdih ã yohbipna caá. 29  Páant ĩ yéejatdih ã yohochah yʉhna, Tʉ́ini Espírituboodíh yeejép ĩ wéhenachah, caandíh bácah ã noón quíib bʉʉdcán niít. Páant ĩ niijátji jíib, peéh chãjat páantjeh ã jʉmbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

30 Jesús Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh nemépwãdih ã bacanachah yʉhna, “Caán nemépwã ĩ maáh ã wẽpatjĩh nemépwãdih ã bacana caá”, Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩ niijíchah joinít, Tʉ́ini Espíritudih ĩ yéej wéheatji jíib Jesús queétdih páant ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.

Jesús ã déewã caandíh ĩ bidat

(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)

31 Páant ã naáwát pónih, Jesús ã íin ã ʉ́ʉdwã biícdih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, jóocmant pã́init, Jesúsdih ĩt bid baca bojat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 32 Pánihna, ã pebh chʉ́ʉdnitboó caandíh nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Ma íin, ma ʉ́ʉdwã biícdih jóocmant meemdíh bidna wʉʉ́t ĩt chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

33  —Ma naáwát tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, ¿Dedh tigaá wã íin? ¿Det tigaá wã ʉ́ʉdwãbʉt, yeéb ñi jenah joyóchah? Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

34 Páant niijnít, ã pebh chʉ́ʉdnitdih jʉ́ʉtnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nit caá wã íin panihnit, wã ʉ́ʉdwã panihnitbʉt ĩ jʉmʉp. 35  Pánihna, ded Diosdih tʉ́i jepahni wã ʉ́ʉd, wã jwan, wã íin panihni ã jʉmna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

4

Waáh momni naáwát

(Mt 13.1-9; Lc 8.4-8)

1 Pánih bohé péanit, bac bej, íim jwẽ́ejdih dei jʉibí ñʉhnit, Jesús cã́acwãdih ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ. Pánih bohénit, dawá ã pebh ĩ jʉibí ñʉhʉchah, íimdih pahni jãáj chóodih Jesús ãt waad páhap wʉt jĩ. Queét íim jwẽ́ejdih ĩt tʉ́i yáo ñʉhʉp wʉt jĩ.* 2 Pánih waad páhnit, dawá ã jenah joiní naáwátnajĩh bohéna, Jesús nin pah queétdih ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ:

3  “¡Nin naáwátdih ñi tʉ́i joyoó! Biíc newé waáh momodih ã bejep be. 4  Páant ã waáh bojochah, biquí tíibna namádih ã bʉʉg ñájap yʉh be. Obohjeéhtih, waícanjeh jʉ̃óhnit, jwébehwã caán tíibnadih ĩ jeémáh bojop be. 5  Biíh tíibna jeejíh yewéni baác jʉmʉpboó ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájnit, waícanjeh ã chíih jʉ̃ʉ́wʉ́p yʉh be. 6  Pánih chíihna yʉhna, yeó tʉbit ã chãhachah, ñeh bainíjeh jʉmna, ã diib téhah bejep be. 7  Biíh tíibna nemép óotna cãtíh ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájnit, ã chíihichah, caán nemép óotnaboó caandíh ã chíih yap bejechah, momniboó mánahna, ã quehcap be. 8  Obohjeéhtih, biíh tíibna tʉ́ini baácboó ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájna, chíihnit, ã tʉ́i quehep be. Pánihna, caánboó chíihni biquí wawánadih treinta tíib, biíh wawánadih sesenta tíib, biíh wawánadih cien tíib ã jʉmʉp be”, cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant niíj péanit, “¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh!” Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Ã bohénit beh joicán, Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)

10 Queét joinítji ĩ jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, Jesús doce ã bohénit, bita daocánnit biícdih caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá cã́acwãdih bohéna, ma jenah joiní naáwátjĩhjeh mapĩ́ bohé? caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

11  —Dios jwĩ Maáh yoobát jʉmna, nihat cã́acwãdih ã teo wáacat pínah dooná, jwĩ déewã jon jã́tih moondíh ã jéihya jwʉhca naáh doonádih bʉʉ yeéb wã bohénitdih Dios ã jéihyat tʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, bitadih páantjeh ã jéihya jwʉhcah, wã jenah joiní naáwátjĩhjeh queétdih wãpĩ́ bohéna caá. 12  Pánihna, wã chãjatdih enna yʉhna, ĩ beh encan caá. Wã naáwátdih joiná yʉhna, ĩ beh joicán caá. Pánih beh encan, beh joicán, ĩ yéejatdih cádahcan, wã pebh ĩ tac pʉ́ʉd jʉ̃óhcah, ĩ yéejatdih wã yohcan niít,* Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Waáh momni naáwátdih ã beh joyáát

(Mt 13.18-23; Lc 8.11-15)

13  “Yeéb bʉtéh wã naóhnidih beh joicán, biíh wã naáwát pínahdihbʉt ñi beh joicán niít”, Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Tʉ́ttimah, ã jenah joiní naáwátdih ĩ jéihyat pínah niijná, queétdihjeh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naóh bohénap wʉt jĩ: 14  “Wĩ́ih tʉ́ini doonádih naóhni, waáh momni panihni caá. 15  Biquína joinít namáboó bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh ĩ joyát tʉ́ttimahbitjeh, Satanás jʉ̃óhnit, jwébehwã caán tíibnadih ĩ jeémát pahjeh, queét ĩ joyátjidih ã quíib bʉʉdána caá. Páant ã quíib bʉʉdánachah, ĩ joyátjidih náhnican, ĩ jéih jepahcan caá. 16  Bita joinítboó jeejíh yewéni baácdih bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joinít, bʉ́dí ĩ wẽi jwʉhna yʉh caá. 17  Obohjeéhtih, wẽi joiná yʉhna, ñeh jáap bejni panihni ĩ jʉmna caá. Yeejép ã yapachah, wĩ́ihwã ĩ jʉmat jíib bita queétdih ĩ yéej chãjachah, waícanjeh wĩ́ih tʉ́ini doonádih ĩ cádahna caá. 18  Bita joinítboó nemép óotna cãtíh bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joinít, ĩ jepahna yʉh caá. 19  Obohjeéhtih, nin baácdih bóodih bʉ́dí jenah joinít, dinerodih, bií déedihbʉt bʉ́dí ĩ bíbohíhatdihjeh ĩ jenah joiná caá. Páant ĩ jenah joyóchah, ĩ joiní tʉ́ini dooná pácahi panihni ĩ́ih caolihboó ã jéih behcan caá. Pánihna, caandíh jenah joicán, tʉ́iniboodíh ĩ jéih chãjcan caá. 20  Obohjeéhtih, bitaboó wĩ́ih tʉ́ini doonádih joinít, tʉ́ini baácboó bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Caandíh joiná, tʉ́i jepahnit, tʉ́inidih ĩ jéih chãjna caá. Queét treinta tíibna ã quehat pah ĩ jʉmna caá. Bita tʉ́i jepahnit, bʉ́dí tʉ́i chãjna, sesenta tíibna ã quehat pah ĩ jʉmna caá. Bita tʉ́i jepahnit, chah bʉ́dí tʉ́i chãjna, cien tíibna ã quehat pah ĩ jʉmna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jiiát dah naáwát

(Lc 8.16-18)

21 Páant niíj péanit, nin pah queétdih ãt jwʉ́ʉb niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Wã bohéát jiiát panihni caá. Jiiát dahdih jií péanit, wáam dahjĩh ñipĩ́ páah jwejcan caá. Caan dáhdih chʉ́ʉdat páha nʉmpboobʉ́t ñipĩ́ jii jwéjcan caá. Obohjeéhtih, ã tʉ́i yeh iigát pínah niijná, japboó ñipĩ́ jií cáagna caá.* 22  Jiiát dah ã yeh iiguíchah jwĩ tʉ́i enat pah, jã́tih ĩ beh joicátjidih tʉ́ttimah cã́acwã ĩ jéihbipna caá.* 23  ¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh! 24  Páant ñi tʉ́i jepahachah ennit, Dios yeebdíh ã tʉ́i teo wáacbipna caá, chah ñi beh joyát pínah niijná. Obohjeéhtih, joiná yʉhna, ñi joyáh bojochah enna, yeebdíh ã teo wáaccan niít. Páant ã teo wáaccah, ñi beh joicán niít.* 25  Ded tʉ́i jepahni tʉ́i beh joiní ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, jepahcanniboó ‘Bainí wã beh joiná caá’, niijná yʉhna, beh joicánni ã jʉmbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Trigodih momat naáwát

26  “Dios ã maáh jʉmat, trigodih momat panihni caá. 27  Mom péanit, chei jʉmat pah ʉ̃o, yeó jáap jʉmat pah ãpĩ́ jáana caá. Páant ã chãjat pónih, ã jéihcah yʉhna, ã momni ã behna caá. 28  Baácboó momnidih Diosjeh ã behana caá. Páant ã behanachah, caán pínah ã jwíih chíihna caá. Caán ã behechah, ã́ih wawá pínah ãpĩ́ yabacna caá. Caán wawá behnit, ã bʉ́ʉhʉchah, ã́ih quehena ã jígohna caá. 29  Caandíh ʉb láa caan quéhena ã behechah ennit, cã́acwã ĩpĩ́ bóod ʉbna caá.*Ã momni ded pah ã behatdih ã beh joicát pah, cã́acwã ded pah Diosdih ĩ jepahatdihbʉt ñi jéih beh joicán caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Mostaza tíib naáwát

(Mt 13.31-32; Lc 13.18-19)

30  “¿Dios ã maáh jʉmat ded pahna tigaá, ñi jenah joyóchah? ¿Caandíh ñi jéihyat pínah niijná, dedédih jenah joinít tigaá caandíh wã naóhbi? 31  Mostaza tíib ded pah ã jʉmatdih wã naáwáchah, caandíh ñi beh joibípna caá. Caán tíib cã́o tíbih pah bóo ã jʉmna caá. 32  Pánih bainí tíbih jʉmna yʉhna, caandíh ĩ momochah, chíihna, ã tʉ́i behna caá. Páant ã behechah, ã́ih cã́canaboó jwébehwã yeó chãhatdih ĩpĩ́ jweí jaamná caá. Pánihat pah tigaá Dios ã maáh jʉmat. Ã́ihwã daocánnit jwíih jʉmnitji, tʉ́ttimah ĩ dao béjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Naáwátnajĩhjeh ã bohéát

(Mt 13.34-35)

33 Caán dée naáwátnajĩh cã́acwã ĩ jéihyat pah bóo Jesús queétdih ãpĩ́ bohénap wʉt jĩ. 34 Naáwátna ã wihcah, queétdih ãpĩ́ bohécap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã bohénitdihjeh ã bohéátjidih Jesús ãpĩ́ jwʉ́ʉb naáwáp wʉt jĩ, ĩ tʉ́i beh joyát pínah niijná.

Bʉ́dí johlit nolihatdihbʉt Jesús ã yayáát

(Mt 8.23-27; Lc 8.22-25)

35 Pánih cã́acwãdih bohé péanit, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah,

—Chóbe íimdih jwĩ chʉ́ʉh bejjĩh, Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.

36 Jesús páantjeh jãáj chóodih pahnit, ã bohénit biícdih, caandíh joinítdih ĩt éemp chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Bitabʉt biíh jãáj chóonajĩh ĩjeéh ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. 37-38 Páant ĩ chʉ́ʉh bejechah, Jesús jãáj chóo méimant waó cáagatjih cáag lajnit, ãt ʉ̃wʉp wʉt jĩ. Páant ã ʉ̃wat pónih, bʉ́dí johlit nolihatbʉt ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Bʉ́dí nolihat ã jʉmʉchah, ĩ́ih jãáj chóo ãt daábíhip wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jesúsboó ãt jáacap wʉt jĩ.

Páant ã jáacah ennit, nin pah caandíh ĩt niíj wʉcʉp wʉt jĩ:

—Bohéní, daabná caá jwĩ chãjap. ¿Jwĩ chĩíc wʉnat pínahdih ma ʉ́ʉmcan niít? ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

39 Páant ĩ niíj wʉcʉchah jáanit, Jesús johlit, nolihatdihbʉt

—¡Laihca bojoó! ¡Ma yayaá! ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, johlit, nolihatbʉt biícmantjeh ãt yayáh bejep wʉt jĩ.

40 Páant ã niiját tʉ́ttimah, ã pej jʉmnitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá bʉ́dí ñi ʉ́ʉm? Weemdíh tʉ́i jenah joiná, ñita ʉ́ʉmcan tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Obohjeéhtih, bʉ́dí ʉ́ʉmnit, queétboó nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—¿Dedé cã́ac tigaá nin? Ã naáwáchahjeh, johlit, nolihatbʉt ã yayáh bejna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

5

Gadara baácdih bóo nemépwã jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)

1 Jesús johlitdih yayániji ã bohénit biícdih Gadara baácna ĩt chʉ́ʉh jʉibínap wʉt jĩ. 2 Pánih chʉ́ʉh jʉibínit, Jesúswã ĩ aab béjechah, cã́ac yohopmant nemépwã jʉmni newé Jesúsdih ãt jwãáh dei bejep wʉt jĩ. 3 Caán newé cã́ac yohopboó jeé íitna ãpĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ. Cã́acwã caandíh chéona yʉhna, ĩt jéih teocap wʉt jĩ. 4 Dawá láa ĩtah tõpjĩh ã́ih téihya colóhnadih ĩ chéwechah yʉhna, ãpĩ́ pʉ́ʉd wái daj yohop wʉt jĩ. Ã́ih jítcha colóhnadihbʉt ĩtah tõpjĩh ĩ chéwechah yʉhna, ãpĩ́ daj mao yohop wʉt jĩ. Pánih wẽpni ã jʉmʉchah, cã́acwã caandíh ĩt jéih teocap wʉt jĩ. 5 Cã́ac yohop jeé íitnaboó chei jʉmat pah, yeó jáap jʉmat pahbʉt caán míicjeh jee dáhjĩh ãpĩ́ míic mao ñaacáp wʉt jĩ.

6 Pánihna, Jesús yʉʉ́p ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, caandíh ãt jwãáh ñáo dei jʉibínap wʉt jĩ. Jesús pebh jʉibínit, ã wẽpatdih jéihna, ãt bódicha caj yoh ñajap wʉt jĩ.

7-8 Páant ã chãjachah enna,

—¡Nemépwãá, nin newémant ñi bac bejeé! Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, caán newéíh jacmant nin pah nemépwã ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—Jesús, Dios chah wẽpni wʉ̃ʉ́h ¿Dépanihat tʉ́ʉt tigaá jwiítdih páant ma chãj? Dios ã enechah, meemdíh jwĩ ʉʉ́bhna caá. Jwiítdih ma peéh chãjca bojoó, Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

9  —¿Dedé tigaá ma wʉ̃t jʉm? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

—Dawá caá jwiít jwĩ jʉmʉp. Pánihna, Legión caá wã wʉ̃t, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ. “Legión” niijná, “Dawá” niijná ãt chãjap wʉt jĩ.

10 —Jwiítdih biíh baácboó ma wahca bojoó, nemépwã ĩt niijíp wʉt jĩ.

11 Queét pebh, jeé ñaj deyepboó, momo mʉʉwã ĩ bid jeéméchah ennit, nin pah nemépwã Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ:

12 —Queét mʉʉwãdih jwiítdih ma waadát tʉ́ʉtʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.

13  —Ñi waad béjeé bácah, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchahjeh, caán newéíh bácahmant bac bejnit, mʉʉwãdih ĩt waadáp wʉt jĩ. Páant ĩ waadáchah, íimna ñáo dei bej, bʉʉ́g báahnit, mʉʉwã ĩt chĩíc wʉnʉp wʉt jĩ. Dos mil mʉʉwã ĩt wʉnʉp wʉt jĩ.

14 Páant ĩ bʉʉ́g báah chĩíc wʉnʉchah ennit, queétdih en daonítji ĩ́ih tʉ́tchiboó ĩt jweí jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Jweí jwʉ́ʉb bejnit, nihat ĩ jwãáhnitdih ĩt naáwáp wʉt jĩ. Queét ĩ jʉmni tʉ́tchidih jwʉ́ʉb jʉibínit, caánboobʉ́t ĩt naóh peetép wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, caán tʉ́tchidih moón Jesús ded pah ã chãjatjidih enedih ĩt bejep wʉt jĩ. 15 Jesús pebh jʉibínit, nemépwã jʉmniji caánboó tʉ́inijeh ã chʉ́ʉdʉchah, ĩt enep wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉdna, yégueh dʉonít, tʉ́i jenah joiní ãt jʉmʉp wʉt jĩ, bʉca. Obohjeéhtih, queét jʉibínitboó caandíh enna, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 16 Jesús ã chãjatjidih ennitji jáap jʉinítboodíh Jesús ded pah nemépwãdih bacat tʉ́ʉtnit, mʉʉwãdih ã waadát tʉ́ʉtatjidihbʉt ĩt naáwáp wʉt jĩ. 17 Caán doonádih joinít, Jesúsdih náahcan, caán baácdih moón ĩ́ih baácmant Jesúswãdih ĩt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

18 Jesúswã jãáj chóodih ĩ waadáchah, nemépwã jʉmniji nin pah ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—¿Majeéh weembʉ́t wã bej jĩíh? ãt niijíp wʉt jĩ.

19  —Wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ãta tʉ́i ta yʉh caá. Obohjeéhtih, weém, ma Maáh, meemdíh jĩ́gah ennit, ded pah wã teo wáacatjidih ma déewãdih naáwát tʉ́ʉt niijná, ĩ pebhna ma jwʉ́ʉb bejeé, Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

20 Páant ã niíj jepahachah joinít, jwʉ́ʉb bejna, nemépwã jʉmniji ã déewãdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Chénat Pah Téihya Tʉ́tchi wʉ̃t jʉmni baácboó Jesús ded pah ã chãjatjidih nihatdih naóh jibidih ãt bejep wʉt jĩ. Páant ã naáwáchah joi ñʉ́hnit, nihat Diosdih bʉ́dí ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

Ã́ih yégueh chóodih jʉí, teonih, Jairo nʉʉmdíhbʉt Jesús ã booaat

(Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)

21 Tʉ́ttimah, Gadara baácmant Jesúswã ĩt jwʉ́ʉb chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉh bejna, íim jwẽ́ejdih ĩ ñáan jʉibínachah, dawá Jesúsdih enedih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Jesúsdih ĩt wáac ñʉh pʉ́ʉda bojop wʉt jĩ. 22 Páant ĩ ñʉh pʉ́ʉda bojochah, queét cãtíh Jairo Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Jairo jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉdíh en daonít maátajeéh jʉmni wʉt jĩ. Jesús ã wẽpatdih jéihnit, ã́ih jítcha pebh páah yoh ñajnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

23 —Wã nʉʉ́m mi wʉnat tʉ́ʉt chãjachah ennit, ma pebh wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Caántdih teo jã́ha booaat tʉ́ʉt niijná, wĩ́ih mʉʉná wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Páant ã niijíchah joinít, Jesús Jairojeéh ãt bejep wʉt jĩ. Páant ĩ bejechah, cã́acwãbʉt ĩjeéh ĩt bejep wʉt jĩ. Páant cã́acwã cãtíh ã bejechah, dawá caandíh tʉbit ĩt tóo péenap wʉt jĩ. 25 Cã́acwã cãtíh biíh wili wʉnnihbʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Caánt doce jópchi mácanihat panihat wʉnnih mit jʉmʉp wʉt jĩ. 26 Dawá cohnit caántdih ĩtih cohop wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih ĩ cohochah yʉhna, chah mit tʉbanap wʉt jĩ. Nihat miíh dinero ĩ cohat jíib wʉ̃hna yʉhna, mit boocap wʉt jĩ. Chah yeejép wʉt jĩ mi wʉnat. 27-28 Pánihna, cã́acwã Jesúíh doonádih ĩ míic wéhenachah, mitát joyóp wʉt jĩ. Joinít, caántjeh nin pah mit niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “Jesúíh yégueh chóodihjeh jʉibí teona, wã boobipna caá”, mit niijíp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joiná, cã́acwã cãtíh Jesús tã́ahmant jʉibínit, ã́ih yégueh chóodih chaíhbitjeh mit jʉibí tewep wʉt jĩ. 29 Páant mi tewechahjeh, mi wʉnat ãt yayáh bejep wʉt jĩ. Páant ã yayátdih miíh bácahjĩh mit joyóp wʉt jĩ. 30 Páant mi jʉibí tewechah, ã booaat wẽpat caántdih ã chʉ̃ʉ́átdih Jesúsbʉt ãt joyóp wʉt jĩ. Pánih joiná, cã́acwã cãtíh tac pʉ́ʉd ñʉhnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Déhe tigaá wĩ́ih yégueh chóodih ã jʉí teo? ãt niijíp wʉt jĩ.

31 —¿Páant, dawá cã́acwã meemdíh ĩ tóo péenachah jéihna yʉhna, páant ma niíj ʉʉ́bh joí? ã bohénitboó Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

32 Obohjeéhtih, yégueh chóodih jʉí, teonidih jéihíhna, Jesús ãt en bidip wʉt jĩ. 33 Pánihna, mi booatdih jéihnit, ʉ́ʉmna, caánt Jesús pebh mit páah yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih páah yoh ñaj, méménit, Jesúsdih tʉ́i yoobópdihjeh mit naáwáp wʉt jĩ. 34 Páant mi naáwáchah joinít, nin pah Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nʉʉmʉ́, wã wẽpatdih tʉ́i jenah joiná, ma boona be. Wẽinit, ma bejeé. Caán wʉnat meemdíh ã jwʉ́ʉb jʉ̃óhcan niít, páant mʉntih, ãt niijíp wʉt jĩ.

35 Jesús caántdih páant ã niijíchahjeh, Jairoíh mʉʉmánt bejnit, ã déewã ã pebh ĩt jʉibínap wʉt jĩ.

—Jáantjeh ma nʉʉ́m mi wʉnah bejep be. Bohénidih ma jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉ́, Jairodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

36 Obohjeéhtih, ĩ niijátdih joyáh bojnit, Jesús nin pah Jairodih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ma ʉ́ʉmca bojoó! ¡Wã wẽpatdih páantjeh ma tʉ́i jenah joyoó! ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Tʉ́ttimah, ãjeéh péenitdih “Ninjĩh ñi páñaá”, niijnít, Jesús Jairojeéh ã́ih mʉʉná ĩt béjep wʉt jĩ. Pánih bejna, Pedro, Santiago, ã ʉ́ʉd Juan, queét biíc peihcannitdihjeh ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. 38 Jairoíh mʉʉná jʉibínit, wʉnnihdih dawá tʉbit ñaác jʉ̃inítdih ãt enep wʉt jĩ. 39 Pánih enna, caán mʉʉdíh waadnít, queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanihna tʉbit ñaác jʉ̃i tígaá ñi chãj? Nint wébít wʉnnih nihcan caá. Ʉ̃ona caá mi chãjap, ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, caandíh ĩt dehwep wʉt jĩ. Páant ĩ dehwechah, queét nihatdih Jesús ãt bacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ bac bejechah, Pedro, Santiago, Juan, wʉnnih mi mánadihbʉt wébít mi lajni tólihboó ãt nʉmah waad béjep wʉt jĩ. 41 Pánih waád jʉibínit, miíh téihyadih teonit,

—¡Talita cumi! Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijná, “Bainíhmaá, ma ñah ñʉhʉʉ́”, niijná ãt chãjap wʉt jĩ.

42 Páant ã niijíchahjeh, ñah ñʉhnit, mit yáac chʉ̃i bejep wʉt jĩ. Caánt doce jópchi mit bíbohop wʉt jĩ. Páant mi booatdih ennit, caán tólihdih ã nʉmah waad béjnit bʉ́dí ĩt joi ñʉ́hʉp wʉt jĩ. 43 Obohjeéhtih, Jesús queétdih ded pah mi booatdih naáwát tʉ́ʉtcan, jeémátdih ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

6

Nazaret tʉ́tchidih moón Jesúsdih ĩ náahcat

(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)

1 Jairoíh mʉʉmánt bac bejnit, Jesús ã bohénit biícdih ã behni Nazaret tʉ́tchina ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. 2 Pánih jʉibínit, chooát yeó jáapdih jwĩ míic wáacat mʉʉdíh Jesúswã ĩt waad béjep wʉt jĩ. Pánih waad béjnit, Jesús caanjĩ́h jʉmnitdih ãt bohénap wʉt jĩ. Páant ã bohénachah, dawá caandíh ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih joí wʉ́hi bejnit, nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jesús dedjĩh tigaá, nin bohéátdih ãt joijí? ¿Ded pah tigaá ã tʉ́i jéih beedá? Pánih jéihnit, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ãpĩ́ chãj jʉ́ʉtna caá. 3 Máa teonijeh caá. María wʉ̃ʉ́h ã jʉmʉchah, Santiago, José, Judas, Simón ã ʉ́ʉdwã ĩ jʉmna caá. Ã jwanna yaádhbʉt jwĩ pebh ĩ jʉmna caá. Caán jwiít panihni mʉn tigaá ã jʉmʉp, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Páant niijnít, ded pah ã jʉmatdih jéihcanjeh, caandíh ĩt náahcap wʉt jĩ. 4 Páant ĩ náahcah ennit, Jesús nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapanidih cã́acwã ĩpĩ́ wẽina caá. Páant ĩ weñechah yʉhna, ã́ih tʉ́tchidih moón, ã déewã, ã́ih mʉʉdíh jʉmnitboó, caandíh ĩpĩ́ wẽican caá. Pánihna, ninjĩh behni wã jʉmʉchah, weemdíh ñi náahcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

5 Caán tʉ́tchidih jʉmna, Jesús Dios ã wẽpatjĩh ãt jéih chãj jʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Pánih chãjcan yʉhna, biquína wʉnnitdih teo jã́hanit ãt booanap wʉt jĩ. 6 Caanjĩ́h moón caandíh ĩ jepahcah, ãt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánihna, caan pébh jʉmni tʉ́tchinadih Jesúswã bohénadih ĩt bejep wʉt jĩ.

Jesús doce ã bohénitdih ã wahat

(Mt 10.5-15; Lc 9.1-6)

7 Tʉ́ttimah, doce ã bohénitdih ã pebh bid bojnit, ã wẽpatdih queétdih wʉ̃hna, chénewã, chénewã, chénewã míic Jesús ãt wahap wʉt jĩ, biíh tʉ́tchinadih moondíh teo wáacnit, nemépwãdih ĩ bacat tʉ́ʉtat pínah niijná. 8 Pánih wahnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bií dée, pan, wʉh wʉʉ́h, dinerodih ʉbcan, ñi íoh cajat nahdihjeh pohba ñi ʉb bejeé. 9  Ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínah yégueh, zapatosdihbʉt ñi ʉb bejca bojoó. 10  Páant ñi bejechah, ñi jʉibíni tʉ́tchinadih moón yeebdíh ʉ̃wat tólih ĩ wʉ̃hʉchah, caán mʉʉdíhjeh ñi chão jwʉ́hʉʉ́. Caán tʉ́tchimant bejnajeh, caán mʉʉdíh ñi cádah bejeé. 11  Ded tʉ́tchidih moón yeebdíh náahcan, ĩ joííhcah, caán tʉ́tchidih yap bejna, ñíih zapatosdih bóo becchídih ñi péoh mao yoh jéenanaá, queétdih Dios ã yohat pínahdih ĩ jéihyat pínah niijná. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Sodoma tʉ́tchidih moón, Gomorra tʉ́tchidih moonbʉ́t tʉbit yeejép chãjnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, péeni yeó jáap, yeebdíh náahcannitjiboodíh chah peéh chãjat ã jʉmbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

12 Pánihna, queét doce ã wahnitboó Jesúíh tʉ́ini dooná naáwádih ĩt bejep wʉt jĩ, cã́acwã ĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 13 Pánih bejnit, dawá nemépwãdih bacat tʉ́ʉtnit, wʉnnitdihbʉt yíijĩh ñái, ʉʉ́bhnit, ĩt booanap wʉt jĩ.*

Juan Daabánidih ĩ mawat

(Mt 14.1-12; Lc 9.7-9)

14 Jesús ã bohénit ĩ bohé jibichah, ded pah Jesús ã chãjat doonádih dawá ĩt joyóp wʉt jĩ. Maáh Herodesbʉt ãt joyóp wʉt jĩ. Pánih joinít, “¿Juan Daabáni ã wʉnat tʉ́ttimah, ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh niít ãt chãjap? Pánih boo pʉd jʉ̃óhni jʉmna, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ã jéih chãjna caá. Pánihna, caán Jesús Juanjehna tigaá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

15 Bita “Elías caá”, niíj, bitabʉt “Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani dée ã jʉmna caá”, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.*

16 Páant ĩ niijíchah joinít, Herodesboó

—Juanjidih waó wã bóod yohat tʉ́ʉtniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

17-18 Juandih ĩ mawat pínah jã́tih, Herodes ã ʉ́ʉd Felipe áa Herodíasdih ãt dʉ́ʉc wái áa jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ã dʉ́ʉc wái áa jʉmat peéh Juan caandíh nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ: “Ma ʉ́ʉd áadih dʉ́ʉc wái áa jʉmna, Dios ã wʉtatdih yap yohna caá ma chãjap”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niiját peéh yad Herodías Herodesdih nemat mʉʉ́boó Juandih mit nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant mi wʉtatdih jepahnit, Herodes caandíh chéwat tʉ́ʉtnit, nemat mʉʉ́boó ãt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*

19 Herodías Juandih tʉbit eníhcan, mit mao yohat tʉ́ʉtíhip wʉt yʉh jĩ. 20 Obohjeéhtih, Herodes “Juan Dios naáwátdih naóh yapani ã jʉmna caá”, niíj jenah joinít, Dios ã peéh chãjatdih ʉ́ʉmna, caandíh ãt mao yohat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Ded pah ã tʉ́i chãjat pínahdih Juan caandíh ã naáwáchah, Herodes bʉ́dí ãt jenah joyóp wʉt jĩ. Pánih bʉ́dí jenah joiná yʉhna, Herodes caandíh ãpĩ́ tʉ́i wẽi joyóp wʉt jĩ. 21 Páant ã wẽi joyóchah yʉhna, Herodíasboó “Ded pah caandíh wã mawat tʉ́ʉtbi”, páantjeh mit niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant mi niíj jenah joyóchah, ã cã́ac jʉmat yeó jáapdih wẽina, mi áa Herodes ã́ih cã́acwãdih míic wáacat tʉ́ʉtnit, bʉ́dí ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Caán nʉmp jʉmnit maáta, ã́ih soldadowã maáta, Galilea baácdih moón maátabʉt, ã nʉmah jeémátdih enedih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 22 Biícdih ĩ jeéméchah, Herodías nʉʉ́mboó queétdih mit eo jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant mi eo jʉ́ʉtʉchah ennit, Herodes, ã bid bojnitbʉt, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

—Dedé ma náahatdih weemdíh ma ʉʉ́bʉ́chah, meemdíh wã wʉ̃hbipna caá. 23 Dios ã enechah, yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Ma ʉʉ́bát pah bóo tac yoób wã maáh jʉmatdih meemdíh wã wʉ̃hbipna caá, mi íbi Herodes caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Páant ã niijíchah joinít, mi íin pebhna bejnit, nin pah caántdih mit niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedé déedih tigaá wã ʉʉ́bhbi? mit niijíp wʉt jĩ.

—Juan Daabániíh wao dáhdih dʉ́ʉc bóodnit, meemdíh ĩ wʉ̃hʉ naáh, mi nʉʉmdíh mit niíj jac wʉtʉp wʉt jĩ.

25 Páant mi niíj jac wʉtʉchah joinít, mi íbi pebhna wẽpép bejnit, nin pah caandíh mit niijíp wʉt jĩ:

—Juan Daabániíh wao dáhdih dʉ́ʉc bóodnit, caán ã wʉnatdih wã jéihyat pínah niijná, pamapjih cáagnit, weemdíh ĩ wʉ̃hʉ naáh, mit niijíp wʉt jĩ.

26 Páant mi niijíchah joiná, maáh Herodesboó bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwã ĩ enechah, “Dedé ma náahatdih meemdíh wã wʉ̃hbipna caá”, ãtát niijíp wʉt jĩ. Pánihna, ã niijátjidih cã́acwã ĩ joyóchah, tíicna, “Meemdíh wã wʉ̃hcan niít”, caántdih ãt jéih niijcáp wʉt jĩ. 27 Biícmantjeh Juaníh wao dáhdih dʉ́ʉc bóodat tʉ́ʉtnit, soldadodih ãt ʉb jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 28 Páant ã wʉtʉchah joinájeh, bejnit, ã́ih wao dáhdih dʉ́ʉc bóod, pamapjih cáagnit, ãt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉb jʉ̃óhnit, Herodías nʉʉmdíh ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉ̃hʉchah, ã́ih wao dáhjidih teonit, beh wilidih mit teo yapanap wʉt jĩ.

29 Pánihna, caandíh ĩ mawatji doonádih joinít, ã́ih bácahjidih ʉbʉdih jʉibínit, Juan ã bohénitji cã́ac yohopboó ĩt yohop wʉt jĩ.

Cinco mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

30 Jesús ã wah bojnitji ã pebh jwʉ́ʉb jʉibínit, ded pah ĩ chãjatjidih, tʉ́ini dooná ĩ naáwátjidihbʉt Jesúsdih ĩt naáwáp wʉt jĩ.

31 Tʉ́ttimah, queét ĩ jʉmʉpboó dawá cã́acwã jwíih jʉibínitji bita ĩ jʉibínachah, ĩpĩ́ ñahwat jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Páant dawá ĩ jʉmʉchah, Jesúswã ĩt jéih bid jeémpcap wʉt jĩ. Pánihna, ã bohénitdih biáboó ãt nʉmah bejep wʉt jĩ.

—Chóbe cã́ac wihcapboó jwĩ choo jwʉ́hjĩh, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

32 Páant ã niijíchah joinít, queét jãáj chóodih waadnít, cã́ac wihcapboó ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt yʉh jĩ. 33 Obohjeéhtih, queét ĩ chʉ́ʉh bejechah, dawá queétdih beh ennit, íim jwẽ́ejdih ĩt ñʉʉ́n ñáo pʉ́ʉd bejep wʉt jĩ. Íim pebh bóo tʉ́tchidih moonbʉ́t ĩt ñʉʉ́n ñáo pʉ́ʉd bejep wʉt jĩ. Pánihna, Jesúswã ĩ jʉibíát pínah jã́tih queétboó ĩtát jʉibínap wʉt jĩ. Jesúswã ĩ chʉ́ʉh jʉibínachah, dawá queétdih ĩt pã́i ñʉhʉp wʉt jĩ. 34 Queétdih bohéni ã wihcah, en daoní wihcanni ovejawã panihnit ĩ jʉmatdih ennit, Jesús queétdih bʉ́dí ãt jĩ́gah enep wʉt jĩ. Jĩ́gah ennit, queétdih ãt tʉ́i bohénap wʉt jĩ.* 35 Cheyeh ã jʉmʉchah, ã bohénit Jesúsdih nin pah ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Cheyeh caá. Ninjĩhbitjeh tʉ́tchi wihcan caá. 36 Pánihna, nitdih pebhbit jʉmni tʉ́tchinadih ma wahaá, ĩ jeémát jíib chãjat pínah niijná, ĩt niijíp wʉt jĩ.

37  —Yeebjéh queétdih jeémát ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

—Páant, ocho widh tewat jíibjĩh jeémátdih jwĩ jíib chãjachah yʉhna, queét nihatdih ãta jʉicán tagaá, Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

38  —¿Débói pan dah tigaá ã jʉm? Jéihyat tʉ́ʉt niijná, ñi bidbi jwʉhʉʉ́, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã bidat tʉ́ʉtnitji jwʉ́ʉb jʉinít,

—Cinco botoni pan dahna, chéne queejwã́bʉt ã jʉmna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

39  —Cã́acwãdih can tʉ́i jaihni yílipdih ñi chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́. Biíc poómp ninboó, biíh poómp canboó, biíh poómp conboó, ñi chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant ã niijíchah joinít, nihatdih ĩt chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Biquí poómpna cincuenta, biíh poómpna cien, nihat ĩ dawát yoobó páant ĩt chʉ́ʉd peetép wʉt jĩ. 41 Tʉ́ttimah, caán biícjĩh bóo téihya pan dahna, chéne queejwã́dihbʉt ʉbnit, Jesús jeáboó ãt chéi enep wʉt jĩ. Chéi ennit, “Jeémát ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ãt niijíp wʉt jĩ. Pánih ʉʉ́bh péanit, pan dahnadih ãt dajap wʉt jĩ. Dajnit, nihat cã́acwãdih ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb daj wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, queejwã́dihbʉt ĩ wʉ̃hat pínah niijná, ãt daj wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 42 Páant ĩ wʉ̃hʉchah, jeémpnit, nihat ĩt tʉ́i wʉd jʉmʉp wʉt jĩ. Nihat ĩ tʉ́i wʉd jʉmʉchah, páantjeh ĩ jʉdh jeémpni ĩt bíbohop wʉt jĩ. 43 Páant ĩ jʉdh jeémpni pan, queéj déepjĩh doce wʉhnadih ã bohénit ĩt ʉb yac yáwanap wʉt jĩ. 44 Queejdíh pandihbʉt jeémpnit neonájeh cinco mil ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Yaádh, ĩ wehjeéh chah ĩt jʉmjip tagaá.

Íimjih Jesús ã yáac chʉ̃i bejat

(Mt 14.22-27; Jn 6.16-21)

45 Páant ĩ jeémp péanachah, jãáj chóona waadát tʉ́ʉtnit, Betsaida tʉ́tchina ã jã́tih Jesús ã bohénitdih ãt chʉ́ʉh bej páñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ chʉ́ʉh bejechah, caandíh joinítjidih jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtnit, 46 caanjéh jeéboó Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. 47 Tʉ́ttimah, cheina ã bohénit íim tac yoób ĩ chʉ́ʉh bejechah, Jesús biícjeh caánboó ʉʉ́bhna, ãt chão jwʉ́hʉp wʉt jĩ. 48 Pánih ʉʉ́bhna, queétdih ãt en chʉ́ʉha bojop wʉt jĩ. Ĩ wawápmant queétdih johlit bʉ́dí ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã bohénit ĩ meenná yʉhna, ĩ wẽp bejcatdih ãt enep wʉt jĩ. Pánihna, baabát pínah jã́tihbit, ĩ pebh bejna, íimjihjeh Jesús ãt yáac chʉ̃i bejep wʉt jĩ. Pánih bejna, queétdih ãtih yap bejíhip wʉt yʉh jĩ. 49-50 Obohjeéhtih, ã yap bejíhichah yʉhna, caán íimjih ã bejechah enna, “Wʉnniíh caolih caá”, niíj jenah joí, en wʉ́hi bejnit, queét tʉbit ĩt ñaacáp wʉt jĩ. Páant ĩ en wʉ́hi bejechah ennit,

—¡Weemdíh ñi en ʉ́ʉmca bojoó! ¡Weemjéh tigaá! Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

51 Páant niíj péanit, ĩjeéh jãáj chóona ãt waadáp wʉt jĩ. Páant ã waadáchahjeh, johlit ãt yayáh bejep wʉt jĩ. Páant ã yayáh bejechah ennit, queétboó ĩt joi ñʉ́hʉp wʉt jĩ. 52 Jesús nihat ã wẽp chãj jʉ́ʉtatjidih enna yʉhna, ĩ tʉ́i beh joicátji jíib, dawá pandih ã jígohaatjidihbʉt ĩt beh joicáp wʉt jĩ. Pánih beh joicán, Jesús johlitdih ã yayáátdihbʉt beh joicánjeh, ĩt joi ñʉ́hʉp wʉt jĩ.

Genesaret baácdih moón wʉnnitdih ã booaat

(Mt 14.34-36)

53 Pánih chʉ́ʉh bej, Genesaret baácna jʉibínit, jãáj chóodih caán jẽ́litdih ĩt chéo pahanap wʉt jĩ. 54 Pánih chéo pahanit, jãáj chóomant ĩ aab béjechahjeh, cã́acwãboó Jesúsdih ĩt beh enep wʉt jĩ. 55 Pánih beh ennit, nihat ĩ́ih mʉʉnáboó ñáo aab béjnit, wʉnnit ĩ ñajat chóomant teonit, Jesús pebhna ĩt ʉb dei bejep wʉt jĩ. Jesús ã jʉmat doonádih joinít, nihat caanná ĩt bejep wʉt jĩ.

56 Ded ĩ jʉibíni tʉ́tchinaboó, dahwani tʉ́tchidih moón, botoni tʉ́tchinadih moonbʉ́t, bií dée ĩ jíib chãjat mʉʉ́ jóocmant bóo yoahdih ĩ chéenwã wʉnnitdih ĩpĩ́ ʉb jʉibí jwejep wʉt jĩ. Páant ĩ jʉibí jwejnitboó Jesúíh yégueh chóodih tewíhna, caandíh bʉ́dí ĩt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Pánihna, det wʉnnit caandíh teonitboó ĩt boonap wʉt jĩ.

7

Cã́acwã ded pah ĩ míic yéejaat

(Mt 15.1-20)

1 Jerusalén tʉ́tchimant bejnit, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowãbʉt Jesús pebh ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. 2-4 Jwĩ nʉowã ĩ wʉtatji pahjeh, jeémát pínah jã́tih fariseowã, nihat bita jwĩ déewãbʉt jwĩpĩ́ téih chocop jĩ. Bií dée jíib chãjadih bejnitji mʉʉná jwʉ́ʉb jʉibínit, ĩ wʉtatji pahjeh téih choccan, jwĩpĩ́ jeémpcap jĩ. Pamapna, pʉʉbátna, jwĩ lajatjinadihbʉt jwĩpĩ́ chocop jĩ. “Dios páant caá ã náahap”, niíj jenah joinít, jwĩ nʉowã dawá biíh ĩ wʉtatjidihbʉt jwĩpĩ́ chãjap jĩ. 5 Jesús pebh míic wáacnit, ã bohénit téih choccanjeh ĩ jeéméchah ennit, fariseowã Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Jwĩ nʉowã ĩ wʉtatjidih yap yohnit, ma bohénit téih choccanjeh ĩ jeémpna caá. ¿Dépanih tigaá caandíh ĩ jepahcan? Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—‘Jwiít tʉ́init caá’, niijná yʉhna, cã́acwã ĩ encapboó yeéb yeejép chãjnit caá. Dios naáwátdih naóh yapani Isaíasji ded pah ñi jʉmatdih yoobópdih ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Dios nin pah ã niijná caá: “Nit weemdíh tʉ́i wẽi naóhna yʉhna, yoobópdih ĩ jepahcan caá.

7  Weemdíh ʉʉ́bhna yʉhna, ĩ yee ʉʉ́bhna caá. Ĩ jenah joyátjeh wʉtnit, ‘Nin pah caá Dios ã wʉtat’, ĩpĩ́ niíj yee naóh bohéna caá”, Dios ã niijná caá’, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ.(Is 29.13)

8  Páant ã niíj daacátji yoobópdih tigaá. Dios ã wʉtatdih yap yohnit, ñi nʉowã ĩ wʉtatboodíhjeh ñi chãjna caá. 9  Pánih chãjnit, Dios ã wʉtatdih cádahna, ñi déewã ĩ wʉtatboodíh ñi jepahna caá. 10  Dios Moisésjidih nin pah ãt niíj naáwát tʉ́ʉtʉp tajĩ: ‘Ñi mánadih oinit, ñi tʉ́i chãjaá. Ded ã mánadih yeejép naóhnidih peéh mao yohat ã jʉmbipna caá’, ãt niijíp tajĩ.* 11  Páant Moisésji ã niiját pah, ded ã mánadih ã teo wáaquíhichah yʉhna, yeébboó ñi teo wáacat tʉ́ʉtcan caá. Ã mánadih ã wʉ̃hat déejidih Diosboodíh ñi wʉ̃hat tʉ́ʉtna caá. 12  Pánih bohéna, ã mánadih caandíh yeéb ñi tʉ́i chãjat tʉ́ʉtcan caá. 13  Jwĩ déewã ĩ wʉtatdih jepahna, Dios ã wʉtatboodíh yap yohna caá ñi chãjap. Dawá biíh ñi wʉtat pahjeh chãjat tʉ́ʉtna, Dios ã wʉtatdih ñipĩ́ yap yohat tʉ́ʉtna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant fariseowãdih niíj péa, bita ãjeéh péenitdih ã pebh bid bojnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yeéb nihat wã naáwátdih tʉ́i joinít, ñi beh joyoó. 15  Dedé jeémát ñíih jacdih ã waadáchah, ñi téih chocochah, ñi téih choccahbʉt, Dios yeebdíh biíc yoobó ã enna caá. Obohjeéhtih, ñi yéej wéheatboó ñíih jacmant ã bacachah joiná, ‘Caán yeejép cã́ac caá’, ã niíj enna caá. 16  ¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyoó naáh! Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant niíj péanit, Jesúswã mʉʉná ĩt waad béjep wʉt jĩ. Pánih waád jʉibínit, ã bohénit ã naáwátjidih ĩt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. Páant ĩ ʉʉ́bh joyóchah joinít, Jesús nin pah queétdih ãt niíj jepahap wʉ jĩ:

18  —¿Páantjeh yeéb ñi beh joi jwʉ́hcan niít? Ñíih jacdih waadnít, ñíih jeémátboó ñi jenah joyátdih ã jéih yéejacan caá. 19  Dedé ñi jeémátji ñíih wʉdah diítboó jʉmnijidih ñipĩ́ jont yohna caá. Caán ñíih caolihdih, ñi jenah joyátdihbʉt chʉ̃ʉ́hcan, Dios ã enechah, yeebdíh ã jéih yéejacan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niijná, “Nihat jeémát tʉ́ini caá”, niijná ãt chãjap wʉt jĩ.

20 Nin pahbʉt ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Ñi yéej wéheatboó ñíih jacmant bacna, ded pah yeejép ñi jenah joyát ã jʉmatdih ã jʉ́ʉtna caá. 21-22  Pánih yeejép jenah joiná, nin pah ñi jʉmna caá: Ñi áa nihcannitjĩh yeejép chãjna, bií déedih nʉʉmná, cã́ac mao yohna, bitaíh bií déedih tʉbit en ñinahna, bitadih yéejaíh jenah joiná, yeena, yeejép chãjat pínahdih wéhena, biíh cã́ac ã jʉmat pah en ñinahna, yeejép dooná naóhna, ‘Weém chah jéihni wã jʉmna caá’, niíj jenah joiná, tʉ́i jenah joicánnitbʉt ñi jʉmna caá. Páant yéej chãjat ñi jenah joyátmant ã jʉ̃óhna caá. 23  Páant yeejépdih ñi jenah joyóchah ennit, ‘Queét tʉ́icannit caá’, Diosboó yeebdíh ã niíj enna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Judío nihcannih Jesúsdih mi jepahat

(Mt 15.21-28)

24 Tiro tʉ́tchi, Sidón tʉ́tchi pebh jʉibínit, caanjĩ́h jʉmni mʉʉdíh Jesúswã ĩt waadáp wʉt jĩ. Caán mʉʉ́boó ã jʉmatdih bitadih ãt naáwát tʉ́ʉtcap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ã naáwát tʉ́ʉtcah yʉhna, ã jʉmatdih jéihnit, dawá ĩ jʉibínachah, queétdih ãt jéih jweicáp wʉt jĩ. 25 Caán tʉ́tchidih biíc yad wili mi nʉʉmbít nemép jʉmnih mit jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesús ded pah ã chãjat doonádih joí, caanjĩ́h ã jʉmat doonádihbʉt joinít, ã pebhna mit jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Jesúsdih wẽina, ã́ih jítcha pebh mit bódicha caj yoh ñajap wʉt jĩ. 26 Caánt Siria baác Fenicia wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih bóli, Griega wili mit jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, mi nʉʉmdíh jʉmni nemépdih ã bacat tʉ́ʉtat pínahdih mit ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

27 Páant mi ʉʉ́bʉ́chah joinít, nin pah Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Wébít ĩ jeémát pínahdih ʉbnit, ĩ́ih mʉjjiowã́dih jwĩ jwíih wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ican caá. Pánihat pah, judíowã ĩ jeémát panihni biíh baácdih moondíh wã jwíih wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ican caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

28 —Ma niiját yoobópdih tigaá, Maá. Obohjeéhtih, mʉjjiowã́ jeémát cáagat naá nʉmp pã́init, wébít ĩ jeémp jéenanidih ĩpĩ́ jeémpna caá. Pánihna, biíh baácdih bóli wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíhbʉt ma teo wáacachah, ã tʉ́ina caá, Jesúsdih mit niíj jepahap wʉt jĩ.

29  —Páant ma niíj jepahachah, ma nʉʉmdíh jʉmniji nemép wãát bac bejna caá. Enedih ma bejeé, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant ã niijíchah joinít, miíh mʉʉná jwʉ́ʉb jʉibínit, mi nʉʉmdíh nemép wihcannih mi lajachah, mit enep wʉt jĩ.

Wéhecan, joicánnidih Jesús ã booaat

31 Jesúswã Tiro tʉ́tchi jʉmni baácmant bejnit, Sidón tʉ́tchidih jʉibí yap bej, Galilea íim conanaamánt jwʉ́ʉb dei jʉibínit, Chénat Pah Téihya Tʉ́tchina wʉ̃t jʉmni pebhboó ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 32 Páant ĩ jʉibínachah, biíc newé wéhecan, joicánnidih Jesús pebh cã́acwã ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ, caandíh ã booaat pínah niijná.

33 Jéih joicánnidih chibít yʉʉ́p Jesús ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, newéíh molítdih Jesús ã́ih téih tíibjĩh chibít ãt taj waadánap wʉt jĩ. Pánih taj waadá péanit, Jesús ã́ih téih tíibdih coí cáagnit, newéíh nʉʉ́cdih ãt teo jã́hanap wʉt jĩ.

34 Pánih teo jã́ha péanit, jeáboó chéi ennit, caolih jʉí jéena bojnit, “¡Efatá!” ãt niijíp wʉt jĩ. “¡Efatá!” niijná, “¡Ma wãtaá!” niijná ãt chãjap wʉt jĩ. 35 Páant ã niijíchahjeh, caán joicánniji jéih joinít, ã́ih nʉʉ́cbʉt ã wilahachah, ãt tʉ́i jéih wéhenap wʉt jĩ. 36 Páant ã chãjatjidih ãjeéh péenitdih Jesús ãt naáwát tʉ́ʉtcap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ã naáwát tʉ́ʉtcah yʉhna, queétboó chah ĩt naóh peetép wʉt jĩ. 37 Páant ĩ naáwáchah joinít, cã́acwã ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. “Nihatdih caán ã tʉ́i chãjna caá. ¡Jéih joicánnidih ã joyána caá! ¡Jéih wéhecannidihbʉt ã wéheat tʉ́ʉtna caá!” ĩt niijíp wʉt jĩ.

8

Cuatro mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mt 15.32-39)

1 Biíh yeó jáap dawá cã́acwã Jesús pebh ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ, páant mʉntih. Páant ãjeéh jʉmna, jeémát beednít ĩ jʉmʉchah enna, Jesús ã bohénitdih bid bojnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

2  —Queét jwĩjeéh biíc peihcanni yeó jáap ĩ jʉmʉchah, ĩ́ih jeémát ã beedná nacaá. Pánih jeémát wihcannit ĩ jʉmʉchah, queétdih bʉ́dí wã jĩ́gah enna caá. 3  Bita ĩjeéh jʉmnit yʉʉ́p jʉ̃óhnitji ‘Queét nʉʉgʉ́p wʉn bʉʉgná’, niijná, ĩ́ih mʉʉnáboó wã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

4 —Obohjeéhtih, ninjĩh tʉ́tchi wihcapboó jʉmna, queét dawá ĩ jʉmʉchah, ¿dedboo tígaá ĩ jeémát pínahdih jwĩ jíib chãjbi? Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

5  —¿Débói pan dah tigaá ñi bíboh? queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Siete dah caá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

6 Cã́acwãdih baácboó chʉ́ʉdat tʉ́ʉtnit, siete pan dahdih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niíj péanit, caan dáhnadih dajnit, ã bohénitdih wʉ̃hnit, cã́acwãdih ãt pãáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉtʉchah, ã bohénitboó cã́acwãdih pandih ĩt pãááp wʉt jĩ. 7 Biquína queejwã́dihbʉt ĩt bíbohop wʉt jĩ. Pánihna, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niijnít, queejwã́dihbʉt ãt pãáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 8 Ĩ pãáh péanachah, jeémpna, queét ĩt tʉ́i wʉd jʉmʉp wʉt jĩ, bʉca. Ĩ jʉdh jeémpnidih siete wʉhna ĩt ʉb yac yáwanap wʉt jĩ. 9 Queét jeémpnit neonádihjeh ĩ jenah enechah, cuatro mil ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 10 Páant ĩ jeémp péanachah, Jesús cã́acwãdih ãt wah jwʉ́ʉbanap wʉt jĩ. Pánih wah jwʉ́ʉba péanit, ã bohénit biícdih jãáj chóodih ãt waadáp wʉt jĩ. Waadnít, Dalmanuta wʉ̃t jʉmni baácna ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ.

Fariseowã Dios ã wẽpatjĩh Jesúsdih ĩ chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtat

(Mt 6.1-4; Lc 12.54-56)

11 Páant ĩ chʉ́ʉh jʉibínachah, fariseowã Jesúsdih jwãáhnit, caanjĩ́h ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. Dios ã wẽpatjĩh Jesúsdih ĩt chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ, ã jepahcah, “Dios ã wahni nihcan caá”, niiját tʉ́ʉt niijná.* 12 Páant ĩ wʉtʉchah joinít, Jesús íijnit, caolih jʉí jéena bojnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá yeéb bʉʉ láa moón Dios ã wẽpatjĩh chãj jʉ́ʉtatdih ñi eníh? Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Bʉʉ jʉmnitdih Dios ã wẽpatjĩh weém wã chãj jʉ́ʉtcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.*

13 Páant niíj péanit, ã bohénitdih jãáj chóona nʉmah jwʉ́ʉb waadnít, bitadih ĩt yoh chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ.

Fariseowã, Herodesbʉt yeejép ĩ bohéátdih Jesús ã naáwát

(Mt 16.5-12)

14 Pánih jwʉ́ʉb chʉ́ʉh bejnit, ã bohénit ĩ jeémát pínah pandih ĩt quíib bʉʉdʉ́p wʉt jĩ. Biíc pan dahjeh caán jãáj chóoboó ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 15 Ĩ jeémát pínahdih tʉbit ĩ jenah joyóchah jéihnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Fariseowã, Herodesbʉt ĩ yee bohéát yeebdíh ã tobohna caá. Ĩ yee bohéát pan paáát panihni caá. Caán paáát nihat pan pínahdih ã chʉ̃ʉ́hna caá. Páant ã chʉ̃ʉ́át pah, det ĩ yee bohéátdih joinít ĩ yéej bejna caá. Pánihna, ĩ yee bohéátdih ñi tʉ́i chãja chaáh, ãt niijíp wʉt jĩ.*

16 Páant ã niijíchah joinít, “Pandih jwĩ ʉb jʉ̃óhcah enna, páant niijná caá ã chãjap”, ĩt míic niijíp wʉt yʉh jĩ.

17 Páant ĩ míic niijíchah jéihnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá yeéb pandih tʉbit ñi jenah joí? Caandíh tʉbit jenah joinít, ded pah wã naáwátdih ñi beh joi jwʉ́hcan caá. 18  Pánih tʉbit jenah joiná, quíib ñi bíbohna yʉhna, molít jʉmna yʉhna, páantjeh ñi beh joicán caá.* 19  ¿Cinco pan dahbitjĩh cinco mil neonádih wã wʉ̃hatjidih ñi náhnican niít? ¿Ĩ jʉdh jeémpnidih débói wʉh tijĩí ñi ʉb yac yáwa? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Doce wʉh jĩí, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

20  —Weém siete pan dahdih cuatro mil cã́acwãdih wã wʉ̃hat tʉ́ttimah, ¿débói wʉh tijĩí ĩ jʉdh jeémpnidih ñi ʉb? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

—Siete wʉh jĩí, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

21  —¿Pánih enna yʉhna, páantjeh wã wẽpatdih ñi tʉ́i jenah joicán niít? Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jéih encannidih Jesús ã booaat

22 Queét Betsaida tʉ́tchina ĩ chʉ́ʉh jʉibínachah ennit, cã́acwã jéih encannidih Jesús pebh ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ.

—Caandíh teo jã́hanit, ma booanaá, Jesúsdih tʉbit ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

23 Jéih encannidih ã́ih mʉjmant teonit, tʉ́tchi jwẽ́ejboó caandíh Jesús ãt wái bejep wʉt jĩ. Caanná nʉmah jʉibínit, ã́ih téih tíibnadih coí cáagnit, caán newéíh quíibnadih ãt teo jã́hanap wʉt jĩ.

—¿Ma enechah, jígoh niít? Jesús caandíh ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

24 —Cã́acwãdih wã enna yʉh caá. Obohjeéhtih, wã enechah, queét máa nahna bejni pah caá ĩ jígohop, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

25 Páant ã niijíchah joinít, Jesús ã́ih quíibnadih ãt jwʉ́ʉb teo jã́hanap wʉt jĩ, páant mʉntih. Páant ã jwʉ́ʉb teo jã́hanachah, nihatdih ãt tʉ́i enep wʉt jĩ, bʉca. 26 Pánihna, Jesús caandíh ã́ih mʉʉná wah bojnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Tʉ́tchiboó jwʉ́ʉb bejcanjeh, bʉtéh meemdíh wã chãjatjidih bitadih ma naóh peétca bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.

“Meém Cristo, Dios ã wahni caá”, Pedro Jesúsdih ã niiját

(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)

27 Jesús ã bohénit biícdih Cesarea Filipo wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi pebh jʉmni tʉ́tchinaboó ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih namádih bejnit, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Weemdíh ded pah tigaá cã́acwã ĩ niíj? ãt niijíp wʉt jĩ.

28 —Biquína ‘Juan Daabáni nacaá’, niíj, bita ‘Elías nacaá’, niíj, bita ‘Dios naáwátdih naóh yapanit biícdih bóo nacaá’, ĩ niijná beé, ã bohénit caandíh ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.*

29  —Queét páant ĩ niijíchah, ¿yeébboó ded pah tigaá ñi niíj jenah joí? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Meém Cristo, Dios ã wahni caá, Pedroboó ãt niíj jepahap wʉt jĩ.*

30  —Weemdíh ‘Caán Cristo caá’, bitadih ñi niíj naóh peét jwʉhca bojoó, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Ã wʉnat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)

31 Jesús queétdih nin pah ãt niíj naóh bohé jwíihip wʉt jĩ: “Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih tʉbit yeejép yapat caá náahap. Weemdíh náahcan, jwĩ nʉowã, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt weemdíh ĩ mawat tʉ́ʉtbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

32 Páant niíj naóhna, ĩ tʉ́i beh joyátjeh queétdih ã naáwáchah, Pedroboó chibít yʉʉ́pbit caandíh nʉmah jʉibí ñʉhnit, páant ãt niiját tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. 33 Páant ã niiját tʉ́ʉtcah joinít, Jesús ã bohénitdih tac pʉ́ʉd ennit, Pedrodih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Satanás ã náah yacat pah wéhena caá ma chãjap. Ma jenah joyát cã́acwã ĩ jenah joyátjeh caá. Dios ã jenah joyát nihcan caá, Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.

34 Páant niíj péanit, cã́acwãdih, ã bohénit biícdih ã pebhna bid bojnit, nin pah Jesús queétdih ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ:

—Ded wãjeéh péeíhna, ded pah caanjéh ã wẽi chãjíhatdih cádahnit, weém wã weñat pínahboodíh caá chãjat náahap.* 35  Ded ã weñat pínahdihjeh chãjni, iiguípna ã bejbipna caá. Obohjeéhtih, wã weñat pínahboodíh chãjni, wã bohéátdih tʉ́i jenah joiní, yeó jáap jʉmat pah wãjeéh ã tʉ́i jʉmbipna caá.* 36  Nin baácdih jʉmni dawá bií déedih bíbohna yʉhna, iiguípna ã bejechah, ã bíbohatji caandíh dedé pínah nihcan niít. 37  Ã́ih caolih iiguípna ã bejechah, ded pah tigaá ã́ih caolihjidih ãta jwʉ́ʉb jíib chãj baca. 38  Bʉʉ yeejépwã, Diosdih náahcannit, ĩ weñat pínahdihjeh chãjnit ĩ jʉmna caá. Páant queét yeejépwã ĩ joyóchah, biquína weemdíh, wã bohéátdihbʉt tíic jenah joinít, ‘Weém caandíh wã jéihcan caá’, ĩ niijbípna caá. Pánihna, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, tʉ́init ángelwã biícdih, wã íip ã yeh iigátjĩh jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, queét weemdíh ĩ tíic jenah joyátjidih náhninit, ‘Queétdih wã jéihcan caá’, weembʉ́t wã niijbípna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

9

1 Páant niíj péanit, nin pah Jesús queétdih ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Biquína yeéb ninjĩh jʉmnit ñi wʉnat pínah jã́tih, Dios nihat maáh jʉmna, ã wẽpatdih ã jʉ́ʉtʉchah, ñi enbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Dios ã yeh iigátjĩh Jesús ã ñʉhat

(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)

2 Seis yeó jáap tʉ́ttimah Pedro, Santiago, Juan, queét biíc peihcannitdihjeh jap bóo jeená Jesús ãt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Caanná ĩ pʉ́ʉh laáb jʉibíát tʉ́ttimah, ĩ enechah, ã jígohat ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. 3 Ã́ih yégueh chóo tʉ́i baáb yeh iigní ãt jígohop wʉt jĩ. Nin baácdih moón yégueh chocnit, pánih tʉ́i baabní ĩ jéih choccan caá. 4 Páant ã yeh iiguíchah, Elías, Moisésji biícdih Jesús pebh jígohnit, caandíh ĩ míic wéhenachah, queét biíc peihcannit ã bohénit ĩt enep wʉt jĩ. 5-6 Páant ĩ jígohochah ennit, queét tʉbit ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, ded pah ã niiját pínahdih jéihcan, nin pah Pedro Jesúsdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—¡Maá, jwiít ninjĩh jwĩ jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá! Biíc peihcanni mʉʉ dáhna jwĩ chãjbipna caá. Míih pínah, Moiséíh pínah, Elíaíh pínahdihbʉt jwĩ chãjbipna caá, ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

7 Páant ã niijíchahjeh, mah põh panihni queétdih ãt dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ã dei jʉyʉ́chah, caanmánt Dios nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Nin wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá. Pánihna, ã naáwáchah, caandíh ñi tʉ́i joyoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 8 Páant ã niíj péanachah, Pedrowã jwʉ́ʉb enna, Jesúsdihjeh ĩt enep wʉt jĩ. Ĩ ennitjiboó ĩtát jwʉ́ʉb bʉʉdáh bejep wʉt jĩ.

9 Pánihna, jeemánt jwʉ́ʉb dei bejnit, Jesús queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Bʉtéh páant ã yapatdih bitadih ñi naóh jwʉhca bojoó. Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wʉnniji wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, caandíh bitadih ñi naáwáp bʉca”, ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Pánihna, ã niijátji pahjeh queét ĩ enatjidih bitadih ĩt naóh jwʉhcap wʉt jĩ. Queétjeh nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “ ‘Wʉnniji wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah’, niijná, ¿Ded pah niij tígaá páant ã niíj?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 11 Páant niíj míic wéhenit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—‘Cristo, Dios ã wahni, ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Elías ã jwíih jʉ̃óhbipna caá’, Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩpĩ́ niijná caá. ¿Ded pah niij tígaá páant ĩ niíj? caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.*

12-13  —Yoobópdih tigaá. Elías jwíih jʉ̃óhni, nihatdih ámohni ã jʉmna caá. Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ naóh daacátji pahjeh, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, dawá láa yeejép wã yapbipna caá. Bita weemdíh náahcan, yeejép ĩ chãjbipna caá. ¿Páant ĩ niíj daacátjidih yeéb ñi beh joicán niít? Pánihna, nindih yeebdíh wã naóhna caá: Elías panihni Juan Daabáni wãát jʉí péana beé. Páant ã jʉyʉ́chah, queét ĩ náahatji pahjeh caandíh yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant jĩí caandíhbʉt ĩt niíj daacáp tajĩ, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Wãá wʉnat jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)

14 Páant ã niiját tʉ́ttimah, jeejíboó jʉmnitji jwʉ́ʉb dei bejna, dawá cã́acwã ã bohénit pebh ĩ jʉmʉchah, Jesúswã ĩt enep wʉt jĩ. Moisés ã wʉtatjidih bohénitboó ã bohénit biícdih míic jʉ̃ih ñaácna ĩt chãjap wʉt jĩ. 15 Pánihna, Jesúswã ĩ dei jʉibínachah, nihat caandíh wẽi ennit, Jesúsdih jwãáádih ĩt ñáo ñah bejep wʉt jĩ. 16 Ã pebh ĩ jʉibínachah, nin pah queétdih Jesús ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih yeéb míic jʉ̃ih ñaác tibeé ñi chãj? ãt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, cã́acwã cãtíh ñʉhni nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Bohéní, wã wʉ̃ʉ́h nemép jʉmnidih meemdíh wã ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p yʉh be. Nemépboó caandíh déheanit, ãpĩ́ wéheat tʉ́ʉtcan caá. 18 Wã wʉ̃ʉ́hdih déheat ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, baácboó bʉʉgnít, maojĩ́h nah chãácnit, ãpĩ́ jwiwáh bejna caá. Pánih bejnit, jacmant moj chej tʉbit ãpĩ́ bacna caá. Páant ã jʉmʉchah, ma pej jʉmnitdih nemépdih wã bacaat tʉ́ʉtʉp yʉh be. Obohjeéhtih, queét ĩ jéih bacacap be, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

19  —Maatápdih yeebdíh wã bohénachah yʉhna, páantjeh weemdíh ñi tʉ́i jenah joicán caá. ¿Débólih maatápdih tigaá weemdíh yeéb ñi jepahbi? Caán wébítdih ma ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

20 Páant ã niijíchah joinít, nemép jʉmnidih Jesús pebh ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. Ĩ ʉb jʉibínachah, Jesúsdih ennit, nemépboó wébítdih baácboó nʉmah bʉʉgʉ́chah, ãt ñaj tʉ̃pʉ́nap wʉt jĩ. Páant ã ñaj tʉ̃pʉ́nachah, jacmant moj chej bʉ́dí ãt bacap wʉt jĩ.

21  —¿Débólih maatápdih tigaá nin wébít páant ãpĩ́ jʉm? Jesús behedih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Wébítjeh ã jʉmʉchah, ã jwíihip be. 22 Nemépboó caandíh tʉʉ cʉ́ʉtboó nʉmah bʉʉ́g cáwíhnit, mʉjboobʉ́t nʉmah bʉʉ́g báahnit, dawá láa ã mao yohíhip jĩ. Ma jéihna, jwiítdih jĩ́gah ennit, ma teo wáacá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

23  —Weemdíh ma tʉ́i jenah joyóchah, Dios nihat tʉ́i jéihni meemdíh ã teo wáacbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

24 —Meemdíh wã tʉ́i jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, chah wã tʉ́i jenah joyát pínah niijná, weemdíh ma teo wáacá, ãt niijíp wʉt jĩ.

25 Dawá queét pebhna ñáo ñah bejnit, ĩ míic wáac jʉibínachah ennit, Jesús nemépdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Meém wéheat tʉ́ʉtcanni, joyát tʉ́ʉtcanni nemép nin wébítdih jʉmni ma bac bejeé. Pánih bac bejnit, caandíh ma jwʉ́ʉb tac bʉʉgáca bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ã niíj jʉ̃ihñʉchah joinít, ñaácnit, wébítdih baácboó jwʉ́ʉb nʉmah bʉʉgnít, ñaj tʉ̃pʉ́ánit, nemép ãt bac bejep wʉt jĩ. Páant ã chãjachah, wébítboó wʉnni pah ãt ñajap wʉt jĩ. “Caán ã wʉnah bejna caá”, dawá ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ. 27 Páant ĩ niijíchah yʉhna, Jesúsboó caandíh ã́ih mʉj nahdih ãt teo wái ñahanap wʉt jĩ. Páant ã teo wái ñahanachah, wébít ãt ñah ñʉhʉp wʉt jĩ.

28 Tʉ́ttimah, Jesúswã mʉʉ́boó ĩ waád jʉibínachah, bita wihcah, ã bohénitjeh caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá jwiítboó caán nemépdih jwĩ jéih bacacan? ĩt niijíp wʉt jĩ.

29  —Pánihni nemépdih yohíhna, jeémp jwʉhcanjeh, Diosdih bʉ́dí ʉʉ́bát caá náahap, Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)

30-31 Tʉ́ttimah, ĩ jʉmniji tʉ́tchimant Galilea baácna Jesúswã ĩt bejep wʉt jĩ. Capernaum tʉ́tchina bejni namádih bejna, Jesús ã bohénitdih ãt bohé bejep wʉt jĩ. Pánih queétdih bohé bejna, ã bohénitdihjeh ã tʉ́i bohéát tʉ́ʉt niijná, dedboó ĩ bejat pínahdih bita ĩ jéihyatdih ãt náahcap wʉt jĩ. Pánih bohé jib bejna, nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih teonit, jwĩ déewã bitaboodíh ĩ wʉ̃hbipna caá. Páant ĩ wʉ̃hʉchah, weemdíh ĩ mao yohbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá, páant mʉntih, ãt niijíp wʉt jĩ.

32 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, queét ĩt tʉ́i beh joicáp wʉt jĩ. Pánih beh joicán, ʉ́ʉmna, ĩt jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joicáp wʉt jĩ.

“Déhe tigaá ñi maáh panihni”, Jesús ã niiját

(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)

33 Galilea baácdih bejna, Jesúswã Capernaum tʉ́tchiboó ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, ã chéenwãíh mʉʉdíh waadnít, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Namáboó jʉ̃óhnit, ¿Dedédih míic wéhe tibeé ñi chãj? ãt niijíp wʉt jĩ.

34 Páant ã niijíchah joinít, ĩt jepahcap wʉt jĩ. Namádih bejna, nin pah queétjeh ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ: “Chah jéihni jʉmna, weémboó maáh panihni wã jʉmna caá”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.* 35 Páant ĩ míic niijátjidih tíicna, Jesúsdih ĩt jepahcap wʉt jĩ. Páant ĩ jepahcah ennit, jʉibí chʉ́ʉdnit, ã bohénitdih bid bojnit, nin pah queétdihjeh ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Ded waóhni jʉmíhna, péeni jʉmat caá náahap. Ded maáh jʉmíhna, nihatdih teo wʉ̃hni jʉmat caá náahap, ãt niijíp wʉt jĩ.*

36 Páant niijnít, wébítdih bid bojnit, queét cãtíh ãt ñʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ñʉhat tʉ́ʉtnit, caandíh pin teonit, Jesús nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

37  —Ded wã náah yacatdih chãjat tʉ́ʉt niijná, biíc nin panihni wébítdih wẽi jwãáhna, weemdíhbʉt ã wẽi jwãáhna caá. Pánih weemdíh wẽi jwãáhna, wã íip, weemdíh wahnidihbʉt ã wẽi jwãáhna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

“Ded jwiítdih en jʉ̃ihcanni jwiítdih teo wáacni caá”, Jesús ã niiját

(Lc 9.49-50)

38 Tʉ́ttimah, Juan Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, jwĩ enechah, biíc newé ma wẽpatjĩh nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtʉp be. Obohjeéhtih, jwĩjeéh jʉmni ã nihcah, caandíh páant jwĩ chãjat tʉ́ʉtcap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

39 Páant ã niijíchah joinít, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Páant caandíh ñi niijcá bojoó. Ded wã náah yacatdih chãjat tʉ́ʉt niijná, wã wẽpatjĩh chãj jʉ́ʉtna, tʉ́ttimah weemdíh yeejép ã jéih niijcán niít. 40  Ded jwiítdih en jʉ̃ihcanni jʉmna, jwĩjeéh ã jʉmna caá.* 41  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, ded yeebdíh ã tʉ́i teo wáacachah enna, Dios caandíhbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá. Ñi babhbat pínah mahbitdihjeh yeebdíh ã wʉ̃hʉchah, páant ã chãjat jíib caandíhbʉt Dios ã tʉ́i chãjbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Bitadih jwĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, jwiítdih bʉ́dí peéh chãjat ã jʉmat

(Mt 18.6-9; Lc 17.1-2)

42  “Nin wébít panihni weemdíh tʉ́i jenah joinídih ded yeejép ã chãjat tʉ́ʉtatji jíib, Dios caandíh yeejép pohba ã peéh chãjbipna caá. Caán ã yéej chãjat tʉ́ʉtat pínah jã́tih, ã́ih bʉtdih bʉ́dí jeé jʉ́dʉjĩh chéo bʉ́ʉdhnit, bʉ́dí mʉjna caandíh ĩ yohochah, ãta tʉ́i tagaá. Páant ĩ chãjachah, caán wébít panihnidih ã yéejacah nihna, Dios páant bóo pohba caandíh ãta peéh chãjcan tagaá. 43-44  Ñíih téihyajĩh yeejép chãjna, caán téihyadih bóod yohat pahjeh caán ñi yéej chãjatdih ñi cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna ñi bejbipna caá. Caanná iigát dʉbcan, coyíwãbʉt wʉncannit ĩ jʉmbipna caá. Ñíih téihyadih ñi bóod yohochah nihna, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Yeébboó pánihni cóloh jʉmna yʉhna, tʉ́ttimah Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, chénat pah téihyajĩh iiguípna ñi bejechah, bʉ́dí yeejép ñita yap tagaá. Pánihna, ñi yéej chãjatdih cádahat caá náahap.* 45-46  Biíc yoobó ñíih jítchajĩh yeejép chãjadih bejna, caán jítchadihbʉt bóod yohat pahjeh caán ñi yéej chãjatdih ñi cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna ñi bejbipna caá. Caanná iigát dʉbcan, coyíwãbʉt wʉncannit ĩ jʉmbipna caá. Ñíih jítchadih ñi bóod yohochah nihna, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Yeébboó pánihni cólohjeh jʉmna yʉhna, tʉ́ttimah Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, chénat pah jítchajĩh iiguípna ñi bejechah, bʉ́dí yeejép ñita yap tagaá. 47-48  Biíc yoobó ñíih quíibjĩh ennit, yeejép chãjna, caan dáhdih ñi wã́at yohat pah caán ñi yéej chãjatdih ñi cádahaá. Caandíh cádahcan, iiguípna ñi bejbipna caá.*Caanná iigát dʉbcan, coyíwãbʉt wʉncannit ĩ jʉmbipna caá.*Caán quíibdih ma yohochah nihna, caan dáhjeh ãta bʉʉd tágaá. Pánihna, biíc bʉwá quíib wihcanni yʉhna, tʉ́ttimah Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, chénat pah quíibjĩh iiguípna ñi bejechah, yeejép pohba ñita yap tagaá.

49  “Nin baácdih jʉm jwʉhna, nihat cã́acwã yeejép yapat caá náahap, ĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́inijeh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Jwĩ jeémátdih nʉ́ʉmni ãpĩ́ náahna caá, ã tʉ́i nʉñat pínah niijná. Pánihat pah, cã́acwãdihbʉt yeejép yapat ã náahna caá, tʉ́ʉt nʉʉmnít, ĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. 50  Nʉ́ʉmni bʉiná, jeémátdih ã tʉ́i nʉñana caá. Obohjeéhtih, nʉ́ʉmni ã bʉyát beedéchah, ñi jéih jwʉ́ʉb bʉyácan caá. Pánihna, ñi jeémátdih nʉ́ʉmnijĩh ñi tʉ́i bʉyát pah, yeéb bitajeéh biícdih ñi tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, tʉ́inijeh ñi chãjaá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

10

Ĩ weha mánadih ĩ yohcat

(Mt 19.1-12; Lc 16.18)

1 Capernaum tʉ́tchimant bejnit, Judea baácna jʉibínit, Jordán mʉj conanaáboó Jesúswã ĩ chʉ́ʉh jʉibínachah, dawá Jesús pebh ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ, páant mʉntih. Páant ã pebh ĩ míic wáac jʉibínachah ennit, ãpĩ́ bohéátji pahjeh mʉntih ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ. 2 Páant ã bohéát pónih, fariseowãbʉt ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ, ded pah ã jepahatdih joinít, caandíh ĩ naóh yacat tʉ́ʉt niijná:

—¿Jwĩ weha mána yaádhdih jwĩ yohochah, ã tʉ́imi naniít? ¿Dios ã wʉtatboó páant niít ã chãjat tʉ́ʉtʉp, ma jenah joyóchah? ĩt niijíp wʉt jĩ.

3  —¿Ded pah tigaá Moisés ãt niíj wʉtji? Jesús queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joí jwʉ́ʉbanap wʉt jĩ.

4 —‘Majeéh bólidih cádahíhna, “Meém ma tʉ́icat enna, meemdíh wã yohna caá”, niíj daácnit, caántdih ñi wʉ̃hʉʉ́. Páant niíj daác wʉ̃hnit, majeéh bólidih ma cádahachah, ã tʉ́ina caá’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ, fariseowã ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.*

5  —Diosdih ñi nʉowã ĩ jepahíhcah enna, páant Moisés ãt niíj daacáp tajĩ. 6  Páant ã niíj daacátji ã jʉmʉchah yʉhna, jon jã́tih nin baácdih chãjnit, newé yad biícdih Dios ãt chãjap wʉt jĩ.* 7  Pánih biícdih ã chãjachah, newé ã mánadih cádahnit, yad biícdih ãpĩ́ jʉmna caá. 8  Queét chénewã jʉmna yʉhna, biíc bácah panihnit caá ĩ jʉmʉp.* 9  Pánihna, Dios queétdih biíc bácah panihnit ã chãjachah, queétjeh míic cádahcat caá náahap, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant ã niiját tʉ́ttimah, mʉʉ́boó jʉmna, páant ã naáwátjidih ã bohénit caandíh ĩt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 11 Páant ĩ ʉʉ́bh joyóchah, nin pah queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Ded ãjeéh bólidih yohnit, biíh wilidih jwʉ́ʉb áa jʉmna, ã yohnihdih yeejép ã chãjna caá. 12  Yad wilibʉt newédih yohnit, biíhdih jwʉ́ʉb áa jʉmna, mi yohnidih yeejép mi chãjna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús wébítdih ã ʉʉ́bát

(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)

13 Cã́acwã ĩ wehdih ã teo jã́ha ʉʉ́bát pínah niijná, Jesús pebhna ĩ mána ĩt ʉb jʉibínap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ã bohénitboó queétdih ennit, ĩt jípónih jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 14 Páant ĩ jʉ̃ihñʉchah ennit, Jesús íijnit, ã bohénitboodíh nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Wébít wã pebh ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh. ‘Ñi bejca bojoó’, queétbitdih ñi niijcá bojoó. ‘Dios wã maáh caá’, niijnít, queét wébít caá tʉ́i jenah joinít ĩ jʉmʉp. 15  Dios ã maáh jʉmʉpna waadnítboó nit wébít ĩ jenah joyát pah jenah joinít ĩ jʉmna caá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nitbit Diosdih ĩ náahat pah yeéb ñi náahcan, Dios pebhna ñi jéih bejcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.*

16 Páant niíj péanit, wébítdih ʉb tʉ́ʉh teo jã́hanit, nin pah Diosdih ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ: “Nitbitdih ma tʉ́i teo wáacá, Paá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Dawá bií déedih bíbohni Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)

17 Jesúswã namádih ĩ bejechah, biíc newé ñáo ñah bej, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh wẽina, nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Tʉ́i Bohéní, páantjeh Diosjeéh jʉmíhna, ded pah tigaá wã chãjbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

18  —¿Dépanih tigaá ‘Tʉ́ini’, weemdíh ma niíj? Diosjeh caá tʉ́ini. 19  Dios ã wʉtatdih ma jéihna caá. ‘Cã́acdih ma mao yohca bojoó.*Ma áa nihcannihjĩh ma yéej chãjca bojoó.*Ma nʉʉmcá bojoó.*Ma yeeca bojoó.*Bitadih yee naóhnit, ĩ́ih bií déedih ma ʉbca bojoó. Ma mánadih tʉ́inijeh ma chãjaáp’,*Dios ã niijíp jĩ. Caán ã wʉtatdih jepahat caá náahap, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

20 —Bohéní, wébít jʉmna, wã yap yohcatji pah, bʉʉbʉt biíc yoobó wã yap yohcan caá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niijíchah joí, en jã́hanit, Jesús caandíh ãt oyop wʉt jĩ.

—Diosjeéh ma tʉ́i jʉmat pínah, bainí caá meemdíh ã jʉdhdʉp. Nihat míih bií déedih jíib chãjadih ma bejeé. Pánih jíib chãjnit, caán jíibdih moh yéejnitdih ma wʉ̃hʉʉ́. Páant ma wʉ̃hʉchah, nin baácboó ma bíbohatji chah tʉ́ini míih pínah Dios pebhboó ã jʉmbipna caá. Wã niiját pah chãj péa, wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

22 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joiná yʉhna, caánboó dawá bií déedih bíbohni jʉmna, ã́ih bií déedih jíib chãj wʉ̃híhcan, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ. Pánih jĩ́gahnit, jepahcanjeh, ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

23 Páant ã jwʉ́ʉb bejechah, ã bohénitdih tac pʉ́ʉd ennit, nin pah Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Dawá bií dée bíbohnit Dios ã maáh jʉmʉpna ĩ waadát ã bʉona caá! ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Páant ã niijíchah joinít, queétboó ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Páant ĩ wʉ́hi bejechah ennit, queétdih Jesús nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Némewãá, det Diosdih tʉ́i jenah joicán, ‘Nihat wĩ́ih bií déejĩh wã tʉ́i yapbipna caá’, niíj jenah joinít, Dios ã maáh jʉmʉpna ĩ jéih waadcán caá. 25  Camelloboó awí íitbitdih ã yabac bejíhichah nihna, ãta bʉo tagaá. Pánihat pah, dawá bií dée bíbohni Dios ã maáh jʉmʉpboó ã waádíhichah yʉhna, bʉ́dí ã bʉona caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

26 Páant ã niijíchah joinít, chah wʉ́hi bejna, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Páant ã niijíchah bácah, Dios ã jʉmʉpboó ded ã jéih waadcán niít, ĩt niijíp wʉt jĩ.

27  —Cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ tʉ́i chãjíhna yʉhna, Dios pebhboó ĩ jéih bejcan niít. Diosjeh iiguípna bejnit déedih ã tʉ́i ʉbna caá. Caanjéh tigaá nihatdih jéih beedáni. Dedé jéihcat pínah caandíh ã wihcan caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

28 —Maá, weemdíh ma joi jwʉ́hʉʉ́. Majeéh péeat tʉ́ʉt niijná, jwiítboó nihatdih jwĩ cádahap jĩ, Pedroboó ãt niijíp wʉt jĩ.

29-30  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det wĩ́ih tʉ́ini doonádih jepahnit, wã weñat pínahdih chãjat tʉ́ʉt niijná, nihat ĩ́ih bií déedih cádahnit, páant ĩ chãjat jíib bʉ́dí tʉ́inidih ĩ bíbohbipna caá. Ĩ́ih mʉʉnádih, ĩ ʉ́ʉdwãdih, ĩ mánadih, ĩ weha mána yaádhdih, ĩ wehdih, ĩ́ih wápchidih yʉh bʉca cádahnit jʉmna, nin baácboó jʉm jwʉhna, chah dawá ĩ bíbohbipna caá. Obohjeéhtih, pánih tʉ́ini jʉmna yʉhna, yeejépbʉt ĩ yapbipna caá. Tʉ́ttimah bóo láabʉt páantjeh Dios biícdih ĩ jʉmbipna caá. 31  Obohjeéhtih, nin baácboó jʉm jwʉhnit, dawá cã́acwã bʉ́dí bií dée bíbohnitji, Dios pebhboó moh yéejnit ĩ jʉmbipna caá. Pánihna, nin baácboó dawá moh yéejnitji jeáboó maáta ĩ jʉmbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)

32 Tʉ́ttimah, Jesús Jerusalén tʉ́tchina ã bohénitdih ãt nʉmah aab béjep wʉt jĩ. Caán tʉ́tchina ã nʉmah bejechah ennit, ã bohénitboó ĩt wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Bita ĩjeéh péenitbʉt bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesús doce ã bohénitdihjeh bitadih yʉʉ́pbit nʉmah bejnit, ded pah cã́acwã caandíh ĩ chãjat pínahdih queétdih ãt jwʉ́ʉb naáwáp wʉt jĩ: 33  “Jerusalén tʉ́tchina aab béjna caá jwĩ chãjap. Caanná jwĩ jʉibíát tʉ́ttimah, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih caanjĩ́h moón ĩ teobipna caá. Pánih teonit, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih ĩ wʉ̃hbipna caá. Pánih wʉ̃hnit, judíowã nihcannitboodíh ĩ jwʉ́ʉb wʉ̃h yapabipna caá, weemdíh ĩ mao yohat pínah niijná. 34  Páant ĩ mao yohat tʉ́ʉtʉchah, queétboó deoh naóh, mao mácjĩh coí jã́hanit, weemdíh ĩ pʉ̃ibipna caá. Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, weemdíh ĩ mao yohbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ mao yohochah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá, páant mʉntih”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Santiago, Juanjĩh Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 20.20-28)

35 Páant Jesús queétdih ã niíj naóh péanachah, Zebedeo weh Santiago, Juanjĩh Jesús pebhna jʉibínit, caandíh nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, jwĩ niiját pah jwiítdih ma chãj wʉ̃hʉʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.

36  —¿Ded pah wã chãjat tigaá yeéb ñi náah? Jesús queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

37 —Nihat cã́acwã ĩ maáh waadná, meém biícdih jwiítdihbʉt ma chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, majeéh maáta jwĩ jʉmat pínah niijná. Weemdíh ma jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdat tʉ́ʉt, wã ʉ́ʉdboodíh wáyámant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

38  —Ded pah yeéb yeejép ñi yapat pínahdih jéihcan yʉhna, páant weemdíh ñi niíj ʉʉ́bhna caá. ¿Bʉʉ weém yeejép wã yapat pínahdih biíc yoobó yeebbʉ́t yeejép yapnit, ñi jéih bʉʉjámi naniít? queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.*

39 —Biíc yoobó yapna yʉhna, jwiítboó jwĩ jéih bʉʉjámi nacaá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

—Weém yeejép wã yapat pahjeh yeebbʉ́t yeejép ñi yapbipna caá. 40  Obohjeéhtih, pánih yapnit pínah ñi jʉmʉchah yʉhna, wãjeéh chʉ́ʉdnit pínahdih wã jéih ñíocan caá. Caandíh wã íipboó ãtát ámoh jwej péa tagaá. Pánihna, caán ã ñíonitjeh wã jéihyepmant bóo bʉwámant, wáyámant bóo bʉwámantbʉt ĩ chʉ́ʉdbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Santiago Juanjĩh ĩ ʉʉ́bátjidih joinít, bita ã bohénitboó queétdih ĩt íijip wʉt jĩ. 42 Páant ĩ íijichah ennit, nihat queétdih bid bojnit, Jesús nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Diosdih jéihcannit maátaboó ĩ́ih cã́acwãdih wʉtna, nihat jéihnit dée pah queétdih ĩpĩ́ wẽp wʉtna caá. 43  Yeébboó páant ñi jʉmca bojoó. Obohjeéhtih, ñijeéh jʉmni ded maáh jʉmíhna, nihat ãjeéh moondíh teo wʉ̃hni panihni jʉmat caá náahap.* 44  Ded nihatdih wʉtíhna, bitadih teo wʉ̃hni ã jʉmʉ naáh.* 45  Weembʉ́t oboh jʉmni panihni wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé jʉmna yʉhna, nin baácboó jʉ̃óhna, cã́acwã weemdíh ĩ teo wʉ̃hatdih wã bidcan caá. Pánih bidcan, queétdih teo wáacadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Dawá ĩ yéejat jíib iiguípna bejnit déejidih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, queétdih wʉn wʉ̃hʉdih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jéih encanni Bartimeodih Jesús ã booaat

(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43)

46 Tʉ́ttimah, Jesús ã bohénit biícdih Jericó tʉ́tchiboó ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Jʉibínit, ĩ waad yábac bejechah, queétdih dawá ĩt péenap wʉt jĩ. Páant ĩ yabac bejechah, jéih encanni, Bartimeo wʉ̃t jʉmni, namá jwẽ́ejdih dinero ʉʉ́bh chʉ́ʉdna ãt chãjap wʉt jĩ. Caán Timeo ã wʉ̃ʉ́h wʉt jĩ.

47 Pánih chʉ́ʉdnit, Jesúswã ĩ yap bejechah joinít, Bartimeo nin pah ãt niíj ej jwíihip wʉt jĩ:

—¡Jesús, David jʉima, Dios ã wahni, weemdíh ma jĩ́gah en teo wáacá! ãt niíj ejep wʉt jĩ.

48 Obohjeéhtih, páant ã niíj ejechah joinít, cã́acwã caandíh ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Pánih ejcan, ma laihca bojoó, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.

Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jʉ̃ihñʉchah yʉhna, Bartimeoboó chah wẽpép ãt ejep wʉt jĩ.

—¡David jʉima, Dios ã wahni, weemdíh ma jĩ́gah en teo wáacá! ãt niijíp wʉt jĩ.

49 Bartimeo páant ã niíj ejechah joinít, bejna yʉhna, chãonít, nin pah Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Caán ã jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma weñeé. Ma ñah ñʉhʉʉ́. Meemdíh ‘Jʉ̃ʉ́wʉ́’, ã niijná caá, caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

50 Páant ĩ niijíchah joinít, ã́ih jih bóo yégueh chóodih ʉb yoh jéena, ñah ñʉhnit, Bartimeo Jesús pebhna ãt bejep wʉt jĩ.

51 Páant ã pebhna jʉibínachah, Jesús caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedé dée tigaá meemdíh wã chãjbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Bohéní, bʉ́dí wã eníhna caá, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

52  —Ma bejeé. Weemdíh ma tʉ́i jenah joyát jíib enni ma jʉmna caá, Bartimeodih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús páant ã niijíchahjeh, Bartimeo ãt jéih enep wʉt jĩ, bʉca. Pánih ennit, Jesús ã bejechah, Bartimeobʉt ãjeéh ãt bejep wʉt jĩ.

11

Jesúswã Jerusalénna ĩ waadát

(Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Jericó tʉ́tchimant bejnit, Jesús ã bohénit biícdih Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caán tʉ́tchidih ĩ jʉibíát pínah jã́tih, Betfagé tʉ́tchibit, Betania tʉ́tchibitbʉt pebhbit ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Olivo dah jeé pʉ́ʉjdih bóo tʉ́tchina wʉt jĩ. Caánboó jʉibínit, chénewã ã bohénitdih caán bainí tʉ́tchina Jesús ãt wahap wʉt jĩ.

2  —Con pebhbit bóo tʉ́tchibitna ñi bejeé. Caanná jʉibínit, chéoni burro wʉ̃ʉ́hdih ñi enbipna caá. Cã́acdih dʉo jwʉ́hcanni caá. Caandíh ñi wataáp. Watnit, ñi ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́. 3  Bita ñi watatdih ennit, ‘¿Dépanih tigaá caandíh ñi wat?’ ĩ niijíchah, ‘Jwĩ Maáh caandíh ã ʉb jwʉhat tʉ́ʉtʉp be. Ã náahatdih chãj péa, ã jwʉ́ʉbabipna caá’, queétdih ñi niijí, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Jesús páant ã niijíchah joinít, ĩt bejep wʉt jĩ. Jʉibínit, jẽc pebh chéoni, namáboó ñʉhni, burro wʉ̃ʉ́hdih ĩt enep wʉt jĩ. Ennit, caandíh ĩt watap wʉt jĩ. 5 Caan pébh en ñʉhnit, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá caandíh ñi wat? ĩt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Jesús ã niijátji pah queétdih ĩt jepahap wʉt jĩ.

—Páant ta tigaá. Ñi ʉb bej jwʉhʉʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús ã páñapboó ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 7 Pánih ʉb jʉibínit, ĩ́ih jih bóo yégueh chóodih tóo dʉgnit, burrodih ĩt cáagap wʉt jĩ. Cáag péanachah, burrodih pʉ́ʉh laabnít, yéguehjih Jesús ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉdnit, Jesúswã Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. 8 Dawá cã́acwã ĩ́ih jih bóo yégueh chóodih namáboó ĩt jwej waáwáp wʉt jĩ. Bitabʉt tʉ́tchi jwẽ́ejdih ĩ bóodniji táam nʉ́onadih ʉb jʉ̃óhnit, namáboó ĩt jwej waáwáp wʉt jĩ. Ĩ́ih yégueh, táam nʉ́onadihbʉt namáboó jwej waóhna, Jesús ĩ maáh pínah ã jʉmatdih jʉ́ʉtna ĩt chãjap wʉt jĩ. 9 Páant Jesúswã ĩ bejechah, ã waáwápmant, ã méimant péenitbʉt nin pah ĩt niíj ejep wʉt jĩ:

—¡Diosdih jwĩ wẽi naóh jĩíh! ¡Hosana, nin Dios ã wahni jwiít judíowãdih teo wáacni pínah ã tʉ́i jʉmʉ naáh!* 10 Jwĩ nʉo David ã maáh jʉmatji pah nin jʉ̃óhni ã jwʉ́ʉb maáh jʉmbipna caá. ¡Tʉ́ina caá ã maáh jʉmat pínah! ¡Tʉ́ina caá, Paá! ¡Meém caá mat wahap! niijná ĩt chãjap wʉt jĩ.

11 Pánih bejna, Jesúswã Jerusalén tʉ́tchina jʉibínit, Dioíh mʉʉná ĩt waad béjep wʉt jĩ. Pánih waad béjnit, Jesús nihatdih ãt táoh en jibip wʉt jĩ. Táoh en péanit, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Betania tʉ́tchina Jesús doce ã bohénit biícdih ʉ̃wʉdih ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

Jesús higuera nahdih ã wʉnat tʉ́ʉtat

(Mt 21.18-19)

12 Tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih queét Betania tʉ́tchidih ʉ̃onitji Jerusalén tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, nʉʉgʉ́p wʉnna, higuera tʉ́i wawá jʉmni nahdih yʉʉ́p en bojnit, Jesús ã́ih quehedih bididih ãt bejep wʉt jĩ. 13 Obohjeéhtih, tʉ́ini wawá jʉmna yʉhna, quehcat láa ã jʉmʉchah, ã́ih quehe ãt wihcap wʉt jĩ. 14 Pánihna, ã quehcatdih enna, nin pah Jesús caan náhdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ma quehcah, cã́acwã míih quehedih ĩ jwʉ́ʉb jeémpcan niít! ãt niijíp wʉt jĩ.

Caan náhdih páant ã niijíchah, ã bohénit ĩt joyóp wʉt jĩ.

Jíib chãjnitdih Dioíh mʉʉmánt Jesús ã jʉ̃ih ñʉʉn bácaat

(Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

15 Páant niíj péanit, Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Dioíh mʉʉ́ jóocmant bóo jʉʉ́hdih ĩt jwʉ́ʉb waad béjep wʉt jĩ. Pánih waad béjnit, bií dée jíib chãjnitdih Jesús ãt jʉ̃ih ñʉʉn bácanap wʉt jĩ. Dinero tʉ́ʉt nʉʉmnít cã́acwãíh cáagat naanádih, jopwãdih jíib chãjnitíh chʉ́ʉdat naanádihbʉt ãt ʉb yoh ã́acanap wʉt jĩ. 16 Pánihna, bií déedih jípónih ʉb yabac bejnitdih Jesús ãt jʉ̃ih jwʉ́ʉba bojop wʉt jĩ.

17 Pánih jʉ̃ih baca péanit, caánboó jʉmnitdih Jesús nin pah ãt niíj bohénap wʉt jĩ:

—Dios naáwátdih naóh yapani jon jã́tih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Wĩ́ih mʉʉ́ nihat baácmant moón weemdíh ʉʉ́bát pínah mʉʉ́ caá”, Dios ã niijíp be’, ãt niíj daacáp tajĩ.*Obohjeéhtih, cã́acwã Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ĩ jʉyʉ́chah yʉhna, yeébboó queétdih yeenit nʉʉmná caá ñi chãjap. Pánih chãjnit, Dioíh mʉʉdíh yéejana, nʉʉmnít ĩ jʉmat pínah mʉʉ́ chãjna caá ñi chãjap,* Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant Jesús ã niíj bohéátdih joinít, dawá cã́acwã bʉ́dí ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Ĩ joí wʉ́hi bejatdih jéihnit, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt cã́acwãboó queétdih cádahnit, Jesúsboodíh ĩ jwʉ́ʉb péeat pínahdih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Jesús Dioíh mʉʉdíh páant ã niijíchah joinít, caandíh ʉ́ʉmna, nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá caandíh jwĩ jéih mao yohbi?” ĩt niijíp wʉt jĩ.

19 Tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jesúswã Jerusalén tʉ́tchimant ĩt jwʉ́ʉb bac bejep wʉt jĩ, páant mʉntih.

Higuera nah ã wʉnat

(Mt 21.20-22)

20 Tʉ́ttimah bóo yeó jáap, Jerusalén tʉ́tchina jwʉ́ʉb aab béjna, higuera nahjidih ĩt enep wʉt jĩ. Caan náh ãtát wʉnah bejep wʉt jĩ. 21 Caan náh ã wʉnatdih ennit, Jesús ã niijátjidih náhninit, Pedroboó caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Bohéní, ma eneé! Higuera nah ma wʉnat tʉ́ʉtni jáantjeh ãt wʉnah bejep tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

22  —Dios ã wẽpatdih ñi tʉ́i jenah joyoó. 23  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Diosdih tʉ́i jenah joinít, ‘Weém wã ʉʉ́bát pahjeh ã yapbipna caá’, ñi niíj jenah joyóchah, ñi niiját pahjeh ã yapbipna caá. Dios ã wẽpatdih tʉ́i jenah joiná, nin jeedíh bʉ́dí mʉjna ñi bejat tʉ́ʉtʉchah, ñi niiját pahjeh ã yapbipna caá.* 24  Nin pah yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Diosdih ʉʉ́bhna, ‘Wã ʉʉ́bát pahjeh tigaá weemdíh ã wʉ̃hʉp’, niíj jenah joinít, ñi ʉʉ́bátdih ñi bíbohbipna caá. 25  Obohjeéhtih, Diosdih ñi ʉʉ́bát pínah jã́tih, yeebdíh bita yeejép ĩ chãjatjidih ñi íij yayaá. Páant ñi íij yayáchah ennit, yeébboó ñi yéej chãjatdih jwĩ íip jeáboó jʉmnibʉt ã íij yaibípna caá.* 26  Obohjeéhtih, yeebdíh yeejép chãjnitdih ñi íij yaicáh ennit, jwĩ íip jeáboó jʉmni biíc yoobó ñi yéej chãjatdih ã íij yaicán niít, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ã wẽpat

(Mt 21.23-27; Lc 20.1-8)

27 Páant niij béjna, Jerusalénna Jesúswã ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Dioíh mʉʉ́ jóocmant bóo jʉʉ́hdih ĩt táoh enep wʉt jĩ, páant mʉntih. Páant Jesús ã táoh enechah, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, jwiít judíowãdih waóhnit biícdih ã pebh jʉibínit, 28 nin pah caandíh ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Deíh wẽpatjĩh tibeé jwíin páant ma chãj? ¿Déhe tibeé meemdíh páant ã wʉt? ĩt niijíp wʉt jĩ.

29  —Yeebdíh caá wã jwíih ʉʉ́bh joibíp. Weemdíh ñi tʉ́i jepahachah, weembʉ́t ñi ʉʉ́bh joyátdih wã jepahbipna caá. 30  ¿Juan yeebdíh ã daabánachah, déhe tibeé caandíh ãt daabáát tʉ́ʉtji? yeéb ñi jenah joyóchah. ¿Dios ãt wʉtjican taniít? ¿Cã́acwãboó niít caandíh ĩt daabáát tʉ́ʉtjip? ñi jenah joyóchah, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

31 Páant ã niijíchah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá jwĩ niíj jepahbi? ‘Dios Juandih ãt wʉtʉp tajĩ’, jwĩ niijíchah, ‘Páant ã jʉmʉchah yʉhna, ¿dépanih tijĩí caandíh ñi jepahcan?’ jwiítdih ã niíj jʉ̃ihbipna caá. 32 Obohjeéhtih, nitboó ‘Juan Dios naáwátdih naóh yapani yoobát ã jʉmʉp jĩ’, ĩ niíj jenah joiná caá. Páant ĩ niíj jenah joyóchah, jwiítboó ‘Cã́acwãjeh caandíh ĩt daabáát tʉ́ʉtjip taga’, jwĩ niíj jepahachah, queét jwiítdih ĩ íijbipna caá”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ. Pánihna, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, jwiít judíowãdih waóhnitbʉt cã́acwãdih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 33 Pánih ʉ́ʉmnit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Juandih daabáát tʉ́ʉtnidih jwĩ jéihcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Caán láa bácah weemdíh wʉtnidih weembʉ́t yeebdíh wã naóhcan niít, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

12

Jiwá iguíhadih yeejép teo wʉ̃hnit naáwát

(Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)

1 Páant niíj péanit, Jesús nin ã jenah joiní naáwátjĩh cã́acwãdih ãt niíj bohénap wʉt jĩ: “Biíc newé jiwá iguíhdih ã momop be. Mom péanit, wáihyat jʉ́dʉdih chãj péa, caán iguíhdih ĩ bʉ́ʉh chʉñat pínah mʉʉdíhbʉt ã chãjap be. Pánih chãj péa, jap bóo mʉʉdíhbʉt ã chãjap be, caán iguíh wáapdih ĩ en dawát pínah niijná. Caandíh chãj péa, bitadih en dawát tʉ́ʉtnit, caán biíh baácboó jib jwʉhʉdih ã bejep be.* 2  Tʉ́ttimah, iguíh ei láa caandíh teo wʉ̃hnidih ã́ih iguíh wáapna ã wah bojop yʉh be, ã́ih iguíh jíibdih ã ʉʉ́bát pínah niijná. 3  Obohjeéhtih, caanná ã jʉibínachah, iguíhadih en daonítboó caandíh teonit, ĩ maáhdih jíib wahcanjeh, ĩ pʉ̃i ñʉʉn yóh jwʉ́ʉba bojop be. 4  Tʉ́ttimah, iguíha mínah biíh caandíh teo wʉ̃hnidih ã jwʉ́ʉb wahap yʉh be, páant mʉntih. Obohjeéhtih, ã jʉibínachah, caandíhbʉt yeejép niijnít, ã́ih wao dáhdih ĩ dʉ́ʉc mawap be. 5  Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, biíhdih ã wah bojochah, wápchi en daonít caandíh ĩ mao yohop be. Dawá bitadihbʉt ã wahachah, biquínadih mao yohnit, bitadih ĩ yeejép chãjap be.

6  “Caán iguíha mínahdih ã wʉ̃ʉ́h, bʉ́dí ã oinijeh ã jʉdhdʉp be. Pánihna, ã wʉ̃ʉ́h ã oinidih ã wahap be, bʉca. Pánih wahnit, nin pah ã niíj jenah joyóp yʉh be: ‘Wã wʉ̃ʉ́hboodíh ĩ tʉ́i chãjbipna caá’, ã niijíp be. 7  Obohjeéhtih, wápchi en daonítboó queétjeh nin pah ĩ míic niíj wéhenap be: ‘Nin wápchi mínah wʉ̃ʉ́h caá. Caandíh jwĩ mao yoh jĩíh, behe ã wʉnat tʉ́ttimah, nin jwĩ́ih wáap ã jʉmat pínah niijná’, queétjeh ĩ míic niijíp yʉh be. 8  Páant niijná, caandíh mao yohnit, wápchi jwẽ́ejboó ã́ih bácahjidih ĩ yohop be.

9  “¿Wápchi mínah jwʉ́ʉb jʉibínit, ded pah tigaá caán wápchidih en daonítdih ã chãjbi? Nin pah queétdih ã chãjbipna caá: Queétdih mao yohnit, bitaboodíh caán wápchidih ã en dawát tʉ́ʉtbipna caá. 10-11  ¿Dios naáwátdih naóh yapani ã daacátjidih yeéb ñi bohécannit jĩí? Nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Mʉʉ́ teonit tʉ́ini jee dáhnadih ñíonit, ĩ náahcanni dahdih ĩ yohop yʉh be. Obohjeéhtih, caán ĩ yohni dahdihjeh tigaá Dios ã ñíwip. Caandíh ñíonit, ã́ih mʉʉ pánihnidih chãjna, choójboó caan dáhdih ã jwíih jwejep be, caán mʉʉdíh tʉ́i jenah enat tʉ́ʉt niijná. Caán jee pánihni Dios ã wahni pínah Cristo tigaá. Páant ã chãjachah ennit, jwiítboó caandíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá’, ãt niíj daacáp tajĩ”,(Sal 118.22-23)

Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

12 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, jwiít judíowã jwĩ maáta biícdih nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “Jesús iguíhadih en daonít naáwátjĩh jwiítdih jʉ̃ihna caá ã chãjap”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joinít, Jesúsdih ĩt tewíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwãdih ʉ́ʉmnit, caandíh teocanjeh, ĩt bejep wʉt jĩ.

Romano maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinero jʉ́dʉ

(Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)

13 Pánih bejnitji fariseowã ĩ maátaboó biquína ĩjeéh moondíh Herodesjeéh moondíhbʉt, Jesús pebhna wahna, caandíh ĩt ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, Jesús mácah ã jepahachah, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná. 14 Pánihna, Jesús pebhna jʉibínit, queét yeenitboó caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt yʉh jĩ:

—Bohéní, yeecanni jʉmna, Dios ded pah jwiítdih ã chãjat tʉ́ʉtatdih yoobópdih ma bohéátdih jwĩ jéihna caá. Ded pah cã́acwã ĩ niijíchah, maáta ĩ jʉmʉchah yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh yoobópdih mapĩ́ naóhna caá. Páant yoobópdih naóhni jʉmna, nin jwĩ ʉʉ́bh joyátdih ma jepahaá: ¿Roma baácdih moón ĩ maáh César ã ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih caandíh jwĩ wʉ̃hʉchah, ã tʉ́i niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

15 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah, ĩ yeeatdih jéihnit, nin pah Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Yeéb yeenit, ¿dépanih tigaá weemdíh mácah ñi jepahat tʉ́ʉt? Ñi bíbohni dinero jʉ́dʉdih weemdíh ñi wʉ̃hʉʉ́, wã en jwʉhat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ã niijíchah joinít, caandíh biíc jʉ́dʉ ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ĩ wʉ̃hʉchah, caán jʉ́dʉdih ennit,

—¿Nin jʉ́dʉboó deíh móot, deíh wʉ̃t tigaá ã jʉm? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Césaríh móot, ã́ih wʉ̃tbʉt ã jʉmna caá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

17  —Caán láa bácah nin jʉ́dʉ Césaríh pínah caá. Pánihna, ã́ih pínah ã jʉmʉchah, caandíh wʉ̃hat caá náahap. Obohjeéhtih, Dioíh pínah mácah ã jʉmʉchah, Diosboodíh ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niíj jepahachah, ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

Cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mt 22.23-33; Lc 20.27-40)

18 Páant queétdih ã jepahat tʉ́ttimah, biquína saduceowã jwʉh Jesús pebh ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Queét saduceowã “Cã́acwã wʉnna, ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít”, niijnít ĩ jʉmʉp jĩ.* 19 Páant niíj jenah joinít, nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, nin pah Moisésji ãt niíj bohénap tajĩ: ‘Weép jeñé weh wihcanjeh ã wʉnʉchah, ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih jwʉ́ʉb áa jʉmat náahap. Pánihna, ã ʉ́ʉdboó áa wih jwʉhcanni ã jʉmʉchah, éemp wʉnnihdih ã bíboho naáh, ã ʉ́ʉd jeñé báadhda weh pah ĩ weh jʉmat pínah niijná’, Moisésji ãt niíj daacáp tajĩ.* 20 Biíc weh sietewã ĩ jʉmʉp be. Weép jeñéboó áa jʉm, weh wihcanjeh ã wʉnʉp be. 21 Ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih ã jwʉ́ʉb áa jʉmʉp yʉh be. Páant áa jʉmat tʉ́ttimah, weép jeñé pahjeh mʉntih, weh wihcanjeh caanbʉ́t ã wʉnʉp be. Tʉ́ttimah bóobʉt weép jeñé áajidih jwʉ́ʉb áa jʉmna yʉhna, caanbʉ́t weh wihcanjeh ã wʉnʉp be. 22 Páant míicjeh queét nihat ĩ bʉʉ́d beedép be. Páant mi weha mána ĩ wʉn beedát tʉ́ttimah, ĩ áajibʉt mi wʉnʉp be. 23 Pánihna, queét nihat siete ĩ áaji, nihat ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ¿ded áa tigaá mi jʉmbi? Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

24 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Dios naáwátdih jéihcan, ã wẽpatdihbʉt jéihcan, yeébboó yoobópdih jenah joicánnit caá. 25  Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, jeáboó jʉmna, ángelwã pah áa wihcannit ĩ jʉmbipna caá. 26  Obohjeéhtih, wʉnnitji ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih yeéb ñi jéihyatdih náah yacna, nin pah wã naóhna caá: Moisésji iigní chálihdih ã enatjidih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Dios nin pah weemdíh ã niijíp jĩ: “Weém Abraham, Isaac, Jacob ĩ Maáh caá”, ã niijíp jĩ’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 27  Ĩ wʉnat tʉ́ttimah yʉhna, ‘Ĩ Maáh caá’, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. ‘Ĩ Maáh caá’, ã niijátjidih joinít, báadhnit ĩ jʉmatdih jwĩ jéihna caá. ¡Dios báadhnitdihjeh maáh ã jʉmna caá! Pánihna, ‘Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít’, niíj jenah joiná, yoobópdih ñi jenah joicán caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Chah jenah joyát wʉtat

(Mt 22.34-40)

28 Moisés ã wʉtatjidih bohénitjeéh jʉmni Jesúswã pebh jʉibínit, ĩ míic wéhenachah, ãt joyóp wʉt jĩ. Jesús ã tʉ́i jepahachah joinít, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dios jwiítdih ã wʉtat deddih tigaá chah jenah joyát náah? ãt niijíp wʉt jĩ.

29  —Nin wʉtat caá chah ã jʉmʉp: ‘Yeéb judíowã nindih ñi joyoó: Dios ñi Maáh, biícjeh tigaá ã jʉmʉp. 30  Páant ã jʉmʉchah, chah jenah joí, tʉ́i jepahnit, wẽinit, caandíh bʉ́dí ñi oyoó’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 31  Caán wʉtat nʉmp, nin biíh wʉtat ã jʉmna caá. ‘Meemjéh ma míic oyat pah mʉntih, bitadihbʉt bʉ́dí ma oyoó’, ãt niíj daacáp tajĩ.*Caán chéne wʉtatna nihat biíh wʉtatnadih chah jenah joyát pínah ã jʉmna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

32 —Páant tigaá Bohéní. Yoobópdih tigaá ma niijíp. Dios biícjeh tigaá báadhni. Biíh wihcan caá.* 33 Páant ã jʉmʉchah, caandíh chah jenah joí, tʉ́i jepahnit, wẽinit, oyat caá jwiítdih náahap. Jwĩ míic oyat pahjeh bitadihbʉt oyat caá náahap. Nʉñʉ́pdih mao cáonit, Diosdih jwĩ weñechah, ã tʉ́ina caá. Páant ã tʉ́yʉchah yʉhna, Diosdih, cã́acwãdihbʉt jwĩ oyat caá chah ã náahap. Meém páant ma niiját yoobópdih tigaá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

34  —Dios ma maáh ã jʉmat pínah bainí caá meemdíh ã jʉdhdʉp, Moisés ã wʉtatjidih bohénidih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joí ʉ́ʉmnit, bita ĩt ʉʉ́bh joicáp wʉt jĩ.*

¿Cristo déhe ã jʉima tigaá?

(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)

35 Dioíh mʉʉdíh waadnít, Jesús nin pah ãt niíj bohénap wʉt jĩ:

—‘Dios ã wahni pínah Cristo David jʉima ã jʉmbipna caá’, Moisésji ã wʉtatdih bohénit ĩ niíj naóhna caá. ¿Páant niíj naóhna, ded pah niíj bohé tigaá ĩ chãj? 36  Davidjijeh Tʉ́ini Espíritu ã wʉtʉchah, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Diosboó wã Maáhdih nin pah ã niijná caá: “Wã jéihyepmant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdʉ́. Pánih chʉ́ʉdnit, nihatdih ma wʉtʉchah, meemdíh en jʉ̃ihnitdih wã yap yohat tʉ́ʉtbipna caá”, ã niijná caá’, Davidji ãt niíj daacáp tajĩ.(Sal 110.1)

37  Páant niíj daácnit, Davidji Cristodih ‘Maá’, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah yʉhna, ¿ded pah tigaá Cristo David jʉima ãt jʉmji? Jesús queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

Páant ã niíj bohénachah, dawá caandíh ĩt tʉ́i wẽi joyóp wʉt jĩ.

Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩ tʉ́icat

(Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47)

38 Páant niíj péanit, Jesús nin pah queétdih ãt jwʉ́ʉb niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩ yéej chãjatdih ñi tʉ́i eneé. Páant queét ĩ chãjat pah ñi chãjca bojoó. Queét maátni yégueh tʉ́ini chóo dʉonít, cã́acwã ĩ enepdih ĩpĩ́ táoh jib bejna caá. Bií dée jíib chãjapboó bita queétdih tʉ́i wẽi jwãáh ʉʉ́bátdih ĩpĩ́ náahna caá. 39  Jwiít judíowã jwĩ bohéát mʉʉdíh waáwápboó ĩpĩ́ chʉ́ʉdna caá, nihat queétdih ĩ tʉ́i wẽi enat pínah niijná. Nʉmah jeémépboobʉ́t bejnit, waáwápboó míicjeh chʉ́ʉdna, ĩpĩ́ wẽina caá. 40  Obohjeéhtih, queét éemp wʉnnit yaádíh mʉʉnádih ĩpĩ́ dʉ́ʉc wáina caá. Páant queét yaádhdih dʉ́ʉc wáina yʉhna, cã́acwã ĩ enepdih Diosdih maatápdih ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá, queétdih ĩ wẽi enat pínah niijná. Páant ĩ chãjat jíib Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Éemp wʉnnih Diosdih mi wʉ̃hat

(Lc 21.1-4)

41 Judíowã ĩ wʉ̃hni dinero ámohat paih pebh Jesús ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉdna, cã́acwã caan páihdih dinero ĩ yacachah, ãt enep wʉt jĩ. Caán dinero Dioíh mʉʉdíh ĩ ámohochah, ĩ jíib chãjat pínah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dawá bií dée bíbohnit caan páihdih bʉ́dí dinero ĩt yacap wʉt jĩ. 42 Obohjeéhtih, éemp wʉnnih moh yéejnihboó caan páih pebh jʉibínit, chéne jʉ́dʉna cobrejĩh ĩ chãjnijidih mit yacap wʉt jĩ. Caán jʉ́dʉna nʉmp bainí jíib jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 43 Caán jʉ́dʉnadih mi yacachah ennit, ã bohénitdih ã pebhna jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, nin pah Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nint éemp wʉnnih moh yéejnihboó bita nihat ĩ wʉ̃hat chah mi wʉ̃hʉp be. 44  Bita dawá bií dée bíbohnit, bʉ́dí ĩ wʉ̃hʉchah yʉhna, queétboó páantjeh bʉ́dí ĩ bíbohna caá. Obohjeéhtih, nint moh yéejnihboó nihat mi jeémát pínahdih mi jíib chãjat déejibitdih mi wʉ̃h beedánap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

13

Dioíh mʉʉdíh bita ĩ yohat pínah

(Mt 24.1-2; Lc 21.5-6)

1 Páant niíj péanit, Dioíh mʉʉmánt ĩ bac bejechah, biíc ã bohéni nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Bohéní, ma eneé! Nin mʉʉ́ bʉ́dí jee dáhnajĩh ĩ chãjni ¿tʉ́ini mʉʉ́ nihcan niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

2  —Tʉ́ttimah, jwiít judíowãdih eníhcannit jʉinít, nin jwĩ enni bʉ́dí mʉʉ́, nin jee dáhnadihbʉt, ĩ yoh beedábipna caá. Biíc jee dáh biíh dahjih lajni ã wihcan niít, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Péeni yeó jáap jã́tih ded pah ã yapat pínah

(Mt 24.3-28; Lc 21.7-24; 17.22-24)

3 Tʉ́ttimah, Jesúswã Olivo jeená pʉ́ʉh laab béjnit, Dioíh mʉʉ́ ã tʉ́i jígohopboó ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesús yʉʉ́pbit ã chʉ́ʉdʉchah, Pedro, Santiago, Juan, Andrésjĩh ã pebh jʉibínit, nin pah caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ:

4 —Ma naáwá jwiítdih. ¿Débólih tigaá meém ma niiját pah ã yapbi? ¿Péeni yeó jáap jã́tih ded pah tigaá ã jwíih yapachah, jwĩ enbi? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

5  —Yeéb ñi tʉ́i chãja chaáh. Bita ĩ yeeatdih ñi joicá bojoó. 6  ‘Weém Cristo caá’, niíj yeenit, dawá ĩ jʉ̃óhbipna caá. Páant ĩ yeenachah joinít, Diosdih cádahna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, páant niijnítboodíh dawá ĩ péebipna caá.

7  “Pebhbit jʉmnit ĩ míic mawatdih, yʉʉ́p jʉmnit ĩ míic mawat doonádihbʉt ñi joibípna caá. Pánih joiná yʉhna, caandíh bʉ́dí ñi jenah joicá bojoó. Páant ã yapbipna caá. Obohjeéhtih, páant ã yapachah yʉhna, péeni yeó jáap pínah páantjeh ã jʉdh jwʉhbipna caá. 8  Caán láa biíc baácdih moón biíh baácdih moonjĩ́h ĩ míic maobipna caá. Nihat baácboó bʉ́dí míic mawat ã jʉmbipna caá. Dawá pebhboó nʉʉgʉ́p láa, baác méméatbʉt ã jʉmbipna caá. Páant ã yapachah yʉhna, nin baácdih moón chah yeejép ĩ yapat pínah ã jʉdh jwʉhbipna caá.

9  “Páant ã yapachah ennit, yeebjéh ñi tʉ́i chãja chaáh. Bita yeebdíh teonit, maátadih ĩ wʉ̃hʉchah, jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉ́boó ĩ pʉ̃ibipna caá. Páant ĩ chãjachah, wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, tʉ́tchidih moón maátadih, queét chah maátadihbʉt bita yeebdíh ĩ naóh yacbipna caá, ĩ peéh chãjat pínah niijná. Páant queét pebh ñʉhnit, wĩ́ih tʉ́ini doonádih queétdih ñi naóhbipna caá. 10  Péeni yeó jáap jã́tih tʉ́ini doonádih nihat baácdih moondíh naóh bohéát caá náahap. 11  Yeebdíh peéh chãjat tʉ́ʉtni pebhna ĩ ʉb bejechah, ‘¿Caandíh ded pah wã naóhbi?’ ñi niíj jenah joicá bojoó. Caanná ñi jʉmʉchahjeh, ñi naáwát pínahdih Tʉ́ini Espírituboó yeebdíh ã jéihyabipna caá. Páant ã niijátdih joinít, ñi naóh yapanaá. Pánih naóhna, ñi jenah joyátjĩhjeh ñi niijcán niít.* 12  Caán láa biíc ã ʉ́ʉddih, biíhboó ã ʉ́ʉd jeñédih mao yohat tʉ́ʉtna, ĩ wʉ̃hbipna caá. Ĩ íip ã wehdih, ĩ wehboó ĩ mánadihbʉt mao yohat tʉ́ʉtna, ĩ wʉ̃hbipna caá. 13  Pánihna, wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib nihat yeebdíh ĩ eníhcan niít. Páant yeejép ñi yapna yʉhna, weemdíh ñi cádahcah, péeni yeó jáapdih yeebdíh wã tʉ́i ʉbbipna caá.*

14  “Bita ĩ pãpnidih Diosdih weñat mʉʉ́ diítboó jwejnit, cã́acwã caánboodíh weñaat tʉ́ʉtna, caán mʉʉ́ ã tʉ́yatdih ĩ yéejanachah, ñi enbipna caá. Diosdihjeh cã́acwã ĩ ʉʉ́bát mʉʉ́ ã jʉmʉchah, caán pãpnidih caánboó jwejcat caá náahap. Dios naáwátdih naóh yapani Danielji, caandíh ãt naóh daacáp tajĩ.*Caán ã daacátjidih ennit, ñi tʉ́i beh joyoó. Caanjĩ́h yeejép ĩ pãpni ã jʉmʉchah ennit, Judea baácboó jʉmnit, jeéboó ĩ jweí pʉ́ʉh laab béje naáh. 15  Caán láa cã́acwã tʉbit yeejép ĩ yapachah, waícanjeh ĩ jweí ñáo pʉ́ʉh laab béje naáh. Ded mʉʉ́ chahmant bóo coahboó jʉmni dei bejnit, ã́ih bií déedih ʉbʉdih waadcánjeh, yoobópdih ã jwei béje naáh. 16  Wápchiboó jʉmni ã́ih yéguehnadih ʉbʉdih ã jwʉ́ʉb bejca bojo naáh.* 17  Caán láa wʉdʉ jʉmnit yaádh, ĩ wehdih tʉ́ʉhnitbʉt ĩ jweyéchah, queét yaádhdih chah ã bʉobipna caá. 18  Nin pah Diosdih ñi niíj ʉʉ́bʉ́: ‘Mah noój láa ã jʉmʉchah, páant yeejép ã yapca bojo naáh’, caandíh ñi niijí. 19  Caán yeó jáapnadih cã́acwã tʉbit yeejép ĩ yapbipna caá. Nin baácdih Dios ã chãjat tʉ́ttimah, cã́acwã yeejép ĩ yapna yʉhna, péeni yeó jáapnadih chah yeejép pohba ĩ yapbipna caá. Páant yeejép ĩ yapat tʉ́ttimah, ĩ jwʉ́ʉb yeejép yapcan niít.* 20  Tʉbit yeejép yapat pínah daocánni yeó jáapna Dios ã jwej jwʉhbipna caá, ã ñíonitboó ĩ jéih bʉʉjáát pínah niijná. Páant ã chãjcah nihna, ded ãta bʉʉjácan tagaá.

21  “Caán láa det yeebdíh ‘Ñi eneé. Ninjĩh caá Cristo ã jʉmʉp’, ĩ niijíchah, ‘Conjĩh caá Cristo ã jʉmʉp’, bitabʉt ĩ niijíchah, ñi joyáh bojoó. 22  Caán láa dawá yeenit ĩ jʉmbipna caá. ‘Weém Cristo caá’, niíj yeenit, ‘Weém Dios naáwátdih naóh yapani caá’, niíj yeenitbʉt ĩ jʉmbipna caá. Cã́acwã ĩ en wʉ́hi bejat pínah niijná, ʉ́ʉm náah jʉmnidih ĩ chãj jʉ́ʉtbipna caá. Páant ĩ chãjatdih ennit, Dios ã ñíonitboó ĩ yeeatdih joiná, Diosdih cádahnit, queétdihjeh ĩ péeat pínahdih ĩ náahbipna caá. 23  Páant ã yapat pínah jã́tih, yeebdíh wãát naóhna caá, caandíh ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná. Páant wã naáwátjidih náhninit, yeebdíh yeenitdih joicát tʉ́ʉt niijná, ñi tʉ́i chãja chaáh”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah

(Mt 24.29-35,42,44; Lc 21.25-33)

24  “Caán láa cã́acwã yeejép ĩ yapat tʉ́ttimah, yeó, widhbʉt ã tʉ́i yeh iigcán niít.* 25  Pánih tʉ́ʉt nʉʉmná, jeá ã méménachah, cʉ́iwã ĩ yʉ́ʉg jéen bejbipna caá.* 26  Páant ã yapachah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, mah tólihjih wã dei jʉ̃óhbipna caá. Bʉ́dí wẽpatjĩh, tʉ́i yeh iigní wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat cã́acwã weemdíh ĩ enbipna caá.* 27  Pánih dei jʉ̃óhna, wĩ́ih ángelwãdih nin baácboó wã wahbipna caá, nihat pebhboó wã ñíonitdih ĩ ʉb wáacat pínah niijná.

28  “Higuera nah ded pah ã jʉmatdih ñi jenah joyoó. Caan náh jáap wawá ã jʉmʉchah ennit, jópchi ã jʉ̃ʉ́wátdih ñi jéihna caá. 29  Páant ã jʉmat pah, nihat wã niijátji ã yapachah enna, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahni ã jʉdhdatdihbʉt ñi jéihbipna caá. 30  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caán láa moón ĩ wʉnat pínah jã́tih, wã niijátji pah biíc yoobó ã yapbipna caá. 31  Nin baác, jeábʉt ã bʉʉdʉ́chah yʉhna, wã naáwátboó ã bʉʉdcán niít. Nihat wã niijátji pahjeh wã péabipna caá.

32  “Obohjeéhtih, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni pínah yeó jáap, horadihbʉt nihat ĩ jéihcan caá. Cã́acwã, ángelwã, weem yʉ́h bʉca nihat jwĩ jéihcan caá. Wã íip Diosjeh caá caandíh ã jéihyep.*

33  “Pánihna, yeebbʉ́t caán yeó jáapdih jéihcannit jʉmna, weemdíh tʉ́i pã́init jʉmat tʉ́ʉt niijná, jáanit pah Diosdih ñi tʉ́i ʉʉ́bʉ́. 34  Ded pah pã́init ñi jʉmat pínahdih nin naáwátjĩh wã bohébipna caá: Mʉʉ́ mínah yʉʉ́p ã jib bej jwʉhat pahjeh tigaá. Ã bejat pínah jã́tih, ã pebh moondíh ã́ih mʉʉdíh ã tʉ́i en dawát tʉ́ʉtʉp be. Biquínadih ã tewatdih ã jwejep be. Jẽcdih wapniboodíh ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wát pínahdih ã tʉ́i páñat tʉ́ʉtʉp be.* 35  Yeebbʉ́t ñi tʉ́i jenah joí páñaá. Mʉʉ́ mínah ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, queét ĩ jéihcat pah, weém ñi Maáh wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni pínah yeó jáapdih yeebbʉ́t ñi jéihcan caá. Cheyeh, chei tac yoób, mʉjbai eo láa, baabáchah caá wãta dei jʉyʉ́p tagaá. 36  Páant wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih jéihcan, wã wʉtatdih páantjeh ñi chãjaá. Pánih chãjnit, báadhdajeh wã jwʉ́ʉb dei jʉyʉ́chah, ʉ̃onit pah ñi jʉmcan niít. 37  Pánihna, yeebdíh wã niiját pah mʉntih, nihatdihbʉt naóhna caá wã chãjap: ¡Jáanit pah, tʉ́i teo pã́init ñi jʉmʉʉ́!” Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

14

Sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih Jesúsdih ĩ mawíhat

(Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Oveja wʉ̃ʉ́hdih jwĩ jeémát yeó jáap, Pascua ĩ niijní,* chéne yeó jáap jã́tih paacánni pandih jwĩ jeémát yeó jáapna ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt Jesúsdih mawíhna, caandíh ĩt tewat tʉ́ʉtíhip wʉt jĩ. Cã́acwã ĩ encah, caandíh ĩ tewat pínah niijná, nin pah ĩt míic niíj wéhenap wʉt jĩ:

2 —Pascua yeó jáapnadih, dawá cã́acwã ĩ jʉmʉchah, Jesúsdih jwĩ tewat tʉ́ʉtʉchah, nihat tʉbit ĩta íij tagaá. Pánih íijnit, jwiítdih ĩta míic mao tagaá. Pánihna, cã́acwã ĩ encah, jwĩ tewat tʉ́ʉtʉ́p, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Yad wili chej jʉmnijĩh Jesúsdih mi pʉhwat

(Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)

3 Queét Jerusalén tʉ́tchiboó ĩ míic wéheat pónih, Jesúswã Betania tʉ́tchiboó bácah moópniji Simóníh mʉʉná jeémpna ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant ĩ jeémát pónih, biíc yad wili tʉ́i chej jʉmni quiítdih mit ʉb waád jʉibínap wʉt jĩ. Caán alabastro jeejĩ́h ĩ chãjni quiít diítna nardo ĩ niijní chej jʉmni yíi ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán yíi bʉ́dí jíib jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán quiít yapatdih dajnit, Jesúíh wao dáhdih mit pʉhwʉp wʉt jĩ.* 4 Páant mi pʉhwʉchah ennit, biquína caánboó jʉmnit ĩt íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá nint chej jʉmni yíi bʉ́dí jíib jʉmnidih páant mi pʉoh peét? 5 Caandíh mi jíib chãj wʉ̃hna, ãta tʉ́i tagaá. Pánih jíib chãjna, biíc jópchi tewat jíib pah bóo mita jíib tewep tagaá. Caán jíibdih moh yéejnitdih mita jéih wʉ̃h tagaá, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, queét caántdih ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niíj jʉ̃ihñʉchah joinít, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Páant caántdih ñi niijcá bojoó. Weemdíh caánt mi tʉ́i chãjna caá. 7  Moh yéejnitboó ñijeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Débólih ñi teo wáaquíhna, queétdih ñi jéih teo wáacna caá. Obohjeéhtih, weémboó ñijeéh nin baácboó bahnibit wã jʉm jwʉhbipna caá.* 8  Nint mi bíbohat pah bóo weemdíh páant mi chãjna caá. Wʉnniíh bácahjidih jwĩpĩ́ pʉhwat pah, weemdíh chej jʉmni yíijĩh pʉohna, ĩ yohat pínahdih mi ámohna caá. 9  Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Nihat baácboó wĩ́ih tʉ́ini doonádih naóhna, nint bʉʉ mi chãjatjidihbʉt ĩ naóhbipna caá. Páant ĩ naáwáchah joinít, caántdih dawá ĩ náhnibipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsdih eníhcannitdih ã dʉó wáyat pínahdih Judas ã naáwát

(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)

10 Caán láa, Judas Iscariote, Jesús doce ã bohénitjeéh bóo, Jesúsdih eníhcannit sacerdotewã ĩ maátadih ã dʉó wáyat pínahdih naáwádih ãt bejep wʉt jĩ. 11 Caandíh joinít, maáta ĩt weñep wʉt jĩ. Pánih wẽinit,

—Meemdíh dinero jwĩ wʉ̃hbipna caá, queét Judasdih ĩt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáyat tʉ́ʉt niijná, Judas ãt jenah joi bídip wʉt jĩ.

Jesús ã bohénit biícdih ã pée jeémát

(Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

12 Paacánni pandih jwĩ jeémát yeó jáapna jwíih waadní yeó jáap, oveja wehdih jwĩ mawat yeó jáap, Jesús ã bohénit caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Ded mʉʉdíh tigaá Pascua jeémátdih jwiítdih ma nʉmah jeémpbi? ¿Dedboo tígaá jeémát jwĩ chãjbi? Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

13 Páant ĩ niijíchah, Jesús chénewã ã bohénitdih wahnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Jerusalén tʉ́tchina ñi bejeé. Caanná ñi jʉibínachah, wáam dahjĩh mah beoni yeebdíh ã jwãáhbipna caá. Caandíh péenit, ded mʉʉdíh ã waadáchah, yeebbʉ́t ñi pée waadá. 14  Waadnít, caán mʉʉ́ mínahdih nin pah ñi niíj ʉʉ́bh joyoó: ‘ “¿Dedboo tígaá wã bohénit biícdih Pascua jeémátdih wã nʉmah jeémát pínah tólih ã jʉm?” Bohéni ã niijná be’, ñi niijí mʉʉ́ mínahdih. 15  Páant ñi niijíchah joinít, nihat jwĩ náahat jʉm beední bʉ́dí chah bóo tólihdih ã jʉ́ʉtbipna caá. Caán tólihboó jwĩ jeémát pínahdih ñi chãjaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ã niijíchah joinít, Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, nihat Jesús ã niijátji biíc yoobó ĩt jwãááp wʉt jĩ. Queétdih ã jʉ́ʉtni tólihdih waadnít, Pascua jeémát pínahdih ĩt chãjap wʉt jĩ. Nihat chãj péanit, Jesús ã páñapboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 17 Tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jerusalén tʉ́tchina bejnit, Jesús doce ã bohénit biícdih caán chah bóo tólihna waád jʉibínit, Pascua jeémátdih queétdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ.

18 Páant ĩ jeémát pónih, Jesús queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah ñi cãtíh ã jʉmna caá. Caánboó wãjeéh jeémpni caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

19 Páant ã niijíchah joinít, bʉ́dí náhni dahwanit, nihat biquínajeh nin pah Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Weém nihcan niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

20  —Biíc ñijeéh jʉmni, pandih weém biícdih neéh jeémpni caá.* 21  Páant yeejép wã yapat pínahdih jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani ãt daacáp tajĩ. Pánihna, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, caán ã daacátji pahjeh yeejép wã yapbipna caá. ¡Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini yeejép pohba ã yapbipna caá! Caán ã cã́ac jʉmcah, chah ãta tʉ́i tagaá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínah ãt bac bejep wʉt jĩ.

22 Ã bac bejat tʉ́ttimah, queét páantjeh ĩ jeéméchah, Jesús pandih ʉbnit, “Nin jeémát ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péanit, ã bohénitdih ãt daj wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

—¡Dáa, ñi jeémé! Nin pan wĩ́ih bácah panihni caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Tʉ́ttimah, jiwá iguíh mac jʉmni babhbat dahdih ʉbnit, “Nin babhbat ma wʉ̃hatbʉt tʉ́ina caá, Paá”, niíj péanit, queétdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉ̃hʉchah, queét nihat ĩt babhbap wʉt jĩ. Páant ĩ babhbachah, queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

24  —Nin babhbat wĩ́ih meép panihni caá. Nin babhbatdih yeebdíh wã wʉ̃hat pah, wĩ́ih meépdih yohnit, wã wʉn wʉ̃hbipna caá, dawá cã́acwã Dios biícdih ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.* 25  Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, jiwá iguíh macdih wã jwʉ́ʉb babhcan niít. Tʉ́ttimah, Dios maáh ã jʉmʉpboó wã jwʉ́ʉb babhbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Pedro ã yeeat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

26 Pascua jeémátdih jeémp péanit, Diosdih ĩt wẽi ewep wʉt jĩ. Pánih eo péa, bac bejnit, Olivo jeená bejni namána ã bohénitdih Jesús ãt nʉmah bejep wʉt jĩ.

27 Pánih bejna, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yeéb nihat weemdíh ñi cádahbipna caá. Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Ovejawãdih en daonídih wã maobipna caá. Páant wã mawachah, nihat ovejawã ĩ jweí peét bejbipna nacaá”, Dios ã niijná caá’, naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ.*Pánihna, weemdíh ñi cádahat pínahdih wã jéihna caá. 28  Obohjeéhtih, weemdíh ĩ mao yohochah yʉhna, Dios weemdíh ã jwʉ́ʉb booaat tʉ́ttimah, Galilea baácna yeebdíh wã waóh bej pã́ibipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

29 Páant ã niijíchah joinít, Pedro nin pah ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Queét nihat ĩ cádahachah yʉhna, weémboó wã cádahcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

30  —Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Bʉʉ cheijeh mʉjbai chéne ã ewat pínah jã́tih biíc peihcanni láa ‘¡Caandíh wã jéihcan caá!’ ma niíj yeebipna caá, Jesús Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.

31 —Majeéh weemdíhbʉt ĩ mawachah nihna, weémboó ma niiját pah wã niijcán niít, Pedro Jesúsdih chah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt yʉh jĩ.

Queét nihatbʉt biíc yoobó ĩt niijíp wʉt jĩ.

Getsemaní pácahi jʉmʉpboó Jesús ã ʉʉ́bát

(Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)

32 Tʉ́ttimah, Olivo jeená jʉibínit, Getsemaní ĩ niijní pácahi jʉmʉpna Jesúswã ĩt jʉibínap wʉt jĩ.

—Diosdih wã ʉʉ́bát pónih, ninjĩh ñi chʉ́ʉd páñaá, Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.

33 Páant niíj péanit, yʉʉ́pbit bejnit, Pedro, Santiago, Juandihbʉt Jesús ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, cã́acwãdih ã wʉn wʉ̃hat pínahdih bʉ́dí jenah joinít, ãt jĩ́gah jwíihip wʉt jĩ.

34  —Tʉbit jĩ́gahnit, wʉnni pah caá wã jʉmʉp. Pánihna, yeebbʉ́t ʉ̃ocanjeh, ninjĩh ñi ʉʉ́bh páñaá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

35 Páant niíj péanit, chibít yʉʉ́pbit bej, baácboó páah yoh ñajnit, 36  “Paá, meém nihatdih jéih beedáni caá. Pánih jʉmna, ¡Weemdíh ma wʉnat tʉ́ʉtca bojoó! Obohjeéhtih, weém wã wʉníhcah yʉhna, meémboó páant ma náah yacachah, wã wʉn wʉ̃hbipna caá”, Jesús Diosdih ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant niíj ʉʉ́bh péanit, biíc peihcannit ã bohénit ĩ páñapboó Jesús ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Páant ã jwʉ́ʉb jʉibí enechah, ʉ̃ona ĩt chãjap wʉt jĩ.

—¿Ma ʉ̃o niít, Simón? ¿Biíc horabitjeh ʉ̃ocanjeh, ma noón pã́icannit beé? 38  Tʉ́i jáanit, yeebdíh Diosdih ʉʉ́bát caá náahap, yéej chãjat jenah joyátdih yap yohat tʉ́ʉt niijná. Tʉ́i chãjíhna yʉhna, jáacan, ʉʉ́bhcan, páant ñi jéih bʉʉjácan niít, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

39 Páant queétdih niíj péa, jwʉ́ʉb bejnit, ã jwíih ʉʉ́bátji pahjeh mʉntih biíc yoobó ãt jwʉ́ʉb ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 40 Pánih ʉʉ́bh péa, biíc peihcannit pã́init pebhboó ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, jwʉ́ʉb ʉ̃ona ĩt chãjap wʉt jĩ. Tʉbit quíib chei jʉmʉchah, ĩt jwʉ́ʉb ʉ̃wʉp wʉt jĩ. Jesús queétdih ã wʉcʉchah, tíicna, caandíh ĩt jéih jepahcap wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb ʉʉ́bʉ́dih bejniji, pã́init pebhboó Jesús ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. 41 Biíc peihcanni láa ʉʉ́bhnit, pã́init pebhboó ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ.

—¿Yeéb páantjeh ʉ̃onit, choó niít ñi chãjap? ¡Páant bóojeh tigaá! Bʉtéh yéejnit weemdíh tewedih jʉiná caá ĩ chãjap. 42  Ñi jáa bojoó. Chóbe. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini ã jʉiná caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsdih eníhcannit caandíh ĩ tewat

(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

43 Páant Jesús ã niijíchahjeh, ã bohéniji Judas ãt jʉibínap wʉt jĩ. Judasjeéh dawá ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ĩt bíbohop wʉt jĩ. Sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, jwiít judíowãdih waóhnitbʉt queétdih ĩt wahap wʉt jĩ, Jesúsdih teonit, ĩ pebhna ĩ ʉb bejat pínah niijná.

44 Jesús pebh ĩ bejat pínah jã́tih, Judas ãjeéh bejnit pínahdih nin pah ãtát niíj jéihya naáwáp wʉt jĩ: “Pʉ́o tíibdih nomnit, wã ʉʉ́bhnidih ñi teweép. Teonit, ñi cãtíh ñi ʉb bejeé, ã jweicát pínah niijná”, ãt niijíp wʉt jĩ.

45 Pánihna, Jesúswã pebhna jʉibínit, Judas Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ.

—¿Ma jʉm, Bohéní? niíj ʉʉ́bhnit, Jesúíh pʉ́o tíibdih ãt nomop wʉt jĩ. 46 Páant Judas ã ʉʉ́bʉ́chah ennit, Jesúsdih tewedih jʉ̃óhnit caandíh ĩt tewep wʉt jĩ.

47 Obohjeéhtih, pebhbit ñʉhni Jesús ã bohéniboó íibat naadíh jwã́at wái ʉbnit, sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hniíh moli chóodih ãt dʉ́ʉc bóod yohop wʉt jĩ. 48 Caandíh tewedih jʉibínitdih nin pah Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Nʉʉmnídih tewat pah íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ʉbnit, weemdíh tewedih ñi jʉ̃óhnit beé? 49  Yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó ñijeéh wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh ñi teocap be.*Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapani ã daacátji pahjeh bʉʉ weemdíh ã yapa naáh, ãt niijíp wʉt jĩ.

Pánihna, Jesúsdih teonit, ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 50 Páant ĩ teo bejechah enna, nihat ã bohénit caandíh ĩt éemp jwei béjep wʉt jĩ.

51 Obohjeéhtih, weémboó jáap behni, ʉ̃oniji wĩ́ih ñajapdih bóo chóojĩhjeh míic bainit, Jesúswã ĩ bejat tʉ́ttimah wã ñʉʉ́n péenap jĩ. Páant wã ñʉʉ́n péenachah ennit, Jesúsdih teonitboó weemdíhbʉt ĩ tewep yʉh jĩ. 52 Obohjeéhtih, páant ĩ tewechah yʉhna, caán chóodih cádah yoh bojnit, yégueh wihcannijeh wã ñáo jwei béjep jĩ.

Judíowã ĩ maáta Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)

53 Pánih Jesúsdih ʉb bejnit, sacerdotewã ĩ maáíh mʉʉná ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. Ã́ih mʉʉ́boó jʉmni míic wáacat tólihboó caanjéh, bita sacerdotewã ĩ maáta, jwiít judíowãdih waóhnit, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt jʉibínit, Jesúsdih naóh yacat tʉ́ʉt niijná, queét nihat ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 54 Obohjeéhtih, Pedroboó Jesúsdih yʉʉ́pjeh ãt ñʉʉ́n péenap wʉt jĩ. Pánih ñʉʉ́n péenit, sacerdotewã ĩ maáíh mʉʉ́ wáihyat jʉ́dʉboojéh ãt waád jʉibínap wʉt jĩ. Pánih waád jʉibínit, Pedro tʉʉ cʉ́ʉt jwẽ́ejdih, mʉʉdíh wapnit biícdih, ãt mée chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.

55 Sacerdotewã ĩ maáta, nihat bita maáta biícdih wáac jʉibínit, “Jesús yeejép chãjna beé”, niijnítdih bidna ĩt chãjap wʉt jĩ. Jesúsdih peéh mawíhna, chénewã biíc yoobó naóhnitdih bidna ĩtih chãjap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. 56 Dawá nih yáanit, mácah míic ĩt naáwáp wʉt jĩ. 57 Biquína ñah ñʉhnit, nin pah ĩt niíj yee naáwáp wʉt jĩ:

58 —Nin pah ã niijíchah, jwĩ joyóp be: ‘Nin Dioíh mʉʉ́ cã́acwã ĩ chãjnijidih wã yéeja beedábipna caá. Biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah jáap mʉʉ́, cã́acwã ĩ chãjca naáh mʉʉdíh wã chãjbipna caá’, ã niijíp be, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

59 Obohjeéhtih, páant niijná yʉhna, mácah míic ĩt niijíp wʉt jĩ.

60 Sacerdotewã ĩ maáh cã́acwã cãtíh ñah ñʉhnit,

—¿Dépanih tigaá queétdih ma jéih jepahcan? ¿Dedé tibeé ma yéej chãj, meemdíh páant ĩ niíj naóh yacachah? Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

61 Obohjeéhtih, Jesúsboó ãt jepah jwʉhcap wʉt jĩ. Páant ã jepahcatdih enna, sacerdotewã ĩ maáh

—¿Meém Dios ã wahni niít? ¿Dios, jwĩ wẽini, ã wʉ̃ʉ́h niít? Jesúsdih ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ.

62  —Páant ma niiját yoobópdih tigaá. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé Chah Wẽpni ã jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, wã wʉtʉchah, ñi enbipna caá. Mah tólihnajih wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chahbʉt ñi enbipna caá,* Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

63 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáh bʉ́dí ãt íijip wʉt jĩ. Ã íijat jʉ́ʉtna, ã́ih jih bóo yégueh chóodih ãt yeo wáyap wʉt jĩ. Pánih yeo wáinit,

—¿Dépanih tigaá bita naóhnit pínah jwĩta bid? 64  ‘Weém caá Dios wʉ̃ʉ́h’, Jesúsjeh ã niijíchah, yeéb nihat ñi joiná be. ¿Yeébboó ded pah tigaá caandíh ñi niíj jenah joí? ãjeéh jʉmnitdih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Caandíh peéh mao yohat caá náahap, queét nihat ĩt niijíp wʉt jĩ.*

65 Páant niijnít, biquína Jesúsdih ĩt coí jã́ha jwíihip wʉt jĩ. Coí jã́hanit, quíib nem chéo póocnit,

—Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, ma naáwá ¿déhe tibeé meemdíh mao? ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ.

Tʉ́ttimah, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowãdih ĩ wʉ̃hʉchah, queétbʉt Jesúsdih ĩt pʉñʉp wʉt jĩ.

Pedro ã yeeat

(Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-29)

66 Páant ĩ chãjat pónih, wáihyat jʉ́dʉ diítna Pedro ã mée chʉ́ʉdʉchah, sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hnih mit jʉibínap wʉt jĩ. 67 Jʉibínit, Pedro tʉʉ cʉ́ʉtdih ã mée chʉ́ʉdʉchah ennit,

—¿Meembʉ́t Jesús Nazaret tʉ́tchimant bóojeéh péeni nihcan niít? mit niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

68 —Ĩjeéh péeni nihcan caá. Caán ma niijní Jesúsdih wã jéihcan caá. ¿Ded pah niij tígaá ma chãj? Pedro ãt niíj yee jepahap wʉt jĩ.

Páant niijnítjeh, tʉʉ cʉ́ʉt jwẽ́ejdih chʉ́ʉdniji bejnit, jẽcna ãt jwei béj ñʉhʉp wʉt jĩ. 69 Páant caánboó ã ñʉhʉchah, teo wʉ̃hnih Pedrodih mit jwʉ́ʉb enep wʉt jĩ. Pánih ennit, mi pebh en ñʉhnitdih nin pah mit jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Nin newé Jesúsjeéh péeni caá, mit niijíp wʉt jĩ.

70 —Nihcan caá. Weém ãjeéh péeni nihcan caá, Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.

Tʉ́ttimah, bita caanjĩ́h en ñʉhnit jwʉh

—Ãjeéh péeni caá meém. Caandíh péenit Galilea baácdih moón míicjeh caá. Meembʉ́t Galilea baácdih bóo ma jʉmna caá. Pánihna, meembʉ́t ãjeéh péeni nacaá, Pedrodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

71 —Weém yeeni nihcan caá. Tʉ́i yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. ¡Ñi niijní newédih wã jéihcan caá! ¡Páant yoobópdih wã naóhcah, Dios weemdíh ã peéh chãja naáh! Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.

72 Páant ã niijátjeéhjeh, mʉjbai ãt jwʉ́ʉb ewep wʉt jĩ. Páant ã jwʉ́ʉb ewechah joinít, “Mʉjbai chéneji ã ewat pínah jã́tih ‘Caandíh wã jéihcan caá’, meém biíc peihcanni láa ma niijbípna caá”, Jesús ã niijátjidih Pedro ãt náhninap wʉt jĩ. Pánih náhninit, Pedro bʉ́dí ãt jʉñʉ́p wʉt jĩ.

15

Maáh Pilato Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mt 27.1-2,11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38)

1 Baáb jéenechah, sacerdotewã ĩ maáta, jwiít judíowã jwĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, bita maátabʉt ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. Pánih míic wáac jʉibínit, Jesúsdih ded pah ĩ chãjat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. Pánih míic wéhe péanit, Jesúsdih ĩt chéwat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ĩ chéo péaat tʉ́ttimah, maáh Pilato pebhboó ĩt ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pilato, Roma baácdih bóo, Judea baácdih moondíh wʉtni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 2 Páant ĩ ʉb jʉibínachah ennit, Pilato Jesúsdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Meém yoobópdih judíowã ĩ maáh niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma niiját pah tigaá, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

3 Pánihna, sacerdotewã ĩ maáta Pilatodih yeenit, Jesúsdih yeejép ĩt naóh yacap wʉt jĩ.

4 Páant ĩ naóh yacachah joinít, nin pah Pilato Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Páant meemdíh ĩ naóh yacachah joiná yʉhna, ma jéih jepahcan niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Obohjeéhtih, Jesús ãt jwʉ́ʉb jepahcap wʉt jĩ. Páant ã jepahcatdih ennit, Pilato bʉ́dí ãt wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtat

(Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38–19.16)

6-7 Caán láa, Romanowã queét judíowãdih ĩ maáh jʉmatdih íijnit, biquína judíowã Romanowãdih ĩt míic mawap wʉt jĩ. Pánih míic maona, cã́acwãdih ĩt mao yohop wʉt jĩ. Páant ĩ mawachah, ĩ teonitji nemat mʉʉ́boó dawá ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Barrabás wʉ̃t jʉmnibʉt ĩjeéh nemat mʉʉ́boó ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pascua jʉmat pah Pilato biíc cã́ac nemat mʉʉ́boó jʉmni, cã́acwã ĩ bacaat tʉ́ʉtnidih ãpĩ́ bacanap wʉt jĩ. 8 Pánihna, cã́acwã Pilato pebh jʉibínit, biíc nemnidih ã bacaat pínahdih ĩt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

9 Páant ĩ ʉʉ́bʉ́chah joinít, Pilato queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Yeéb judíowã ñi maáhdih wã baca wʉ̃h jĩíh? ¿Caandíh niít ñi náahap? ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Dawá cã́acwã Jesúsdih ĩ weñechah, sacerdotewã ĩ maátaboó caandíh tʉbit íijna, ĩt mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, queét Jesúsdih ĩ íijatdih jéihnit, cã́acwã ĩ weñatdihbʉt jéihnit, Pilato queétdih páant ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 11 Obohjeéhtih, cã́acwã Jesúsdih ĩ náahachah yʉhna, sacerdotewã ĩ maátaboó queétdih jac wʉtnit, Barrabásboodíh ã bacaat pínahdih ĩt jepahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

Páant ĩ jac wʉtʉchah joinítji,

—¡Barrabásdih caá jwĩ náahap! ¡Caandíh jwiítdih ma baca wʉ̃hʉʉ́! Pilatodih cã́acwã ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

12 —¿Yeéb judíowã ‘jwĩ maáh’, ñi niijnídih dedé tigaá wã chãjbi? Pilato ãt niijíp wʉt jĩ.

13 —¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

14 —¿Dépanihna? ¿Dedé tigaá ã yéejatji, páant ñi niijíchah? Pilato ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

Obohjeéhtih, queét chah ĩt jwʉ́ʉb niíj ñaacáp wʉt jĩ.

—¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ĩt niijíp wʉt jĩ.

15 Pánihna, cã́acwã caandíh ĩ íijcat pínah niijná, Pilato Barrabásdih queétdih ãt baca wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih bacanit, soldadowãdih momo jiwi chóo coóh jʉmni tõpnajĩh Jesúsboodíh ãt pʉñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih pʉñat tʉ́ʉtnit, Pilato caandíh ãt ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, cruzboó péoh dodhnit, ĩ mao yohat pínah niijná.

16 Páant ã ʉb bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, Pilatoíh mʉʉ́ diítna Jesúsdih ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. Pánih ʉb waad béjnit, caanjĩ́h wapnit soldadowã ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 17 Pánih míic wáacnit, Jesúíh yégueh jih bóo chóodih tóo dʉgnit, maáh ã dʉwát pah jígohni dʉʉni chóodih caandíh ĩt yacap wʉt jĩ. Maáh ã dʉwát jʉ́dʉ pah chãjnit, óot pihdih péeb wao péanit, Jesúíh wao dáhdih ĩt yacap wʉt jĩ. 18 Maáhdih ĩpĩ́ chãjat pah Jesúsdih nin pah ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—¡Ma tʉ́i jʉmʉʉ́! ¡Meém caá judíowã ĩ maáh! ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ. 19 Pánih deoh naóhnit, máa doóbhjĩh ã́ih wao dáhdih maonit, ĩt coí jã́hanap wʉt jĩ. Pánih mao coí jã́hanit, maáhdih weñat pah Jesús pebh ĩt bódicha caj yoh ñajap wʉt jĩ. 20 Páant niíj deoh naóh péanit, dʉʉni chóodih tóo dʉgnit, ã́ih yégueh chóodihjeh ĩt jwʉ́ʉb yacap wʉt jĩ. Pánih yacnit, ĩt ʉb bac bejep wʉt jĩ, cruzboó péoh dodhnit, ĩ mao yohat tʉ́ʉt niijná. Pánih ʉb bejna, ã́ih cruzdih bewat tʉ́ʉtnit, ĩ mao yohat pínah jeéboó caandíh ĩt ʉb bejep wʉt jĩ.

Jesúsdih cruzboó péoh dodhnit, ĩ mawat

(Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

21 Ĩ mao yohat pínah jeéboó bejnit, Simón, Cirene baácdih bóodih ĩt jwãááp wʉt jĩ. Simón Jerusalén tʉ́tchiboó jʉibína ãt chãjap wʉt jĩ. Caán Simón ã wehboó jwĩjeéh jʉmnit Alejandro, Rufojĩh ĩ jʉmna caá.* Pánihna, queét ĩ íip Simóndih jwãáhnit, soldadowã caandíh Jesúíh cruzdih ĩt bewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

22 Pánih bejnit, Gólgota wʉ̃t jʉmʉpna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. “Gólgota” niijná, “Waó Iidíp jeé”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. 23 Pánih caanná jʉibínit, mirra wʉ̃t jʉmni macjĩh widnit, ĩ ʉb bejni jiwá iguíh macdih Jesúsdih ĩt tóihyop wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caan mácdih Jesús ãt babhcap wʉt jĩ. 24 Tʉ́ttimah, cruzboó Jesúsdih ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. Pánih péoh dodh péanit, ã́ih yégueh chóojidih “¿Deíh tigaá ã jʉmbi?” míic niijnít, tíhwat jʉ́dʉnabitjĩh soldadowã ĩt yoh tíhwip wʉt jĩ.*

25 Cheibitjeh nueve yeó ã jʉmʉchah, Jesúsdih cruzboó ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. 26 Ã yéejatdih naóhna, cruzboó ã́ih wao cháh, nin pah ĩt niíj daác bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. “Judíowã ĩ maáh”, caán naadíh ĩt niíj daacáp wʉt jĩ. 27 Chénewã nʉʉmnítdihbʉt biíh cruznadih Jesús pebh ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. Biícdih ã jéihyepmant bóo bʉwámant, biíhdih ã wáyámant bóo bʉwámant péoh dodhnit, queét tac yoób Jesúsdih ĩt péoh dodhdop wʉt jĩ. 28 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani ã daacátji biíc yoobó Jesús ãt yapap wʉt jĩ: “ ‘Wʉtatdih yap yohnitjeéh jʉmni caá’, cã́acwã caandíh ĩ niíj jenah joibípna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

29 Cruz pebh en yap bejnit Jesúsdih nin pah yeejép ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:*

—¡Eneéh bʉca! ¿Dioíh mʉʉdíh yohnit, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, meém caán mʉʉdíh jwʉ́ʉb chãjni pínah niít?* 30 Pánihni jʉmna, ¡caán ĩ péoh dodhdopmant meemjéh ma dei jʉ̃ʉ́wʉ́! ĩt niijíp wʉt jĩ.

31 Páant ĩ niiját pah sacerdotewã ĩ maáta, Dios ã wʉtatdih bohénitbʉt biíc yoobó caandíh nin pah ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—Caán bitadih tʉ́i teo wáacni jʉmna yʉhna, caanjéh ã jéih míic teo wáaccan caá. 32 ‘Judíowã ĩ maáh caá’, niijná, cruzmant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah enna, caandíh jwĩ jepahbipna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Ãjeéh ĩ péoh dodhnitbʉt yeejép ĩt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat

(Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

33 Jesús cruzboó ĩ péoh dodhni ã ñʉhʉchah, yeó jáap tac yoób ã dʉpʉ́áh bejep jĩ. Nihat baácboó dʉpʉ́ bejnit, biíc peihcanni horas tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb baáb jwʉ́ʉb bejep jĩ, páant mʉntih. 34 Páant ã jwʉ́ʉb baabát pínah jã́tihbit, Jesús nin pah ãt niíj wẽp ñaacáp wʉt jĩ: “Eloí, Eloí, ¿lemá sabactani?” niijná, “¿Wĩ́ih Dios, wĩ́ih Dios, dépanih tigaá weemdíh ma éemp bej?” Jesús ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.*

35 Páant ã niijíchah joinít, biquína caanjĩ́h ñʉhnit,

—Dios naáwátdih naóh yapani Elíasjidih bidna caá ã chãjap, ĩt míic niijíp wʉt yʉh jĩ.

36 Biíc ĩjeéh jʉmniboó ñáo ñah bejnit, páab chʉí déedih ʉbnit, bijni jiwá iguíh macdih báah, máa doóbh yapatdih chéo bʉ́ʉdh, jʉ́ʉt ñahanit, Jesúsdih ãt wái nomat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ.* Pánih wái nomat tʉ́ʉtnit, caanjéh nin pah ãt míic niijíp wʉt jĩ:

—¡Ã jʉmʉ naáh! Elíasji nindih teo wáacadih ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ en jwʉh jĩíh, ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã niiját tʉ́ttimah, tʉbit ñaácnit, Jesús ãt wʉnah bejep wʉt jĩ. 38 Páant ã wʉnʉchahjeh, Dioíh mʉʉ́ diítboó ĩ jãh yaíhni bʉ́dí wʉ́ʉpni chóo yeo dei bejnit, chéne chóo pah ãt chãwáp wʉt jĩ.* 39 Caán ã wʉnʉchah ennit, Jesús pebh ñʉhni soldadowã ĩ maáh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yoobópdih nin Dios wʉ̃ʉ́h ta tigaá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Chibít yʉʉ́pbit biquína yaádh Jesúsdih ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ. Queét yaádhjeéh Mágdala tʉ́tchidih bóli María mit jʉmʉp wʉt jĩ. Biíh wili Maríabʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Caánt José, ã ʉ́ʉd Santiago ĩ íin mit jʉmʉp wʉt jĩ. Biíh wili Salomébʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. 41 Jesús Galilea baácboó ã jʉm jwʉhʉchah, queét yaádh caandíh teo wáacnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jerusalén tʉ́tchina Jesús ã bejechah, queét yaádh dawá bita yaádhbʉt ãjeéh ĩt péenap wʉt jĩ.*

Jesúíh bácahjidih ĩ yohat

(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

42-43 Jwĩ chooát yeó jáap jã́tih bóo, jwĩ chooát pínahdih jwĩ ámohni yeó jáapdih, Jesús ãt wʉnʉp wʉt jĩ. Caan chéyeh tõo ñáh jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, José, Arimatea tʉ́tchidih bóo, Jesúíh bácahjidih Pilatodih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. Caán José jwiít judíowã jwĩ maátajeéh ã jʉmʉchah, caandíh bita maáta ĩpĩ́ tʉ́i joyóp wʉt jĩ. Dios ã maáh jʉmat pínahdih tʉ́i pã́ini ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán ʉ́ʉmcanjeh, Pilatodih Jesúíh bácahjidih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ, jwĩ chooát yeó jáap ã waadáchah, ã́ih bácahji páantjeh cruzboó ã ñʉhcat pínah niijná. 44 Jesús jã́tih ã wʉnat doonádih joinít, Pilato ãt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih joí wʉ́hi bejnit, soldadowã ĩ maáhdih ãt bid bojop wʉt jĩ. Ã pebh ã jʉibínachah, nin pah caandíh ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jesús wãát wʉnah bejnit beé? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Wãát wʉnah bejna beé, soldadowã ĩ maáh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

45 Páant ã niíj jepahachah joinít, Pilato ã́ih soldadowãdih Jesúíh bácahjidih ʉb deyanit, Josédih ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 46 Páant ã niiját joinít, tʉ́i baabní yégueh chóodih jíib chãj, cruzna jʉmʉpboó jwʉ́ʉb bejnit, Josédih Jesúíh bácahjidih ĩ ʉb deya wʉ̃hʉchah, ãt ʉbʉp wʉt jĩ. Pánih ʉbnit, caán yéguehjĩh pin péanit, jeedíh ĩ baadníji íitboó caandíh ãt yohop wʉt jĩ. Yohnit, bʉ́dí jeé jʉ́dʉdih tóo pʉ̃tʉ́ bejnit, caán íitdih ãt nemep wʉt jĩ. 47 Páant ã yohochah, Mágdala tʉ́tchimant bóli María, biíh wili Maríabʉt ĩt enep wʉt jĩ. Caánt María biíh José íin mit jʉmʉp wʉt jĩ.

16

Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Jwiít judíowã jwĩ chooát yeó jáap ã yapachah, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, biíc peihcannit yaádh chej jʉmnidih jíib chãjadih ĩt bejep wʉt jĩ, Jesúíh bácahjidih ĩ ñáñat pínah niijná. Mágdala tʉ́tchimant bóli María, biíh wili María Santiago íin, Saloméjĩh, queét biíc peihcannit yaádh jíib chãjadih ĩt bejep wʉt jĩ. 2 Tʉ́ttimah bóo yeó jáap baáb jéenechah, chej jʉmnidih ʉbnit, queét yaádh Jesúíh bácahdih yohopji jeé íitboó ĩt bejep wʉt jĩ.

3 —¿Déhe tigaá jwiítdih jeé jʉ́dʉdih ĩ pʉ̃tʉ́ yoh wʉ̃hbi? queétjeh ĩt niíj míic wéhe bejep wʉt jĩ.

4 Pánih jʉibína, José ã nemniji jeé jʉ́dʉ caán íit jwẽ́ejdih ã ñʉhʉchah ĩt enep wʉt jĩ. Caán bʉ́dí jʉ́dʉ ã jʉmʉchah, cã́acwã ĩ tóo pʉ̃tʉ́ dodhdat pah ãt lajap wʉt jĩ. 5 Pánihna, caán íitdih waád jʉibínit, jáap behni pah jígohni ángeldih ĩt enep wʉt jĩ. Caán ángel tʉ́i baabní yégueh chóo dʉonít, ĩ jéihyepmant bóo bʉwámant ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Caandíh ennit, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ ʉ́ʉmʉchah ennit, caán ángel queét yaádhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ñi ʉ́ʉmca bojoó! ¿Yeéb Jesús, Nazaret tʉ́tchidih bóo cruzboó ñʉhnit, wʉnnijidih bid niít ñi chãjap? Obohjeéhtih, ninjĩh ã wihcan caá. Jáantjeh ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Caandíh ĩ cáagatjidih ñi eneé. 7 Ʉ́ʉmcanjeh, ã bohénitdih naáwádih ñi bejeé. Pedrodihbʉt ñi tʉ́i naáwá chaáh. ‘Jáantjeh ã naáwátji biíc yoobó Jesús yeebdíh Galilea baácna ã waóh bej pã́ina caá. Caánboó caandíh ñi jwãáhbipna caá’, ã bohénitdih ñi niijí, ángel ãt niijíp wʉt jĩ.*

8 Páant ã niijíchah joinít, bac bejnit, yohopji jeé íitmant ĩt ñáo jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Ñáo jwʉ́ʉb bejnit, ʉ́ʉmna, méménit, bitadih ĩt naóhcap wʉt jĩ.

Mágdala tʉ́tchidih bóli Maríadih Jesús ã jígohat

(Jn 20.11-18)

9 Chooát yeó jáap tʉ́ttimah, Jesús boo pʉd jʉ̃óhniji Mágdala tʉ́tchidih bóli Maríadih ãt jwíih jígohop wʉt jĩ. Caánt siete nemépwã jʉmnihjidih Jesús ã booanih mit jʉmʉp wʉt jĩ. 10 Jesús ã bohénitji caandíh ĩ jʉñʉ́chah, Maríaboó caandíh mi enatjidih queétdih naáwádih mit jʉibínap wʉt jĩ. 11 “Cristo ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tabeé. Caandíh weém wã enna be”, queétdih mitih niijíp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant mi niijíchah yʉhna, ĩt joyáh bojop wʉt jĩ.

Chénewã Jesúsjeéh péenitdih ã jígohat

(Lc 24.13-35)

12 Tʉ́ttimah, chénewã Jesúswãjeéh jibnitji mʉʉ́ wihcapboó ĩ jib bejechah, Jesús queétdih ãt jígohop wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, mácah ã jígohochah, jwíih beh encan yʉhna, tʉ́ttimah, caandíh ĩt beh enep wʉt jĩ. 13 Pánih beh ennitji jwʉ́ʉb bejnit, ĩ chéenwãdih Jesúsdih ĩ enatjidih ĩt naáwáp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ĩ naáwáchah yʉhna, queétdihbʉt ĩt joyáh bojop wʉt jĩ.

Ã́ih tʉ́ini doonádih ã bohénitjidih Jesús ã naáwát tʉ́ʉtat

(Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

14 Tʉ́ttimah, once ã bohénitji ĩ jeéméchah, queétdih Jesús ãt jígohop wʉt jĩ. Caán ã naáwátjidih tʉ́i jenah joicán, jwʉ́ʉb booni bitadih ã jígohatdih ĩ naáwáchah yʉhna, ĩ joyáh bojatji jíib queétdih ãt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 15 Pánih jʉ̃ih péanit, queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Nihat baácboó wĩ́ih tʉ́ini doonádih nihat cã́acwãdih naáwádih ñi bejeé.* 16  Weemdíh jepahnit, daabáát tʉ́ʉtnit, iiguípna ĩ bejat déejidih Dios ĩ yéejatdih ã yoh wʉ̃hbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh jepahcannitdih Dios ã peéh chãjachah, iiguípna ĩ bejbipna caá. 17  Det weemdíh jepahnitboó wã wẽpatjĩh nin pah ĩ chãjbipna caá: Nemépwã cã́acwãíh bácahmant jʉmnitdih ĩ bacat tʉ́ʉtbipna caá. Mácah wéheatjĩh ĩ wéhebipna caá. 18  Maidih ĩ tewechah, ĩ chãacáchah yʉhna, dedé ebépdih ĩ babhbachah yʉhna, queétdih ã chʉ̃ʉ́hcan niít. Wʉnnitdih ĩ teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, ĩ tʉ́i boobipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjat

(Lc 24.50-53)

19 Páant niíj naóh péanit, jwĩ Maáh Jesús jeáboó ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Pánih pʉ́ʉh laáb jʉibínit, maáh waadná, Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.* 20 Pánihna, Dios cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbat pínah doonádih Jesús ã bohénitji nihat pebhboó naáwádih ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih naóhnit, jwĩ Maáh queétdih ã teo wáacachah, ã wẽpatjĩh cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih ĩt chãj jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ chãj jʉ́ʉtʉchah, ã naáwátdih joinítboó, “Ĩ naáwát yoobópdih caá ã jʉmʉp”, niijnít, Diosdih ĩt tʉ́i jepahap wʉt jĩ.

Páant bóojeh tigaá weém Marcos wã daacát.

* 1:6 2R 1.8

* 1:11 Gn 22.2; Sal 2.7; Is 42.1; Mt 3.17; 12.18; Mr 9.7; Lc 3.22

* 1:15 Mt 3.2

* 1:22 Mt 7.28-29

* 1:39 Mt 4.23; 9.35

* 1:44 Lv 14.1-32

* 2:23 Dt 23.25

* 2:25-26 Lv 24.9; 1S 21.1-6

* 3:9-10 Mr 4.1; Lc 5.1-3

* 3:22 Mt 9.34; 10.25

* 3:29 Lc 12.10

* 4:1 Lc 5.1-3

* 4:12 Is 6.9-10

* 4:21 Mt 5.15; Lc 11.33

* 4:22 Mt 10.26; Lc 12.2

* 4:24 Mt 7.2; Lc 6.38

* 4:25 Mt 13.12; 25.29; Lc 19.26

* 4:29 Jl 3.13

* 6:4 Jn 4.44

* 6:11 Lc 10.4-11; Hch 13.51

* 6:13 Stg 5.14

* 6:15 Mt 16.14; Mr 8.28; Lc 9.19

* 6:17-18 Lc 3.19-20

* 6:34 Nm 27.17; 1R 22.17; 2Cr 18.16; Jer 50.6-7; Ez 34.5; Zac 10.2; Mt 9.36

* 7:10 Ex 20.12; 21.17; Lv 20.9; Dt 5.16

* 8:11 Mt 12.38; Lc 11.16

* 8:12 Mt 12.39; Lc 11.29

* 8:15 Lc 12.1

* 8:18 Jer 5.21; Ez 12.2; Mr 4.12

* 8:28 Mr 6.14-15; Lc 9.7-8

* 8:29 Jn 6.68-69

* 8:34 Mt 10.38; Lc 14.27; Jn 12.24

* 8:35 Mt 10.39; Lc 17.33; Jn 12.25

* 9:7 2P 1.17-18; Mt 3.17; Mr 1.11; Lc 3.22

* 9:11 Mal 4.5; Mt 11.14

* 9:34 Lc 22.24

* 9:35 Mt 20.26-27; 23.11; Mr 10.43-44; Lc 22.26

* 9:37 Mt 10.40; Lc 10.16; Jn 13.20

* 9:40 Mt 12.30; Lc 11.23

* 9:41 Mt 10.42

* 9:43-44 Mt 5.30

* 9:47-48 Mt 5.29

* 9:47-48 Is 66.24

* 9:50 Mt 5.13; Lc 14.34-35

* 10:4 Dt 24.1-4; Mt 5.31

* 10:6 Gn 1.27; 5.2

* 10:8 Gn 2.24

* 10:12 Mt 5.32; 1Co 7.10-11

* 10:15 Mt 18.3

* 10:19 Ex 20.13; Dt 5.17

* 10:19 Ex 20.14; Dt 5.18

* 10:19 Ex 20.15; Dt 5.19

* 10:19 Ex 20.16; Dt 5.20

* 10:19 Ex 20.12; Dt 5.16

* 10:25 Pr 11.28

* 10:31 Mt 20.16; Lc 13.30

* 10:38 Lc 12.50

* 10:43 Lc 22.25-26

* 10:44 Mt 23.11; Mr 9.35; Lc 22.26

* 10:45 Lc 22.27; Jn 13.12-15

* 11:9 Sal 118.25-26

* 11:17 Is 56.7

* 11:17 Jer 7.11

* 11:23 Mt 17.20; 1Co 13.2

* 11:25 Mt 6.14-15

* 12:1 Is 5.1-2

* 12:18 Hch 23.8

* 12:19 Dt 25.5

* 12:26 Ex 3.6

* 12:30 Dt 6.4-5

* 12:31 Lv 19.18b

* 12:32 Dt 4.35

* 12:33 Os 6.6

* 12:34 Lc 10.25-28

* 13:11 Mt 10.17-20; Lc 12.11-12

* 13:13 Mt 10.22

* 13:14 Dn 9.27; 11.31; 12.11

* 13:16 Lc 17.31

* 13:19 Dn 12.1; Ap 7.14

* 13:24 Is 13.10; Ez 32.7; Jl 2.10,31; 3.15; Ap 6.12

* 13:25 Is 34.14; Jl 2.10; Ap 6.13

* 13:26 Dn 7.13; Ap 1.7

* 13:32 Mt 24.36

* 13:34 Lc 12.36-38

* 14:1 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8

* 14:3 Lc 7.37-38

* 14:7 Dt 15.11

* 14:18 Sal 41.9

* 14:20 Sal 41.9

* 14:24 Ex 24.8; Jer 31.31-34; Zac 9.11

* 14:27 Zac 13.7

* 14:28 Mt 28.16

* 14:49 Lc 19.47; 21.37

* 14:58 Jn 2.19

* 14:62 Dn 7.13

* 14:64 Lv 24.16

* 15:21 Ro 16.13

* 15:24 Sal 22.18

* 15:28 Is 53.12

* 15:29 Sal 22.7; 109.25

* 15:29 Mr 14.58; Jn 2.19

* 15:34 Sal 22.1

* 15:36 Sal 69.21

* 15:38 Ex 26.31-33; 2Cr 3.14

* 15:41 Lc 8.2-3

* 16:7 Mt 26.32; Mr 14.28

* 16:15 Hch 1.8

* 16:19 Hch 1.9-11

San Lucas

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

SAN LUCAS

1

Ã daác jwíihat

1 Wã dée Teófilo, weém Lucas meemdíh bainí wã naóh daácbipna caá. Jwĩ cãtíh Jesús ã chãjatjidih dawá cã́acwã ĩt daác jwíihip tajĩ. 2 Jesús ã cã́ac jʉmni yeó jáapdih pʉ́ʉ́ ã péani yeó jáapna ãjeéh jʉmnitji, ded pah ã chãjatdih ennitji, ã naáwátdihbʉt joinítji, jwiítdih ĩ bohénap jĩ. 3 Páant ĩ bohéátdih joiníji weembʉ́t bʉʉ wã jéihyep bʉca. Pánih jéihnit, “Nin pah Teófilodih wã daác wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ibipna caá”, wã niíj jenah joyóp be.* 4 Páant niíj jenah joinít, meemdíh wã daác wahna caá, ma joiníji doonádih tʉ́i yoobópdih ma jéihyat pínah niijná.

Juan Daabáni ã cã́ac jʉmat pínahdih ángel ã naáwát

5 Jesucristo ã cã́ac jʉmat pínah jã́tih, Herodes Judea baácdih moón ĩ maáh jʉm láa, Zacarías wʉ̃t jʉmni sacerdote ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán Abías wʉ̃t jʉmni sacerdotewã poómpdih bóo wʉt jĩ. Yad Elisabetbʉt Aarón jʉima mit jʉmʉp wʉt jĩ.* 6 Queét chénewã Dios ã enechah, nihat ã wʉtatjidih tʉ́i jepahnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 7 Obohjeéhtih, Elisabet weh wihcannih wʉt jĩ. Pánihna, queét chénat pah behnitjeh jʉmna, weh wihcannitjeh máahna ĩt chãjap wʉt jĩ.

8 Biíc semana Zacarías jʉmni sacerdotewã poómp Dioíh mʉʉdíh ñahwat en daonít pínah ĩt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. 9 Biíc yeó jáapdih sacerdotewã ĩpĩ́ chãjat pah, Zacaríasdih ĩt ñíwip wʉt jĩ, Dioíh mʉʉdíh waadnít, chej jʉmnidih ã cáwat pínah niijná. 10 Chej jʉmnidih ĩ cáwat horadih waad béjnit, ã cáwachah, tã́ahmant bóo tólihdih dawá cã́acwã Diosdih ʉʉ́bh pã́ina ĩt chãjap wʉt jĩ. 11 Zacarías chej jʉmnidih ã cáwachahjeh, Dios ã wahni ángel ãt jígohop wʉt jĩ. Chej jʉmni cáwat dah jéihyepmant bóo bʉwámant ãt ñʉhʉp wʉt jĩ. 12 Pánihna, Zacarías caandíh en wʉ́hi bejnit, bʉ́dí ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

13 Páant ã ʉ́ʉmʉchah ennit, ángel caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Zacarías, ma ʉ́ʉmca bojoó. Ma ʉʉ́bátdih Diosboó ãt joiná wʉt be. Yeebdíh ã tʉ́i chãjachah, majeéh bóli, Elisabet, newé weépdih mi weh jʉmbipna caá. Caandíh Juan ma wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉ́p. 14 Ñi wʉ̃ʉ́h ã cã́ac jʉmʉchah enna, bʉ́dí ñi wẽibipna caá. Dawá cã́acwãbʉt biíc yoobó ĩ wẽibipna caá. 15 Dios ã enechah, caán oboh jʉmni nihcan niít. Ã ñíoni jʉmna, jiwá iguíh mac, pooni, poocannidihbʉt ã babhcan niít. Beh wiliíh wʉdah diítmah jʉm jwʉhna, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih ã bíbohbipna caá.* 16 Ma wʉ̃ʉ́h behna, dawá quíib bʉʉdnít judíowãdih Diosdih ã jwʉ́ʉb jepahat tʉ́ʉtbipna caá. 17 Dios ã wahni ã jʉ̃ʉ́wát pínahdih naóh waóhni pínah ã jʉmbipna caá. Dios ã wẽpat bʉ́dí bíbohna, Elíasji ã wẽp naáwátji pah mʉntih ma wʉ̃ʉ́hbʉt biíc yoobó wẽp naóhni ã jʉmbipna caá. Páant ã naáwáchah joinít, behnitboó tʉ́ʉt nʉʉmnít, ĩ wehdih ĩ tʉ́i oibipna caá. Tʉ́inidih yap yohnitbʉt tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́i chãjnit ĩ jenah joyát pah mʉntih ĩ jwʉ́ʉb jenah joibípna caá. Pánihna, Cristo ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, cã́acwã tʉ́ʉt nʉʉ́m pã́init ĩ jʉmbipna caá, caandíh ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná, ángel Zacaríasdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

18 Páant ã niijíchah joinít, Zacarías ángeldih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Ded pah tigaá ma naáwátdih wã jéihbi? Weém behe caá. Wãjeéh bólibʉt beh wili caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

19 —Weém Gabriel, Diosdih teo wʉ̃hni caá. Weém ãjeéh jʉmnidih ã wahap be, nin tʉ́ini doonádih meemdíh wã naáwát pínah niijná.* 20 Wã naáwátdih ‘Yoobópdih nihcan caá’, ma niíj jenah joyát jíib, meém jéih wéhecanni ma jʉm jwʉhbipna caá. Wã niiját pah ã yapachahjeh, ma jwʉ́ʉb wéhebipna caá, páant mʉntih, ángel caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Zacarías maatápdih ã jígohcah, tã́ahmant bóo tólihdih ʉʉ́bh pã́initboó ĩt náhni dahwanap wʉt jĩ. 22 Pánihna, jwʉ́ʉb bac jʉ̃óhnit, jéih naóhcanjeh, queétdih ã́ih téihyajĩh ãt jenah jʉ́ʉt naáwáp wʉt jĩ. Ã jéih wéhecah ennit, “Oo jʉ́mat déedih ãt en tagaá”, ĩt niíj jéihyep wʉt jĩ.

23 Tʉ́ttimah, Zacaríaswã ĩ teo péanachah, ã́ih mʉʉ́boó ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

24 Páant ã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, ãjeéh bóli Elisabet mit wʉdʉ jʉmʉp wʉt jĩ. Wʉdʉ jʉmnit, biícjĩh bóo téihya widh mit míic jʉ́ʉtcap wʉt jĩ.

25 Pánih wʉdʉ jʉm wẽina, nin pah mit míic niijíp wʉt jĩ, “Weém weh wihcannihji tíic náah jʉmnihdih jĩ́gah ennit, Dios weemdíh ãt teo wáacap taga. Weemdíh newé weép ãt wʉ̃hʉp taga, cã́acwã weemdíh yeejép dooná ĩ jwʉ́ʉb naóhcat pínah niijná”, mit niijíp wʉt jĩ.

Dioíh ángel Maríadih ã naáwát

26 Elisabet seis widh mi wʉdʉ jʉmʉchah, Maríadih naáwát náahna, Dios ã́ih ángel Gabrieldih ãt jwʉ́ʉb wahap wʉt jĩ. Pánihna, Gabriel Galilea baácboó Nazaret tʉ́tchidih jʉibínit, María pebhna ãt jʉibínap wʉt jĩ. 27 María neonájeéh jʉm jwʉhcannih José áa pínah wʉt jĩ. José Davidji jʉima wʉt jĩ. Caán David judíowã ĩ chah maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ.*

28 Gabriel Maríadih naáwádih jʉibínit, nin pah caántdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Ma jʉm, Dios chah oinih? Dios majeéh ã jʉmna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

29 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, María bʉ́dí mit joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih joí wʉ́hinit, caántjeh nin pah mit míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Ded pah ã nihat pínahdih niij tígaá ã chãj, páant niijná?” mit niijíp wʉt jĩ.

30 Páant mi niíj jenah joyóchah, ángel caántdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—¡Ma ʉ́ʉmca bojoó, María! Dios meemdíh bʉ́dí ã wẽi enna caá. 31 Ded pah meemdíh yapat pínahdih naáwádih wã jʉ̃óhna caá. Meém wʉdʉ pínah caá. Newé weépdih ma weh jʉmbipna caá. Caán ã cã́ac jʉmʉchah, Jesús ma wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉ́p.* 32 ‘Dios chah wẽpni wʉ̃ʉ́h caá’, caandíh ĩ niijbípna caá. David jʉima jʉmna, David maáh ã jʉmatji pah Dios caandíh maáh ã waadábipna caá. 33 Pánihna, ma wʉ̃ʉ́h nihat judíowãdih maáh ã jʉmbipna caá. Nihat bitadihbʉt maáh ã jʉmʉchah, jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní pínah ã wihcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.*

34 Páant ã niijíchah joinít, María ángeldih nin pah mit niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedé, weém neonájeéh jʉmcannih, ded pah tigaá wã wʉdʉ jʉmbi? mit niijíp wʉt jĩ.

35 —Tʉ́ini Espíritu meemdíh ã waadáchah, Dios ã wẽpatjĩh ma wʉdʉ jʉmbipna caá. Pánihna, ma wʉ̃ʉ́h tʉ́ini, yéejat wihcanni ã jʉmbipna caá. ‘Dios wʉ̃ʉ́h caá’, caandíh ĩ niijbípna caá. 36 Ma dée wili, Elisabetbʉt beh wili yʉhna, wʉdʉ caá. Caántbʉt newé weépdih mi weh jʉmbipna caá. Bʉʉ biíc peihcanni widhjeh jʉdhna caá, caánt mi weh jʉmat pínah. Jáap wili jʉmna, weh wihcannihji bʉʉ wʉdʉ caá bʉca. 37 Dios nihat jéihni dedé ã bʉwacan caá, ángel Maríadih ãt niijíp wʉt jĩ.*

38 Páant ã niijíchah joinít, María caandíh nin pah mit niíj jepahap wʉt jĩ:

—Weém Dioíh wili caá. Ma niijátji pah weemdíh ã yapa naáh, mit niijíp wʉt jĩ.

Páant mi niijíchah joinít, Dios pebhboó ángel ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

María Elisabetdih enedih mi bejat

39 Ángel páant ã niiját tʉ́ttimah, María waícanjeh mi dée wilidih enedih mit bejep wʉt jĩ. Caánt mijeéh bóo Zacaríasjĩh Judea baác jeé cãtíh bóo tʉ́tchidih ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 40 Pánihna, ĩ́ih mʉʉná waád jʉibínit, Elisabetdih mit ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 41 Caántdih mi ʉʉ́bʉ́chah joinítjeh, Tʉ́ini Espíritu mi weépdih ã weñanachah, tʉbit ãt wʉ̃línap wʉt jĩ. Mi weépdih weñanit, beh wilidihbʉt Tʉ́ini Espíritu bʉ́dí ãt weñanap wʉt jĩ. 42 María mi wʉ̃ʉ́h pínahdih ã jéihyanachah, bʉ́dí wẽinit, nin pah Elisabet mit niíj wẽp naáwáp wʉt jĩ:

—María, nihat yaádhdih en beedánit, meemdíh wẽi ennit, Dios ãt tʉ́i chãjap taga. Ma wʉ̃ʉ́hdihbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá. 43 Oboh jʉmnih wã jʉmʉchah yʉhna, wã Maáh íin pínah weemdíh enedih ma jʉyʉ́chah, bainí wã wẽican caá. 44 Ma wíhenachahjeh, wã weép wẽina, ãí wẽp wʉ̃línap be. 45 Pánihna, Dioíh ángel ã naáwátji pahjeh ã yapat pínahdih jenah joiná, meemdíh ã tʉ́i chãjachah, bainí ma wẽican niít, mit niijíp wʉt jĩ.

46 Páant mi niijíchah joinít, Maríabʉt nin pah mit wẽi niíj naáwáp wʉt jĩ:

“Jwĩ Maáh Diosdih bʉ́dí wã wẽina caá.

47 Caán weemdíh tʉ́i ʉbnidih bainí wã wẽican caá.*

48-49 Caandíh oboh teo wʉ̃hnih wã jʉmʉchah yʉhna, jĩ́gah ennit, weemdíh ãt teo wáacap taga. Dios wẽpni, tʉ́ini yoobát jʉmna, weemdíh chah tʉ́ini ãt chãjap taga. Páant ã chãjachah jéihnit, nihat cã́acwã, bʉʉ jʉmnit, tʉ́ttimah jʉmnitbʉt ‘Caántboó Dios ã chah tʉ́i chãjnih wʉt jĩ’, weemdíh ĩ niijbípna caá.

50 Det caandíh jepahnitdih jĩ́gah ennit, ãpĩ́ teo wáacna caá. Jon jã́tih jʉmnit, bʉʉ jʉmnitdihbʉt teo wáacnit, pʉ́ʉ́ tʉ́ttimah jʉmnitdihbʉt ã teo wáacbipna caá.

51 Ded pah náahna, ã wẽpatjĩh ãpĩ́ chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjnit, ‘Weém tʉ́i jéihni caá’, niíj jenah joinítdih teo wáaccan, bʉ́dí ã wẽpatjĩh ãt wah peetép wʉt jĩ.

52 Yeejépwã ĩ maáh wẽpatdih ãt dʉ́ʉc wáyap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ‘Weém oboh jʉmni caá’, niíj jenah joinítdih teo wáacnit, maáta dée ãt waadánap wʉt jĩ.

53 Moh yéejnitdih tʉ́inidih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, dawá bií dée bíbohnitboodíh wʉ̃hcanjeh, biáboó ãt wahap wʉt jĩ.

54 Jwiít caandíh teo wʉ̃hnit judíowãdih jĩ́gah ennit, ãt teo wáacap wʉt jĩ.

55 Biíc yoobó mʉntih jwĩ nʉo Abraham ã jʉimenádih jĩ́gah ennit, ãt teo wáacap wʉt jĩ. Pánih jĩ́gah ennit, ã teo wáacat pínahdih jwĩ nʉowãjidih ãt naáwáp wʉt jĩ”,* María mit niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ.*

56 Pánih jʉibínihji Elisabetjeéh biíc peihcanni widh mit jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, miíh tʉ́tchina mit jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

Juan Daabáni ã cã́ac jʉmat

57 María mi jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimahbit, Elisabet mit weh jʉmʉp wʉt jĩ. Newé weépdih mit tʉ́ʉhʉp wʉt jĩ. 58 Miíh mʉʉ pébh jʉmnit mi déewãbʉt Dios caántdih jĩ́gah ennit ã teo wáacat doonádih joinít, mijeéh bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. 59 Ocho yeó jáap tʉ́ttimah, sacerdotewãdih caandíh quehli nah yapat chóodih ĩt bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant judíowã ĩpĩ́ chãjap wʉt jĩ. Caandíh beheíh wʉ̃tjeh ĩt bʉ́ʉdhdíhip wʉt yʉh jĩ.* 60 Obohjeéhtih, páant ĩ niijíchah joinít, ã íinboó nin pah mit niijíp wʉt jĩ:

—Zacarías nihcan caá. Juan caá ã wʉ̃t pínah, mit niijíp wʉt jĩ.

61 —Obohjeéhtih, ñi déewã poómpdih Juan wʉ̃t jʉmni ã wihcan caá, cã́acwã caántdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

62 Páant niíj péanit, queét Zacaríasdih téihyajĩh ĩt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, “¿Dedé tigaá wʉ̃t ma bʉ́ʉdhbi?” niijná. 63 Páant ĩ jʉ́ʉtʉchah ennit, Zacarías ã́ih téihyajĩh daacát naadíh jʉ́ʉt ʉʉ́bhnit, “Juan caá ã wʉ̃t”, ãt niíj daacáp wʉt jĩ. Páant ã daacáchah en wʉ́hi bejnit, queét nihat ĩt joí yai ñʉ́h bejep wʉt jĩ. 64 Pánih daácnajeh, wéhecanniji ãt jwʉ́ʉb wéhenap wʉt jĩ, páant mʉntih. Pánih wéhenit, Diosdih bʉ́dí ãt wẽi naáwáp wʉt jĩ. 65 Pánihna, nihat ĩ pebh jʉmnit bʉ́dí ĩt wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Páant ã yapat doonádih joinít, nihat cã́acwã, Judea baácboó jʉmni jeé cãtíh jʉmni tʉ́tchinadih moón ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. 66 Pánih míic wéhenit, Dios caandíh ã tʉ́i chãjachah jéihnit, “¿Caán wébít ded pah chãjni pínahna tigaá?” bʉ́dí ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ.

Zacarías Diosdih ã wẽi naáwát

67 Tʉ́ini Espíritu Zacaríasdih ã weñanachah, ã wẽpatjĩh nin pah Diosdih ãt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ:

68 “¡Jwiít judíowã jwĩpĩ́ wẽini Diosdih bʉ́dí wã wẽina caá! Jwiít ã́ih cã́acwãdih teo wáacadih jʉ̃óhnit, chéonit panihnit jwĩ jʉmcat pínah niijná, nemépwã ĩ maáh ã wẽpatdih ã dʉ́ʉcbipna caá.

69-70 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanitji nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Diosdih teo wʉ̃hni David jʉima chah wẽpni jʉmna, jwiít ã́ihwãdih teo wáacnit, iiguípna jwĩ bejat déedih tʉ́i ʉbni pínahdih Dios ã wahbipna caá,

71 jwiítdih eníhcannit ĩ wẽpatdih ã dʉ́ʉcʉchah, jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.

72-73 Pánihna, jwĩ nʉowãdih ã naáwátji pahjeh mʉntih, jĩ́gah ennit, jwiítdih ã teo wáacbipna caá. Nin pah jwĩ nʉo Abrahamjidih ãt niijíp wʉt jĩ:

74 “Ma jʉimenádih eníhcannit ĩ wẽpatdih wã dʉ́ʉcbipna caá, ʉ́ʉmcanjeh, weemdíh ĩ weñat pínah niijná.

75 Pánihna, nin baácboó jʉm jwʉhnit, wã enechah, tʉ́initjeh wĩ́ihwã ĩ jʉmbipna caá”, Abrahamdih ãt niijíp wʉt jĩ’, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt niíj daacáp tajĩ”, Zacarías Diosdih ãt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ.

76 Diosdih páant niíj péanit, ã wʉ̃ʉ́hdih jwʉh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

“Wʉ̃ʉhʉ́, jwĩ Maáh jwiítdih tʉ́i ʉbni pínah ã jʉ̃ʉ́wátdih naóh waóhni ma jʉmbipna caá. ‘Dios naáwátdih naóh yapani caá’, meemdíh ĩ niijbípna caá.*

77 Jwiít ã́ihwãdih jwĩ yéejatdih yohnit, iiguípna jwĩ bejat déedih ã tʉ́i ʉbat pínahdih ma naóhbipna caá.

78 Jĩ́gah en teo wáacnit, jwiítdih tʉ́i ʉbni pínahdih Dios jeámant ã wahbipna caá, baabát panihipboó jwĩ jʉmat pínah niijná.

79 Wʉnatdih ʉ́ʉmna, dʉpʉ́át panihipboó jʉmnitdih jiiát déedih ã wʉ̃hbipna caá, tʉ́ini namádih ĩ jií en bejat pínah niijná”,* Zacarías ãt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ.

80 Pánihna, Zacarías wʉ̃ʉ́h ãt behep wʉt jĩ. Dios ã tʉ́i teo wáacachah, caolih jʉ́ʉtíhni, caandíh tʉ́i jepahni ãt behep wʉt jĩ. Pánih behnit, judíowãdih ã bohéát pínah jã́tih mʉʉ́ wihcapboó ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

2

Jesucristo ã cã́ac jʉmat

(Mt 1.18-25)

1-2 María mi weh jʉmat pínah jã́tih, Cirenio Siria baácdih moón ĩ maáh jʉm láa, César Augusto Roma tʉ́tchimant jʉmna, nihat baácdih moondíh wʉtni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Démoón cã́acwã ĩ jʉmatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, nihat cã́acwãdih ĩ́ih wʉ̃tnadih ãt daacát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caandíh náahna, nihat cã́acwãdih ã daácni nʉ́odih ãt wahap wʉt jĩ. Páant ã chãjat tʉ́ʉtni yeó jáap ĩ jwíih wʉ̃t daacát yeó jáap wʉt jĩ. 3 Páant ã wʉtʉchah joinít, nihat cã́acwã ĩ nʉowãji ĩ cã́ac jʉmni tʉ́tchina yoobó wʉ̃t daacádih ĩt bejep wʉt jĩ. 4-5 Josébʉt yad pínahjĩh ĩt bejep wʉt jĩ. María wʉdʉ jʉmna yʉhna, Galilea baác Nazaret tʉ́tchimant, pʉ́ʉ́ Judea baác Belén tʉ́tchina mit bejep wʉt jĩ. Belén tʉ́tchidih Davidji ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, David jʉima jʉmna, José yadjĩh Belén tʉ́tchina wʉ̃t daacádih ĩt bejep wʉt jĩ.

6-7 Queét chénewã Belén tʉ́tchiboó jʉibínit, dawá cã́acwã ĩ jʉmʉchah, ʉ̃wat mʉʉná ã yáwachah, momo jiwiwã ʉ̃wat tólihboó Joséwã ĩt ʉ̃wʉp wʉt jĩ. Caánboó jʉmna, María mi jáap bácahdih bóodih mit weh jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih weh jʉm péanit, mi wʉ̃ʉ́hdih yéguehjĩh tʉ́i pin bojnit, momo jiwiwã jeémát yacat paihdih mit cáagap wʉt jĩ.

Ovejawãdih en daonít Jesúsdih enedih ĩ bejat

8 Páant mi weh jʉmni chei, Belén tʉ́tchi jwẽ́ejdih ovejawãdih en daonít ĩ́ih ovejawãdih en daoná ĩt chãjap wʉt jĩ. 9 Páant ĩ en dawáchah, Dioíh ángel queétdih ãt jígohop wʉt jĩ. Pánih jígohnit, bʉ́dí ã yeh iiguíchah ennit, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

10 Páant ĩ ʉ́ʉmʉchah ennit, ángel queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “¡Ñi ʉ́ʉmca bojoó! ¡Ñi joyoó! Bʉ́dí ñi weñat pínah tʉ́ini doonádih yeebdíh naáwádih jʉ̃óhna caá wã chãjap. Caán doonádih joinít, nihat cã́acwãbʉt bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. 11 Bʉtéh Daviíh tʉ́tchidih cã́acwãdih tʉ́i ʉbni pínah ã cã́ac jʉmʉp be. Caán Dios ã wahni Cristo, nihat cã́acwã ĩ maáh pínah caá. 12 Wã niijnídih ñi bid jʉyʉ́chah, momo jiwiwã jeémát yacat paihdih yégueh chóojĩh pin bojni, ã lajbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

13 Ángel queétdih páant ã niijíchahjeh, dawá ángelwã ãjeéh jígohnit, Diosdih nin pah ĩt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ:

14 “¡Nihat jeáboó jʉmnit Dios wẽpnidih ĩ weñe naáh! ¡Nin baácboó ã oinit ĩ tʉ́i jʉmʉ naáh!” ĩt niijíp wʉt jĩ.

15 Ángelwã queétdih páant niíj naóh péanit, Dios ã jʉmʉpboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Ĩ jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimahbitjeh, ovejawãdih en daonít nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Chóbe, Belén tʉ́tchina Dioíh ángel jwiítdih ã niijátdih enjĩh, ĩt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant niijnít, Belén tʉ́tchina wẽpép caandíh enedih ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih bej, caanná jʉibínit, María, José, wébítdihbʉt ĩt enep wʉt jĩ. Wébít momo jiwiwã jeémát yacat paihdih ãt lajap wʉt jĩ. 17-20 Pánih bid jʉinít, ángel ded pah ã niijátdih Maríawãdih ĩt naóh yapanap wʉt jĩ. Pánih en péanit, ĩ́ih ovejawã pebhboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, ángel queétdih ã niijátji pahjeh ennitji Diosdih bʉ́dí ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ. Nihat ĩ jwãáhnitdihbʉt ĩt naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, cã́acwã ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, beh wiliboó wébítdih páant ĩ niijátjidih caántjeh bʉ́dí mipĩ́ jenah joyóp wʉt jĩ.

Dioíh mʉʉ́boó Jesúsdih ĩ ʉb bejat

21 Jesús ã cã́ac jʉmniji ocho yeó jáap tʉ́ttimah, sacerdotewãdih ã́ih quehli nah yapat chóodih ĩt bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant judíowã ĩpĩ́ chãjap wʉt jĩ.* Pánih bóod péanit, ã íin wʉdʉ jʉmat pínah jã́tih ángel ã niijátji pahjeh caandíh Jesús ĩt wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ.*

22 Biíc widh tʉ́ttimah, Moisés ã wʉtatji pah chãj péanit, mi wʉ̃ʉ́hdih Diosdih wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, Jerusalénna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 23 Pánih wʉ̃hnit, Dios nin ã wʉtatjidih ĩt jepahap wʉt jĩ: “Jáap bácahdih bóo newé weép ã jʉmʉchah, weemdíh ñi wʉ̃hʉʉ́. Caán wĩ́ih, weemdíh teo wʉ̃hni pínah caá”,* Dios ãt niíj wʉtʉp tajĩ. 24 Pánihna, Jerusalénna Dioíh mʉʉdíh jʉibí, jopwãdih jíib chãjnit, sacerdotewãdih ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ, Diosdih ĩ cáo wʉ̃hat pínah niijná. Pánih chãjnit, Dios nin ã wʉtatjidih ĩt jepahap wʉt jĩ: “Chénewã jopwãdih ñi wʉ̃hʉʉ́ weemdíh, jáap bácahdih bóodih tʉ́ʉt nʉʉmná”, Dios ãt niíj wʉtʉp tajĩ. Pánih chãjna, ĩ weh jʉmat tʉ́ttimah, nihat Dios ã wʉtatjidih ĩt chãj péanap wʉt jĩ.*

25 Caán láa Dios naáwátdih tʉ́i jepahni, Simeón wʉ̃t jʉmni, Jerusalén tʉ́tchidih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán Diosdih tʉ́i wẽini jʉmna, Dios ã wahni judíowãdih tʉ́i ʉbni pínahdih pã́ina ãt chãjap wʉt jĩ. Caandíh Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat bʉ́dí ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 26 Pánih jʉmna, nin pah caandíh ãtát niíj jéihyanap wʉt jĩ: “Ma wʉnat pínah jã́tih Dios ã wahni Cristo, ã́ih cã́acwãdih tʉ́i ʉbni pínahdih meémboó ma enbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. 27 Pánihna, caandíh Dioíh mʉʉná Tʉ́ini Espíritu ãt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Joséwã Jesúsdih ĩ ʉb waad béjechah, Dios ã wʉtatji pah chãjat tʉ́ʉt niijná, Simeón queétdih ãt jwãááp wʉt jĩ. 28 Pánih jwãáhnit, Tʉ́ini Espíritu caandíh ã jéihyanachah, wébítdih ãt ʉb tʉ́ʉhʉp wʉt jĩ. Ʉb tʉ́ʉhnit, nin pah Diosdih ãt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ:

29-30 “Maá, meém ma niijátji pahjeh míih cã́acwãdih tʉ́i ʉbni pínahdih ma wahnidih bʉʉ wã enna caá. Weém, meemdíh teo wʉ̃hni, bʉʉ wã wʉnʉchah, ã tʉ́ibipna caá, bʉca.

31 Nihat cã́acwã ĩ enechah, meém nindih mat wahap taga, cã́acwã iiguípna ĩ bejat déedih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná.

32 Nin tigaá nihat judíowã nihcannitdih ded pah Dios ã jʉmatdih ã jéihyabipna caá. Páant ã jéihyanachah, judío ã jʉmʉchah jéihnit, bitaboó míih judíowãdih ĩ tʉ́i wẽibipna caá”,* Simeón ãt niijíp wʉt jĩ.

33 Páant ã niijíchah joinít, Joséwã bʉ́dí ĩt wẽi jenah joyóp wʉt jĩ. 34 Tʉ́ttimah, Simeón queétdih wẽinit, “Dios yeebdíh ã tʉ́i chãja naáh”, niijnít, Maríadih jwʉh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Nin wã naáwátdih ma tʉ́i joyoó. Nin wébít Dios ã wahni caá. Dawá judíowã caandíh ĩ náahcatji peéh ĩ bʉʉdbípna caá. Obohjeéhtih, dawá bita judíowã caandíh náahnit, ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Caán Dios ã weñat pínahdih jéihyani ã jʉmʉchah yʉhna, dawá caandíh yap yohnit, yeejép ĩ naóhbipna caá. 35 Nihat cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátdih jéihyani pínah Dios nin wébítdih ãt wahap taga. Obohjeéhtih, meémboó bʉ́dí ma jĩ́gahbipna caá, Simeón caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

36 Caanjĩ́h beh wili Ana wʉ̃t jʉmnihbʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Caántbʉt Dios naáwátdih naóh yapanih wʉt jĩ. Caánt Fanuelji nʉʉ́m, Aserji jʉimená poómpdih bóli wʉt jĩ. Caánt jáap beh tóahnih jʉmna, mit áa jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, siete jópchijeh caántdih bíbohnit, mijeéh bóo ãt éemp wʉnʉp wʉt jĩ. 37 Pánih éemp wʉnnih jʉmna, ochenta y cuatro jópchi bíbohnit, Dioíh mʉʉ́ diítboó mipĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ. Yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt jeémp jwʉhcan, Diosdih mipĩ́ wẽi ʉʉ́bh jáanap wʉt jĩ. 38 Caán horadih pohba Joséwã pebhna mit jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibí, Jesúsdih enna, Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, Diosdih mit wẽi naáwáp wʉt jĩ. Dios ã wahni, queétdih tʉ́i ʉbni pínahdih judíowã ĩpĩ́ páñap wʉt jĩ. Pánihna, Jesús ĩ bidni ã jʉmatdih nihat queét pã́initdih mit naáwáp wʉt jĩ.

Nazaret tʉ́tchiboó ĩ jwʉ́ʉb bejat

39 Joséwã nihat Dios ã wʉtatji pah chãj péa, jwʉ́ʉb bejnit, Belén tʉ́tchidih ĩt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Galilea baác ĩ jʉmniji Nazaret tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.* 40 Ĩ wʉ̃ʉ́h tʉ́i behnit, caolih jʉ́ʉtíhnijeh jʉmna, Dios ã weñat pínahdih ãt tʉ́i jéihyep wʉt jĩ. Pánihna, Dios caandíh tʉ́i wẽi ennit, bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ.

Jesús doce jópchi ã bíbohochah, Dioíh mʉʉná caandíh ĩ nʉmah bejat

41 Oveja wʉ̃ʉ́hdih ĩ mao jeémát yeó jáap, Pascua ĩ niijní, paacánni pandihbʉt ĩ jeémp wẽi láa, Dios ã wʉtatjidih jepahnit, nihat judíowã jópchi jʉmat pah, Jerusalén tʉ́tchidih ĩpĩ́ míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. Jesús mánabʉt jópchi jʉmat pah Jerusalénna ĩpĩ́ aab béjep wʉt jĩ.* 42 Jesús doce jópchi bíbohnit, caanbʉ́t ã mánajeéh ãt bejep wʉt jĩ. 43 Pánih jʉibínit, ĩ wẽi jeémát ã beedéchah, ĩ chéenwã biícdih Joséwã Nazaret tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb dei bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã mána ĩ jéihcah yʉhna, Jesús Jerusalénboojéh ãt chãwáp wʉt jĩ. 44 “Dawá jwĩ bejechah, jwĩ wʉ̃ʉ́h jwĩ déewãjeéh ã jʉmna nacaá”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joiná, nihat yeó jáap bejnit, cheyeh caandíh ĩtih bidip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. 45 Pánih bid jʉicán, Jerusalén tʉ́tchina bididih ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

46 Jerusalénna jwʉ́ʉb jʉibínit, caanná ĩ wʉ̃ʉ́hdih bʉ́dí ĩt bidip wʉt yʉh jĩ. Chéne yeó jáap tʉ́i bid, biíh yeó jáapdih ĩt bid jʉyʉ́p wʉt jĩ, bʉca. Dioíh mʉʉ́ diítna Moisés ã wʉtatjidih bohénit cãtíh chʉ́ʉdnit, queétdih joiná, ʉʉ́bh joí enna ãt chãjap wʉt jĩ. 47 Beh joinít, ã tʉ́i jepahachah, nihat caandíh joinít bʉ́dí ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 48 Pánihna, ã mána Dioíh mʉʉná waád jʉibínit, caanná behnitjeéh ã chʉ́ʉdʉchah ennit, queétbʉt bʉ́dí ĩt wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Páant ã chãjachah ennit, ã íin nin pah mit niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Wʉ̃ʉhʉ́, dépanih tigaá jwiítdih páant ma nih chãj? Ma joyoó, ma íbijĩh meemdíh bʉ́dí jwĩ bidip be. Meemdíh bid jʉicán, bʉ́dí jwĩ náhni dahwanap be, mit niijíp wʉt jĩ.

49  —¿Dépanih tibeé weemdíh ñi bid? ¿Wã íipíh mʉʉ́boó ã náahatdih chãjni wã jʉmatdih ñi jéihcannit beé? Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

50 Obohjeéhtih, ded pah ã niijátdih ĩt beh joicáp wʉt jĩ.

51 Caandíh bid jʉinít, Nazaret tʉ́tchina ĩt nʉmah jwʉ́ʉb dei bejep wʉt jĩ. Caanná jwʉ́ʉb dei jʉibíniji behna, ã mánadih ãpĩ́ tʉ́i jepahap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, beh wili nihat páant ã chãjatjidih bʉ́dí mipĩ́ jenah joyóp wʉt jĩ. 52 Jesús tʉ́i jéihnijeh ãt behep wʉt jĩ. Páant ã jʉmʉchah, Dios caandíh bʉ́dí ãt wẽi enep wʉt jĩ. Cã́acwãbʉt biíc yoobó caandíh ĩt weñep wʉt jĩ.*

3

Juan Daabáni mʉʉ́ wihcapboó Dios naáwátdih ã naóh yapaat

(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Jn 1.19-28)

1-2 Tʉ́ttimah, Zacarías wʉ̃ʉ́h Juan behna, mʉʉ́ wihcapboó ã jʉmʉchah, Dios caandíh ãt jwíih naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caán láa Roma tʉ́tchidih moón ĩ maáh Tiberio César quince jópchi maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Poncio Pilato Judea baácdih moón ĩ maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Herodes Galilea baácdih moón ĩ maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Ã ʉ́ʉd jeñé Felipe Iturea baácdih moón, Traconite baácdih moón biícdih ĩ maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Lisanias Abilinia baácdih moón ĩ maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ĩ maáh jʉmʉchah, Anás Caifásbʉt sacerdotewã ĩ maáta ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 3 Caán láa, Juan mʉʉ́ wihcapboó ã jʉmʉchah, Dios caandíh ãt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Dios ã naáwát tʉ́ʉtʉchah joinít, Juanboó Jordán mʉj pebh dei jʉibínit, ãt táoh naóh jibip wʉt jĩ. Nin pah ãpĩ́ niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dios ñi yéejatdih ã yohbipna caá. Páant ñi chãjachah, yeebdíh wã daabábipna caá, ñi yéejat yohat jʉ́ʉtat pínah niijná”, cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani Isaías, nin pah Juan ã chãjat pínahdih ãt niíj naóh daacáp wʉt jĩ.

“Dios naáwátdih naóh yapani mʉʉ́ wihcapboó jʉmni nin pah ã niíj ñaác bohébipna caá: ‘Jwĩ Maáh ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih ñi yéej chãjatdih cádah, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ñi tʉ́i páñaá.

5 Det jĩ́gah náah jʉmnitdih ã teo wáacbipna caá. Obohjeéhtih, det “Weém nihat jéihni, dedé weemdíh jʉdhdat wihcan caá”, niíj jenah joinítdih ĩ wẽpatdih jwĩ Maáh ã dʉ́ʉc wáibipna caá. Det biáboó jenah joinít ĩ jenah joyátdih ã yoobábipna caá.

6 Pánihna, nihat cã́acwã yoobópdih ĩ jenah joibípna caá, iiguípna ĩ bejatji déedih Dios ã tʉ́i ʉbatdih ĩ jéihyat pínah niijná’, ã niíj naóhbipna caá”, Isaías ãt niíj daacáp wʉt jĩ. (Is 40.3-5)

7 Dawá cã́acwã Juan pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ, queétdih Juan ã daabáát pínah niijná. Ã pebhna jʉibínitdih nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ:* “¡Yeéb yeena caá ñi chãjap! ¡Maiwã panihnit yeejépwã jʉmna, peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉm jweííhnitjeh caá! Obohjeéhtih, yeéb ñi yéej chãjatdih ñi cádahíhcat jíib, Dios yeebdíh ã peéh chãjachah, ñi jéih jweicán niít. 8 Ñi yéejatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmát caá yeebdíh náahap. ‘Abrahamjidih Dios ãt wẽi enep wʉt jĩ. Pánihna, ã jʉimená jwĩ jʉmʉchah, jwiítdihbʉt ã tʉ́i wẽi enna caá’, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, pánihcan caá. Yeejép ñi chãjachah ennit, ã wẽican caá. Ñi joyoó. Dios náahna, Abrahamji ã jʉimená pah nin jee dáhnadih ã jéih tʉ́ʉt nʉʉmná caá.* 9 Wápchi mínah ã́ih wápchidih en dawát pah, yeebdíhbʉt Dios ã en daoná caá. Biquí nahna yeejép ã quehechah enna, tib yohnit, ã́ih náatnadihbʉt ã pʉd yohbipna caá. Pánih péanit, caan náhdih, ã́ih náatnadihbʉt ã cáo yohbipna caá. Páant ã chãjat pah mʉntih, yeejép ñi chãjachah enna, Dios yeebdíhbʉt iiguípna ã wahbipna caá”, Juan ãt niijíp wʉt jĩ.*

10 Páant ã niijíchah joinít, cã́acwã Juandih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Ded pah tigaá jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmbí? ĩt niijíp wʉt jĩ.

11 —Ded chéne yégueh chóo bíbohni yégueh wihcannidih ã wʉ̃hʉ naáh. Jeémát bíbohnibʉt jeémát wihcannidih ã wʉ̃hʉ naáh, queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

12 Romanowã maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnitbʉt daabáát tʉ́ʉt niijná, Juan pebhna jʉibínit, nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Bohéní, jwiítboó ded pah tigaá jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmbí? ĩt niijíp wʉt jĩ.*

13 —Ñi maáta ĩ wʉtat pah bóojeh ñi ʉʉ́bʉ́p. Chah ñi ʉʉ́bátdih ñi cádahaá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

14 Biquína soldadowãbʉt caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jwiítbʉt ded pah tigaá jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmbí? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Biíh pah bóonadih en ñinahnit, ñi dʉ́ʉc wáica bojoó. Dawá láa nʉ́o náahna, cã́acwãdih yee naóh ʉ́ʉmanit, nemat mʉʉ́boó bejíhcan ĩ jíib chãjatdih ñipĩ́ wʉtna caá. Páant ñi chãjatdih ñi cádahaá. Ñi tewat jíibdihjeh wẽinit, ñi teweé, ãt niijíp wʉt jĩ.

15 Nihat judíowã Dios ã wahni queétdih tʉ́i ʉbni pínahdih ĩt bidip wʉt jĩ. Pánihna, Juan páant ã niijíchah joinít, queétjeh nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “¿Nin Dios ã wahni jwĩ pã́ini naniít?” ĩt niijíp wʉt jĩ. 16 Obohjeéhtih, Juan queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Weém yeebdíh mahjĩhjeh wã daabána caá. Obohjeéhtih, wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni, chah wẽpni ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah jenah joinít, ‘Weém oboh jʉmni caá’, wã niíj jenah joiná caá. Caánboó mahjĩh daabáát panihni, yeebdíh Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá. Caán ã wẽpat tʉʉ iigát panihnijĩh ñi yéejatdih cáwat pah ã chãjbipna caá, jwʉ́ʉb yéej chãjíhatdih ñi jenah joicát pínah niijná. 17 Trigo teoni panihni caá. Ã́ih chóonadih caóh caj péanit, caán tíibna yoobátdihjeh wʉh wʉʉ́hboó jʉ́i yacnit, ã́ih mʉʉ́boó ã ámohbipna caá. Obohjeéhtih, ã caóh cajni chóonaboodíh ã cáo yohbipna caá. Páant ã chãjat pah, wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni caandíh jepahnitdih ã tʉ́i ʉbbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh jepahcannitboodih iiguípna ã wahbipna caá. Caán iigát dedé ã noón dʉbcan niít”, ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant niijnít, biíh naáwátjĩhbʉt Juan cã́acwãdih ãpĩ́ bohénap wʉt jĩ, tʉ́ʉt nʉʉmnít, iiguípna ĩ bejcat pínah niijná. 19 Galilea baácdih moón ĩ maáh Herodes ã ʉ́ʉd Felipe áa Herodíasdih ã dʉ́ʉc wái áa jʉmatji peéh Juan ãt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Nihat biíh yeejép ã chãjatjidihbʉt ãt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 20 Páant ã niíj jʉ̃ihñatji jíib Herodes Juandih joííhcan, ãt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih chãjna, chah ãt yoób yéej bejep wʉt jĩ.*

Juan Jesúsdih ã daabáát

(Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)

21 Nemat mʉʉ́boó Herodes ã nemat pínah jã́tih, Juan cã́acwãdih ã daabánachah, Jesúsbʉt ã pebhna daabáát tʉ́ʉtʉdih ãt jʉibínap wʉt jĩ. Páant ã daabáát tʉ́ttimah, Jesús Diosdih ã ʉʉ́bʉ́chah, jeá ãt jéweah bejep wʉt jĩ. 22 Páant ã jéweah bejechah, jop pah jígohni Tʉ́ini Espíritu jeámant dei jʉ̃óhnit, caandíh ãt jʉí jaamáp wʉt jĩ. Páant ã jʉí jaamáchah, jeámant Dios Jesúsdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Meém wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá. Meemdíh bʉ́dí wã wẽina caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús ã nʉowã ĩ wʉ̃t

(Mt 1.1-17)

23 Tʉ́ini Espíritu ã dei jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, Jesús treinta jópchi bíbohnit, cã́acwãdih ãt bohé jwíihip wʉt jĩ.

Nit wʉt jĩ Jesús ã nʉowã: “José ã wʉ̃ʉ́h caá”, cã́acwã ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

José Elí ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

24 Elíboó Matat ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matatboó Leví ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Levíboó Melqui ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Melquiboó Jana ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Janaboó José ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

25 Joséboó Matatías ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matatíasboó Amós ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Amósboó Nahúm ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Nahúmboó Esli ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Esliboó Nagai ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

26 Nagaiboó Maat ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Maatboó Matatías ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matatíasboó Semei ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Semeiboó Josec ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Josecboó Judá ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

27 Judáboó Joanán ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Joanánboó Resa ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Resaboó Zorobabel ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Zorobabelboó Salatiel ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Salatielboó Neri ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

28 Neriboó Melqui ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Melquiboó Adi ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Adiboó Cosam ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Cosamboó Elmadam ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Elmadamboó Er ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

29 Erboó Josué ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Josuéboó Eliezer ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Eliezerboó Jorim ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jorimboó Matat ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

30 Matatboó Leví ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Levíboó Simeón ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Simeónboó Judá ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Judáboó José ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Joséboó Jonam ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jonamboó Eliaquim ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

31 Eliaquimboó Melea ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Meleaboó Mena ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Menaboó Matata ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matataboó Natán ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

32 Natánboó David ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Davidboó Isaí ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Isaíboó Obed ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Obedboó Booz ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Boozboó Sala ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Salaboó Naasón ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

33 Naasónboó Aminadab ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Aminadabboó Admin ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Adminboó Arni ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Arniboó Esrom ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Esromboó Fares ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Faresboó Judá ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

34 Judáboó Jacob ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jacobboó Isaac ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Isaacboó Abraham ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Abrahamboó Taré ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Taréboó Nacor ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

35 Nacorboó Serug ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Serugboó Ragau ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Ragauboó Peleg ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Pelegboó Heber ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Heberboó Sala ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Salaboó Cainán ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

36 Cainánboó Arfaxad ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Arfaxadboó Sem ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Semboó Noé ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Noéboó Lamec ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

37 Lamecboó Matusalén ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Matusalénboó Enoc ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Enocboó Jared ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Jaredboó Mahalaleel ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Mahalaleelboó Cainán ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

38 Cainánboó Enós ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Enósboó Set ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Setboó Adán ã wʉ̃ʉ́h

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Adánboó Dios wʉ̃ʉ́h,

ã jwíih chãjniji,

ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

4

Nemépwã ĩ maáh Jesúsdih ã yéejaíhat

(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13)

1-2 Juan Jesúsdih ã daabánachah, Tʉ́ini Espíritu caandíh ã yáwachah, Jesús Jordán mʉjmant ãt jwʉ́ʉb aab béjep wʉt jĩ. Jwʉ́ʉb aab béjnit, Tʉ́ini Espíritu caandíh mʉʉ́ wihcapboó ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Caánboó cuarenta yeó jáap ã jʉmʉchah, Satanás, nemépwã ĩ maáh, caandíh ãtih yeejép chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Páant bói yeó jáap caánboó jʉmna, Jesús jeémpcan, nʉʉgʉ́p wʉnna ãt chãjap wʉt jĩ.

3 Páant ã nʉʉgʉ́p wʉnʉchah jéihnit, Satanás caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt yʉh jĩ:

—Meém Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, can jee dáhdih “Pan dah ma jʉmʉʉ́”, ma niijí, ãt niijíp wʉt jĩ.

4  —Páant wã chãjcan niít. Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Jeémátdihjeh pohba ĩ jeéméchah, cã́acwãíh caolih tʉ́i booni panihni ã jʉmcan niít’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 8.3)

Jesús Satanásdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

5 Páant ã niíj jepahat tʉ́ttimah, jap bóo jeená Jesúsdih Satanás ãt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Caán jeejína pʉ́ʉh laáb jʉibínit, nihat cã́acwã ĩ jʉmat yoobó Jesúsdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Nihat biícdih ñaáp jígoh, ãt bʉʉdáh bejep wʉt jĩ. 6 Pánih jʉ́ʉtnit, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Nihat baácboó jʉmnit ĩ maáh wẽpat weemdíh wʉ̃hniji caá. Ded wã wʉ̃híhnidih wã jéih wʉ̃hna caá. 7 Pánihna, meém bódicha caj yoh ñajnit, ‘Meém nihatdih chah maáh caá’, weemdíh ma niijíchah joinít, nihat ĩ maáh wẽpatdih meemdíh wã wʉ̃hbipna caá. Nihat míih pínah ã jʉmbipna caá, Satanás Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

8  —Páant wã chãjcan niít. Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Ma Maáh Diosdihjeh wẽinit, ã wʉtatdihjeh ma jepahaá’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 6.13)

Jesús Satanásdih ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchina Dioíh mʉʉ́boó Satanás Jesúsdih ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Dioíh mʉʉ́ jap bóo mʉʉ wʉ́t jĩ. Caanná nʉmah jʉibínit, Satanás caán mʉʉ́ chah jap bóo jʉmni waolí beo nah yapatboó Jesúsdih ãt ñʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih ñʉhat tʉ́ʉtnit, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt yʉh jĩ:

—Meém Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, meemdíh ã wapat pínahdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ninmant ma ñaáp jéen bejeé. 10 Davidji nin pah ã niíj daacátjidih ma tʉ́i náhninaá:

‘Dios ã́ih ángelwãdih meemdíh ã en dawát tʉ́ʉtbipna caá.

11 Pánihna, meemdíh ĩ jípónih teobipna caá, jee dáhboó míih jítcha ã bʉʉg lájcat pínah niijná’, ãt niíj daacáp tajĩ, (Sal 91.11-12)

Satanás caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

12  —Páant wã chãjcan niít. Nin pah Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Ñi Maáh Dios ã niijátjidih “¿Yoobópdih niít?” niíj jéihíhna, caandíh ñi chãjat tʉ́ʉtca bojoó’, ãt niíj daacáp tajĩ,(Dt 6.16)

Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

13 Pánih yee naóh péanit, Satanás Jesúsdih cádah jwʉ́ʉb bejnit, ã jwʉ́ʉb yéejaat pínah yeó jáapdih ãt páñap wʉt jĩ.

Galilea baácdih moondíh Jesús ã bohé jwíihat

(Mt 4.12-17; Mr 1.14-15)

14 Páant Satanás ã chãjat tʉ́ttimah, Jesús Galilea baácna jwʉ́ʉb jʉibínit, Tʉ́ini Espíritu bʉ́dí ã wẽpatjĩh ãt táoh bohé jwíihip wʉt jĩ. Páant ã bohéát doonádih cã́acwã ĩt naóh peetép wʉt jĩ. 15 Pánih táoh bohénit, judíowã ĩ bohéát mʉʉná waadnít, queétdih ãpĩ́ bohénap wʉt jĩ. Páant Dios naáwátdih ã bohénachah, nihat caandíh joinít ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

Nazaret tʉ́tchiboó Jesús ã jwʉ́ʉb jʉibíát

(Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)

16 Pánih bohé jibnit, Nazaret, ã behni tʉ́tchina ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jwʉ́ʉb jʉibínit, judíowã ĩ chooát yeó jáapdih, ãpĩ́ chãjat pah caanbʉ́t ĩ míic wáacat mʉʉdíh ãt waadáp wʉt jĩ. Pánih waád jʉibí chʉ́ʉdniji ñah ñʉh bejnit, Dios naáwátdih en naáwát tʉ́ʉt niijná, naóhnit ĩ ñʉhʉpna ãt jʉibí ñʉhʉp wʉt jĩ. 17 Caanjĩ́h ã jʉibí ñʉhʉchah, Isaías ã daácni tólihjidih ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán tólihdih pah teonit, ã naáwát pínahdih bid jʉinít, nin pah ãt niíj en naáwáp wʉt jĩ:

18  “Wã Maáh Dios Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih weemdíh bʉ́dí ã wʉ̃hʉp be, cã́acwãdih wã teo wáacat pínah niijná. Pánih wʉ̃hnit, jĩ́gah náah jʉmnit panihnitdih ã́ih tʉ́ini doonádih ã naáwát tʉ́ʉtʉp be. Chéonit panihnitdih ã watat pínah doonádihbʉt ã naáwát tʉ́ʉtʉp be. Jéih encannitdih ã booat tʉ́ʉtʉp be, ĩ jéih enat pínah niijná. Nihat cã́acwã wẽicannit, yeejép yapnitdihbʉt ã teo wáacat tʉ́ʉtʉp be.

19  Pánihna, ‘Bʉʉ jwʉh caá, Dios jĩ́gah ennit, cã́acwãdih bʉ́dí ã teo wáac jwíihbipna caá’, weemdíh ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp be, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ”,(Is 61.1-2a)

Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

20 Pánih en naóh péanit, caán tólihdih jwʉ́ʉb nah teo, sacerdotedih jwʉ́ʉbanit, ãt jwʉ́ʉb chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Páant ã chãjachah, nihat caánboó jʉmnit ĩt en ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ.

21 Pánih chʉ́ʉdnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj bohé jwíihip wʉt jĩ:

—Páant ã niíj daacátji bʉʉ caá bʉca ñi cãtíh ã yapap. Weemdíh caá páant ãt niíj daácjip taga, ãt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant ã tʉ́i naáwáchah joinít, nihat caandíh wẽi naóhna yʉhna, bʉ́dí ĩt wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih wʉ́hi bejnit, nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¡Joyoó bʉca! ¿Nin José wʉ̃ʉ́hjeh nihcan niít? ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

23 Páant ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, nin pah Jesús queétdih ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—‘Cohniá, ma míic cohoó’, jwĩ míic niiját pah weemdíh ñi niijmí nacaá. ‘Capernaum tʉ́tchiboó ma wẽp chãjat pah mʉntih ninjĩh ma behni tʉ́tchiboobʉ́t biíc yoobó ma chãjaá, Dios meemdíh ã wahatdih jwĩ jéihyat pínah niijná’, weemdíh ñi niijná yʉh caá. 24  Obohjeéhtih, ñi joyoó. Ded Dios naáwátdih naóh yapanidih ã pebh jʉmnitboó ĩpĩ́ joííhcan caá. Pánihna, yeéb weemdíhbʉt biíc yoobó ñi joííhcan niít.* 25  Dios naáwátdih naóh yapani Elíasji jʉm láa, biíc peihcanni jópchi tʉ́i beéd, biíh jópchi tacdih mah bʉʉgcán, nʉʉgʉ́p láa, Israel baácboó dawá éemp wʉnnit yaádh ĩt jʉmʉp wʉt yʉh jĩ.* 26  Obohjeéhtih, ñi nʉowã Diosdih ĩ jepahcatdih jéihnit, biíh baácdih bóli éemp wʉnnihdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, Dios Elíasdih ãt wahap wʉt jĩ. Pánihna, Sidón tʉ́tchi pebh Sarepta tʉ́tchibitdih bólidihjeh ãt teo wáacap wʉt jĩ.* 27  Dios naáwátdih biíh naóh yapani Eliseo jʉm láabʉt Israel baácboó dawá bácah moópnit ĩt jʉmʉp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ñi nʉowã Diosdih ĩ jepahcatdih jéihnit, queétdih booaat tʉ́ʉtcan, Naamán Siria baácdih bóodihjeh Eliseodih ãt booaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*Páant caán láa ĩ jepahcat pah, bʉʉ yeebbʉ́t weemdíh ñi jepahcan niít, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

28 Páant ã niijíchah joinít, nihat caanjĩ́h chʉ́ʉdnit tʉbit ĩt íijip wʉt jĩ. 29 Pánih íij ñah ñʉh, Jesúsdih teonit, ĩ míic wáacat mʉʉmánt caandíh ĩt wái bac bejep wʉt jĩ. Nazaret tʉ́tchimant wái bac bejnit, tʉ́tchi jwẽ́ejdih bóo jeé tʉ́lʉhna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ, caandíh tóo yoh yac bojat tʉ́ʉt niijná. 30 Obohjeéhtih, Jesúsboó queét cãtíh tac pʉ́ʉd ñʉhnit, biáboó ãt bejep wʉt jĩ.

Judíowã ĩ míic wáacat mʉʉ́boó nemép jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mr 1.21-28)

31 Nazaret tʉ́tchimant Jesúsdih ĩ bacaat tʉ́ttimah, Capernaum tʉ́tchina ãt dei bejep wʉt jĩ. Capernaum tʉ́tchibʉt Galilea baácdih bóo tʉ́tchi wʉt jĩ. Capernaum tʉ́tchina dei jʉibínit, chooát yeó jáapdih judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh waád jʉibínit, caanjĩ́h jʉmnitdih Dios naáwátdih ãt bohénap wʉt jĩ. 32 Pánihna, ã wẽp bohénachah, bʉ́dí ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ.*

33 Caanjĩ́h chʉ́ʉdnit biícdih, nemép jʉmnibʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesús ã bohénachah joinít, nin pah ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

34 —¡Ayó! Jesús, ¡Nazaret tʉ́tchidih bóo jwiítdih tac bʉʉgáca bojoó! ¿Jwiítdih dedé tigaá ma chãjbi? ¿Yoh bacanadih nit beé ma jʉ̃ʉ́wʉ́p? Weém meemdíh wã jéihna caá. Dios ã wahni, chah tʉ́ini caá meém, Jesúsdih ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

35  —¡Ma laihca bojoó! ¡Caandíh cádahnit, ma bac bejeé! Jesús nemépdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niíj wʉtʉchah joinít, cã́acwã cãtíh nemépboó caandíh dʉó bʉʉgnít, ãt bac bejep wʉt jĩ. Pánih dʉó bʉʉgná yʉhna, caán newédih ãt yéejacap wʉt jĩ. 36 Páant Jesús ã chãjatdih nihat cã́acwã bʉ́dí ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

—¡En yʉh bʉca! ¡Ã naáwát wẽpép caá! ¡Ã naáwáchahjeh, nemépwã yʉh bʉca caandíh ĩ jepahna caá! ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

37 Jesús páant ã chãjatdih nihat Capernaum tʉ́tchi pebh jʉmnit ĩt míic naóh peetép wʉt jĩ. Bʉ́dí ãt wʉ̃t yáanap wʉt jĩ.

Simón Pedro ã chʉdhdih Jesús ã booaat

(Mt 8.14-15; Mr 1.29-31)

38 Páant ã chãjat tʉ́ttimah, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉmánt Jesúswã ĩt bac bejep wʉt jĩ. Bac bejnit, Simóníh mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná ĩ waád jʉibínachah, mi íindih tʉbit ã pahachah, Simón áa Jesúsdih mit naáwáp wʉt jĩ. Páant tʉbit ã pahachah, mit lajap wʉt jĩ. “Caántdih ma booanaá”, caán mʉʉdíh jʉmnit Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ. 39 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús mi pebh jʉibí ñʉhnit, “Ma yayaá”, pahatdih ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchahjeh, pahat ãt dʉ́ʉcʉp wʉt jĩ. Páant ã dʉ́ʉcʉchah, ñah ñʉhnit, ĩ jeémát pínahdih mit cáagap wʉt jĩ.

Dawá wʉnnitdih Jesús ã booaat

(Mt 8.16-17; Mr 1.32-34)

40 Tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, dawá tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih Jesús pebhna ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Dawá mácah wʉnat queétdih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Nihat ĩ ʉb jʉibínit wʉnnitdih Jesús ãt teo jã́ha booanap wʉt jĩ. 41 Dawá nemépwãdihbʉt ãt bacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã bacat tʉ́ʉtʉchah,

—¡Meém Dios wʉ̃ʉ́h caá! tʉbit ĩt niíj ñaacáp wʉt yʉh jĩ.

Obohjeéhtih, Jesús queétdih jʉ̃ihnit, “Dios ã wahni caá”, ãt niiját tʉ́ʉtcap wʉt jĩ.

Jesús Galilea baácboó ã bohé jibat

(Mr 1.36-39)

42 Daa jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã íipdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, Jesús cã́ac wihcapboó ãt bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwã caandíh bid bejnit, ĩt jwãááp wʉt jĩ. Jwãáhnit, caandíh ĩjeéh jʉmat náahna, ĩt chãwát tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ.

43  —Ñijeéh wã jéih chãocán caá. Biíh tʉ́tchinadih moondíhbʉt Dios ã maáh jʉmat doonádih weemdíh naáwát caá náahap. Páant naáwát pínah niijná, Dios weemdíh ã wahap be, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

44 Pánihna, nihat Galilea baácboó jib bejnit, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, Jesús ãpĩ́ bohénap wʉt jĩ.

5

Queéj jʉ́ʉt maonitdih ãjeéh Jesús ã bejat tʉ́ʉtat

(Mt 4.18-22; Mr 1.16-20)

1 Biíh yeó jáap, Jesús Genesaret íim jwẽ́ejdih ñʉhnit, dawá cã́acwãdih Dios naáwátdih naóhna ãt chãjap wʉt jĩ. Caán ã bohéátdih bʉ́dí joííhna, Jesúsdih ĩt tóo péenap wʉt jĩ. 2 Páant tʉbit caandíh ĩ tóonachah, Jesús chéne bʉ́dí jãáj chóonadih ãt enep wʉt jĩ. Caanjĩ́h queéj jʉ́ʉt maonit ĩ aabní chóona ãt pahap wʉt jĩ. Queét ĩ́ih jãáj chóona pebh ĩ́ih ñʉonádih chocna ĩt chãjap wʉt jĩ. 3 Pánihna, biíc chóodih Jesús ãt waadáp wʉt jĩ. Caán chóo mínah Simón wʉt jĩ ã wʉ̃t. Caán chóodih waadnít, “Weemdíh chibít ma tóo pʉ́ʉd baca pahanaá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã tóo pʉ́ʉd baca pahanachah, Jesús caán chóodih chʉ́ʉdnit, cã́acwãdih ãt bohénap wʉt jĩ.*

4 Pánih bohé péanit, nin pah Jesús Simóndih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Íim tac yoób pʉ́ʉd bac bejnit, queejwã́dih mawat tʉ́ʉt niijná, ñíih ñʉonádih ñi yoh báahanaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

5 —Bohéní, nihat chei jwĩ jʉ́ʉt mawachah yʉhna, queejwã́ ĩ wihcan beé. Obohjeéhtih, páant ma niijíchah joinít bácah, jwĩ́ih ñʉonádih jwĩ yoh báaha enmi caá, Simón ãt niijíp wʉt jĩ.*

6 Páant niíj péa, íim tac yoób pʉ́ʉd bac bejnit, ĩ́ih ñʉonádih ĩt yoh báahanap wʉt jĩ. Páant ĩ yoh báahanachah, dawá yoobát queejwã́ waadná, ĩ́ih ñʉonádih boloh wáina ĩt chãjap wʉt jĩ.* 7 Páant ĩ boloh wáyachah ennit, ĩ pej jʉmnit queét pebh pahnitdih Simón ãt ejep wʉt jĩ: “¡Jwiítdih ñi teo wáac jʉ̃ʉ́wʉ́!” ãt niijíp wʉt jĩ.

Pánih teo wáacadih jʉibínit, chénat pah chóo queejwã́dih ĩt ʉb yac yáwanap wʉt jĩ. Dawá queejwã́ jʉmna, ĩ́ih jãáj chóona ãt daábíhip wʉt jĩ.

8-10 Páant dawá queejwã́dih ennit, Jesús ã wẽpatdih jéihna, Simón bʉ́dí ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maá, meém chah wẽpni, tʉ́ini caá. Obohjeéhtih, weémboó yéejni caá. Pánihna, meemdíh wã ʉ́ʉmʉchah, biáboó ma bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.*

—¡Ma ʉ́ʉmca bojoó! Bʉʉ meém queejwã́dih bid jwʉhni caá. Obohjeéhtih, meemdíh wã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, queejwã́dih ma bidat pah mʉntih, cã́acwãboodíh bidnit, wĩ́ih doonádih ma naóhbipna caá, weemdíh jepahna, wĩ́ihwã ĩ jʉmat pínah niijná, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Simón ã ʉ́ʉmat biíc yoobó ã pej jʉmnitbʉt ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Santiago, Juan wʉt jĩ ã pej jʉmnit. Queét chénewã Zebedeo weh wʉt jĩ. 11 Pánihna, jwʉ́ʉb ñáan jʉibínit, queét nihat ĩ́ih tewatdih cádahnit, Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ.

Bácah moópnidih Jesús ã booaat

(Mt 8.1-4; Mr 1.40-45)

12 Jesús biíh tʉ́tchiboó ã jʉmʉchah, bácah moópni ã pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibíni Jesúsdih ennit, ã wẽpatdih jéihna, páah yoh ñajnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ:

—Maá, ma booaíhna, weemdíh ma jéih booana caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

13 Páant ã niijíchah joinít, Jesús caandíh teo jã́hanit,

—¡Jʉ́ʉ! Wẽinit, meemdíh wã booana caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, moopát nihat ãt ñʉʉmáh bejep wʉt jĩ. 14 Pánihna, Jesús caandíh nin pah ãt wẽp niíj naáwáp wʉt yʉh jĩ:

—Bitadih naóhcanjeh, sacerdotedih míih bácah ã jwʉ́ʉb ñʉʉmátdih jʉ́ʉtʉdih ma bejeé. Moisés ã wʉtatji pah sacerdotewã ĩ cáo wʉ̃hat pínah niijná, chéne jopwãdih ma wʉ̃hʉʉ́, Dios meemdíh ã booaatjidih ĩ jéihyat pínah niijná,* ãt niijíp wʉt jĩ.

15 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joiná yʉhna, bejnit, dawá cã́acwãdih ãt naóh peetép wʉt jĩ. Páant Jesús ã chãjat dooná chah ãt wʉ̃t yáanap wʉt jĩ. Caán doonádih joinít, ã naáwátdih joyát tʉ́ʉt niijná, ĩ wʉnatdihbʉt ã booaat pínah niijná, dawá ã pebhna ĩpĩ́ wáac jʉibínap wʉt jĩ. 16 Obohjeéhtih, Jesús cã́ac wihcapboó, ã íipdih ʉʉ́bʉ́dih ãpĩ́ bejep wʉt jĩ.

Jéih yoocannidih Jesús ã booaat

(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12)

17 Biíh yeó jáap Jesús cã́acwãdih ã bohénachah, fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt ĩt joí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Queét Galilea baácmant, Judea baácmant, Jerusalén tʉ́tchimantbʉt bejnit, ĩtát jʉibínap wʉt jĩ. Jesús ã bohénachah, dawá joiná ĩt chãjap wʉt jĩ. Dios cã́acwãdih booaat wẽpatbʉt Jesúsdih bʉ́dí ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 18 Páant ã bohénachah, biquína neoná jéih yoocannidih ã lajat chóojĩh Jesús pebh ĩtih beo waad béj jwejíhip wʉt yʉh jĩ. 19 Obohjeéhtih, dawá mʉʉdíh ĩ yáo yapachah ennit, chah bóo coahna caandíh ĩt beo pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Pánih pʉ́ʉh laáb jʉibínit, biquína jeé naanádih ʉb jwej, íit chãjnit, jéih yoocannidih ã lajat chóojĩh Jesús pebh ĩt cádah deyanap wʉt jĩ. 20 Pánihna, caán ã booaat wẽpatdih ĩ jenah joyátdih jéihnit, Jesús caán jéih yoocannidih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma yéejatdih wã yohna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niijíchah joinít, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowãbʉt íijnit, queétjeh nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “¿Dedé cã́ac tigaá nin? Diosjeh yéejatdih ã jéih yohna caá. Pánihna, ninboó cã́acjeh jʉmna yʉhna, ‘Ma yéejatdih wã yohna caá’, niijná, ‘Dios wã jʉmna caá’, niíj yeena caá ã chãjap”, queétjeh ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

22-24 Páant ĩ niíj jenah joyóchah jéihnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá páant yeejép ñi niíj jenah joí? ‘Ma yéejatdih wã yohna caá’, wã niijíchah joinít, weemdíh jéihcan yʉhna, ‘Yeeni caá’, ñi niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, ‘Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajatdih ʉbnit, ma yáac chʉ̃i bejeé’, wã niijíchah, caán ã bejechah ennit, wã niiját yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá. Pánih jéihna, yéejat yohat wẽpat wã bíbohatdihbʉt ñi jéihbipna caá. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, Dios ã wahni nin baácdih moondíh jéih booanit, ĩ yéej chãjatdihbʉt wã jéih yohna caá. Páant wã jéih yohatdih yeéb ñi jéihyat pínah niijná, nin pah wã chãj jʉ́ʉtbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj péanit, jéih yoocannidih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajat chóodih ʉbnit, míih mʉʉ́boó ma jwʉ́ʉb bejeé, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

25 Páant ã niijíchahjeh, nihat ĩ enechah, jéih yoocanniji ñah ñʉh, ã ñajat chóodih ʉbnit, ã́ih mʉʉ́boó ãt jwʉ́ʉb bac bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, Diosdih bʉ́dí ãt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

26 Páant ã bac bejechah, nihat en wʉ́hi bej, bʉ́dí jenah joinít, queétbʉt biíc yoobó Diosdih ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

—¡En yʉh bʉca! Bʉ́dí náhniat pínahdih bʉʉ jwĩ enna caá, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Jesús Levídih ã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtat

(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17)

27 Pánihat tʉ́ttimah, Jesúswã caán tʉ́tchidih jʉmnitji bac bejnit, biíh tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caán ĩ bejni namá jwẽ́ejdih Leví wʉ̃t jʉmni ã tewat tólihboó ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Caán Romanowã maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih ʉʉ́bh wʉ̃hni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Levídih ennit, nin pah caandíh Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

28 Páant ã niijíchah joinít, ñah ñʉh, ã́ih tewatdih cádahnit, Jesúsjeéh ãt bejep wʉt jĩ.

29 Pánihat tʉ́ttimah, Leví ã́ih mʉʉ́boó Jesúswãdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Caán ã nihat pah dawá nʉ́odih ʉʉ́bh wʉ̃hnitdih, bita ã chéenwãdihbʉt ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. 30 Páant Jesúswã ĩjeéh ĩ jeéméchah ennit, fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt queétdih ĩt íijip wʉt jĩ. Íijnit, Jesús ã bohénitdih nin pah ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¿Dépanihna queét dinero nʉʉmnítjeéh, yéej chãjnitjeéhbʉt jeémp babh tigaá ñi chãj? ĩt niijíp wʉt jĩ.*

31 Páant queétdih ĩ niijíchah joinít, Jesúsboó nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hcannit cohnidih ĩpĩ́ bidcan caá. Wʉnnitjeh caá caandíh ĩ bidip. 32  Pánihat pah ‘Weém yéejat wihcanni caá’, niíj jenah joinít, teo wáacni pínahdih ĩpĩ́ bidcan caá. Obohjeéhtih, ‘Wã yéejatdih jĩ́gahnit, wã tʉ́ʉt nʉʉ́míhna caá’, niíj jenah joinít caá teo wáacni pínahdih ĩ bidip. Pánihna, ‘Yeejépwã caá jwiít’, niíj jenah joinítdihjeh teo wáacadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, ĩ yéej chãjatdih jĩ́gahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jeémp jwʉhcatdih Jesúsdih ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 9.14-17; Mr 2.18-22)

33 Páant queétdih ã niiját tʉ́ttimah, queét Jesúsdih nin pah ĩt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Dios ã wʉtat pah jwĩ nʉowã ĩpĩ́ jeémp jwʉhcap jĩ. Juan ã bohénitbʉt, fariseowã ĩ bohénitbʉt páant ĩ chãjna caá. ¿Dépanihna ma bohénitboó páantjeh ĩ jeémp? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

34  —Nin pah caá ã jʉmʉp: Téihya chéoni ã nʉmah jeémpnit biícdih ã jʉm jwʉhʉchah, jĩ́gahcan, ĩpĩ́ tʉ́i wẽi jeémpna caá. Páant tigaá, wãjeéh jʉm jwʉhna, wã bohénit ĩ tʉ́i wẽi jeémpna caá. 35  Obohjeéhtih, bita caandíh ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah, ã chéenwã jĩ́gahnit, ĩ jeémp jwʉhcan niít. Pánihat pah bita weemdíh ĩ ʉb bejat tʉ́ttimah bácah, wã bohénitjeéh wã wihcah, queétbʉt ĩ jeémp jwʉhcan niít, Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

36 Ded pah jwĩ jeémp jwʉhcatdih jwĩ nʉowã ĩ wʉtatdih, ã́ih jáap bohéátjĩh fariseowã ĩ widíhichah enna, Jesús queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj bohénap wʉt jĩ:

—Jáap yégueh chóo chocca naáh chóojĩh máa yégueh chóodih nah wai bʉ́ʉdhdat ã náahcan caá. Páant ñi chãjachah nihna, caandíh ñi chocat tʉ́ttimah, jiínt bejna, máa chóodih chah ãta yewa tagaá. Páant tigaá, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih, wĩ́ih jáap bohéátjĩh wid naóhcat caá náahap. 37  Pánihat dée, pah jwʉhcanni iguíh macdih nʉñʉ́p chóojĩh ĩ chãjniji máa wʉh wʉʉ́hdih yáacat ã náahcan caá. Páant ñi yáacachah nihna, iguíh mac pahna, máa wʉh wʉʉ́h jéih yʉ́ʉhcan, ãta yewah bej tagaá. Páant ã yewechah, chénat pah ãta bʉʉd tágaá. 38  Pánihna, jáap macdih, jáap wʉh wʉʉ́hboó yáacat caá náahap. Páant ñi yáacachah, iguíh mac, caandíh yáacni chóobʉt ã tʉ́i jʉmbipna caá. 39  Obohjeéhtih, ded máa iguíh macdih ã babhbat tʉ́ttimah, pah jwʉhcanni macdih babhbíhcan, ‘Máa mac chah tʉ́ini beé’, ã niijbípna caá. Pánihat pah cã́acwã wã jáap bohéátdih náahcan, ‘Jwĩ nʉowã ĩ bohéátjiboó chah ã tʉ́yʉp be’, ĩ niijbípna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

6

Chooát yeó jáapdih ded pah ĩ chãjat pínahdih Jesús ã bohéát

(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28)

1 Biíc chooát yeó jáapdih Jesús ã bohénitdih bohé bejna, trigo wáapdih ãt nʉmah chóop yap bejep wʉt jĩ. Pánih bejna, ã bohénit trigodih ʉ́ʉcnit, ã́ih chóodih jẽqué yohnit, ĩt jeémp bejep wʉt jĩ.* 2 Páant ĩ chãjachah ennit, biquína ĩjeéh bejnit fariseowã íijnit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá jwĩ chooát yeó jáapdih yʉhna, ma bohénit ĩ teo? Pánih teona, Dios ã wʉtatdih yap yohna caá ĩ chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

3-4 Páant ĩ niijíchah joinít, “Wã bohénit ĩ yap yohcan caá”, niiját tʉ́ʉt niijná, Jesús queétdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Davidji ã bohénit biícdih nʉʉgʉ́p wʉnna, Dioíh mʉʉná waadnít, sacerdotewã Diosdih ĩ wʉ̃hniji pandih ãt jeémép wʉt jĩ. Pánih jeémpna, ã bohénitdihbʉt ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán pan sacerdotewãjeh ĩ jeémát pínah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dios wʉtna, bitadih caán pandih ãt jeémát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. ¿Davidwã páant ĩ chãjatjidih Dios naáwátdih ĩ daácni nʉ́odih ñi bohécannit jĩí? Caán pandih ĩ jeéméchah yʉhna, Diosboó ‘Ñi tʉ́i chãjcan beé’, ãt niijcáp tajĩ.*Pánihat pah, bʉʉ nin trigodih ʉ́ʉc jeémpna, wã bohénitbʉt Diosdih ĩ yap yohcan caá.* 5  Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, chooát yeó jáapdih ded pah ĩ chãjat pínahdih wã jéih wʉtna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Téihya ágahnidih Jesús ã booaat

(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6)

6 Biíh chooát yeó jáapdih Jesús judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, ã bohénachah, caandíh joinít cã́acwã cãtíh téihya ágahni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Ã́ih jéihyepmant bóo mʉj nah ãt ágahap wʉt jĩ. 7 Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowãbʉt Jesúsdih ĩt en ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ. Chooát yeó jáapdih yʉhna, Jesús téihya ágahnidih ã booanachah, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná, eníhna ĩt chãjap wʉt jĩ. 8 Obohjeéhtih, Jesús páant ĩ jenah joyátdih jéihnit, téihya ágahnidih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ñah ñʉhnit, nit cãtíh ma jʉí ñʉhʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ñah ñʉhnit, queét cãtíh ãt jʉibí ñʉhʉp wʉt jĩ. 9 Pánihna, caandíh naóh yaquíhnitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Yeéb ñi jenah joyóchah, ¿jwĩ chooát yeó jáapdih Dios jwiítdih ded pah tigaá ã wʉt? ¿Tʉ́i chãjatdih niít ã wʉtʉp? ¿Yeejép chãjatdih niít ã wʉtʉp? ¿Wʉnnidih ã booat tʉ́ʉt niít? ¿Cã́acdih ã mao yohat tʉ́ʉt niít? Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant niijnít, ĩ jepahatdih pã́ina, Jesús queét nihatdih ãt en behep wʉt jĩ. Ĩ jepahcah ennit, téihya ágahniboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Míih téihyadih ma yoo dʉwʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã́ih téihyadih ãt yoo dʉwʉ́p wʉt jĩ. Páant ã yoo dʉwʉ́chahjeh, ã́ih téihya ãt tʉ́yah bejep wʉt jĩ.

11 Obohjeéhtih, queét Jesúsdih naóh yaquíhnitboó caandíh ã booaatdih ennit, bʉ́dí ĩt íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá caandíh chãjat náah?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Jesús doce ã naáwát tʉ́ʉtnit pínahdih ã ñíwat

(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)

12 Pánihat tʉ́ttimah, biíh yeó jáap Jesús jeéboó Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. Nihat chei ãt ʉʉ́bh daa jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. 13 Daanachah, ã naáwátdih joí péenitdih bid bojnit, doce ã bohé bejnit pínahdih ãt ñíwip wʉt jĩ, ã́ih doonádih naóhnit ĩ jʉmat pínah niijná. 14 Nit wʉt jĩ ã ñíonit: Simóndih ñíonit, Pedro ã wʉ̃t ãt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. Simón ʉ́ʉd Andrésdihbʉt ãt ñíwip wʉt jĩ. Santiago, Juan, Felipe, Bartolomé, 15 Mateo, Tomásdihbʉt ãt ñíwip wʉt jĩ. Biíh Santiago Alfeo wʉ̃ʉ́hdih ñío, biíh Simón Celote poómpdih bóodih ñío, 16 Judas biíh Santiago wʉ̃ʉ́hdih ñío, Judas Iscariote Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínahdihbʉt ãt ñíwip wʉt jĩ.

Dawá cã́acwãdih Jesús ã bohéát

(Mt 4.23-25)

17 Pánih ñío péa jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, jeé ñaj yacapboó ãt chão ñʉ́hʉp wʉt jĩ. Páant ã chão ñʉ́hʉpboó ã naáwátdih dawá joí péenit jʉm, dawá bitabʉt ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Queét jʉmnit Judea baácdih moón, Jerusalén tʉ́tchidih moón, bʉ́dí mʉj jwẽ́ejdih jʉmni Tiro tʉ́tchi, Sidón tʉ́tchidih moonbʉ́t ĩt jʉibínap wʉt jĩ, 18 Jesús ã bohénachah joyát tʉ́ʉt niijná, ĩ wʉnatnadihbʉt ã booaat pínah niijná. Nemép jʉmnitbʉt ĩt jʉibínap wʉt jĩ, nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtat pínah niijná. 19 Booat tʉ́ʉt niijná, queét nihat Jesúsdih ĩt jʉibí tewíhip wʉt jĩ. Caandíh ĩ jʉibí teonitdih ã wẽpat ã chʉ̃ʉ́ʉ́chah, nihat ĩt boonap wʉt jĩ. Pánihna, wʉnnitjibʉt, nemép jʉmnitjibʉt ĩt tʉ́i jʉmʉp wʉt jĩ, bʉca.

Dioíh cã́acwã ded pah ĩ jʉmat pínahdih ã bohéát

(Mt 5.1-12)

20 Jesús ã bohénitdih ennit, nin pah queétdih ãt niíj bohénap wʉt jĩ:

“Yeéb moh yéejnit panihnit Dios ã teo wáacatdih bidnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, yeebdíh ã teo wáacbipna caá, Dios ã maáh jʉmʉpboó ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

21  “Yeéb bʉʉ nʉʉgʉ́p wʉnnit panihnitdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, yeebdíh ã teo wáacbipna caá, wʉd jʉmnit pah ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

“Bʉʉ yeéb jʉ̃inítdih Dios ã wẽi enna caá. Pánih wẽi ennit, ã teo wáacbipna caá, ñi tʉ́i weñat pínah niijná.

22  “Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih ñi jepahat jíib bita yeebdíh eníhcan, yeejép naóhnit, ĩ́ih poómpmant ĩ bacanachah, Diosboó yeebdíh wẽi ennit, ã teo wáacbipna caá.* 23  Páant ñi yapachah yʉhna, caandíh ñi cádahcatji jíib Dios pebhboó ñi jʉibínachah, tʉ́inidih ã wʉ̃hat pínahdih jenah joinít, ñaáp ñahnit, bʉ́dí ñi weñeé. Pánih chãjnit ĩ nʉowãbʉt Dios naáwátdih naóh yapanitjidih biíc yoobó yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant queétdih ã yapat pahjeh mʉntih yeebdíhbʉt yeejép ã yapachah yʉhna, ñi weñeé.*

24  “Obohjeéhtih, yeéb dawá bií dée bíbohnit, Dios ã teo wáacatdih bidcannit, bʉʉ nin baácboó jʉmna pohba ñi wẽina yʉh caá. Tʉ́ttimah, Dios ã peéh chãjachah, bʉ́dí moh yéejnit ñi jʉmbipna caá.

25  “Bita yeebbʉ́t bʉʉ dedé ñi náahatdih bíbohnit, wʉd jʉmnit panihnit ñi jʉmna caá. Obohjeéhtih, tʉ́ttimah, Dios ã peéh chãjachah, tʉb nʉʉgʉ́p wʉnnit panihnit, bʉ́dí moh yéejnit ñi jʉmbipna caá.

“Bita yeebbʉ́t ñi weñat pínahdihjeh chãjnit, bʉʉ bʉ́dí wẽi jwʉhnitji, Dios ã peéh chãjachah, bʉ́dí ñi jʉ̃ibípna caá.

26  “Diosdih jepahcannitboó yeebdíh ĩ tʉ́i wẽi naáwáchah, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Pánihat dée pah jon jã́tih ĩ nʉowãbʉt ‘Dios naáwátdih naóh yapanit caá’, niijná yʉhna, yee naóhnitboodíh ĩpĩ́ tʉ́i wẽi naáwáp wʉt jĩ. Pánihna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmcáh, Dios yeebdíhbʉt ã peéh chãjbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

“Yeebdíh eníhcannitdih ñi tʉ́i oyoó”, Jesús ã niíj bohéát

(Mt 5.38-48; 7.12)

27  “Obohjeéhtih, yeéb weemdíh joinítdih nin pah wã naóhna caá: Yeebdíh eníhcannitdih oinit, ñi tʉ́i chãjaá. 28  ‘Meemdíh yeejép ã yapa naáh’, yeebdíh niijnítdih, ‘Dios meemdíh ã tʉ́i chãja naáh’, ñi niíj jwʉ́ʉbanaá. Yeebdíh yeejép chãjnitdih, Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, queétdih ã teo wáacat pínah niijná. 29  Yeebdíh íijnit, biíc bʉwá pʉ́o tíibdih maonidih, biíh bʉwámantbʉt ñi jʉ́ʉtʉ́, mawíhna, ã jwʉ́ʉb mawat pínah niijná. Ñíih cʉ́bʉh jweyát chóodih dʉ́ʉc wáinidih, ã náahachah, ñíih japih bóo chóodihbʉt ñi wʉ̃hʉʉ́. 30  Ded moh yéejni ã náahatdih ã ʉʉ́bʉ́chah, ñi wʉ̃hʉʉ́. Ded ñíih bií déedih dʉ́ʉc wáinidih, ñi jwʉ́ʉbaat tʉ́ʉtca bojoó. 31  Bita yeebdíh ĩ tʉ́i chãjat pínahdih ñi náahat pah, yeebbʉ́t bitadih ñi tʉ́i chãjaá. Queét yeebdíh ĩ tʉ́i chãjcah yʉhna, yeébboó queétdih ñi tʉ́i chãjaá.*

32  “Yeebdíh oinitdihjeh ñi oi jwʉ́ʉbanachah, dedé pínah nihcan caá. Diosdih jéihcannitboó queétdih oinitdihjeh ĩpĩ́ oi jwʉ́ʉbana caá. Pánihna, queét ĩ oyat chah yeébboodíh bitadih oyat caá náahap. 33  Yeebdíh tʉ́i chãjnitdihjeh ñi tʉ́i chãj jwʉ́ʉbanachah, dedé pínah nihcan caá. Diosdih jéihcannit biíc yoobó ĩ chãjna caá. 34  ‘Wã wayát pah bóo ã jwʉ́ʉbabipna caá’, niíj jenah joinít, nʉ́odih ñi wayáchah, dedé pínah nihcan caá. Yeejépwã yʉhna, bitadih páant ĩpĩ́ wainá caá. 35  Obohjeéhtih, yeebdíh eníhcannitdih ñi oyoó. Ĩ tʉ́i chãj jwʉ́ʉbaat pínahdih bidcanjeh, tʉ́inidih ñi chãjaá. Nʉ́odih náahnit ĩ ʉʉ́bʉ́chah, ĩ jwʉ́ʉbaat pínahdih bidcanjeh, ñi wayaá. Pánih chãjna, Dios weh ñi jʉmʉchah, ‘Ma tʉ́i chãjna beé’, niijnít, caánboó yeebdíh tʉ́ini ã wʉ̃hbipna caá. Caandíh ‘Tʉ́ina caá’, niijcánnitdih, yeejép chãjnitdihbʉt Diosboó ã tʉ́i chãjna caá. Páant ã chãjat pah biíc yoobó ñi chãjat pínahdih yeebdíh ã wʉtna caá. 36  Dios jwĩ íip yeebdíh jĩ́gah ennit, ã teo wáacat pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t bitadih jĩ́gah ennit, ñi teo wáacá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

“Yeejépwã caá”, bitadih niíj jʉ̃ihcat

(Mt 7.1-5)

37  “ ‘Meém yeejép caá’, bitadih ñi niijcá bojoó. Páant ñi niijcáh, Dios yeebdíhbʉt ‘Meém yeejép caá’, ã niijcán niít. Bita ĩ yéej chãjachah, ‘Meemdíh peéh chãjat caá náahap’, ñi niijcá bojoó. Páant ñi niijíchah nihna, Diosbʉt yeebdíh biíc yoobó ãta niij tágaá. Bita ĩ yéejatdih ñi náhnica bojoó. Páant ñi náhnicah, Diosbʉt ñi yéejatdih ã náhnican niít. 38  Bitadih ñi tʉ́i wʉ̃hʉʉ́. Ñi tʉ́i wʉ̃hʉchah, Diosbʉt yeebdíh ã tʉ́i wʉ̃hbipna caá. Bʉ́dí béguepdih becchidih jʉi cáj waó bíi chãjat dée ã wʉ̃hbipna caá. Ded pah yeéb bitadih ñi wʉ̃hat pah bóojeh mʉntih, Diosbʉt yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá.

39  “Jéih encanni biíh jéih encannidih ã dʉó wáyachah, íit jʉmʉpboó bejna, queét chénat pah biícdih ĩ bʉʉg yácbipna caá* 40  Jáap bohéni caandíh bohéni chah ã jéihcan caá. Obohjeéhtih, nihat ã jéihyat pínahdih ã bohé péanit, caandíh bohénidih biíc yoobó ã jéihbipna caá. Pánihna, yeéb bitadih dʉó wáiíhna, wã naáwátdih jwíih tʉ́i bohéát caá náahap, jéih encannit dée ñi jʉmcat pínah niijná. Pánihna, wã naáwátdih tʉ́i jéihnit, wã bohéát pah mʉntih bitadihbʉt ñi tʉ́i jéih bohébipna caá.*

41  “Nin pah yeéb ñipĩ́ chãjna caá: Ñi déedih bainí quíib becát ã jʉmʉchah, caanbítdih ñi tʉ́i enna caá. Caán bainí oj ã jʉmʉchah yʉhna, ñi enat pah, ñi dée ã yéejatbitdih ñipĩ́ enna caá. Obohjeéhtih, yeebdíh bʉ́dí quíib becát ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ñi jéih encan caá. Caandíh ñi jéih encat pah, bʉ́dí yeejép chãjna yʉhna, ñi míic jéih encan caá. ¿Dépanih tigaá páant ñi chãj? 42  Yeebdíh bʉ́dí quíib becát panihni ã jʉmʉchah yʉhna, ‘Némé, ma quíib becátdih weémboó meemdíh wã póoj yohbipna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Pánihat pah, bʉ́dí yéej chãjnit jʉmna yʉhna, ‘Némé, tʉbit yeejép chãjna caá ma chãjap. Caandíh ma cádahaá’, ñipĩ́ niijná caá. ¿Dépanih tigaá yeéb yeejép chãjnit jʉmna yʉhna, bʉ́dí ñi yéej chãjatdih jenah joicánjeh, bita bainí ĩ yéej chãjatdihjeh ñi jenah joí? Yeéb yeejépwãá, ñi yéej chãjatdih jwíih cádahat caá náahap. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ttimah, ñi dée ã yéejatdih ñi jéih cádahat tʉ́ʉtbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Máa quehe ded pah ã jʉmat

(Mt 7.17-20; 12.33-36)

43  “Ded tʉ́ini nah yeejép dahna ã quehcah, yeejép nahbʉt tʉ́ini dahna ãpĩ́ quehcan caá 44  Pánihna, ded pah máa nahna ã jʉmatdih jéihíhna, ã́ih quehe dahnadih enat caá náahap. Nemép óot nahdih higo wʉ̃t jʉmni dahnadih ñipĩ́ bidcan caá. Ei náhdih iguíh ñipĩ́ bidcan caá.* 45  Pánihat dée pah tʉ́ini cã́ac ã tʉ́i jenah joyát jíib, tʉ́inijeh ã naóhbipna caá. Obohjeéhtih, yeejép cã́ac yeejép ã jenah joyát jíib, yeejépjeh ã wéhebipna caá. Pánihna, cã́ac ded pah ã jenah joyát biíc yoobó ã naóhbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Chéne mʉʉ́ teonit naáwát

(Mt 7.24-27)

46  “¿Dépanihna, ‘Maá’, weemdíh niijná yʉhna, wã wʉtatdih ñi jepahcan? 47  Ded wã bohéátdih joinít, jepahna, nin pah ã jʉmna caá: 48  Mʉʉ́ chãj pooni panihni ã jʉmna caá. Tʉ́i jenah joiní jwʉmʉ́p baácdih nʉmah baád waadánit, ã́ih jagápdih ã tʉ́i dodhdop be. Pánih chãj péaat tʉ́ttimah, mʉj daabáchah yʉhna, ã́ih mʉʉ́ tʉ́i chãjni jʉmna, ã mónócap be. 49  Obohjeéhtih, ded wã bohéátdih joiná yʉhna, jepahcanni tʉ́i jenah joicánni mʉʉ́ chãjni panihni caá ã jʉmʉp. Caánboó óon jihbitjeh baád waadánit, ã́ih jagápdih ã dodhdop be. Pánihna, caán mʉʉdíh ã péaat tʉ́ttimah, mʉj ã jwíih daabáchah, ã́ih mʉʉ́ tʉ́i chãjni nihcah, chéwat boloh bejnit, ã́ac bejna, ã boto peetáh bejep be”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

7

Soldadowã ĩ maáhdih teo wʉ̃hnidih Jesús ãt booaat

(Mt 8.5-13)

1 Páant cã́acwãdih bohé péanit, Jesús Capernaum tʉ́tchiboó ãt bejep wʉt jĩ. 2 Romano cien soldadowã ĩ maáh Capernaum tʉ́tchidih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caandíh teo wʉ̃hni ã oini bʉ́dí wʉnna ãt chãjap wʉt jĩ. 3 Pánihna, Jesús ã jʉibíát doonádih joinít, judíowã ĩ maátadih Jesús pebhna ãt wahap wʉt jĩ, caandíh teo wʉ̃hnidih booanadih ã bejat pínah niijná. 4-5 Páant ã wahachah, judíowã ĩ maáta Jesús pebhna jʉibínit, bʉ́dí ʉʉ́bhna, nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Jwiítdih wahni tʉ́ini caá. Jwiít judíowãdih tʉ́i oinit, jwĩ míic wáacat mʉʉdíh chãjat pínah dinero ã wʉ̃hʉp jĩ. Páant ã tʉ́i chãjat jíib, caandíh ma teo wáac jʉ̃ʉ́wʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.

6-7 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús ĩjeéh ãt bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, cien soldadowã ĩ maáh pebhna ĩ tóah jʉibínachah, caán bita ã chéenwãdih wahnit, nin pah ãt niíj naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ: “Maá, weem cháh wẽpni ma jʉmʉchah jéihna, ma pebhna jʉibícan, ‘Wĩ́ih mʉʉdíh ma waád jʉ̃ʉ́wʉ́’, niijní dée nihcan caá. Meemdíh wã tac bʉʉgáíhcan caá. Pánihna, yʉʉ́pmahjeh jʉmna, ma wẽpatjĩh weemdíh teo wʉ̃hnidih ma booanaá. 8 Wã chah jʉmnit bita maáta weemdíh ĩ wʉtna caá. Weembʉ́t soldadowãdih wʉtni caá. Biícdih ‘Ma bejeé’, wã niijíchah, ãpĩ́ bejna caá. Biíhdih ‘Ma jʉ̃ʉ́wʉ́’, wã niijíchah, ãpĩ́ jʉ̃óhna caá. ‘Nindih ma chãjaá’, weemdíh teo wʉ̃hnidih wã niijíchah, ãpĩ́ chãjna caá. Pánihna, ma wʉtat wẽpatdihbʉt wã tʉ́i jéihna caá. Ma wʉtʉchahjeh, weemdíh teo wʉ̃hni ã boobipna caá”, cien soldadowã ĩ maáh ã chéenwã Jesúsdih ĩt niíj naóh yapanap wʉt jĩ.

9 Páant ĩ niijíchah joinít, caán soldadowã ĩ maáh “Jesús caandíh ã booabipna caá”, ã niíj jenah joyátdih jéihnit, Jesús bʉ́dí ãt weñep wʉt jĩ. Pánih wẽinit, ãjeéh péenitdih tac pʉ́ʉd ennit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Caán soldadowã ĩ maáh judío nihcan yʉhna, weemdíh ã tʉ́i jenah joyát yeéb judíowãboodíh ã yapna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Pánihna, soldadowã ĩ maáh ã wahnitji ã́ih mʉʉdíh ĩ jwʉ́ʉb jʉibínachah, caandíh teo wʉ̃hni booni ãtát jʉmʉp wʉt jĩ.

Éemp wʉnnih mi wʉ̃ʉ́hjidih Jesús ã booaat

11 Tʉ́ttimah, Naín wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina Jesúswã ĩt bejep wʉt jĩ. Dawá cã́acwãbʉt ĩjeéh ĩt péenap wʉt jĩ. 12 Pánih bejnit, Naín tʉ́tchi jẽc pebh ĩ tóah jʉibínachah, caán tʉ́tchidih moón wʉnni bácahjidih yohat tʉ́ʉt niijná, caandíh ĩ ʉb bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jesúswã queétdih ĩt jwãááp wʉt jĩ. Beh wili éemp wʉnnih mit jʉmʉp wʉt jĩ. Mi wʉ̃ʉ́h biíc jʉmni ãt wʉnʉp wʉt jĩ. Dawá cã́acwãbʉt mijeéh ĩt ñʉʉn bác jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. 13 Páant ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, Jesús caántdih jĩ́gah ennit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma jʉ̃icá bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant niijnít, wʉnni ã́ih bácahji lajni naadíh ã tewechah, caandíh beonit ĩt chão ñʉ́hʉp wʉt jĩ. Pánih teonit, “¡Némé, ma boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́!” wʉnnidih ãt niijíp wʉt jĩ.

15 Páant ã niijíchahjeh, wʉnniji jwʉ́ʉb boo pʉd chʉ́ʉdnit, ãt wéhenap wʉt jĩ. Páant ã boonachah, Jesús beh wilidih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Dáa, ma wʉ̃ʉ́h ã jwʉ́ʉb boona caá, páant mʉntih, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ã booanachah enna, nihat cã́acwã wʉ́hi bejnit, Diosdih bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

—Dios naáwátdih wẽp naóh yapani ãt jʉi tágaá. Dios jwiít ã́ih cã́acwãdih teo wáacadih ãt jʉi tágaá, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

17 Páant ã chãjatji doonádih nihat Judea baác, pebhbit jʉmni baácnadihbʉt ĩt naóh peetép wʉt jĩ.

Juan Daabáni ã ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtat

(Mt 11.2-19)

18 Jesús páant ã chãjatji dooná Juan Daabánidihbʉt ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caán nemat mʉʉ́boó ã jʉmʉchah, ã bohénit caandíh ĩt jʉibí naáwáp wʉt jĩ. 19 Páant ĩ naáwáchah joinít, chénewã ã bohénitdih Jesús pebhna ãt wahap wʉt jĩ. “¿Meém Dios ã wahni, jwiít judíowã jwĩ pã́ini niít? ¿Biíhdih bidat niít náahap?” queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

20 Páant ã niijíchah joinít, Jesús pebhna ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesúsdih nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Juan Daabáni jwiítdih wahnit, nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtʉp be: ‘¿Meém Dios ã wahni, jwiít judíowã jwĩ pã́ini niít? ¿Biíhdih bidat niít náahap?’ jwiítdih ã niiját tʉ́ʉtʉp be, Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

21 Ĩ jʉibínachahjeh, Jesús dawá cã́acwãdih booana ãt chãjap wʉt jĩ. Nemép jʉmnitdihbʉt booa, dawá jéih encannitdihbʉt ãt booanap wʉt jĩ. 22 Juan ã wahnit ĩ niijíchah joinít, nin pah Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Ded pah ñi enatji, ñi joyátjidihbʉt Juandih naáwádih ñi bejeé. ‘Jéih encannitji, jéih joicánnitji, jéih bejcannitjidihbʉt ã booana beé. Bácah moópnitji, wʉnah bejnitjidih yʉh bʉca ã booanap be.*Moh yéejnitdih ã tʉ́i ʉbat pínah doonádihbʉt naóhna ã chãjap be.* 23  “¡Ded weemdíh tʉ́i jenah joí cádahcanidih Dios ã wẽi enna caá!” Jesús ã niijíp be’, Juandih niíj naáwádih ñi bejeé, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Juan ã wahnitji ĩ jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, Juan ded pah ã jʉmatdih cã́acwãdih nin pah Jesús ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “¿Dedédih enedih bej tigaá ñipĩ́ chãj, mʉʉ́ wihcapboó bejna? ¿Jiwi jeémp yílip déedih johlit ã joh jwejni panihnidih enedih ñi bejnit beé? Obohjeéhtih, Juan pánihcan beé. Det biáboó ĩ naáwáchah yʉhna, caánboó jweéhcanjeh yoobópdih ãpĩ́ naáwáp wʉt jĩ. 25  Pánih jʉmnidih bidcan, ¿tʉ́ini yégueh dʉonídih enedih ñi bejnit beé? Obohjeéhtih, tʉ́ini yégueh dʉonít, dawá bií dée bíbohnit, maátaíh mʉʉ́boó ĩpĩ́ jʉmna caá. Juanboó queét pah nihcan beé. 26  Pánih jʉmnidihbʉt bidcan, ¿Dios naáwátdih naóh yapanidih enedih bejnit beé ñi chãj? Páant tigaá Juan ã jʉmʉp. Bita naóh yapanit chah ã jʉmna caá. 27  Juan ã jwíih naóh waáwát pínahdih jon jã́tih nin pah ĩt niíj naóh daacáp tajĩ:

‘Ã wʉ̃ʉ́hdih Dios nin pah ã niijíp be: “Ma jã́tih wã naáwátdih naóh waóhni pínahdih wã wahbipna caá, meémboó ma naáwáchah joinít, ĩ jepahat pínah niijná”, Dios ã niijíp be’, ãt niíj daacáp tajĩ.(Mal 3.1)

28  “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nihat bita chah Juan Daabáni ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, bʉʉ láa páant ã jʉmʉchah yʉhna, Dios ã maáh jʉmʉpna ded oboh jʉmnijiboó Juan chah ã jʉmbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

29 Juandih ĩ nemat pínah jã́tih, ã bohéátdih joinít, nihat cã́acwã, Romano maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih ʉʉ́bh wʉ̃hnitbʉt, Juandih ĩtát daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant Diosdih jepahnit ĩ jʉmʉchah, Jesúsboó ã niijíchah joinít, “Dios ã wʉtat yoobópdih caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. 30 Obohjeéhtih, fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt, Juandih daabáát tʉ́ʉtcan, Dios queétdih ã náah yacat pínahdih ĩt náahcap wʉt jĩ.*

31 Páant ĩ jʉmatdih jéihnit, Jesús nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: “Bʉʉ láa moón weemdíh jepahcannit, nin pah ñi jʉmna caá: 32  Yoahdih tíohnit wébít pah caá ñi jʉmʉp. Tíoh chʉ́ʉdnit, nin pah ĩpĩ́ míic niíj jʉ̃ihna caá: ‘Jwĩ pelat póoj tíhwichah yʉhna, yeébboó ñi bʉ́ʉdíhcan beé. Wʉnnitdih jwĩ jʉ̃í tíhwichah yʉhna, ñi jʉ̃í wáaquíhcan beé’, ĩ míic niíj jʉ̃ihna caá. 33  Páant ĩ chãjat pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñipĩ́ chãjna caá. Juan Daabáni cã́acwãjeéh jeémpcan, poonidihbʉt ãpĩ́ babhcap jĩ. Páant ã chãjcah enna, ‘Nemép jʉmni caá’, niíj jʉ̃ihnit, ã bohéátdih ñi jepahcap jĩ. 34  Obohjeéhtih, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé cã́acwãjeéh jeémpnit, wãpĩ́ babhna caá. Páant wã chãjachah ennit, ‘Eneé. Nin bʉ́dí jeémpni, máihni caá ã jʉmʉp. Romanowã ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni nʉ́odih ʉʉ́bh wʉ̃hnit, yeejép chãjnit biícdih ãpĩ́ pej jʉmna caá’, niíj jʉ̃ihnit, weemdíhbʉt ñi jepahcan caá. Páant niíj jʉ̃ihna, wébít pah caá ñi jʉmʉp. 35  Obohjeéhtih, ded pah Dios ã wʉtat pah wã tʉ́i chãjachah enna, ã jenah joyát yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Yad wili chej jʉmnijĩh Jesúsdih mi pʉhwat

36 Biíh yeó jáap biíc fariseo, Simón wʉ̃t jʉmni, Jesúsdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Ã́ih mʉʉná jʉibínit, Jesús ãjeéh ãt jeémép wʉt jĩ. 37 Simóníh mʉʉdíh Jesús ã jʉmat doonádih joinít, queét ĩ jeéméchah, caán tʉ́tchidih bóli, deoh nah jʉmnih, tʉ́i chej jʉmni yíi quiítdih mit ʉb waád jʉibínap wʉt jĩ. Caán quiít alabastro ĩ niijní jeejĩ́h ĩ chãjni quiít ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 38 Pánih ʉb waád jʉibínit, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh mi oyat jʉ́ʉtna, ã́ih jítchanadih miíh quíib macjĩh jʉ̃i chócnit, miíh waó yoócjĩh mit jõp wiwip wʉt jĩ. Pánih chãj péa, ã́ih jítchanadih nomnit, mi ʉb jʉ̃óhni tʉ́i chej jʉmni yíidih pʉohnit, mit ñáñap wʉt jĩ.* 39 Páant mi chãjachah ennit, Jesúsdih nʉmah jeémpni Simónboó nin pah caanjéh ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “Nin newé Dios naáwátdih naóh yapani jʉmna, caandíh teonih yeejép mi jʉmatdih ãta jéih tagaá. Jéihnit, caántdih ãta tewat tʉ́ʉtcan tagaá. Obohjeéhtih, páant ã chãjcan, naóh yapani yoobát nihcan nacaá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ. 40 Páant ã niíj jenah joyátdih jéihnit, nin pah Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

—Simón, meemdíh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá, ded pah mi chãjatdih ma jéihyat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma naáwá, Bohéní, Simón caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

41  —Biíc newédih chéne neoná dinerodih ĩ wayáp be. Biícboó chéne jópchi ã tewat jíibdih pohba waí, biíhboó chéne widh ã tewat jíibbitdih ã wayáp be. 42  Queét chénat pah ĩ wayátjidih ĩ jéih jíib chãjcah ennit, queétdih wʉ̃hniboó ‘Jʉmʉ naáh. Ñi jíib chãjcah, ã tʉ́ina caá’, queét chénat pahdih ã niijíp be. Páant ã chãjachah, ¿ded tigaá caandíh chah ã oibi? Jesús Simóndih ãt niijíp wʉt jĩ.

43 —Bʉ́dí nʉ́o wainíboó caandíh chah ã oibipna caá, Simón ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

—Yoobópdih ma jepahna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

44 Páant niijnít, yad wilidih jʉ́ʉt jã́hanit, Simóndih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Ma jenah joyoó. Ma chéen yoobát wã jʉmʉchah nihna, míih mʉʉná wã waád jʉyʉ́chah, wĩ́ih jítchanadih wã chocat pínah niijná, mah weemdíh mata wʉ̃h tagaá. Obohjeéhtih, nintboó wĩ́ih jítchanadih miíh quíib macjĩh jʉ̃i chócnit, miíh waó yoócjĩh mi jõp wiwip be. 45  Wã jʉyʉ́chah, meém weemdíh pʉ́o tíibdih nomcanjeh, ma tʉ́i ʉʉ́bhcap be. Obohjeéhtih, nintboó weemdíh mi oyat jʉ́ʉtna, wĩ́ih jítchanadih mi nom cádahcan caá. 46  Wã jʉyʉ́chah, wĩ́ih wao dáhdih yíijĩh pʉoh jã́ha ñáicanjeh, ma tʉ́i ʉʉ́bhcap be. Obohjeéhtih, nintboó wĩ́ih jítchanadih tʉ́i chej jʉmni yíijĩh pʉohnit, mi ñáñap be. 47  Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Bʉ́dí mi yéej chãjatjidih Dios ãt yoh wʉ̃h tagaá. Páant ã chãjatdih jéihnit, weemdíh bʉ́dí mi oina caá. Obohjeéhtih, ‘Bainíjeh wã yéej chãjap jĩ’, niíj jenah joinít, ã yéejat yohat ʉʉ́bhniboó bainíjeh Diosdih ã oina caá. Pánihatdih ma tʉ́i jenah joyoó, Jesús Simóndih ãt niijíp wʉt jĩ.

48 Caandíh páant niíj péanit, caántdih jwʉh nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Meém yéejat yohnih caá. 49-50  Weemdíh ma tʉ́i jenah joyát jíib, ma yéejat peéh iiguípna ma bejatji déedih, meemdíh Dios ãt tʉ́i ʉb tagaá. Pánihna, tʉ́i wẽinit, ma bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ãjeéh jeémpnit nin pah queétjeh ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedé newéna tigaá nin? ¡Yéejat yohat wẽpatbʉt ã bíbohna caá! ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

8

Jesúswãdih biquína yaádh ĩ teo wáacat

1 Tʉ́ttimah, Jesús tʉ́tchina yoobó cã́acwãdih ãt táoh bohé jibip wʉt jĩ. Dios ã maáh jʉmat doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ. Doce ã bohénitbʉt ãjeéh ĩt jib bejep wʉt jĩ. 2 Biquína yaádhbʉt ĩjeéh ĩt pej jʉm bejep wʉt jĩ. Jesús ã booanit yaádh, nemép jʉmnitdih ã booanitbʉt ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. María, Mágdala tʉ́tchidih bólidih siete nemépwãdih Jesús ã bacat tʉ́ʉtnihji jʉm, 3 Juana, Maáh Herodesdih teo wʉ̃hni Chuza áabʉt jʉm, Susana wʉ̃t jʉmnihbʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Dawá bita yaádhbʉt ĩjeéh ĩt pej jʉm bejep wʉt jĩ. Queét yaádh ĩ́ih dinerojĩh Jesúswãdih ĩt teo wáacap wʉt jĩ.*

Waáh momni naáwát

(Mt 13.1-9; Mr 4.1-9)

4 Biíc yeó jáap dawá cã́acwã ĩ jʉmni tʉ́tchinamant bejnit, caandíh enat tʉ́ʉt niijná, Jesús pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Dawá páant ĩ wáac jʉibínachah ennit, ã jenah joiní naáwátjĩh queétdih bohéna, Jesús nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 5  “Biíc newé waáh momodih ã bejep be. Páant ã waáh bojochah, biquí tíibna namádih ã bʉʉg ñájap be. Namádih bʉʉg ñájni tíibnadih cã́acwã ĩ néeh chʉñʉp be. Biíh tíibnadih jwébehwã jʉ̃óhnit, ĩ jeémp beedánap be. 6  Biíh tíibna, jeejíh yewéni baác jʉmʉpboó ã bʉʉg ñájap be. Bʉʉg ñájnit, chíih jʉ̃óhna yʉhna, mac ã jõpah bejechah, ã wʉnah bejep be. 7  Biíh tíibna nemép óot cãtíh ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉg ñájni ã chíihichah yʉhna, caán nemép óotboó caandíh ã chíih yap bejechah, momniboó mánahnit, ã wʉnah bejep be. 8  Obohjeéhtih, biíh tíibna tʉ́ini baácboó ã bʉʉg ñájap be. Pánih bʉʉ́g ñájna, chíihnit, ã tʉ́i quehep be. Pánih quehnit, wawána jʉmat pah cien tíibna ã quehep be”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Caán naáwátjĩh bohé péanit, “¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh!” ãt niíj ej ñaacáp wʉt jĩ.

¿Dépanih tigaá ã jenah joyátjĩh ãt naóhji?

(Mt 13.10-17; Mr 4.10-12)

9 Páant naáwátjĩh ã bohénachah joiná yʉhna, beh joicán, ã bohénit ã bohéátjidih ĩt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—¿Ded pah niíj naóh bohé tibeé jwiítdih ma chãj? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

10 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Ded pah Dios maáh ã jʉmatdih bitadih naóh jwʉhca naáhdih bʉʉ yeebdíhjeh wã naóhna caá. Obohjeéhtih, bitadih naáwátjĩhjeh wãpĩ́ bohéna caá, weemdíh enna yʉhna, ĩ beh encat pínah, wã naáwáchah joiná yʉhna, ĩ beh joicát pínah niijná. Weemdíh ĩ jepahíhcat jíib páant ĩ jʉmna caá,* queétdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Waáh momni naáwátdih Jesús ã beh joyáát

(Mt 13.18-23; Mr 4.13-20)

11 Tʉ́ttimah, waáh momni naáwátjidih ĩ beh joyát pínah niijná, nin pah Jesús queétdih ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ: “Nin pah niíj naóhna wã chãjap be: Waáh momni tíibna Dios naáwát panihni caá. 12  Biquína joinít namáboó bʉʉg ñájni panihni caá. Dios naáwátdih ĩ joyóchahjeh, nemépwã ĩ maáh ĩ joyátjidih ã jenah joyát tʉ́ʉtcan caá, jepahcanjeh iiguípna ĩ bejat pínah niijná. 13  Bita joinít jeejíh yewénibit baácboó bʉʉg ñájni panihni caá. Dios naáwátdih joiná, ĩ tʉ́i wẽi jwʉhna yʉh caá. Obohjeéhtih, ĩ́ih caolihboó ñeh jáap choo bejni panihni ã jʉmʉchah, bitaboó queétdih deohnit, ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, Diosdih jepah cádahnit, ĩ jwʉ́ʉb yéej chãjna caá. 14  Bita joinítboó nemép óotna cãtíh bʉʉg ñájni panihni ĩ jʉmna caá. Dios naáwátdih joinít, ĩ jepahna yʉh caá. Obohjeéhtih, yeó jáap jʉmat pah ĩ chãjat pínahdih queét tʉbit ĩ náhni dahwana caá. Bʉ́dí dinero bíbohatdihjeh ĩ wẽina caá. Ĩ weñat pínah chãjatdihjeh ĩ jenah joiná caá. Pánih jenah joinít, chéonit panihnit jʉmna, Dios naáwátdih jenah joicánjeh, queétdih behat dée wihcan caá. 15  Obohjeéhtih, bita joinítboó tʉ́ini baácdih bʉʉg ñájni panihni caá. Dios naáwátdih tʉ́i joinít, jwʉ́ʉb náhnina, caandíh ĩ cádahcan caá. Pánih jʉmna, Dios ã náahat pah ĩpĩ́ tʉ́i chãjna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jiiát dah naáwát

(Mr 4.21-25)

16  “Wã bohéát jiiát panihni caá. Ded ã́ih jiiát dahdih jií péanit, pʉʉbát dahjĩh ãpĩ́ páah jwejcan caá. Caan dáhdih chʉ́ʉdat páha nʉmpboobʉ́t ãpĩ́ jii jwéjcan caá. Obohjeéhtih, japboó ãpĩ́ jií cáag jwejna caá, ã yeh iiguíchah, nihat waadnít ĩ tʉ́i enat pínah niijná.* 17  Caán ã yeh iiguíchah, dedé ĩ bihniji ã jígohbipna caá. Dedé ĩ bih chãjatjidihbʉt nihat cã́acwã ĩ enbipna caá. Wã naáwátdih ĩ bohénachah, cã́acwã ded pah ĩ́ih caolih ã jʉmatdih ã jéihyana caá.*

18  “¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Ded pah wã naáwátdih joinít, ñi tʉ́i jepahaá. Ded wã naáwátdih tʉ́i joiní ã jwʉ́ʉb náhninachah, Dios caandíh chah ã jéihyabipna caá. Obohjeéhtih, ded joiná yʉhna, ã jwʉ́ʉb náhnicah, ã jwíih joyátjidih Dios ã dʉ́ʉc wáibipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús íin, ã ʉ́ʉdwãbʉt caandíh ĩ bidat

(Mt 12.46-50; Mr 3.31-35)

19 Caán láa Jesús íin ã ʉ́ʉdwãbʉt ã pebhna ĩtih jʉibínap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, dawá cã́acwã ĩ jʉmʉchah, Jesúsdih ĩt jéih jwãáhcap wʉt jĩ. 20 Pánihna, bita caanjĩ́h jʉmni Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ma íin ma ʉ́ʉdwãbʉt meemdíh bidnit, jóocmant ĩ pã́i ñʉhna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

21  —Ma naáwát tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, nit panihnit wã déewã yoobát ĩ jʉmna caá. Dios naáwátdih wã bohénachah, joí jepahnit wã íin panihnit, wã ʉ́ʉdwã panihnitbʉt ĩ jʉmna caá, Jesús caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

Bʉ́dí johlit, nolihatdihbʉt Jesús ã yayáát

(Mt 8.23-27; Mr 4.35-41)

22 Biíh yeó jáap Jesús ã bohénitdih jãáj chóodih nʉmah waadnít,

—Chóbe conanaáboó íimdih jwĩ chʉ́ʉh bejjĩh, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niijnít, ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. 23 Páant ĩ chʉ́ʉh bejechah, Jesúsboó ãt ʉ̃wʉp wʉt jĩ. Ã ʉ̃wat pónih, bʉ́dí johlit ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Pánih bʉ́dí nolihat ã jʉmʉchah, ĩ́ih jãáj chóo ãt daábíhip wʉt jĩ. 24 Páant ã tobohochah, ã bohénit Jesús pebh jʉibí wʉcnit, caandíh nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¡Bohéní, Bohéní, daabná caá jwĩ chãjap! ¡Jwĩ bʉʉdbípna caá! caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

Páant ĩ niíj wʉcʉchah, jáanit, Jesús johlitdih, nolihatdihbʉt “Ma yayaá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, johlit, nolihatbʉt biícmantjeh ãt yayáh bejep wʉt jĩ.

25  —¿Dépanih tibeé weemdíh ñi tʉ́i jenah joicán? Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã yayánachah en wʉ́hi bejnit, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, bʉ́dí jenah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedé cã́acna tigaá nin? Ã naáwáchahjeh, johlit, nolihatbʉt ã yayáh bejna caá, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Gadara baácdih bóo nemép jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mt 8.28-34; Mr 5.1-20)

26 Páant ã yapat tʉ́ttimah, Gadara baácboó Jesúswã ĩt chʉ́ʉh jʉibínap wʉt jĩ. 27-29 Caanná chʉ́ʉh jʉibínit, Jesúswã ĩ aab béjechah, caán tʉ́tchidih bóo nemép jʉmni Jesúsdih ãt jwãáh dei jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Caán maatápdih yégueh dʉocán, mʉʉdíh jéih jʉmcanjeh, cã́ac yohopboó ãpĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ. Maatápdih nemépwã caandíh ĩt déheanap wʉt jĩ. Páant ĩ déheanachah, cã́acwã ã́ih téihya colóhnadih, ã́ih jítcha colóhnadihbʉt ĩtah tõpjĩh ĩt chéwep wʉt jĩ. Pánih chéonit, nemat mʉʉ́boó ĩtih nemep wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩ chéwatjidih pʉ́ʉd wái daj yohnit, queét nemépwã mʉʉ́ wihcapboó caandíh ĩt nʉmah jwei bác bejep wʉt jĩ. Pánihna, Jesúswãdih jwãáh dei jʉibínit, nemépwãdih Jesús ã bacat tʉ́ʉtʉchah joinít, Jesúsdih nin pah ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—¿Jesús, Dios chah wẽpni wʉ̃ʉ́h, dépanihat tʉ́ʉt tigaá weemdíh páant ma chãj? ¡Weemdíh ma peéh chãjca bojoó! ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

30 Páant ã niíj ñaacáchah joinít,

—¿Dedé tigaá ma wʉ̃t? Jesús caán nemépdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, dawá nemépwã jʉmna, nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—‘Dawá’ caá wã wʉ̃t. 31 ¡Bʉ́dí iigní íitboó jwiítdih ma wahca bojoó! ĩt niíj wẽp ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 32 Queét pebh, jeé ñaj yacapboó dawá momo mʉʉwã ĩ bid jeéméchah ennit, —Jwiítdih queét mʉʉwã diítna ma wahaá, nemépwã Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih ãt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 33 Páant ã bejat tʉ́ʉtʉchahjeh, nemépwã newéíh bácahmant bac bejnit, mʉʉwãdih ĩ waadáchah, ñáo dei bej, bʉʉg báhnit, mʉʉwã ĩt chĩíc wʉn beedáh bejep wʉt jĩ.

34 Páant ã yapachah ennit, mʉʉwãdih en daonítjiboó ĩ́ih tʉ́tchina ĩt jweí jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Jweí jwʉ́ʉb bejna, ĩ jwãáhnitdih naóhnit, ĩ́ih tʉ́tchidih moondíhbʉt páant ã yapat doonádih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 35 Páant ĩ naáwáchah joinít, cã́acwãboó ĩ́ih tʉ́tchimant Jesús ã chãjatjidih enedih ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih bej, Jesúswã ĩ jʉmʉpna jʉibínit, nemépwã jʉmniji yégueh dʉó, tʉ́inijeh jenah joinít, Jesús pebh ã chʉ́ʉdʉchah enna, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 36 Jesús nemépwã jʉmnidih ã booanachah ennitjiboó, jáap jʉinítdih ded pah ã yapatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 37 Páant ĩ naáwáchah joinít, nihat Gadara baácdih moón bʉ́dí ʉ́ʉmnit, ĩ́ih baácmant Jesúsdih ĩt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, Jesúswã ĩ́ih jãáj chóona ĩt jwʉ́ʉb dei bejep wʉt jĩ. 38 Páant ĩ jwʉ́ʉb dei bejechah, nemépwã jʉmnijiboó Jesúsdih bʉ́dí ãtih pej jʉmíhip wʉt yʉh jĩ.

39  —Wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ãta tʉ́i ta yʉh caá. Obohjeéhtih, weém ma Maáh meemdíh jĩ́gah ennit, ded pah wã teo wáacatjidih ma déewãdih naáwát tʉ́ʉt niijná, ĩ pebhboó ma jwʉ́ʉb bejeé, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, nemépwã jʉmniji jwʉ́ʉb bej, nihat ã́ih tʉ́tchidih moondíh caandíh Jesús bʉ́dí ã teo wáacatjidih ãt naóh peetép wʉt jĩ.

Ã́ih yégueh chóodih jʉí teonih, Jairo nʉʉmdíhbʉt Jesús ã booaat

(Mt 9.18-26; Mr 5.21-43)

40 Gadara baácmant Jesúswã ĩ jwʉ́ʉb chʉ́ʉh jʉibínachah, dawá míic wáac pã́init cã́acwã wẽinit, queétdih ĩt jwãááp wʉt jĩ. 41 Jairo wʉ̃t jʉmni, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉdíh en daonít ĩ maáh, Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Jʉibínit, bódicha caj yoh ñajnit, Jesús ã́ih mʉʉ́boó ã bejat pínahdih bʉ́dí ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 42 Ã nʉʉ́m biíc wilijeh wʉt jĩ. Caánt doce jópchi bíbohnih, bʉ́dí mi wʉnʉchah, caántdih ã booaat pínah niijná, Jesúsdih ã́ih mʉʉná ãt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, Jesús Jairojeéh ã bejechah, dawá cã́acwã caandíh ĩt tóo néeh péenap wʉt jĩ.

43 Pánihna, queét cãtíh biíh wili mácanihat panihat wʉnnihbʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Doce jópchi caán wʉnatdih mi bíbohochah, ĩ cohochah yʉhna, ãt yaicáp wʉt jĩ. 44 Pánih jʉmna, Jesúíh yégueh chóo yapat waadih tã́ahmant mi jʉibí tewechahjeh, mi mácanihat panihat wʉnat ãt yayáh bejep wʉt jĩ. 45 Páant mi tewechah, Jesús cã́acwãdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Déhe tigaá wĩ́ih yéguehdih jʉí teoni? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Weém meemdíh wã teocan beé, nihat ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Páant Bohéní, dawá meemdíh ĩ tóo néeh péena caá, Pedroboó ãt niijíp wʉt jĩ.

46 Páant ã niijíchah joinít, Pedrodih nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Obohjeéhtih, wʉnni weemdíh jʉí tewechah, booaat wẽpat wĩ́ih bácahmant ãí bejep be, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

47 Páant ã niijíchah joinít, caandíh jʉibí teonih, jéih jweicán, ʉ́ʉm méménit, Jesús pebh mit bódicha caj yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih bódicha caj yoh ñajnit, nihat cã́acwã ĩ enechah, ded pah mi jʉibí teonitjeh booatjidih caandíh mit naáwáp wʉt jĩ. 48 Páant mi naáwáchah joinít,

—Némá, weemdíh tʉ́i jenah joiná, mat boonap tagaá. Ʉ́ʉmcanjeh, wẽinit ma jwʉ́ʉb bejeé, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

49 Páant ã niijíchahjeh, Jairoíh mʉʉmánt bej, Jesúswã pebhna jʉibínit, Jairoboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Jáantjeh ma nʉʉ́m mi mʉʉjáh bejep be. Páant mi wʉnʉchah, bohénidih ma jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉ́, Jairodih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

50 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít,

—Ma ʉ́ʉmca bojoó. Wã wẽpatdih ma tʉ́i jenah joyóchah, ma nʉʉ́m mi boobipna caá, Jesús Jairodih ãt niijíp wʉt jĩ.

51-53 Tʉ́ttimah, Jairoíh mʉʉná jʉibínit, ĩ jã́tih jʉibínitji wʉnnihdih bʉ́dí jĩ́gahnit, ĩ jʉñʉ́chah, Jesús ãt enep wʉt jĩ.

—Ñi jʉ̃í cádahaá. Caánt wʉnnih nihcan caá. Ʉ̃ona caá mi chãjap, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, mi wʉnatdih jéihnit, caandíh ĩt dehwep wʉt jĩ. Queétdih páant niíj naóh péanit, Jairoíh mʉʉdíh waadnít, ãjeéh bejnitdih jóocmantjeh ãt chãwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Pedro, Santiago, Juan, wʉnnihji mi mánadih pohba ãjeéh ãt waadát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

54 Pánih waadnít, Jesús wʉnnihíh téihyadih teonit,

—¡Bainíhmaá, ma ñah ñʉhʉʉ́! caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

55 Páant ã niijíchahjeh, caánt jwʉ́ʉb boonit, mit ñah ñʉhʉp wʉt jĩ. Mi jwʉ́ʉb boonachah, Jesús mi mánadih caántdih jeémát ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 56 Páant ã booanachah, mi mána bʉ́dí ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caántdih ã booaatjidih bitadih Jesús ãt naáwát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ.

9

Jesús doce ã bohénitdih ã wahat

(Mt 10.5-15; Mr 6.7-13)

1 Biíc yeó jáap doce ã bohénitdih Jesús ã pebhna bid wáacnit, nemépwãdih ĩ bacaat pínah, wʉnnitdihbʉt ĩ booaat pínah niijná, ã wẽpatdih queétdihbʉt ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 2 Pánih wʉ̃h péanit, queétdih ãt wahap wʉt jĩ, Dios ã maáh jʉmatdih ĩ naáwáchah, cã́acwã ĩ jepahat pínah, cã́acwãdihbʉt ĩ booat pínah niijná. 3 Pánih wahnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Bejna, dedé bií déedih ñi ʉb bejca bojoó. Íoh cajat nah, wʉh wʉʉ́h, jeémát, dinerodih yʉh bʉca ñi ʉb bejca bojoó. Ñi dʉwát chóodihjeh ñi dʉo béjeé. 4  Caán tʉ́tchidih moondíh bohéna, ded ñi jwíih waadní mʉʉdíhjeh ñi ʉ̃wʉʉ́. Caanjĩ́h moondíh bohé péanitjeh caán mʉʉdíh ñi cádah bejeé. 5  Det tʉ́tchidih moón yeebdíh náahcan, ñi naóhni doonádih ĩ joííhcah, bac bejna, ĩ enechah, queétdih Dios ã yohat pínahdih ĩ jéihyat pínah niijná, ñíih zapatosdih tóo dʉgnit, becchídih ñi péoh mao jéenanaá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

6 Páant ã niijíchah joinít, nihat tʉ́tchibitna yoobó ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Dioíh tʉ́ini doonádih nihat cã́acwãdih naóhnit, wʉnnitdihbʉt ĩt booanap wʉt jĩ.

Maáh Herodes tʉbit ã ʉ́ʉmat

(Mt 14.1-12; Mr 6.14-29)

7 Caán láa Maáh Herodes Jesús ã bohénitbʉt ded pah ĩ chãjat doonádih jwʉ́ʉb joiná, bʉ́dí ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. “Juanji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá”, biquína niíj, 8 “Elías ãt jwʉ́ʉb jígoh tagaá”, bita niíj, “Dios naáwátdih biíh naóh yapaniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá”, bitabʉt ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.*

9 Páant ĩ niijíchah joinít, Herodesboó nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: —Weemjéh tijĩí Juandih wã waó bóod yohat tʉ́ʉtʉp jĩ. ¿Pánihna, deíh doonádih tigaá wã jwʉ́ʉb joí, páant mʉntih? ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, Herodes Jesúsdih tʉbit ãt eníhip wʉt jĩ.

Cinco mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Jn 6.1-14)

10 Tʉ́ttimah, Jesús ã wahnitji ã pebhna jwʉ́ʉb jʉibínit, ded pah ĩ chãjatjidih caandíh ĩt naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, ã bohénitjĩhjeh jʉmíhna, cã́acwãdih ãt cádah bejep wʉt jĩ. Pánih cádah bejnit, Betsaida tʉ́tchina ĩt bejep wʉt yʉh jĩ. 11 Obohjeéhtih, cã́acwãboó ĩ bejatdih jéihnit, queétdih ĩt ñʉʉn béjep wʉt jĩ. Ĩ ñʉʉ́n jwãááchah, Jesús queétdih wẽinit, Dios ã maáh jʉmatdih ãt bohénap wʉt jĩ. Wʉnnitdihbʉt ãt booanap wʉt jĩ.

12 Cheyeh doce ã bohénit nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Nin pebhbit tʉ́tchinaboó nitdih ma bejat tʉ́ʉtʉ́, ĩ ʉ̃wat tólih pínah, ĩ jeémát pínahdihbʉt ĩ bidat pínah niijná. Ninjĩhbitjeh pohba mʉʉná ã wihcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

13  —Yeebjéh queétdih jeémát ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

—Páant, cinco botoni pan dahna, chéne queejwã́bitdihjeh jwĩ bíbohna caá. ¿Queét ĩ jeémát pínahdih jíib chãjadih jwĩ bejmi naniít? ã bohénit ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

14 (Cinco mil neonájeh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Yaádh ĩ weh biícdih chah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.)

—Cã́acwã poómp jʉmat pah cincuenta ñi chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, ã bohénitdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

15 Páant ã niijíchah joinítjeh, queétdih ĩt chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 16 Páant ĩ chʉ́ʉdʉchah, Jesúsboó cinco pan dahnadih, chéne queejwã́dihbʉt ʉbnit, chéi ennit,

—Nin pandih, queejwã́dihbʉt ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá, ã íipdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj péanit, pan dahnadih queejwã́dihbʉt dajnit, cã́acwãdih ĩ pãáát pínah niijná, ã bohénitdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 17 Pánihna, nihat ĩt tʉ́i jeémp chʉ̃ʉ́ʉ́p wʉt jĩ. Ĩ jʉdh jeémpnidih doce wʉhdih ĩt ʉb yac yáwanap wʉt jĩ.

“Meém Cristo, Dios ã wahni caá”, Pedro Jesúsdih ã niiját

(Mt 16.13-19; Mr 8.27-29)

18 Biíh láa Jesús Diosdih ʉʉ́bh péanit, ã bohénitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Weemdíh ded pah tigaá cã́acwã ĩ niíj? ãt niijíp wʉt jĩ.

19 —‘Juan Daabáni nacaá’, biquína niíj, ‘Elías nacaá’, bita niíj, ‘Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapaniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá’, bitabʉt ĩ niijná beé, Jesúsdih ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.*

20  —Queét páant ĩ niijíchah joiná, ¿yeébboó ded pah tigaá ñi niíj jenah joí? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Meém Cristo, Dios ã wahni caá, Pedroboó ãt niíj jepahap wʉt jĩ.*

Ã wʉnat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 16.20-28; Mr 8.30–9.1)

21 Páant Pedro ã niijíchah joinít, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Dios ã wahni wã jʉmat doonádih bitaboodíh ñi naóhca bojoó. 22  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih tʉbit yeejép yapat caá náahap. Jwĩ maáta, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt weemdíh náahcan, ĩ mao yohat tʉ́ʉtbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Páant yeejép yapat caá weemdíh náahap, Dios ã jenah joyátjidih biíc yoobó ã yapat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Tʉ́ttimah, queét nihatdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Ded wĩ́ih jʉmíhna, ã weñat pínahdih jenah joicán, wã weñat pínahboodíh jenah joinít, ã jepaha naáh. Bita caandíh ĩ wẽi encah yʉhna, caandíh tʉbit yeejép ĩ chãjachah yʉhna, ĩ mao yohíhichah yʉhna, weemdíh jepah cádahcat caá náahap.* 24  Ded ã weñat pínahdihjeh jenah joí chãjni iiguípna bejni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã weñat pínahdih joyáh bojni, wã weñat pínahboodíh chãjni, ã bʉʉdcán niít.* 25  Ded ã weñat pínahdihjeh chãjni, bʉ́dí dinero ã bíbohochah yʉhna, caandíh dedé pínah nihcan caá. Wã weñat pínahdih ã chãjcatji jíib, iiguípna ã bejbipna caá. 26  Pánihna, weém maáh jʉmna, wã íip ã yeh iigátjĩh, ã́ih tʉ́init ángelwã ĩ yeh iigátjĩhbʉt jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, ded weemdíh náahcan, wã naáwátdihbʉt joííhcannidih wã wẽpatjĩh wã yohbipna caá. 27  Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Biquína ninjĩh ñʉhnit ñi wʉnat pínah jã́tih, Dios ã maáh jʉmatdih ã jʉ́ʉtʉchah, ñi enbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Dios ã yeh iigátjĩh Jesús ã ñʉhat

(Mt 17.1-8; Mr 9.2-8)

28 Biíc semana tʉ́ttimah, Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, Pedro, Santiago, Juan queét biíc peihcannitdihjeh jap bóo jeená Jesús ãt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. 29 Caanná ĩ pʉ́ʉh laáb jʉibínit, Jesús ã ʉʉ́bʉ́chah, ã jígohat ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. Ã́ih móot yeó ã yeh iigát pah yeh iíg, ã́ih yéguehbʉt biíc yoobó tʉ́i baabní ãt yeh iiguíp wʉt jĩ. 30 Páant ã yeh iiguíchah, Moisés, Elíasji biícdih ã pebh ĩt jígohop wʉt jĩ. 31 Queétbʉt Jesús biíc yoobó ĩt yeh iiguíp wʉt jĩ. Pánih jígohnit, Dios ã jenah joyátjidih biíc yoobó ã yapat pínah niijná, Jesús Jerusalén tʉ́tchiboó ã wʉnat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. 32 Páant ã yapachah, Pedro ã chéenwã biícdih chʉʉnít jʉmna, queétdih quíib chei ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, jwʉ́ʉb jáanit, Jesús bʉ́dí ã yeh iiguíchah, ã pebh ñʉhnitdihbʉt ĩt enep wʉt jĩ. 33 Pánih ñʉhnitji ĩ jwʉ́ʉb bʉʉ́d jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Pedro Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Bohéní, ninjĩh jwĩ jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá! ¿Biíc peihcanni mʉʉ dáhnadih, míih pínah, Moiséíh pínah, Elíaíh pínahdihbʉt jwĩ chãj jĩíh? ãt niijíp wʉt yʉh jĩ. Páant niijná, ãt jenah joicáp wʉt jĩ.

34 Páant ã niijíchahjeh, mah põh panihni queétdih ãt dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ã dei jʉyʉ́chah, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 35 Mah põh cãtíh Dios queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nin wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá.* Ã naáwáchah, caandíh ñi tʉ́i joyoó, Dios queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

36 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Pedrowã jwʉ́ʉb enna, Jesús biícjeh ã ñʉhʉchah, ĩt enep wʉt jĩ. Páant ĩ enatjidih bitadih ĩt naóh jwʉhcap wʉt jĩ.

Wãá wʉnat jʉmnidih Jesús ã booaat

(Mt 17.14-21; Mr 9.14-29)

37 Cheibit Jesúswã ĩ jwʉ́ʉb dei jʉibínachah, dawá cã́acwã caandíh ĩt jwãááp wʉt jĩ. 38 Páant ĩ jwãááchah, queét cãtíh biíc newé Jesúsdih ejnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ:

—Bohéní, meemdíh wã ʉʉ́bhna caá. Wã wʉ̃ʉ́h biíc jʉmnidih jĩ́gah ennit, ma teo wáacá. 39 Dawá láa nemép caandíh ãpĩ́ déheana caá. Pánih déhe bʉʉg ñájnit, tʉbit mémé ñaácnit, chʉ̃i bid ñajnit, ãpĩ́ jac moj chej bac ñaj bejna caá. Pánih chãjna, wã wʉ̃ʉ́hdih dedé ã noón yaicán caá. Pánihna, ã́ih bácahdih tʉbit yéejana caá ã chãjap. 40 Páant ã chãjachah, nemépdih ĩ bacaat pínah niijná, ma bohénitdih wã ʉʉ́bʉ́p yʉh be. Obohjeéhtih, queétboó caandíh ĩ jéih bacacap be, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Páant ã niijíchah joinít, Jesús queét nihatdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¡Yeéb yeejépwã weemdíh jenah joicánnit ñi jʉmna caá! ¿Débólih tigaá weemdíh tʉ́i jenah joicán, ñi tac bʉʉgábi? ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, —Ma wʉ̃ʉ́hdih wã pebhna ma ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, behedih ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant ã niijíchah joinít, ã wʉ̃ʉ́hdih Jesús pebhna ã ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nemépboó déhea ʉb yoh bʉʉgánit, tʉbit caandíh ãt méméanap wʉt jĩ. Páant ã chãjachah ennit, Jesús nemépdih ãt jʉ̃ih bacanap wʉt jĩ. Pánih baca péanit,

—Dáa, ma wʉ̃ʉ́h ã tʉ́i boona caá bʉca, behedih ãt niijíp wʉt jĩ. 43 Páant ã bacaatdih ennit, Dios ã wẽpatdih nihat cã́acwã ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mt 17.22-23; Mr 9.30-32)

Páant nemépdih ã bacaatjidih cã́acwã bʉ́dí ĩ jenah joyóchah, Jesúsboó ã bohénitdihjeh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

44  —Ñi tʉ́i joyoó. Weém yeebdíh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih cã́acwã teonit, bitadih ĩ wʉ̃hbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

45 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, Dios queétdih ã beh joyát tʉ́ʉtcah, ĩt tʉ́i beh joicáp wʉt jĩ. Pánih beh joicán, ĩ jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joyátji déeji ĩt tíiquip wʉt jĩ.

“Déhe tigaá ñi maáh panihni”, Jesús ã niiját

(Mt 18.1-5; Mr 9.33-37)

46 Páant Jesús ã niiját tʉ́ttimah, ã bohénitboó nin pah queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Déhe tigaá jwĩ cãtíh jwĩ maáh panihni?” ĩt míic niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.*

47 Páant ĩ míic niíj jʉ̃ihñatdih jéihnit, biíc wébítdih Jesúsboó ã pebh ãt wái boj dodhdop wʉt jĩ.

48  —Det wĩ́ihwã jʉmna, nin wébít panihni, oboh jʉmnidih wẽi jwãáhnit, weemdíhbʉt wẽi jwãáhnit caá. Det weemdíh wẽi jwãáhnit, weemdíh wahnijidihbʉt wẽi jwãáhnit ĩ jʉmna caá. Pánihna, ded nin wébít dée oboh jʉmniboó ñi maáh panihni ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

“Ded jwiítdih en jʉ̃ihcanni jwiítdih teo wáacni caá”, Jesús ã niiját

(Mr 9.38-40)

49 Páant ã niijíchah joinít, Juanboó Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, jwĩ enechah, biíc newé ma wẽpatjĩh nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtʉp be. Obohjeéhtih, jwĩjeéh jʉmni ã nihcah, caandíh páant jwĩ chãjat tʉ́ʉtcap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

50  —Páant caandíh ñi niijcá bojoó. Ded yeebdíh en jʉ̃ihcanni jʉmna, ñijeéh ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Samaria baácdih moón Jesúsdih ĩ náahcat

51 Pánihat tʉ́ttimah, jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjat yeó jáap pínah tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Weemdíh Jerusalén tʉ́tchina bejat caá náahap”, Jesús bʉ́dí ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 52 Páant niíj jenah joinít, biquína ã bohénitdih Samaria baácdih bóo tʉ́tchina ĩ ʉ̃wat pínah pebhboó ĩ ámoh páñat pínah niijná, ĩ jã́tih ãt wah waáwá bojop wʉt jĩ. 53 Obohjeéhtih, caán tʉ́tchiboó ĩ jʉibínachah yʉhna, Jerusalén tʉ́tchina Jesús ã bejat doonádih joinít íijna, caán tʉ́tchidih moón caandíh ĩt náahcap wʉt jĩ. 54 Páant ĩ náahcat doonádih joinít, Jesús ã bohénit Santiago Juanjĩh nin pah Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Maá, meemdíh ĩ náahcatji peéh, queét ĩ iíg beedáát pínah niijná, jeámant iigátdih jwĩ dei jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉt jĩíh? ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.*

55 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús tac pʉ́ʉd ennit,

—Yeéb íijnit, ñi peéh chãjíhichah, ã tʉ́ican caá. 56  Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé cã́acwãdih yohat tʉ́ʉt niijná, nin baácboó wã dei jʉ̃óhcap jĩ. Obohjeéhtih ĩ yéejat peéh iiguípna ĩ bejat déejidih queétdih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, wã dei jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ, Jesús queétdih ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

Páant niijnít, biíh tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ.

Biquína Jesúsdih ĩ péeíhat

(Mt 8.18-22)

57 Páant Jesúswã namáboó ĩ bejechah, biíc ĩjeéh péeni Jesúsdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Deyoób ma bejechah, weembʉ́t majeéh wã bejmi caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

58  —Jia mʉjjiowã́ ĩ́ih mʉʉ́ pínah íitnadih ĩ bíbohna caá. Jwébehwãbʉt ĩ́ih yécanadih ĩ bíbohna caá. Obohjeéhtih, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wĩ́ih mʉʉjéh pohba wã bíbohcan caá. Pánihna, wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́chah, bʉ́dí bʉwat meemdíhbʉt ã jʉmbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

59 Páant ĩ bejechah, Jesús biíh ĩjeéh péeniboodíh

—Wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Wã bejmi caá, Maá. Obohjeéhtih, wã bejat pínah jã́tih wã íip ã wʉnʉchah, ã́ih bácahdih wã yohat pínah niijná, ‘Ma chão jwʉ́hʉʉ́’, weemdíh ma niijí. Ã wʉnʉchah, yoh péanit, majeéh wã péebipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

60  —Weemdíh náahcannit wʉnnit panihnit jʉmna, queét wʉnnitdih ĩ yoho naáh. Obohjeéhtih, meémboó wãjeéh jʉmni pínah bʉʉ ma jʉ̃ʉ́wʉ́. Wĩ́ih tewatboodíh chah jenah joinít, Dios maáh ã jʉmat dooná, bitadih naáwádih bejat caá meemdíh náahap, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

61 Páant ĩ bejechah, biíh ĩjeéh péenibʉt nin pah Jesúsdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Maá, majeéh wã bejmi caá. Obohjeéhtih, wã bejat pínah jã́tih ‘Wã bejna caá’, wã pebh moondíh wã niíj babhbat pínah niijná, weemdíh ma wahaá. Pánih chãj péanit, majeéh wã péebipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

62  —Ded wã wʉtni tewatdih teo jwíihna yʉhna, ã weñat pínahdih jwʉ́ʉb jenah joí chãjnit, Diosdih teo wʉ̃hni pínah ã jéih jʉmcan caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

10

Jesús setenta y dos ã bohénitdih ã wahat

1 Tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchina bejna, Jesús setenta y dos ãjeéh péenitdih ñíonit, ãt wahap wʉt jĩ. Pánih wahna, ã bejat pínah tʉ́tchinadih ã jã́tih ĩ naóh waáwát pínah niijná, chénewã míic ãt wahap wʉt jĩ. 2 Queétdih ã wahat pínah jã́tih, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Wĩ́ih doonádih jepahnit pínah dawá ĩ jʉmna yʉh caá. Obohjeéhtih, daocánnit naóhnit ĩ jʉmʉchah, queét jepahíhnit ĩ joi jwʉ́hcan caá. Pánihna, yeébboó Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, chah dawá naóhnit pínahdih ã wahat pínah niijná.* 3  Pánihna, naáwádih ñi bejeé. Bejnit, nin pah ñi tʉ́i jenah joyoó: Diosdih jepahcannit, jiowã́ cãtíh ovejawãdih wahat pah, yeebdíh wã wahna caá.* 4  Pánih bejna, dinerodih ʉbcan, wʉh wʉʉ́hdihbʉt ʉbcan, biíh zapatosdihbʉt ʉbcanjeh, wẽpép ñi bejeé. Dawá cã́acwãdih tʉ́i naáwát tʉ́ʉt niijná, deddih jwãáh ʉʉ́bhna, chãocánjeh, bejat caá náahap. 5  Ded ñi jwíih waadní mʉʉdíh moondíh ‘Dios ã tʉ́yat ñijeéh ã jʉmʉ naáh’, ñi niijí. 6  Tʉ́init jʉmna, páant ñi niijíchah joinít, ĩ tʉ́i jepahbipna caá. Obohjeéhtih, tʉ́icannit jʉmna, páant ñi niijíchah yʉhna, ĩ jepahcan niít. Páant ĩ jepahcah, caán mʉʉdíh moondíh Dios ã tʉ́yat ã wihcan niít. 7  Yeebdíh jwíih jepahnitjeéh ñi jʉm jwʉhʉʉ́p. Queét yeebdíh jeémát, babhbatdihbʉt ĩ wʉ̃hʉchah, ñi tʉ́i jeémp babhbaá. Yeéb queétdih teo wáacnit bohénachah, queétboó ñi teo wáacat jíib jeémát babhbat ĩ wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ina caá. Caán tʉ́tchidih moondíh ñi bohé jwʉhna, ñi jwíih jʉibíni mʉʉdíhjeh ñi jʉm jwʉhʉʉ́p.* 8  Ded tʉ́tchidih ñi jʉibínachah, yeebdíh jepahnit, dedé jeémátdih ĩ wʉ̃hʉchah, ñi tʉ́i jeémé. 9  Caán tʉ́tchidih moón wʉnnitdih booanit, queétdih nin pah ñi niijí: ‘Dios yeebdíh bʉ́dí caá ã bidip, ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná. Wʉnnitdih ã booana, Maáh jʉmna ã wẽpatdih yeebdíh ã jʉ́ʉtna caá. Páant ã wẽpatdih jéihnit, ñi yéejatdih cádahna, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ñi jepahaá’, queétdih ñi niijí. 10  Obohjeéhtih, ded tʉ́tchidih jʉibí, bohéna, wʉnnitdih ñi booanachah yʉhna, ĩ jepahcah, ĩ́ih namádih bejnit, nin pah queétdih ñi niijí: 11  ‘Dios maáh jʉmna, ã wẽpat yeebdíh ã jʉ́ʉtʉchah yʉhna, yeébboó caandíh ñi jepahcap jĩ. Pánihna, ñíih tʉ́tchi becchídih jwĩ́ih jítchamant jwĩ pit yohna caá. Páant jwĩ chãjat pah, ñi jepahcatji jíib Dios yeebdíhbʉt ã yohbipna caá’, ñi niijí.* 12  Yeébboó nin pah wã niijátdih ñi tʉ́i náhninaá: Sodoma tʉ́tchidih moonjí tʉbit yeejép chãjnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, queétdih Dios ã peéh chãjat chah, ã peéh chãjat pínah yeó jáapdih ñi bohéátdih jepahcannitboodíh ã peéh chãjbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Biíh tʉ́tchidih moón ĩ jepahcat

(Mt 11.20-24)

13  “¡Yeéb Corazín tʉ́tchidih moón, Betsaida tʉ́tchidih moondíhbʉt Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá! Weém ñíih tʉ́tchinadih jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh bʉ́dí wã teo wáacachah yʉhna, ñi jepahcap jĩ. Tiro tʉ́tchidih moón, Sidón tʉ́tchidih moondíhbʉt Dios ã wẽpatjĩh páant wã teo wáacachah nihna, queétboó jáantjeh ĩ yéejatdih bʉ́dí jʉ̃inít, ĩta tʉ́ʉt nʉʉm tágaá.* 14  Pánihna, Tiro tʉ́tchidih moón, Sidón tʉ́tchidih moondíhbʉt Dios ã peéh chãj láa, Corazín tʉ́tchidih moón, Betsaida tʉ́tchidih moondíhbʉt chah ã peéh chãjbipna caá. 15  Yeéb Capernaum tʉ́tchidih moondíhbʉt peéh chãjna, maáta panihnit chãjcanjeh, yeebdíh moh yéejnit Dios ã chãjbipna caá.*

16  “Ded yeebdíh joí jepahni, weemdíhbʉt jepahni caá. Obohjeéhtih, ded yeebdíh jepahcanni, weemdíhbʉt jepahcanni caá. Weemdíh jepahcanni, wã íip weemdíh wahnidihbʉt jepahcanni caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niíj péanachah joinít, ã wahnitboó ĩt bejep wʉt jĩ.*

Setenta y dos Jesús ã wahnitji ĩ jwʉ́ʉb jʉyát

17 Pánih bejnitji wẽinit, queét setenta y dos Jesús ã wahnitji ã pebhna ĩt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jwʉ́ʉb jʉibínit, nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¡Maá, ma wẽpatjĩh jwĩ wʉtʉchah, nemépwã yʉh bʉca jepahnit, ĩt bac bej tagaá! ĩt niijíp wʉt jĩ.

18  —Japmant wedóát pah ã bejechah, nemépwã ĩ maáh ã bʉʉ́g jéen jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep jĩ. 19  ¡Ñi joyoó! Wã wẽpat yeebdíh wãát wʉ̃hʉp be, maiwãdih, dʉ́owãdihbʉt jwãáhnit, ñi jéih chʉñat pínah niijná. Nemépwã ĩ maáh ã wẽpatjĩh yeejép ã chãjat déedih jãhat wẽpat wã wʉ̃hʉp be. Páant wã wʉ̃hʉchah, ã́ih nemépwã yeebdíh ĩ jéih yéejacan niít.* 20  Pánihna, nemépwãdih yeéb ñi wʉtʉchah, ĩ jepahatdih ennit, bʉ́dí ñi wẽina yʉh caá. Obohjeéhtih, nin caá chah bʉ́dí ñi weñat pínah pohba: Yeéb Dioíhwã ã pebhboó bejnit pínah ñi jʉmʉchah, ã́ih papélah tólih panihniboó ñi wʉ̃tna daácni ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ã weñat

(Mt 11.25-27)

21 Páant niíj naóh péanit, Jesús Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh bʉ́dí wẽinit, Diosdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Paá, meém nihat baácdih moón ĩ maáh, nihat jeádih moonbʉ́t ĩ maáh ma jʉmʉchah, meemdíh bʉ́dí wã wẽina caá. ‘Jwiít tʉ́i jéihnit caá’, niijnítdih wã bohéátdih ma beh joyát tʉ́ʉtcap be. Obohjeéhtih, jéih jwʉhcannitboodíh mapĩ́ jéihyanap be. Páant mapĩ́ wẽi chãjna caá”, ã íipdih ãt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant ã íipdih niíj ʉʉ́bh péanit, ã pébh joi ñʉ́hnitdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: “Dios, wã íip nihat ã wẽpat biíc yoobó weemdíhbʉt ã wʉ̃hʉp be. Ded pah wã jʉmatdih wã íipjeh caá ã jéihyep. Biíh páant jéihni ã wihcan caá. Ded pah wã íip ã jʉmatdihbʉt weemjéh caá wã jéihyep. Det wã ñíonitdihbʉt caandíh wãpĩ́ bohéna caá. Pánihna, jwiítjeh caá caandíh jwĩ jéihyep”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

23 Páant cã́acwãdih naóh péanit, ã bohénitdih tac pʉ́ʉd ennit, queétdihjeh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Yeéb wã wẽpatdih ennit, Dios weemdíh ã wahatjidih ñi tʉ́i jéihna caá. Pánihna, bitabʉt páant wã jʉmatdih jéihnit, queétbʉt tʉ́i wẽinit ĩ jʉmna caá. 24  Ñi jenah joyoó. Jon jã́tih Dios naáwátdih dawá naóh yapanitji, dawá maátajibʉt yeéb ñi ennidih bʉ́dí eníhna yʉhna, ĩt encap wʉt jĩ. Ñi joinídihbʉt bʉ́dí joííhna yʉhna, ĩt joicáp wʉt jĩ”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Samaria baácdih bóo ã tʉ́i chãjat naáwát

25 Biíh láa, Moisés ã wʉtatjidih bohénit poómpdih bóo Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Bohéní, Dios pebhna bejíhna, ded pah wã chãjbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

26  —¿Moisés ded pah tigaá ãt niijjí? Caandíh enna, ¿dépah tií mapĩ́ niíj jenah joí? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

27 —‘Diosdih chah jenah joí, tʉ́i jepahnit, wẽina, caandíh bʉ́dí ñi oyoó.* Meemjéh ma míic oyat pah mʉntih, bitadihbʉt bʉ́dí ma oyoó’,* Moisés ãt niíj daacáp tajĩ, ãt niijíp wʉt jĩ.

28  —Yoobópdih ma jepahna caá. Pánih chãjnit, wʉnna, Dios pebhna ma bejbipna caá,* Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.*

29 Páant ã niijíchah joinít, Moisés ã wʉtatjidih bohéni ã tʉ́i chãjatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Obohjeéhtih, Bohéní, deddih tigaá wã oibi? ãt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant ã niijíchah joinít, nin ã jenah joiní naáwátjĩh Jesús ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ:

—Biíc newé Jerusalén tʉ́tchimant Jericó tʉ́tchina ã dei bejechah, namá tacdih nʉʉmnít cã́acwã caandíh jwãáhnit, nihat ã́ih bií dée, ã dʉoní chóodihbʉt dʉ́ʉc wáyat tʉ́ʉt niijná, ĩ wʉn mao jwejep be. Páant ĩ wʉn mao jwejni namáboó ã ñajap be. 31  Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, biíc sacerdote caán namádih dei bejna, ĩ wʉn mao jwejnijidih ã enep yʉh be. Obohjeéhtih, enna yʉhna, chãocánjeh, ã bóod pʉ́ʉd yap bejep be. 32  Tʉ́ttimah, Leví ã jʉimená poómpdih bóobʉt ã bejep be. Caán ñajni pebh jʉibí ennit, chãocánjeh, caanbʉ́t ã bóod pʉ́ʉd yap bejep be. 33  Obohjeéhtih, páant ĩ yap bejat tʉ́ttimah, ñi eníhcanni Samaria baácdih bóo caán namádihjeh mʉntih ã dei bejep be. Pánih dei bejna, caán ñajnidih jʉibí ennit, caandíh ã jĩ́gah enep be. 34  Pánih jĩ́gah ennit, ã pebh jʉibínit, yíi, iguíh mac biícdih ã́ih yahwítnadih ã cohop be. Coh péanit, yégueh chóojĩh ã chéwep be. Chéo péanit, caandíh dʉoníji burrodih ʉb tʉ́ʉh cáagnit, ʉ̃wat tólihna jʉmni mʉʉná ã nʉmah bejep be. Caanná ʉb jʉibínit, nihat chei ã en dao dáa jʉ̃ʉ́wʉ́p be. 35  Cheibit, ʉ̃wat mʉʉ́ mínahdih caandíh ã en dawát pínah niijná, ã jíib chãjap be. Pánih jíib chãjnit, nin pah caandíh ã niijíp be: ‘Nindih ma tʉ́i en dao jwʉ́hʉʉ́. Caandíh ma en dawát pínah jíib wã wʉ̃hna caá. Pánihna, chah ma jwʉ́ʉb jíib náahachah, jwʉ́ʉb jʉinít, wã jwʉ́ʉb jíib chãj jã́habipna caá, páant mʉntih’, Samaria baácdih bóo mʉʉ́ mínahdih ã niíj naáwáp be, Jesús ãt niíj bohénap wʉt jĩ.

36 Páant niíj naóh bohé péanit, Moisés ã wʉtatjidih bohénidih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Queét biíc peihcannit bií déedih chewe maonijidih ennit, ¿déhe tibeé tʉ́i oini ã jʉm? ãt niijíp wʉt jĩ.

37 —Caandíh jĩ́gah en teo wáacni ã tʉ́i oyop be, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

—Pánihna, meembʉ́t bejna, biíc yoobó meemdíh eníhcannitdih oinit, ma tʉ́i teo wáacá, Jesús caandíh ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.

Martawãjeéh Jesús ã jʉmat

38 Tʉ́ttimah, Jesúswã Jerusalén tʉ́tchina bejnit, bainí tʉ́tchidih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Ĩ jʉibínachah, caán tʉ́tchidih bóli, Marta wʉ̃t jʉmnih, Jesúswãdih miíh mʉʉ́boó mit chão jwʉ́hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 39 Mi jwan, María wʉ̃t jʉmnihbʉt mit jʉmʉp wʉt jĩ. Maríaboó Jesús ã bohénachah, ã pebh mit joí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.* 40 Obohjeéhtih, Martaboó yójah jeémát teona, mit íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, Jesús pebh jʉibínit, nin pah mit niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Maá, wã jwan weemdíh mi teo wáaccah, weém biíc wilidihjeh wái náah jʉmni tewat ã jʉmna caá. ¿Páant mi teo wáaccah, weemdíh ma jĩ́gah encan niít? Weemdíh ma teo wáacat tʉ́ʉtʉ́, Marta mit niijíp wʉt jĩ.

41  —¡Marta, Marta, ma joyoó! Dawá tewatnabitdih meém tʉbit jenah joinít, ma míic íijana caá. 42  Obohjeéhtih, wã bohéátdih jenah joyát caá chah náahap. Pánihna, Maríaboó chah tʉ́inidih mi ñíwichah, caántdih ded mi joyátjidih ã jéih dʉ́ʉc wáican niít, Jesús Martadih ãt niijíp wʉt jĩ.

11

Ded pah caá jwĩ ʉʉ́bát

(Mt 6.9-15; 7.7-11)

1 Biíh yeó jáap Jesús ã íipdih ã ʉʉ́bʉ́chah, ã bohénitbʉt ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ã ʉʉ́bh péanachah ennit,

—Maá, Juanji ã bohénitdih Diosdih ded pah ĩ ʉʉ́bát pínahdih ãt bohénap wʉt jĩ. Caán ã bohéát pah mʉntih jwiítdihbʉt ma bohénaá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

2 Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Yeéb Diosdih ʉʉ́bhna, nin pah ñi niíj ʉʉ́bʉ́:

‘Paá, meém chah tʉ́ini ma jʉmʉchah, meemdíh jwĩ wẽina caá. Ma wʉ̃t chah yáaat caá jwiít jwĩ náahna caá. Meém maáh ma jʉmatdih jéihnit, nihat cã́acwã ĩ jepaha naáh.

3  Yeó jáap jʉmat pah jwĩ jeémát pínahdih ma wʉ̃hʉʉ́.*

4  Bita jwiítdih ĩ yéej chãjatdih jwĩ yohat pah, meembʉ́t jwiít jwĩ yéej chãjatdih ma yohoó. Nemépwã ĩ maáh jwiítdih ã yéejaíhichah, ma teo wáacá, jwĩ yéej chãjcat pínah niijná’,

Diosdih ñi niíj ʉʉ́bʉ́, ã bohénitdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Páant niijnít, ded pah ĩ ʉʉ́bát pínahdih nin pahbʉt ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ:

—Ded chei tac yoób ã dée pebhna bejnit, ‘Némé, bainí jeémátdih weemdíh ma wʉ̃hʉʉ́. 6  Wã chéen yʉʉ́p jʉ̃óhni ã jʉyʉ́chah, caandíh wã wʉ̃hat pínah jeémát wã bíbohcan caá’, ã niijíchah, 7  ã dée mʉʉ́ diítmant nin pah ã niíj jepah bacacan niít. ‘Weemdíh tac bʉʉgáca bojoó. Jáantjeh jẽc nem péanit, wã wehdih wãát nʉmah ʉ̃wʉp be. Meemdíh jeémát wʉ̃hat déedih, queétdih wã wʉquíhcan caá’, ã dée ʉʉ́bhnidih ã niíj jepahcan niít. 8  Yeebdíh wã naóhna caá. Ã dée tíiccanjeh ã ʉʉ́bʉ́chah, jáanit dedé ã náahatdih ã wʉ̃hbipna caá. 9  Pánihna, nindih ñi tʉ́i náhninaá: Tíiccanjeh ñi ʉʉ́bʉ́chah, ded pah ñi ʉʉ́bátdih Dios yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Ded pah ñi náahatdih bidna, ñi bid cádahcah, ded pah ñi bidatdih yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Jẽc panihnidih wʉʉ́mp mao cádahcah, Dios ã wãtbipna caá. 10  Det Diosdih tʉ́i ʉʉ́bhnit, ĩ ʉʉ́bátjidih ĩ bíbohbipna caá. Det Diosdih bidnit, caandíh ĩ jwãáhbipna caá. Det ĩ wʉʉ́mp mawachah joinít, jẽc panihnidih Dios queétdih ã wãtbipna caá. 11  ¿Ñi wʉ̃ʉ́h yeebdíh queejdíh ã ʉʉ́bʉ́chah, bʉcdih ñita wʉ̃h taniít? Ñita wʉ̃hcan tagaá. 12  ¿Mʉjbai tíipdih ã ʉʉ́bʉ́chah, dʉ́odih ñita wʉ̃h taniít? Ñita wʉ̃hcan tagaá. 13  Yeéb cã́acwã yéejnit jʉmna yʉhna, ñi wehdih tʉ́inidih ñipĩ́ wʉ̃hna caá. Pánihna, Diosboó tʉ́ini yoobát jʉmna, det Tʉ́ini Espíritu ã waadát pínahdih ĩ ʉʉ́bʉ́chah, ñi íip jeáboó jʉmni caandíh ã waadát tʉ́ʉtbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

“Nemépwã ĩ maáh ã wẽpatjĩh Jesús ã booana caá”, ĩ niiját

(Mt 12.22-30; Mr 3.20-27)

14 Biíh yeó jáap biíc newé wéheat tʉ́ʉtcanni nemép jʉmni Jesús pebh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Páant ã jʉibínachah, Jesús caán nemépdih ã́ih bácahmant ãt bacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã bacat tʉ́ʉtʉchah, caán newé ãt jwʉ́ʉb wéhenap wʉt jĩ, páant mʉntih. Páant ã jwʉ́ʉb wéhenachah joinít, nihat en wʉ́hi bejnit, bʉ́dí ĩt jenah joyóp wʉt jĩ. 15 Obohjeéhtih, bita nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Nemépwã ĩ maáh, Beelzebú wʉ̃t jʉmni, ã wẽpatjĩh caá Jesús nemépwãdih ãpĩ́ bacat tʉ́ʉtʉp”, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.*

16 Bitaboó, “Dios ã wẽpatjĩhjeh nit ã yoób chãjap”, niijná, biíh ã wẽp chãj jʉ́ʉtatdih ĩtih bidip wʉt yʉh jĩ.* 17 Obohjeéhtih, “Beelzebú ã wẽpatjĩh nemépwãdih ã bacat tʉ́ʉtna caá”, ĩ niíj jenah joyóchah jéihnit, Jesúsboó nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

“Det biíc baácdih moonjéh yʉhna míic maona, ĩta wʉn beedáh bej tagaá. Ded tʉ́tchidih moón biícwã yʉhna, míic maona, queétbʉt ĩta jweí peét bej tagaá. 18  Pánihna, Satanás, nemépwã ĩ maáh ã́ihwãdih ã bacanachah, biíc yoobó mʉntih ãta yap tagaá. Weém Satanáíh jʉmna nihna, ã́ihwãdih wãta bacacan tagaá. Ñi naóh yacat yoobópdih nihcan caá. 19  Nemépwãdih bacanit, ĩ maáh Beelzebú ã wẽpatjĩh wã wʉtʉchah nihna, ñijeéh jʉmnitboó ¿déhe ã wẽpatjĩh tigaá ĩpĩ́ baca? Páant ĩ bacat tʉ́ʉtʉchah ennit, ‘Ĩ tʉ́i chãjna caá’, ñipĩ́ niijná caá. Pánihna, weém páant wã bacanachah ennit, ‘Ã tʉ́i chãjcan caá’, ñi jéih niijcán caá. 20  Obohjeéhtih, Dios ã wẽpatjĩh nemépwãdih wã bacanachah, Dios ã maáh wẽpat ñi cãtíh ã jʉmna caá.

21  “Wẽpép newé nihat ã́ih tʉa nah déenadih bíbohni ã́ih mʉʉdíh ã wapachah, nihat ã́ih bií dée ã tʉ́i jʉmbipna caá. 22  Obohjeéhtih, biíh caán chah wẽpniboó jʉí míic mao yap yohnit, nihat ã wẽp ñʉhat tʉa nah déenadih dʉ́ʉc wái, bií déedihbʉt dʉ́ʉc wáinit, ã pej jʉmnitdih ã pãáhbipna caá. Pánihat pah weém chah wẽpni jʉmna, nemépwã ĩ maáhdih wã jéih yap yohna caá. Yap yohnit, ã́ihwãdih wã dʉ́ʉc wáibipna caá, wĩ́ihwã ĩ jʉmat pínah niijná.

23  “Ded wãjeéh teocanni, weemdíh en jʉ̃ihni, nemépwã ĩ maáhjeéh ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, weemdíh jepahíhnitdih ã ñʉʉn yóhna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Bacaniji nemép ded pah ã jwʉ́ʉb waadát

(Mt 12.43-45)

24  “Nemép ĩ bacaniji mʉʉ́ wihcapboó jibna, ã jʉmat pínah biíh mʉʉ pánihnidih ã táoh bidna caá. Pánih bidna yʉhna, jéih bid jʉicán, ‘Weemdíh ĩ bacaniji mʉʉná wã jwʉ́ʉb bejbipna caá, páant mʉntih’, ã míic niíj jenah joiná caá. 25  Páant niíj jenah joinít, ã jwʉ́ʉb jʉí enechah, ã́ih mʉʉjí tʉ́i tóodh ámohni panihni ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, caán cã́acboó ã tʉ́ʉt nʉʉmcáh, ã́ih jẽc páantjeh pãa lajni panihni ã jʉmna caá. 26  Páant ã jʉmʉchah ennit, nemépboó bita siete ã chéenwã chah yeejép wʉtnitdih bid wáacnit, queétdih ã nʉmah waadná caá. Páant yeejép ĩ wʉtʉchah, ĩ waadní chah yeejép ã jʉmbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Ded panihat tigaá weñat yoobát

27 Jesús páant ã niiját pónih, cã́acwã cãtíh jʉmnih nin pah mit niíj ejep wʉt yʉh jĩ:

—¡Meemdíh weép jʉm noma behanih mi wẽina nacaá! mit niíj ejep wʉt jĩ.

28  —Obohjeéhtih, Dios naáwátdih joí jepahnitboó mi weñat chah ĩ wẽina caá, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Cã́acwã Jesús ã wẽpatdih ĩ jʉ́ʉtat tʉ́ʉtat

(Mt 12.38-42; Mr 8.12)

29 Páant ã bohénachah, chah dawá cã́acwã Jesús pebh ĩ míic wáac jʉibínachah, nin pah queétdih ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Yeéb bʉʉ láa moón tʉbit yeejépwã ñi jʉmna caá. Pánihnit jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh ñipĩ́ chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, yeebdíh páant wã chãj jʉ́ʉtcan niít. Jonásjidih Dios ã wẽp chãjat pahjeh mʉntih weemdíhbʉt chãjnit, ã wẽpat yeebdíh ã jʉ́ʉtbipna caá. Páant bóojeh ã wẽpat jʉ́ʉtat ã jʉmbipna caá.* 30  Jonásjidih bʉ́dí queéj ã jeéméchah, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, Dios caandíh jwʉ́ʉb ʉb bacanit, Nínive tʉ́tchidih moondíh ãt wahap wʉt jĩ.*Pánihna, ded pah caandíh ã yapatjidih ã naáwáchah joinít, Dios caandíh ã wahatjidih queét ĩt jéihyep wʉt jĩ. Páant ã yapatji pah mʉntih weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wʉnnit, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Dios weemdíh ã wahatjidih yeebbʉ́t ñi jéihbipna caá. 31  Jon jã́tih Salomónji ã tʉ́i jéihyat doonádih joinít, Sabá baácdih moón ĩ maáh wiliji, yʉʉ́p miíh baácmant ã naáwátdih joyódih mit jʉibínap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ninjĩh weém Salomón chah jéihni wã jʉmʉchah yʉhna, yeébboó weemdíh ñi joííhcan caá. Pánihna, Dios nihat cã́acwã ĩ yéejatji peéh chãjat pínah yeó jáapdih Dios pebh caántboó yeéb biícdih ñʉhnit, yeebdíh nin pah mi niíj naóh yacbipna caá: ‘Wã joiníji Salomóndih chah jéihni Jesús ã jʉmʉchah yʉhna, ¿dépanih tibeé yeébboó caandíh ñi jepahcan?’ mi niijbípna caá.* 32  Jonásji Nínive tʉ́tchidih moondíh Dios naáwátdih ã naóh yapanachah, queét ĩ yéejatdih bʉ́dí jʉ̃inít, ĩt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jonás chah wẽpni ninjĩh wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh joííhcan, yeébboó ñi tʉ́ʉt nʉʉmcáp be. Pánihna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmcátji jíib, peéh chãjat pínah yeó jáapdih Dios pebh Nínive tʉ́tchidih moonjí yeéb biícdih ñʉhnit, queétbʉt yeebdíh ĩ naóh yacbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús jiiát déedih ã bohéát

(Mt 5.15; 6.22-23)

33  “Ded jiiátdih jiinít, jãh cáagcan, pamap dahjĩhbʉt ãpĩ́ páah jwejcan caá. Obohjeéhtih, caandíh japboó ãpĩ́ jií cáagna caá, nihat caán tólihboó waadnít ĩ tʉ́i enat pínah niijná.* 34  Ñíih quíib dahna ñíih jiiát dah panihni caá. Ã tʉ́i jʉmʉchah, ded pah ñi chãjatdih ñi tʉ́i enna caá. Obohjeéhtih, yeejép jʉmna, dʉpʉ́át dée ã jʉmʉchah, ded pah ñi chãjatdih ñi jéih encan caá. 35-36  Pánihna, ñíih quíib dah panihni ã tʉ́yʉchah, wã naáwátdih tʉ́i jenah joinít, tʉ́inidihjeh ñi chãjbipna caá. Obohjeéhtih, ã tʉ́icah, wã naáwátdih jenah joicán, yeejépboodíh ñi chãjbipna caá. Pánihna, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Wã naáwátdih tʉ́i jenah joinít ñi jepahaá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt ĩ tʉ́icat

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 20.45-47)

37 Jesús queétdih ã naóh péanachah, biíc fariseo Jesúsdih ã́ih mʉʉ́boó nʉmah jeémédih ãt bejep wʉt jĩ. Caanná waád jʉibínit, ĩ jeémát tʉ́ʉt niijná, Jesúswã ĩt jʉibí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 38 Dios queétdih ã tʉ́i wẽi enat pínah niijná, queét judíowã ĩ jeémát pínah jã́tih ĩ nʉowã ĩ wʉtatji pah ĩpĩ́ téih chocop wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jesúsboó waadnít, queét ĩ wʉtatji pah téih choccanjeh ã jeéméchah enna, caandíh nʉmah jeémpni fariseoboó bʉ́dí ãt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 39 Páant ã en wʉ́hi bejechah ennit, Jesús nin pah caandíh ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yeéb fariseowã ñíih pamapnadih, ñíih babhbat dahnadihbʉt jiimantjeh ñipĩ́ chocna caá, ã tʉ́i jígohat pínah niijná. Páant ñi chocochah yʉhna, diítboó bʉ́dí queí ã jʉmna caá. Caan pámap jiimantjeh ñi chocat pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jʉmna caá. Ñi tʉ́i jígohna yʉhna, ñi jenah joyát yeejép ã jʉmna caá. Ñi weñat pínahdihjeh chãjnit, tʉbit en ñinahnitbʉt ñi jʉmna caá. 40  ¡Yeéb jenah joicánnit caá! ¿Pamap jiimant dée, Dios jwĩ́ih bácahdih chãjni, pamap diítboó dée, jwĩ́ih caolihdihbʉt chãjni nihcan niít? Pánih chãjnit, jwiítdih jéih beedáni caá. 41  Pánihna, pamap diítboobʉ́t chocat pah, ñíih caolihdih tʉ́ʉt nʉʉmnít, moh yéejnitdih ñi teo wáacá. Pánih chãjnit, pamap quei wíhcat pah, Dios ã enechah, ñi tʉ́i jʉmbipna caá.

42  “¡Yeéb fariseowã bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Dios ã wʉtatdih jepahna, ded chénat pah téihya chej jʉmni nʉ́onadih bíbohnit, biíc nʉ́odih caandíh ñipĩ́ wʉ̃hna yʉh caá. Obohjeéhtih, pánih wʉ̃hna yʉhna, biíh ã wʉtatnadih ñipĩ́ joyáh bojna caá. Cã́acwãdih tʉ́i chãjatboodíh ñi jenah joicán caá. Diosdih ñi oyatdihbʉt ñipĩ́ jenah joicán caá. Dios ã wʉtat pah, chej jʉmni nʉ́onadih caandíh ñi wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, biíh ã wʉtatdihbʉt jepahat caá náahap.*

43  “¡Yeéb fariseowã bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉ́boó waád jʉibínit, waáwápna ñipĩ́ chʉ́ʉdna caá, nihat cã́acwã yeebdíh ĩ wẽi enat pínah niijná. Tʉ́tchi tacboó bií dée jíib chãjat jʉʉ́hna bejnit, cã́acwã yeebdíh ĩ wẽi jwãáátdih ñipĩ́ náahna caá.

44  “¡Yeéb fariseowã bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Yeéb cã́ac tacchiana panihnit ñi jʉmna caá. Cã́acwã baác diítboó jéih en waadácan, caán tacchianajih yáac chʉ̃i bejna, ĩ yohniji yagáp ã jʉmatdih ĩ jéih encan caá. Caan pánihat pah cã́acwã ñi bohéátdih joinít, ñíih caolihdih jéihcan, ñi jenah joyát yeejép ã jʉmatdih ĩ jéihcan caá”, Jesús queét fariseowãdih ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

45 Páant fariseowãdih Jesús ã niíj jʉ̃ihñʉchah joinít, Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i jéihni jwʉh nin pah Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¿Bohéní, queétdih páant niíj jʉ̃ihna, jwiítdihbʉt jʉ̃ih niít ma chãjap? ãt niijíp wʉt jĩ.

46 Páant ã niijíchah joinít, Jesús queét Moisés ã wʉtatjidih bohénitdih jwʉh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¡Yeebbʉ́t bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Yeéb cã́acwãdih bʉ́dí wái náah jʉmnidih chãjat tʉ́ʉtna, bainíbitjeh ĩ yapachah ennit, queétdih jĩ́gah encanjeh, bʉ́dí ñipĩ́ peéh chãjna caá.

47  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! Dios naáwátdih naóh yapanitjidih ñi nʉowã ĩt mao yohop wʉt jĩ. Pánihna, queétdih ñi weñat jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ĩ́ih tacchianadih ñi tʉ́i ámohna caá. 48  Obohjeéhtih, pánih chãjna yʉhna, ĩ bohéátjidih ñi jepahcan caá. Pánih jepahcan, ñi nʉowã ĩ chãjatji biíc yoobó ñi chãjna caá.

49  “Dios, nihat jéihni jʉmna, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Weém wã naáwátdih naóh yapanit pínahdih, wã naáwátdih bohénit pínahdihbʉt cã́acwãdih wã wahbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, cã́acwãboó biquína queétdih ĩ mao yohbipna caá. Bitadihbʉt yeejép ĩ chãjbipna caá’, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. 50-51  Nihat Dios naáwátdih naóh yapanitdih ĩ mao yohatji peéh yeéb bʉʉ láa moondíh caán waó jíib ã jʉmbipna caá. Jwíih mao yohni Abeldih ã mao yohatji jíib, pʉ́ʉ́ sacerdote Zacaríasdih, Dioíh mʉʉ́ coah tac yoób ĩ mao yohatji jíibbʉt, yeéb bʉʉ láa moondíh Dios ã peéh chãjbipna caá. Queét ĩ jepahcatji pahjeh, yeéb biíc yoobó weemdíh ñi jepahcatji jíib yeebdíhbʉt ã peéh chãjbipna caá.*

52  “¡Yeéb Moisés ã wʉtatjidih bohénit bʉ́dí yeejép ñi yapbipna caá! ‘Jwiít Dios ã wʉtatdih bohénit caá’, niijná yʉhna, ã naáwátdih cã́acwã ĩ jéihyat déedih ñi jãhna caá. Pánih jãhna, Dios pebhboó ñi wãt waadát déedih bíbohna yʉhna, queétdih ñi wãt waadácan caá. Pánih chãjna, yeebbʉ́t waadcán, queétdihbʉt ñi waadát tʉ́ʉtcan caá”, Jesús queétdih ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

53-54 Queétdih páant niíj jʉ̃ih péanit, Jesús ãt bac bejep wʉt jĩ. Páant ã bac bejechah, fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih Jesúsdih naóh yacat tʉ́ʉt niijná, yeejép ã jepahachah joííhna, tʉbit caandíh ĩt ʉʉ́bh joí ñʉʉ́n pée bac bejep wʉt jĩ.

12

“Weém tʉ́ini caá”, niíj yee naóhcat

1 Páant ã bohéát pónih dawá cã́acwã Jesús pebh míic wáac jʉibínit, ĩ míic tóo néeh chʉ̃i bejechah, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “¡Yeéb ñi tʉ́i chãja chaáh! Fariseowã ĩ jenah joyát pah ñi jenah joicá bojoó. ‘Weém tʉ́inijeh caá’, ĩ niijíchah yʉhna, ĩ́ih caolih yeejép ã jʉmna caá. Páant ĩ jʉmat pah yeébboó ñi jʉmca bojoó. Páant niíj jenah joyát, pan paáát panihni ã jʉmna caá. Jwíih jígohcanni ã jʉmʉchah yʉhna, tʉ́ttimah ã jʉmatdih nihat ĩ jéihbipna caá.* 2  Pánihat pah, ded pah caolih diítboó jʉmna, jwíih jígohcan yʉhna, tʉ́ttimah ã jígohbipna caá. Ded ñi bih chãjnidihbʉt tʉ́ttimah cã́acwã ĩ jéihbipna caá.* 3  Ded pah dʉpʉ́napboó ñi niijátjidih baabápboó cã́acwã ĩ joibípna caá. Ded pah yeéb ñíih tólihboó daocánnitdih ñi jéyé niijátjidih, tʉ́ttimah dawá ĩ míic wáacapboó ĩ jwʉ́ʉb wẽpép naóh yapabipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Déhedih tigaá ʉ́ʉmat náah

(Mt 10.26-31)

4  “Wã chéenwãá, yeebdíh nin wã naáwátdih ñi tʉ́i náhninaá: Ñíih bácahdih mao yohnit pínahdih ñi ʉ́ʉmca bojoó. Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, yeebdíh chah yeejép ĩ jéih chãjcan niít. 5  Obohjeéhtih, ñi ʉ́ʉmat pínahdih wã naóhna caá. ¡Diosboodíh bʉ́dí ʉ́ʉmat caá náahap! Caanjéh ñi wʉnat tʉ́ttimah, yeebdíh peéh chãjna, iiguípna ã jéih wahbipna caá. Pánihna, caandíhjeh caá ʉ́ʉmat náahap.

6  “Ñi náhni dahwaca bojoó. Dios yeebdíh oinit, ã quíib bʉʉdcán niít. Cinco jwébehwãdih chéne jʉ́dʉbit yeéb ñipĩ́ jíib teona caá. Botonit ĩ jʉmʉchah yʉhna, Diosboó biíc jwébehdihjeh ã quíib bʉʉdcán niít. 7  Obohjeéhtih, jwébehwã chah yeebdíh Dios ã oina caá. Bʉ́dí oinit, ñíih waó yoócnajeh débói ã jʉmatdih Dios ã tʉ́i jéihna caá. Páant ã oyatdih jenah joinít, ñi náhni dahwaca bojoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.

“Weém Jesúíh caá”, ʉ́ʉmcanjeh, niiját

(Mt 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8  “Cã́acwã ĩ joyóchah, ded ‘Weém Jesúíh caá’, ã niijíchah, weembʉ́t wã íipíh ángelwã ĩ joyóchah, ‘Caánboó wĩ́ih caá’, wã niijbípna caá. 9  Obohjeéhtih, cã́acwã ĩ joyóchah, ded ‘Weém Jesúíh nihcan caá’, ã niijíchah, weembʉ́t wã íipíh ángelwã ĩ joyóchah, ‘Caánboó wĩ́ih nihcan caá’, wã niijbípna caá. 10  Ded weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih yeejép wéhenachah yʉhna, ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeejép ã wéheatdih Dios ã yohbipna caá. Obohjeéhtih, ded Tʉ́ini Espírituboodíh yeejép wéhenit, ã jéih tʉ́ʉt nʉʉmcát jíib, Dios ã yéejatdih ã yohcan niít.*

11  “Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib cã́acwã yeebdíh teonit, naóh yacat tʉ́ʉt niijná, ñi míic wáacat mʉʉ́boó, peéh chãjat tʉ́ʉtnit pebhboó, bita ñi maáta pebhboobʉ́t ĩ ʉb bejechah, ‘¿Ded pah wã niíj jepahbi?’ ñi niíj náhni dahwaca bojoó. 12  Caanná ñi jʉibínachah, Tʉ́ini Espírituboó ded pah ñi jepahat pínahdih ã jéihyabipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Dawá bií dée bíbohat ã tobohat

13 Páant ã niíj naóh péanachah, ĩ cãtíh jʉmni Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, jwĩ íip báadhda ã́ih bií dée jwiítdih ã wʉ̃hʉchah yʉhna, wã ʉ́ʉd jeñé nihatdih ʉbnit, wĩ́ih pínahdih ã wʉ̃hcap jĩ. Páant ã chãjachah, weemdíh wĩ́ih pínahdih caandíh ma wʉ̃hat tʉ́ʉtʉ́, ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

14  —Weém bií déedih pãáhni maáh nihcan caá. Pánih chãjat wĩ́ih pínah nihcan caá, caandíh Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

15 Páant caandíh niijnít, nihat ãjeéh péenitdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Dawá bií déedih ñi en ñinahca bojoó. ‘Dawá bií dée bíbohna, wã tʉ́i jʉmbipna caá’, ñi niijná yʉh caá. Obohjeéhtih, dawá bií dée bíbohat jíib nihcan caá jeáboó ñi bejat pínah, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant niíj naóhnit, ĩ tʉ́i beh joyát pínah niijná, nin ã jenah joiní naáwátjĩh ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ: “Biíc newé dawá bií dée bíbohni, ã́ih wápchiboó pácahi ã momochah, dawá ã quehep be. 17  Dawá ã quehechah ennit, nin pah ã míic niíj jenah joyóp be: ‘¿Ded pah wã chãjbi? Wĩ́ih pácahi wã ámohat pínah mʉʉ́ bainí ã jʉmʉchah, ã yáo yapbipna caá. 18  Nin pah wã chãjbipna caá: Caandíh ámohat mʉʉnádih wai yoh jéena péanit, chah bʉ́dí ámohat pínah mʉʉnádih wã chãjbipna caá. Pánih chãjnit, nihat wĩ́ih pácahidih, wĩ́ih bií déedihbʉt wã ámohbipna caá. 19  Pánih ámoh péanit, nin pah wã míic niijbípna caá: “Dawá jópchina tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, dawá bií déedih bʉʉ wã bíbohna caá, bʉca. Pánih jʉmnit, choonít, babh jeémpnit, wã wẽibipna caá”, wã míic niijbípna caá’, caán newé ã niíj jenah joyóp yʉh be. 20  Obohjeéhtih, páant ã niíj jenah joyóchah jéihnit, Dios caandíh nin pah ã niijíp be: ‘¡Jenah joicánniabeh! Bʉʉ cheijeh ma wʉnʉchah, míih caolih ã bʉʉdbípna caá. ¿Páant ma wʉnat tʉ́ttimah, nihat ma ámohniji bií dée deíh pínah tigaá ã jʉmbi? Meémboó caandíh ma jéih ʉb bejcan niít’, Dios caandíh ã niijíp be. 21  Pánihna, ded ã́ih pínahjeh dawá bií déedih en ñinah ʉb jwejnit, Dios ã weñat pínahdih bidcanjeh, bʉʉdní ã jʉmbipna caá”, Jesús cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Dios ã́ihwãdih ã tʉ́i en dawát

(Mt 6.25-34)

22 Páant niíj péanit, nin pah ã bohénitboodíh ãt jwʉ́ʉb niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Ded pah ñi jʉmatdih ñi náhni dahwaca bojoó. Ñi jeémát pínah, ñi dʉwát pínah yéguehdihbʉt, ñi náhni dahwaca bojoó. 23  Caandíh bidat chah Diosdih tʉ́i biícdih ñi jʉmat pínahboodíh ñi bidií. Páant ñi bidichah, caán yeebdíh oina, ñi jeémát pínah, ñi dʉwát pínahdihbʉt ã wʉ̃hbipna caá, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. 24  Jwébehwãdih ñi jenah joyoó. Queét ĩ́ih jeémát pínahdih ĩpĩ́ momcan caá. Ĩ́ih jeémátdih ámohat pínah mʉʉná ĩpĩ́ bíbohcan caá. Pánihnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, Dios queétdih ĩ jeémát pínahdih ãpĩ́ wʉ̃hna caá. Jwébehwãdih oina, ã en dawát chah, yeebdíh oinit, Dios ã tʉ́i en daoná caá. 25  Yeéb bʉ́dí náhni dahwana yʉhna, ñi wʉnat pínah yeó jáapdih ñi jéih tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. 26  Pánih jéih tʉ́ʉt nʉʉmcán, bʉ́dí ñi náhni dahwana yʉhna, biíh pínahdihbʉt ñi jéih tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. Pánihna, náhni dahwaat dedé pínah nihcan caá. 27  Cháanadihbʉt ñi jenah joyoó. Caán cháana behna, ã tʉ́i jígohat pínahdih ãpĩ́ teocan caá. Pánih teocan yʉhna, Maáh Salomónji ã́ih tʉ́ini yégueh chóo dʉonít, ã tʉ́i jígohatji chah, cháanaboó ã tʉ́i jígohna caá.* 28  Caán cháanadih Dios ã tʉ́i jígohat tʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, cháana bʉʉ déedih jʉm, cheibit déedih ã diib téh bejna caá. Páant ã diib téhechah, cã́acwã ĩpĩ́ cáo yohna caá. Páant maátcanjeh ã jʉmʉchah yʉhna, Dios caán cháanadih tʉ́i jígohni ã chãjna caá. Caán cháanadih tʉ́ini yégueh dée pah ã wʉ̃hat chah, yeébboodíh Dios yéguehdih ã wʉ̃hbipna caá. Pánihna, caandíh náhni dahwacanjeh, Diosboodíh ñi tʉ́i jenah joyoó. 29  Ded pah ñi jeémát pínah, ñi babhbat pínahdihbʉt tʉbit náhni dahwa joi bídca bojoó. 30  Nihat Diosdih jéihcannit bií déedih tʉbit ĩpĩ́ náhni dahwa joi bídna caá. Obohjeéhtih, ñi íipboó ñi jeémát pínah, ñi dʉwát pínahdihbʉt ded pah yeebdíh jʉdhdatdih ã jéihna caá. Pánih jéihna, yeebdíh ã teo wáacat pínahdih tʉ́i jenah joiná, bʉ́dí ñi náhni dahwaca bojoó. 31  Pánihna, bií déedih ñi bidat chah, Dios ã maáh jʉmatdih bidnit, caandíh ñi tʉ́i jepahaá. Pánih jepahnit, ã́ih tʉ́ini doonádih bitadihbʉt ñi naáwá, queétbʉt caandíh ĩ jepahat pínah niijná. Páant ñi chãjachah, Diosboó nihat ñi náahatdih ã tʉ́i wʉ̃hbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jeáboó bʉ́dí jíib jʉmni panihnidih jwĩ bíbohat

(Mt 6.19-21)

32  “Yeéb wĩ́ihwã daocánnit jʉmna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ñi ʉ́ʉmca bojoó. Páant ñi tʉ́i jenah joyóchah, Dios ñi íip yeebdíh bʉ́dí oinit, wẽinit, tʉ́inidih ã wʉ̃hbipna caá. Pánihna, yeebdíh ã pebhboó ã ʉb bejbipna caá, ãjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. 33  Ñíih bií déedih jíib chãj wʉ̃hna, caán jíibdih ʉbnit, tʉbit moh yéejnitdih wʉ̃hat caá náahap. Páant ñi chãjatji jíib, Dios ã jʉmʉpboó ñi jʉibínachah, yeebdíh tʉ́ini yoobátdih ã wʉ̃hbipna caá. Páant ã wʉ̃hni pínah ã bʉʉdcán niít. Ded nʉʉmní caandíh ã jéih nʉʉmcán niít. Pólohwãbʉt ĩ jéih jeémp yéejacan niít. 34  Pánihna, Dios pebhboó ñíih bʉ́dí jíib jʉmni panihni ã jʉmʉchah, Dios ã weñat pínahdih ñi tʉ́i jenah joibípna caá. Obohjeéhtih, nin baácboojéh ñíih bʉ́dí jíib jʉmnidih bíbohnit, ñi weñat pínahdihjeh ñi jenah joibípna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsdih tʉ́i jenah joí páñat

35  “Weemdíh ñi jenah joyátdih ñi tʉ́i míic ámoh páñaá. Ded pah míic ámoh páñatdih ñi beh joyát pínah niijná, nin bainí naáwátdih yeebdíh wã naóhna caá:* 36  Biíc newé ã chéeníh téihya chéwat weñatdih nʉmah jeémédih ã bejep be. Páant ã bejat tʉ́ttimah, chei ã jwʉ́ʉb jʉyát pínahdih pã́ina, jẽcdih wẽpép ĩ jéih wãtadih bejat tʉ́ʉt niijná, caandíh teo wʉ̃hnitboó ĩ́ih yégueh chóodih wái aabá chéonit, ĩ́ih jiiát dahnadihbʉt ĩ jií cáag pã́ina caá. Páant ĩ chãjat pah, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih yeebbʉ́t ñi jenah joyátdih ñi tʉ́i míic ámoh páñaá.* 37  Ĩ maáh ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, caandíh teo wʉ̃hnit tʉ́i pã́init, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Páant ĩ tʉ́i páñat jíib, ĩ maáhboó teo wʉ̃hnit ĩ dʉwát dée chóodih dʉó péa, queétdih chʉ́ʉdat tʉ́ʉtnit, jeémát ã wʉ̃hbipna caá. 38  Chei tac yoób, daa jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caán ã jʉyʉ́chah yʉhna, tʉ́i pã́ina, queét bainí ĩ wẽican niít. 39  Nin biíh bainí naáwátdihbʉt yeebdíh wã naóhna caá: Nindihbʉt ñi tʉ́i jenah joyoó. Débólih nʉʉmní cã́ac nʉʉmʉ́dih ã jʉyát pínahdih mʉʉ́ mínahboó jéihna, nʉʉmní ã jéih waadcát pínah niijná, tʉ́i jáanit, ã́ih mʉʉdíh ãta tʉ́i wap tagaá. 40  Pánihat pah, weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, ñi jéihcat láa wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Pánih jéihcan, weemdíh tʉ́i jwãáát tʉ́ʉt niijná, ñi jenah joyátdih tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉ́m páñat caá náahap”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Tʉ́i teo wʉ̃hni, tʉ́i teo wʉ̃hcanni naáwát

(Mt 24.45-51)

41 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó nin pah Jesúsdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Maá, páant niíj naóhna, ¿jwĩ́ih pínahjeh niít? ¿Nihat cã́acwãíh pínah niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant ã niijíchah joinít, nin naáwátjĩh queétdih Jesús ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ: “Biíc teo wʉ̃hni tʉ́i jenah joiní, ã maáhdih tʉ́i jepahni ã jʉmʉp be. Páant ã jʉmʉchah ennit, ã maáh ã bejat pínah jã́tih, nihat bita caandíh teo wʉ̃hnit ĩ maáh pínah caandíh ã waadánap be, queét ĩ jeémát pínahdih yoobópdih ã wʉ̃hat pínah niijná. Pánih waadá péanit, biíh baácboó ã bejep be. 43  Pánih bejniji ã́ih mʉʉná ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, caandíh teo wʉ̃hni ã wʉtatji pah ã chãjachah ennit, caandíh bʉ́dí ã wẽibipna caá. 44  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caandíh wẽinit, nihat ã́ih bií déedih en daoní maáh ã waadábipna caá. 45  Obohjeéhtih, biíh caandíh teo wʉ̃hni tʉ́i jepahcan, ‘Wã maáh maatápdih jígohcan, bʉʉtéh ã jwʉ́ʉb jʉ̃óhcan niít’, niíj jenah joinít, bita teo wʉ̃hnit neoná yaádhdihbʉt pʉ̃init, ã jeémp babh máihñap be. 46  Ã náhnicanni yeó jáap, ã pã́icanni horadih ã maáhboó ã jwʉ́ʉb jʉibípna caá. Pánih jʉinít, caandíh ã jepahcatji peéh, tʉbit ã pʉ̃ibipna caá. Pánih pʉ̃i péanit, Diosdih jepahcannit biícdih iiguípna ã wahbipna caá. 47  Pánihna, ded teo wʉ̃hni ã maáh ã weñat pínahdih jéihna yʉhna, tʉ́i ámoh pã́ican, ã maáhdih jepahcah, ã maáh caandíh peéh chãjna, bʉ́dí ã pʉ̃ibipna caá. 48  Obohjeéhtih, ded teo wʉ̃hniboó ã maáh ã weñat pínahdih tʉ́i jéihcan, yeejép ã chãjachah, ã yéej chãjat jíib bʉ́dí ãta peéh chãj tagaá. Obohjeéhtih, ã tʉ́i jéihcatdih ennit, caandíh peéh chãjna yʉhna, nʉmp ã pʉ̃ibipna caá. Pánihna, deddih tʉ́i chãjat pínahdih Dios bʉ́dí ã jéihyanachah, tʉ́i jepahat caá náahap. Ded maáhdih cã́acwã bʉ́dí wʉtat wẽpatdih ĩ wʉ̃hʉchah, tʉ́inijeh wʉtat caá caandíh náahap”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús cã́acwãdih chéne poómp ã chãjat

(Mt 10.34-36)

49  “Ñi náahcannidih ñi cáo yohat pah, Dios yéej chãjnitdih peéh chãjna, iiguípna ã yohat pínah niijná, nin baácboó wã dei jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. ¡Jã́tih páant ã chãjachah nihna, wãta wẽi tagaá! 50  Obohjeéhtih, páant ã peéh chãjat pínah jã́tih, weémboó bʉ́dí yeejép wã yapbipna caá. Pánih yeejép wã yapat pínahdih jéihnit, tʉbit wã jĩ́gahna caá.* 51  ¿Ded pah weemdíh ñi niíj jenah joí? ‘Ã́ih doonádih joinít, nihat cã́acwã tʉ́i biícdih ĩ jʉmbipna caá’, ¿ñi niíj jenah joí niít? Obohjeéhtih, páant ã nihcan niít. 52  Cã́acwã wã naáwátdih ĩ joyát tʉ́ttimah, biícwãjeh jʉmna yʉhna, biíc peihcannit weemdíh jepahnitdih chénewã jepahcannitboó ĩ míic jʉ̃ihbipna caá. 53  Behe ã wʉ̃ʉ́hdih ã jʉ̃ihñʉchah, ã wʉ̃ʉ́hbʉt behedih ã jʉ̃ihbipna caá. Beh wili mi nʉʉmdíh mi jʉ̃ihñʉchah, mi nʉʉmbʉ́t beh wilidih mi jʉ̃ihbipna caá. Beh wili mi wʉ̃ʉ́h áadih mi jʉ̃ihñʉchah, mi wʉ̃ʉ́h áabʉt mi chʉdhdih mi jʉ̃ihbipna caá. Biquína weemdíh ĩ jepahachah, biquína ĩ jepahcat jíib páant tʉbit ĩ míic jʉ̃ihbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Ded pah ã yapat pínahdih ĩ beh joicát

(Mt 16.1-4; Mr 8.11-13)

54 Páant ã bohénitdih naóh péanit, nin pah Jesús ĩjeéh péenitdih jwʉh ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: “Yeébboó yeó dei bejepmant mah tólihna ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah enna, ‘Mah bʉʉgát tʉ́ʉt caá’, ñipĩ́ niijná caá. Ñi niiját pah ãpĩ́ bʉʉgná caá. 55  Mah bʉʉgcáp bʉwámant johlit ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah enna, ‘Chaíh chãhat tʉ́ʉt nihcan caá’, ñipĩ́ niijná caá. Ñi niiját pah tʉbit ãpĩ́ chãhna caá. 56  Obohjeéhtih, yeéb yeejépwã, ‘Wã jéih beedána caá’, niíj jenah joiná yʉhna, jéihcannit caá ñi jʉmʉp. Baácdih, jeádihbʉt ennit, ded pah ã yapat pínahdih ñi jéihna yʉh caá. Obohjeéhtih, wã chãjatdih ennit, wã naáwátdih joiná yʉhna, ded pah tʉ́ttimah ã yapat pínahdih ñi jéihcan caá”, Jesús queét cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Yeebdíh eníhcannitjĩh míic ámohat

(Mt 5.25-26)

57  “Ded pah ñi chãjat pínahdih yeebjéh jenah joinít, ñi tʉ́i chãjaá. 58  Yeebdíh naóh yacni peéh chãjat tʉ́ʉtni pebhboó ã nʉmah bejechah, ‘¿Majeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, ded pah tigaá wã chãjbi?’ caandíh ñi niijí, yeebdíh peéh chãjat tʉ́ʉtni pebhna ã ʉb bejcat pínah niijná. Páant caanjĩ́h ñi míic ámohcah, peéh chãjat tʉ́ʉtniboó yeebdíh nemat mʉʉ́boó ã nemat tʉ́ʉtbipna caá. 59  Páant ã nemechah, nihat ñi jíib bʉʉdáátdih ñi jíib chãj péaat pínah jã́tih, yeéb ñi baccan niít. Pánihat pah, Diosdih ‘¿Majeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, ded pah tigaá wã chãjbi?’ niijnít, caandíh ñi jepahaá, yeebdíh ã peéh chãjcat pínah niijná”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

13

Yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́ʉt nʉʉmát

1 Caán láa biquína Jesúsdih joinít nin pah caandíh ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Galilea baácdih moón Jerusalén tʉ́tchidih Dioíh mʉʉ́boó ovejadih cáo wʉ̃hnit, Diosdih ĩ wẽi ʉʉ́bʉ́chahjeh, Pilatoboó queétdih ãt mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih maonit, oveja meép, cã́acwã ĩ maonitji meépjĩh ĩt widip wʉt jĩ. ¿Ded panih tigaá páant ĩt yap? queét Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

2 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—¿Ded pah tigaá yeebjéh ñi niíj jenah joí? ‘Páant queét tʉbit yeejép yapna, nihat bita Galilea baácdih moón ĩ yéejat chah niít ĩt yéej chãjap’, ¿yeéb ñi niíj jenah joí niít? 3  Nihcan caá. Dedé yéejatdih biíc yoobó Dios ã peéh chãjbipna caá. Yeébboó ñi yéejatdih cádahcan, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmcátji jíib ã peéh chãjachah, yeebbʉ́t iiguípna ñi bejbipna caá. 4  Nindihbʉt ñi tʉ́i jenah joyoó: Siloé wʉ̃t jʉmni jap bóo mʉʉ́ ã́ac jéennit, dieciocho cã́acwãdih ãt tãjap wʉt jĩ. ‘Pánih wʉnna, bita Jerusalén tʉ́tchidih moón ĩ yéejat chah ĩt yéej chãj tagaá’, ¿ñi niíj jenah joí niít? 5  Nihcan caá. Obohjeéhtih, yeéb ñi yéejatdih cádahcan, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmcán, yeebbʉ́t wʉnna, iiguípna ñi bejbipna caá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Quehe wihcanni higuera nah naáwát

6 Páant niíj péanit, nin naáwátjĩh queétdih ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ: “Biíc newé ã́ih wápchiboó higuera wʉ̃t jʉmni nah ã jʉmʉp be. ‘Caan náh ã quehna nacaá’, niijnít, diquidih ã bejep yʉh be. Obohjeéhtih, caan náh ã quehcah, ã bid jʉicáp be. 7  Pánih bid jʉicán, ã́ih wápchidih teo wʉ̃hnidih nin pah ã niijíp be: ‘Weemdíh ma joyoó. Biíc peihcanni jópchi nin higuera nah quehedih wã bidip yʉh caá. Obohjeéhtih, ã quehcan caá. Páant ã quehcat jíib ma tib yohoó. Nin nah wĩ́ih wápchidih ã jʉmʉchah, biíh nahdih wã jéih momcan caá. Ã wihcah, biíh nahdih momnit, caan náh quehedih wãta jeémp tagaá’, caandíh teo wʉ̃hnidih ã niijíp be. 8  Páant ã niijíchah joinít, caandíh teo wʉ̃hni nin pah ã niíj jepahap be: ‘Maá, nin jópchidih pohba ã jʉm jwʉhʉ naáh. Nin nah pʉ́ʉj yehmant baád pʉ́ʉda péanit, nʉñʉ́p jónópdih wã yacbipna caá, míih higuera nah ã quehat pínah niijná. 9  Páant wã chãjat tʉ́ttimah, ã quehmi dée caá. Ã quehcat ennit bácah, weemdíh ma yoób tib yohat tʉ́ʉtʉ́’, ã maáhdih ã niíj jepahap be. Pánihat pah, yeébboó ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih Dios ã pã́ina caá. Maatápdih ã pã́ina beé. Pánihna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmcát ennit bácah, yeebdíh ã yoób peéh chãjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Judíowã ĩ chooát yeó jáapdih wʉnnihdih Jesús ã booaat

10 Biíh láa judíowã ĩ chooát yeó jáapdih ĩ míic wáacat mʉʉdíh Dios naáwátdih Jesús ãt naóh bohénap wʉt jĩ. 11 Caanjĩ́h nemép jʉmnih mit jʉmʉp wʉt jĩ. Nemépboó dieciocho jópchi caántdih ã jʉmʉchah, caántboó chóyó bejnihjeh mit jʉmʉp wʉt jĩ. 12 Páant mi jʉmatdih ennit, Jesús caántdih ãt jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

—Némá, meemdíh wã booana caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

13 Páant niijnít, caántdih ã teo jã́hanachahjeh, yoobópdih mit ñʉhʉp wʉt jĩ. Pánih boonit, Diosdih bʉ́dí mit wẽi naáwáp wʉt jĩ.

14 Obohjeéhtih, Jesús chooát yeó jáapdih caántdih ã booaat peéh, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉdíh en daoní maáhboó ãt íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, caánboó míic wáacnitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Biíc semanadih seis yeó jáap jwĩpĩ́ teona caá. Pánihna, yeéb tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnit booat tʉ́ʉtʉdih jʉ̃óhna, caán tewat yeó jáapnadihjeh ñi jʉ̃ʉ́wʉ́. Jwiít jwĩ chooát yeó jáapnadih páant ñi chãjca bojoó, ãt niijíp wʉt jĩ.*

15 Páant ã niijíchah joinít, Jesúsboó queétdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Yeéb yeenit caá. Yeebjéhbʉt chooát yeó jáapdih yʉhna, ñíih jiwidih, burrodihbʉt ĩ jeémát tólihmant watnit, mah ĩ babhbat pínah niijná, ñipĩ́ wái bac bejna caá. Pánih chãjna, teo tigaá ñi chãjap. 16  ¿Nint Abrahamji ã jʉimadih nemép dieciocho jópchi pohba chéonih dée ãt bíbohop be. Páant ã chéonihdih chooát yeó jáapdih wã watachah, ã tʉ́ican niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant ã niijíchah joinít, tíicnit, queét ĩt jepahcap wʉt jĩ. Pánihna, nihat cã́acwã Jesús ã wẽp chãjatdih ennit, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

Mostaza tíib naáwát

(Mt 13.31-32; Mr 4.30-32)

18 Nin naáwátjĩh cã́acwãdih Jesús ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ: “¿Dios ã maáh jʉmat ded pahna tigaá, yeéb ñi jenah joyóchah? ¿Caandíh ñi jéihyat pínah niijná, dedédih jenah joinít tigaá, wã naóhbi? 19  Mostaza tíib ded pah ã jʉmatdih jenah joinít, Dios ã maáh jʉmatdih ñi beh joibípna caá. Caán tíib cã́o tíbih pah bóo ã jʉmna caá. Momni ã́ih wápchiboó caán tíbihdih ã momop be. Ã momat tʉ́ttimah, chíihna, bʉ́dí nah ã behep be. Páant caan náh ã behechah, ã́ih cã́canaboó jwébehwã ĩ jaamáp be. Pánihat pah tigaá Dios ã maáh jʉmat. Ã́ihwã daocánnit jwíih jʉmnitji, tʉ́ttimah ĩ dao béjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Pan paááni naáwát

(Mt 13.33)

20  “¿Dios ã maáh jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná, dedédih jenah joinít tigaá caandíh wã naóhbi? 21  Pan paáát ded pah ã jʉmatdih wã naáwáchah, caandíh ñi beh joibípna caá. Pandih chãjíhna, yad wili trigo ojdih pamapdih yacnit, mahjĩh wid, caandíh paááni pínahdihbʉt mipĩ́ tʉ́i widna caá. Pánihna, nihat mi widniji ã tʉ́i paabípna caá. Páant ã jʉmat pah Dios ã maáh jʉmat doonádih joinít, cã́acwã ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Pánihna, queét joinítboó bitadih ĩ jwʉ́ʉb naáwáchah, dawá joinít, queétbʉt ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Bainí jẽc naáwát

(Mt 7.13-14,21-22)

22 Tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchina bejna, dahwani tʉ́tchina, botoni tʉ́tchinadihbʉt Jesús Dios naáwátdih naóh bejna ãt chãjap wʉt jĩ. 23 Páant ã bejechah, biíc newé caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Maá, daocánnitjeh niít iiguípna bejnit déejidih Dios ã tʉ́i ʉbnit pínah ĩ jʉmʉp? ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, nin naáwátjĩh Jesús ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ:

24  —Yeéb dawá Dios ã jʉmʉpboó ñi waádíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, bʉ́dí ñi yéejatdih cádahíhcan, ñi jéih waadcán caá. Bainí jẽc panihnidih waádíhna, ñi yéejatdih cádahat caá náahap. Pánihna, yeéb waadátdih bidna, ñi yéejatdih cádahnit, Diosboodíh ñi tʉ́i jepahaá. 25  Ñi beh joyát pínah niijná, mʉʉ́ mínah ded pah ã jʉmatdih wã naóhbipna caá. Chei caán mʉʉ́ mínah ã́ih jẽcdih ã nemna caá. Páant ã nemat tʉ́ttimah, yeébboó caán jẽcdih jʉibí, wʉʉ́mp maonit, nin pah ñi niíj ejbipna caá, ‘Maá, jẽcdih ma wãt jʉ̃ʉ́wʉ́’, ñi niijíchah, mʉʉ́ mínahboó diítmant nin pah ã niij bácabipna caá. ‘Dedmant ñi jʉ̃ʉ́wátdih wã jéihcan caá. Yeéb wã jéihca naáhwãdih wã wãtcan caá’, ã niijbípna caá. 26  Páant ã niijíchah joinít, yeébboó nin pah ñi jwʉ́ʉb niijbípna caá, ‘Majeéh jeémpnit, jwĩ babhbap jĩ. Jwĩ́ih tʉ́tchiboó jʉmna, ma naáwátdih jwiítdih ma bohénap jĩ’, ñi niíj ejbipna yʉh caá. 27  Yeéb páant ñi niijíchah yʉhna, caánboó nin pah ã jwʉ́ʉb niíj jepahbipna caá, ‘Obohjeéhtih, yeebdíh yoobópdih wã jéihcan caá. Pánihna, nihat yéejnit jʉmna, wã pebh jʉ̃óhcanjeh, biáboó ñi bejeé’, mʉʉ́ mínah ã niijbípna caá. Páant ã niiját pah Dios yeebdíh ã niijbípna caá.* 28  Pánihna, Abraham, Isaac, Jacob, nihat Dios naáwátdih naóh yapanitjibʉt, Dios pebhboó ĩ jʉmʉchah ennit, yeébboó jéih waadcán, tʉbit jĩ́gahna, ñíih maodíh ñi néeh chãác jʉ̃ibípna caá. Pánih jĩ́gahna, jóocmantjeh ñi chãobípna caá.* 29  Caán láa nihat baácdih moón Dioíhwã ã pebhboó ĩ jʉibínachah, caánboó queétdih ã nʉmah jeémpbipna caá.* 30  Nin baácboó oboh jʉmnitji Dios ã jʉmʉpboó maáta ĩ jʉmbipna caá. Ninboó maáta jʉmnitji Dios pebhboó moh yéejnit ĩ jʉmbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jerusalén tʉ́tchidih moondíh Jesús bʉ́dí ã oyat

(Mt 23.37-39)

31 Páant ã niíj péanachahjeh, biquína fariseowã Jesús pebhna jʉibínit, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Herodes meemdíh ã mawíh pã́ina caá. Pánihna, biáboó ma jwei béjeé, caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

32 Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Nin pah caán yeejépabehdih niíj naáwádih ñi bejeé: ‘Jesús nemépwãdih baca, wʉnnitdihbʉt booana caá ã chãjap. Bʉʉ yeó jáap, cheibitbʉt páant ã chãjbipna caá. Pánihna, cheibit daani ã teo péabipna caá’, Herodesdih ñi niijí. 33  Bʉʉ bej, cheibit bej, daanibʉt bejnit, Jerusalén tʉ́tchina wã jʉibíbipna caá. Dios naáwátdih naóh yapanitjidih caán tʉ́tchidih míicjeh ĩpĩ́ mao yohop wʉt jĩ. Pánihna, caán tʉ́tchina wã jʉibínachah, weemdíhbʉt ĩ mao yohbipna caá.

34  “Yeéb Jerusalén tʉ́tchidih moondíh bʉ́dí wã jĩ́gahna caá. Dios naáwátdih naóh yapanitdih maonit, ñi pebhna bita ã wah bojnitdihbʉt jeejĩ́h yohnit, yeéb ñipĩ́ maona caá. Ñi nʉowãbʉt biíc yoobó ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánihnit ñi jʉmʉchah yʉhna, yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Pánih oinit, mʉjbaima mi wehdih mi páamat pah, wã pebh yeebdíh wã jʉmat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, yeébboó weemdíh ñi náahcan caá. 35  Páant ñi náahcat peéh, bʉʉ ñíih tʉ́tchidih Dios ã wap cádahbipna caá. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ninboó weemdíh ñi jwʉ́ʉb encan niít. Tʉ́ttimah bóo láa nin baácna wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chahjeh, weemdíh ñi jwʉ́ʉb enbipna caá. Pánih ennit, ‘Dios ã wahni, meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá’, weemdíh ñi niijbípna caá”,* Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

14

Bácah chalanidih Jesús ã booaat

1 Biíh chooát yeó jáapdih fariseowã ĩ maáh ã́ih mʉʉná Jesúsdih nʉmah jeémédih ãt bejep wʉt jĩ. “¿Ded pah caá ã chãjbi?” niijná, caán mʉʉdíh moón caandíhjeh ĩt tʉ́i en ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ. 2 Caán mʉʉdíh, bácah chalani ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 3 Caandíh ennit, Moisés ã wʉtatjidih bohénitdih, fariseowãdihbʉt nin pah Jesús ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿‘Chooát yeó jáapdih tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih ñi booanaá’, Moisés ãt niijnít jĩí? ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Páant ã niijíchah yʉhna, queét ĩt jepahcap wʉt jĩ. Ĩ jepahcat ennit, Jesús wʉnnidih teo jã́ha booanit, ãt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 5 Pánih booa péanit, queét fariseowãdih ãt jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joí jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

—Jwĩ chooát yeó jáapdih ñi wʉ̃ʉ́h, ñíih momo jiwibʉt íitna ã bʉʉg yác bejechah, yeéb ñita ʉb pʉ́ʉh laabácan taniít. ¿Páant ñi chãjat, tewat nihcan niít? ãt niijíp wʉt jĩ.*

6 Páant ã niijíchah, ded pah ĩt jepahcap wʉt jĩ.

Téihya chéwat nʉmah jeémát naáwát

7 Jesús fariseoíh mʉʉná waadnít, bita ã nʉmah jeémpnit pínahboó waád jʉibínit, waáwápna ĩ chʉ́ʉdat pínahdih ĩ ñíwichah, Jesús ãt enep wʉt jĩ. Páant ĩ ñíwichah ennit, queét nihatdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

8  —Téihya chéwat nʉmah jeémát yeó jáapdih yeebdíh ã bid bojochah, caanná jʉibínit, waáwápna ñi chʉ́ʉdca bojoó. Páant ñi chʉ́ʉdʉchah nihna, ñi chah maáh ã jʉyʉ́chah, 9  ‘Ma chʉ́ʉdni páhadih nindih ma chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́’, yeebdíh ã niijbípna caá. Páant ã niijíchah joinít, jwẽ́ejboó jʉibí chʉ́ʉdna, ñita tíic tagaá. 10  Obohjeéhtih, mʉʉ́ mínah yeebdíh ã bid bojochah, jwẽ́ejdih bóo páhadih ñi jʉibí chʉ́ʉdʉ́p. Yeéb páant ñi chʉ́ʉdʉchah ennit, ‘Waáwápboó ñi chʉ́ʉd jʉ̃ʉ́wʉ́’, mʉʉ́ mínah yeebdíh ã niijbípna caá. Pánihna, yeéb waáwápboó ñi bejechah, bita ã bid bojnit yeebdíh ĩ tʉ́i wẽi enbipna caá.* 11  Ded caán míicjeh ‘Weemdíh dedé jʉdhdat wihcan caá’, niijnídih Dios moh yéejni ã chãjbipna caá. Obohjeéhtih, ded laihcanniboodíh Dios maáh ã waadábipna caá. Pánihna, yeebjéh míic maáta ñi waadáca bojoó. Diosjeh maáta pínahdih ã jéih waadána caá, queét jeémédih jʉibínitdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

12 Páant niíj péanit, Jesús mʉʉ́ mínahboodíh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Ma nʉmah jeémíhna, ma pebh jʉmnitdih, bʉ́dí dinero bíbohnitdih, ma déewãdih, ma pej jʉmnitdihbʉt ma bidca bojoó. Meém queétdih ma bidichah, ma tʉ́i chãjat jíib, queétbʉt meemdíh biíc yoobó ĩ nʉmah jeémpbipna caá. 13  Obohjeéhtih, bitadih ma nʉmah jeémíhna, moh yéejnit, jéih bejcannit, wio wihcannit, jéih encannitdihbʉt ma bidiíp. 14  Queétboó meemdíh biíc yoobó ĩ jéih nʉmah jeémpcan niít. Páant ma tʉ́i chãjatji jíib, tʉ́init ĩ boo pʉd jʉ̃óhni yeó jáapdih Diosboó meemdíh ã tʉ́i chãjbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Bʉ́dí nʉmah jeémát naáwát

(Mt 22.1-10)

15 Páant ã niijíchah joinít, biíc ĩjeéh chʉ́ʉdni Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Dios pebhboó ded ã nʉmah jeémpni bʉ́dí ã wẽibipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

16  —Bʉ́dí nʉmah jeémát chãjni dawá cã́acwãdih ã bidip be. Páant ã bidichah joinít, queét nihat ĩ tʉ́i wẽi jepah jwʉhʉp be. 17  Caán ã yoób nʉmah jeémát yeó jáapdih queétdih naáwát náahna, caandíh teo wʉ̃hnidih wahnit, ‘Nihat jwĩ jeémát pínahdih ámoh péanit, yeebdíh ã bidip be, bʉca’, ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp be. 18  Caandíh teo wʉ̃hni páant ã niíj naáwáchah joinít, queét ĩ jʉmat yoobó nin pah ĩ niíj jepahap be: ‘Weemdíh jéihcat dée caá. Bʉtéh jáap wáapdih jíib chãj péanit, caandíh enedih bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Pánihna, ma maáhdih ma naáwá, weemdíh ã pã́icat pínah niijná’, ã jwíih bidni ã niijíp be. 19  Biíhbʉt nin pah ã niíj jepahap be: ‘Weemdíh jéihcat dée caá. Bʉtéh biícjĩh bóo téihya máha jiwiwãdih wã jíib chãjap be. Pánih jíib chãjniji queétdih enedih bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Pánihna, ma maáhdih ma naáwá, weemdíh ã pã́icat pínah niijná’, caanbʉ́t ã niijíp be. 20  Biíhbʉt nin pah ã niijíp be: ‘Weém bʉtéh wã téihya chéwep be. Pánihna, nʉmah jeémátboó wã jéih bejcan caá’, ã niijíp be. 21  Páant ĩ niijíchah joinít, caandíh teo wʉ̃hni ã maáh pebhna jwʉ́ʉb jʉinít, queét ĩ niijátjidih ã jwʉ́ʉb naóh yapanap be. Páant ã naáwáchah joinít, ã maáhboó tʉbit íijnit, nin pah ã niijíp be: ‘Tʉ́tchi tac yoób bʉ́dí namánadih, bainí namánadihbʉt bejnit, moh yéejnit, jéih bejcannit, jéih encannit, wio wihcannitdihbʉt jwãáhnit, waícanjeh ma ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p’, ã niijíp be. 22  Pánih naáwádih bejniji jwʉ́ʉb jʉinít, ‘Maá, ma niijátji pah wã chãjap be. Páant wã chãjachah yʉhna, páantjeh chʉ́ʉdat ã jʉdhna caá’, ã niijíp be. 23  Páant ã niijíchah joinít, ã maáh caandíh ã jwʉ́ʉb wʉtʉp be. ‘Tʉ́tchi jwẽ́ejboó bʉ́dí namánaboó bejnitdih, bainí namánaboó bejnitdihbʉt ma jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉ́, chʉ́ʉdatnadih ĩ tʉ́i yáwat pínah niijná. 24  Meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Queét wã jwíih bidnitboó wã nʉmah jeémátdih ĩ jeémpcan niít’, ã niijíp be. Pánihat pah, Dios ã́ihwã pínahdih ã bidichah yʉhna, det ĩ weñat pínahdihjeh chah jenah joiná, caandíh jepahcannit, ãjeéh ĩ jʉmcan niít. Obohjeéhtih, caandíh jepahnitjeh ã pebhboó ãjeéh ĩ jʉmbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsjeéh jwĩ jʉmíhichah, ã bʉwat

(Mt 10.37-38)

25 Biíh láa dawá cã́acwã Jesúsjeéh ĩt bejep wʉt jĩ. Pánihna, Jesús queétdih tac pʉ́ʉd ennit, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 26  “Ded wã bohéni jʉmíhna, bita chah weémboodíh oyat caá náahap. Ã íipdih, ã íindih, ã áadih, ã wehdih, ã déewãdih, ã déewã yaádhdihbʉt ã oyat chah weémboodíh oyat caá náahap.* 27  Ded wãjeéh pée bohéni jʉmíhna, ded pah ã weñat pínahdih jenah joicát caá náahap. Pánih chãjna, wĩ́ih ã jʉmat jíib yeejép yapna yʉhna, weemdíh cádahcat caá náahap.* 28  Nindihbʉt ñi jenah joyoó: Mʉʉ́ teoni jap bóo mʉʉdíh ã chãjat pínah jã́tih, ã jíib jʉyátdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, caán mʉʉ́ jíib pínahdih ã jwíih jenah enna caá. 29  Ã jíib pínahdih ã jwíih jenah encan, ã́ih mʉʉdíh ã jéih péacah enna, bitaboó caandíh ĩ deohbipna caá. 30  ‘Nin pohba ã́ih mʉʉdíh teona, ãt péa tagaá’, ĩ niíj deohbipna caá. 31  Nindihbʉt ñi jenah joyoó: Maáh biíh maáhjĩh ĩ míic mawat pínah jã́tih, nin pah ã niíj jenah joiná caá: ‘¿Weém diez mil soldadowã bíbohnit, caánboó veinte mil soldadowã ã bíbohochah, jwĩ míic maona, wãta jéih bʉʉjá taniít?’ ã niíj jenah joiná caá. 32  Páant niíj jenah joinít, ã bʉʉjácat pínahdih jéihna, biíh maáh ã́ih soldadowãjĩh míic mawadih jʉ̃óhnit, yʉʉ́pjeh ĩ jʉm jwʉhʉchah, ‘Jwĩ míic maoca boj jĩíh’, niiját tʉ́ʉtnit, caandíh teo wʉ̃hnidih ã wah bojbipna caá. 33  Pánihna, wĩ́ihwã jʉmíhna, weemdíh ñi jepahat pínah jã́tih, ‘Nihat wã yéej chãjatdih wã cádahbipna caá. Wĩ́ih bií déedih jenah joicán, Jesúsboodíh jenah joiná, caandíhjeh wã jepahbipna caá. Páant wã jepahat jíib, yeejép yapna yʉhna, caandíh wã cádahcan niít’, niíj jenah joyát caá náahap. Páant niíj jenah joinít jʉmna, wĩ́ihwã ñi jéih jʉmbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Bʉicánni nʉ́ʉmni naáwát

(Mt 5.13; Mr 9.50)

34 Páant niíj naóhnit, nin biíh naáwátjĩh Jesús queétdih ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ, ã jwíih naáwátdih ĩ beh joyát pínah niijná: “Nʉ́ʉmni bʉiná, jeémátdih ã tʉ́i nʉñana caá. Obohjeéhtih, nʉ́ʉmni ã bʉyát beedéchah, ñi jéih jwʉ́ʉb bʉyácan caá. 35  Pánih bʉicánni dedé pínah nihcah, caandíh yohatjeh caá náahap. Caán ã nihat pah yeéb ñi jʉmca bojoó. Dios naáwátdih tʉ́i joinít, caandíh ñi cádahca bojoó. ¡Ded molít jʉmna, ã tʉ́i joyó naáh!” Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

15

Bʉʉdní oveja naáwát

(Mt 18.12-14)

1 Biíh yeó jáapdih dawá cã́acwã, Romanowã ĩ maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtnit dinerodih ʉʉ́bh wʉ̃hnit, bita Moisés ã wʉtatjidih jepahcannit “Yeejépwã”, niijnítbʉt Jesúsdih joyódih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 2 Páant ĩ jʉibínachah ennit, fariseowã, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt íijnit, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Nin newé yeejépwãdih tʉ́i wẽi jwãáhnit, ĩjeéh ãpĩ́ jeémpna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

3 Páant ĩ niijíchah jéihnit, Jesús nin naáwátjĩh queétdih ãt bohénap wʉt jĩ: 4  “Cien ovejawãdih bíbohni, biíc oveja caandíh ã bʉʉdʉ́chah ennit, ¿ded pah tigaá ã chãjbi? yeéb ñi jenah joyóchah. Bita noventa y nueve ovejawãdih ĩ jeémát yílip jʉmʉpboó jwejnit, caán bʉʉdnídih bididih ã bejbipna caá. Pánihna, caandíh bid jʉinítna, ã cádahbipna caá. 5  Caandíh bid jʉí wẽina, ã́ih daadjíh mao cáagnit, ã́ih mʉʉná ã ʉb jwʉ́ʉb bejbipna caá.* 6  Pánih ʉb jwʉ́ʉb jʉibínit, ‘Wĩ́ih oveja bʉʉdnídih wã bid jʉyʉ́p be. Pánihna, wãjeéh ñi wẽi wáac jʉ̃ʉ́wʉ́’, niijnít, ã pebh jʉmnitdih, ã déewãdihbʉt ã bid wáacbipna caá. 7  Páant ã weñat pah, ded biíc cã́ac ã yéejatdih cádahnit, ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dios pebhboó jʉmnit bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Obohjeéhtih, noventa y nueve panihnit ‘Weemdíh yéejat wihcan caá. ¿Dépanih tigaá wãta tʉ́ʉt nʉʉ́m?’ niíj jenah joinítdih Dios pebhboó jʉmnit ĩ wẽican niít”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Bʉʉdní dinero jʉ́dʉ naáwát

8  “Diez dinero jʉ́dʉ bíbohnih biíc jʉ́dʉ caántdih ã bʉʉdʉ́chah ennit, ¿ded pah tigaá mi chãjbi? Jiiát dahjĩh jiinít, mʉʉdíh mi tʉ́i tóodh bid beedábipna caá. Caán jʉ́dʉdih bid jʉinítna, mi cádahbipna caá. 9  Caán jʉ́dʉdih bid jʉinít, ‘Weemdíh bʉʉdní dinero jʉ́dʉdih wã bid jʉiná beé. Pánihna, wãjeéh ñi wẽi wáac jʉ̃ʉ́wʉ́’, niijnít, mi pebh jʉmnitdih, mi déewãdihbʉt mi bid wáacbipna caá. 10  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Páant mi weñat pah, biíc yéejni ã yéejatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dioíh ángelwãbʉt bʉ́dí ĩ wẽibipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Bʉʉdní ã wʉ̃ʉ́h naáwát

11  “Biíc newé chénewã ã weh jʉmʉp be. 12  Ʉ́ʉdyiboó ã íipdih nin pah ã niijíp be: ‘ “Wʉnna, meemdíh wã wʉ̃hbipna caá”, ma niijnídih bʉʉ ma wʉ̃hʉʉ́, Paá’, ã niijíp be. Páant ã niijíchah joinít, ã íip ã́ih bií déedih ã wehdih ã pãááp be. 13  Daocánni yeó jáap tʉ́ttimah, ʉ́ʉdyiboó nihat ã́ih bií déedih ʉbnit, yʉʉ́p biíh baácboó jibidih ã bejep be. Caán baácboó jʉmna, cheha náahdih jíib chãj, yaádh metat jíib wʉ̃h, nʉmah jeémát jíib wʉ̃h, bʉ́dí ã jíib chãjap be. Pánih jíib chãjna, ã́ih dinerodih ã yoh beedánap be. 14  Páant ã yoh beedáát tʉ́ttimah, caán baácboó jeémát wihcah, nʉʉgʉ́p láa ã jʉmʉp be. Caanbʉ́t nʉʉgʉ́pjĩh diib wʉ́nna ã chãjap be. 15  Páant jeémát ã wihcah, tewat bididih ã bejep be. Páant ã bid bejechah, biíc newé caandíh ií náah jʉmni tewat wʉ̃hnit, ã́ih momo mʉʉwã jʉmni wáihyat jʉ́dʉboó caandíh ã wahap be, queétdih jeémát ã wʉ̃hat pínah niijná. 16  Pánih queétdih inna, queét mʉʉwãdih wʉ̃hni jeémátdih bʉ́dí ã jeémíhip yʉh be. Obohjeéhtih, ã maáh caandíh ã jeémát tʉ́ʉtcah, bitabʉt caandíh dedé jeémát ĩ wʉ̃hcap be. 17  Páant ã yapat tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb náhninap be, ‘Nihat wã íipdih teo wʉ̃hnit jeémát bíboh, ĩ jʉdh jeémpni jeémátbʉt ãpĩ́ jʉmna beé. Obohjeéhtih, nin baácboó jʉmna, weemdíh jeémát wihcah, wʉnna caá wã chãjap. 18  Pánihna, wã íip pebhna wã jwʉ́ʉb bejbipna caá. Caanná jwʉ́ʉb jʉibínit, wã íipdih nin pah wã niijbípna caá: “Diosdih bʉ́dí wã yéej chãjna beé, Paá. Meemdíhbʉt wã yéej chãjna beé. 19  Pánihna, ¡‘Wʉ̃ʉhʉ́’, bʉʉ weemdíh ma niijcá bojoó! Meemdíh teo wʉ̃hnijeh wã jʉmbipna caá”, wã íipdih wã niijbípna caá’, caán míicjeh ã niíj, jenah joyóp be. 20  Páant niíj jenah joinít, ã íip pebhna ã jwʉ́ʉb bejep be.

“Pánih jwʉ́ʉb bejna, ã íipíh mʉʉdíh ã tóah bejechah, ã íipboó caandíh yʉʉ́pmah ã jwãáh enep be. Pánih jwãáh enna, ã́ih caolihjĩh bʉ́dí jĩ́gahnit, ã wʉ̃ʉ́hdih jwãáádih ã ñáo ñah bejep be. Jwãáhnit, caandíh bʉ́dí wẽina, ã pin tewep be. 21  Páant ã pin tewechah, ã íipdih nin pah ã niíj naáwáp be: ‘Diosdih bʉ́dí wã yéej chãjap be, Paá. Meemdíhbʉt wã yéej chãjap be. Pánihna, “Wʉ̃ʉhʉ́”, weemdíh ma niijcá bojoó’, ã niijíp be. 22  Obohjeéhtih, páant ã niijíchah yʉhna, ã íipboó caandíh teo wʉ̃hnitdih nin pah ã niíj wʉtʉp be: ‘Waícanjeh tʉ́ini yégueh chóodih ʉb jʉ̃óhnit, wã wʉ̃ʉ́hdih ñi yacaá. Tʉ́ini téihya yacat jʉ́dʉdih ã́ih téih tíibdihbʉt ñi yacaá. Ã́ih jítchadihbʉt tʉ́ini zapatos ñi yacaá. 23  Jwĩ tʉ́i in débehani momo jiwi wʉ̃ʉ́hdih ʉb jʉ̃óhnit, ñi mawaáp. Mao péa, quibh péanit, ñi pʉʉbʉ́. 24  “Wã wʉ̃ʉ́h ã wʉnah bejna nacaá”, wã niíj jenah joyóp yʉh be. Bʉʉdní déeji bʉʉ ã tʉ́i jwʉ́ʉb jʉiná caá, bʉca. Bʉ́dí wẽinit, chóbe jeémpjĩh’, caandíh teo wʉ̃hnitdih ã niijíp be. Pánihna, queét nihat bʉ́dí wẽinit, ĩ jeémép be.

25  “Obohjeéhtih, ʉ́ʉdyi ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, weép jeñéboó momo jiwiwã jʉmni wáihyat jʉ́dʉboó ã jʉmʉp be. Pánihna, ã íipíh mʉʉdíh tóah bejna, ĩ wẽi ewechah, ã joyóp be. 26  Pánih joinít, teo wʉ̃hnidih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp be: ‘¿Dépanih eo tigaá queét ĩ chãj?’ ã niijíp be. 27  Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, teo wʉ̃hni caandíh nin pah ã niíj jepahap be: ‘Ma ʉ́ʉd ã jwʉ́ʉb jʉiná beé. Ã tʉ́i jʉyʉ́chah, ma íip jwĩ in débehani momo jiwi wʉ̃ʉ́hdih ã mawat tʉ́ʉtʉp be. Pánih maonijidih jwĩ pʉʉ́b péanachah, nʉmah jeémp wẽi eona caá ĩ chãjap’, caandíh ã niijíp be. 28  Páant teo wʉ̃hni ã niíj naáwáchah joinít, weép jeñé ã íipdih tʉbit ã íijip be. Íijnit, ã waádíhcap be. Páant ã waádíhcah enna, ã íipboó bac bejnit, ‘Wʉ̃ʉhʉ́, ma waád jʉ̃ʉ́wʉ́’, caandíh ã niijíp yʉh be. 29  Obohjeéhtih, ã íipdih nin pah ã niíj jepahap be: ‘Maatápdih meemdíh bʉ́dí teo wʉ̃hnit, ma naáwáchah wã yap yohcah yʉhna, wã pej jʉmnitdih wã nʉmah jeémát déedih cabra wʉ̃ʉ́hbitdih weemdíh mapĩ́ wʉ̃hcan beé. 30  Obohjeéhtih, bʉʉ yeejép ma wʉ̃ʉ́h ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, yaádh metat jíib míih dinero yoh beedánidih bʉ́dí wẽinit, meém ma nʉmah jeémpna caá. Jwĩ in débehani momo jiwi wʉ̃ʉ́hdih maonit, caandíh ma nʉmah jeémpna caá’, ã íipdih ã niíj jʉ̃ihñʉp be.

31  “Páant ã niíj jʉ̃ihñʉchah joinít, ã íip caandíh nin pah ã niíj jepahap be: ‘Wʉ̃ʉhʉ́, meém wãjeéh mapĩ́ jʉmna caá. Nihat wĩ́ih bií déedih míih mʉn caá. 32  Obohjeéhtih, ma ʉ́ʉd wʉnni déeji bʉʉ ã tʉ́i jwʉ́ʉb jʉyʉ́p be. Pánihna, wẽinit, jwĩ nʉmah jeémp ewechah, ã tʉ́ina caá’, ã íip weép jeñédih ã niijíp be”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

16

Dinero en daoní ded pah ã chãjat naáwát

1 Biíh láa Jesús nin naáwátjĩh ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ: “Biíc newé bʉ́dí dinerodih bíbohni, ã́ih dinerodih en daoníboó ã tʉ́i en daocát ennit, biíh teo wʉ̃hniboó ĩ maáhdih ã naóh yacap be. 2  Páant ã naóh yacachah, ĩ maáhboó ã́ih dinerodih en daonídih ã bid bojop be. Páant ã bid bojni ã jʉyʉ́chah, nin pah caandíh ã niijíp be: ‘Wĩ́ih dinerodih ma tʉ́i en daocát doonádih wã joyóp be. Pánihna, wĩ́ih dinerodih tʉ́i en daocát jíib weemdíh ma jwʉ́ʉb teo wʉ̃hcan niít. Ded pah wĩ́ih dinerodih ma chãjatjidih weemdíh ma naóh daác beedánaá’, ã maáh caandíh ã niijíp be. 3  Páant ã niijíchah joinít, en daoníjiboó caanjéh nin pah ã niíj jenah joyóp be: ‘Wã maáh weemdíh yohat tʉ́ʉt caá páant ã niijíp. Weém wẽpcanni jʉmna, baác baadát tewatnadih wã bʉʉjácan niít. Weém bitadih dinero wã ʉʉ́bhna, tíic náah jʉmni wãta ʉʉ́bh tac bʉʉgá tagaá. Pánihna, ¿ded pah tigaá weemdíh chãjat náah? 4  Bʉʉ, wã chãjat pínahdih wã jéihna caá, bʉca. Nin pah wã chãjachah, wã teo cádahat tʉ́ttimah, wã maáhdih jíib bʉʉdánit weemdíh ĩ oibipna nacaá. Pánih oinit, jĩ́gah ennit, weemdíh ĩ teo wáacbipna caá’, caanjéh ã niíj jenah joyóp be. 5  Páant niíj jenah joinít, nihat ã maáhdih jíib bʉʉdánit yoobó ã bid bojop be. Páant ã jwíih bid bojni ã jʉyʉ́chah, nin pah caandíh ã niíj ʉʉ́bh joyóp be: ‘¿Wã maáhdih débóo tigaá meém ma jíib bʉʉdá?’ ã niíj ʉʉ́bh joyóp be. 6  ‘Jeémát chãjat yíi cien dahwani quiítnadih caandíh wã jíib bʉʉdána caá’, ã niíj jepahap be. ‘Ninboó ma jíib bʉʉdáátdih daácni nʉ́o ã jʉmna caá. Waícanjeh jʉí chʉ́ʉdnit, ma jíib bʉʉdáátdih jwʉ́ʉb deyanit, tac yoobjéh ma daacá’, teo wʉ̃hni ã niijíp be. 7  Páant niíj péanit, biíh jíib bʉʉdánidih bid bojnit, nin pah caandíhbʉt ã niíj ʉʉ́bh joyóp be: ‘¿Débóo tigaá wã maáhdih ma jíib bʉʉdá?’ ã niijíp be. ‘Cien trigo wʉh wʉʉ́hnadih wã jíib bʉʉdána caá’, ã niijíp be. ‘Ninboó ma jíib bʉʉdáátdih daácni nʉ́o ã jʉmna caá. Ochentajeh ma daacá’, ã niijíp be. 8  Páant ã chãjatdih jéihnit, ã maáhboó ã́ih dinerodih en daoníjidih nin pah ã niijíp be: ‘Meém yeeni yʉhna, ded pah tʉ́ttimah ma tʉ́i jʉmat pínahdih mat jenah joyóp taga’, ã niijíp be. Páant ã chãjat pah, Diosdih jéihcannit, tʉ́ttimah tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, bií déenadih ĩ tʉ́i jéih ʉbna caá. Ded pah ĩ bíbohat pínahdih Dioíhwãboodíh chah ĩ tʉ́i jéihna caá.

9  “Yeébboodíh nin pah wã naóhna caá: Moh yéejnitdih jĩ́gah ennit, ñíih bií déejĩh queétdih ñi tʉ́i teo wáacá. Páant ñi teo wáacachah, queétbʉt Diosdih jepahnit, ã pebhboó ñi jʉibínachah, yeebdíh ĩ wẽi jwãáhbipna caá.

10  “Ded bainíbit bíbohna yʉhna, caanjĩ́h bitadih tʉ́i teo wáacni jʉmna, tʉ́ttimah bʉ́dí bíbohna, caanjĩ́hbʉt ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Obohjeéhtih, ded bainí ã bíbohatjĩh tʉ́i chãjcan, tʉ́ttimah bʉ́dí ã bíbohnabʉt, biíc yoobó ã tʉ́i chãjcan niít.* 11  Ñíih bií déejĩh ñi tʉ́i chãjcat enna, Diosboó ã wẽpatjĩh yeebdíh ã teo wáaccan niít. 12  Pánihna, nin baácboó jʉm jwʉhna, Dios yeebdíh ã wʉ̃hni bií déejĩh ñi tʉ́i chãjcat enna, jeáboó ñi jʉibínachah, tʉ́ini yoobátdih ã wʉ̃hcan niít. 13  Ded Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã́ih bií dée pínahdih tʉbit ã jenah joicán niít. Obohjeéhtih, bií déedih tʉbit bidni jʉmna, Diosboodíh ã jéih jenah joicán niít. Pánihna, Diosdih bií déedihbʉt chénat pah biícdih ñi jéih jenah joicán niít. Diosdihjeh bidat caá náahap”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

14 Páant ã niijíchah joinít, fariseowã dawá bií déedih bidnit jʉmna, caandíh ĩt dehwep wʉt jĩ. 15 Páant ĩ dehwechah ennit, Jesús queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Cã́acwã ĩ enechah pohba, yeéb tʉ́init pah tigaá ñi jígohop, ‘Nit tʉ́i chãjnit caá’, yeebdíh ĩ niíj jenah joyát pínah niijná. Obohjeéhtih, dawá bií déedih ñi bid jenah joyátdih Dios ã jéihna caá. ‘Nit tʉ́init caá’, cã́acwã ĩ niíj ennitdih Diosboó ‘Yeejépwã caá’, ã niíj enna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Moisés ã wʉtatjidih, Dios ã maáh jʉmatdihbʉt Jesús ã bohéát

16  “Juan Daabáni ã jʉmat pínah jã́tih, Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt cã́acwãdih jepahat caá ãtih náahap. Obohjeéhtih, Juanboó Dios ã maáh jʉmat tʉ́ini doonádih cã́acwãdih ã jwíih naáwáp jĩ. Bʉʉ weem jwʉ́h caán tʉ́ini doonádih yeebdíh wã naóhna caá. Pánihna, yéejatdih cádahnit, Diosdih jepahat ã bʉwʉchah, det jepahíhnitboó Diosdih bʉ́dí bidat caá náahap.* 17  Jeá, nin baácbʉt ã bʉʉdʉ́chah yʉhna, Moisés ã wʉtatjiboó ã bʉʉdcán niít”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Yad wilidih yohcat

(Mt 19.1-12; Mr 10.1-12)

18  “Ded ãjeéh bólidih yohnit, biíh wilidih jwʉ́ʉb áa jʉmna, yeejép ã chãjna caá. Ded biíh áajidih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m áa jʉmna, caántjĩh ã yéej chãjna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Moh yéejni Lázaro, dawá bií déedih bíbohni naáwát

19  “Dawá bií déedih bíbohni, dinerobʉt bʉ́dí bíbohni newé ã jʉmʉp be. Bʉ́dí jíib jʉmni tʉ́ini chítah jʉmni yégueh chóodih ãpĩ́ dʉwʉ́p be. Yeó jáap jʉmat pah tʉ́ini jeémátdih míic ãpĩ́ jeémép be. 20  Ã́ih mʉʉ́ jẽc pebh moh yéejni, Lázaro wʉ̃t jʉmni, ãpĩ́ ñajap be. Nihat ã́ih bácah áoh peétni ã jʉmʉp be. 21  Páant ã ñajachah, mʉjjiowã́ ã́ih áhwatnadih déebedih ĩpĩ́ jʉibínap be. Dawá bií déedih bíbohniboó ã jeémp jéenanidih Lázaro ã jeémíhip yʉh be. Obohjeéhtih, caandíh ãpĩ́ wʉ̃hat tʉ́ʉtcap be. 22  Biíc yeó jáap, Lázaro ã wʉnʉp be. Abraham ã jʉima yoobát ã jʉmʉchah, Dioíh ángelwã Abraham pebhna ã́ih caolihdih ĩ ʉb bej wahap be. Cʉbʉcah, dawá bií dée bíbohnibʉt ã wʉnʉp be. Obohjeéhtih, ã wʉnat tʉ́ttimah, cã́acwã ã́ih bácahjidih ĩ yohochah, ã́ih caolih iiguípna ã bejep be. 23  Caánboó jʉmna, tʉbit ã tʉbanap be. Pánih tʉba chéi enna, Abrahamdih, Lázaro ã pebh ã ñʉhʉchah, ã enep be. 24  Pánih ennit, Abrahamdih nin pah ã niíj ejep be: ‘Nʉwá, weém nin iiguípboó wã jʉmʉchah, weemdíh tʉbit ã tʉbna caá. Páant ã tʉbʉchah, weemdíh jĩ́gah ennit, ma teo wáacá. Lázarodih ã́ih téih tíibjĩh mahdih taj daabánit, wĩ́ih nʉʉ́cdih ã cámahat pínah niijná, ma chíiaat tʉ́ʉtʉ́’, Abrahamdih ã niíj ejep yʉh be. 25  Obohjeéhtih, páant ã niijíchah yʉhna, Abraham caandíh nin pah ã niíj jepahap be: ‘Jʉimá, meém baácboó jʉm jwʉhna, nihat ma náahatdih ma bíboh beedánap jĩ. Obohjeéhtih, Lázaroboó ã moh yéejep jĩ. Bʉʉ Lázaro ninjĩh ã tʉ́i jʉmʉchah, meemdíh caá tʉbit an tʉbʉp. 26  Jwĩ cãtíh jéih bejcat dée ã jʉmʉchah, ded ninmant conna ã jéih dei bejcan caá. Ded conmant ninnabʉt ã jéih aáb jʉ̃óhcan caá’, Abraham caandíh ã niíj jepahap be.

27-28  “Páant ã niijíchah joinít, dawá bií déedih bíbohniji nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be: ‘Nʉwah Abraham, wã íip pebhboó biícjĩh bóo téihya wã ʉ́ʉdwã páantjeh ĩ jʉmʉp be. Pánihna, wã ʉ́ʉdwãdih naáwát náahna, Lázarodih ma wahaá, queétbʉt nin iiguípna ĩ jʉ̃óhcat pínah niijná’, Abrahamdih ã niijíp yʉh be. 29  Obohjeéhtih, Abraham caandíh nin pah ã niíj jepahap be: ‘Dios naáwátdih Moisésji, bita ã naáwátdih naóh yapanitji ĩ daácni nʉ́onadihbʉt ma ʉ́ʉdwã ĩ bíbohna caá. Caán naáwátdih ma ʉ́ʉdwãdih jepahat caá náahap’, Abraham ã niijíp be. 30  Páant ã niijíchah joinít, iiguípboó jʉmni nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be: ‘Yoobópdih tigaá ma niijíp, Nʉwah Abraham. Obohjeéhtih, biíc wʉnniji ĩ pebhna ã jwʉ́ʉb bejechah, queét caandíh joinít, ĩta tʉ́ʉt nʉʉm tágaá’, Abrahamdih ã niijíp yʉh be. 31  ‘Queét Moisés ã daacátjidih tʉ́i joicán, bita naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt tʉ́i joicán, wʉnniji ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, queét caandíhbʉt ĩ joibícan nacaá’, Abraham caandíh ã niijíp be”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

17

Jwĩ yéej chãjat tʉ́ʉtat ã tobohat

(Mt 18.6-7,21-22; Mr 9.42)

1 Biíh láa, Jesús nin pah ã bohénitdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Dawá yeebdíh yéej chãjat tʉ́ʉtnit ĩ jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtatji jíib, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. 2  Nin wébít panihni weemdíh jáap jepahnitdih ded ã yéej chãjat tʉ́ʉtatji jíib Dios caandíh yeejép pohba ã peéh chãjbipna caá. Pánihna, caán ã yéej chãjat tʉ́ʉtat pínah jã́tih, ã́ih bʉtdih bʉ́dí jeé jʉ́dʉjĩh chéo bʉ́ʉdhnit, bʉ́dí mʉjna caandíh ĩ yohochah, ãta tʉ́i taga. Páant ĩ chãjachah, caán wébít panihnidih ã yéejacah nihna, Dios páant bóo pohba caandíh ãta peéh chãjcan taga. 3  Ded pah ñi chãjat pínahdih ñi tʉ́i jenah joyoó. Ñi dée yeebdíh ã yéej chãjachah, ‘Páant ma chãjatdih ma cádahaá’, caandíh ñi niijí. Páant ñi niijíchah joinít, tʉ́inidih ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeébboó ã yéej chãjatjidih ñi jwʉ́ʉb náhnica bojoó.* 4  Pánihna, ñi déeboó biíc yeó jáapdihjeh siete láa yeebdíh yéej chãjnit, ‘Páant wã chãjatjidih wã jĩ́gahna caá. Chéneji wã jwʉ́ʉb chãjcan niít’, ã niijíchah, páant bóo láa ã yéej chãjatjidih ma jwʉ́ʉb náhnica bojoó”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Ded pah caá Diosdih tʉ́i jenah joyát

5 Páant ã niijíchah joinít, Jesús ã bohénit caandíh nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Meemdíh chah jwĩ jenah joyát pínah niijná, jwiítdih ma teo wáacá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

6  —Mostaza bainí tíbih jʉmna yʉhna, chíihna, bʉ́dí nah ã behna caá. Pánihat pah, Dios ã wẽpatdih bainíjeh jenah joiná yʉhna, nin pah ñi jéih chãjbipna caá: Can bʉ́dí máa nahdih ‘Máa nahaá, meemjéh dʉg ñah bejnit, bʉ́dí mʉjna ma jʉibí ñʉhʉʉ́’, ñi niiját pahjeh ã bejbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Teo wʉ̃hni ã tewat naáwát

7  “¿Yeebdíh teo wʉ̃hni wápchidih teo, ovejawãdih en daoníji ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, ded pah tigaá caandíh ñita niíj? ‘Ma jeémp jʉ̃ʉ́wʉ́. Ma jeémát pínahdih ninjĩh wã pʉʉ́b páñap be’, ¿ñita niijtá niít? 8  Páant ñita niijcán tagaá. Nin pahjeh caá caandíh ñita niijíp: ‘Wã jeémát pínahdih ma pʉʉbbí jwʉhʉʉ́. Wã jeémp babhbachah, weemdíh ma pã́i jwʉhʉʉ́. Wã jeémp péaat tʉ́ttimah, meem jwʉ́h jeémpnit ma babhbaá’, yeebdíh teo wʉ̃hnidih ñita niij tágaá. 9  Yeebdíh teo wʉ̃hni ñi wʉtatdih ã chãjachah, caandíh ‘Tʉ́ina caá’, ñita niijcán tagaá. Páant ñi niijátdih bidcan, ã tewatdihjeh caá ãpĩ́ chãjap. 10  Pánihna, teo wʉ̃hnit ĩ jʉmat pah mʉn tigaá yeebbʉ́t ñi jʉmʉp. Dios ã wʉtatdih jepahnit, ‘Tʉ́ina caá’, ã niiját pínahdih bidcanjeh, nin pah yeebdíh niíj jenah joyát caá náahap: ‘Meemdíh teo wʉ̃hnijeh mʉn tigaá wã jʉmʉp. Ma wʉtatdihjeh tigaá wãpĩ́ tewep’, ñi niíj jenah joyoó”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Diez bácah moópnitdih Jesús ã booaat

11 Biíh yeó jáapdih Jesúswã Jerusalén tʉ́tchina bejna, Samaria baác, Galilea baác cãtíh ĩt bejep wʉt jĩ. 12 Bainí tʉ́tchidih ĩ waadáchahjeh, diez bácah moópnitboó yʉʉ́p caandíh ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ. 13 Pánih ennit, nin pah ĩt niíj ejep wʉt jĩ:

—Maá Jesús, jwiítdih ma jĩ́gah eneé, ĩt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant ĩ niíj ejechah, Jesús queétdih ennit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Moisés ã wʉtatji pahjeh sacerdotewãdih ñíih bácahdih jʉ́ʉtʉdih ñi bejeé, caán moopát ã ñʉʉmátdih ĩ jéihyat pínah niijná,* ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ĩ bejechahjeh, ĩ́ih bácah moopát ãt ñʉʉmáh bejep wʉt jĩ. 15 Biíc ĩjeéh jʉmni ã́ih bácah ã ñʉʉmʉ́chah ennit, Jesús pebhna ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih jwʉ́ʉb bejnit, Diosdih bʉ́dí ãt wẽi ejep wʉt jĩ. 16 Pánih wẽinit, Jesúíh jítcha pebh bódicha caj yoh ñajnit, “Tʉ́ina caá, Maá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Caán bácah moópniji Samaria baácdih bóo judío nihcan wʉt jĩ.

17  —¿Yeéb boonit diez nihcannit beé? ¿Bita nueve dépanih tigaá weñedih ĩ jwʉ́ʉb jʉ̃óhcan? 18  Nin biícjeh, judío nihcan yʉhna, Diosdih ‘Tʉ́ina caá’, niijídih ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p be. ¿Dépanih tibeé bita ĩ jʉ̃óhcan? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

19 Páant niijnít, bódicha caj yoh ñajnidih

—Ñah ñʉhnit, ma jwʉ́ʉb bejeé. Wã wẽpatdih ma tʉ́i jenah joyát jíib ma boonap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

Ded pah caá Dios ã maáh jʉmat

(Mt 24.23-28,36-41)

20 Biíh yeó jáapdih fariseowã Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Débólih tigaá nin baácboó Dios ã maáh jʉm jwíihbi? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Dios ã maáh jʉmatdih yeéb cã́acwã ñi jéih encan caá. 21  ‘Jã́aj, ninjĩh caá ã jʉmʉp’, ‘Jã́aj, cõj caá ã jʉmʉp’, ñi jéih niijcán caá. Obohjeéhtih, weém Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh wã teo wáacachah, Dios ã maáh jʉmat ñi cãtíh ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant niíj péanit, Jesús ã bohénitdih jwʉh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Tʉ́ttimah, bʉ́dí yeejép yap láa ã jʉmʉchah, nin baácboó wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih bʉ́dí ñi bidbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, wã jígoh jwʉhcan niít. 23  ‘Candih eneé. Can Dios ã wahni Cristo caá’, niíj, ‘Nin Cristodih eneé’, bita yeebdíh ĩ niijbípna yʉh caá. Páant ĩ niijíchah yʉhna, yeébboó queétdih ñi joyáh bojoó. 24  Wedónachah, nihat yʉʉ́p jʉmna yʉhna, ĩ enat pah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat ĩ enbipna caá. 25  Obohjeéhtih, páant wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, bʉʉ láa moón weemdíh náahcan, tʉbit yeejép ĩ chãjbipna caá. 26  Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Noéwã jʉm láa ĩ jʉmatji pahjeh cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb jʉmbipna caá.* 27  Caán láa moón nihat jeémp babhnit, téihya chéona ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjna, Diosdih ĩt jenah joicáp wʉt jĩ. Páant ĩ jʉmʉchah, Noéwãji bʉ́dí jãáj chóoboó ĩ waadát tʉ́ttimah, Dios pobyit wahnit, caandíh náahcannitdih ãt mao beedánap wʉt jĩ. Páant ĩ jʉmatji pahjeh mʉn tigaá wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih cã́acwã ĩ jʉmbipna caá.*

28  Lot jʉm láa ĩ jʉmatji pahjeh, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, cã́acwã ĩ jʉmbipna caá. Caán láa moón jeémp, babh, jíib chãj, wápchidih taj, mʉʉ́ ĩt chãjap wʉt jĩ. 29  Páant ĩ chãjat pónih, Sodoma tʉ́tchimant Lotwãji ĩ jwei béjechahjeh, tʉʉ iigát panihni iigní jee dáhna jeámant ãt bʉʉ́g jéenep wʉt jĩ. Nihat caán tʉ́tchidih moondíh yohna, Dios caán iigátdih ãt wahap wʉt jĩ.* 30  Páant ĩ jʉmatji pahjeh mʉn tigaá weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, cã́acwã ĩ jʉmbipna caá.

31  “Caán yeó jáapdih ded ã́ih mʉʉ́ chahmant bóo coahboó jʉmni dei bejna, ã́ih bií déedih ʉbʉdih waadcánjeh, yoobópdih ã jwei béje naáh. Wápchiboó jʉmnibʉt ã́ih yéguehnadih ʉbʉdih ã jwʉ́ʉb bejca bojo naáh.* 32  Lot áaji ded pah mi yapatdih ñi náhninaá. Dios ã wʉtatjidih jepahcan, miíh bií déedih oinit, tac pʉ́ʉd enna, nʉ́ʉmni nah mit wẽéép wʉt jĩ.* 33  Pánihna, ded ã weñat pínahdihjeh jenah joí chãjni, iiguípna bejni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã weñat pínahdih joyáh bojni, wã weñat pínahboodíh chãjni, ã bʉʉdcán niít.*

34  “Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih chénewã ĩ́ih mʉʉ́ diítna biícdih ĩ ʉ̃wʉchah, weemdíh jepahnidihjeh wã ʉbbipna caá. Weemdíh jepahcanniboó ã chãobípna caá. 35  Chénewã yaádh biícdih ĩ tewechah, weemdíh jepahnihdihjeh wã ʉb bejechah, biíh wili chãobípna caá. 36  Wápchiboó chénewã teonit ĩ jʉmʉchah, weemdíh jepahnidihjeh wã ʉbbipna caá. Biíh ã chãobípna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã niijíchah joinít, ã bohénit caandíh nin pah ĩt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedboo tígaá páant ã yapbi? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Jóopwã ĩ jiíj jʉ́ʉdʉchah ennit, nʉñʉ́p ã moopópboó jéihna, biáboó ñi bidcan niít. Páant ñi jéihyat pah, dedjĩh wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah jéihna, biáboó bidcat caá náahap, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

18

Éemp wʉnnih mi ʉʉ́bh tac bʉʉgáát naáwát

1 Tʉ́ttimah, Diosdih ĩ ʉʉ́bh cádahcat pínahdih bohéna, nin pah Jesús ã bohénitdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 2  “Biíc tʉ́tchidih yéejat peéh chãjat tʉ́ʉtni ã jʉmʉp be. Caán Diosdih ʉ́ʉmcan, cã́acwãdihbʉt ãpĩ́ tʉ́i chãjcap be. 3  Caán tʉ́tchidih éemp wʉnnihbʉt mi jʉmʉp be. Pánihna, peéh chãjat tʉ́ʉtni pebhna jʉibínit, ‘Weemdíh eníhcan, yeejép chãjnidih ma peéh chãjat tʉ́ʉtʉ́’, mi niijíp be. 4  Páant mi niijíchah yʉhna, dawá láa caánboó ‘Wã peéh chãjcan niít’, caántdih ã niijíp be. Páant ã niijíchah yʉhna, caántboó caandíh chah mi ʉʉ́bh tac bʉʉgánap be. Páant mi ʉʉ́bh tac bʉʉgánachah yap joiná, caanjéh nin pah ã niíj jenah joyóp be: ‘Weém Diosdih, cã́acwãdihbʉt wã ʉ́ʉmcan caá. 5  Páant wã jʉmʉchah yʉhna, nintboó mi ʉʉ́bh tac bʉʉgána, weemdíh mi chʉʉábipna caá. Pánihna, caántdih yeejép chãjnidih wã peéh chãjat tʉ́ʉtbipna caá’, ã niijíp be”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant niijnít, Jesús queétdih nin pah ãt niíj jéihyanap wʉt jĩ: “Caán yéejat peéh chãjat tʉ́ʉtni ded pah ã chãjatdih ñi tʉ́i jenah joyoó. 7  Caán tʉ́icanni yʉhna, caandíh ʉʉ́bh tac bʉʉgánihdih ã teo wáacap be. Diosboó tʉ́ini jʉmna, ã ñíonit ã teo wáacat pínahdih bʉ́dí ĩ bidichah, queétdih maatápdih ã páñat tʉ́ʉtcan niít. 8  Pánih tʉ́i teo wáacnit, queétdih yeejép chãjnitdih waícanjeh ã peéh chãjbipna caá. Pánih tʉ́i jepahni ã jʉmʉchah yʉhna, weém nin baácboó jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, daocánnit Diosdih tʉ́i jenah joinítdih wã bid jʉimí dée caá. Pánihna, yeébboó caandíh ñi tʉ́i jenah joí cádahca bojoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Chénewã Diosdih ʉʉ́bhnit naáwát

9 Páant niíj péanit, “Jwiítboó tʉ́init caá. Bitaboó yeejépwã caá”, niíj jenah joinítdih Jesús nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 10  “Chénewã Diosdih ʉʉ́bhna ĩ chãjap be. Biíc fariseo ã jʉmʉp be. Biíh Romanowã ĩ maáh ã wʉtni dinerodih ʉʉ́bhni ã jʉmʉp be. 11  Pánihna, fariseo ñʉhnit, nin pah Diosdih ã niíj ʉʉ́bʉ́p be: ‘Weém bií déedih nʉʉmní, yaádhdih yéej chãjni nihcan caá. Nin Romanowã ĩ maáh ã wʉtni dinerodih ʉʉ́bhni ã yéej chãjat pahbʉt wã chãjcan caá. Bita ĩ yéej chãjat pah wãpĩ́ chãjcan caá. Pánih tʉ́i jʉmna, “Tʉ́ina caá”, meemdíh wã niijná caá. 12  Weém semana jʉmat pah chéne yeó jáap jeémp jwʉhcanjeh, wãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Ded cien dinero jʉ́dʉdih wã jíib ʉbna, diez jʉ́ʉdʉdih meemdíh wãpĩ́ wʉ̃hna caá. Ma wʉtat pahjeh wãpĩ́ tʉ́i chãjna caá’, fariseo ã niíj ʉʉ́bʉ́p be. 13  Obohjeéhtih, dinerodih ʉʉ́bhniboó ã yéej chãjatdih jĩ́gahna, yʉʉ́pbit yaíh dʉo ñʉ́hnit, japboó en ñahacanjeh, Diosdih nin pah ã niíj ʉʉ́bʉ́p be: ‘Dios, weém yéejni caá. Weemdíh jĩ́gah ennit, ma teo wáacá’, ã niijíp be. 14  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Caán dinerodih ʉʉ́bhni ã́ih mʉʉná ã jwʉ́ʉb bejechah, ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios caandíh ã niíj enep be. Obohjeéhtih, fariseoboodíh ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios ã niíj encap be. ‘Weém tʉ́ini, dedé yéejat wihcanni caá’, niijnídih ‘Meém tʉ́icanni caá’, Dios ã niíj enna caá. Obohjeéhtih, ‘Meemjéh caá tʉ́ini. Weém yéejni wã jʉmʉchah, weemdíh ma jĩ́gah en teo wáacá’, niijníboodíh Dios ã wẽi enna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús wébítdih ã ʉʉ́bát

(Mt 19.13-15; Mr 10.13-16)

15 Biíh láa, cã́acwã ĩ tʉ́ʉhnitdih ã teo jã́ha ʉʉ́bát pínah niijná, Jesús pebhna ĩt ʉb jʉibínap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih ã bohénitboó queétdih ennit, ĩt jípónih jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 16 Páant ĩ jʉ̃ihñʉchah ennit, Jesús wébítdih jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, ã bohénitboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Queét wébít wã pebhna ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh. Ĩ jʉ̃ʉ́wát déedih ñi jãhca bojoó. Queét panihnit Diosdih chah ĩ tʉ́i jenah joiná caá. Páant moonájeh Dioíhwã ĩ jéih jʉmna caá. 17  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nit Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyát pahjeh yeébboó ñi jenah joicáh, Dios ñi maáh ã nihcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

Dawá bií déedih bíbohni Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mt 19.16-30; Mr 10.17-31)

18 Páant niijníji Jesús ã bohénit biícdih ã bejechah, judíowã ĩ maátajeéh jʉmni caandíh ʉʉ́bh joyódih ãt jʉibínap wʉt jĩ.

—¿Tʉ́i Bohéní, páantjeh Diosjeéh tʉ́i jʉmíhna, ded pah tigaá wã chãjbi? ãt niijíp wʉt jĩ.

19  —¿Dépanih tigaá ‘Tʉ́ini’, weemdíh ma niíj? Diosjeh caá tʉ́ini. 20  Dios ã wʉtatnadih ma jéihna caá. ‘Ma áa nihcannihjĩh ma yéej chãjca bojoó.*Cã́acdih ma mao yohca bojoó.*Ma nʉʉmcá bojoó.*Ma yeeca bojoó.*Ma mánadih tʉ́inijeh ma chãjáp’,*Dios ã niijíp jĩ. Caán ã wʉtatnadih jepahat caá náahap, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

21 —Wébít jʉmna, wã yap yohcatji pah, bʉʉbʉt biíc yoobó wã yap yohcan caá, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

22  —Diosjeéh ma tʉ́i jʉmat pínah, bainí meemdíh ã jʉdhna caá. Nihat míih bií déedih jíib chãjadih ma bejeé. Pánih jíib chãjnit, caán jíibdih moh yéejnitdih ma wʉ̃hʉʉ́. Páant ma wʉ̃hʉchah, nin baácboó ma bíbohatji chah tʉ́ini míih pínah Dios pebhboó ã jʉmbipna caá. Wã niiját pah chãj péa, wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

23 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joiná yʉhna, caánboó dawá bií déedih bíbohni jʉmna, ã́ih bií déedih jíib chãj wʉ̃híhcan, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ.

24 Páant ã jepahcatdih ennit, Jesús nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ded dawá bií déedih bíbohni Diosdih ã jepahíhichah yʉhna, caandíh ã bʉona caá. 25  Camelloboó awí íitbitdih ã waad yábac bejíhichah nihna, ãta bʉo tagaá. Pánihat pah, dawá bií déedih bíbohni Dios ã maáh jʉmʉpboó ã waádíhichah, bʉ́dí ã bʉona caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

26 Páant ã niijíchah joinít, bita caandíh nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Páant ma niijíchah bácah, Dioíh pínah ded ã jéih jʉmcan niít, ĩt niijíp wʉt jĩ.

27  —Cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ tʉ́i chãjíhna yʉhna, Dios pebhboó ĩ jéih bejcan niít. Diosjeh caá iiguípna bejnit déedih ã tʉ́i ʉbʉp. Caanjéh tigaá nihatdih chãj beedáni. Dedé jéihcat pínah caandíh ã wihcan caá, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

28 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Weemdíh ma joi jwʉ́hʉʉ́. Majeéh péeat tʉ́ʉt niijná, jwiítboó nihatdih jwĩ cádahap jĩ, ãt niijíp wʉt jĩ.

29-30  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Diosdih jepahni ã́ih mʉʉdíh, ã mánadih, ã déewãdih, yaddih, ã wehdih cádah bejnit, nin baácboó ã jʉm jwʉhʉchah, Dios chah dawá caandíh ã wʉ̃hbipna caá. Pánihna, ã wʉnat tʉ́ttimahbʉt, Diosjeéh páantjeh ã jʉmbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat pínahdih ã jwʉ́ʉb naáwát

(Mt 20.17-19; Mr 10.32-34)

31 Páant niíj péanit, Jesús doce ã bohénitdih chibít yʉʉ́p bʉʉ́g ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Bainí yeebdíh wã naáwíhna caá. Bʉʉ Jerusalén tʉ́tchina bejna caá jwĩ chãjap. Caanná jwĩ jʉibínachah, Dios naáwátdih naóh yapanit jon jã́tih ĩ daacátji biíc yoobó weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã yapbipna caá. 32  Weemdíh teonit, judíowã nihcannitdih ĩ jwʉ́ʉb wʉ̃h yapabipna caá. Páant ĩ wʉ̃h yapanachah, queétboó weemdíh deoh naóhnit, mao mác coí jã́ha, yeejép wéhe, pʉ̃init, ĩ mao yohbipna yʉh caá. 33  Obohjeéhtih, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá”, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

34 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, ã bohénit ded pah ã naáwátdih ĩt beh joicáp wʉt jĩ.

Jéih encannidih Jesús ã booaat

(Mt 20.29-34; Mr 10.46-52)

35 Jesúswã Jerusalén tʉ́tchina bejna, Jericó tʉ́tchina ĩt tóah jʉibínap wʉt jĩ. Caanjĩ́h jéih encanniboó namá jwẽ́ejdih chʉ́ʉdnit, dinero ʉʉ́bhna ãt chãjap wʉt jĩ. 36 Pánih chʉ́ʉdnit, dawá ã pebh ĩ yap bejechah joinít, queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá dawá cã́acwã ĩ yap bej? ãt niijíp wʉt jĩ.

37 —Jesús, Nazaret tʉ́tchidih bóo ã yap bejna caá, caandíh ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

38 Páant ĩ niijíchah joinít, caán ãt ej jwíihip wʉt jĩ.

—¡Jesús, David jʉima, Dios ã wahni, weemdíh ma jĩ́gah eneé! ãt niíj ñaác ejep wʉt jĩ.

39 Páant ã niíj ñaác ejechah joinít, Jesúsdih waóhnitboó, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¡Ma laihca bojoó! caandíh ĩt niíj jípónih jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

Páant ĩ niíj jʉ̃ihñʉchah yʉhna, caánboó chah ãt wẽp ejep wʉt jĩ.

—¡David jʉima, Dios ã wahni, weemdíh ma jĩ́gah eneé! ãt jwʉ́ʉb niíj ñaác ejep wʉt jĩ.

40 Páant ã niíj ñaác ejechah joinít, Jesúsboó chão ñʉ́hnit, caandíh ã pebhna ãt ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, jéih encannidih Jesús pebhna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ.

Ã pebhna ĩ ʉb jʉibínachah, nin pah caandíh ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

41  —¿Ded pah wã chãjat tigaá ma náah? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Maá, jéih enatdih caá wã náahap, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

42  —¡Ma eneé! Weemdíh tʉ́i jenah joiná, ma boona caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

43 Páant ã niijíchahjeh, jéih encanniji ãt yoób enep wʉt jĩ, bʉca. Pánih ennit, Jesúsjeéh bejna, Diosdih bʉ́dí ãt wẽi naáwáp wʉt jĩ. Pánihna, bita caán jéih encanniji ã enechah ennit, queétbʉt Diosdih bʉ́dí ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ.

19

Zaqueo Jesúsdih ã jwãáát

1 Jesúswã Jericó tʉ́tchina jʉibínit, bac bejat tʉ́ʉt ĩt chãjap wʉt jĩ. 2 Caán tʉ́tchidih Zaqueo wʉ̃t jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán Romanowã ĩ maáta dinerodih ʉʉ́bát tʉ́ʉtnit ĩ maáh jʉmna, bʉ́dí dinero ãt bíbohop wʉt jĩ. 3 “Caán dedna tigaá”, niijnít, Jesúsdih ãt eníhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ã eníhichah yʉhna, japcanni dahbit ã jʉmʉchah, dawá cã́acwã caandíh ĩt jãhap wʉt jĩ. 4 Pánihna, Jesús ã yap bejechah, tʉ́i enat tʉ́ʉt niijná, cã́acwãdih ñáo yap bejnit, sicómoro wʉ̃t jʉmni nahdih aab béjnit, caanjĩ́h Jesúsdih ãt pã́i lajap wʉt jĩ. 5 Caanjĩ́h ã pã́i lajachah, caan náh pʉ́ʉjdih Jesús jʉibí ñʉhnit, Zaqueodih chéi ennit,

—¡Zaqueo, waícanjeh ma dei jʉ̃ʉ́wʉ́! Bʉʉ míih mʉʉ́boó wã chão jwʉ́hbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ã niijíchah joinít, Zaqueoboó wẽpép dei jʉ̃óh, bʉ́dí wẽinit, ã́ih mʉʉná Jesúsdih ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. 7 Jesús caandíh ã pej jʉm bejechah ennit, nihat cã́acwã íijnit, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Jesús tʉbit yéejniíh mʉʉná ã bejna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

8 Ã́ih mʉʉná nʉmah jʉibínit, queétdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Pánih jeémp chʉ́ʉdniji Zaqueoboó ñah ñʉhnit, Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maá, meemdíh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Wã yéejatdih cádah, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, moh yéejnitdih nihat wĩ́ih bií déedih tac yoób wã wʉ̃hbipna caá. Ded dinero wã yee ʉʉ́bhnidih cuatro láa wã jwʉ́ʉbabipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant ã niijíchah joinít, nin pah caandíh Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Abrahamji Diosdih ã jepahat jíib, Dios caandíh ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Bʉʉ meembʉ́t Diosdih ma jepahat jíib, Abrahamji ã jʉima yoobát ma jʉmna caá. Páant ma jʉmʉchah, meém, majeéh jʉmnitbʉt iiguípna bejnit déejidih Dios ã tʉ́i ʉbna caá. 10  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, bʉʉdnít panihnitdih bidnit, tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.*

Dinero jʉ́dʉna naáwát

(Mt 25.14-30)

11 Páant ã niijíchah joinítboó Jerusalén tʉ́tchi pebhjeh jʉmna, caanná jʉibínit, “Maáh ã waadbípna nacaá”, ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, nin pah queétdih ãt niíj bohénap wʉt jĩ: 12  “Ã́ih baácdih moondíh wʉtat tʉ́ʉt niijná, ĩ maáh wʉ̃ʉ́h biíh baácboó maáh waad jwʉ́hʉdih ã bejep be. 13  Ã bejat pínah jã́tih, chénat pah téihya caandíh teo wʉ̃hnitdih ã bid wáacap be. Ĩ wáac jʉyʉ́chah, queét nihatdih biíc yoobó bʉ́dí jíib jʉmni míic dinero jʉ́dʉnadih ã wʉ̃hʉp be. Wʉ̃hnit, ‘Wã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, nin dinerojĩh ñi jíib chãj teo páñaá’, ĩ maáh pínah queétdih ã niijíp yʉh be. 14  Obohjeéhtih, ã́ih cã́acwã caandíh eníhcan, ã maáh jʉmatdih náahcan, biquínadih chah maáhdih naáwádih ĩ bejat tʉ́ʉtʉp be. ‘Jwiítboó caán ã maáh jʉmatdih jwĩ náahcan caá’, ĩ niíj naáwát tʉ́ʉtʉp yʉh be.

15  “Obohjeéhtih, caánboó maáh waadnít, ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́p be. Jwʉ́ʉb jʉinít, ĩ tewatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, caandíh teo wʉ̃hnitdih ã jwʉ́ʉb bid wáacap be. 16  Jwíih waóh jʉiní nin pah ã niijíp be, ‘Maá, ma wʉ̃hni jʉ́dʉjĩh jíib chãj teonit, diez jʉ́dʉdih wã jwʉ́ʉb jíib ʉbʉp be’, ã maáhdih ã niijíp be. 17  Páant ã niijíchah joinít, ‘Ma tʉ́i chãjap be. Weemdíh tʉ́i teo wʉ̃hni ma jʉmna caá. Bainíbitjĩhjeh ma tʉ́i chãjat jíib, diez tʉ́tchinadih moondíh ĩ maáh meemdíh wã waadána caá’, ã maáh caandíh ã niijíp be. 18  Caán tʉ́ttimah jʉiníboó ‘Maá, ma wʉ̃hni jʉ́dʉjĩh jíib chãj teonit, cinco jʉ́dʉdih wã jwʉ́ʉb jíib ʉbʉp be’, ã maáhdih ã niijíp be. 19  Páant ã niijíchah joinít, ‘Meém ma tʉ́i chãjat jíib, cinco tʉ́tchinadih moondíh ĩ maáh meemdíh wã waadána caá’, ã niijíp be.

20  “Obohjeéhtih, tʉ́ttimah jʉiníboó ‘Maá, ma eneé. Weemdíh ma wʉ̃hni jʉ́dʉdih yégueh chóojĩh wã tʉ́i tai jwej ámohop be. 21  Meém tʉbit ʉ́ʉm náah jʉmni caá. Bitadih momat tʉ́ʉt, dicat tʉ́ʉtnit, meemjéh caán jíibdih mapĩ́ ʉbna caá. Páant ma chãjatdih jéihnit, meemdíh wã ʉ́ʉmʉp be’, ã maáhdih ã niijíp be. 22  Páant ã niijíchah joinít, ‘Meém weemdíh ma tʉ́i teo wʉ̃hcap be. Ma niijátjĩhjeh meemdíh wã jwʉ́ʉb naóh yacbipna caá. ¿Weém ʉ́ʉm náah jʉmni niít? ¿Bitadih momat tʉ́ʉtni, dicat tʉ́ʉtni niít? 23  Páant wã jʉmʉchah nihna, wĩ́ih dinerodih dinero jwejat mʉʉná ma ámohochah, ãta tʉ́i tagaá. Páant ma chãjachah, caán mʉʉdíh teonit weemdíh chah ĩta wʉ̃h tagaá’, ã niijíp be. 24  Páant niíj péanit, pebhbit ñʉhnitdih nin pah ã niijíp be: ‘Caandíh wã wʉ̃hni jʉ́dʉdih dʉ́ʉc wáinit, chénat pah téihya jʉ́dʉjĩh tʉ́i teoniboodíh ñi wʉ̃hʉʉ́’, queétdih ã niijíp be. 25  Páant ã niijíchah joinít, ‘¡Obohjeéhtih, Maá, caánboó chénat pah téihya jʉ́dʉ jáantjeh ã bíbohna caá!’ caandíh ĩ niijíp be. 26  Páant ĩ niijíchah joinít, ‘Ded ã bíbohnijĩh tʉ́i teonidih chah wã wʉ̃hbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã bíbohna yʉhna, ã tʉ́i teocat jíib, ã bíbohnidih wã dʉ́ʉc wáibipna caá.* 27  Weemdíh eníhcannit, ĩ maáh wã jʉmatdih náahcannitdih, ninna ʉb jʉ̃óhnit, wã enepdih ñi mao yohoó’, ĩ maáh ã niijíp be”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúswã Jerusalénna ĩ waadát

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Jn 12.12-19)

28 Páant niíj péa, cã́acwãdih chibít yʉʉ́pbit waóh bejnit, Jerusalén tʉ́tchina Jesúswã ĩt tóah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. 29 Pánih tóah pʉ́ʉh laab béjnit, Betfagé wʉ̃t jʉmni, Betania wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina pebh, Olivo Jeé pʉ́ʉjdih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Jesús chénewã ã bohénitdih wahnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

30  —Con jígohni tʉ́tchibitdih ñi bejeé. Waád jʉibínitjeh, burro wʉ̃ʉ́h cã́acwãdih dʉo jwʉ́hcannidih ñi jwãáhbipna caá. Caandíh ĩ chéwat tõpdih watnit, ñi ʉb jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́. 31  Yeebdíh enni ‘¿Dépanih caandíh watnit, ʉb bej tigaá ñi chãj?’ ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, ‘Jwĩ Maáh ã náah jwʉhna caá’, ñi niíj jepahaá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

32 Páant ã niijíchah joinít, ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesús ã niijátji pahjeh ĩt jwãááp wʉt jĩ. 33 Pánihna, burro wʉ̃ʉ́hdih ĩ watachah ennit,

—¿Dépanih caandíh wat ʉb bej tigaá ñi chãj? ã monó ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

34 —Nindih jwĩ Maáh ã náah jwʉhna caá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

35 —Páant ta tigaá. Ñi ʉb bej jwʉhʉʉ́, ĩ niíj jepahachah joinít, Jesús ã páñapboó ĩt ʉb jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih ʉb jʉibínit, Jesús ã chʉ́ʉdat pínah niijná, ĩ́ih jih bóo yégueh chóonadih tóo dʉgnit, burro wʉ̃ʉ́hdih ĩt cáagap wʉt jĩ. 36 Pánih pʉ́ʉh laáb chʉ́ʉdnit, ã bejechahjeh, ã jã́tih waóhnit, caán ĩ maáh pínahdih ĩ weñat jʉ́ʉtna, ĩ́ih jih bóo yégueh chóonadih tóo dʉgnit, namádih ĩt jwej waáwáp wʉt jĩ. 37 Pánih bejnit, Jerusalén tʉ́tchina tóah jʉibí, Olivo Jeé pʉ́ʉjdih dei jʉibínit, Jesús ã wẽp chãjatjinadih náhninit, Diosdih bʉ́dí wẽina, nin pah ĩt niíj ejep wʉt jĩ:

38 —¡Tʉ́ina caá, Dios! ¡Meém caá nin jwĩ Maáh pínahdih mat wahap taga! ¡Nin ma wahnidih ma tʉ́i teo wáacá! Páant jwĩ maáh ã jʉmʉchah, majeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. ¡Nin baácdih jʉmnit jeáboó jʉmnitbʉt meém chah wẽpni Maáhdih ĩ wẽi naáwá naáh! ĩt niíj wẽi ejep wʉt jĩ.*

39 Páant ĩ niíj wẽi ejechah joinít, ĩjeéh péenit fariseowã nin pah Jesúsdih ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¡Bohéní, páant bóojeh! Ma bohénitdih ma ej cádahat tʉ́ʉtʉ́, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.

40 Obohjeéhtih, Jesús queétdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Queét ĩ yayáchah, nin ñajni jee dáhnaboó ãta wẽi ej tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Pánihna, Jerusalén tʉ́tchina tóah jʉibínit, caandíh enna, caán tʉ́tchidih moondíh jĩ́gahna, ãt jʉñʉ́p wʉt jĩ. 42 Pánih jʉ̃inít, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Yeéb Jerusalén tʉ́tchidih moón bʉʉ yeó jáapna ded pah ñi tʉ́i jʉmat pínahdih jéihna nihna, ãta tʉ́i tagaá. Obohjeéhtih, weemdíh jepahcan, ñi tʉ́i jʉmat pínahdih ñi beh joicán caá. 43  Maátcanjeh yeebdíh eníhcannit ñíih tʉ́tchidih ĩ tʉ́i bóod chʉ̃i ñʉh pʉ́ʉd bejbipna caá, yeéb tʉ́tchi diítboó jʉmnit ñi jéih jwei báccat pínah niijná. 44  Pánih chãjna, ñíih tʉ́tchidih ĩ tʉ́i boto mao jéena beedábipna caá. Nihat yeéb diítboó jʉmnitdih, ñi wehdihbʉt ĩ mao yoh beedábipna caá. Dios yeebdíh teo wáacni pínah weemdíh ã wahachah yʉhna, ñi jepahcatji jíib páant yeejép ã yapbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jíib chãjnitdih Dioíh mʉʉmánt Jesús ã ñʉʉn bácaat

(Mt 21.12-17; Mr 11.15-19; Jn 2.13-22)

45 Jerusalén tʉ́tchidih waád jʉibínit, Dioíh mʉʉ́ jóocmant bóo jʉʉ́hdih Jesúswã ĩt waad béjep wʉt jĩ. Pánih waad béjnit, Diosdih ĩ wʉ̃hat pínah nʉñʉ́pwãdih jíib chãjnitdih Jesús ãt ñʉʉn bácanap wʉt jĩ. Pánih ñʉʉn bácanit, queétdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

46  —Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj naóh daacáp tajĩ: ‘Wĩ́ih mʉʉ́ weemdíh ʉʉ́bát mʉʉ́ pínah caá’, Dios ã niijná caá,*ãt niíj daacáp tajĩ. Obohjeéhtih, yeébboó Diosdih ʉʉ́bʉ́dih jʉ̃óhnitdih yeenit, chah ñi jíib waadá ʉʉ́bhna, nʉʉmnít ĩ wáac jʉyát mʉʉ́ pínah ñit chãjap taga,* ãt niijíp wʉt jĩ. Queétdih jʉ̃ih péanit, ãt bac bejep wʉt jĩ.

47 Yeó jáap jʉmat pah Jesús Dioíh mʉʉná bohénadih ãpĩ́ bejep wʉt jĩ. Páant ã bohénachah ennit, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, bita maátabʉt caandíh ĩt mao yohíhip wʉt yʉh jĩ.* 48 Obohjeéhtih, ã bohénachah joinít, nihat cã́acwãboó bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. Páant ĩ weñechah jéihnit, ĩ mao yohat tʉ́ʉt niijná yʉhna, ĩt jéih teo jwʉhcap wʉt jĩ.

20

Jesús ã wẽpat

(Mt 21.23-27; Mr 11.27-33)

1 Biíh yeó jáap Jesús Dioíh mʉʉ́ jóocmant bóo jʉʉ́hboó cã́acwãdih ãt bohénap wʉt jĩ. Páant ã bohénachah, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, bita maátabʉt caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

2 —Jwiítdih ma naáwá. ¿Deíh wẽpatjĩh tibeé jwíin páant ma chãj? ¿Déhe tibeé meemdíh páant ã wʉt? ĩt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesúsbʉt nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joí jwʉ́ʉbanap wʉt jĩ:

—Weembʉ́t yeebdíh wã ʉʉ́bh joibípna caá. 4  ¿Juan Daabánidih déhe tigaá ãt daabáát tʉ́ʉtji? yeéb ñi jenah joyóchah. ¿Dios ãt wʉtjican taniít? ¿Cã́acwãjeh niít ĩt daabáát tʉ́ʉtjip? Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Páant ã niijíchah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Ded pah tigaá jwĩ niíj jepah bií? ‘Dios caandíh ãt wʉtʉp taga’, jwĩ niíj jepahachah, caánboó ‘Páant ã jʉmʉchah yʉhna, ¿dépanih tií caandíh ñi jepahcan?’ jwiítdih ã niíj jʉ̃ihbipna caá. 6 Obohjeéhtih, ‘Juan Dios naáwátdih naóh yapani yoobát ã jʉmʉp jĩ’, nihat cã́acwã ĩ niíj jenah joiná caá. Páant ĩ niíj jenah joyóchah, jwiítboó ‘Cã́acwãjeh caandíh ĩt daabáát tʉ́ʉtjip taga’, jwĩ niíj jepahachah, queét jee dáhnajĩh yohnit, jwiítdih ĩ maobipna caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ.

7 Pánih míic wéhe péanit,

—Jwĩ jéihcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

8  —Caán láa bácah weemdíh wʉtnidih weembʉ́t yeebdíh wã naóhcan niít, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Jiwá iguíhadih yeejép teo wʉ̃hnit naáwát

(Mt 21.33-44; Mr 12.1-11)

9 Páant niíj péanit, nin naáwátjĩh cã́acwãdih ãt bohénap wʉt jĩ: “Biíc newé jiwá iguíhdih ã momop be. Mom péanit, bitadih ã́ih iguíhadih en dawá tʉ́ʉtnit, biíh baácboó jib jwʉhʉdih ã bejep be. Pánih bejniji maatápdih ã jígohcap be.* 10  Tʉ́ttimah, iguíh ei láa, ã́ih iguíh jíibdih náahna, caandíh teo wʉ̃hnidih ã́ih iguíhana ã wah bojop yʉh be. Obohjeéhtih, caanná ã jʉibínachah, iguíhadih en daonítboó caandíh teonit, ĩ maáíh pínahdih wʉ̃hcanjeh, ĩ pʉ̃i ñʉʉn yóh jwʉ́ʉba bojop be. 11  Tʉ́ttimah, iguíha mínah biíh caandíh teo wʉ̃hnidih ã jwʉ́ʉb wahap yʉh be. Obohjeéhtih, ã jʉibínachah enna, caandíhbʉt biíc yoobó yeejép niijnít, jíib wʉ̃hcanjeh, ĩ mao ñʉʉn yóh jwʉ́ʉba bojop be. 12  Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, biíhdih jwʉh ã jwʉ́ʉb wahap yʉh be, páant mʉntih. Obohjeéhtih, caandíhbʉt biíc yoobó ĩ mao ñʉʉn yóh jwʉ́ʉba bojop be.

13  “Páant ĩ chãjatjidih ennit, iguíha mínah nin pah caanjéh ã niíj jenah joyóp be, ‘Bʉʉ biíc peihcanni láa wã wahnitjidih ĩt yeejép chãjap tagaá. ¿Bʉʉ ded pah tigaá wã chãjbi? Wã wʉ̃ʉ́h wã oinidih wã wahachah, caánboodíh yeejép chãjat ʉ́ʉmnit, ĩ jepahmi nacaá’, ã niíj jenah joyóp yʉh be. 14  Obohjeéhtih, iguíhadih teonitboó ĩ maáh wʉ̃ʉ́h ã jʉyʉ́chah ennit, nin pah ĩ míic niijíp be: ‘Jwĩ maáh ã wʉnʉchah, ninboó iguíha mínah ã jʉmbipna caá. Pánihna, nin iguíhadih jwiítjeh bíbohat tʉ́ʉt niijná, ¿caandíh jwĩ mao yoh jĩíh?’ ĩ míic niijíp be. 15  Páant niijnít, ĩ maáh wʉ̃ʉ́hdih teonit, iguíhamant ʉb bac bejnit, ĩ mao yohop be.

“Pánih mao yohat doonádih joinít, ĩ maáhboó ¿ded pah tigaá queétdih ã chãjbi? 16  Ã́ih iguíhana jwʉ́ʉb jʉibínit, ã wʉ̃ʉ́hdih ĩ mawatji peéh queét teonitdih ã mao yohbipna caá. Queétdih mao yoh péanit, ã́ih iguíhadih bitaboodíh ã wʉ̃hbipna caá”, Jesús cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít,

—¡Ma niiját pah ã yapca bojo naáh! cã́acwã ĩt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih ennit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Obohjeéhtih, caan páh tigaá ã jʉmbipna caá. Caandíhjeh mʉntih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj naóh daacáp tajĩ:

‘Mʉʉ́ teonit tʉ́ini jee dáhnadih ñíonit, ĩ náahcanni dahdih ĩ yohop yʉh be. Obohjeéhtih, queét ĩ yohni dahdihjeh tigaá Dios ã ñíwip. Caandíh ñíonit, ã́ih mʉʉ pánihnidih chãjna, caán mʉʉdíh tʉ́i jenah enat tʉ́ʉt niijná, choójboó caan dáhdih ã jwíih jwejep be. Caán jee pánihni Dios ã wahni pínah tigaá’, ãt niíj daacáp tajĩ.(Sal 118.22)

18  Pánihna, ded jéih encanni dée pah caan dáhdih tóoc bʉʉgní ã́ih bácah dajni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, deddih caan dáh ã bʉʉ́g jéen néehnit, ã boto yoh bojbipna caá. Páant ã yapat dée, ded weém Dios ã wahnidih jepahcan, bʉʉdní ã jʉmbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

19 Jesús caán naáwátjĩh ã bohénachah joinít, “Jwiítdih niijná caá ã chãjap”, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, sacerdotewã ĩ maátabʉt ĩt niíj jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihnit, Jesús ã naóh péanachahjeh, ĩtih tewíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwãboodíh ʉ́ʉmna, Jesúsdih ĩt jéih teo jwʉhcap wʉt jĩ.

Romano maáta ĩ ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinero jʉ́dʉ

(Mt 22.15-22; Mr 12.13-17)

20 Pánih jéih teo jwʉhcan, débólih teonit, ĩ maátadih wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, caandíh encanni pahjeh, ĩt en ñʉʉ́n péenap wʉt jĩ. Pánihna, bita tʉ́init pah jígohnitdihbʉt Jesús pebh ĩt wahap wʉt jĩ, mácah ã jepahachah, ĩ naóh yacat tʉ́ʉt niijná. 21 Queét yeenitboó Jesúsdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt yʉh jĩ:

—Bohéní, yeecanni jʉmna, Dios ded pah jwiítdih ã chãjat tʉ́ʉtatdih yoobópdih ma bohéátdih jwĩ jéihna caá. Ded pah cã́acwã jwĩ niijíchah, maáta ĩ jʉmʉchah yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh yoobópdih mapĩ́ naóhna caá. Páant yoobópdih naóhni jʉmna, nin jwĩ ʉʉ́bh joyátdih ma jepahaá: 22 ¿Roma baácdih moón ĩ maáh César ã ʉʉ́bát tʉ́ʉtni dinero jʉ́dʉdih caandíh jwĩ wʉ̃hʉchah, ã tʉ́i niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

23 Páant ĩ niijíchah, ĩ yeeatdih jéihnit, nin pah queétdih Jesús ãt niíj ʉʉ́bh joí jwʉ́ʉbanap wʉt jĩ:

24  —Dinero jʉ́dʉdih weemdíh ñi jʉ́ʉtʉ́. ¿Caán jʉ́dʉdih deíh móot, deíh wʉ̃t tigaá ã jʉm? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Césaríh móot, ã́ih wʉ̃tbʉt ã jʉmna caá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

25  —Caán láa bácah caán jʉ́dʉ Césaríh pínah caá. Pánihna, ã́ih pínah ã jʉmʉchah, caandíh wʉ̃hat caá náahap. Obohjeéhtih, Dioíh pínah mácah ã jʉmʉchah, Diosboodíh ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ã niíj jepahachah joinít, queét caandíh mácah jepahat tʉ́ʉtíhnitboó joí yai ñʉ́h bejnit, ĩt jéih jwʉ́ʉb yee ʉʉ́bh joicáp wʉt jĩ.

Cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínah

(Mt 22.23-33; Mr 12.18-27)

27 Páant queétdih ã jepahat tʉ́ttimah, biquína saduceowã jwʉh Jesús pebh ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Queét saduceowã “Cã́acwã wʉnna, ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít”, niijnít ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.* 28 Pánih jenah joinít, nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, nin pah Moisés ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Weép jeñé weh wihcanjeh ã wʉnʉchah, ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih jwʉ́ʉb áa jʉmat caá náahap. Pánihna, ã ʉ́ʉdboó áa wih jwʉhcanni jʉmna, éemp wʉnnihdih ã bíboho naáh, ã ʉ́ʉd jeñé báadhda weh pah ĩ weh jʉmat pínah niijná’, jwiítdih Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 29 Biíc weh sietewã ĩ jʉmʉp be. Weép jeñéboó áa jʉm, weh wihcanjeh ã wʉnʉp be. 30 Ã ʉ́ʉdboó weép jeñé áajidih ã jwʉ́ʉb áa jʉmʉp yʉh be. Páant áa jʉmat tʉ́ttimah, weép jeñé pahjeh mʉntih, weh wihcanjeh caanbʉ́t ã wʉnʉp be. 31 Tʉ́ttimah bóobʉt weép jeñé áajidih jwʉ́ʉb áa jʉmna yʉhna, caanbʉ́t weh wihcanjeh ã wʉnʉp be. Páant míicjeh queét nihat ĩ bʉʉ́d beedép be. 32 Páant mi weha mána ĩ wʉn beedát tʉ́ttimah, ĩ áajibʉt mi wʉnʉp be. 33 Pánihna, queét nihat ĩ áa jʉmnihji, nihat cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ¿ded áa tigaá mi yoób jʉmbi? saduceowã Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt yʉh jĩ.

34 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Nin baácboó jʉmna, yad pínahdih ĩpĩ́ ʉbna caá. Ĩ weh yatádihbʉt ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. 35-36  Obohjeéhtih, wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, Dios weh jʉmna, jeáboó jʉmnit, ángelwã pah ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. Pánih jwʉ́ʉb wʉncan, ĩ jwʉ́ʉb áa jʉmcan niít. 37  Obohjeéhtih, wʉnnitji ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih yeéb ñi jéihyatdih náah yacna, nin pah wã niíj naóhna caá: Moisésji iigní chálihdih ã enatjidih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Dios nin pah weemdíh ã niijíp jĩ: “Weém Abraham, Isaac, Jacob ĩ Maáh caá”, ã niijíp jĩ’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 38  Ĩ wʉnat tʉ́ttimah yʉhna, ‘Ĩ Maáh caá’, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. ‘Ĩ Maáh caá’, ã niijátjidih jéihnit, báadhnit ĩ jʉmatdih jwĩ jéihna caá. ¡Dios báadhnitdihjeh Maáh ã jʉmna caá! Pánihna, cã́acwãíh bácah ã wʉnʉchah yʉhna, ĩ́ih caolih páantjeh ã báadhna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

39 Páant ã niijíchah joinít, bita Moisés ã wʉtatjidih bohénitboó,

—Ma tʉ́i jepahap be, Bohéní, ĩt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant ã jepahachah joinít, ʉ́ʉmna, bitabʉt caandíh ĩt jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joicáp wʉt jĩ.

¿Cristo déhe ã jʉima tigaá?

(Mt 22.41-46; Mr 12.35-37)

41 Jesús queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—‘Dios ã wahni pínah Cristo David jʉima ã jʉmbipna caá’, ĩ niíj naóhna caá. ¿Páant niíj naóhna, ded pah niíj bohé tigaá ĩ chãj? 42  Davidjijeh Salmos ĩ niijní tólihdih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Wã Maáhdih Dios nin pah ã niijná caá: “Wã jéihyepmant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdʉ́.

43  Pánih chʉ́ʉdnit, nihatdih ma wʉtʉchah, meemdíh en jʉ̃ihnitdih wã yap yohat tʉ́ʉtbipna caá”, ã niijná caá’, Davidji ãt niíj daacáp tajĩ.(Sal 110.1)

44  Páant niíj daácnit, Davidji Cristodih ‘Maá’, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah yʉhna, ¿ded pah Cristo David jʉima ãt jʉmji? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Moisés ã wʉtatjidih bohénit ĩ tʉ́icat

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 11.37-54)

45 Páant niíj péanit, nihat ãjeéh péenit ĩ joyóchah, nin pah ã bohénitboodíh Jesús ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 46  “¡Moisés ã wʉtatjidih bohénitdih ñi tʉ́i chãja chaáh! Queét maátni yégueh tʉ́ini chóo dʉonít, cã́acwã ĩ enepdih ĩpĩ́ táoh jib bejna caá. Bií dée jíib chãjapboó bita queétdih tʉ́i wẽi jwãáh ʉʉ́bátdih ĩpĩ́ náahna caá. Jwiít judíowã jwĩ bohéát mʉʉdíh waáwápboó ĩpĩ́ chʉ́ʉdna caá, nihat cã́acwã queétdih ĩ tʉ́i wẽi enat pínah niijná. Nʉmah jeémépboobʉ́t bejnit, waáwápboó míicjeh chʉ́ʉdna, ĩpĩ́ wẽina caá. 47  Obohjeéhtih, queét éemp wʉnnit yaádíh mʉʉnádih ĩpĩ́ dʉ́ʉc wáina caá. Páant queét yaádhdih ĩ dʉ́ʉc wáina yʉhna, cã́acwã ĩ enepdih Diosdih maatápdih ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá, queétdih ĩ wẽi enat pínah niijná. Páant ĩ chãjat jíib Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

21

Éemp wʉnnih Diosdih mi wʉ̃hat

(Mr 12.41-44)

1 Jesús ã enechah, Dioíh mʉʉdíh jʉmni dinero jʉ́dʉna ámohat paihdih bʉ́dí dinero bíbohnitboó Diosdih ĩ wʉ̃hni jʉ́dʉnadih ĩt yacap wʉt jĩ. 2 Páant ĩ yacachah, éemp wʉnnihbʉt chéne jʉ́dʉbitdih mi yacachah, ãt enep wʉt jĩ. 3 Páant ĩ yacachah ennit, nin pah ã bohénitdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Nint éemp wʉnnihboó moh yéejnih yʉhna, queét chah mi wʉ̃hʉp be. 4  Queét bʉ́dí dinero bíbohnit, ĩ náahcanni jʉ́dʉnadih Diosdih ĩ wʉ̃hʉp be. Obohjeéhtih, caántboó bainíbit bíbohnih nihat biíh pah bóonadih mi jíib chãjat déedih Diosdih mi wʉ̃h beedánap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

Dioíh mʉʉdíh bita ĩ yohat pínah

(Mt 24.1-2; Mr 13.1-2)

5 Biquína ã bohénit Dioíh mʉʉdíh wẽi ennit, nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

—Nin mʉʉ́ tʉ́ini caá. Tʉ́ini jee dáhnajĩh ĩt chãjjip taga. Nin diítboó cã́acwã Diosdih ĩ wʉ̃hnibʉt tʉ́ini caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah queétdih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maátcanjeh, nihat bʉʉ ñi wẽi ennidih yeebdíh eníhcannitboó ĩ boto mao jéena beedábipna caá. Biíc jee dáh biíh dahjih lajni ã wihcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

Péeni yeó jáap jã́tih ded pah ã yapat pínah

(Mt 24.3-28; Mr 13.3-23)

7 Páant ã niijíchah joinít, queétboó nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joí enep wʉt jĩ:

—Bohéní, páant ma niiját ¿débólih tigaá ã yapbi? ¿Ded pah tigaá jwiít jwĩ jéihbi? ĩt niijíp wʉt jĩ.

8 Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ: “¡Yeéb ñi tʉ́i chãja chaáh! Bita ĩ yeeatdih ñi joicá bojoó. ‘Weém Cristo caá’, niíj yeenit, dawá ĩ jʉ̃óhbipna caá. ‘Yeejépwã ñi maáta ĩ wẽpat dʉ́ʉc wáinit, yeebdíh tʉ́i ʉbni pínah ã jʉmna caá’, ĩ niijíchah yʉhna, yeébboó ñi joyáh bojoó. 9  Dawá baácdih moón ĩ míic mawat doonádih joinít, biíh baácdih moón ĩ maátadih yohíhna, ĩ míic mawat doonádihbʉt joiná, ñi ʉ́ʉmca bojoó. Péeni yeó jáap jã́tih páant ã yapbipna caá. Obohjeéhtih, caán péeni yeó jáap caán láajeh ã nihcan niít.

10  “Caán láa biíc baácdih moón biíh baácna bejnit, ĩ míic maobipna caá. Pánihna, nihat baácboó bʉ́dí míic mawat ã jʉmbipna caá. 11  Dawá pebhboó bʉ́dí baác méméat, nʉʉgʉ́p láa, wẽpép wʉnat ã jʉmʉchah, dawá ĩ wʉnbipna caá. Nin baácboó tʉbit yeejép ã yapachah, jeámantbʉt ʉ́ʉm náah jʉmni ã jígohbipna caá. 12  Obohjeéhtih, páant ã yapat pínah jã́tih, yeebdíh eníhcannitboó teonit, yeejép ĩ chãjbipna caá. Pánih chãjnit, ñi míic wáacat mʉʉdíh moón maátadih naóh yacnit, nemat mʉʉ́boó ĩ nemat tʉ́ʉtbipna caá. Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib dawá baácdih moón ĩ maátadihbʉt yeebdíh ĩ naóh yacbipna caá. 13  Yeebdíh páant yeejép ĩ chãjachah, wĩ́ih doonádih queétdih ñi naóhbipna caá. 14  Páant ã yapat pínahdih jéihnit, ĩ naóh yacachah, ded pah ñi jepahat pínahdih jã́tih ñi jenah joicá bojoó. 15  Weémboó ded pah ñi naáwát pínahdih wã jéihyabipna caá. Páant ñi naáwáchah joinít, yeebdíh naóh yacnit ĩ jéih niíj jwʉ́ʉbacan niít.* 16  Ñi mána, ñi ʉ́ʉdwã, ñi déewã, ñi pej jʉmnitbʉt yeebdíh naóh yacnit, ñi maátadih ĩ tewat tʉ́ʉtbipna caá, nemat mʉʉ́boó ĩ nemat pínah niijná. Biquínadih nemat mʉʉ́boó nem, bitadih ĩ mao yohbipna caá. 17  Pánihna, wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, nihat yeebdíh ĩ en jʉ̃ihbipna caá. 18  Páant ĩ chãjachah yʉhna, Dios yeebdíh ã tʉ́i wapbipna caá, ñi bʉʉdcát pínah niijná. 19  Páant yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Diosdih cádahcan, wʉnna yʉhna, Diosjeéh páantjeh ñi tʉ́i jʉmbipna caá.

20  “Biíh baácdih moón soldadowã Jerusalén tʉ́tchidih ĩ ñʉh pʉ́ʉda bojbipna caá, diítboó jʉmnit ĩ jéih jwei báccat pínah niijná. Páant ĩ ñʉh pʉ́ʉda bojochah ennit, ‘Nin tʉ́tchi bʉʉdná caá ã chãjap’, ñi niíj jéihbipna caá. 21  Pánih jéihnit, Judea baácdih jʉmnit jeená ĩ jwei béje naáh. Jerusalén tʉ́tchi diítna jʉmnitboó ĩ jwei bác beje naáh. Wápchiboó jʉmnit jweiná, tʉ́tchina ĩ jwʉ́ʉb waad béjca bojo naáh. 22  Páant ñi jweicáh, caán láa Diosdih jepahcannit judíowãdih ĩ yap yohatji jíib ã peéh chãjachah, yeebdíhbʉt ã chʉ̃ʉ́hbipna caá. Páant ĩ yéejat peéh ã chãjachah, jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidih biíc yoobó ã jʉmbipna caá.* 23  Dedh wʉdʉ jʉmnihdih, weh tʉ́ʉhnihdihbʉt jweyát chah ã bʉobipna caá. Caán láa Dios judíowã ĩ yéejatdih bʉ́dí íijnit, queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. Páant ã chãjachah, nin baácdih moón tʉbit ĩ jĩ́gahbipna caá. 24  Biquínadih ĩ mao yohbipna caá. Bitaboodíh teonit, ĩ́ih baácna jʉmat yoobó ĩ ʉb bejbipna caá. Jerusalén tʉ́tchidih moondíh beedánit, queét judíowã nihcannit caán tʉ́tchidih waadnít, maáta ĩ jʉmbipna caá. Tʉ́ttimah, Dios ã jenah joyátji pah, maáta ĩ jʉmatdih ã jwʉ́ʉb dʉ́ʉc wáibipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah

(Mt 24.29-35,42-44; Mr 13.24-37)

25  “Caán péeni yeó jáap tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeó, widh, cʉ́iwãbʉt mácah ĩ jígohbipna caá, Dios ded pah ã chãjat pínahdih cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná. Bʉ́dí mʉj ã nolihat yáaat pah ã yáabipna caá. Pánihna, jeáboó jʉmni mácah jígohatdih ennit, bʉ́dí yáaatdihbʉt joiná, nihat baácdih moón tʉbit ʉ́ʉmnit, bʉ́dí ĩ náhni dahwabipna caá.* 26  Pánih ʉ́ʉmnit, nin baác ded pah ã yapat pínahdih bʉ́dí jenah joinít, jeámant jʉmni ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah enna, náhni joicánnit pah ĩ jʉmbipna caá. 27  Páant ã yapachah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, maáh waadníji, mah tólihjĩh, bʉ́dí yeh iigátjĩhbʉt wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Páant wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat cã́acwã ĩ enbipna caá.* 28  Pánihna, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih ded pah ã jʉ́ʉt waáwátdih ennit, ʉ́ʉmcan, ñi náhni dahwaca bojoó. Yeebdíh tʉ́i ʉbni waícanjeh wã jʉ̃óhbipna caá.

29  “Higuera nah, biíh nahbʉt ded pah ã jʉmatdih ñi náhninaá. 30  Caan náh jáap wawá ã jʉmʉchah ennit, jópchi ã tóah jʉ̃ʉ́wátdih ñipĩ́ jéihna caá. 31  Pánihat pah wã niijátji biíc yoobó ã yapachah ennit, ‘Jesús nin baácboó maáh jʉmʉdih ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhna caá’, ñi niíj jéihbipna caá.

32  “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Wã niijátji biíc yoobó ã yapat pínah jã́tih, nihat caán jʉ́ʉt waáwátdih ennitboó ĩ wʉncan niít. 33  Nihat nin baác jeábʉt ã bʉʉdbípna caá. Obohjeéhtih, wã naáwátboó bʉʉdcánjeh, nihat biíc yoobó ã yapbipna caá.

34  “¡Yeéb ñi tʉ́i jenah joyó chaáh! Bʉ́dí nʉmah jeémátdih chãj, babh máihnit, dawá bií déedih bíbohatdihjeh jenah joiná, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih ñi jenah joicán niít. Pánih jenah joicán, ñi jéihcat láa yeebdíh ñi yéejat peéh chãjadih wã jʉ̃óhbipna caá. 35  Nihat baácdih moonbʉ́t ĩ jenah joicát láa wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. 36  Pánihna, yeó jáap jʉmat pah tʉ́i jenah joinít, Dios ã teo wáacatdih ñi ʉʉ́bʉ́, yeejép ã yapachah yʉhna, weemdíh ñi cádahcat tʉ́ʉt niijná. Pánih yap yohnit, weemdíh cádahcan, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé pebh tíiccanjeh ñi ñʉhbipna caá”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó bohénit, cheyeh jʉmat pah tʉ́tchimant jwʉ́ʉb bac bejnit, Olivo Jeéboó Jesúswã ĩpĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ.* 38 Pánihna, cã́acwãboó Jesús ã naáwáchah bʉ́dí joííhnit, cheibitjeh jáanit, Dioíh mʉʉ́boó ĩpĩ́ jʉibí páñap wʉt jĩ.

22

Judas maátajĩh ã míic wéheat

(Mt 26.1-5,14-16; Mr 14.1-2,10-11; Jn 11.45-53)

1 Paacánni pandih jeémát yeó jáap, Pascua ĩ niijní, bahnibit ãt jʉdhdʉp wʉt jĩ. Caán yeó jáapnadih dawá cã́acwã Jerusalén tʉ́tchina ĩpĩ́ míic wáacap wʉt jĩ.* 2 Caán láa sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih, Jesúsdih ĩ tewat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ĩ tewechah, nihat cã́acwã íijnit, queétdih ĩ míic mawat pínahdih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, cã́acwã ĩ encah, ded pah Jesúsdih teonit, ĩ mawat pínahdih ĩt bidip wʉt jĩ.

3 Páant ĩ bidat pónih, nemépwã ĩ maáh, Judas, Iscariote ĩ niijnídih ãt waadáp wʉt jĩ. Caán Judas, Jesús ã bohéni ã jʉmʉchah yʉhna, ã́ih jenah joyátdih ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. 4 Pánih jenah joyát tʉ́ʉt nʉʉmníji Jesús pebh queétdih dʉó wáyat tʉ́ʉt niijná, sacerdotewã ĩ maáta, Dioíh mʉʉdíh wapnit ĩ maátadihbʉt naáwádih ãt bejep wʉt jĩ.

5 Páant ã naáwáchah wẽi joinít,

—Cã́acwã ĩ encah, ded pah soldadowã Jesúsdih ĩ tewat pínah niijná, ma dʉó wáyat pínah jíib, meemdíh jwĩ jíib chãjbipna caá, Judasdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niijíchah joinít, jepahna, cã́acwã ĩ encah, Jesús pebhna ã dʉó wáyat pínahdih Judas ãt jenah joi bídip wʉt jĩ.

Jesús ã bohénit biícdih ã pée jeémát

(Mt 26.27-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

7 Paacánni pandih jeémát yeó jáap, oveja wʉ̃ʉ́hdih ĩpĩ́ maoni yeó jáap, Pascua ĩ niijní yeó jáapdih, 8 Pedro, Juandihbʉt ã nʉmah jeémát pínah mʉʉdíh bidat tʉ́ʉtna, Jesús ãt wahap wʉt jĩ. Pánih wahnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Pascua yeó jáapdih biícdih jwĩ jeémát pínahdih, ñi ámohbi jwʉhʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant ã niijíchah joinít,

—¿Dedjĩh tigaá ámohodih jwĩ bejbi? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

10  —Jerusalén tʉ́tchidih ñi waadáchah, wáam dahjĩh mah beoni yeebdíh ã jwãáhbipna caá. Ãjeéh bejnit, ã waadní mʉʉdíh yeebbʉ́t ñi pée waadá. 11  Waadnít, caán mʉʉ́ mínahdih nin pah ñi niíj ʉʉ́bh joyoó: ‘ “¿Deyoob tígaá Pascua jeémátdih wã bohénitdih wã nʉmah jeémát tólih pínah ã jʉm?” Bohéni ã niijná beé’, caandíh ñi niijí. 12  Páant ñi niijíchah joinít, bʉ́dí chah bóo tólih, nihat jwĩ náahat jʉm beední tólihdih ã jʉ́ʉtbipna caá. Caán tólihboó Pascua jwĩ jeémát pínahdih ñi chãjaá, queét chénewãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

13 Páant ã niijíchah joinít, Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, nihat Jesús ã niijátji pah ĩt jwãááp wʉt jĩ. Pánihna, queétdih jʉ́ʉtni tólihdih waadnít, Pascua ĩ jeémát pínahdih ĩt chãjap wʉt jĩ.

14 Ĩ jeémát hora ã jʉyʉ́chah, ĩ ámohni tólihna jʉibínit, Jesús ã bohénitdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. 15 Páant ĩ jeéméchahjeh, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—¡Wã wʉnat pínah jã́tih, nin Pascua jeémátdih yeebdíh bʉ́dí wã nʉmah jeémíhip be! 16  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Dios pebhboó jwĩ jʉmat pínah jã́tih, chéneji nindih wã jwʉ́ʉb jeémp jwʉhcan niít. Dios ã jenah joyátji pah ã maáh jʉmʉpboó biícdih jwĩ jwʉ́ʉb jeémpbipna caá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant niíj péanit, jiwá iguíh mac jʉmni pamapdih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péanit, ã bohénitdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

—Dáa, yeebjéh ñi babhbaá. 18  Weém páant bóojeh wã babh péa jwʉhna caá. Dios ã maáh jʉmʉpboó biícdih jwĩ jwʉ́ʉb babhbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, ĩt babhbap wʉt jĩ.

19 Páant ĩ babhbat tʉ́ttimah, pandih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péanit, ã bohénitdih ãt daj wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

—Nin pan wĩ́ih bácah panihni caá. Nindih wã dajat pah, weemdíh ĩ maobipna caá, yeebdíh wã tʉ́i ʉbat pínah niijná. Pánihna, yeebdíh wã wʉn wʉ̃hatdih náhninit, nindih ñi jeémé, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

20 Pascua jeémátdih jeémp péanit, Jesús biíh pamapdih jwʉ́ʉb ʉbnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nin iguíh mac wĩ́ih meép panihni caá. Wĩ́ih meépjĩh ñi yéejat jíib bʉʉdáátdih jíib chãjna, Dios biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, yeebdíh wã wʉn wʉ̃hbipna caá.* 21  Obohjeéhtih, ñi joyoó. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah wã pebh ã chʉ́ʉdna caá.* 22  Wã íip jon jã́tih weemdíh ã wʉtatji biíc yoobó wã wʉnbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitdih dʉó wáiniboodíh Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Páant ã niijíchah joinít, “¿Déhe tigaá ã dʉó wáibi?” queétjeh ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

“¿Déhe tigaá maáh panihni ã jʉmbi?” ĩ míic niiját

24 Pánih jeémpnajeh, ã bohénitboó nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Jwĩjeéh jʉmni déhe tigaá maáh panihni ã jʉmbi?” ĩt niijíp wʉt jĩ.*

25 Páant ĩ míic niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Judíowã nihcannit ĩ maáta ĩ́ih cã́acwãdih tʉbit wʉtnit caá. Pánih chãjna, ‘Yeebdíh wã tʉ́i teo wáacna caá’, queétdih ĩpĩ́ niijná yʉh caá. 26  Obohjeéhtih, queét ĩ chãjat pah, yeéb ñi chãjca bojoó. Ded chah jʉmíhna, ʉ́ʉdyi pah ã jʉmʉ naáh. Maáh jʉmíhna, teo wʉ̃hni pah ã jʉmʉ naáh.* 27  Jeémp chʉ́ʉdnitdih teo wʉ̃hnitboó jeémátdih ĩpĩ́ cáagna caá. Pánihna, jeémpnitboó maáta panihnit ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, weémboó ñi Maáh jʉmna yʉhna, teo wʉ̃hni pah wã jʉmna caá.*

28  “Yeéb wãjeéh pée cádahcan, yeejép ã yapachah yʉhna, ñi jweicáp be. 29  Páant ñi jʉmʉchah, wã íip weemdíh maáh ã waadáát pah mʉntih, yeebdíhbʉt maáta wã waadábipna caá, 30  doce judíowã poómp ĩ maáta ñi jʉmat pínah niijná. Páant bólihna yeebdíh wã jwʉ́ʉb nʉmah jeémp babhbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Pedro ã yeeat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 26.30-35; Mr 14.26-31; Jn 13.36-38)

31 Páant queétdih niíj naóh péanit, Pedroboodíh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Simón, Simón, meemdíh bainí wã naáwíhna caá. Yeéb nihat weemdíh ñi cádahat pínah niijná, Satanás Diosdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt yʉh be. 32  Obohjeéhtih, ma cádahcat pínah niijná, weémboó meemdíh bʉ́dí wã ʉʉ́bʉ́p be. Pánihna, jwʉ́ʉb tʉ́i jenah joinít, bita wĩ́ihwãdih ma teo wáacá, queétbʉt biíc yoobó ĩ jwʉ́ʉb tʉ́i jenah joyát pínah niijná, Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.

33 —Maá, majeéh weemdíhbʉt nemat mʉʉ́boó ĩ nemechah, ĩ mawachah yʉhna, weémboó meemdíh wã cádahcan niít, Pedro ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

34  —Pedro, meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Bʉʉjeh mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, biíc peihcanni láa ‘Caandíh wã jéihcan caá’, ma niíj yeebipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Caandíh ĩ tewat pínahdih Jesús ã naáwát

35 Pedrodih páant niíj péanit, nihat ã bohénitdih nin pah Jesús ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Wĩ́ih doonádih naáwát tʉ́ʉtna, yeebdíh wã wahachah, dinerodih ʉbcan, bií déedih yacat pínah wʉh wʉʉ́hdih ʉbcan, zapatosdihbʉt ʉbcah yʉhna, ¿náahat yeebdíh ã jʉmnit jĩí? ãt niijíp wʉt jĩ.*

—Jwiítdih náahat ã wihcan jĩí, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

36  —Obohjeéhtih, bʉʉ láa ded dinero bíbohni, bií dée yacat pínah wʉh wʉʉ́hdih bíbohnibʉt ã ʉb beje naáh. Íibat naadíh bíbohcanni ã́ih jih bóo yégueh chóodih jíib chãj wʉ̃hnit, caán jíibjĩh íibat naadíh ã jíib chãja naáh. Tʉbit tobohat láa jʉ̃óhna caá ã chãjap. 37  Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah weemdíh ĩt niíj daacáp tajĩ. ‘ “Yeejép chãjni caá”, niijnít, caandíh ĩ peéh chãjbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.*Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Páant ĩ niíj daacátji biíc yoobó weemdíh eníhcannit ĩ chãjbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

38 —¡Maá, ma eneé! Ninjĩh chéne íibat naá ã jʉmna caá, queét ĩt niijíp wʉt jĩ.

—¡Páant bóojeh! Caandíh ñi jenah joí cádahaá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Getsemaní pácahi jʉmʉpboó Jesús ã ʉʉ́bát

(Mt 26.36-46; Mr 14.32-42)

39 Páant niíj péa, bac bejnit, cheyeh jʉmat pah ãpĩ́ bejepboó Olivo Jeená ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Ã bohénitbʉt ãjeéh ĩt bejep wʉt jĩ. 40 Caanná jʉibínit, Jesús nin pah queétdih ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Yeebdíh Satanás ã yéejaat tʉ́ʉtʉchah, caandíh jepahcat tʉ́ʉt niijná, Diosdih ʉʉ́bát caá náahap, ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Páant niíj péa, chibít yʉʉ́pbit bej, bódicha caj yoh ñajnit, 42  “Paá, ma náahna, weemdíh ma wʉnat tʉ́ʉtca bojoó. Obohjeéhtih, weém wã wʉníhcah yʉhna, meémboó páant ma náah yacachah, wã wʉn wʉ̃hbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

43 Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chahjeh, Dios ã wahni ángel caandíh jígohnit, ãt teo wáacap wʉt jĩ. 44 Tʉbit jĩ́gahnit, Jesús ã íipdih bʉ́dí ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉʉ́bhnit, bʉ́dí tʉ̃p bejna, meépjĩh widni ãt chíinap wʉt jĩ.

45 Pánih ʉʉ́bh péa, jwʉ́ʉb ñah ñʉhnit, ã bohénit pebh ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Páant ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, bʉ́dí jĩ́gahnit, tʉbit chʉʉná, ĩtát ʉ̃wah bejep wʉt jĩ. 46 Páant ĩ ʉ̃wʉchah ennit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj wʉcʉp wʉt jĩ:

—Ñi jáa bojoó. ¿Dépanih ʉ̃o tigaá ñi chãj? Yéejatdih tʉ́i yap yohat tʉ́ʉt niijná, Diosdih ʉʉ́bát caá náahap, ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesúsdih eníhcannit caandíh ĩ tewat

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)

47 Jesús páant ã niijíchahjeh, dawá cã́acwã ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Judas, Jesús ã bohéniji, queétdih ãt dʉó wái jʉibínap wʉt jĩ. Pánih dʉó wái jʉibínit, Jesúíh pʉ́o tíibdih nomnit, caandíh ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 48 Páant ã ʉʉ́bʉ́chah, Jesús caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Judas, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih pʉ́o tíib nomnit ʉʉ́bhna, weemdíh eníhcannitdih jʉ́ʉt niít ma chãjap? ãt niijíp wʉt jĩ.

49 Páant ã niijíchah, Jesús ã bohénit ded pah ã yapat pínahdih jéihnit, nin pah caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Maá, nin jwĩ bíbohni íibat naajĩ́h queétdih jwĩ mao jĩíh? ĩt niijíp wʉt jĩ.

50 Páant ĩ niijíchahjeh, biíc Jesús ã bohéniboó sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hniíh jéihyepmant bóo moli chóodih ãt dʉ́ʉc bóod yohop wʉt jĩ. 51 Páant ã dʉ́ʉc bóod yohochah ennit,

—Páant ñi chãjca bojoó, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niijnít, ã́ih moli chóo jʉmʉpjiboó teo jã́hanit, booanachah, jáap chóo ãt jígohop wʉt jĩ. 52 Pánih booanit, sacerdotewã ĩ maáta, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowã ĩ maáta, bita maáta biícdih caandíh tewedih jʉibínitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanihna nʉʉmnídih tewat pah íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ʉbnit, weemdíh tewedih ñi jʉ̃óh? 53  Yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó ñijeéh wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh ñi teocap be. Obohjeéhtih, bʉʉ nemépwã ĩ maáhdih jepahnit, ded pah ñi weñat pínahdih Dios ã chãjat tʉ́ʉtna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Pedro ã yeeat

(Mt 26.57-58,69-75; Mr 14.53-54,66-72; Jn 18.12-18,25-27)

54 Pánih Jesúsdih teonit, sacerdotewã ĩ maáíh mʉʉná ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb bejechah, Pedroboó yʉʉ́pjeh ãt en péenap wʉt jĩ. 55 Maáíh mʉʉná waád jʉibínit, Jesúsdih teonitji soldadowã wáihyat jʉ́dʉ diítboó tʉʉ ĩt cáo jwejep wʉt jĩ. Pánih cáonit, ĩt mée chʉ́ʉd pʉ́ʉda bojop wʉt jĩ. Pedrobʉt ĩ cãtíh ãt mée chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 56 Páant ã chʉ́ʉdʉchah ennit, biíc teo wʉ̃hnih queétdih nin pah mit niijíp wʉt jĩ:

—Ninbʉt Jesúsjeéh jʉmni beé, mit niijíp wʉt jĩ.

57 Obohjeéhtih, Pedro nin pah ãt niíj yeenap wʉt jĩ:

—Caandíh wã jéihcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

58 Tʉ́ttimah, biíh jwʉh Pedrodih ennit,

—Meembʉ́t ĩjeéh jʉmni caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Nihcan caá, Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.

59 Biíc hora tʉ́ttimah, biíh jwʉh bitadih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yoobópdih tigaá ninbʉt Jesúsjeéh jʉmniji caá. Caandíh péenit Galilea baácdih moón míicjeh caá. Ninbʉt Galilea baácdih bóo jʉmna, ãjeéh péeni mʉn tigaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

60 —¡Ma niijnídih wã jéihcan caá! Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, mʉjbai ãt ewep wʉt jĩ. 61 Páant ã ewechahjeh, Jesús Pedrodih ãt tac pʉ́ʉd enep wʉt jĩ. “Bʉʉ chei mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, ‘Weém nin newédih wã jéihcan caá’, biíc peihcanni láa ma niíj yeebipna caá”, Jesús ã niijátjidih Pedro ãt náhninap wʉt jĩ. 62 Pánih náhninit, bac bej, bʉ́dí ãt jʉñʉ́p wʉt jĩ.

Jesúsdih deohnit, ĩ pʉñat

(Mt 26.67-68; Mr 14.65)

63 Jesúsdih wapnit soldadowã caandíh yeejép deohnit, ĩt pʉñʉp wʉt jĩ. 64 Pánih pʉ̃init, ã́ih quíibdih nem chéonit, nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joí dehwep wʉt jĩ:

—¿Déhe tibeé meemdíh pʉ̃i? ĩt niijíp wʉt jĩ. 65 Pánih chãjnit, Jesúsdih yeejép ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

Maáta Jesúsdih ĩ naóh yacat

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)

66 Baáb jéenechah, judíowã ĩ maáta, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt ĩt míic wáacap wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáacachah, soldadowã Jesúsdih ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. 67 Caanná ĩ ʉb waád jʉibínachah, queét míic wáacnitboó nin pah Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Jwiítdih yoobópdih ma naáwá. ¿Meém Dios ã wahni Cristo niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Yeebdíh wã naáwáchah yʉhna, ‘Yoobópdih nihcan caá’, ñi niijbípna caá. 68  Yeebdíhbʉt wã ʉʉ́bh joyóchah, ñi jepahcan niít. 69  Obohjeéhtih, Dios chah wẽpni ã jéihyepmant bóo bʉwámant weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé chʉ́ʉdnit, nihatdih wã wʉtbipna caá, Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

70 —Páant niijná, ¿Meém Dios wʉ̃ʉ́h niít? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Caan tígaá weém, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

71 Páant ã niíj jepahachah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niíj wéhenap wʉt jĩ:

—Nin Diosdih bʉ́dí ã yéej naáwáchah, jwĩ joiná caá. Pánihna, biíh naóh yacni pínahdih bidat náahcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

23

Maáh Pilato pebhna Jesúsdih ĩ ʉb bejat

(Mt 27.1-2,11-14; Mr 15.1-5; Jn 18.28-38)

1 Queét maátajeh míic wéhe péanit, Jesúsdih Pilato pebhna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 2 Ã pebhna ʉb jʉibínit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj naóh yacap wʉt jĩ:

—Nin newé jwĩ déewãdih ã yee naáwáchah, jwiít jwĩ joyóp be. Jwĩ maáh Césardih dinero ã wʉ̃hat tʉ́ʉtcap be. ‘Weém Dios ã wahni Cristo ñi maáh caá’, ãpĩ́ niijíp be, Pilatodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant ĩ niijíchah joinít, Pilato Jesúsdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Meém judíowã ĩ maáh niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma niiját pahjeh tigaá, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

4 Páant ã niijíchah joinít, Pilato sacerdotewã ĩ maátadih, bita en ñʉhnitdihbʉt nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nindih dedé peéh mawat wihcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, queét chah ĩt naóh yacap wʉt jĩ.

—Caán nihat ã bohénitdih yeejép ã chãjat tʉ́ʉtna caá. Galilea baácdih moondíh jwíih bohénit, Judea baácdih moondíh, nin tʉ́tchidih moondíhbʉt yeejép ãpĩ́ bohéna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Herodes Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

6 Páant ĩ niijíchah joinít, Pilatoboó queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Galilea baácdih moondíh jwíih bohéna, ¿nin Galilea baácdih bóo niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

7 —Caán baácdih bóo tigaá, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

Páant ĩ niíj jepahachah joinít, Galilea baácdih moondíh Herodes maáh ã jʉmʉchah, Pilato Herodes pebhna Jesúsdih ãt wahap wʉt jĩ. Pascua yeó jáapnadih Herodes Jerusalén tʉ́tchiboó jʉibíni ãt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. 8 Páant ã wahni Herodes pebhna ã jʉibínachah, Herodesboó caandíh ennit, bʉ́dí ãt weñep wʉt jĩ. Jesús ded pah ã chãjat doonádih joiníji maatápdih Jesús ã wẽp chãjatdih bʉ́dí ãt eníhip wʉt jĩ. 9 Pánihna, Jesús Herodes pebhna ã jʉibínachah, Herodes maatápdih ãtih ʉʉ́bh joí ñʉʉnʉ́p wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caandíh Jesús ãt jepahcap wʉt jĩ. 10 Sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt, Herodes pebhna jʉibí ñʉhnit, Jesúsdih chah yeejép ĩt naóh yacap wʉt jĩ. 11 Tʉ́ttimah, Herodes ã́ih soldadowã biícdih yeejép niijnít, Jesúsdih ĩt dehwep wʉt jĩ. Pánih deohnit, tʉ́ini yégueh chóo, maáh ã dʉwát dée chóodih yacnit, Pilato pebhna ĩt wah jwʉ́ʉba bojop wʉt jĩ. 12 Pánihna, caán yeó jáapjeh Jesúsdih ĩ míic wah jwʉ́ʉba boj ñʉhna, Herodes Pilatojĩh ĩt míic wẽi jwíihip wʉt jĩ. Páant ĩ chãjat pínah jã́tih ĩt míic eníhcap wʉt jĩ.

Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtat

(Mt 27.15-26; Mr 15.6-15; Jn 18.38–19.16)

13 Jesúsdih Pilato pebhna ĩ jwʉ́ʉb ʉb jʉibínachah, Pilatoboó sacerdotewã ĩ maátadih, judíowã ĩ maátadih, cã́acwãdihbʉt ãt míic wáacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 14 Páant ĩ míic wáacat tʉ́ttimah, nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Nindih weemdíh ʉb jʉ̃óhnit, ‘Cã́acwãdih yeejép chãjat tʉ́ʉtni caá’, ñi niíj naóh yacap be. Páant ñi niíj naóh yacachah joinít, yeéb ñi enechah, caandíh wã ʉʉ́bh joí beedánap be. Obohjeéhtih, dedé peéh mawat caandíh ã wihcan caá. 15 Herodesbʉt caandíh ʉʉ́bh joí ennit, dedé ã yéejatjidih bid jʉicánjeh, jwĩ pebhna ãt jwʉ́ʉba bojop taga. 16 Pánihna, caandíh pʉñat tʉ́ʉtnitjeh, wã bacabipna caá, Pilato queétdih ãtih niijíp wʉt yʉh jĩ.

17 Pascua jʉmat pah nemat mʉʉ́boó jʉmni ĩ náahnidih Pilato ãpĩ́ bacanap wʉt jĩ. 18 Pánihna, “Jesúsdih wã bacami caá”, ã niijíchah joinít, nihat cã́acwã nin pah ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—¡Caán newédih bacacanjeh, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ¡Barrabásboodíh jwiítdih ma baca wʉ̃hʉʉ́! ĩt niijíp wʉt jĩ.

19 Jerusalén tʉ́tchiboó jʉmnit Romano maátadih ã yohíhatji jíib, bitadih ã mao yohatji jíibbʉt, Barrabás nemat mʉʉ́boó ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 20 Pánihna, Pilato Jesúsboodíh bacaíhnit, cã́acwãdih ãt jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ, páant mʉntih. 21 Obohjeéhtih, páant ã bacaíhichah joinít,

—¡Cruzboó péoh dodhnit, caandíh ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

22 Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít,

—Yeéb páant ñi niíj ñaacáchah, ¿dedé tigaá caán ã yéej chãjatji jʉm? Obohjeéhtih, dedé ã yéejat peéh mawat ã wihcah, caandíh wã mao yohat tʉ́ʉtcan niít. Pánihna, pʉñat tʉ́ʉtnitjeh, wã bacabipna caá, Pilato queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

23 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, chah ĩt yoób ñaacáp wʉt jĩ, bʉca.

—¡Jesúsdih cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ĩt niijíp wʉt jĩ.

Páant tʉbit ĩ niíj ñaacáchah joiná, Pilato ã jenah joyát tʉ́ʉt nʉʉmnít, 24 ĩ niiját pah ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 25 Pánih jepahnit, cã́acwãdih mao yohni, nemat mʉʉ́boó jʉmni, cã́acwã ĩ ʉʉ́bhni Barrabásboodíh Pilato ãt bacanap wʉt jĩ. Jesúsdih cruzboó ãt yoób mao yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, bʉca.

Jesúsdih cruzboó péoh dodhnit, ĩ mawat

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Jn 19.17-27)

26 Jesúsdih soldadowã cruzdih bewanit, caandíh mao yohat tʉ́ʉt niijná, ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. Pánih ʉb bejnit, Simón wʉ̃t jʉmni, Cirene tʉ́tchidih bóodih ĩt jwãááp wʉt jĩ. Jerusalén tʉ́tchidih ã waád jʉibínachah, caandíh Jesúíh cruzdih ĩt bewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih bewat tʉ́ʉtnit, Jesús tʉ́ttimah caandíh ĩt péeat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

27 Jesúsdih ĩ ʉb bejechah, dawá cã́acwã caandíh ĩt en péenap wʉt jĩ. Yaádhbʉt caandíh bʉ́dí ĩt ñaác jʉ̃í péenap wʉt jĩ. 28 Páant ĩ ñaác jʉ̃í péenachah, tac pʉ́ʉd ennit, Jesús queét yaádhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Yeéb Jerusalén tʉ́tchidih moón yaadá, weemdíh ñi jʉ̃icá bojoó. Yeéb míicjeh, ñi wehdihbʉt jʉñát caá náahap. 29  Biíh yeó jáap yeebdíh yeejép ã yapachah, ‘Weh wihcannit yaádh chah wẽinit ĩ jʉmna caá’, ñi niijbípna caá. 30  Pánihna, ʉ́ʉm jweííhna, ‘¡Jeená jwiítdih ma jãh jʉ̃ʉ́wʉ́!’ ñi niijbípna caá.* 31  Ñi jenah joyoó. Weém tʉ́ini wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh yeejép chãjnit, yeéb yéejnitboodíh bácah, chah yeejép ĩ chãjbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

32 Jesúsdih, chénewã yéej chãjnitdihbʉt ãjeéh mao yohat tʉ́ʉt niijná, Waó Iidíp Dah wʉ̃t jʉmni jeéboó soldadowã ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 33 Caán jeená jʉibínit, Jesúsdih cruzboó péohnit, ĩt pʉd dodhdop wʉt jĩ. Yéejnitdihbʉt biíh cruznadih péohnit, ĩt pʉd dodhdop wʉt jĩ. Biíc yéejnidih Jesús ã jéihyepmant bóo bʉwámant, biíhdih ã wáyámant bóo bʉwámant, Jesúsdih tac yoób ĩt dodhdop wʉt jĩ. 34 Páant ĩ péoh dodhdat tʉ́ttimah, cruzboó ñʉhnit, Jesús ã íipdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ: “Weemdíh mao yohnit ĩ yéejatdih ma yohoó, Paá. Ded pah ĩ chãjatdih ĩ beh joicán caá”,* ãt niijíp wʉt jĩ.

Cruzboó ñʉhnitdih wapnit soldadowã Jesúíh yégueh chóojidih “¿Deíh tigaá ã jʉmbi?” míic niijnít, tíhwat jʉ́dʉnabitjĩh ĩt yoh tíhwip wʉt jĩ.

35 Dawá cã́acwã pebhbit ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ. Judíowã ĩ maátabʉt en ñʉhnit, Jesúsdih nin pah ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—Cã́acwãdih tʉ́i teo wáacni jʉmna, Dios ã wahni Cristo nihna, caanjéhbʉt ã míic teo wáaca naáh, ĩt niijíp wʉt jĩ.

36 Soldadowãbʉt caandíh deoh naóhnit, ã pebh jʉibínit, bijni iguíh macdih Jesúsdih babhbat tʉ́ʉtna, ĩtih toonap wʉt yʉh jĩ. 37 Pánih toonit, queétbʉt nin pah ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

—¡Meém judíowã ĩ maáh jʉmna nihna, ma wẽpatjĩhjeh ma míic tʉ́i teo wáacá! ĩt niijíp wʉt jĩ.

38  “Nin judíowã ĩ maáh caá”, ĩ niíj daácni nʉ́odih Jesúíh wao cháh cruzboó ĩt nah péoh bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ.

39 Biíc péoh dodhni Jesúsdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¡Meém Dios ã wahni Cristo jʉmna nihna, ma wẽpatjĩh ma míic teo wáacá! ¡Jwiítdihbʉt ma teo wáacá! ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Obohjeéhtih, páant niíj jʉ̃ihnidih biíh yéejniboó nin pah ãt niíj jʉ̃ih jwʉ́ʉbanap wʉt jĩ:

—¡Caandíh páant ma niijcá bojoó! ¿Páant niijná, Diosdih ma ʉ́ʉmcan niít? Meemdíh peéh mawat biíc yoobó caandíh ã jʉmna caá. 41 Jwiít yéej chãjnitdih ĩ peéh mawachah, yoobópdih caá. Obohjeéhtih, nin ã yéej chãjcah yʉhna, caandíh ĩ peéh maona caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant niíj péanit, Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Jesús, meém maáh waadná, weemdíh ma tʉ́i náhninaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

43  —Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Bʉʉ yeó jáapjeh Tʉ́ini Pebhboó wãjeéh ma jʉmbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ã wʉnat

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Jn 19.28-30)

44 Páant ĩ péoh dodhdat tʉ́ttimah, yeó jáap tac yoób ãt dʉpʉ́áh bejep wʉt jĩ. Pánihna, nihat baác dʉpʉ́niji biíc peihcanni horas tʉ́ttimah ãt jwʉ́ʉb baabáh bejep wʉt jĩ, páant mʉntih. 45-46 Páant ã jwʉ́ʉb baabáh bejat pínah jã́tih, Jesús nin pah ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—Wĩ́ih caolihdih ma ʉbʉʉ́, Paá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Páant niíj péanit, ãt wʉnah bejep wʉt jĩ. Páant ã wʉnʉchahjeh, Dioíh mʉʉ́ diítboó ĩ jãh yaíhni bʉ́dí wʉ́ʉpni chóo yeo dei bejna, chéne chóo pah ãt chãwáp wʉt jĩ.*

47 Páant niijnít, Jesús ã wʉnʉchah ennit, pebh ñʉhni soldadowã ĩ maáhboó Diosdih wẽinit,

—Nin yéejniji ãt nihcan tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

48 Pánihna, nihat enedih wáac jʉibínitji Jesús ã wʉnʉchah ennit, bʉ́dí jĩ́gahnit, ĩ́ih mʉʉnáboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 49 Obohjeéhtih, nihat Jesúsdih jéihnit, Galilea baácmant ãjeéh jʉ̃óhnit yaádhbʉt Jesúsdih yʉʉ́pbit ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ.*

Jesúíh bácahjidih ĩ yohat

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Jn 19.38-42)

50-51 Caán láa José wʉ̃t jʉmni, Judea baácdih bóo, Arimatea tʉ́tchimant Jerusalén tʉ́tchina jʉibíniji ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Yoobópdih chãjni, Dios ã maáh jʉmatdih pã́ini wʉt jĩ. Judíowã ĩ maátajeéh jʉmna yʉhna, Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtatdih ãt náahcap wʉt yʉh jĩ. 52 Pánihna, José Pilato pebhna Jesúíh bácahjidih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. 53 Pánih ʉʉ́bh péanit, Jesúíh bácahjidih ʉb deya, tʉ́ini yégueh chóojĩh tainit, wʉnnitdih ĩ yoh jwʉhca naáh jeé íitboó ãt yohop wʉt jĩ. 54 Jesús ã wʉnni yeó jáap judíowã ĩ chooát pínahdih ĩ ámohat yeó jáap wʉt jĩ. Pánihna, ĩ chooát pínah hora jã́tihbitjeh ã jʉmʉchah, Jesúíh bácahjidih tʉ́i ámohcanjeh ãt yohop wʉt jĩ. Chooát yeó jáap tʉ́ttimah ãt tʉ́i ámoh péaíhip wʉt yʉh jĩ.

55 Galilea baácmant Jesúsjeéh jʉ̃óhnit yaádh, ã yohat pínah íitboó Jesúíh bácahjidih ã ʉb bejechah, Joséjeéh ĩt en péenap wʉt jĩ. Pánihna, caán jeé íitna jʉibínit, ã́ih bácahjidih ã yohochah, ĩt enep wʉt jĩ. 56 Pánih en péa, ĩ́ih mʉʉná jwʉ́ʉb bejnit, Jesúíh bácahjidih ĩ ñáñat pínah chej jʉmni nʉ́ona, chej jʉmni macdihbʉt ĩt ámohop wʉt jĩ. Pánihna, chooát hora ã jʉyʉ́chah, Moisés ã wʉtatji pahjeh ĩt choonáp wʉt jĩ.*

24

Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Jn 20.1-10)

1 Domingo yeó jáap baáb jéenechah, queét yaádh ĩ ámohni chej jʉmnidih ʉbnit, Jesúíh bácahdih ĩ yohopjiboó caandíh ñáñadih ĩt bejep wʉt yʉh jĩ. 2 Caandíh ĩ yohopji íitna jʉibínit, caán íitdih nematji jeé jʉ́dʉdih bita ĩ pʉ̃tʉ́ dodhdatji pah ã jʉmʉchah, ĩt enep wʉt jĩ. 3 Pánih ennit, caán íitdih waad béjnit, ĩ Maáh Jesúíh bácahjidih ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. 4 Pánih bid jʉicán, “¿Ded pah tigaá ãt bej?” ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ĩ niíj jenah joi ñʉ́hʉchah, chéne neoná yeh iigní yégueh chóo dʉonít, queét yaádh pebh ĩt jígoh ñʉhʉp wʉt jĩ. 5 Páant ĩ jígoh ñʉhʉchah ennit, bʉ́dí ʉ́ʉmna, queét yaádh ĩt páah yoh ñajap wʉt jĩ. Páant ĩ páah yoh ñajachah ennit, ángelwã queétdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá wʉnnitdih ĩ yohopboó Jesúsdih ñi bid? 6 Caán ninboó ã wihcan caá. Jáantjeh ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be. ¿Galileaboó ñijeéh jʉm jwʉhna, yeebdíh ã niijátjidih ñi náhnican niít? 7  ‘Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih yeejépwãdih ĩ wʉ̃hʉchah, cruzboó péoh dodhnit, ĩ mao yohbipna caá. Páant ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá’, yeebdíh ã niíj naáwátjidih ¿ñi náhnican niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.*

8 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús ã niijátjidih ĩt náhninap wʉt jĩ. 9 Pánih náhninit, Jesús once ã bohénitji, bita biícdih ĩ jʉmʉpna ĩ enatjidih naáwádih ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 10 Queét yaádh María Mágdala tʉ́tchidih bóli, Juana, biíh wili María Santiago íin, bita yaádhbʉt ĩjeéh bejnit Jesús ã bohénitjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 11 Obohjeéhtih, ĩ naáwáchah joiná yʉhna, “Nih yáana caá. Déhenit yaadábeh caá”, niíj jenah joinít, queét yaádhdih ĩt joyáh bojop wʉt jĩ.

12 Obohjeéhtih, Pedroboó ĩ naáwáchah joinít, Jesúíh bácahjidih ĩ yohopjina ãt ñáo ñah bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, jeé íit diítna péeb jéen ennit, Jesúíh bácahjidih ĩ pinni chóojijeh ã ñajachah, ãt enep wʉt jĩ. Pánih en, bʉ́dí jenah joinít, ã́ih mʉʉ́boó ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

Emaús tʉ́tchina bejnitdih Jesús ã jígohat

(Mr 16.12-13)

13 Caán yeó jáapjeh chénewã Jesúsjeéh péenitji Emaús tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Jerusalén tʉ́tchimant Emaús tʉ́tchina once kilómetros wʉt jĩ. 14 Pánih bejna, nihat Jesús ded pah ã yapatjidih queétjeh míic wéhe bejna ĩt chãjap wʉt jĩ. Jesús cruzboó ñʉhnit, ã wʉnatjidih, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wátji doonádihbʉt míic wéhe bejna ĩt chãjap wʉt jĩ. 15 Páant ĩ míic wéhe bejechah, queétdih ñʉʉ́n jwãáh jʉibínit, ĩjeéh Jesúsjeh ãt bejep wʉt yʉh jĩ. 16 Obohjeéhtih, caandíh ĩt beh encap wʉt jĩ.

17 Pánih ñʉʉ́n jwãáh jʉibínit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dépanihatdih míic wéhe bej tigaá ñi chãj? ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah, chãonít, wẽicanjeh, caandíh ĩt en ñʉhʉp wʉt jĩ. 18 Pánih en ñʉhnit, Cleofas caandíh nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—¿Meém Jerusalén tʉ́tchidih nih jibni niít? ¿Bʉʉ yeó jáapna caán tʉ́tchiboó ded pah ã yapatjidih ma jéihcan niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

19  —¿Dedé ã yapatjidih niij tígaá ñi chãj? Jesús ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Jesús, Nazaret tʉ́tchidih bóodih ã yapat. Caán Dios naáwátdih naóh yapani jʉmna, ã naáwát wẽpni, ã chãjatbʉt wẽpni beé. Páant ã jʉmatdih Dios ã enechah, nihat cã́acwãbʉt ĩ enep be. 20 Tʉ́ttimah, Dioíh mʉʉdíh en daonít maáta, bita jwĩ maátabʉt caandíh peéh mawat pínah niijná, Romanowãdih ĩ wʉ̃hʉchah, queét cruzboó péoh dodhnit, ĩ mao yohop be. 21 ‘Romanowã ĩ wʉtatdih Jesús jwiít judíowãdih ã tʉ́i ʉbbipna caá’, niíj jenah joinít, bʉ́dí wẽina jwĩ chãjap yʉh be. Obohjeéhtih, ã wʉnʉp be. Bʉʉ ã wʉnat tʉ́ttimah biíc peihcanni yeó jáapjeh ã yapna caá. 22 Biquína jwiít biícdih Jesús báadhdajeéh péenit yaádh jwiítdih ĩ naáwáchah, jwĩ joí wʉ́hi bejep be. Bʉʉ cheibitjeh Jesúsdih ĩ yohopji jeé íitna jʉibínit, 23 ã́ih bácahjidih ĩt bid jʉicáp wʉt be. Bid jʉicánjeh, jwĩ pebhboó jwʉ́ʉb jʉinít, ángelwãdih ĩ enatjidih jwiítdih ĩ naáwáp be. ‘Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be’, ángelwã queétdih ĩ niíj naáwátjidih jwiítdih ĩ jwʉ́ʉb naóh yapanap be. 24 Bita jwĩjeéh jʉmnitbʉt Jesúsdih yohopji jeé íitna ĩt bejep wʉt be. Caanná jʉibínit, queét yaádh ĩ naáwátji pah ĩt enep wʉt be. Obohjeéhtih, Jesúsdih ĩt encap wʉt be, Emaús tʉ́tchina bejnit Jesúsdih ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ.

25 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yeéb tʉ́i jenah joicánnit jʉmna, Dios naáwátdih naóh yapanit nihat ĩ daacátjidih páantjeh ñi joyáh bojna caá. Páant ñi joyáh bojat jíib, ñi beh joicán caá. Tʉ́i joinít, ñi beh joyóchah, ãta tʉ́i tagaá. Nin pah Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt niíj daacáp tajĩ. 26  ‘Dios ã wahni pínahdih cã́acwã bʉ́dí yeejép chãjnit, ĩ mao yohbipna caá. Páant ĩ mawat tʉ́ttimah, Dios caandíh booanit, ã pebhboó maáh ã waadábipna caá’, naóh yapanit ĩt niíj daacáp tajĩ, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Tʉ́ttimah, Dios ã wahni Cristodih ded pah ã yapat pínahdih nihat Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidih Jesús queétdih ãt beh joyánap wʉt jĩ. Moisés ã daacátjidih jwíih bohé, tʉ́ttimah nihat bita naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt ãt bohénap wʉt jĩ.

28 Páant ĩ míic wéhe bejna, ĩ jʉibíát pínah tʉ́tchidih ĩ tóah bejechah, Jesús caán tʉ́tchidih yap bejni pah ãt nihip wʉt jĩ. 29 Páant ã yap bejíhichah ennit, “Jwĩjeéh ma chão jwʉ́hʉʉ́. Tõo ñáh jʉ̃óhna caá ã chãjap”, Jesúsdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

Páant ĩ niijíchah joinít, ĩjeéh ãt chão jwʉ́hʉp wʉt jĩ.

30 Pánihna, ĩ jeéméchah, Jesús pan dahdih ʉbnit, Diosdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ: “Jeémát ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá”, niíj péanit, queétdih ãt daj wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 31 Páant niíj ʉʉ́bhnit, ã daj wʉ̃hʉchahjeh, caandíh ĩt yoób beh enep wʉt jĩ, bʉca. Ĩ beh enechahjeh, Jesús ãt bʉʉdáh bejep wʉt jĩ.

32 Ã bʉʉdáh bejechah ennit, nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Namáboó jwiítdih jwãáhnit, Dios naáwátdih ã bohé jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ́ih caolih bainí ã wẽican beé, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

33 Pánihna, jeémp péanitjeh, Jerusalén tʉ́tchina waícanjeh ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesús once ã bohénitji bita ĩ chéenwãbʉt ĩ míic wáacapboó ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 34 Jã́tih jwíih míic wáac jʉibínitboó queét chénewã jáap jʉibínitdih nin pah ĩt jípónih jwãáh naáwáp wʉt jĩ:

—¡Jwĩ Maáh ãt boo pʉd jʉ̃óh tagaá! Pedrodih ãt jígohop wʉt be, bʉca, ĩt niijíp wʉt jĩ.

35 Páant ĩ niijíchah joinít, queét jáap jʉibínitbʉt namádih ĩ bejechah, queétdih ded pah ã yapatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. Jesús pan dahdih ʉʉ́bhnit, ã dajachah, caandíh ĩ beh enatjidihbʉt ĩt naáwáp wʉt jĩ.

Jesús ã bohénitjidih ã jígohat

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Jn 20.19-23)

36 Páant ĩ naáwát tacjeh, ĩ cãtíh Jesús ãt jígoh ñʉhʉp wʉt jĩ.

—¿Ñi jʉm caá? Dios ã tʉ́yat ñijeéh ã jʉmʉ naáh, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã niijíchah joinít, “Ã́ih dadahjidih enna caá jwĩ chãjap”, niíj jenah joinít, tʉbit ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 38 Páant ĩ ʉ́ʉmʉchah, queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tigaá ñi ʉ́ʉm? ¿Dépanihna ‘Nin Jesús nihcan caá’, ñi niíj jenah joí? 39  Wĩ́ih téihyanadih, wĩ́ih jítchanadihbʉt ĩ péhwatji íitnadih ñi eneé. Weemdíh ñi teo joyoó. Pánih teo joinít, ñi jéihbipna caá. Dadahjeh wã jʉmʉchah nihna, ñita jéih teo joicán tagaá. ¡Weemjéh tigaá! Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant niijnít, ã́ih téihyana, jítchanadihbʉt, queétdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 41 Obohjeéhtih, páant ã jʉ́ʉtʉchah yʉhna, bʉ́dí wẽina, en wʉ́hi bejnit, páantjeh ĩt tʉ́i jenah joi jwʉ́hcap wʉt jĩ. Páant ĩ tʉ́i jenah joicátdih ennit,

—¿Jeémát ñi bíbohcan niít? Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chah joinít, diibáni queejdíh caandíh ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 43 Páant ĩ wʉ̃hʉchah ʉbnit, queét nihat ĩ enechah, ãt jeémép wʉt jĩ. 44 Pánih jeémp péanit, Jesús queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ñijeéh jʉm jwʉhna, ded pah wã yapat pínahdih yeebdíh wã naáwáp jĩ. Moisés ã daacátji, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji, David Salmos ĩ niijní ã daacátjidihbʉt biíc yoobó weemdíh yapat ã náahap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

45 Páant niijnít, Dios naáwátdih jwʉ́ʉb bohénit, nin pah ãt niíj beh joyánap wʉt jĩ:

46  —Dios naáwátdih daácnit nin pah ĩt niíj naóh daacáp tajĩ. ‘Dios ã wahni pínah Cristo yeejép yapnit, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá.* 47  Páant, ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, cã́acwã ĩ yéejatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, nihat baácdih moondíh ã́ih tʉ́ini doonádih ĩ naóh peét bejbipna caá. Páant ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Diosboó ĩ yéejatdih ã yoh wʉ̃hbipna caá. Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ĩ jwíih naóhbipna caá. Tʉ́ttimah, nihat baácdih moondíhbʉt ĩ naóh peét bejbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ. 48  Pánihna, yeébboó ded pah weemdíh ã yapatdih ennitji, bitadih tʉ́i naáwát caá náahap. 49  Dios ã niijníji yeebdíh teo wáacni pínah Tʉ́ini Espíritudih weémboó yeebdíh wã wahbipna caá. Pánihna, wã wahni pínahdih nin tʉ́tchidih ñi pã́i jwʉhʉʉ́, Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjat

(Mr 16.19-20)

50 Páant niíj péanit, Jesús Jerusalén tʉ́tchimant Betania tʉ́tchi pebh queétdih ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, ã́ih téihyajĩh jʉ́ʉt ñahanit, “Dios yeebdíh ã tʉ́i teo wáaca naáh”, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ. 51 Páant niíj péanitjeh, jeáboó ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ.* 52 Páant ã pʉ́ʉh laab béjechah ennit, caandíh ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, bʉ́dí wẽinit, Jerusalén tʉ́tchiboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 53 Pánihna, caanjĩ́h jʉmna, yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉná bejnit, Diosdih ĩpĩ́ wẽi naáwáp wʉt jĩ.

Páant bóojeh tigaá weém Lucas wã daacát.

* 1:3 Hch 1.1

* 1:5 2Cr 24.10

* 1:15 Nm 6.3

* 1:17 Mal 4.5-6

* 1:19 Dn 8.16; 9.21

* 1:27 Mt 1.18

* 1:31 Mt 1.21

* 1:33 2S 7.12,13,16; Is 9.7

* 1:37 Gn 18.14; Jer 32.16,27

* 1:47 Is 61.10

* 1:55 Gn 17.7

* 1:55 1S 2.1-10; Sal 113.5-9

* 1:59 Lv 12.3

* 1:76 Mal 3.1

* 1:79 Is 9.2

* 2:21 Lv 12.3

* 2:21 Lc 1.31

* 2:23 Ex 13.2,12

* 2:24 Lv 12.6-8

* 2:32 Is 42.6; 49.6; 52.10

* 2:39 Mt 2.23

* 2:41 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8

* 2:52 1S 2.26; Pr 3.4

* 3:7 Mt 12.34; 23.33

* 3:8 Jn 8.33

* 3:9 Mt 7.19

* 3:12 Lc 7.29

* 3:20 Mt 14.3-4; Mr 6.17-18

* 3:22 Gn 22.2; Sal 2.7; Is 42.1; Mt 3.17; Mr 1.1; Lc 9.35

* 4:24 Jn 4.44

* 4:25 1R 17.1

* 4:26 1R 17.8-16

* 4:27 2R 5.1-14

* 4:32 Mt 7.28-29

* 5:3 Mt 13.1-2; Mr 3.9-10; 4.1

* 5:5 Jn 21.3

* 5:6 Jn 21.6

* 5:8-10 Job 7.19-20; Sal 39.13; Is 6.5

* 5:14 Lv 14.1-32

* 5:30 Lc 15.1-2

* 6:1 Dt 23.25

* 6:3-4 1S 21.1-6

* 6:3-4 Lv 24.9

* 6:22 1P 4.14

* 6:23 2Cr 36.16; Hch 7.52

* 6:31 Mt 7.12

* 6:39 Mt 15.14

* 6:40 Mt 10.24-25; Jn 13.16; 15.20

* 6:44 Mt 12.33

* 6:45 Mt 12.34

* 7:22 Is 35.5-6

* 7:22 Is 61.1

* 7:30 Mt 21.32; Lc 3.12

* 7:38 Mt 26.7; Mr 14.3; Jn 12.3

* 8:3 Mt 27.55-56; Mr 15.40-41; Lc 23.49

* 8:10 Is 6.9-10

* 8:16 Mt 5.15; Lc 11.33

* 8:17 Mt 10.26; Lc 12.2

* 8:18 Mt 25.29; Lc 19.26

* 9:5 Lc 10.4-11; Hch 13.51

* 9:8 Mt 16.14; Mr 8.28; Lc 9.19

* 9:19 Mt 14.1-2; Mr 16.14-15; Lc 9.7-8

* 9:20 Jn 6.68-69

* 9:23 Mt 10.28; Lc 14.27; Jn 12.24

* 9:24 Mt 10.39; Lc 17.33; Jn 12.25

* 9:35 Is 42.1; Mt 3.17; 12.18; Mr 1.11; Lc 3.22

* 9:35 2P 1.17-18

* 9:46 Lc 22.24

* 9:48 Mt 10.40; Lc 10.16; Jn 13.20

* 9:54 2R 1.9-16

* 9:61 1R 19.20

* 10:2 Mt 9.37-38

* 10:3 Mt 10.16

* 10:7 1Co 9.14; 1Ti 5.18

* 10:11 Mt 10.7-14; Mr 6.6-11; Lc 9.3-5; Hch 13.51

* 10:12 Gn 19.24-28; Mt 10.15; 11.24

* 10:13 Is 23.1-18; Ez 26.1–28.26; Jl 3.4-8; Am 1.9-10; Zac 9.2-4

* 10:15 Is 14.13-15

* 10:16 Mt 10.40; Mr 9.37; Lc 9.48; Jn 13.20

* 10:19 Sal 91.13

* 10:22 Jn 3.35; 10.15

* 10:27 Dt 6.5

* 10:27 Lv 19.18

* 10:28 Lv 18.5

* 10:28 Mt 22.35-40; Mr 12.28-34

* 10:39 Jn 11.1

* 11:3 Pr 30.8-9

* 11:13 Jn 14.13-14; 15.7,16; 16.23-24; 1 Jn 3.21-22; 5.14-15

* 11:15 Mt 9.34; 10.25

* 11:16 Mt 12.38; 16.1; Mr 8.11

* 11:23 Mr 9.40

* 11:29 Mt 16.4; Mr 8.12

* 11:30 Jon 3.4

* 11:31 1R 10.1-10; 2Cr 9.1-12

* 11:32 Jon 3.5

* 11:33 Mt 5.15; Mr 4.21; Lc 8.16

* 11:42 Lv 27.30

* 11:50-51 Gn 4.8; 2Cr 24.20-21

* 12:1 Mt 16.6; Mr 8.15

* 12:2 Mr 4.22; Lc 8.17

* 12:10 Mt 12.32; Mr 3.29

* 12:12 Mt 10.19-20; Mr 13.11; Lc 21.14-15

* 12:27 1R 10.4-7; 2Cr 9.3-6

* 12:35 Mt 25.1-13

* 12:36 Mr 13.34-36

* 12:40 Mt 24.43-44

* 12:50 Mr 10.38

* 12:53 Mi 7.6

* 13:9 Is 5.1-7; Jer 2.21; 8.13

* 13:14 Ex 20.9-10; Dt 5.13-14

* 13:27 Sal 6.8

* 13:28 Mt 22.13; 25.30

* 13:29 Mt 8.11-12

* 13:30 Mt 19.30; 20.16; Mr 10.31

* 13:35 Sal 118.26

* 14:5 Mt 12.11

* 14:10 Pr 25.6-7

* 14:11 Pr 29.23; Mt 23.12; Lc 18.14

* 14:26 Mt 10.37

* 14:27 Mt 10.38; 16.24; Mr 8.34; Lc 9.23; Jn 12.24

* 15:2 Lc 5.29-30

* 15:5 Is 40.11; Ez 34.11-12; Jn 10.1-16; He 13.20

* 16:10 Mt 25.21; Lc 19.17

* 16:13 Mt 6.24

* 16:16 Mt 11.12-13

* 16:17 Mt 5.18

* 16:18 Mt 5.32; 1Co 7.10-11

* 17:3 Mt 18.15

* 17:14 Lv 14.1-32

* 17:26 Gn 6.5-8

* 17:27 Gn 7.6-24

* 17:29 Gn 18.20–19.25

* 17:31 Mt 24.17-18; Mr 13.15-16

* 17:32 Gn 19.26

* 17:33 Mt 10.39; 16.25; Mr 8.35; Lc 9.24; Jn 12.25

* 18:14 Pr 29.23; Mt 23.12; Lc 14.11

* 18:20 Ex 20.14; Dt 5.18

* 18:20 Ex 20.13; Dt 5.17

* 18:20 Ex 20.15; Dt 5.19

* 18:20 Ex 20.16; Dt 5.20

* 18:20 Ex 20.12; Dt 5.16

* 18:25 Pr 11.28

* 19:10 Ez 34.16

* 19:26 Mt 13.12; Mr 4.25; Lc 8.18

* 19:38 Sal 118.26

* 19:46 Is 56.7

* 19:46 Jer 7.11

* 19:47 Lc 21.37

* 20:9 Is 5.1

* 20:27 Hch 23.8

* 20:28 Dt 25.5

* 20:37 Ex 3.6

* 21:15 Lc 12.11-12

* 21:22 Os 9.7

* 21:25 Is 13.10; Ez 32.7; Jl 2.31; Ap 6.12-13

* 21:27 Dn 7.13; Ap 1.7

* 21:37 Lc 19.47

* 22:1 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8

* 22:20 Jer 31.31-34

* 22:21 Sal 41.9

* 22:24 Mt 18.1; Mr 9.34; Lc 9.46

* 22:26 Mt 20.25-27; 23.11; Mr 9.35; 10.42-44

* 22:27 Mt 20.28; Mr 10.45; Jn 13.12-15

* 22:30 Mt 19.28

* 22:35 Mt 10.9-10; Mr 6.8-9; Lc 9.3; 10.4

* 22:37 Is 53.12

* 22:53 Lc 19.47; 21.37

* 23:30 Os 10.8; Ap 6.16

* 23:34 Sal 22.18

* 23:45-46 Sal 31.5; Hch 7.59

* 23:45-46 Ex 26.31-33; 2Cr 3.14

* 23:49 Lc 8.2-3

* 23:56 Ex 20.10; Dt 5.14

* 24:7 Mt 16.21; 17.22-23; 20.18-19; Mr 8.31; 9.31; 10.33-34; Lc 9.22; 18.31-33

* 24:46 Is 53.1-12; Os 6.2

* 24:49 Hch 1.4

* 24:51 Hch 1.9-11

San Juan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

SAN JUAN

1

Dios biícdih jʉmni nin baácboó ã cã́ac jʉmat

1 Biíhmahjeh ded pah Dios ã jʉmatdih naóhni pínah, Cristo, Diosjeéh ãtát jʉmʉp wʉt jĩ. Caán Cristo Dios yoobát ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 2 Nin baácdih Dios ã chãjat pínah jã́tih, Cristo Diosjeéh ãtát jʉmʉp wʉt jĩ. 3 Caan wʉ́t jĩí nin baácdih jʉmni pínahdih ãt chãjap wʉt jĩ. Nin baácdih, jeádih, nihatdih Dios caandíh ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih chãjat tʉ́ʉtnit, cã́acwãdihbʉt caandíh ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉtʉchah, Cristo nihatdih ãt chãj beedánap wʉt jĩ. Bʉʉ jwĩ ennidih, jwĩ enca naáhdihbʉt ã chãjcah, nihat ãta wihcan tagaá.* 4 Cristo tigaá nihatdih báadhdani. Jiiátjĩh jwĩ jií enat pah, jwĩ íip ded pah ã jʉmatdih caán jwiít cã́acwãdih ã tʉ́i jéihyana caá. 5 Chei jwĩ jéih encat pah, yéej chãjna, jéih encannit panihnit jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, Cristoboó jiiát panihni jʉmna, jwiítdih tʉ́i ennit panihnit ã chãjna caá. Pánihna, dʉpʉ́átboó jiiátdih ded pah ã jéih dʉbacat pah, dedé yéejatbʉt Cristoboodíh ded pah ã jéih yap yohcan caá.

6-7 Cã́acwãdih daabáni Juan wʉ̃t jʉmnidih Diosboó ã wahni Cristoíh doonádih ãt naóh waáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, cã́acwã caandíh joinít, Cristodih ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná.* 8 Caán Juan Cristo ãt nihcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Cristo baabát panihni ã jʉmatdih naóhni Juan ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 9 Caán Cristo baabát panihni, nihat cã́acwã Diosdih ĩ jéihyat pínah niijná, nin baácboó ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ.

10 Dios nin baácdih chãjna, caán Cristo biícdih ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjni Cristo ã jʉmʉchah yʉhna, nin baácdih moónboó caandíh ĩ jéihcap jĩ. 11 Nin ã chãjniji baácdihjeh ãt cã́ac jʉmʉp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ã cã́ac jʉmʉchah yʉhna, ã chãjni baácdih jʉmnitboó caandíh ĩ náahcap jĩ. 12 Páant ĩ náahcah yʉhna, biquína caandíh jepahnitdih Dios ã weh pah ãt chãjap wʉt jĩ. Caandíh jepahnitboó bácah, yoobópdih ã weh yoobát tigaá ĩ jʉmʉp. 13 Páant niíj naóhna, jwiít jwĩ weh jʉmíhat dée panihcan caá. Obohjeéhtih, Diosboó Cristodih jepahnitdih biíc weh pah ã chãjna caá.

14 Pánihna, Cristo ã cã́ac jʉmat tʉ́ttimah, jwĩjeéh ã jʉmʉp jĩ. Páant ã jʉmʉchah ennitji, cã́acwãdih oinit, yoobópdih naóhni ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Caán Dios wʉ̃ʉ́h biícjeh jʉmna, Dios ã wẽpat ã tʉ́yatbʉt caandíh ã jʉmʉp jĩ. Pánihni ã jʉmʉchah, jwĩ tʉ́i jéihna caá.* 15 Juan Daabániboó cã́acwãdih daabána, Cristo ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “Con caá yeebdíh wãpĩ́ naóhni. Obohjeéhtih, weém wã cã́ac jʉmat pínah jã́tih, caán ãtát jʉmʉp wʉt jĩ. Nin baác ã jʉmat pínah jã́tihbʉt ãtát jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán weem cháh ã jʉmna caá”, Juan cã́acwãdih ã niijíp jĩ.

16 Caán Cristo wẽpni jʉmna, jwiítdih bʉ́dí oinit, dawá láa ã tʉ́i teo wáacap jĩ. 17 Dios ã wʉtatdih Moisésboodíh ã́ih cã́acwãdih ãt naóh yapaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jesucristoboó Dios cã́acwãdih bʉ́dí ã oyatdih, ã naáwát tʉ́i yoobópdih ã jʉmatdihbʉt naóh yapanadih ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. 18 Obohjeéhtih, Diosdih jwiít cã́acwã jwĩ jéih encan caá. Pánihna, Dios wʉ̃ʉ́h biícjeh ãjeéh jʉmniji nin baácboó cã́ac jʉmnit, ded pah ã íip ã jʉmatdih jwiítdih ã jéihyanap jĩ.*

Juan Daabánidih bita ĩ ʉʉ́bh joyát

(Mt 3.11-12; Mr 1.7-8; Lc 3.15-17)

19 Jerusalén tʉ́tchidih moón jwĩ maátaboó sacerdotewãdih, Dioíh mʉʉ́boó teonitdihbʉt Juan Daabáni pebhna “¿Déhe tigaá meém?” niíj ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtna, ĩt wah bojop tajĩ. 20 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Juanboó nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Weém, Dios ã wahni Cristo nihcan caá, ã niíj jepahap jĩ.

21 —¿Caán láa bácah déhe tigaá? ¿Meém Cristo nihcan, Elíasji niít?* ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

—Nihcan caá, queétdih ã niíj jepahap jĩ.

—¿‘Dios naáwátdih naóh yapani ã jʉ̃óhbipna caá’, jwĩ nʉowã ĩ niijní niít?* ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

—Obohjeéhtih, weém caán nihcan caá, ã niíj jepahap jĩ.

22 —¿Caán láa bácah déhe tigaá meém? Jwiítdih biícmantjeh ma naáwá, jwiítdih ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtnitdih jwĩ tʉ́i naáwát pínah niijná. ¿Ded pohba tigaá ma yoób jʉm? ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

23 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, nin pah queétdih ã niíj jepahap jĩ:

—Weemdíh jenah joiná, Isaíasji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Biíc cã́ac mʉʉ́ wihcapboó nin pah ã niíj wẽp naóhbipna caá: “Jwĩ Maáh ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ñi tʉ́i páñaá”, ã niijbípna caá’, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ã niíj daácniji caá weém, ã niijíp jĩ.

24-25 Páant ã niijíchah joinít, biquína fariseowã ʉʉ́bh joyát tʉ́ʉtnit ĩ wahnitboó nin pah ĩ jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Meém Cristo nihcan, Elíasjibʉt nihcan, Dios naáwátdih naóh yapani pínah nihcan, ¿Caán láa bácah dépanih tigaá meém cã́acwãdih ma daabá? ĩ niijíp jĩ.

26 Páant ĩ niijíchah joinít, Juanboó queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Weém cã́acwãdih mahjĩhjeh wã daabána caá. Obohjeéhtih, biíh ñi beh enca naáh ñi cãtíh ã jʉmna caá. 27 Caán wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni chah wẽpni caá. Pánihna, caandíh jenah joiná, ‘Weém oboh jʉmni caá’, wã niíj jenah joiná caá, ã niijíp jĩ.

28 Betania tʉ́tchi Jordán mʉj conanaamánt Juan cã́acwãdih ã daabánapdih queét páant ĩ niíj míic wéhenap jĩ.

“Oveja wʉ̃ʉ́h panihni Jesús ã jʉmna caá”, Juan Daabáni ã niiját

29 Daanimant bóo yeó jáapdih Jesús ĩ niijní ã pebhna ã dei jʉyʉ́chah ennit, jwiít caandíh joinítdih Juan Daabáni nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “Ñi eneé. Con jʉ̃óhni Dios ã wahni oveja wʉ̃ʉ́h panihni caá. Jwiít judíowã jwĩ yéejat yohat tʉ́ʉt niijná, oveja wʉ̃ʉ́hdih sacerdotewãdih jwĩ mawat tʉ́ʉtna caá. Páant ĩ chãjat dée panihni, con Dios ã wahnidihbʉt cã́acwã ĩ mao yohbipna caá. Pánih wʉnnit, nihat baácdih moón jwĩ yéejatdih ã yoh wʉ̃hbipna caá. 30 Con caá yeebdíh wãpĩ́ naóhni. ‘Wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni wã cã́ac jʉmat pínah jã́tih jʉmniji weem cháh ã jʉmbipna caá’, yeebdíh wãát niijíp jĩ. 31 Caán láa, weembʉ́t Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih wã jéih jwʉhcap jĩ. Obohjeéhtih, panih jéihcan yʉhna, yeéb wã déewã caandíh ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná, yeebdíh mahjĩh wã daabánap be”, ã niijíp jĩ. 32-33 Páant niíj péanit, Juan jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ: “Wã daabáát pínah jã́tih weembʉ́t caandíh wã jéih jwʉhcah, weemdíh daabáát tʉ́ʉtni nin pah ã niíj naáwáp jĩ: ‘Jop pah jígohni Tʉ́ini Espíritu jeámant dei jʉ̃óhnit, biíc newédih ã jaamáchah enna, “Caán Dios ã wahni caá”, ma niíj jéihbipna caá. Caánboó mahjĩh daabáát panihni Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá’, weemdíh ã niijíp jĩ. 34 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu, jop pah jígohni, dei jʉ̃óhnit, caandíh ã jaamáchah, wã enep be. Pánih ennit, con Dios ã wahni ã jʉmatdih jéihna, ‘Yoobópdih Dios wʉ̃ʉ́h caá’, yeebdíh wã niíj naóhna caá”, jwiítdih Juan ã niijíp jĩ.

Jesús ã jwíih bohénit pínahdih ã ñíwat

35-36 Daanimant bóo yeó jáapdih, jwiít chénewã Juan Daabáni ã bohénit, caán biícdih jwĩ ñʉhʉchah, Jesús ã yap bejechah ennit, nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ:

—Condih ñi eneé. Con tigaá Dios ã wahni oveja wʉ̃ʉ́h panihni, ã niijíp jĩ.

37 Páant ã niijíchah joinít, jwiít Jesúsdih jwĩ ñʉʉ́n pée bejep jĩ. 38 Páant jwĩ ñʉʉ́n pée bejechah, tac pʉ́ʉd ennit, jwiítdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Jʉ̃ʉ́h, dedédih tigaá ñi bid? ã niijíp jĩ.

—¿Bohéní, deh tigaá meém ma jʉm? caandíh jwĩ niijíp jĩ.

39  —Wãjeéh ñi jʉ̃ʉ́wʉ́, jwiítdih Jesús ã niíj jepahap jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã jʉmatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, ãjeéh jwĩ bejep jĩ. Cheyeh jwãáhnitji caandíh jwĩ pej jʉm tʉ̃́wʉp jĩ.

40 Jwiít chénewã Juan Daabáni ã niijíchah joinítji Jesúsjeéh bejnit, weém Andrésjĩh jwĩ jʉmʉp jĩ. Andrésboó Simón Pedro ã ʉ́ʉd jĩ. 41 Waícanjeh Andrés weép jeñédih bididih ã bejep jĩ.

—Mesías jwĩ niijní, Dios ã wahnidih jwĩ jwãááp be, ãt niijíp wʉt jĩ. Griegowãboó Dios ã wahni niijná, ‘Cristo’ ĩpĩ́ niijná caá.

42 Páant niijnít, Andrés Simóndih jwĩ pebhna ãt nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Páant ã nʉmah jʉyʉ́chah, Jesús Simóndih nin pah ã niijíp jĩ:

—Meém Simón, Juan ã wʉ̃ʉ́h caá. Obohjeéhtih, meém Cefas wʉ̃t bʉ́ʉdhni ma jʉmbipna caá, ã niijíp jĩ. Jwiít judíowã “Cefas” jwĩ niijnídih griegowãboó “Pedro”, ĩpĩ́ niijná caá. Páant niijnídih “Jee dáh panihni”, niijná caá jwĩ chãjap.

Jesús Felipedih Natanaeldihbʉt “Wãjeéh ñi jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niiját

43 Daanimant bóo yeó jáapdih Jesús Galilea baácna jwiítdih nʉmah bejna, Felipedih jwãáhnit:

—Wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́, caandíhbʉt ã niijíp jĩ.

44 Felipeboó Betsaida wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih bóo ã jʉmʉp jĩ. Andrés Pedrojĩh caán tʉ́tchidih moon mʉ́ntih ĩ jʉmʉp jĩ. 45 Páant Jesús caandíh ã niijíchah joinít, Felipeboó Natanaeldih jwíih bididih ã bejep jĩ. Caandíh jwãáhnit,

—Moisés ã naóh daácniji, bita Dios naáwátdih naóh yapanitbʉt ĩ daácnijidih jwĩ jwãáhna beé. Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo José wʉ̃ʉ́h caá, Felipe caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

46 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joiná yʉhna, Natanaelboó nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Páant, Nazaret tʉ́tchi oboh jʉmni tʉ́tchi ã jʉmʉchah, ded caán tʉ́tchidih bóo cã́acwãdih teo wáacni pínah ã wihcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Caán láa bácah, meemjéh tih enedih ma jʉ̃ʉ́wʉ́p, Felipe ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

47 Páant niijnít, Jesús biícdih jwĩ jʉmʉpna ãt nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Páant, ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Con jʉ̃óhni, yoobópdih tʉ́ini judío cã́ac caá. Caandíh dedé yeeat ã wihcan caá, Natanaeldih enna, jwiítdih ã niijíp jĩ.

48 Páant ã niijíchah joinít, Natanaelboó caandíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ded pah tigaá weemdíh ma tʉ́i jéih? ã niijíp jĩ.

—Meemdíh Felipe ã naáwát pínah jã́tih, higuera nah pʉ́ʉjdih ma chʉ́ʉdʉchah, wãát enep be, Jesús caandíh ã niíj jepahap jĩ.

49 —Bohéní, meém Dios wʉ̃ʉ́h caá. Jwiít judíowã jwĩ Maáh pínah caá, Jesúsdih ã niijíp jĩ.*

50  —‘Higuera nah nʉmp ma chʉ́ʉdʉchah, wã enep be’, wã niijíchah joinít, ‘Dios wʉ̃ʉ́h caá meém’, ¿ma niíj jenah joí niít? Páant meemdíh wã enatji chah wã chãjachah, ma enbipna caá, Natanaeldih Jesús ã niijíp jĩ.

51 Páant niijnít, nin pah jwiít nihatdih ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Jeáboó wãtni pah ã jʉmʉchah, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé namá panihni wã chãjnidih Dioíh ángelwã aab béjnit, ĩ jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ñi enbipna caá,* Jesús ã niijíp jĩ.

2

Caná tʉ́tchidih moón ĩ téihya chéwat

1-2 Chéne yeó jáap tʉ́ttimah, Galilea baác Caná tʉ́tchidih, téihya chéwat ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, Jesúsdih ĩ bidichah, jwiítbʉt ãjeéh jwĩ bejep jĩ. Jesús íin jwĩ jã́tih caán mʉʉná mitát jʉibínap tajĩ. 3 Ĩ tʉ́i wẽi babhbachah, ĩ́ih jiwá iguíh mac ãt beedáh bejep wʉt jĩ. Páant ã beedéchah, Jesús íin caandíh nin pah mi niijíp jĩ:

—Wʉ̃ʉhʉ́, jáantjeh ĩ́ih jiwá iguíh mac ã beedáh bejep be, mi niijíp jĩ.

4  —Naá, ¿dépanih tigaá weemdíh páant ma niíj? Wã tewat pínah ã jʉibí jwʉhna caá, Jesús ã niíj jepahap jĩ.

5 Páant ã niíj jepahachah joiná yʉhna, ã íinboó queét teo wʉ̃hnitdih nin pah mit niíj wʉtji taga:

—Wã wʉ̃ʉ́h ded pah yeebdíh ã wʉtat pah ñi chãjáp, mit niijí taga.

6 Caanjĩ́h seis dahwani wáam dahna ã jʉmʉp jĩ. Biíc wáam bʉ́dí jãaj cómoh pah bóo ã jʉmʉp jĩ. Jwiít judíowã Dios ã wʉtatji pah jwĩ téih chocat tʉ́ʉt niijná, páant bóo dahdih mah yáac yáwaat pínahdih jwĩpĩ́ bíbohop jĩ. Pánihna, caán mʉʉdíh moonbʉ́t caan dáhnadih ĩ bíbohop jĩ.

7 Pánihna, queét teo wʉ̃hnitdih nin pah Jesús ã niíj wʉtʉp jĩ:

—Mahdih ʉb jʉ̃óhnit, caán wáam dahnadih ñi yáac yáwanaá, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, teo wʉ̃hnit caán wáam dahnadih mah ĩ tʉ́i yáac yáwanap jĩ. 8 Páant ĩ yáac yáwaat tʉ́ttimah, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj wʉtʉp jĩ:

—Bʉʉ caandíh tóih ʉbnit, yeebdíh wʉtnidih ñi jʉibí wʉ̃hʉʉ́, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, caandíh tóih ʉbnit, ĩ maáhdih ĩ jʉibí wʉ̃hʉp jĩ.

9 Obohjeéhtih, queét mahdihjeh ĩ yáacnijidih Jesús ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, jiwá iguíh mac yoobát ãt bejep tajĩ. Pánihna, queétdih wʉtniboó caan mácdih ã jwíih babh joyóchah, dedmant ĩ ʉbatjidih ãt jéihcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caandíh teo wʉ̃hnitboó mahjeh ĩ yáacatjidih ĩ jéihyep jĩ. Pánihna, queétdih wʉtni babh joinít, téihya chéonidih ã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp jĩ. 10 Caán ã jʉyʉ́chah, teo wʉ̃hnit ĩ maáh nin pah ã niijíp jĩ:

—Jwĩ bidnitdih caán yoobát macdih jwĩpĩ́ jwíih wʉ̃hna caá. Pánihat tʉ́ttimah, ĩ babh yáwachah ennit, jʉʉ macdih jwĩpĩ́ ñʉʉ́n tóihna caá. Obohjeéhtih meémboó páant mat chãjat tʉ́ʉtcan tagaá. Caán yoobát macdih tóihcanjeh, jʉʉ macboodíh mat jwíih tóihyat tʉ́ʉtʉp taga. Pánihat tʉ́ttimah, bʉʉ caán yoobát macboodíh mat wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp taga, teo wʉ̃hnit ĩ maáhboó téihya chéonidih ã niijíp jĩ.

11 Pánih chãjna, Galilea baác Caná tʉ́tchidih ã jwíih wẽp chãj jʉ́ʉtʉp jĩ, “Dios wʉ̃ʉ́h caá”, cã́acwã ĩ niiját pínah niijná. Pánihna, “Caán Dios ã wahni yoobát caá”, jwiít ã bohénit caandíh jwĩ niíj jenah joí jwíihip jĩ.

12 Tʉ́ttimah, Capernaum tʉ́tchina Jesús jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. Páant ã nʉmah bejechah, ã íin, ã ʉ́ʉdwãbʉt jwĩjeéh biícdih ĩ bejep jĩ. Caanná jʉibínit, daocánni yeó jáap jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ.*

Jíib chãjnitdih Dioíh mʉʉmánt Jesús ã ñʉʉn bácaat

(Mt 21.12-13; Mr 11.15-18; Lc 19.45-46)

13 Pascua yeó jáapna ã tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah jéihnit, dawá jwĩ déewã Jerusalén tʉ́tchina ĩ bejep jĩ.* Jesúsbʉt jwiítdih caanná ã nʉmah bejep jĩ. Caanná jʉibínit, Dioíh mʉʉná enedih jwĩ bejep jĩ. 14 Caán mʉʉdíh jiwiwã, ovejawã, jopwãdihbʉt jíib chãjnitdih Jesús ã enep jĩ. Bitabʉt dinero jʉ́dʉdih tʉ́ʉt nʉʉmnít ĩ chʉ́ʉdʉchah, ã enep jĩ. Queét tʉ́ʉt nʉʉmnítboó cã́acwãdih bʉ́dí nʉʉmná ĩt chãjap tajĩ. 15 Pánihna, caanjĩ́h jʉmni tõpnadih ʉbnit, caánboó jʉmnit cã́acwãdih ĩ́ih nʉñʉ́pwãdihbʉt ã pʉ̃i ñʉʉn bácanap jĩ. Dinero tʉ́ʉt nʉʉmnít ĩ chʉ́ʉdat páhana, ĩ́ih cáagat naanádihbʉt ã tóo yoh ã́acanachah, ĩ́ih dinero jʉ́dʉna ã pʉo yóh ñajap jĩ. 16 Pánihna, jopwãdih jíib chãjnitdih nin pah ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—Ñíih jopwãdih ñi ʉb bac bejeé. Nin wã íipdih ʉʉ́bát mʉʉdíh jíib chãjat mʉʉ́ ñi chãjca bojoó, Jesús ã niijíp jĩ.

17 Jesús páant ã niijíchah joinít, Dios naáwátdih naóh yapani ã daacátjidih jwĩ náhninap jĩ. “Dios wã Maáh, míih mʉʉdíh bʉ́dí wã oina caá. Pánih oina, caandíh yeejép ĩ chãjachah ennit, bʉ́dí wã íijna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

18 Jesús páant ã chãjachah ennit, jwĩ maáta caandíh nin pah ĩ niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—¿Dépanihna queétdih páant ma ñʉʉn yóh baca? Meemdíh Dios páant ã chãjat tʉ́ʉtʉchah, cã́acwã ĩ chãjca naáhdih ma chãj jʉ́ʉtʉ́, jwĩ jéihyat pínah niijná, Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

19 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Nin mʉʉdíh ñi yohochah, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, yeéb ñi yohni mʉʉjídih wã jwʉ́ʉb ámohbipna caá, ã niijíp jĩ.*

20 Páant ã niijíchah joinít, queét maáta caandíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Cuarenta seis jópchi nin mʉʉdíh teona, ĩt péanap tajĩ. Obohjeéhtih, ¿meémboó biíc peihcanni yeó jáapbitjeh teona, ma ámoh péami naniít? ĩ niijíp jĩ.

21 Obohjeéhtih, caán mʉʉdíhjeh niijcán, ã́ih bácahdih niijná ãt chãjap tajĩ. Páant ã naáwáchah yʉhna, maáta ĩ jéihcah, jwiítbʉt jwĩ jéih jwʉhcap jĩ. 22 Pánihna, wʉnniji Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, jwiít ã bohénitboó páant ã niijátjidih náhninit, jwĩ beh joyóp jĩ, bʉca. Dios naáwátdih ĩ daácniji nʉ́odih, Jesús ã niijátjidihbʉt “Caán yoobópdih tigaá”, jwĩ niíj jéihyep jĩ.

Cã́acwã ĩ jenah joyátdih Jesús ã jéih beedáát

23 Pascua yeó jáapdih Jesús Jerusalén tʉ́tchiboó ã jʉmʉp jĩ. Pánih jʉmnit, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh Jesús ã chãjachah ennit, “Caánboó Dios ã wahni Cristo caá”, dawá ĩ niíj jenah joyóp yʉh jĩ. 24 Obohjeéhtih, ded pah ĩ jenah joyátdih jéihnit, “Weemdíh yoobópdih ĩ jepahcan caá”, Jesús ãt niíj jéihyep tajĩ. 25 Pánihna, caanjéh cã́acwã ĩ jenah joyátdih tʉ́i jéih beedáni jʉmna, bita ded pah ĩ jenah joyátdih caandíh ʉʉ́bh joyát ã wihcap jĩ.

3

Nicodemo

1 Nicodemo, fariseo, jwiít judíowã jwĩ maáta poómpdih bóo wʉt jĩ. 2 Jesucristo Jerusalén tʉ́tchiboó jʉm láa, chei tac yoób dée, Nicodemo Jesúsdih enedih ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bohéní, Dios jwiítdih ma bohéát pínah niijná, meemdíh ã wahatdih jwĩ jéihna caá. Pánih wahnit, majeéh ã jʉmatdihbʉt jwĩ jéihna caá. Majeéh ã wihcah, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih mata jéih chãjcan tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant ã niijíchah joinít, Jesús caandíh nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Ded jáap cã́ac jʉmni panihni jwʉ́ʉb jʉmcan, ded pah Dios ã maáh jʉmatdih ã jéihcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

4 —Páant cã́ac behe ¿ded pah jáap cã́ac jʉmni panihni ã jéih jwʉ́ʉb jʉmbi? ¿Ded pah ã íiníh wʉdahboó ã jéih jwʉ́ʉb waadbí? ¿Caandíh mi jwʉ́ʉb jéih weh jʉmca niít? Nicodemo ãt niijíp wʉt jĩ.

5-6  —Cã́acwãjeh ĩ weh jʉmʉchah, cã́acjeh caá. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espírituboó cã́acwãíh caolih wʉnni panihnidih ã booanachah, jwʉ́ʉb jáap cã́ac jʉmni panihnit ĩ jʉmna caá. Jáap caolih jʉmni panihnitjeh Dios weh ĩ jʉmna caá. Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Ded mahjĩh daabácanni, Tʉ́ini Espíritu wihcanni, jáap panihni jʉmcan, Dios ã maáh jʉmʉpboó ã jéih waadcán niít. 7  Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá: Meemdíhbʉt jáap cã́ac jʉmat panihni caá náahap. Caandíh páant wã niíj naáwáchah, ‘¿Ded pah caán ã yapbi?’ ma niíj ʉʉ́bh joicá bojoó.* 8  Johlit johat panihni caá. Johlit ã jʉ̃ʉ́wʉ́pmant ma jéihcan caá. Ã bejep pínahboobʉ́t ma jéihcan caá. Ã joh bʉʉg láajatdihjeh ma jéih enna caá. Pánihat pah, caolih wʉnni panihnitdih Tʉ́ini Espíritu ã booanachah, ded pah ã booaatdih jéih encan yʉhna, cã́ac ã tʉ́ʉt nʉʉmátdih ma tʉ́i jéih enna caá,* Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant ã niijíchah joinít, Nicodemo Jesúsdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—¿Ded pah niíj naóh tigaá ma chãj? Ma naáwátdih wã beh joicán caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

10  —¿Páant, meém judíowãdih bohéni yʉhna, ded pah wã naáwátdih ma beh joicán? 11  Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Jwĩ jéihyatdih, jwĩ enatdihbʉt yeebdíh jwĩ naóhna yʉh caá. Obohjeéhtih, jwiítdih ñi joííhcan caá. 12  Nin baácboó ded pah ã jʉmatdih wã naáwáchah, ‘Yoobópdih ã naóhcan caá’, niijná, Dios pebhboó ded pah ã jʉmatdihbʉt wã naáwáchah, biíc yoobó ñi niíj jenah joibípna caá.

13  “Ded Dios ã jʉmʉpboó enedih aab béjniji jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni ã wihcan caá. Obohjeéhtih, weémboó, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, caánboó wãpĩ́ jʉmʉp jĩ. Pánihna, caanmánt dei jʉ̃óhni weemjéh ded pah ã jʉmatdih yoobópdih wã jéih naóhna caá. 14-15  Jon jã́tih, Moisésji jʉm láa, Dioíh cã́acwã tʉ́tchi wihcapboó jʉm jwʉhna, caandíh ĩ jʉ̃ihñʉchah, dawá maiwãdih wahnit, queétjĩh cã́acwãdih ãt peéh chãjap wʉt jĩ. Mai pah jígohnidih ĩtahjĩh Dios Moisésdih ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caán mai pah jígohnidih chãj péanit, máa nahdih bʉ́ʉdhnit, ãt baad dódhdop wʉt jĩ. Pánihna, det Diosdih tʉ́i jenah joinít, caán ã baad dódhni mai pah jígohnidih ennit, ĩt boonap wʉt jĩ.*Caán ã baad dódhdat pah, cruzboó péohnit, pʉd dodhnit, cã́acwã weemdíh ĩ maobipna caá.*Pánihna, weém caán cruzboó wã wʉnʉchah, det weemdíh tʉ́i jenah joinít, iiguípna bejnit déeji Diosjeéh páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, Jesús Nicodemodih ãt niijíp wʉt jĩ.

Dios nihat cã́acwãdih bʉ́dí ã oyat

16  “Dios nihat cã́acwãdih bʉ́dí ã oina caá. Pánih bʉ́dí oina, queétdih ã peéh chãjat déedih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, weém ã wʉ̃ʉ́h biíc jʉmnidih ã wah deyanap jĩ. Páant ã wahachah, det weemdíh jepahnit iiguípna bejnit déeji Diosjeéh páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 17  Dios cã́acwãdih yéejat peéh chãjat tʉ́ʉtna, weém ã wʉ̃ʉ́hdih nin baácboó ã wah deyacap jĩ. Obohjeéhtih, iiguípna ĩ bejat déedih queétdih wã tʉ́i ʉbat pínah niijná, ã wah deyanap jĩ.

18  “Weém ã wʉ̃ʉ́hdih det jepahnitdih Dios ĩ yéejat jíib ã peéh chãjcan niít. Obohjeéhtih, det weemdíh ĩ jepahcah, queétboodíh ĩ yéejat jíib ã peéh chãjbipna caá. 19  Weém Dios wʉ̃ʉ́h baabát panihni nin baácboó jʉ̃óhna, ded pah cã́acwã Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih wã jéihyaíhna caá. Obohjeéhtih, weém caán baabát panihnidih cã́acwã ĩ náahcap be. Ĩ chãjat yeejép ã jʉmʉchah, dʉpʉ́át panihnidihjeh ĩ náahap be. Pánihna, baabát panihnidih náahcan, yeejép chãjnit ĩ jʉmʉchah, Dios queétdih ã peéh chãjbipna caá. 20  Nihat yéej chãjnit ĩ yéej chãjatdih cádahíhcan, páant ĩ chãjatdih bita ĩ encat pínah niijná, baabát panihipboó ĩ jʉ̃ʉ́wíhcan caá.* 21  Obohjeéhtih, det Diosdih jepahnit baabápboó ĩ jʉ̃ʉ́wíhna caá, Dios ã wẽpatjĩh ĩ tʉ́i chãjatdih bita ĩ enat pínah niijná”, Nicodemodih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

Jesús ded pah ã jʉmatdih Juan Daabáni ã naáwát

22 Tʉ́ttimah, jwiít ã bohénitdih Judea baácna Jesús ã nʉmah jib bejep jĩ. Caanná jib bejnit, caanjĩ́h moón Diosdih ĩ jepahachah, queétdih ã daabánap jĩ. 23 Enón wʉ̃t jʉmni pebh Salim wʉ̃t jʉmʉpdih caan mʉ́j nʉmahni ã jʉmʉchah, Juanbʉt cã́acwãdih daabána ãt chãjap wʉt jĩ. Queétdih ã daabáát pínah niijná, dawá ã pebhna ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 24 Caán láa Juan Daabánidih jwĩ maáta ĩ teo jwʉhcap jĩ.*

25 Biquína Juan Daabáni ã bohénit biíc jwĩ déejĩh ded pah jwiít judíowã jwĩpĩ́ daabáátdih míic wéhena ĩt chãjap wʉt jĩ. 26 Pánih míic wéhe péanit, Juan pebhna jʉibínit, ã bohénit caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Bohéní, Jordán mʉj conanaajĩ́h majeéh jʉmniji ‘Caán caá weemdíh chah jʉmni’, ma niijníjiboó bʉʉ cã́acwãdih daabána caá ã chãjap. Páant ã daabánachah, nihat caan pébhna míicjeh bejna caá ĩ chãjap, Juandih ĩt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant ĩ niijíchah joinít, Juan nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Diosboó weemdíh ã jwíih daabáát tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, bʉʉ caandíh jwʉh daabáát tʉ́ʉtnit, ã pebhna cã́acwãdih ã bejat tʉ́ʉtna caá. 28 ‘Weém Cristo nihcan caá’, wã niijíchah, yeéb ñi joiná beé. Obohjeéhtih, Cristo jã́tih weemdíh Dios ã wahap jĩ.* 29 Pánihna, ãjeéh cã́acwã ĩ bejechah enna, bʉ́dí wã wẽina caá. Nin panihat dée caá: Téihya chéonih pínahboó mi áajeéh mi bejechah ennit, ã pej jʉmniboó bʉ́dí ã wẽina caá. Páant ã pej jʉmni ã weñat pah mʉn tigaá, weembʉ́t Jesúsdih ĩ tʉ́i péenachah ennit, bʉ́dí wã wẽina caá. 30 Pánihna, cã́acwã weemdíh pée cádahnit, Cristoboodíh jwʉ́ʉb tʉ́i péeat caá náahap, Juan queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

Dios wʉ̃ʉ́h japmant jʉ̃óhni ã jʉmat

31 Páant niíj naóh péanit, nin pah Juan ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jeámant jʉmniji nin baácboó dei jʉ̃óhni nihatdih ã tʉ́i jéih beedána caá. Obohjeéhtih, jwiít cã́acwã nin baácboó jʉmnit, nin baácdihjeh ded pah ã jʉmatdih jéihnit, jwĩ naóhna caá. Caán Dios ã wahniboó jwiít cã́acwã chah jéihni ã jʉmna caá. 32 Ded pah ã enatji, ã joyátjidihbʉt jwiítdih ã naóhna caá. Páant ã naáwáchah yʉhna, cã́acwãboó ã naáwátdih ĩ joííhcan caá. 33 Pánihna, jeámant jʉ̃óhni ã naáwáchah, ded tʉ́i joiní ‘Dios yoobópdih naóhni caá’, ã niíj jéihna caá. 34 Dios ã wahni Cristodih ã́ih Tʉ́ini Espíritudih bʉ́dí yoobát ã wʉ̃hʉp be. Pánihna, Cristo Dios naáwátdih yoobópdih ãpĩ́ naóhna caá. 35 Dios ã wʉ̃ʉ́hdih bʉ́dí oinit, caandíh nihat ĩ maáh ã jʉmat tʉ́ʉtna caá.* 36 Dios wʉ̃ʉ́hdih ded jepahni Diosjeéh páantjeh ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã wʉ̃ʉ́hdih yap yohniboodíh íijnit, Dios bʉ́dí ã peéh chãjachah, ãjeéh ã wihcan niít”, Juan ãt niijíp wʉt jĩ.

4

Jesús Samaria baácdih bólijĩh ã míic wéheat

1 Juan chah dawá cã́acwã Jesúsdih péenitdih ã daabáát doonádih fariseowã ĩt joyóp wʉt jĩ. 2 Obohjeéhtih, Jesús pohba ã daabácan jĩí. Jwiít ã bohénitboó jĩí cã́acwãdih jwĩ daabánap jĩ. 3 Fariseowã ĩ jéihyat doonádih joinít, Jesúsboó Judea baácdih jʉmniji Galilea baácna jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ.

4 Caanná bejna, Samaria baácdih yap bejat tʉ́ʉt jwĩ chãjap jĩ. 5 Pánih yap bejna, Samaria baácdih bóo Sicar tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ. Caan pébh jwĩ nʉo Jacob ã wʉ̃ʉ́h Josédih ã wʉ̃hniji baácbit ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 6 Caanjĩ́h Jacobwãji ĩ mah tóihyat íit ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, Jesúsboó yʉʉ́p jʉ̃óhniji chʉʉná, yeó jáap tac yoób caán íit pebh ã choó chʉ́ʉdʉp jĩ. 7-8 Páant ã choó chʉ́ʉdat pónih, jwiít ã bohénitboó tʉ́tchina jeémát jíib chãjadih jwĩ aab béjep jĩ. Caanjĩ́h Jesús ã chʉ́ʉdʉchah, Samaria baácdih bóli mah tóhyodih mit dei jʉibínap wʉt jĩ. Páant mi mah tóhyochah, Jesús nin pah caántdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Weemdíh mah ma wʉ̃hʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

9 —Meém judío cã́ac caá. Weémboó Samaria baácdih bóli caá. ¿Dépanih tigaá weemdíh mah ma ʉʉ́bh? Jesúsdih mit niíj jepahap wʉt jĩ. (Jwiít judíowã Samaria baácdih moondíh jwĩpĩ́ eníhcap jĩ. Pánihna, páant mit niijíp wʉt jĩ.)*

10 Páant mi niijíchah joinít, Jesús caántdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Dios meemdíh ã teo wáacat déedih jéihcan, meemdíh mahdih ʉʉ́bhnidihbʉt ma jéihcan caá. Pánih jéihna nihna, ‘Mah ma wʉ̃hʉʉ́’, weémboodíh mata niíj ʉʉ́bh tagaá. Caán wã wʉ̃híhni mah panihnidih ma babhbachah, míih caolih ãta tʉ́i boo tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

11 —¿Dépah niij tígaá páant ma niíj? Nin mah tóhyat íit nʉmah bóo caá. Mah tóhyat pínah wáam dah bíbohcan, ¿deh tigaá caolihdih booat tʉ́ʉtni mah ma ʉbbi? 12 Jwĩ nʉo Jacobji, ã wehbʉt, ĩ́ih nʉñʉ́pwã biícdih nin íitdih mah ʉbnit, ĩt babhbap wʉt jĩ. Ã́ihjidih jwiít ã jʉimenádih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. ¿Pánihna, jwĩ nʉo Jacobji chah wẽpni niít ma jʉmʉp, páant ma niijná? mit niijíp wʉt jĩ.

13  —Ded nin íitdih bóo mahdih babhni ã jwʉ́ʉb taca joótbipna caá, páant mʉntih. 14  Obohjeéhtih, weém wã wʉ̃hni mah panihniboodíh babhna, chéneji ã taca joótcan niít. Ded wã wʉ̃hni mah panihnidih babhna, Diosjeéh páantjeh ã tʉ́i jʉmbipna caá. Meo waó cáahdih mah nooj bácni ã jõpcat pah wã wʉ̃hni mah panihni ã beedcán niít, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

15 —Caán láa bácah, caán ma niijní mahdih weemdíh ma wʉ̃hʉʉ́, jwʉ́ʉb taca joótcah, ninboó yeó jáap jʉmat pah mah tóhyodih wã jʉ̃óhcat pínah niijná, mit niijíp wʉt jĩ.

16  —Majeéh bóodih ma bidbi jwʉhʉʉ́, Jesús ãt niijíp wʉ̃t jĩ.

17-18 —Obohjeéhtih, weém áa wihcannih caá, mit niíj jepahap wʉt jĩ.

—Yoobópdih tigaá ma niijíp. Obohjeéhtih, cinco neoná caá ma weha mánaji. Bʉʉ majeéh jʉmni ma áa yoobát nihcan caá. Pánihna, ‘Weém áa wihcannih caá’, ma niiját yoobópdih tigaá, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

19 —Meémboó Dios naáwátdih naóh yapani nacaá. 20 Pánihna, yoobópdih wã jéihyat pínah niijná, weemdíh ma naáwá: Con jeená jwĩ nʉowãji Diosdih ĩpĩ́ ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ‘Jerusalén tʉ́tchiboó Diosdih ʉʉ́bʉ́dih bejat caá náahap’, yeéb judíowã ñipĩ́ niijná caá, mit niijíp wʉt jĩ.

21  —Yad wilí, weemdíh ma joi jwʉ́hʉʉ́. Nin wã naáwát yoobópdih caá. Tʉ́ttimah bóo láa, con jeéboó, Jerusalén tʉ́tchiboobʉ́t jwĩ íipdih ñi ʉʉ́bhcan niít. 22  Yeéb Samaria baácdih moón ñi ʉʉ́bhnidih ñi jéihcan caá. Obohjeéhtih, jwiít judíowãboó caandíh jwĩ jéihna caá. Dios ã wahni, nihat cã́acwãdih tʉ́i ʉbni, judíojeh tigaá ã jʉmʉp. Pánihna, jwĩ wẽini Diosdih jwiít judíowãboó jwĩ jéihna caá. 23  Bʉʉ láa, tʉ́ttimahbʉt Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, tʉ́i yoobópdih jenah joinít, cã́acwã Diosdih ĩ tʉ́i wẽibipna caá. Páant caandíh tʉ́i wẽinitboodíh caá Dios ã bidip. 24  Dios jígohcanni ã jʉmʉchah, cã́acwã caandíh ĩ jéih encan caá. Pánihna, dedboó jʉmna, caandíh jwĩ wẽi ʉʉ́bʉ́chah, biíc yoobó ã tʉ́ina caá. Caandíh wẽina, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh, tʉ́i yoobópdih jenah joinít, weñat caá náahap, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

25 —Mesías, ‘Cristo’, ĩ niijní, ã jʉ̃ʉ́wát pínahdih weém wã jéihna caá. Caán jʉ̃óhna, jwiítdih nihat ã jéihya beedábipna caá, mit niijíp wʉt jĩ.

26  —Weém ma niijní Cristo tigaá, Jesús caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant caántdih ã míic wéhenachah, jwiít ã bohénitboó jeémát jíib chãjadih bejnitji jwĩ jwʉ́ʉb jʉibínap jĩ. Pánih jwʉ́ʉb jʉibínit, Jesús yad wilijĩh ã míic wéhenachah ennit, jwĩ en wʉ́hi bejep jĩ. Pánih en wʉ́hi bejna yʉhna, “¿Dépanih tibeé caántdih ma míic wéhe?” niíj ʉʉ́bh joinít déeji jwĩ niijcáp jĩ. 28 Pánihna, caántboó miíh mah tóhyat wáam dahdih cáag jwejnit, tʉ́tchina mi jwʉ́ʉb aab béj jwʉhʉp jĩ. Pánih bejnit, miíh tʉ́tchidih moondíh nin pah mit niíj naáwáp wʉt jĩ:

29 —Ded pah wã chãjatjidih weemdíh naóh beedánidih ñi en jʉ̃ʉ́wʉ́. Caán yoobópdih Cristo dée caá, mit niijíp wʉt jĩ.

30 Páant mi niijíchah joinít, caán tʉ́tchidih moondíh Jesúsdih mi jwãáápjina mit nʉmah jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ.

31 Pánihna, ĩ jʉyát pínah jã́tih, jwiít Jesús ã bohénitboó jwĩ jíib chãjni jeémátdih caandíh jwĩ nʉmah jeémíhip jĩ.

—Bohéní, ma jeémp jʉ̃ʉ́wʉ́, jwĩ niijíp yʉh jĩ.

32  —Obohjeéhtih, ñi jéihca naáh jeémát weemdíh ã jʉmna caá, Jesús jwiítdih ã niíj jepahap jĩ.

33 —¿Bita caandíh jeémát ĩtát wʉ̃h taniít? jwiítjeh jwĩ míic niijíp jĩ.

34 Páant jwĩ míic niijíchah joinít, Jesús jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Cã́acwã jeémát ĩ bidat pah, weemdíh wahni ded pah ã wʉtatdih chãj péaatdih bʉ́dí wã bidna caá. Pánihna, bʉtéh caandíh jepahnit, caántjĩh míic wéhena, wĩ́ih jeémát panihni ã jʉmna caá. 35  ‘Chénena míic widh ã jʉdhna caá jwĩ momni ã quehechah, jwĩ dicat pínah’, wápchi mínah ã niiját pah, yeébboó ñi niíj jenah joicá bojoó. ‘Dios naáwátdih jwĩ naáwát pínah ã jʉdh jwʉhna caá’, ñi niíj jenah joicá bojoó. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Jáantjeh quehat láa panihni ã jʉmna caá. Bʉʉ láa bácah cã́acwã jwĩ pebhna ĩ jʉyʉ́chah, ñi tʉ́i eneé. Queétboó pácahi ã quehat pah ĩ jʉmna caá. Pánihna, bʉʉ cã́acwãdih wã bohénachah, ĩ joyát láa ã jʉmna caá. 36  Cã́acwãdih wĩ́ih tʉ́ini doonádih jepahat tʉ́ʉtni dicni panihni ã jʉmna caá. Queét jepahnit, caán ã dicni panihnit, Diosjeéh páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Pánihna, cã́acwã ĩ tʉ́i jepahachah enna, dicni panihni, momni panihni biícdih bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Páant ĩ weñat ĩ tewatji jíib panihni ã jʉmna caá. 37  Cã́acwã nin pah ĩ niijná caá: ‘Biíc ã jwíih momop be. Biíhboó ã momni ã quehechah ã diquip be’, ĩpĩ́ niijná caá. Momni panihni wĩ́ih tʉ́ini doonádih naóh jwíihni caá. Bita caandíh dicnit panihnit wĩ́ih tʉ́ini doonádih jepahat tʉ́ʉtnit caá. 38  Páant ã jʉmat pah, bitaboó cã́acwãdih ĩtát jwíih bohénap tajĩ. Queétdih jwíih bohénit ñi jʉmcah yʉhna, bʉʉ yeebdíh jwʉh wã wahna caá, wĩ́ih tʉ́ini doonádih jwʉ́ʉb joinít ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

39 Páant Jesús jwiítdih ã míic wéheat pónih, caánt Samaria baácdih bóli “Ded pah wã chãjatjidih jéih beedánidih mah tóhyop íitdih wã jwãááp be”, mi niijíchah joinít, dawá Samaria baácdih moón Jesúsdih ĩ jepahat pínahdih ĩt jenah joyóp tajĩ. 40 Pánihna, queét jwĩ pebh jʉinít, “jwĩjeéh ma chão jwʉ́hʉʉ́”, Jesúsdih ĩ niijíp jĩ. Páant ĩ niijíchah joinít, chéne yeó jáap ĩjeéh jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ. 41 Jesúsjeh queétdih ã naáwáchah joinít, dawá caandíh ĩ jepahap jĩ. 42 Ĩ dée wilidih nin pah ĩ niijíp jĩ:

—Ma jwíih naáwáchah joinájeh, jwiítbʉt Jesúsdih jepahíhat jwĩ jenah joyóp be. Bʉʉ caanjéh ã naáwáchah joiná, jwĩ tʉ́i jepahna caá. ‘Nihat nin baácdih moón iiguípna bejnit déejidih yoobópdih tʉ́i ʉbni caá’, jwĩ niíj jéihna caá, ĩ niijíp jĩ.

Maáh wʉ̃ʉ́hdih Jesús ã booaat

43 Chéne yeó jáap Sicar tʉ́tchidih nʉmah chão jwʉ́hniji, Jesús Galilea baácboó jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. 44 “Ded Dios naáwátdih naóh yapanidih ã́ih baácdih moón ĩpĩ́ wẽican caá. Pánihna, Galilea baácdih wã behechah ennitji, weemdíh ĩ tʉ́i jenah joibícan nacaá. Obohjeéhtih, páant ĩ jʉmʉchah yʉhna, caanná jwĩ jwʉ́ʉb bejna caá”, ã niijíp jĩ.* 45 Jerusalén tʉ́tchiboó Pascua yeó jáapnadih jwĩ jʉm láa, Jesús ã chãjatjidih ennitji biquína Galilea baácdih moón ĩt jʉmʉp tajĩ. Pánihna, ĩ́ih baácna jwĩ jʉibínachah, queétboó ã wẽp chãjatdih jwʉ́ʉb eníhna, caandíh ĩ tʉ́i wẽi jwãááp jĩ.*

46 Mahdihjeh jiwá iguíh mac Jesús ã tʉ́ʉt nʉʉmníji Caná tʉ́tchidih jwĩ jwʉ́ʉb jʉibínap jĩ. Capernaum tʉ́tchiboó maáh Herodes nʉmp jʉmni maáh wʉ̃ʉ́h wʉnna ãt chãjap tajĩ.* 47 Pánihna, Jesús Judea baácboó jʉmniji Galilea baácna ã jwʉ́ʉb jʉyát doonádih joinít, jwĩ pebhna ãt aáb jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ: Pánih aáb jʉinít, nin pah Jesúsdih ã niijíp jĩ:

—Wã wʉ̃ʉ́h mʉʉjná beé ã chãjap be. Pánihna, caandíh booaat tʉ́ʉt niijná, wãjeéh waícanjeh ma dei jʉ̃ʉ́wʉ́, ã wẽp niíj ʉʉ́bʉ́p yʉh jĩ.

48 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, Jesús caandíh nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Dios ã wẽpatjĩh wã chãj jʉ́ʉtʉchah encan, ‘Caán Dios ã wahni Cristo caá’, weemdíh ñi niíj jenah joibícan nacaá, Jesús ã niijíp jĩ.

49 —Obohjeéhtih, Maá, wã wʉ̃ʉ́h ã wʉnat pínah jã́tih, waícanjeh ma booa wʉ̃h jʉ̃ʉ́wʉ́, Jesúsdih ã niijíp yʉh jĩ.

50 Páant ã niijíchah yʉhna,

—Míih mʉʉná ma jwʉ́ʉb bejeé. Ma wʉ̃ʉ́h ã boona caá, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, “Ã niiját pah tih wã wʉ̃ʉ́h ã boona nacaá”, niíj jenah joinít, ã́ih mʉʉ́boó ã jwʉ́ʉb bejep jĩ. 51 Páant ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, ã pebh moón caandíh ĩt jwãáh naáwáp wʉt jĩ:

—Ma wʉ̃ʉ́h jáantjeh ã jwʉ́ʉb boona beé, caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

52 —¿Deyoób yeó lajachah tibeé caán ã boo? queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Jwíin yeó jáap tac yoób tʉ́ttimahbit caandíh pahat ã dʉ́ʉcʉp be, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

53 Páant ĩ niijíchah joinít, “Jesús weemdíh ‘Ma wʉ̃ʉ́h ã boona caá’, ã niijíchahjeh, wã wʉ̃ʉ́h ãt boonap taga”, maáhboó ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. “Jesús weemdíh yoobópdih tigaá ãt niijíp”, niijná, ã déewã biícdih Jesúsdih “Caán Dios ã wahni Cristo yoobát caá”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ.

54 Jesús Judea baácdih jʉmniji Galilea baácna jwʉ́ʉb jʉibínit, maáh wʉ̃ʉ́hdih booana, chéne láa jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh ã chãj jʉ́ʉtʉp jĩ.

5

Jéih bejcannidih Jesús ã booaat

1 Tʉ́ttimah, jwiít judíowã Diosdih jwĩ wẽi láa Jesús Jerusalén tʉ́tchina jwiítdih ã nʉmah jʉibínap jĩ, páant mʉntih. 2 Caanjĩ́h Ovejawã Bejni Jẽc wʉ̃t jʉmni pebh jẽ́ehat jʉ́á ã jʉmʉp jĩ. Jwiít judíowã jwĩ́ih wéheatjĩh niijná, caán jʉ́ádih Betzata jwĩ niijná caá. Caán Betzata jʉ́á jwẽ́ejdih cinco nemat wihcanni jẽcna ã jʉm pʉ́ʉd bejep jĩ. 3 Caán jʉ́ádih mʉʉ́ wãáp lap nʉmp dawá tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnit ĩpĩ́ ñaj pʉ́ʉd bejep tajĩ. Jéih encannit, jéih jibcannit, jéih yoocannitbʉt caán jʉ́á pebh ĩt ñajap tajĩ. Caanjĩ́h ñajnit, mah chibít ã dácohatdih pã́i ñajna ĩt chãjap tajĩ. 4 “Dioíh ángel dei jʉinít, caán jẽ́ehat jʉ́ádih ã dácohanachah ennit, ded jã́tih jwíih bʉʉ́g báahniboó dedé wʉnat jʉmni ãpĩ́ boonap wʉt jĩ”, ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. 5 Pánihna, caanjĩ́h jʉmni biíc jéih bejcanni, treinta ocho jópchi tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hni ã ñajap jĩ. 6 Caandíh ennit, maatápdih ã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́átdih jéihna, Jesús caandíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Meém ma booíh niít? ã niijíp jĩ.

7 —Wã booíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, can jʉ́ána weemdíh ded ʉb báahni pínah ã wihcan caá. Pánihna, dawá láa ã dácohochah, wã bʉʉ́g báah bejíhichah yʉhna, bita wã jã́tih ĩpĩ́ jʉibí bʉʉ́g báahna caá, Jesúsdih ã niijíp jĩ.

8 Páant ã niijíchah joinít,

—Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma ñajatdih ʉbnit, ma yáac chʉ̃i bejeé, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

9 Páant ã niijíchahjeh, caán jéih bejcanniji ñah ñʉhnit, ã ñajatjidih ʉbnit, ã yáac chʉ̃i bejep jĩ, bʉca. 10 Páant ã boonachah enna, jwĩ chooát yeó jáap ã jʉmʉchah, jwĩ maáta caandíh nin pah ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¿Dépanihna, ma ñajatjidih beo bej tigaá ma chãj? Bʉʉ jwĩ chooát yeó jáap ã jʉmʉchah, ma ñajatjidih ma beo bejechah, ã tʉ́ican caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.*

11 —Obohjeéhtih, ‘Ma ñajatjidih ʉbnit, ma yáac chʉ̃i bejeé’, weemdíh booani ã niijíp be. Páant ã niijíchah joinít, nin wã ñajatjidih ʉb bejna caá wã chãjap, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

12 —¿Déhe tibeé meemdíh páant niíj, booani? queét ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

13 Obohjeéhtih, Jesús dawá cã́acwã cãtíh ã bejechah, caandíh booanidih ãt beh encap wʉt jĩ. Pánihna, ã wʉ̃tdih jéihcan, ãt jéih jepahcap wʉt jĩ. 14 Tʉ́ttimah, Dioíh mʉʉ́boó Jesús caandíh jwãáhnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—Weemdíh ma joi jwʉ́hʉʉ́. Bʉʉ ma tʉ́i jʉmna caá. Pánihna, ma jwʉ́ʉb yéej chãjca bojoó, páant mʉntih. Jwʉ́ʉb yéej chãjna, chah yeejép wʉnat meemdíh ã jʉ̃óhbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

15 Caandíh páant ã niijíchah joinít, Jesúsdih ãt beh enep wʉt jĩ, bʉca. Pánih beh enniji jwĩ maátadih naáwádih ãt bejep jĩ.

—Jesús wʉ̃t jʉmni beé weemdíh ãt booanap tabe, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ã niijíchah joinít, Jesús chooát yeó jáapdih ã booaatjidih jéihnit, jwĩ maátaboó caandíh yeejép ĩ chãj jwíihip jĩ.

17 Páant caandíh ĩ mawíhatdih jéihna, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Wã íip páantjeh teona caá ã chãjap. Pánihna, weembʉ́t wã teo jwʉhna caá, ã niijíp jĩ.

18 Jesús páant ã niijíchah joinít, jwĩ maátaboó chah ĩ íijip jĩ. Jwĩ chooát yeó jáapdih caán tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnidih ã booanachah enna, queét ĩ íij jwíihip jĩ. Pánih íijna, “Wã íip”, Diosdih ã niijíchah joiná, chah ĩ yoób íijip jĩ. “‘Wã íip’, niijná, ‘Diosdih biíc yoobó wã jʉmna caá’, Jesús caán míicjeh ã niíj jenah joiná caá”, jwĩ maáta ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. Páant niíj jenah joinít, chah íijna, Jesúsdih ĩ yoób mao yohíhip yʉh jĩ.*

Jesús ã íip ã wʉtʉchahjeh, jepahni ã jʉmat

19 Páant ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ: “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Weém, Dios wʉ̃ʉ́h, wã jenah joyátjeh wã chãjcan caá. Wã íip weemdíh ded pah ã wʉtʉchah, caandíhjeh wã jepahna caá. Wã íip ded pah ã chãjachah ennit, weém ã wʉ̃ʉ́hbʉt biíc yoobó wãpĩ́ chãjna caá. 20  Wã íip weém ã wʉ̃ʉ́hdih oina, ded pah ã chãjatdih weemdíh ãpĩ́ jéihyana caá. Bʉʉ wã chãjatji chah, biíh wã chãjat pínahdih weemdíh ã jéihyabipna caá. Páant weemdíh ã wʉtatdih joinít, ã wẽpatjĩh yeebdíh wã chãj jʉ́ʉtʉchah, ñi en wʉ́hi bejbipna caá. 21  Wã íip ded pah wʉnah bejnitdih ã booaat pah, weembʉ́t ã booaat tʉ́ʉtnitdih biíc yoobó wã booana caá. 22-23  Wã íip cã́acwã ĩ yéej chãjatdih peéh chãjni nihcan caá. Obohjeéhtih, ĩ yéejat jíib wã peéh chãjat pínah niijná, weémboodíh ã wʉtʉp be, nihat cã́acwã caandíh ĩ weñat pah, weemdíhbʉt biíc yoobó ĩ weñat pínah niijná. Wã íip caá weemdíh wahni. Pánihna, ded weém ã wʉ̃ʉ́hdih wẽicanni, wã íipdihbʉt ã wẽican caá.

24  “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det wã naáwátdih joinít, weemdíh wahnidih jepahna, páantjeh ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Páant ãjeéh ĩ jʉmʉchah, queétdih wã peéh chãjcan niít. Queét iiguípna bejnit déejidih tʉ́i ʉbnit ĩ jʉmbipna caá. 25  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Iiguípna bejnit déeji weém Dios wʉ̃ʉ́hdih bʉʉ jepah jwíihna caá ĩ chãjap. Wã naáwátdih joí jepahnitboó Dios biícdih páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 26  Wã íip Dios páantjeh jʉmniboó cã́acwãdih páantjeh ã jʉmat tʉ́ʉtna caá. Pánihna, weém ã wʉ̃ʉ́hdihbʉt páantjeh jʉmat tʉ́ʉtni pínah ã chãjap jĩ. 27  Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã jʉmʉchah, cã́acwãdih wã peéh chãjat pínah niijná weémboodíh ã wʉtʉp jĩ. 28  Páant wã naáwáchah joiná, ñi joí wʉ́hi bejca bojoó. Cʉbʉcah nihat wʉnnit ĩ́ih bácah ĩ yohopjiboó jʉmna yʉhna, wã ejechah, ĩ joibípna caá. 29  Pánih joiná, nihat tʉ́i chãjnitji boo pʉd jʉ̃óhnit Dios pebhboó ĩ pʉ́ʉh laab béjbipna caá. Obohjeéhtih, yeejép chãjnitjiboó, ĩ yéej chãjatji jíib iiguípna ĩ bejbipna caá.*

30  “Weém wĩ́ih jenah joyátjeh, wã weñat pínahdih wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, weemdíh wahni ã wʉtatdihjeh wã chãjna caá. Ã niiját pahjeh cã́acwãdih wã peéh chãjbipna caá. Páant wã peéh chãjachah, yoobópdih ã jʉmbipna caá. 31  ‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h, ã wahni caá’, weemjéh wã niijíchah, ‘Ma nih yáana caá’, weemdíh ñita niij tágaá. 32  Obohjeéhtih, biíh caá weemdíh naóhni pohba. Caán naóhni Juan Daabáni caá. Pánihna, ‘Ã niijátji yoobópdih ã jʉmna caá’, wã niíj jéihna caá. 33  Yeéb weemdíh jéihíhna, bitaboodíh Juan pebhna ĩ ʉʉ́bh joyát pínah niijná, ñit wahap tabe. Caán yoobópdih yeebdíh ãt naáwáp jĩ.* 34  ‘Nin Dios wʉ̃ʉ́h caá’, weemdíh niijnítdih wã bidcan caá. Pánih bidcan yʉhna, ‘Dios wʉ̃ʉ́h caá’, Juanboó weemdíh ã niiját yoobópdih caá. Pánihna, weemdíh jepahnit, iiguípna ñi bejcat pínah niijná, Juan ã niijátjidih yeebdíh wã náhniana caá. 35  Tʉ́i enat tʉ́ʉt niijná, jiiát dahdih jwĩ jií cáagat pah, Juan ded pah wã jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná, yeebdíh ãt naáwáp tajĩ. Páant ã naáwáchah joiná, daocánni yeó jáap ñi tʉ́i wẽi joi jwʉ́hʉp jĩ. 36  Obohjeéhtih, wã íip weemdíh ã wʉtʉchah, ã wẽpatjĩh wã chãjachah ennit, yoobópdih Dios ã wahni wã jʉmatdih ñita tʉ́i jéih tagaá. 37  Juan weemdíh ã daabánachah, wã íipjehbʉt weemdíh wahni ‘Caán wã wʉ̃ʉ́h caá’, ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchah yʉhna, yeébboó caandíh encan, joicánnitbʉt ñi jʉmna caá.* 38  Weém Dios ã wahnidih jepahcan, wã íip ã naáwátdihbʉt ñi náahcan caá. 39  ‘Dios naáwát tólihdih bohéna, yeó jáap jʉmat pah Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá’, ñi niíj jenah joiná caá.*Obohjeéhtih, caán tólihjeh tigaá weém ded pah wã jʉmatdih ã naáwáp. 40  Caán tólih weemdíh ã naáwáchah yʉhna, yeébboó weemdíh ñi náahcan caá. Yeó jáap jʉmat pah Diosjeéh jʉmíhna yʉhna, weemdíh páant ñi ʉʉ́bhcan caá.

41  “Weemdíh wẽi naóhnitdih wã bidcan caá. 42  Obohjeéhtih, yeébboó mácah ñi jenah joyátdih wã tʉ́i jéihna caá. Pánih jenah joinít, Diosdih ñi oicatdihbʉt wã jéihna caá. 43  Wã íip weemdíh ã wʉtat pah wã chãjachah yʉhna, weemdíh ñi náahcan caá. Obohjeéhtih, ã wahcanniboó ã weñat pínahdihjeh ã chãj jʉ́ʉtʉchah ennit, caánboodíh ñi náahbipna caá. 44  Bita yeebdíh ĩ wẽi naáwátdihjeh bidna yʉhna, Diosboó yeebdíh ã wẽi naáwátdih ñi náahcan caá. Pánih náahcan, ‘Caán Dios ã wahni Cristo nihcan caá’, niíj jenah joiná, weemdíhbʉt ñi joííhcan caá. 45  Páant weemdíh ñi joííhcatji jíib ‘Jwĩ íipdih Jesús jwiítdih ã naóh yacbipna caá’, ñi niíj jenah joicá bojoó. ‘Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahna, Dios pebhboó jwĩ bejbipna caá’, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, ded pah Moisés weemdíh ã naáwátjidih ñi joyáh bojat jíib, Dios yeebdíh ã peéh chãjbipna caá. 46  Moisés weemdíhjeh ãt naóh daacáp tajĩ. Pánihna, caán ã daacátjidih ‘Yoobópdih tigaá’, niijná, wã naáwátdihbʉt ‘Yoobópdih tigaá’, ñita niíj jenah joi tágaá. 47  Obohjeéhtih, Moisés ã daacátjidih ‘Yoobópdih tigaá’, niijcán, wã naáwátdihbʉt ‘Yoobópdih tigaá’, ñi niijcán niít”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

6

Cinco mil cã́acwãdih Jesús jeémát ã wʉ̃hat

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Lc 9.10-17)

1 Tʉ́ttimah, Galilea íimdih conanaáboó Jesús jwiítdih ã nʉmah chʉ́ʉh bejep jĩ. Caán íimjeh mʉntih Tiberias íim ã wʉ̃t jʉmʉp jĩ. 2 Jesús ã booanachah ennitji dawá cã́acwã ĩt ñʉʉ́n péenap tajĩ. 3 Pánih chʉ́ʉh jʉibínitji, aab béjnit, jeená pʉ́ʉh laab jʉibínit, jwiít ã bohénitdih ã nʉmah chʉ́ʉdʉp jĩ. 4 Caán láa Pascua yeó jáapna pínah bahnijeh ã jʉdhdʉp jĩ. 5 Caanná jʉibí chʉ́ʉdna, Jesús dawá cã́acwã jwĩ pebhna ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã enep jĩ. Pánih ennit, Felipedih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Dawá cã́acwã jwĩ pebhna ĩ jʉ̃óh jígohna caá. ¿Deh tigaá ĩ jeémát pínahdih jwĩ jíib chãjbi? ã niijíp jĩ.

6 “Ded pah caá Felipe ã niíj jepahbi”, niijná, Jesús caanjéh ã chãjat pínahdih jéihna yʉhna, Felipedih páant ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

7 Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Felipeboó nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Ocho widh tewat jíibjĩh jeémátdih jwĩ jíib chãjachah yʉhna, queétdih ãta jʉibícan tagaá, ã niijíp jĩ.

8 Jwiít biícdih jʉmni Simón Pedro ʉ́ʉdboó, Andrés wʉ̃t jʉmni, Jesúsdih nin pah ã niijíp jĩ:

9 —Cinco pan dah, chéne queejwã́dih nin wébít ã bíbohna caá. Obohjeéhtih, páant bóobitjeh ã jʉmʉchah, queét páant moón dawá cã́acwãdih ã jʉibícan niít, Andrés ã niijíp jĩ.

10  —Queétdih ñi chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉ́, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Caanjĩ́h tʉ́ini yílip ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, jwĩ chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉchah, yílip jʉmʉpdih cã́acwã ĩ tʉ́i chʉ́ʉd beedép jĩ. Cinco mil neonájeh ĩ jʉmʉp jĩ. Yaádh, ĩ weh biícdih chah ĩ jʉmʉp jĩ. 11 Páant ĩ chʉ́ʉd beedéchah ennit, Jesús pan dahnadih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ã niijíp jĩ. Páant niíj péanit, jwiít ã bohénitdih queét chʉ́ʉdnitdih pan, queejdíhbʉt ã pãáát tʉ́ʉtʉp jĩ. 12 Páant jwĩ pãááchah, jeémpnit, cã́acwãboó ĩ tʉ́i wʉd jʉmʉp jĩ. Páant ĩ wʉd jʉmʉchah ennit, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj wʉtʉp jĩ:

—Ĩ jʉdh jeémpnidih ñi tʉ́i ʉbʉʉ́, ĩ yoh peétcat pínah niijná, ã niijíp jĩ.

13 Páant ã niijíchah joinít, cinco pan dahnaji, chéne queejwã́jidihbʉt ĩ jʉdh jeémpnidih jwĩ ʉb yacachah, doce wʉhna pohba ã yáwap jĩ. 14 Pánihna, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Jesús ã chãjachah enna, cã́acwã nin pah ĩ míic niijíp jĩ:

—Yoobópdih tigaá. Nin Dios naáwátdih naóh yapani, nin baácboó jʉ̃óhni pínahdih jwĩpĩ́ pã́ini caá, queét ĩ míic niijíp jĩ.

15 Páant míic niijnít, queét Jesúsdih maáh pínah ĩ waadáíhip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, queét páant ĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, biícjeh jeená pʉ́ʉh laab béjnit, Jesús ã bejah bojop jĩ.

Jesús íimjih ã yáac chʉ̃i bejat

(Mt 14.22-27; Mr 6.45-52)

16 Páant ã pʉ́ʉh laab béjat tʉ́ttimah, tõo ñáh jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, jwiít ã bohénit íimboó jwĩ dei bejep jĩ. 17 Caanná jʉibí, jãáj chóodih waadnít, Capernaum tʉ́tchina chʉ́ʉh bejat tʉ́ʉt jwĩ chãjap jĩ. Obohjeéhtih, Jesúsboó jwĩ pebhna ã jʉicáp jĩ. Páant ã jígohcah, caandíh pã́i chʉʉnít, jwĩ chʉ́ʉh bejep jĩ. Páant jwĩ chʉ́ʉh bejechah, ã tʉb tõoáh bejep jĩ. 18 Páant ã tõoáh bejat tʉ́ttimah, johlit bʉ́dí ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, bʉ́dí nolihatbʉt ã ñahap jĩ. 19 Pánihna, caán íim tac yoób jwĩ bejechah pohba, Jesús íimjih jwĩ pebhna ã yáac chʉ̃i jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ enep jĩ. Páant ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, bʉ́dí jwĩ ʉ́ʉmʉp jĩ. 20 Páant jwĩ ʉ́ʉmʉchah ennit, caán jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¡Ñi en ʉ́ʉmca bojoó! ¡Weemjéh tigaá! ã niijíp jĩ.

21 Páant ã niijíchah joinít, bʉ́dí wẽinit, caandíh jãáj chóona jwĩ waadát tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã waadát tʉ́ttimah, waícanjeh jwĩ jenah joi béjepna jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ.

Cã́acwã Jesúsdih ĩ bidat

22-23 Cheibit bóo yeó jáapdih Jesús Diosdih “Tʉ́ina caá, Paá”, niijnít, queétdih jeémát ã wʉ̃hʉpjiboó dawá cã́acwã pã́ina ĩtih chãjap wʉt yʉh jĩ. Jwĩ jwʉ́ʉb chʉ́ʉh jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jesús jwĩjeéh ã waadcátdihbʉt ĩ enep jĩ. Caandíh páantjeh pã́i jwʉhna ĩt chãjap wʉt yʉh jĩ. Tiberias tʉ́tchiboó jʉmniji jãáj chóona ĩ jʉmʉpboó ãt jʉibínap wʉt jĩ. 24 Pánihna, Jesús ã wihcatdih ennit, queét caandíh bidna, caán jãáj chóonadih waadnít, Capernaum tʉ́tchina chʉ́ʉh jʉ̃óhnit, jwiítdih ĩ ñʉʉ́n jʉyʉ́p jĩ.

Jesús pan panihni ã jʉmatdih ã naáwát

25 Pánih ñʉʉ́n chʉ́ʉh jʉinítji, Jesúsdih jwãáhnit, caandíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Bohéní, débólih tibeé ninboó ma jʉ̃óh? ĩ niijíp jĩ.

26 Páant ĩ niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, queétdih Jesús nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Dios bʉ́dí ã wẽpatjĩh yeebdíh wã teo wáacachah yʉhna, ‘Caán Dios ã wahni Cristo caá’, weemdíh ñi niíj jenah joicán beé. Páant niíj jenah joicán yʉhna, jwʉ́ʉb jeémp, wʉd jʉmatdihjeh ñit bid jʉ̃óh tagaá, páant mʉntih. 27  Obohjeéhtih, yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Nin baácdih bóo jeémát moopáh bejnijeh caá. Pánihna, caán déenadih jíib chãjíhcan, teocat caá náahap. Obohjeéhtih, Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni jeémát panihniboodíh bidat caá náahap. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé caán jeémát panihnidih wã wʉ̃hna caá. Wã íip weemdíh páant ã wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp be. Páant wã jʉmatdih yeéb ñi jéihyat pínah niijná, Dios ã wẽpatjĩh weemdíh ã chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtʉchah, yeéb ñi enep be, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

28 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, queét caandíh nin pah ĩ jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ded pah tigaá jwĩ chãjbi, Dios ã náahatdih chãjat tʉ́ʉt niijná? ĩ niijíp jĩ.

29  —Nindih Dios yeebdíh ã chãjat tʉ́ʉtna caá: ‘Wã wahnidih tʉ́i jenah joinít, ñi jepahaá’, yeebdíh ã niíj wʉtʉp be, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

30 —Meém Dios ã wahni yoobát jʉmna, ã wẽpatjĩh ma chãj jʉ́ʉt en tigaá bácah, meemdíh jwĩ jepahat pínah niijná. 31 Jwĩ nʉowãji jon jã́tih tʉ́tchi wihcapboó maná ĩ niijníjidih ĩt jeémép wʉt jĩ.* Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Jeámant queétdih jeémátdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ, ĩ tʉ́i jeémát pínah niijná’, ãt niíj daacáp tajĩ.* ¿Páant ã chãjatji chah meémboó mata jéih chãj taniít? caandíh ĩ niijíp jĩ.

32  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Moisésjeh pohba queétdih japmant jʉ̃óhni jeémátdih ã wʉ̃hcap jĩ. Wã íip jeémát yoobát panihnidih jeámant cã́acwãdih ãpĩ́ wʉ̃hna caá. 33  Pánihna, Dios ã wʉ̃hni jeémát panihni japmant dei jʉ̃óhnit, nihat baácdih moondíh ã báadhdat tʉ́ʉtna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

34 —Maá, yeó jáap jʉmat pah ma niijní jeémátdih jwiítdih ma wʉ̃hʉʉ́, queét ĩ niijíp jĩ.

35  —Weem tígaá báadhdat tʉ́ʉtni jeémát panihni caá. Det weemdíh tʉ́i péenitboodíh jwʉ́ʉb nʉʉgʉ́p wʉnat panihat ã wihcan niít. Det weemdíh náhninit, wẽi jenah joinítboodíh taca jootát panihatbʉt ã wihcan niít. 36  Obohjeéhtih, yeebdíh jã́tih naóhna, yoobópdih naóhna beé wã chãjap be. Yeébboó weemdíh enna yʉhna, ‘Caán Dios ã wahni Cristo caá’, ñi niíj jenah joicán caá. 37  Nihat wã íip ã jepahat tʉ́ʉtnitjeh weemdíh ĩ péebipna caá. Weemdíh pánih péenitdih wã yohcan niít. 38  Japmant jʉ̃óhna, wã náahatdihjeh chãjcan, weemdíh wahni ded pah ã weñat pínahboodíh chãjadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. 39  Nin caá weemdíh wahni ã weñat pínah yoobát: Nihat weemdíh ã jepahat tʉ́ʉtnitdih bʉʉdácan, weemdíh caán péeni yeó jáapdih queétdih wã jwʉ́ʉb booaat pínahdih ã náah yacna caá. 40  Nihat weém ã wʉ̃ʉ́hdih jepahnit, páantjeh ãjeéh ĩ jʉmat pínahdih wã íip, weemdíh wahni, ã náah yacna caá. Pánihna, péeni yeó jáapdih queétdih wã jwʉ́ʉb booabipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

41  “Weém japmant jʉ̃óhni jeémát panihni tigaá wã jʉmʉp”, Jesús ã niijíchah joinít, jwĩ maátaboó caandíh íijnit, tʉbit ĩ míic niijíp jĩ.

42 —¿Nin Jesús José wʉ̃ʉ́h nihcan niít? Ã íip, ã íindihbʉt jwiít jwĩ jéihna caá. Pánihna, jwiít panihnijeh mʉn tigaá. Pánihni jʉmna yʉhna, ¿dépanihna “Japmant jʉ̃óhni wã jʉmna caá”, ã niíj? ĩ míic niijíp jĩ.

43 Queét páant ĩ míic niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj jepahap jĩ:

—Weemdíh yeejép ñi niijcá bojoó. 44  Det ĩ jenah joyátjĩhjeh weemdíh ĩ jéih jepahcan niít. Obohjeéhtih, wã íip, weemdíh wahniboó, ‘Caán Dios ã wahni Cristo yoobát caá’, queétdih ã niíj jenah joyát tʉ́ʉtna caá, wãjeéh ĩ péeat pínah niijná. Páant ã chãjcah, det wĩ́ihwã pínah ĩta jéih jʉmcan tagaá. Pánihna, péeni yeó jáapdih weemdíh jepahnitjidih wã jwʉ́ʉb booabipna caá. 45  Dios naáwátdih naóh yapanitboó nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ. ‘Dios queét nihatdih ã bohébipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.*Pánihna, nihat wã íip ã bohéátdih joinít, weemdíhbʉt ĩ jepahbipna caá. Pánih jepahnit wĩ́ihwã ĩ jʉmbipna caá.

46  “Wã íipdih ded ã encan caá. Weém ã wahnijeh caandíh wã enep jĩ. 47  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det weemdíh jepahnit páantjeh wã íipjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 48  Weém báadhdani jeémát panihni wã jʉmna caá. 49  Ñi nʉowãji tʉ́tchi wihcapboó manádih jeémpna yʉhna, ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. 50  Obohjeéhtih, japmant jʉ̃óhni wã niijní jeémát panihnidih ded jeémpna, iiguípna ã bejcan niít. 51  Weém japmant jʉ̃óhni báadhdani jeémát panihni wã jʉmna caá. Caán jeémát panihnidih jeémpnitjeh wã íipjeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Caán báadhdani jeémát panihni wĩ́ih bácah ã jʉmna caá. Pánihna, wĩ́ih bácahdih wã wʉ̃hbipna caá, nihat baácdih moón wã íipjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Pánih wʉ̃hna, nihat cã́acwãdih wã wʉn wʉ̃hbipna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

52 Páant ã niijíchah joinít, jwĩ maátaboó, queétjeh nin pah ĩ niíj míic wéhenap jĩ:

—¿Nin dépanih tigaá ã́ih bácahdih jeémát pínah panihni ã wʉ̃hbi? ĩ míic niijíp jĩ.

53 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ã niijíp jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã jʉmʉchah, ded wĩ́ih bácah panihnidih jeémpcanni, wĩ́ih meép panihnidih babhcanni wã íip pebhboó ã bejcan niít. 54  Ded wĩ́ih bácah panihnidih jeémpni, wĩ́ih meép panihnidih babhnidih péeni yeó jáapdih wã jwʉ́ʉb booabipna caá. Caánboó wã íipjeéh páantjeh ã jʉmbipna caá. 55  Wĩ́ih bácah ñi jeémát yoobát panihni, wĩ́ih meépbʉt ñi babhbat yoobát panihni ã jʉmna caá. 56  Det wĩ́ih bácah panihnidih jeémpnit, wĩ́ih meép panihnidihbʉt babhnit, weém biícdih ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Weembʉ́t queét biícdih wã jʉmbipna caá. 57  Wã íip páantjeh jʉmni weemdíh wahna, weemdíhbʉt páantjeh jʉmni ã jʉmat tʉ́ʉtna caá. Páant ã chãjat dée, jeémátdih ñi bidat pah, ded weém páantjeh jʉmnidih bʉ́dí bidna, caandíh wã íipjeéh páantjeh jʉmni wã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. 58  Bʉtéh yeebdíh wã naóhni jeémát panihni Dios pebhmant dei jʉ̃óhni caá. Caán jeémát panihni jwĩ nʉowãji ĩ jeémpni maná panihni nihcan caá. Queétboó caán jeémátdih jeémpnitji ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bʉtéh wã naóhni jeémát panihniboodíh ded jeémpni wã íipjeéh páantjeh ã jʉmbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

59 Capernaum tʉ́tchidih moón ĩ míic wáacat mʉʉ́boó Jesús queétdih páant ã niíj naóh bohénap jĩ.

Jesúsdih jepahna, páantjeh ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat

60 Dawá jwĩjeéh péenit Jesús ã bohéátdih joinít, nin pah ĩ niíj wéhenap jĩ:

—Jesús nin ã bohéát bʉoni yoobát ã jʉmʉchah, caandíh jwĩ joííhcan caá, queétjeh ĩt míic niijíp tajĩ.

61 Páant ĩ míic wéheatdih jéihnit, Jesúsboó queétdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Nin wã bohéátdih joiná, ñi íij niít? 62  Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, jã́tih wã jʉmʉpjiboó wã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjechah enna, ¿ded pah ñita niíj jenah joí? ¿Caandíhbʉt ñita íij taniít? 63  Dios ã wahni Tʉ́ini Espíritu cã́acwãíh caolihdih ã booana caá. Cã́acwãjeh ĩ́ih caolihdih ĩ jéih booacan caá. Pánihna, wã naáwátdih ñi tʉ́i jenah joyóchah, Tʉ́ini Espírituboó ñíih caolihdih ã booabipna caá. 64  Obohjeéhtih, páant ã jʉmʉchah yʉhna, ‘Caán Dios ã wahni Cristo nihcan caá’, biquína ñi niíj jenah joiná caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Jesús páant niíj jenah joinítdih jã́tih ãtát jéihyep tajĩ. Pánihna, caandíh eníhcannitdih dʉó wáini pínahdihbʉt ãtát jéihyep tajĩ.

65 Páant niíj naóh péanit, nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Nin pah yeebdíh wã niíj naáwáp yʉh be: ‘Wã íipboó cã́acwãdih weemdíh ã jepahat tʉ́ʉtcah, det wĩ́ihwã pínah ĩta jéih jʉmcan tagaá’, wã niijíp be, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

66 Páant ã niijíchah joiná, dawá jwĩjeéh péenitji Jesúsdih wẽican, ĩ cádahap jĩ. 67 Páant ĩ cádahachah ennit, Jesús jwiít docewã ã bohénitboodíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Yeebbʉ́t weemdíh ñi cádahmi naniít? ã niijíp jĩ.

68 Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Simón Pedro nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Obohjeéhtih, Maá, jwiítdih biíh bohéni ã wihcan caá. Diosjeéh páantjeh jwĩ jʉmat pínah niijná, ma naáwátjeh jwiítdih ã tʉ́i jéihyana caá. 69 Pánihna, jwiítboó meemdíh jepahnit, ‘Meém tʉ́ini, Dios wʉ̃ʉ́h, ã wahni caá’, jwĩ niíj jéihna caá. Pánih jéihnit, meemdíh jwĩ cádahcan niít, ã niijíp jĩ.*

70 Páant ã niijíchah joinít, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Weém yeéb docewãdih wã ñíwip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, biíc ñijeéh jʉmni nemépíh pínah ã jʉmna caá, ã niijíp jĩ.

71 Páant niijná, Judas, Simón Iscariote wʉ̃ʉ́hdih niijná ãt chãjap tajĩ. Judas jwiít Jesús ã bohénitjeéh jʉmna yʉhna, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínah ã jʉmʉp jĩ.

7

Jesús ʉ́ʉdwã caandíh ĩ jepahcat

1 Tʉ́ttimah, Jesús Galilea baácboó jwiítdih nʉmah jibidih ã bejep jĩ. Judea baácdih moón jwĩ maáta caandíh ĩ mao yohíhatdih jéihna, Judea baácboó ã bejíh jwʉhcap jĩ. 2 Jwiít judíowã wãpchí dahna jwĩ chãjatjidih náhniat yeó jáapna, bahni ã jʉdhdʉp jĩ.* 3 Pánihna, Jesúsdih ã ʉ́ʉdwã nin pah ĩ niijíp yʉh jĩ:

—Ninjĩh chãocánjeh, Judea baácna bejnit, meemdíh péeíhnitdih ma wẽpatjĩh ma chãj jʉ́ʉtʉ́. 4 Ded ã wẽpatdih jʉ́ʉtíhna, bih jʉ́ʉtcat caá náahap. Pánihna, yoobópdih wẽpni jʉmna, jwĩ míic wáac jʉibíni tʉ́tchiboó ma wẽpatdih jwĩjeéh ma jʉ́ʉt jʉ̃ʉ́wʉ́, Jeñé, ĩ niijíp jĩ. 5 Queét ã ʉ́ʉdwãjeh yʉhna, ‘Caán Dios wʉ̃ʉ́h caá’, Jesúsdih ĩ niíj jenah joicáp jĩ. Páant niíj jenah joicán, caandíh páant ĩ niijíp jĩ.

6 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Wã wẽpatdih cã́acwãdih jʉ́ʉtat pínah ã jʉdh jwʉhʉchah, wã bejcan caá. Yeébboó fiestadih eníhna, caán tʉ́tchina ñi enbi jwʉhʉʉ́. 7  Cã́acwã yeebdíh ĩ íijcan caá. Obohjeéhtih, ĩ yéej chãjatdih wã naáwáchah joinít, weémboodíh ĩ íijna caá. 8  Pánihna, caán fiesta yeó jáapna ã jʉmʉchah, yeebjéh ñi enbi jwʉhʉʉ́. Weém caanná wã bejat pínah ã jʉdh jwʉhna caá, ã niijíp jĩ. 9 Páant niijnít, Galilea baácboó jwiítdih ã nʉmah chãwáp jĩ.

Jesús fiestadih enedih ã bejat

10 Obohjeéhtih, ã ʉ́ʉdwã ĩ bejat tʉ́ttimah, Jesúsbʉt Jerusalén tʉ́tchina jwiítdih ã nʉmah bejep jĩ. Pánih bejna, cã́acwã ĩ encapmantbit jwĩ bejep jĩ. 11 Fiesta yeó jáapdih míic wáac jʉibínit, jwĩ maáta Jesúsdih bʉ́dí ĩt bidip wʉt yʉh jĩ.

—¿Dee tígaá ã jʉm? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

12 Pánihna, cã́acwãbʉt caandíh bʉ́dí jenah joinít, ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. “Caán tʉ́ini caá”, biquína niíj, “Caán yeejép caá. Cã́acwãdih yee naóhni caá”, bitaboó ĩt niijíp wʉt jĩ.

13 Páant niijná yʉhna, jwĩ maátadih ʉ́ʉmna, Jesús ded pah ã jʉmatdih queétjeh ĩt míic wéhenap wʉt jĩ.

14 Ĩ weñat yeó jáapna tac yoób Jesús Dioíh mʉʉná waád jʉibínit, cã́acwãdih ã bohénap jĩ. 15 Páant ã bohénachah, jwĩ maáta joí wʉ́hi bejnit, nin pah queétjeh ĩ míic niijíp jĩ:

—¿Nin bohécanni yʉhna, dépanih tigaá bohéátdih ã tʉ́i jéih? ĩ míic niijíp jĩ.

16 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Wã bohéát weemjéh wã naáwát nihcan caá. Obohjeéhtih, weemdíh wahni ã naáwát tʉ́ʉtat caá. 17  Ded Dios ã weñat pínahdih chãjíhni ‘Páant ã bohénachah, ã jéihyatjeh nihcan caá. Yoobópdih Dios naáwát caá’, ã niíj jéihbipna caá. 18  Ded ã jenah joyátjeh naóhna, cã́acwã caandíh ĩ weñat pínahdih bidna caá ã chãjap. Obohjeéhtih, weemdíh wahniboó weemdíh ã naóh yapaat tʉ́ʉtna caá. Pánih naóh yapana, caandíhjeh ñi weñat pínahdih yeebdíh wã náah yacna caá. Páant wã naóh yapanachah joiná, ‘Yeecanjeh, yoobópdih ã naóhna caá’, ñi niíj jéihbipna caá.

19  “Moisésji ded pah Dios yeebdíh ã wʉtatdih ãt jwʉ́ʉb naóh yapanap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, biíc ñijeéh jʉmni caán ã wʉtatjidih jepahni wihcan caá. Pánihna, ¿dedé wã chãjatji jíib tigaá weemdíh ñi mao yohíh?” jwĩ maátadih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

20 —Meemdíh nemép ã jʉmna caá. ¿Déhe tigaá meemdíh mao yohíhnit ĩ jʉm, páant ma niijíchah? queét dawá caandíh ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

21  —Biíc láa jwĩ chooát yeó jáapdih yeéb cã́acwã ñi jéih chãjca naáhdih weémboó yeebdíh wã chãj jʉ́ʉtʉp be. Páant wã chãj jʉ́ʉtʉchah ennit, bʉ́dí ñi en wʉ́hi bejep be. 22  Jon jã́tih Moisésji nihat neoná weépdih quehli nah yapat chóodih ãt bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, nihat neoná weép ñi weh jʉmna, ocho yeó jáap tʉ́ttimah chooát yeó jáapdih yʉhna, ã wʉtatji pahjeh ñipĩ́ bóodna caá.*Obohjeéhtih, Moisés ã wʉtatji pohba ãt nihcap wʉt jĩ. Jwĩ nʉo Abrahamjidih Dios páant bóodat pínahdih ãt jwíih wʉtʉp wʉt jĩ.*Pánihna, caán tʉ́ttimah, jwĩ nʉowã páant ĩpĩ́ chãjap wʉt jĩ. 23  Chooát yeó jáapdih yʉhna, Moisés ã wʉtatjidih yap yohíhcan, yeebbʉ́t ñi wehdih ñipĩ́ bóodat tʉ́ʉtna caá. Páant ñi chãjna yʉhna, ¿dépanihna, chooát yeó jáapdih weémboó wʉnnidih wã booanachah enna, ñipĩ́ íij?* 24  Ded pah wã chãjatdih tʉ́i jéihcan, ‘Caán yeejép ã chãjna caá’, ñi niijcá bojoó. Obohjeéhtih, ded pah wã chãjatdih jéihna, weemdíh yoobópdih ñi jenah joyoó, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

Jesús jeámant ã jʉ̃ʉ́wátjidih ã naáwát

25 Páant ã niijíchah joinít, biquína Jerusalén tʉ́tchidih moón nin pah ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Nin jwĩ maáta ĩ mao yohíhni nihcanna niít? 26 Wãát en tih. Páantjeh jwĩ cãtíh bohéna caá ã chãjap. Páant ã bohénachah yʉhna, jwĩ maáta ded pah ĩ niijcán caá. ‘Cristo, Dios ã wahni caá’, queét ĩ niijjéhna caá. 27 Obohjeéhtih, Dios ã wahni Cristo dedmant ã jʉ̃ʉ́wátjidih ded ã jéihcan niít. Nin Jesús ã jʉmni tʉ́tchidih jwiít jwĩ jéihna caá. Pánihna, Dios ã wahni Cristo nihcanna caá, queét ĩ míic niijíp jĩ.

28 Jesús Dioíh mʉʉ́ diítboó queétdih bohénajeh, páant ĩ míic niijíchah jéihnit, nin pah ã jwʉ́ʉb niíj ñaacáp jĩ:

—Yeebjéh pohba ‘Caandíh jéihna, ã jʉmni tʉ́tchidihbʉt jwĩ tʉ́i jéihna caá’, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, wã jenah joyátjĩhjeh ninboó jʉ̃óhna wã chãjcan jĩí. Wã íip jĩí weemdíh ã wahap jĩ. Pánih wahni yeecanni, yoobópdih chãjni caá ã jʉmʉp. Caandíh ñi jéihcan caá. 29  Obohjeéhtih, weémboó ã pebhmant jʉ̃óhniji caandíh wã tʉ́i jéihna caá, ã niijíp jĩ.

30 Páant ã niijíchah joinít, jwĩ maáta caandíh ĩ tewíhip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caandíh ĩ mao yohat pínahdih Dios ã jenah joyát ã jʉdh jwʉhʉchah, caandíh ĩ jéih teo jwʉhcap jĩ. 31 Pánihna, dawá Jesúsdih tʉ́i jenah joiná, nin pah ĩ míic niijíp jĩ:

—Nin Jesús jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih dawá láa ã chãj jʉ́ʉtʉp be. Dios ã wahni pínah Cristoboó ¿caan cháh ãta chãj taniít? ¿Páant tih jʉ̃ʉ́h? ¿Pánih chãjna, caanjéh Dios ã wahni Cristo nihcan niít? ĩ niijíp jĩ.

Jesúsdih fariseowã ĩ tewat tʉ́ʉtíhat

32 Páant ĩ niíj wéhenachah joinít, fariseowã, sacerdotewã ĩ maáta biícdih Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowãdih Jesúsdih ĩ tewat pínah niijná, ĩt wahap wʉt yʉh jĩ.

33 Jesús queét cã́acwãdih nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Daocánni yeó jáap ñijeéh wã jʉm jwʉhbipna caá. Weemdíh wahni pebhboó wã jwʉ́ʉb bejat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. 34  Wã jʉmat pínah pebhboó yeéb ñi jéih bejcan niít. Weemdíh bidna yʉhna, ñi jéih bid jʉibícan nacaá, ã niijíp jĩ.

35 Páant ã niijíchah joinít, queétjeh nin pah ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Nin páant niijná, ¿dedboó bejat tʉ́ʉt tigaá ã chãj? yeéb ñi jenah joyóchah. ¿Jwĩ déewã ĩ bej peétni baácnaboó bejnit, jwĩ déewã nihcannitdih ã bohémi naniít? 36  ‘Yeéb weemdíh bidna yʉhna, ñi jéih jwãáhcan niít’, niijná, ‘Wã bejat pínah pebhboó ñi jéih bejcan niít’, niijná, ¿ded pah niij tígaá páant ã niíj? ĩ míic niijíp jĩ.

Báadhdani mah panihnidih Jesús ã naáwát

37 Fiesta péeni yeó jáap, chah jwĩ weñat yeó jáap yoobát ã jʉmʉchah,* Jesús caanjĩ́h ñʉhnit, tʉbit ã ñaác niíj naáwáp jĩ:

—Ded taca joótni wã pebh ã jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh. Ã jʉyʉ́chah, tʉ́i báadhdani mahdih caandíh wã wʉ̃hbipna caá. Wã wʉ̃hni pínah mah panihnidih babhna, Diosjeéh ã tʉ́i jʉmbipna caá.* 38  Ded weemdíh jepahni pínahdih Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Ded weemdíh jepahna, ã́ih caolihmant mʉj nooj bácat panihni ã jʉmʉchah, wẽinit wĩ́ih tʉ́ini doonádih bitadih ã wẽp naóhbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ,* ã niijíp jĩ.

39 Páant niijná, Jesúsdih jepahnitdih Tʉ́ini Espíritu jʉmna, ded pah ã teo wáacat pínahdih naóhna ã chãjap jĩ. Obohjeéhtih, Jesús jeáboó ã jwʉ́ʉb aab béj jwʉhcah, Tʉ́ini Espíritu ã dei jʉ̃óh jwʉhcap jĩ.

Jesúsdih judíowã biíc yoobó ĩ jenah joicát

40 Páant Jesús ã niijíchah joinít, dawá cã́acwã nin pah ĩt míic niíj wéhenap wʉt jĩ:

—Nin yoobópdih Dios naáwátdih naóh yapani jwĩpĩ́ pã́ini caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

41 —Nin Cristo jwiítdih tʉ́i ʉbni nacaá, bita ĩt niijíp wʉt jĩ.

Obohjeéhtih, bitaboó nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—Cristo jʉ̃óhna, Galilea baácboó ãta jʉmcan tagaá. Nin Jesús caanjĩ́h bóo tigaá. 42 Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ. ‘Cristo David jʉima yoobát ã jʉmbipna caá.* Pánihna, David ã cã́ac jʉmni Belén tʉ́tchiboó ã cã́ac jʉmbipna caá’, ãt niíj daacáp tajĩ.* Pánihna, Jesús Belén tʉ́tchidih bóo nihcan, Dios ã wahni yoobát nihcan caá, queétjeh ĩt míic niijíp wʉt yʉh jĩ.

43 Pánihna, queét Jesúsdih biíc yoobó ĩt jenah joicáp wʉt jĩ. 44 Biquína Jesúsdih ĩt teo nemíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩ jéih teocap jĩ.

Jesúsdih jwĩ maáta ĩ jepahcat

45 Sacerdotewã ĩ maáta, fariseowã biícdih Jesúsdih ĩ tewat tʉ́ʉtnit soldadowã Jesús pebh jʉinítji, queétdih wahnit pebhboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Ĩ pebhna ĩ jwʉ́ʉb jʉibínachah, soldadowãdih queét nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Dépanih tibeé Jesúsdih ñi teocan? ĩt niijíp wʉt jĩ.

46 —Caán yoobópdih naóhni beé. Biíh caan pánih wẽp naóhni ã wihcan caá, queét soldadowã ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

47 Páant ĩ niíj jepahachah joinít, fariseowãboó nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Yeebdíh caán ã yeenachah, ‘Yoobópdih tigaá’, ñi niijnít beé? 48 Det jwĩ maáta Jesúsdih jepahcan, caandíh ĩ náahcan caá. Pánihna, jwiítbʉt caandíh jwĩ náahcan caá. 49 Obohjeéhtih, queét caandíh jepahnitboó Moisés ã wʉtatjidih ĩ jéihcan caá. Caandíh ĩ jéihcat jíib jwĩ íip queétdih peéh chãjna, iiguípna ã yohbipna caá, fariseowã ĩt niijíp wʉt jĩ.

50 Obohjeéhtih, biíc fariseo, Nicodemo wʉ̃t jʉmni, chei Jesúsdih wéhenadih jʉibíniji,* páant ĩ niijíchah joiná, bita caanjĩ́h jʉmnitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

51 —Jesús yeejép ã chãjachah, jwĩ jéihcan caá. Pánih jéihcannit jʉmna, ded pah ã chãjatdih caanjéh ã naóhcah, jwĩ jéih peéh chãjcan caá. Pánih jéihcan yʉhna, caandíh jwĩ peéh chãjachah, jwĩ wʉtatdihjeh jwĩta yap yoh tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

52 Páant ã niijíchah joinít, queét nin pah caandíh ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—¿Meembʉ́t Galilea baácdih bóo niít, jwiítdih páant ma niíj naóhna? Dios naáwátdih meemdíh tʉ́i bohéát caá náahap. Pánih bohéna, ‘Galilea baácmant ded Dios naáwátdih naóh yapani ãtát wihcap tajĩ’, ma niíj jéihbipna caá, Nicodemodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

53 Páant niíj péanit, ĩ́ih mʉʉnáboó ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

8

Deoh nah jʉmnih mi yéejatdih Jesús ã yohat

1 Dioíh mʉʉ́boó jʉmnitdih naóh péanit, Olivo Jeéboó Jesús jwiítdih ã nʉmah pʉ́ʉh laab béjep jĩ. 2 Cheibitjeh, jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, Dioíh mʉʉdíhjeh mʉntih jwiítdih ã jwʉ́ʉb nʉmah waadáp jĩ. Ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah ennit, nihat cã́acwã ã pebhna ĩ míic wáac jʉyʉ́p jĩ. Ĩ míic wáac jʉyʉ́chah ennit, caanjĩ́h jʉibí chʉ́ʉdnit, Jesús queétdih ã bohénap jĩ, páant mʉntih.

3 Ã bohéát tac jʉmʉchah, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, fariseowã biícdih deoh nah jʉmnihdih ĩt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánih ʉb jʉ̃óhnit, Jesús pebh cã́acwã cãtíh caántdih ĩ ʉb jʉí ñʉhʉp jĩ. 4 Pánih ʉb jʉí ñʉhnit, Jesúsdih nin pah ĩ niíj naáwáp jĩ:

—Nint mi áa nihcannijĩh yeejép mi chãjachah, jwĩ enep be. 5 Dios ã wʉtatdih Moisésji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ. ‘Det ĩ áa nihcannitjĩh yeejép ĩ chãjachah ennit, jee dáhnajĩh ñi yoh mawaá’, ãt niíj daacáp tajĩ.* Pánihna, meémboó ¿ded pah tigaá ma niíj naóhbi? ĩ niijíp jĩ.

6 Páant niijnít, caandíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná, Jesúsdih mácah ĩ naáwát tʉ́ʉtʉp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, Jesús páant ĩ niijíchah joinít, páah jéennit, ã́ih téih tíibjĩh baácboó ã daacáp jĩ. 7 Páant ã daác jwʉhʉchah, queétboó caandíh ʉʉ́bh joí yójahna ĩ chãjap jĩ. Páant ĩ ʉʉ́bh joí yójahachah, Jesús ñah ñʉhnit, queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Ded ñijeéh jʉmni yéejat wihcanniboó caántdih jee dáhjĩh ã jwíih yoh waáwá naáh, ã niijíp jĩ.

8 Páant niíj péanit, jwʉ́ʉb páah jéennit, ã jwʉ́ʉb daacáp jĩ, páant mʉntih. 9 Páant ã niijíchah joinít, caántdih naóh yacnitboó ĩ yéej chãjatjidih náhninit, chah behnit biquína ĩ jwʉ́ʉb beedáh bejep jĩ. Páant ĩ bejat tʉ́ttimah, deoh nah jʉmnih Jesús pebh ñʉhnit, caandíh joinít cãtíh queét chénewãjeh ĩ jʉmʉp jĩ. 10 Pánihna, caántdih ʉb jʉ̃óhnitji ĩ wihcah enna, jwʉ́ʉb ñah ñʉhnit, Jesús caántdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Deyoob tígaá queét ĩ bej? ¿Meemdíh peéh chãjat tʉ́ʉtnit ĩ wihcan caá? ã niijíp jĩ.

11 —Wihcan caá, Maá, mi niijíp jĩ.

—Weembʉ́t meemdíh wã peéh chãjat tʉ́ʉtcan niít. Ma jwʉ́ʉb bejeé. Ma jwʉ́ʉb yéej chãjca bojoó, páant mʉntih, Jesús caántdih ã niijíp jĩ.

Jesús baabát panihni ã jʉmatdih ã naáwát

12 Caántdih naóh péanit, Jesús caanjĩ́h jʉmnitdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ, páant mʉntih:

—Weemjéh tigaá baabát panihni nin baácdih moondíh wã íip Dios ded pah ã jʉmatdih wã jéihyana caá. Det weemdíh péenit, dʉpʉ́át panihipboó bejcan, wã íipdih ĩ jéihbipna caá. Pánihna, weemdíh ĩ jepahachah, páantjeh Diosjeéh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá, ã niijíp jĩ.*

13 Páant ã niijíchah joinít, fariseowãboó nin pah caandíh ĩ niijíp jĩ:

—Meém ma tʉ́i jʉmatdih meemjéh naóhna, oboh nih yáana caá ma chãjap. Páant ma niijíchah, ma naáwát dedé pínah nihcan caá, ĩ niijíp jĩ.*

14  —Weemjéh dedmant wã jʉ̃ʉ́wátjidih wã jéihna caá. Wã bejat pínahdihbʉt wã jéihna caá. Obohjeéhtih, yeébboó caandíh ñi jéihcan caá. Páant weemdíh ‘nih yáani caá’, ñi niijíchah yʉhna, ded pah wã jʉmatdih yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. 15  Yeébboó ded pah ñi enatdihjeh jenah joinít, cã́ac ded pah ã jenah joyátdih yoobópdih ñi jéihcan caá. Pánih jéihcan yʉhna, ‘Caánboó tʉ́ican caá’, weemdíh ñipĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, yeéb ñi jenah joyát pah jenah joicán, ded pah cã́acwã ĩ jʉmatdih weémboó wãpĩ́ naóhcan caá. 16  Weém biícjeh pohba nihcan caá cã́acdih páant niíj naóhni. Wã íip weemdíh wahni biícdih, páant jwĩ niíj naóhna caá. ‘Nin tʉ́ini caá. Nin tʉ́icanni caá’, niíj naóhna, yoobópdih wã naóhna caá. 17  Moisés yeebdíh wʉtna, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Chénewã biíc yoobó ĩ naáwáchah, ĩ niiját yoobópdih caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. 18  Weémboó ded pah wã jʉmatdih naóhna, weemdíh wahni, wã íipbʉt biíc yoobó ã naóhna caá. Pánihna, ded pah wã jʉmatdih chénewã naóhnit jwĩ jʉmʉchah, jwĩ naáwát yoobópdih caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

19 Páant ã niijíchah joinít, fariseowã nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Ma íip dedboo tígaá ã jʉm? ĩ niijíp jĩ.

—Weemdíh jéihcan, wã íipdihbʉt ñi jéihcan caá. Obohjeéhtih, weemdíh jéihna nihna, wã íipdihbʉt ñita jéih taga, Jesús queétdih ã niíj jepahap jĩ.

20 Páant niíj bohéna, Dioíh mʉʉ́boó cã́acwã ĩ wʉ̃hni dinerodih ĩ jwejat paihna pebh ã jʉmʉp jĩ. Obohjeéhtih, caandíh ĩ mao yohat pínahdih Dios ã jenah joyát ã jʉdh jwʉhʉchah, caandíh tewíhnit pínahbʉt caanjĩ́h jʉmna yʉhna, caandíh ĩ jéih teo jwʉhcap jĩ.

“Wã bejep pínahna ñi jéih bejcan niít”, Jesús ã niiját

21 Pánih bohénajeh, Jesús nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Wã jʉ̃ʉ́wʉ́pjiboó wã jwʉ́ʉb bejbipna caá. Páant wã bejat tʉ́ttimah, weemdíh ñi bidbipna caá. Obohjeéhtih, ñi yéej chãjatdih ñi cádahcatji jíib, wʉnna, ñíih caolih iiguípna bejna, wã bejep pínahboó ñi jéih bejcan niít, ã niijíp jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, jwĩ déewã queétjeh nin pah ĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—‘Wã bejep pínahboó yeéb ñi jéih bejcan niít’, niijná, ¿caanjéh míic mao wʉnat tʉ́ʉt niít ã chãjap? ĩ niijíp jĩ.

23 Páant ĩ míic niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Yeéb nin baácdih moón jʉmna, Dioíhwã nihcannit ĩ jenah joyát biíc yoobó ñi jenah joiná caá. Obohjeéhtih, weémboó japmant jʉ̃óhni jʉmna, wã íip Dios ã jenah joyát biíc yoobó wã jenah joiná caá. 24  Wã íip ã wahni wã jʉmatdih yeebdíh wã naáwáchah yʉhna, ‘Ã naáwát yoobópdih nihcan caá’, ñi niijátji jíib ñi yéejatdih cádahcan, iiguípna ñi bejbipna caá. Pánihna, ñi yéejatdih cádahcat peéh, wã niijátji biíc yoobó yeebdíh ã yapbipna caá, ã niijíp jĩ.

25 —¿Déhe pohba tigaá, meém? ĩ niijíp jĩ.

—Ded pah wã jwíih naáwátji pahjeh wã jʉmna caá. 26  Yeéb ñi tʉ́i chãjcatji jíib Dios ã peéh chãjat pínahdih yeebdíh wã naáwát pínah bʉ́dí ã jʉdhna caá. Obohjeéhtih, weemdíh wahni ã naáwát tʉ́ʉtnidihjeh yeebdíh wã naóh yapana caá. Caán ã naáwát tʉ́ʉtat yoobópdih caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

27 Obohjeéhtih, “Wã íip caá weemdíh wahni”, ã niijíchah joinít, queét ĩt beh joicáp wʉt jĩ. 28 Páant ĩ beh joicátdih jéihna, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih cruzboó péohnit, ĩ pʉd dodhbipna caá. Páant ĩ chãjachah, ‘Caán Dios ã wahni caá’, ñi niíj jéihbipna caá. Pánih jéihnit, wã jenah joyátjeh wã chãjcatjidihbʉt ñi jéihbipna caá. Wã íip ded pah weemdíh ã bohéátjidihjeh yeebdíh wã naáwátjidihbʉt ñi jéihbipna caá. 29  Weemdíh wahniboó wãjeéh ã jʉmna caá. Pánih wahni jʉmna, ã weñat pínahdihjeh yeó jáap jʉmat pah wãpĩ́ chãjna caá. Páant wã chãjachah, weemdíh ã cádahcan caá, Jesús ã niijíp jĩ.

30 Páant ã niijíchah joiná, “Caán Dios ã wahni Cristo yoobát ã jʉmna caá”, dawá ĩ niíj jenah joyóp jĩ.

Dios ã wehdih, yéej chãjnitdihbʉt Jesús ã naáwát

31 Biquína jwĩ déewã “Caán Dios ã wahni Cristo caá”, niíj jenah joinítdih Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Wã naáwátdih cádahcannit, wã bohénit yoobát ñi jʉmna caá. 32  Pánih jʉmna, yoobópdih ñi jéihbipna caá. Yoobópdih jéihnit jʉmna, watnit panihnit ñi jʉmbipna caá. Pánih jʉmna, ded yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, caandíh ñi jéih yap yohbipna caá. Yeebdíh wʉtni panihni ã jwʉ́ʉb wihcan niít, queétdih ã niijíp jĩ.

33 Páant ã niijíchah joinít, queétboó nin pah ĩ niíj jepahap jĩ:

—Jwiítboó Abrahamji ã jʉimená jwĩ jʉmna caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, ded jwiítboodíh wʉtni ã wihcan caá. Páant wihcah yʉhna, ¿ded pah niij tígaá ‘yeebdíh wʉtni ã jwʉ́ʉb wihcan niít’, ma niíj naóh? ĩ niijíp jĩ.*

34  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Cã́acwãjeh ĩ yéej chãjatdih ĩ jéih cádahcan caá. Pánihna, queétdih yéej chãjat tʉ́ʉtni ĩ maáh panihni caá. Pánih yéej chãjnit jʉmna, caandíh teo wʉ̃hnit panihnit ĩ jʉmna caá. 35  Ded teo wʉ̃hni ã maáh wʉ̃ʉ́h pah nihcan caá. Bita caandíh ĩ ʉbʉchah, queétboodíh teo wʉ̃hni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ã maáh wʉ̃ʉ́hboó páantjeh ã wʉ̃ʉ́h ã jʉmbipna caá. 36  Pánihna, weém Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, deddih wã watachah, caanbʉ́t wã íip wʉ̃ʉ́h ã jʉmbipna caá. Páant wã watachah, yéej chãjatdih teo wʉ̃hni panihni ã jwʉ́ʉb jʉmcan niít.* 37  Yeéb Abrahamji ã jʉimená ñi jʉmatdih wã jéihna caá. Obohjeéhtih, ã jʉimená jʉmna yʉhna, wã naáwáchah joííhcan, weemdíh ñi mao yohíhna caá. 38  Wã íipjeéh jʉmna, wã enatjidih yeebdíh wãpĩ́ naóhna caá. Obohjeéhtih, ñi íip, nemépwã ĩ maáh, yeebdíh ã wʉtʉchah joinít, yeébboó ñipĩ́ jepahna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

39 —Jwĩ íip yoobát Abraham caá, queét ĩ niijíp jĩ.

—Abrahamji ã weh yoobát jʉmna, ded pah ã chãjatji biíc yoobó ñita chãj tagaá. 40  Obohjeéhtih, yeebdíh wã íip ã naáwátdih yoobópdih wã naóh yapanachah yʉhna, yeébboó weemdíh ñi mao yohíhna caá. Abrahamjiboó páant ãta chãjcan tagaá. 41  Pánihna, ñi íip panihni ã chãjíhat biíc yoobó mʉn tigaá yeebbʉ́t ñi jenah joyóp, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

—Jwiít íip wihcannit pohba jwĩ nihcan caá. Dios biícjeh caá jwĩ íip, queét ĩ niijíp jĩ.

42  —Weém Diosjeéh jʉmniji nin baácna wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánihna, Dios ñi íip ã jʉmʉchah nihna, yeéb weemdíh ‘jwĩ ʉ́ʉd jeñé’, ñita niíj oi tagaá. Wã jenah joyátjeh nin baácboó wã dei jʉ̃óhcan jĩí. Wã íip Dios ninboó weemdíh ã wahachah, wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 43  ¿Dépanih tigaá wã naáwátdih ñi beh joicán? Ñi joííhcat jíib caandíh ñi beh joicán caá. 44  Ñi íipboó yeejép chãjat tʉ́ʉtnit ĩ maáh caá. Pánihna, caán ã weñat pínahboodíh ñipĩ́ chãjna caá. Nin baác ã jwíih jʉmʉchah, bʉʉbʉt páantjeh cã́acwãdih mao yohat tʉ́ʉtni caá. Caán biícmant yeenijeh jʉmna, yoobópdih ã jéih naóhcan caá. Pánih yeeat bʉʉ́hna, nih yáaatdihjeh ãpĩ́ naóhna caá. 45  Páant yeebdíh yeeni ã naáwáchah joinítji weémboó yeebdíh yoobópdih wã naáwáchah yʉhna, ñi joííhcan caá. 46  Páant wã naáwáchah, ‘Meém yeejép chãjni caá’, weemdíh ñi jéih niijcán caá. Yoobópdih wã naáwáchah yʉhna, ¿dépanih tigaá ñi joííhcan? 47  Det Dios wehboó ã naáwátdih ĩ tʉ́i joiná caá. Obohjeéhtih yeéb ã weh nihcannit, ã naáwátdih wã naóh yapanachah yʉhna, ñi joííhcan caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

Abrahamji jʉm láa Cristo ã jʉmat

48 Páant ã niijíchah joinít, queét nin pah Jesúsdih ĩ niijíp jĩ:

—‘Meém Samaria baácdih bóo jʉmna, Diosdih jéihcanni, nemép caolih jʉmni caá’, jwĩ niiját yoobópdih caá, ĩ niijíp jĩ.

49  —Weemdíh nemép wihcan caá. Obohjeéhtih, wã íip ã wẽpatjĩh yeebdíh wãpĩ́ chãj jʉ́ʉtna caá, caandíh ñi wẽi naáwát pínah niijná. Páant wã chãjachah yʉhna, yeébboó weemdíh wẽi naóhcanjeh, yeejép ñipĩ́ wéhena caá. 50  Weemdíh ñi wẽi naáwátdih wã bidcan caá. Obohjeéhtih, cã́acwã weemdíh ĩ tʉ́i weñat pínahdih wã íipboó ã náah yacna caá. Pánihna, weemdíh ĩ náahcatji jíib queétdih ã peéh chãjbipna caá. 51  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det wã naáwátdih jepahnit, ĩ wʉncan niít, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

52 —Bʉʉ bácah chah jenah joicánniabeh meém ma jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Abrahamji, nihat Dios naáwátdih naóh yapanitji pah mʉntih ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. ‘Wã naáwátdih jepahni ã wʉncan niít’, niijná ¿dépanih tigaá meém páant ma niíj? 53 ¿Jwĩ nʉo Abrahamji, Dios naáwátdih naóh yapanitjibʉt chah wẽpni niít ma jʉmʉp? ¿Ded pohba tigaá meém? páant niíj naóhni, queét ĩ niijíp jĩ.

54  —‘Chah wẽpni caá’, weemjéh wã jéih niijcán caá. Wã íipjeh ‘Caán chah wẽpni caá’, weemdíh ã niijná caá. Yeéb ‘Diosjeh caá jwĩ íip’, ñi niijníjeh wã íip ã jʉmna caá. 55  Obohjeéhtih, páant niijná yʉhna, caandíh yoobópdih ñi jéihcan caá. Weém caá caandíh wã jéihyep. ‘Caandíh wã jéihcan caá’, niijná, yeéb ñi nihat pah yeeni wãta jʉm tagaá. Obohjeéhtih, caandíh yoobópdih wã jéihna caá. Pánih jéihna, ded pah ã naáwáchah, wãpĩ́ chãjna caá. 56  Jwĩ nʉo Abrahamji nin baácboó wã dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih jéihnit, ã weñep jĩ. Pánihna, wã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, bʉ́dí ã yoób weñep jĩ, Jesús ã niijíp jĩ.

57 —Páant, meém cincuenta jópchi ma jʉibí jwʉhcan caá. Páant niijná, ¿jon jã́tih bóo Abrahamjidih meém ma ennit jĩí? Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

58  —Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Abrahamji jʉm láa, weém wãát jʉmʉp jĩ, Jesús queétdih ã niíj jepahap jĩ.*

59 Páant ã niíj jepahachah joinít, queétboó jee dáhnadih ʉbnit, Jesúsdih ĩ yohíhip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ĩ yohíhichah, ĩ encat pónih, Jesúsboó Dioíh mʉʉmánt ã bac bejep jĩ.

9

Jesús jéih encannidih ã booaat

1 Tʉ́ttimah, jwiítdih Jesús namáboó nʉmah bejna, jéih encannidih jwĩ jwãááp jĩ. 2 Caandíh enna, Jesúsdih nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Bohéní, dépanih tigaá nin jáap cã́ac jʉmnajeh jéih encanni ãtát jʉmji? ¿Caanjéh yeejép ãt chãjji taniít? ¿Ã mánaboó ĩt yéej chãjji taniít? jwĩ niijíp jĩ.

3  —Nin ã yéej chãjatji jíib nihcan caá. Ã mánabʉt ĩ yéej chãjatji jíib nihcan caá. Obohjeéhtih, pánihni ã jʉmʉchah, wã íip ã wẽpatjĩh caandíh wã teo wáacbipna caá. Páant wã booanachah ennit, wã íip ã wẽpatdih cã́acwã ĩ tʉ́i jéihbipna caá. 4  Yeó jáap cã́acwã ĩ́ih tewatdih ĩ jéih teona caá. Obohjeéhtih, chei ĩ jéih teocan caá. Pánihna, bʉʉ caá ã baab jwʉ́hat panihichah, weemdíh wahni ã wʉtatdih jwiítdih chãjat ã náahna caá. Tʉ́ttimah, chei jwĩ teocat pah, caandíh jwĩ jéih chãjcan niít. 5  Pánihna, nin baácboó wã jʉm jwʉhʉchah, baabát panihni cã́acwãdih ded pah Dios ã jʉmatdih wã jéihyabipna caá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

6 Páant niíj péanajeh, baácboó mao mác ã coí jéenanap jĩ. Pánih coí jéenanit, baácdih wid teo, jéih encanniíh quíibnadih ã ñáñap jĩ. 7 Pánih ñái péa, Jesús caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Siloé wʉ̃t jʉmni jẽ́ehat jʉ́ána quíib táñadih ma bejeé, ã niijíp jĩ. Siloé niijná, jwĩ́ih wéheatjĩh “Wahni”, niijná ã chãjap jĩ.

Jesús páant ã niijíchah joinít, jéih encanni quíib táñadih ã bejep jĩ. Pánih quíib tã́iniji ennit, ã́ih mʉʉná ãt jwʉ́ʉb bejjip taga. 8 Páant ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, ã chéenwã, caán dinero ʉʉ́bhniji ã jʉmatdih jéihnitbʉt, ennijeh ã́ih mʉʉná ã jwʉ́ʉb jʉibínachah ĩt enep wʉt jĩ. Pánih ennit, queétjeh nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Nin dinero ãpĩ́ ʉʉ́bhniji nihcan niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

9 —Caanjéh tigaá, biquína ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Obohjeéhtih, caán yoobát pohba nihcan caá. Caan páh jígohna caá ã chãjap, bitaboó ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Caanjéh tigaá, weém, encanniji ãt niijíp wʉt jĩ.

10 —Jéih encanniji jʉmna yʉhna, ¿ded pah tibeé ma nih? bʉʉ ma jéih enat pínahdih, ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

11 —Jesús wʉ̃t jʉmni ã́ih mao mácjĩh baácdih wid teonit, wĩ́ih quíibnadih ãí ñáñap be. Weemdíh ñái péanit, ‘Siloé wʉ̃t jʉmni jẽ́ehat jʉ́ána quíib táñadih ma bejeé’, ã niijíchah joinít, caanná wã bejep be. Pánih quíib tã́inajeh, wã jéih enep be bʉca, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

12 —¿Meemdíh pánih chãjni deyoob tígaá an jʉm? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Jaóh jʉ̃h. Deh caá an jʉmʉpna caá, queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

Jéih encannijidih fariseowã ĩ ʉʉ́bh joyát

13 Páant niíj ʉʉ́bh joí péanit, jéih encannijidih fariseowã maáta pebhboó ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 14 Jwiít judíowã jwĩ chooát yeó jáapdih caán encannijidih Jesús ã booanap jĩ. 15 Páant chooát yeó jáapdih ã booanachah jéihnit, caán newédih fariseowã jwʉh ĩt jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Ded pah tibeé meém ma nih en? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Mao mácjĩh baácdih wid teonit, wĩ́ih quíibnadih ãí ñáñap be. Pánih ñái péanit, ã quíib táñat tʉ́ʉtʉchah joinít, wã bejep be. Pánih quíib tã́inajeh, wã yoób enep be, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ã niijíchah joinít, biquína queét fariseowã nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Caán jwĩ chooát yeó jáapdih ãt tewep taga. Páant chooát tʉ́ʉtatdih yap yohna, Dioíh yoobát nihcan caá, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.

Obohjeéhtih, bitaboó

—Yeejép chãjni nihna, páant ãta jéih booacan tagaá. Pánihna, caán tʉ́ini nacaá, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niijná, queét chénat pah poómp biíc yoobó ĩt jenah joicáp wʉt jĩ. 17 Caán encannijidih queét nin pah ĩt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ, páant mʉntih:

—Meemdíh míih quíibdih booani Jesúsdih meémboó ¿ded pah ma niíj jenah joí? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Caán yoobópdih Dios naáwátdih naóh yapani nacaá an jʉmʉp, queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

18 Pánihna, jwĩ maáta nin pah ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ: “Nin jéih encanni ãt nihjican tagaá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joinít, jéih encanniji mánadih ĩt bid bojop wʉt jĩ. 19 Pánih bid bojnit, ã mánadih jwʉh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Nin yoobópdih ñi wʉ̃ʉ́h niít ã jʉmʉp? ¿Biícmantjeh caán jwíih cã́ac jʉmna, jéih encanni nitjĩí wãát jʉmʉp? ĩt niijíp wʉt jĩ.

20 —Nin jwĩ wʉ̃ʉ́h tigaá. Biícmant jéih encannijeh ã cã́ac jʉmʉp jĩ. 21 Caandíh jéihna yʉhna, ded pah bʉʉ ã enatdih, caandíh booanidihbʉt jwĩ jéihcan caá. Jwĩ wʉ̃ʉ́h wébít nihcan caá. Caandíhjeh ñi ʉʉ́bh joyoó. Caanjéh ã jéih naóhna caá, ã mána ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

22 Ded “Jesús Dios ã wahni Cristo caá”, niijnídih jwĩ maátaboó jwĩ míic wáacat mʉʉdíh ĩta waadát tʉ́ʉtcan tagaá. Páant ĩ chãjat pínahdih jéihna, encanniji mána jwĩ maátadih ĩt ʉ́ʉmji tagaá. 23 Pánih ʉ́ʉmna, “Caán wébít nihcan caá. Caandíhjeh ñi ʉʉ́bh joyoó”, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

24 Páant ĩ niíj jepahachah joinít, jwĩ maáta jéih encannijidih ĩt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Jesús yéejni ã jʉmatdih jwiítboó jwĩ jéihna caá. Pánihna, Diosdih wẽinit, jwiítdih yoobópdih ma naáwá, caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

25 —Jesús yéej chãjni ã jʉmatdih wã jéihcan caá. Nindihjeh wã jéihna caá. Jéih encanni wã jʉmʉp jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ wã enna caá, queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

26 —¿Ded pah tií meém ma enat pínahdih caán ãí chãj? ĩt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

27 —Caandíhjeh tibeé yeebdíh wãát naáwáp be. Páant wã naáwáchah yʉhna, weemdíh ñi joííhcan beé. ¿Dedé chãjat tʉ́ʉt tigaá wã jwʉ́ʉb naáwáchah, ñi joííh, páant mʉntih? ¿Yeebbʉ́t ã́ihwã ñi jʉmíh niít? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

28 —Meém Jesús ã bohéni caá. Obohjeéhtih, jwiítboó Moisésji ã bohénit caá. 29 Dios Moisésdih ã naáwátjidih jwĩ jéihna caá. Obohjeéhtih, caán Jesúsboó dedmant ã jʉ̃ʉ́wátjidih jwĩ jéihcan caá, queét caandíh ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

30 —¡Páant! Dedmant ã jʉ̃ʉ́wátjidih ñi jéihcah yʉhna, ¿caán weemdíh enani Dios ã wahni ãta nihcan taniít? 31 Yéejnit ĩ ʉʉ́bʉ́chah, Dios ã joicán caá. Caandíh bácah jwiít nihat jwĩ jéihna caá. Obohjeéhtih, Diosdih wẽini, ã wʉtatdih jepahniboó ã ʉʉ́bʉ́chah, Dios ã joiná caá.* 32 Jon jã́tih nin baác ã jwíih jʉmʉchah, jwíih cã́ac jʉmnajeh, jéih encannidih ded ã enaat doonádih jwĩ joicán jĩ. 33 Pánihna, Jesús Dios ã wahni nihcan, weemdíh ãta jéih enacan tagaá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

34 —Biícmantjeh yéejni mat jʉmʉp wʉt jĩ. ¿Pánih yéejni jʉmna yʉhna, jwiítdih meém ma bohéíh niít? jwĩ maáta caandíh ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Páant niíj péanitjeh, Dioíh mʉʉmánt caandíh ĩt bacanap wʉt jĩ.

Jéih encannit panihnit ded pah ĩ jʉmat

35 Jéih encannijidih ĩ bacaat doonádih Jesús ã joyóp jĩ. Pánih joinít, jéih encannijidih jwãáhnit, caandíh nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Meém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih jepahni niít? ã niijíp jĩ.

36 —¿Maá, déhena tigaá caán? Caandíh jéihna, wã jepahbipna caá, Jesúsdih ã niíj jepahap jĩ.

37  —Caandíh ma enna caá. Weém meemdíh wéheni caanjéh tigaá, Jesús ã niijíp jĩ.

38 —Maá, meemdíh wã jepahna caá, ã niíj jepahap jĩ. Páant niijnájeh, Jesús pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh ã weñep jĩ.

39 Páant ã weñechah ennit, Jesús cã́acwãboodíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Ded pah tʉ́i chãjat, ded pah tʉ́i chãjcatdihbʉt cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná, nin baácboó wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Wã íip ded pah ã wʉtatdih jéihcan, jéih encannit panihnit ĩ jʉmna caá. Det páant ĩ jʉmatdih jéihnitdih wã íip ded pah ã jʉmatdih wã bohébipna caá, jéih ennit panihnit ĩ jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, bita jéih encannit panihnit jʉmna yʉhna, ‘Jwiít tʉ́i jéihnit caá’, niíj jenah joinítdih wã bohécan niít, páantjeh jéih encannit panihnit ĩ jʉmat pínah niijná, Jesús ã niijíp jĩ.

40 Páant ã niijíchah joinít, biquína caan pébh jʉmnit fariseowã caandíh nin pah ĩ jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—‘Jéih encannit panihnit’, niijná, ¿jwiítdih niíj niít ma chãjap? Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

41  —Jéih encannit panihnit ñi jʉmatdih ñi jéihyechah, yeebdíh peéh chãjat ãta wihcan tagaá. Obohjeéhtih, jéih encannit panihnit jʉmna yʉhna, ‘Diosdih jwĩ tʉ́i jéihna caá’, ñi niíj jenah joyát jíib, yeebdíh peéh chãjat ã jʉmbipna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

10

Ovejawãdih en daonít

1 Tʉ́ttimah, biíh naáwátjĩh, bohéát tʉ́ʉt niijná, nin pah Jesús cã́acwãdih ã niíj naáwáp jĩ: “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ded ovejawãdih wáihyat jʉ́dʉ jẽcdih waadcánjeh, jẽc wihcapmant aáb pʉ́ʉd deini, nʉʉmní tigaá ã jʉmʉp. 2  Obohjeéhtih, wáihyat jʉ́dʉ jẽcdihjeh waadníboó ã́ih ovejawãdih en daoní yoobát ã jʉmna caá. 3  Ovejawã mínah wáihyat jʉ́dʉdih ã jʉyʉ́chah, caán jẽcdih wapni caandíh ã wãt wʉ̃hbipna caá. Páant ã wãtachah, queétdih en daoníboó ĩ́ih wʉ̃tna yoobó ã ejechah, ã́ih wéheatdih ã́ih ovejawã ĩpĩ́ beh joiná caá. Pánih beh joinít, queét ãjeéh ĩpĩ́ pée bac bejna caá. 4  Nihat ã́ihwã ĩ bac beedéchah ennit, queétdih ã waóh bejna caá. Pánihna, ã wéheatdih tʉ́i beh joiná, caandíhjeh ĩ tʉ́i pée bejna caá. 5  Obohjeéhtih, biíh ĩ jéihca naáhdih ĩpĩ́ pée bejcan caá. Bita ĩ wéheatdih joiná, ʉ́ʉmnit, ĩpĩ́ jwei béjna caá”, Jesús ã niijíp jĩ.

6 Jesús páant ã niijíchah yʉhna, queét ĩt beh joicáp jĩ.

Ovejawãdih en daonít naáwátdih Jesús ã beh joyáát

7 Páant ĩ beh joicátdih jéihnit, Jesús queétdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ: “Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ovejawãdih wáihyat jʉ́dʉ jẽc panihni tigaá weém wã jʉmʉp. 8  Nihat wã jã́tih jʉ̃óhnit, nʉʉmnít panihnit, cã́acwãdih ĩt yee bohénap jĩ. Queét ĩ wéhenachah yʉhna, cã́acwã, ovejawã panihnit, queétdih ĩt joyáh bojop jĩ. 9  Weémboó wáihyat jʉ́dʉ jẽc panihni caá. Weemdíh jepahnit jẽcdih waadnít panihnit ĩ jʉmna caá. Pánihna, queét iiguípna bejnit déejidih wã tʉ́i ʉbna caá. Ovejawã ʉ́ʉmcanjeh, ĩ́ih wáihyat jʉ́dʉmant jʉmnitji wãíca naáhwã jeémédih bac bejnit, jwʉ́ʉb waadnít, ĩpĩ́ tʉ́i jʉmna caá. Pánihat pah, wĩ́ih cã́acwãboó wãjeéh jʉmna, ĩpĩ́ ʉ́ʉmcanjeh, wãíca naáhwã panihnit, ded pah ĩ náahatdih ĩ bíbohna caá.

10  “Queét nʉʉmnítboó ovejawã panihnit Dioíh cã́acwãdih mao yohodih ĩ jʉ̃óhna caá. Obohjeéhtih, bʉ́dí wẽinit, yeó jáap jʉmat pah wãjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, weémboó queét ovejawã panihnitdih bididih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 11  Weémboó ovejawã panihnitdih tʉ́i en daoní wã jʉmna caá. Ded ovejawãdih tʉ́i en daoní caandíh ĩ mao yohat dée tobohat ã jʉmʉchah yʉhna, ã́ih ovejawãdih ãpĩ́ en daó cádahcan caá. Pánihat dée pah queét iiguípna bejnit déejidih wã tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, weémboó cã́acwãdih wã wʉn wʉ̃hbipna caá. 12  Obohjeéhtih, ã maáíh ovejawãdih en daoníboó yoobópdih ã tʉ́i en daocán caá. Ã́ihwã nihcah, jió ovejawãdih jeémédih ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah enna, teo wʉ̃hniboó ã en daonít ovejawãdih ã yoh jwei béjna caá. Ã yoh jwei béjat tʉ́ttimah, jió ovejawãdih ã tewechah enna, queét ĩ jweí peét bejna caá. 13  Caán teo wʉ̃hniboó ã jíib chãjatdihjeh ã bidna caá. Ã maáíh ovejawãdih oican, queétdih ã tʉ́i en daocán caá.

14-15  “Weém ovejawãdih tʉ́i en daoní panihni tigaá wã jʉmʉp. Wã íip weemdíh ã tʉ́i jéihna caá. Weembʉ́t caandíh wã tʉ́i jéihna caá. Páant wã íipdih wã tʉ́i jéihyat pah, wĩ́ih ovejawã panihnit weemdíhbʉt ĩ tʉ́i jéihna caá. Wã íip weemdíh ã jéihyat pah, weembʉ́t queétdih wã tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihna, wã íipjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, queétdih wã wʉn wʉ̃hbipna caá.* 16  Biíh wáihyat jʉ́dʉ diítboó jʉmnit ovejawã panihnitbʉt wĩ́ihwã ĩ jʉmbipna caá. Pánih jʉmnit, wã naáwáchah, queétbʉt ĩ joi póobipna caá. Pánih joinít, wĩ́ihwã biícdih queétbʉt ĩ jʉmbipna caá.*Pánihna, weemjéh nihat wĩ́ihwãdih wã tʉ́i en daobípna caá.*

17  “Wĩ́ihwã Diosjeéh ĩ jʉmat pínah niijná, queétdih páant wã wʉn wʉ̃hat pínah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdihbʉt jéihnit, wã íip weemdíh ã oina caá. 18  Ded ã náahat pah weemdíh mao yohni pínah ã wihcan caá. Wã náahat pahjeh weemdíh ĩ mao yohbipna caá. Pánihna, wã náahat pahbʉt wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Páant wã íip weemdíh ã chãjat tʉ́ʉtʉp jĩ”, Jesús ã niijíp jĩ.

19 Páant ã niijíchah joinít, queét jwĩ déewã biíc yoobó ĩt jenah joicáp jĩ.

20 —Caán nemép jʉmni caá. Pánih jʉmna, ã tʉ́i jenah joicán caá. ¿Dépanih tigaá caandíh jwĩ jwʉ́ʉb joííh, páant mʉntih? dawá ĩ míic niijíp jĩ.

21 Obohjeéhtih, bitaboó

—Nemép jʉmni nihna, páant ãta niíj naóhcan tagaá. Ded nemép jʉmni jéih encannijidihbʉt ãta jéih enacan tagaá. Pánih chãjna, nemép jʉmni nihcan caá, ĩ míic niijíp jĩ.

Judíowã ĩ maáta Jesúsdih ĩ náahcat

22-23 Tʉ́ttimah, mah noój láa, jwiít judíowã Jerusalén tʉ́tchidih biíh fiesta jwĩ jwʉ́ʉb chãjap jĩ. Jon jã́tih Dioíh mʉʉdíh chãj péanit, Diosdih ĩ wẽi wʉ̃hatjidih jwĩ náhniat yeó jáapna ã jʉmʉp jĩ. Caán yeó jáapnadih Dioíh mʉʉdíh wãáp lap nʉmpboó Salomón ã chãjat tʉ́ʉtni coahjidih Jesús ã en jibip jĩ. 24 Caan cóahboó Jesús ã jʉmʉchah enna, jwĩ maáta caandíh ñʉh pʉ́ʉda bojnit, nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Maatápdih jwiítdih ma tʉ́i naóhcan caá. Pánihna, bʉʉ jwiítdih yoobópdih ma naáwá. ¿Meém Dios ã wahni Cristo yoobát niít ma jʉmʉp? Jesúsdih ĩ niijíp jĩ.

25  —Yeebdíh jã́tih wãát naáwáp jĩ. Páant wã naáwáchah yʉhna, weemdíh ñi joííhcan jĩí. Wã íip ded pah weemdíh ã wʉtʉchah joinít, ã wẽpatjĩh wãpĩ́ chãjna caá. Pánih chãjna, weém Cristo yoobát wã jʉmatdih jʉ́ʉt tigaá wã chãjap. 26  Páant wã jʉ́ʉtʉchah yʉhna, bitaíh ovejawã panihnit jʉmna, weémboodíh ñi joííhcan caá. 27  Ovejawã queétdih en daonídih ĩ tʉ́i joyát pahjeh tih, wĩ́ihwã weemdíh ĩ tʉ́i joiná caá. Queétdih wã jéihyechah, weemdíh ĩ tʉ́i péena caá. 28  Páantjeh Diosjeéh queétdih wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtʉchah, iiguípna ĩ bejcan niít. Pánihna, queétdih wã tʉ́i en dawáchah, bitaboó weemdíh ĩ jéih dʉ́ʉc wáican niít. 29  Wã íip, wĩ́ih cã́acwãdih weemdíh wʉ̃hni, nihatdih chah wẽpni caá ã jʉmʉp. Pánih jʉmna, wĩ́ihwãdih ã wapachah, bitaboó caandíhbʉt ĩ jéih dʉ́ʉc wáican niít. 30  Weém wã íipjĩh biíc pahjeh jwĩ jʉmna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

31 Páant ã niijíchah joinít, jwĩ maátaboó caandíh yohat tʉ́ʉt niijná, jee dáhnadih ĩ ʉbʉp jĩ. 32 Páant ĩ chãjachah ennit, Jesús queétdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Wã íip ã wẽpatjĩh dawá láa yeebdíh wã chãj jʉ́ʉtʉp yʉh jĩ. ¿Dedé wã chãjatji jíib tigaá weemdíh jee dáhnajĩh ñi yohíh? ã niijíp jĩ.

33 —Dios ã wẽpatjĩh ma chãj jʉ́ʉtatji jíib nihcan caá. Obohjeéhtih, meém cã́acjeh jʉmna yʉhna, ‘Diosjeh tigaá weém’, ma niíj yee naáwát jíib, meemdíh jee dáhnajĩh jwĩ yoh mawíhna caá, queét ĩ niíj jepahap jĩ.*

34  —Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Yeéb wã naáwát tʉ́ʉtnitdih “weem pánihnit ñi jʉmna caá”, wã niijíp be’, Dios ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* 35  Páant ã niíj daacátji yoobópdih ã jʉmatdih jwiít nihat jwĩ jéihna caá. ‘Yeeni caá’, caán tólihdih jwĩ jéih niijcán caá. Dios naáwátdih jéihnitdih ‘Dios panihnit ñi jʉmna caá’, ã niíj naáwáchah, yoobópdih caá. 36  Dios ã náahat pah weemdíh nin baácboó ã wahap jĩ. Pánihna, ‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h caá’, wã niijíchah joinít, ¿dépanih tigaá weemdíh ‘Jesús Diosdih yéej naóhna caá ã chãjap’, ñipĩ́ niíj? 37  Wã íip ã náahat pah wã chãjcah bácah, wã bohéátdih ‘Yoobópdih tigaá’, niijcát caá náahap. 38  Obohjeéhtih, wã íip ã wẽpatjĩh wã chãj jʉ́ʉtʉchah yʉhna, ‘Caán Dios ã wahni Cristo caá’, ñi niíj jenah joicán caá. Páant niíj jenah joicán yʉhna, wã chãj jʉ́ʉtatdih ‘Yoobópdih Dios ã wẽpatjĩh chãjni caá’, niíj jenah joyát caá náahap. Páant niíj jenah joiná, weém wã íip biícdih wã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihbipna caá, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

39 Páant ã niijíchah joí íijnit, queét chéneji ĩ tewíhip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩ tewíhichah jéihnit, Jesús queétdih ã jwei bác bejep jĩ.

40 Pánih bac bejniji Juan cã́acwãdih ã daabánapji, Jordán mʉj conanaáboó jwiítdih ã nʉmah chʉ́ʉh bejep jĩ, páant mʉntih. Caanná jʉibínit, jwiítdih ã nʉmah jʉmʉp jĩ.* 41 Dawá cã́acwã caanná caandíh enedih ĩpĩ́ jʉibínap jĩ. Nin pah queét míicjeh ĩ niijíp jĩ:

—Juan Dios ã wẽpatjĩh chãj jʉ́ʉtcan yʉhna, ded pah Jesús ã jʉmat pínahdih ã naáwáchah, yoobópdih tajĩí, ĩ míic niijíp jĩ.

42 Páant niíj jenah joinítji dawá Jesúsdih ĩ jepahap jĩ.

11

Lázaro

1-2 Lázaro, María, Marta queét biíc peihcannit, Betania tʉ́tchidih moon tájĩ. Queét yaádh ĩ ʉ́ʉd Lázaro biícdih ĩpĩ́ jʉmʉp jĩ.* Caánt María, Jesúíh jítchanadih tʉ́i chej jʉmni macjĩh pʉohnit, miíh waó yoócjĩh jõp wionih pínah mit jʉmʉp tajĩ.* Biíc yeó jáap Lázaro bʉ́dí ãt wʉnʉp wʉt jĩ. 3 Ã wʉnʉchah, yad jeñéna yaádh Jesúsdih dooná ĩt wahap tajĩ.

—Ma oini bʉ́dí wʉnna beé ã chãjap be, Maá, ĩt niíj naáwát tʉ́ʉtʉp tajĩ.

4 Pánihna, Lázaro ã wʉnat doonádih joinít, Jesús jwiít ã bohénitdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Lázaro wʉnna yʉhna, ã boobipna caá. Wʉnna, Dios ã wẽpat jʉ́ʉtat pínahjeh caá. Páant ã wẽpatdih jʉ́ʉtnit, ã wʉ̃ʉ́h wã jʉmatdih, wẽpni wã jʉmatdihbʉt cã́acwãdih ã jʉ́ʉtbipna caá, ã niijíp jĩ.

5 Lázarodih, yad jeñéna yaádhdihbʉt Jesús bʉ́dí ã oyop jĩ. 6 Pánihna, Lázaro ã wʉnat doonádih joiná yʉhna, caán yʉʉ́pbit bóo tʉ́tchidih Jesús chéne yeó jáap jwiítdih ã nʉmah jʉm jwʉhʉp jĩ. 7 Tʉ́ttimah, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Chóbe Judea baácboó, Lázarowã ĩ jʉmni tʉ́tchina, jwĩ jwʉ́ʉb bejjĩh, ã niijíp jĩ.

8 —Bohéní, jwínah bóonajeh tibeé, jwĩ maáta meemdíh jee dáhnajĩh ĩ yoh mawíhip be. ¿Dépanihna bʉʉ ma jwʉ́ʉb bejíh, páant mʉntih? jwĩ niijíp jĩ.

9 Páant jwĩ niijíchah joinít, caandíh ĩ mao jwʉhcat pínahdih naóhna, biíh naáwátjĩh jwiítdih nin pah ã niíj jéihya naáwáp jĩ:

—Bʉ́dí ñi jenah joicá bojoó. Biíc yeó jáapdih doce horajeh caá ã baabáp. Páant ã baabáchah, jwĩ tʉ́i enna caá. Pánihna, yeó jáap jibna, jwĩ bʉʉgcán caá. 10  Chei jibna, baabcáh, jwĩpĩ́ bʉʉgná caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Páant niijná, nin pah niijná ãt chãjap jĩ: “Bʉʉ wã íip ded pah ã chãjat tʉ́ʉtatdih wã chãj beedá jwʉhcan caá. Páant weemdíh ã chãjat tʉ́ʉtat jʉdh jwʉhʉchah, weemdíh ĩ jéih mao jwʉhcan caá”, niijná ãt chãjap jĩ.

11 Páant niíj péanit, jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ, páant mʉntih:

—Jwĩ chéen Lázaro, ʉ̃ona caá an chãjapna caá. Páant ã ʉ̃wʉchah, weém caandíh wʉcʉdih wã jʉibíbipna caá, jwiítdih ã niijíp jĩ.

12 —Caán láa bácah, Maá, ʉ̃ona, ã tʉ́i boobipna caá, jwĩ niijíp jĩ.

13 Páant jwĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, Jesús “Ʉ̃ona caá an chãjapna caá”, niijná “Mʉʉjáh bejna beé”, niijná ãt chãjap jĩ. 14 Páant jwĩ niíj jenah joyátdih jéihnit, Jesús jwiítdih nin pah yoobópdih ã niijíp jĩ:

—Lázaro jáantjeh ã wʉnʉp be. 15  Wã wihcah, caán ã wʉnʉchah, wã wẽina caá. Bʉʉ bejnit, ded pah wã chãjat pínahdih enna, weemdíh chah ñi tʉ́i jenah joibípna caá. Pánihna, chóbe tí bácah, caandíh ĩ yohopjina enedih jwĩ bejjĩh, ã niijíp jĩ.

16 Páant ã niijíchah joinít, Tomás, waláhni jwĩ niijní, nin pah jwiítdih ã niijíp jĩ:

—Chóbe jwiítbʉt ãjeéh jwĩ en péejĩh. Caandíh maona, jwiítdihbʉt ĩ mawa naáh, ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchah joinít, biícdih jwĩ bejep jĩ.

Jesús cã́acwãdih jwʉ́ʉb booani ã jʉmat

17 Jwiít Jesúsjeéh Betania tʉ́tchina jwĩ jʉibíát pínah jã́tih, Lázaroíh bácahjidih jeé íitboó ĩtát yohop tajĩ. Biícjĩh bóo téihya yeó jáap jã́tih ãtát wʉnʉp tajĩ. 18 Betania tʉ́tchi Jerusalén tʉ́tchi pebhjeh, biíc hora tacdih bejat ã jʉmʉp jĩ. 19 Páant pebhjeh ã jʉmʉchah, dawá jwĩ déewã María, Marta ĩ ʉ́ʉddih ĩ jĩ́gahat yayáát tʉ́ʉt niijná, ĩ pebhna ĩt jʉibínap tajĩ. 20 Jwĩ jʉibíát doonádih joinít, mʉʉmánt bac jʉ̃óhnit, Marta Jesúsdih jwãáádih mi jʉyʉ́p jĩ. Obohjeéhtih, yad jʉpʉ mʉʉ́ diítboó mit jʉm jwʉhʉp tajĩ.

21 Pánihna, Jesúsdih jwãáhnit, Marta nin pah caandíh mi niijíp jĩ:

—Maá, ninboó meém ma jʉmʉchah, wã ʉ́ʉd ãta wʉncan tagaá. 22 Obohjeéhtih, ded pah ma ʉʉ́bʉ́chah, Dios ã jepahat pínahdih weém wã jéihna caá, mi niijíp jĩ.

23  —Ma ʉ́ʉd ã boo pʉd jʉ̃óhbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

24 —Páant tih, Maá, caán péeni yeó jáap, nihat cã́acwã ĩ boo pʉd jʉ̃óhni yeó jáapdih,* wã ʉ́ʉdbʉt ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih wã jéihna caá, mi niijíp jĩ.

25  —Weemjéh wʉnnidih wã jéih jwʉ́ʉb booana caá. Ded weemdíh jepahni wʉnna yʉhna, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. 26  Ded báadhnibʉt weemdíh jepahni, iiguípna ã bejcan niít. ¿Caandíh ma jenah joí niít? Martadih Jesús ã niijíp jĩ.*

27 —Maá, meém Cristo Dios wʉ̃ʉ́h ma jʉmatdih wã tʉ́i jéihna caá. Nin baácboó meemdíh ã wahatjidihbʉt wã jéihna caá, Marta mi niíj jepahap jĩ.

Jesús ã jʉñát

28 Páant Marta caandíh niíj péanit, Maríadih naáwádih mi jwʉ́ʉb bejep jĩ. Pánih jwʉ́ʉb bejnit, mi jwandih mit jʉibí jéyé naáwáp wʉt jĩ.

—Bohéni ãt jʉi tábeé. ‘Mi jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh’, meemdíh ã niijná beé, mit niijíp wʉt jĩ.

29 Páant mi niijíchah joinít, María waícanjeh Jesúsdih jwãáádih mit bac jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. 30 Marta mi jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, tʉ́tchiboó waadcán, caanjĩ́hjeh jwĩ páñap jĩ. 31 Jwĩ déewã, Maríajeéh jʉmnit, wẽpép mi bac bejatdih ennit, “Mi ʉ́ʉddih yohopjiboó jʉñʉ́dih bejna caá mi chãjap”, ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. Páant niíj jenah joinít, caántdih ĩt pée jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ.

32 Jwĩ pebhna jʉinít, Jesúsdih enna, ã pebh María baácboó mi páah yoh ñajap jĩ. Pánih páah yoh ñajnit, caandíh nin pah mi niijíp jĩ:

—Maá, ninboó meém ma jʉmʉchah, wã ʉ́ʉd ãta wʉncan tagaá, mi niíj jʉ̃í naáwáp jĩ.

33 Páant mi jʉ̃í naáwáchah ennit, mijeéh péenit jwĩ déewã ĩ jʉñátdihbʉt ennit, Jesús bʉ́dí ã jĩ́gahap jĩ. 34 Pánih jĩ́gahnit, Jesús queétdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dee tíbeé caandíh ñi yoh? ã niijíp jĩ.

—Maá, caandíh jwĩ yohopjiboó ma en jʉ̃ʉ́wʉ́, ĩ niíj jepahap jĩ.

35 Pánih jĩ́gahnit, Jesúsbʉt ã jʉñʉ́p jĩ. 36 Páant Jesús ã jʉñʉ́chah ennit, mijeéh péenit jwĩ déewã nin pah queétjeh ĩ míic niijíp jĩ:

—Jesús Lázarodih bʉ́dí ãt oi tagaá, ĩ míic niijíp jĩ.

37 Obohjeéhtih, bita caanjĩ́h jʉmnit nin pah queétjeh ĩ míic niijíp jĩ:

—¿Dépanih tigaá jéih encannidih ã jéih booana yʉhna, Lázaroji ã wʉnat pínah jã́tih, caandíh ãt jéih booaji caá? ĩ niijíp jĩ.

Lázaro ĩ yohnijidih Jesús ã booaat

38 Páant ĩ niíj míic wéheat pónih, Jesús bʉ́dí ã jwʉ́ʉb jĩ́gahachah, Lázarodih ĩ yohopjiboó jwiítdih ĩ nʉmah jʉibínap jĩ. Caán íitdih bʉ́dí jee dáhjĩh ĩt nemep tajĩ. 39 Páant ĩ nematjidih ennit, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Can jeé jʉ́dʉdih ñi pʉ̃tʉ́ dodhdoó, ã niijíp jĩ.

—Maá, biícjĩh bóo téihya yeó jáap jã́tih ã wʉnʉchah, jwĩ yohop be. Pánihna, bʉʉ ã́ih bácah an wĩ́ijna nacaá bʉca, Marta mi niijíp jĩ.

40  —Wã naáwátjidih ma tʉ́i náhninaá. Dios ã wẽpatdih ma enat pínahdih meemdíh wãát naóhna beé, caántdih ã niijíp jĩ.

41 Páant caántdih ã niíj péanachah, queét jeé jʉ́dʉdih ĩ pʉ̃tʉ́ dodhdop jĩ. Ĩ pʉ̃tʉ́ dodh péanachah, Jesús jeáboó chéi ennit, Diosdih nin pah ã niíj ʉʉ́bʉ́p jĩ:

—Weemdíh ma joyátji tʉ́ina caá, Paá. 42  Wã ʉʉ́bát pah ma joyátdih wã jéihna caá. Pánihna, weemdíh ma wahatjidih nit jʉmnit ĩ jéihyat pínah niijná, bʉʉ meemdíh páant wã niíj ʉʉ́bhna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

43 Páant niíj ʉʉ́bh péanit, Jesús nin pah ã niíj wẽp ejep jĩ:

—¡Lázaro, ma bac jʉ̃ʉ́wʉ́! ã niijíp jĩ.

44 Jesús páant ã niíj ejechahjeh, Lázaro ĩ yohniji yʉhna, jeé íitmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánih bac jʉ̃óhna, ã́ih bácah, ã́ih wao dáhdihbʉt yégueh chóo tõpjĩh ĩ pinatji pahjeh ã dʉo bác jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ.

Páant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Jesús queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Caandíh ñi pinatji yégueh chóo tõpnadih ñi wataá, ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchah joinít, ĩ pinatji tõpnadih Lázarodih ĩ watap jĩ.

Jesúsdih ĩ tewat pínahdih ĩ míic wéheat

(Mt 26.1-5; Mr 14.1-2; Lc 22.1-2)

45 Páant Lázarodih ã booanachah ennit, María pebh jʉinítji dawá jwĩ déewã, Jesúsdih ĩ jepahap jĩ.

46 Obohjeéhtih, biquína jepahcannitboó fariseowã pebhna jʉibínit, ded pah Jesús ã chãjatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 47-48 Pánihna, sacerdotewã ĩ maáta, fariseowã, bita jwĩ maáta biícdih míic wáacnit, queétjeh nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

—Jesús dawá láa Dios ã wẽpatjĩh ã chãj jʉ́ʉtna caá. Pánihna, ‘Páant ma chãjca bojoó’, jwĩ niijcáh, nihat cã́acwã ãjeéh ĩ bejbipna caá. Páant dawá biícdih ĩ jʉmʉchah ennit, Jesúsdih maáh ĩ waadáát pínahdih jenah joinít, Romadih moón ĩ maáta ‘Jwiítdih yohna caá ĩ chãjap’, niijnít, jwiít judíowãboodíh ĩ peéh chãjbipna caá. Pánih peéh chãjnit, Dioíh mʉʉdíh ĩ yohat pínah niijná, ĩ́ih soldadowãdih ĩ wahbipna caá. Jwĩ́ih baácdihbʉt ĩ dʉ́ʉc wáibipna caá. Pánihna, ¿bʉʉ ded pah tigaá jwĩ chãjbi? ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

49 Páant ĩ niijíchah yʉhna, biíc ĩjeéh jʉmni, caán jópchidih sacerdotewã ĩ maáh yoobát Caifás wʉ̃t jʉmni, queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, weemdíh ñi joi jwʉ́hʉʉ́. Páant niíj míic wéhena, yeéb ñi tʉ́i jéihcan caá. 50 Nihat jwiít judíowã jwĩ tʉ́i jʉmat pínahdih biíc cã́ac ã wʉn wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ibipna caá. Ã wʉn wʉ̃hcah, jwiít nihatdih Romadih moón ĩ maáta ĩ yoh beedábipna caá. Caandíh yeéb ñi tʉ́i beh joi jwʉ́hcan caá, Caifás ãt niijíp wʉt jĩ.

51 Páant niíj naóhna, ã jenah joyátjeh niijná ãt chãjcap wʉt jĩ. Sacerdotewã ĩ maáh yoobát ã jʉmʉchah, jwĩ déewã ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, Jesús ã wʉn wʉ̃hat pínahdih Diosboó Caifásdih ãt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 52 Obohjeéhtih, pánih wʉnna, jwiít judíowãdihjeh pohba ãt wʉn wʉ̃hcap tajĩ. Nihat baácdih moón Dios ã weh pínah biíc weh pah jwĩ jʉmat pínah niijná, jwĩ yéejat jíib Jesús ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ. 53 Páant Caifás ã niijíchah joinít, caán yeó jáapjeh “¿Jesúsdih ded pah tigaá jwĩ mao yohbi?” queét ĩt niíj míic wéhe jwíihip tajĩ.

54 Pánihna, caandíh ĩ mao yohíhatdih jéihnit, Jesús dahwani tʉ́tchinadih jibidih ã bejíhcap jĩ. Tʉ́tchi wihcapboó bejnit, caán pebhbit Efraín wʉ̃t jʉmni bainí tʉ́tchibitna jwiítdih ã nʉmah jʉibínap jĩ. Pánih jʉibínit, caanjĩ́h jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ.

55 Caán láa jwiít judíowã jwĩpĩ́ wẽini Pascua yeó jáapna pínah bahnijeh ã jʉdhdʉp jĩ. Moisés ã naóh yapaatji pah, Diosdih jwĩ weñat pínah jã́tih tʉ́i míic ámohat ãpĩ́ náahap jĩ, Dios ã enechah, yéejat wihcannit jwĩ jʉmat pínah niijná. Pánihna, caandíh chãjat tʉ́ʉt niijná, dawá jwĩ déewã nihat tʉ́tchinadih moón Jerusalén tʉ́tchina ĩt aab béjep tajĩ. 56 Caán tʉ́tchina jʉibínit, queét Jesúsdih bidna ĩtih chãjap ta yʉh jĩ. Pánih bidna, Dioíh mʉʉdíh jʉmnit, queétjeh nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

—¿Pascua yeó jáapnadih Jesús enedih ã jʉ̃óhca naniít? ñi jenah joyóchah, ĩt niijíp wʉt jĩ.

57 Sacerdotewã ĩ maáta, fariseowãbʉt jã́tih nin pah cã́acwãdih ĩtát niíj wʉtʉp wʉt jĩ: “Jesús dedboó ã jʉmat doonádih joinít, jwiítdih ñi naáwá”, ĩtát niijíp wʉt jĩ. Caandíh tewat tʉ́ʉt niijná, páant ĩt niijíp wʉt jĩ.

12

Jesúíh jítchanadih María miíh chej jʉmnijĩh mi pʉhwat

(Mt 26.6-13; Mr 14.3-9)

1 Pascua yeó jáapna pínah seis yeó jáap ã jʉdhdʉchah, Efraín tʉ́tchimant Betania tʉ́tchina Jesús jwiítdih ã nʉmah jwʉ́ʉb jʉibínap jĩ. Caanná jʉibínit, Lázaro wʉnniji, Jesús ã booaniíh mʉʉná jwĩ jʉibínap jĩ. 2 Páant jwĩ jʉibínachah, jwĩ jeémát pínahdih ĩ chãj wʉ̃hʉp jĩ. Pánihna, Lázaro, Jesús, jwiít biícdih jeémát cáagat naadíh jwĩ laj pʉ́ʉda bojop jĩ. Páant jwĩ laj pʉ́ʉda bojochah, Marta jwiítdih jeémát mi cáagap jĩ. 3 Maríaboó nardo wʉ̃t jʉmni chej jʉmni quiítdih, biíc kilo tac yoób ʉb jʉ̃óhnit, Jesúíh jítchanadih mi pʉhwʉp jĩ. Pʉohnit, miíh waó yoócjĩh mi jõp wiwip jĩ.* Páant mi pʉhwat tʉ́ttimah, caán nihat mʉʉ́ ã tʉ́i chej jʉm chéyah bejep jĩ. 4 Páant mi chãjachah ennit, jwiít biícdih jʉmni Judas Iscariote wʉ̃t jʉmniboó, Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínah, nin pah ã niijíp jĩ:

5 —¿Dépanih tigaá nint caan mácdih mi bíbohna yʉhna, mit jíib chãj wʉ̃hcan? Caandíh jíib chãjna nihna, biíc jópchi tewat pah bóo mita jíib teo tagaá. Pánihna, caán dinerojĩh moh yéejnitdih jwĩta jéih teo wáac tagaá, ã niijíp jĩ.

6 Obohjeéhtih, Judasboó moh yéejnitdih teo wáaquíhcan, caanjéh dinerodih náahna, nih yáana, páant ãt niijíp jĩ. Caán jwĩ́ih dinerodih en daoní jʉmna yʉhna, biquí láana ãpĩ́ nʉʉmʉ́p tajĩ.

7 Páant ã niijíchah joinít, Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Caántdih páant ma niijcá bojoó. Mi ámohniji chej jʉmnijĩh wĩ́ih bácahdih ĩ yohat pínah jã́tih ñáñat dée pah weemdíh páant mi pʉohna caá. 8  Moh yéejnitboó páantjeh ñijeéh ĩ jʉmbipna caá. Páant ĩ jʉmʉchah, débólih wʉ̃híhna, queétdih ñi jéih wʉ̃hna caá.*Obohjeéhtih, weémboó ñijeéh maatápdih wã jʉmcan niít, ã niijíp jĩ.

Sacerdotewã ĩ maáta Lázarodihbʉt ĩ mao yohíhat

9 Jesús biícdih Betania tʉ́tchiboó jwĩ jʉmʉchah, dawá jwĩ déewã caandíh enedih ĩt jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Obohjeéhtih, caandíhjeh pohba nihcan, ã booaniji Lázarodihbʉt enedih jʉ̃óhna ĩt chãjap tajĩ. 10 Páant enedih ĩ jʉibínachah jéihnit, sacerdotewã ĩ maáta Lázarodihbʉt ĩt mao yohíhip jĩ. 11 Lázaro wʉnnijidih ã booaat doonádih joinít, dawá jwĩ déewã Jesúsdih ĩt jepahap tajĩ. Pánih jepahnit, sacerdotewã ĩ bohéátboodíh ĩt cádahap tajĩ. Páant ĩ cádahachah ennit, sacerdotewã ĩ maátaboó íij yapnit, Lázarodihbʉt ĩtih mao yohíhip ta yʉh jĩ.

Jesúswã Jerusalénna ĩ waadát

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Lc 19.26-40)

12 Jwĩ jʉibíni daanimant bóo yeó jáapdih dawá cã́acwã Jerusalén tʉ́tchina jʉibínitji jwĩ jʉibíát pínah doonádih ĩtát joyóp tajĩ. 13 Pánih joinítji táam nʉ́onadih bóodnit, Jesúsdih ĩ ʉb jwãáh dei jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánih jwãáh dei jʉ̃óhnit, nin pah ĩ niíj wẽi ñaacáp jĩ:

—¡Diosdih jwĩ wẽi naóh jĩíh! ¡Hosana, nin Dios ã wahni jwiít judíowãdih teo wáacni pínah ã tʉ́i jʉmʉ naáh! ¡Nin jwĩ Maáh yoobát tigaá! queét ĩ niíj wẽi ñaacáp jĩ.*

14 Burrodih bid jʉinít, Jesús caanjíh ã chʉ́ʉdʉp jĩ. Pánih chʉ́ʉdna, Dios naáwátdih naóh yapaniji ã daacátji pahjeh ã yapap jĩ.

15 “Jerusalén tʉ́tchidih moón, ñi ʉ́ʉmca bojoó. Eneé, ñi Maáh burro wʉ̃ʉ́hjih chʉ́ʉdnit, ã jʉ̃óhna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Zac 9.9)

16 Obohjeéhtih, ‘Caán ã daacátji Jesúsdih niijná caá ãt chãjap’, jwiít ã bohénit jwĩ niíj jéih jwʉhcap jĩ. Pánih jéihcan yʉhna, jeáboó Jesús ã pʉ́ʉh laab béjat tʉ́ttimah, ã daacátjidih náhninit, jwĩ beh joyóp jĩ. Pánih beh joinít, “Dios naáwátdih ã daacátji biíc yoobó Jesúsdih ã yapap jĩ”, niíj jenah joinít, jwĩ yoób jéihyep jĩ.

17 Jesús ã ejechah, Lázaroíh bácahdih ĩ yohatji íitmant báadhni ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennitjiboó bitadih ĩt naáwáp tajĩ. 18 Caán doonádih joinítji dawá cã́acwã Jesúsdih ĩ jwãáh jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 19 Páant dawá ĩ bejechah ennit, fariseowã queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ:

—¡Eneé bʉca! Nihat Jesúíhwã míicjeh bʉʉ jʉmna caá ĩ chãjap. Queétdih jwĩ naáwáchah yʉhna, ĩ joicán caá. Pánihna, ded pah queétdih jwĩ jéih chãwácan caá, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Biquína griegowã Jesúsdih ĩ bidat

20 Fiesta yeó jáapnadih Diosdih weñedih jʉ̃óhnitjeéh, biquína griegowãbʉt ĩt jʉyʉ́p tajĩ. 21 Pánih jʉinít, jwĩjeéh jʉmni Felipe pebhna queét ĩt jʉyʉ́p tajĩ. Felipeboó Galilea baácdih jʉmni Betsaida wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih bóo ã jʉmʉp jĩ. Caan pébh jʉinít, nin pah caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Jwiít Jesúsdih jwĩ eníhna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant ĩ niijíchah joinít, Felipe Andrésdih naáwádih ãt bejep wʉt jĩ. Queét chénat pah Jesúsdih naáwádih ĩ jʉyʉ́p jĩ. 23 Páant ĩ naáwáchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã wʉnat pínah, wã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínah, jeáboó wã jwʉ́ʉb bejat pínahbʉt bahnijeh ã jʉdhna caá. 24  Nin naáwátjĩh yeebdíh wã bohébipna caá. Pácahi tíibdih jwĩ momat tʉ́ttimah, ã́ih japih bóo chóo ã moopáh bejna caá. Páant ã moopóchah, ã́ih diítmant bóo tíib ãpĩ́ chíih jʉ̃óhna caá. Pánih chíih, behna, dawá ã quehna caá. Obohjeéhtih, caán tíib moópcan, ãta chíihcan tagaá. Chíihcan, caanjéh ãta jʉm tagaá. Pánihat pah, weémboó wʉnna, wã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, dawá cã́acwãdih Diosjeéh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Obohjeéhtih, wʉncan, weemjéh wãta jʉm tagaá.* 25  Det ĩ weñat pínahdihjeh jenah joiná, Dios ã weñat pínahboodíh chãjíhcan, iiguípna ĩ bejbipna caá. Obohjeéhtih, det ĩ weñat pínahdih joyáh bojnit, Diosdih tʉ́i jepahna, páantjeh ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá.* 26  Det weemdíh teo wʉ̃hnit jʉmíhna, wã naáwátdih tʉ́i joyát caá náahap. Pánih chãjna, queétbʉt wãjeéh ĩ jʉmbipna caá. Pánihna, queét weemdíh teo wʉ̃hnitdih bʉ́dí oina, wã íipbʉt ãjeéh ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

Jesús ã wʉnat pínahdih ã naáwát

27  “Bʉʉ bʉ́dí wã jĩ́gahna caá. ¿Wã íipdih ded pah tigaá wã niijbí? ‘Paá, weemdíh yeejép ã yapca bojo naáh’, ¿wãta niij tániít? Caandíh páant wã niíj ʉʉ́bhcan caá. Yeejép yapnit, wʉnat tʉ́ʉt niijná, nin baácboó wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánihna, bʉʉ weemdíh chah yeejép bʉwat ã jʉmbipna caá. 28  Paá, bʉʉ ded pah wẽpni ma jʉmatdih cã́acwãdih ma jéihyanaá”, Diosdih ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, jeámant Dios nin pah ãí niijíp jĩ:

—Wã wẽpatdih queétdih wãát jʉ́ʉtʉp be. Pánihna, wã jwʉ́ʉb jʉ́ʉtbipna caá, páant mʉntih, ã niijíp jĩ.

29 Páant ã niijíchah joiná, dawá caanjĩ́h joi ñʉ́hnit, ĩ joí wʉ́hi bejep jĩ. Pánih joí wʉ́hi bejnit, nin pah ĩ niijíp jĩ:

—Énoh niít páant yáani, biquína ĩ niijíp jĩ.

—Ángel Jesúsdih naóhna caá ã chãjap, bita ĩ niijíp jĩ.

30 Queét páant ĩ niijíchah joinít, Jesúsboó nin pah ã niijíp jĩ:

—Jeámant wéheni wĩ́ih pínah nihcan, weém Dios ã wahni wã jʉmatdih yeéb ñi jéihyat pínah niijná, páant ãí niijíp be. 31  Bʉʉ nin baácdih moón yeejépwã ĩ yéej chãjat jíib wã íip queétdih ã peéh chãjbipna caá. Queétdih wʉtni nemépwã ĩ maáhdihbʉt ã yohbipna caá. 32  Weemdíh cruzboó péoh dodhnit ĩ mawachah, dawá cã́acwã wĩ́ihwã pínah wã chãjbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.

33 Páant niijná, ded pah ã wʉnat pínahdih Jesús cã́acwãdih naóhna ãt chãjap tajĩ. 34 Páant ã niijíchah joinít, cã́acwãboó caandíh nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Dios naáwátdih daácnitji nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Dios ã wahni Cristo páantjeh ã jʉmbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.* ¿Páant ĩ niíj daacáchah, meém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, Dios ã wahnidih dépanihna pohba cruzboó ĩ péoh dodh mao yohcan niít? ¿Meém Dios ã wahni nihcan niít? ĩ niijíp jĩ.

35 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús queétdih nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Weémboó baabát panihni ded pah wã íip ã jʉmatdih yeebdíh wã jéihyana caá. Obohjeéhtih, maátcanbitjeh ñijeéh wã jʉmbipna caá. Pánihna, tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, yeebdíh wã bohéátjidih ñi quíib bʉʉdcá bojoó. Ded dʉpʉ́napboó jib bejni dedboó ã bejat pínahdih ã en jʉicán caá. 36  Pánihna, weém baabát panihni wã jʉmʉchah, bʉʉ wã bejat pínah jã́tih weemdíh ñi jepahaá. Pánih jepahna, baabátboó jʉmnit panihnit wĩ́ihwã ñi jʉmbipna caá, ã niijíp jĩ.

Páant niíj naóh péanit, jwiítdih ã nʉmah bac bejep jĩ. Pánih bac bejnit, queétdih ã jwei béjep jĩ.

Judíowã Jesúsdih ĩ náahcat

37 Dawá láa Dios ã wẽpatjĩh Jesús queétdih ã chãj jʉ́ʉtʉchah yʉhna, dawá jwĩ déewã caandíh ĩ joííhcap jĩ. 38 Dios naáwátdih naóh yapani Isaías ã naáwátji pahjeh queét ĩ chãjap jĩ. Nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Maá, ma naáwátdih wã bohénachah yʉhna, cã́acwã ĩ joííhcan caá. Ma wẽpatjĩh queétdih wã chãj jʉ́ʉtʉchah yʉhna, ‘Caán naáwát yoobópdih nihcan caá’, ĩ niíj jenah joiná caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 53.1)

39 Páant ĩ joííhcat ennit, Dios queétdih ã jéihyat tʉ́ʉtcan caá. Caandíhbʉt Isaías nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

40 “Jéih encannit panihnit Dios queétdih ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjnit, ã naáwátdih queétdih ãt jéihyat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Pánihna, ã wẽp chãj jʉ́ʉtatdih enna yʉhna, ĩ beh encan caá. Ã bohéátdih joiná yʉhna, ĩ beh joicán caá. Ã bohéátdih jéihna nihna, ĩ yéej chãjatdih ĩta cádahji tagaá. Páant ĩ cádahachah, queétdih Dios ãta tʉ́i ʉbji tagaá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 6.10)

41 Páant niíj daácna, Isaías Cristo ã wẽpat, bʉ́dí ã yeh iigátdihbʉt enniji jʉmna, ded pah Cristo ã yapat pínahdih naóh daácna ãt chãjap wʉt jĩ.

42 Obohjeéhtih, dawá cã́acwã, biquína jwĩ maátabʉt “Caán Dios ã wahni Cristo yoobát caá”, Jesúsdih ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. Páant niíj jenah joiná yʉhna, queét fariseowãdih ʉ́ʉmna, bita “Jesúsjeéh wã waadáp be”, ĩt niíj naáwíhcap wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah nihna, jwĩ míic wáacat mʉʉná fariseowãboó queétdih ĩta waadát tʉ́ʉtjican tagaá. 43 Queétdih Dios ã wẽi naáwátdih náahna yʉhna, cã́acwãboó ĩ weñatdih chah ĩt bidip wʉt jĩ. Pánihna, queét “Weém Jesúíh caá”, bitadih ĩt niíj naáwíhcap wʉt jĩ.

Jesús ã naáwátdih ĩ joííhcat jíib peéh chãjat ã jʉmat

44 Tʉ́ttimah, Jesús cã́acwãdih nin pah tʉbit ã niíj ñaác naáwáp jĩ: “Ded weemdíh jepahni weemdíhjeh pohba jepahna ã chãjcan caá. Weemdíh wahnidihbʉt ã jepahna caá. 45  Ded weemdíh enni weemdíh wahnidihbʉt ã enna caá. 46  Ded dʉpʉ́napboó jʉmniji, weemdíh jepahna, baabát panihipboó ã jwʉ́ʉb jʉmat pínah niijná, weém baabát panihni nin baácboó wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 47  Obohjeéhtih, ded wã naáwátdih joiná yʉhna, ã jepahcah, weémboó wã peéh chãjcan niít. Nin baácdih moón weemdíh jepahcannitdih peéh chãjadih jʉ̃óhna wã chãjcan jĩí. Obohjeéhtih, iiguípna bejnit déedih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 48  Ded weemdíh náahcanni, wã naáwátdihbʉt joííhcannidih peéh chãjat ã jʉmbipna caá. Wã naáwátdih ĩ joííhcatji jíib péeni yeó jáapdih wã íipboó queétdih ã peéh chãjbipna caá. 49  Weém wã jenah joyátjeh yeebdíh naóhna wã chãjcan caá. Wã íip weemdíh wahniboó ded pah wã naáwát pínahdih ã naáwát tʉ́ʉtna caá. Pánihna, wã naáwátboó ã naáwátjeh tigaá. 50  Ded ã naáwátdih joí waadána, wã íipjeéh páantjeh ã tʉ́i jʉmbipna caá. Pánihna, wã íip ã naáwát tʉ́ʉtatdihjeh tigaá, yeebdíh wã naáwáp”, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

13

Jesús ã bohénitíh jítchanadih ã chocat

1 Pascua yeó jáapna pínah jã́tihbit, Jesús nin baácdih cádahnit, ã íip pebhboó ã bejat pínah bahni ã jʉdhdatdih ãtát jéihyep tajĩ. Ã́ihwã nin baácdih moondíh bʉ́dí oina, queétdih ã oi cádahcap jĩ. Pánihna, ã oyatdih jʉ́ʉtna, ã́ihwãdih ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ.

2 Caan chéi Jesús jwiítdih ã nʉmah jeéméchah, Jesúsdih eníhcannitdih ã naáwát pínah niijná, Judas, Simón Iscariote wʉ̃ʉ́hdih nemépboó ãt waád dée tajĩ. 3 Dios pebhmant ã jʉ̃ʉ́wátjidih, ã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjat pínahdihbʉt Jesús ãtát jéihyep tajĩ. Ã íip caandíh chah maáh ã waadáát pínahdihbʉt ãtát jéihyep tajĩ. 4 Pánih jéihna, jwĩjeéh jeémp lajniji ñah ñʉhnit, ã́ih yégueh jih bóo chóodih tóo dʉgnit, jõp wiwat pínah yégueh chóojĩh chʉ́hlit yoób ã chéwep jĩ. 5 Chéo péanit, pamapdih mah pʉoh yacnit, jwĩ́ih jítchanadih ã choc jwíihip jĩ. Pánih chocnit, ã chéo bʉ́ʉdhni chóojĩh jwĩ́ih jítchanadih ã jõp wiwip jĩ.

6 Pánihna, biquínadih choc péa bejnit, Simón Pedro pebhna ã jʉibínap jĩ. Ã́ih jítchanadih chocat tʉ́ʉt ã chãjachahjeh, Pedroboó caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Maá, wĩ́ih jítchanadih chocodih jʉ̃óh niít ma chãjap? ã niijíp jĩ.

7  —Weém bʉtéh yeebdíh ded pah wã chocatdih ma jéih jwʉhcan yʉhna, tʉ́ttimah ma jéihbipna caá, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

8 —Obohjeéhtih, wĩ́ih jítchanadih meemdíh wã chocat tʉ́ʉtcan caá, Pedro ã niijíp jĩ.

—Meemdíh wã choccah, wĩ́ih ma nihcan niít, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

9 —Pánihna, Maá, wĩ́ih jítchanadihjeh nihcan, wĩ́ih téihyanadih, wĩ́ih wao dáhdihbʉt ma chocoó bácah, Pedro ã niijíp jĩ.

10  —Ded jẽ́ehna, nihat ã́ih bácahdih ã tʉ́i chocna caá. Caandíh chéne jwʉ́ʉb chocat ã náahcan caá. Ã́ih jítchanadihjeh chocat caá náahap. Pánihna, yeébboó jẽ́ehnit panihnit ñi jʉmʉchah yʉhna, biíc ñijeéh jʉmni jẽ́ehcanni panihni ã yéejatdih cádahcanni ã jʉmna caá, Jesús Pedrodih ã niijíp jĩ.

11 Páant niijná, Jesús caandíh eníhcannitdih dʉó wáini pínahdih jéihnit, jwiítdih páant ãt niijíp tajĩ.

12 Jwĩ́ih jítchanadih choc péanit, ã́ih yégueh chóodih jwʉ́ʉb dʉonít, ã lajapjina ã jwʉ́ʉb jʉí lajap jĩ, páant mʉntih. Pánih jwʉ́ʉb jʉí lajnit, nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ:

—¿Bʉtéh yeebdíh wã chocatjidih ñi jéih niít? 13  Yeéb weemdíh ‘Bohéní’, niijná, ‘Maá’, niijná, yoobópdih niij tígaá ñi chãjap. Weém yeebdíh bohéni, ñi Maáh yoobát tigaá. 14  Páant yeebdíh bohéni, ñi Maáh jʉmna yʉhna, teo wʉ̃hnit ĩpĩ́ chãjat pah ñíih jítchanadih wã chocna beé. Páant wã chãjachah ennitji jʉmna, yeebbʉ́t ñíih jítchanadih míic chocat caá náahap. 15  Ded pah ñijeéh jʉmnitdih ñi teo wáacat pínahdih bʉtéh wã jʉ́ʉtʉp be. Pánihna, yeebdíh ded pah wã chãjatji pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá.* 16  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Ded teo wʉ̃hniboó ã maáh chah nihcan caá. Ded ã wahniboó caandíh wahni chah nihcan caá.*Obohjeéhtih, yeéb chah jʉmna yʉhna, yeebdíh teo wʉ̃hni pah ñíih jítchanadih yeebdíh wã choc wʉ̃hʉp be. Pánihna, wã chãjatjidih ennitji biíc yoobó ñi chãjaá. 17  Páant wã wʉtatdih jéihnit, chãjna, bʉ́dí ñi wẽibipna caá.

18  “Obohjeéhtih, yeéb nihatdih páant wã niijcán caá. Det wã ñíonitdih wã tʉ́i jéihna caá. Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji biíc yoobó ã yapbipna caá. ‘Wãjeéh jeémpnijeh tigaá weemdíh yeejép ã chãjbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.* 19  Páant ã chãjat pínah jã́tih yeebdíh naóhna caá wã chãjap, páant ã yapat tʉ́ttimah, ‘Caán Jesús, Dios ã wahni Cristo ta tigaá’, ñi niíj jéihyat pínah niijná. 20  Nindihbʉt yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Wã wahnidih ded tʉ́i wẽi jwãáhni, weemdíhbʉt ã tʉ́i wẽi jwãáhna caá. Pánih weemdíh wẽi jwãáhni, weemdíh wahnijidihbʉt ã wẽi jwãáhna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Judas ã dʉó wáyat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 26.20-25; Mr 14.17-21; Lc 22.21-23)

21 Páant niíj péanit, Jesús bʉ́dí ã jĩ́gahap jĩ. Pánih jĩ́gahnit, jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Biíc ñi cãtíh jʉmni weemdíh eníhcannitdih ã dʉó wáibipna caá, ã niijíp jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, caandíh jʉ́ʉtni pínahdih jéihcan, jwiítjeh jwĩ míic en jã́hanap jĩ. 23 Weém, Jesús bʉ́dí ã oiniboó caandíh wã dodh jã́ah lajap jĩ. 24 Pánihna, Simón Pedro weemdíh ã́ih téihyajĩh jenah jʉ́ʉtnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—Caandíh ma ʉʉ́bh joí eneé dedna tigaá caandíh dʉó wáini pínah, weemdíh ã niijíp jĩ.

25 Páant ã niijíchah joinít, weémboó Jesúsdih jwʉ́ʉb dodh jã́ah lajnit, caandíh nin pah wã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Maá, deddih niij tígaá ma chãj? wã niijíp jĩ.

26  —Nin pandih dajnit wã neéh wʉ̃hni pínah weemdíh eníhcannitdih ã dʉó wáibipna caá, weemdíh Jesús ã niíj jepahap jĩ.

Páant niíj péanitjeh, pan dahdih daj ʉb neéhnit, Judas, Simón Iscariote wʉ̃ʉ́hdih ã wʉ̃hʉp jĩ. 27 Páant Jesús ã daj neéh wʉ̃hni pandih Judas ã jeéméchah, nemépboó caandíh yeejép ãt chãjat tʉ́ʉtʉp tajĩ. Pánih jéihna, Jesús caandíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Ded pah ma chãjat pínahdih waícanjeh chãjadih ma bejeé, Judasdih ã niijíp jĩ.

28 Páant Judasdih ã niijíchah joiná yʉhna, jwiít nihat jwĩ jéihcap jĩ. 29 Pánih jéihcan, “Judas jwĩ́ih dinerodih en daoní ã jʉmʉchah, jwĩ jeémát pínahdih jíib chãjat tʉ́ʉtna, Jesús páant ã niíj wahna caá”, biquína ĩt niíj jenah joyóp ta yʉh jĩ. Bitaboó “Moh yéejnitdih dinero wʉ̃hat tʉ́ʉtna caá ãt chãjap”, ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. 30 Pánihna, Jesús ã neéh wʉ̃hni pandih jeémp péanit, Judas ã bac bejep jĩ. Páant ã bac bejechah, chei wãát jʉmʉp jĩ.

Jesús jáap wʉtatdih ã naáwát

31 Páant Judas ã bac bejat tʉ́ttimah, Jesús jwiítdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Bʉʉ láa bácah weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wã íip ã wahni wã jʉmatdih, wã wẽpatdihbʉt cã́acwãdih ã jéihyabipna caá. Caán ã wẽpatdih weembʉ́t queétdih wã jéihyabipna caá. 32  Páant wã íip ã wẽpatdih wã jéihyanachah, caán wã wẽpatdihbʉt waícanjeh ã jéihyabipna caá. 33  Yeéb wã weh panihnit, nindihbʉt wã naáwáchah ñi tʉ́i joyoó. Daocánni yeó jáapbitjeh ñijeéh wã jʉm jwʉhbipna caá. Wã bejat tʉ́ttimah, weemdíh bʉ́dí ñi bidbipna caá. Jwĩ déewãdih wã niijátji pah yeebdíhbʉt biíc yoobó niijnít, ‘Wã bejep pínahna yeébboó ñi jéih bejcan caá’, wã niijná caá.* 34  Pánihna, jáap wʉtatdih yeebdíh wã naóhna caá. Yeebjéh ñi míic oyoó. Yeebdíh wã oyatji pah, yeebjéhbʉt ñi míic oyoó.* 35  Páant ñi míic oyochah ennit, wĩ́ihwã ñi jʉmatdih bita ĩ jéihbipna caá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Pedro ã yeeat pínahdih Jesús ã naáwát

(Mt 26.30-35; Mr 14.26-31; Lc 22.31-34)

36 Páant ã niijíchah joinít, Simón Pedro Jesúsdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Maá, dedboo tígaá ma bejbi, páant ma niijná? ã niijíp jĩ.

—Wã bejat pínahna wãjeéh ma jéih bej jwʉhcan caá. Obohjeéhtih, bʉʉ jéih bejcan yʉhna, tʉ́ttimah wã pebhna ma jʉibíbipna caá, Pedrodih Jesús ã niijíp jĩ.

37 —¿Maá, dépanih tigaá bʉʉ majeéh wã jéih bejcan? Weemdíh ĩ mawachah yʉhna, meemdíh wã cádahcan niít, Pedro ã niijíp jĩ.

38  —Páant niijná, ¿weemdíh wapna, ma wʉn wʉ̃hmi naniít? Obohjeéhtih, yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, ‘Caandíh wã jéihcan caá’, biíc peihcanni láa pohba bitadih ma niíj yeebipna caá, Jesús Pedrodih ã niijíp jĩ.

14

Jesús Dios pebhna bejni namá panihni ã jʉmat

1 Tʉ́ttimah, Jesús jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ: “Bʉtéh wã niijátdih náhninit, ñi jĩ́gahca bojoó. Wã íipdih tʉ́i jenah joinít, weemdíhbʉt biíc yoobó ñi tʉ́i jenah joyoó. 2  Wã íip ã jʉmʉpboó dawá jʉmat pínah mʉʉná ã jʉmna caá. Pánihna, caanná jʉibínit, ñi jʉmat pínahdih ámohodih wã bejbipna caá. Wã naáwát pah biíc yoobó ã wihcah, páant yeebdíh wãta niíj naóhcan tagaá. 3  Yeéb ñi jʉmat pínahdih tʉ́i ámoh péanit, yeebdíh ʉbʉdih wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá, wãjeéh ñi jʉmat pínah niijná. 4  Wã bejat pínah namá panihnidih ñi jéihna caá”, ã niijíp jĩ.

5 —Maá, deh ma bejat pínahboó jwiít jwĩ jéihcan caá. ¿Ded pah tigaá caán namá panihnidih jwĩ jéihbi? Tomás Jesúsdih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

6  —Weemjéh tigaá namá panihni wã jʉmʉp, wã íip pebhboó ñi jʉibíát pínah niijná. Weemjéh mʉn tigaá yoobópdih naóhni. Jeáboó jʉibínit pínahdih weemjéh mʉn tigaá caolih booani wã jʉmna caá. Caolih wã booanit míicjeh wã íip pebhboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá.* 7  Weemdíh tʉ́i jéihna nihna, wã íipdihbʉt ñita jéih tagaá. Pánihna, bʉʉ caandíh ennit panihnit jʉmna, caandíh ñi tʉ́i jéihna caá bʉca, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

8 Páant ã niijíchah joinít, Felipe jwʉh nin pah ã niijíp jĩ:

—Maá, jwĩ íipdih jwiítdih ma jʉ́ʉtʉ́. Páant bóojeh tigaá jwĩ eníhip, ã niijíp jĩ.

9  —¿Felipe, maatápdih wãjeéh jʉmna yʉhna, weemdíh ma tʉ́i jéih jwʉhcan niít? Weemdíh enna, wã íipdihbʉt maát enep be. ‘Jwĩ íipdih ma jʉ́ʉtʉ́’, niijná, ¿dépanih tigaá weemdíh páant ma niíj? 10  Weém wã íipjĩh chénewã jʉmna yʉhna, biícjeh caá. ¿‘Páant caán yoobópdih nihcan caá’, ma niíj jenah joicáh? Yeebdíh naóhna, wã jenah joyátjĩh wãpĩ́ naóhcan caá. Wã íip ã naáwát tʉ́ʉtʉchahjeh, wã naóhna caá. Pánihna, caán biícdih jʉmna, ã wẽpatjĩh wãpĩ́ chãj jʉ́ʉtna caá. 11  Weém wã íipjĩh chénewã jʉmna yʉhna, biícjeh caá. Caán ‘Yoobópdih tigaá’, niíj jenah joicán, wã íip ã wẽpatjĩh wã chãj jʉ́ʉtatjidih náhninit, biícjeh jwĩ jʉmatdih ñi jéihbipna caá. 12  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Det weemdíh tʉ́i jenah joinít wã chãjat pah biíc yoobó ĩ chãjbipna caá. Bʉʉ wã íip pebhboó jwʉ́ʉb bejna, wã chãjat chah pohba wã íip ã wẽpatjĩh ĩ chãjbipna caá. 13  Weemdíh tʉ́i jenah joinít ĩ ʉʉ́bát pah wã chãjbipna caá, wã íip ã wẽpatdih cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná. 14  Pánihna, weemdíh jepahnit ñi jʉmʉchah, dedé ñi ʉʉ́bát biíc yoobó wã chãjbipna caá, Jesús ã niijíp jĩ.*

Tʉ́ini Espíritu ã wahat pínahdih Jesús ã naáwát

15  “Yeéb weemdíh oina, wã wʉtatdih ñi jepahbipna caá.* 16  Yeebdíh Tʉ́ini Espíritu ã wahat pínah niijná, wã íipdih wã ʉʉ́bhbipna caá, wã wihcah, ñijeéh ã jʉmat pínah niijná. Caán Tʉ́ini Espíritu yeebdíh teo wáacniboó yoobópdih naóhni jʉmna, yeó jáap jʉmat pah ñijeéh ã jʉmbipna caá. 17  Nin baácdih moón wã íipdih jéihcannit, caán Tʉ́ini Espíritudihbʉt ĩ jéihcan caá. Pánih jéihcan, caandíh ĩ tʉ́i jenah joicán caá. Obohjeéhtih, caán ñijeéh jʉmni pínahdih yeébboó ñi tʉ́i jéihbipna caá.

18  “Yeebdíh wã éemp bejcan niít. Pánih éemp bejcan, caán Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã jʉyʉ́chah, weém wã jʉmat pahjeh mʉntih ñijeéh ã jʉmbipna caá. 19  Wã bejat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Páant wã bejat tʉ́ttimah, nin baácdih moón weemdíh jepahcannit, weemdíh ĩ jwʉ́ʉb encan niít. Obohjeéhtih, yeébboó weemdíh ñi enbipna caá. Weém jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhni wã jʉmat pah mʉntih, yeebbʉ́t jwʉ́ʉb boonit Diosjeéh páantjeh ñi jʉmbipna caá. 20  Jwĩ wahni Tʉ́ini Espíritu yeebdíh jʉinít, wã íip biícdih wã jʉmatdih yeebdíh ã tʉ́i jéihyabipna caá. Pánihna, wã íip biícdih wã jʉmat pah mʉntih, yeéb biícdih wã jʉmatdihbʉt ã jéihyabipna caá. 21  Ded wã wʉtatdih joí waadáni weemdíh oini caá.*Weemdíh oinidih wã íipbʉt ã oibipna caá. Weembʉ́t caandíh biíc yoobó wã oibipna caá. Páant weemdíh oinidih ded pah wã jʉmatdih wã tʉ́i jéihyabipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

22 Jwĩjeéh jʉmni biíh Judas, Iscariote nihcanni, Jesúsdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Maá, dépanihna jwiítdihjeh páant ma jéihyana yʉhna, bita meemdíh jepahcannitboodíh ma jéihyabican? ã niijíp jĩ.

23  —Ded weemdíh oini wã naáwátdih ã tʉ́i joí waadábipna caá. Páant ã tʉ́i joí waadánachah, wã íip caandíh ã oibipna caá. Pánih oina, wã íip biícdih ã́ih caolihdih waadnít, ãjeéh jwĩ jʉmbipna caá. 24  Obohjeéhtih, weemdíh oicanniboó wã wʉtatdih ã jepahcan caá. Páant ã jepahcah, ãjeéh jwĩ wihcan niít. Bʉtéh ñi joiní weemjéh wã naáwát pohba nihcan caá. Obohjeéhtih, wã íip weemdíh wahnijeh páant ã naáwát tʉ́ʉtʉp be.

25  “Ñijeéh jʉm jwʉhna, páant yeebdíh wãát niíj naáwáp be. 26  Obohjeéhtih, tʉ́ttimah wã íipdih wã ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritudih yeebdíh ã wahbipna caá. Pánihna, caán Tʉ́ini Espíritu yeebdíh teo wáacni jʉmna, ã tʉ́i bohébipna caá. Pánih bohénit, nihat yeebdíh wã naáwátjidih ã náhniabipna caá.

27  “Yeebdíh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá. Weém wã tʉ́i jʉmat pah mʉntih yeebbʉ́t ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Wã wʉ̃hni tʉ́i jʉmat pah nin baácdih moón ĩ jéih wʉ̃hcan caá. Pánihna, bʉ́dí náhni dahwanit, ñi ʉ́ʉmca bojoó. 28  ‘Weém wã bej jwʉhbipna caá. Obohjeéhtih, ñijeéh jʉmat tʉ́ʉt niijná, wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá, páant mʉntih’, yeebdíh páant wã niíj naáwáchah, ñiát joiná jĩí. Páant wã niijíchah joinít, weemdíh yoobópdih ñi oina nihna, ñita wẽi tagaá. Wã íipboó weém chah wẽpni ã jʉmʉchah, ãjeéh jʉmnit, chah yeebdíh wã jéih teo wáacbipna caá. Páant wã chãjat pínahdih jéihna, yeebdíh weñat caá náahap. 29  Weemdíh ded pah ã yapat pínahdih yeebdíh wãát naóhna jĩ, wã niijátji biíc yoobó ã yapachah, weemdíh tʉ́i jenah joinít ñi jʉmat pínah niijná.

30  “Yeebdíh wã míic wéhe jwʉhat pínah bahnibitjeh ã jʉdhna caá. Waícanjeh, nin baácdih moón ĩ maáh, weemdíh yeejép chãjadih ã jʉ̃óhbipna yʉh caá. Nemépwã ĩ maáh wẽpni jʉmna yʉhna, weemdíh ã jéih yap yohcan niít. 31  Obohjeéhtih, weemdíh wã íip ã wʉtat pahjeh wã chãjbipna caá, nihat cã́acwã caandíh wã oyatdih ĩ jéihyat pínah niijná. Ñi ñah ñʉhʉʉ́. Chóbe bejjĩh”, Jesús jwiítdih ã niijíp yʉh jĩ.

15

Jesús jiwá iguíh pʉ́ʉj panihni ã jʉmat

1 Páant niijná yʉhna, nin pah jwiítdih ã jwʉ́ʉb niíj bohénap jĩ, páant mʉntih: “Weém jiwá iguíh pʉ́ʉj panihni, wã íipboó iguíhadih en daoní panihni, wĩ́ih cã́acwã iguíh pihna panihnit ĩ jʉmna caá.* 2  Quehcanni pihdih iguíhadih en daoní ã bóod yohbipna caá. Páant ã bóod yohat pah, det weemdíh tʉ́i jenah joicánnitdih wã íip ã yohbipna caá. Ded tʉ́i quehni pihboodíh ã bóod ámohna caá, dawá ã quehat pínah niijná. Páant ã chãjat pah det wĩ́ihwã ĩ náahatdihjeh ĩ chãjachah enna, wã íip queétdih ã cádahat tʉ́ʉtbipna caá, ded pah wã náah yacatboodíh ĩ chãjat pínah niijná. 3  Yeébboó wã naáwátdih joí jepahnit, bóod ámohni panihnit ñi jʉmna caá. 4  Tʉ́i biícdih wãjeéh ñi jʉmʉʉ́. Páant wãjeéh ñi jʉmʉchah, weembʉ́t yeéb biícdih wã jʉmbipna caá. Ded iguíh pih ã́ih pʉ́ʉjdih tʉ́i dʉʉj lájcan, ã jéih quehcan caá. Pánihat pah, yeebbʉ́t weemdíh tʉ́i joicán, wã wẽpat ã wihcah, wã weñat pínahdih ñi jéih chãjcan niít.

5  “Weém jiwá iguíh pʉ́ʉj panihni, yeébboó ã́ih pihna panihnit caá ñi jʉmʉp. Ded weemdíh tʉ́i joiní wãjeéh tʉ́i biícdih ã jʉmʉchah, weembʉ́t ãjeéh tʉ́i biícdih wã jʉmbipna caá. Pánih jʉmna, tʉ́i quehni pih panihni wã weñat pínahdih ã tʉ́i chãjbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh joicánnitboó, wã weñat pínahdih ĩ jéih chãjcan niít. 6  Ded wʉn jʉ̃óhni pihdih ã yohat pah, weemdíh cádahni, wãjeéh tʉ́i jʉmcannidih wã íip ã yohbipna caá. Pánihna, caán yohni iguíh pihna ã diib téhechah, iguíhadih en daoníboó caán tehni pihnadih wao wáacnit, ã cáo yohbipna caá. Páant ã chãjat pah, weemdíh cádahnitdih Dios peéh chãjna, iiguípna ã yohbipna caá.

7  “Yeéb weemdíh cádahcan, wã naáwátdih tʉ́i joiná, ded ñi náahatdih ñi ʉʉ́bʉ́chah, biíc yoobó wã chãjbipna caá. 8  Wã weñat pínahdih ñi chãjachah ennit, ‘Queét Jesúíhwã caá’, bita ĩ niíj jéihbipna caá. Páant niíj jéihnit, wã íipdihbʉt ĩ wẽibipna caá. 9  Wã íip weemdíh ded pah ã oyat pah mʉntih weembʉ́t yeebdíh biíc yoobó wã oina caá. Páant yeebdíh wã oyatdih ñi tʉ́i náhninaá. 10  Wã íip weemdíh ded pah ã wʉtʉchah, caandíh jepahna, ã oyatjĩh ãjeéh wã tʉ́i jʉmna caá. Páant wã chãjat pah, weem jwʉ́h yeebdíh ded pah wã wʉtatdih jepahna, wã oyatjĩh wãjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá.

11  “Páant yeebdíh wã naóhna caá, wãjeéh tʉ́i jʉmnit, bʉ́dí ñi weñat pínah niijná. Bainí ñi wẽican niít. 12  Nin pah yeebdíh wã niíj wʉtna caá: Yeebdíh wã oyat pahjeh mʉntih, yeebjéhbʉt ñi míic oyoó.* 13  Ded ã chéendih bʉ́dí oina, caanjéh ã wʉnat pínah tobohochah yʉhna, caandíh ã tʉ́i teo wáacbipna caá. 14  Ded pah wã wʉtatdih jepahna, yeébboó wã chéenwã ñi jʉmna caá. 15  Wã chéenwã yoobát ñi jʉmʉchah, ‘queét wã pebh moonjéh caá’, yeebdíh wã niijcán caá. Ĩ maáh ded pah ã chãjatdih ã pebh moón ĩ jéihcan caá. Obohjeéhtih, wã chéenwã ñi jʉmʉchah, ded pah wã íip ã naáwátdih yeébboodíh wãát naóh yapanap jĩ. 16  Yeéb weemdíh ñi ñíocan beé. Obohjeéhtih, weémboó yeebdíh wã ñíwip jĩ, wã íipíhwã jʉmna, ã wʉtatdih jepahnit, ñi tʉ́i chãj cádahcatdih ennit, bitabʉt Diosdih ĩ jepahat pínah niijná. Pánih tʉ́i chãj cádahcannit, wĩ́ihwã jʉmna, ded pah wã íipdih ñi ʉʉ́bʉ́chah, yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. 17  Pánihna, nin pah yeebdíh wã jwʉ́ʉb wʉtna caá: Yeebjéh ñi míic oyoó”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Jesúsdih, ã́ihwãdihbʉt nin baácdih moón ĩ iiát

18  “Nin baácdih moón yeebdíh ĩ iináchah, weemdíhbʉt ĩ iiátjidih ñi tʉ́i náhninaá. 19  Diosdih jepahcannit ñi jʉmʉchah nihna, queétjeh ĩ míic oyat pahjeh, yeebdíhbʉt ĩta oi tagaá. Obohjeéhtih, yeéb wã ñíonit jʉmna, ded pah queét ĩ chãjat pah biíc yoobó ñi chãjcatdih ennit, yeebdíh ĩ eníhcan caá.* 20  ‘Wĩ́ihwã jʉmna, weem cháh ñi jʉmcan caá’, yeebdíh wã niijátjidih ñi tʉ́i náhninaá. Pánih weém nʉmp jʉmna, weemdíh yeejép ĩ chãjat pahjeh yeebdíhbʉt biíc yoobó ĩ chãjbipna caá. Bitaboó wã bohéátdih jepahnit, yeebbʉ́t queétdih ñi bohénachah, ĩ jepahbipna caá.* 21  Pánihna, nin baácdih moón weemdíh wahnidih ĩ jéihcat jíib, yeéb wĩ́ihwã ñi jʉmʉchah ennit, yeebdíhbʉt yeejép ĩ chãjbipna caá.

22  “Queétdih bohénadih wã jʉ̃óhcah, weemdíh ĩ náahcatji jíib queétdih peéh chãjat ãta wihcan tagaá. Obohjeéhtih, bʉʉ queétdih wã bohéát tʉ́ttimah, ‘Yéejat jíib weemdíh ã wihcan caá’, queét ĩ jéih niijcán caá. 23  Ded weemdíh eníhcanni wã íipdihbʉt eníhcanni caá. 24  Wã íip ã wẽpatjĩh cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih wã chãj jʉ́ʉtʉp be. Páant wã chãj jʉ́ʉtcah, queétdih yéejat jíib ãta wihcan tagaá. Obohjeéhtih, wã chãj jʉ́ʉtatdih enna yʉhna, weemdíh, wã íipdihbʉt ĩ eníhcan caá. Páant ĩ eníhcat jíib, Dios queétdih ã peéh chãjbipna caá. 25  Pánih eníhcan, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji biíc yoobó chãjna caá ĩ chãjap. ‘Queétdih yeejép wã chãjcah yʉhna, weemdíh ĩ eníhcan caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.*

26  “Tʉ́ttimah, wã íipjeéh jʉmni Tʉ́ini Espíritudih wã wahbipna caá, yeebdíh ã teo wáacat pínah niijná. Yeebdíh yoobópdih naóhni pínah jʉmna, yeebdíh ded pah wã jʉmatdih ã tʉ́i jéihyabipna caá. 27  Cã́acwãdih wã bohé jwíihichah, yeéb wãjeéh ñiát jʉmʉp jĩ. Pánih wãjeéh jʉmnit, ded pah wã chãjatdih ennitji yeeb jwʉ́h bitadih naáwát caá náahap.

16

1  “Bʉtéh yeebdíh ded pah ã yapat pínahdih wã naáwáp be, caandíh tʉ́i náhninit, biíc yoobó yeebdíh ã yapachah, weemdíh ñi cádahcat pínah niijná. 2  Tʉ́ttimah, wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, ñi maáta jwĩ míic wáacat mʉʉná ĩ waadát tʉ́ʉtcan niít. Biíh láa ded yeebdíh mao yohna, ‘Dios ã náahat pah chãjna caá wã chãjap’, ã niíj jenah joibípna yʉh caá. 3  Wã íipdih, weemdíhbʉt ĩ jéihcat jíib páant ĩ chãjbipna caá. 4  Pánihna, yeebdíh yeejép ã yapachah enna, ‘Páant ã yapat pínahdih Jesús jwiítdih ã naáwáp jĩ’, ñi niíj náhnibipna caá. Caandíh ñi náhniat pínah niijná, bʉʉ yeebdíh wã naóhna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Tʉ́ini Espíritu ded pah ã teo wáacat pínah

“Weemdíh ñi jwíih pej jʉm láa weémboó ñijeéh jʉmna, bʉtéh wã bohéátdih yeebdíh wã naóh jwʉhcap jĩ. 5  Obohjeéhtih, bʉʉ weemdíh wah deyani pebhboó wã jwʉ́ʉb béjat pínah bahnijeh ã jʉdhdʉchah, yeebdíh páant wã naóhna caá. Obohjeéhtih, ‘¿Dee tígaá ma bejbi?’ weemdíh ñi niíj ʉʉ́bh joicán caá. 6  Wã pʉ́ʉh laab béjat pínahdih yeebdíh wã naáwáchah, bʉ́dí ñi jĩ́gahna caá. 7  Obohjeéhtih, tʉbit ñi jĩ́gahcat pínah niijná, yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Wã pʉ́ʉh laab béjat tʉ́ttimah, yeebdíh teo wáacni pínah, Tʉ́ini Espíritudih wã wahachah, chah ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Wã pʉ́ʉh laab béjcah, yeebdíh teo wáacni pínahboó ãta jʉ̃óhcan tagaá. 8  Wã wahachah, caán dei jʉiná, nin baácdih moón ĩ yéejatdih queétdih ã jéihyabipna caá. Ded pah tʉ́i chãjat pínahdihbʉt ã jéihyabipna caá. Yéej chãjnitdih ĩ yéejat jíib Dios ã peéh chãjat pínahdihbʉt caán ã jéihyabipna caá. 9  Caán Tʉ́ini Espíritu cã́acwãdih nin pah ã niíj jéihyabipna caá: ‘Jesucristodih ma jepahcat caá ma yéejat’, ã niijbípna caá. 10  Wã íip pebhboó wã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, cã́acwã weemdíh ĩ jwʉ́ʉb encah, Teo Wáacni jwʉh queétdih ã bohébipna caá, ded pah ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih ĩ jéihyat pínah niijná. 11  Nin baácdih moón ĩ maáh nemépdih Dios ã peéh chãjat pínahdih Tʉ́ini Espíritu ã jéihyabipna caá.

12  “Bʉ́dí caá yeebdíh wã naáwát pínah ã jʉdhdʉp. Obohjeéhtih, bʉʉ caandíh wã naáwáchah, ñita beh joicán tagaá. 13  Páant wã naóhcah yʉhna, Tʉ́ini Espírituboó yeebdíh ã jéihyabipna caá. Caán ã jenah joyátjeh ã naóhcan niít. Obohjeéhtih, wã íip caandíh ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, yeebdíh yoobópdih ã naóh beedábipna caá. Tʉ́ttimah ded pah ã yapat pínahdihbʉt ã bohébipna caá. 14  Pánihna, ded pah wã jʉmatdih ã naáwáchah joinít, yeébboó weemdíh bʉ́dí ñi wẽibipna caá. 15  Wã íip ã jéihyat pah, weembʉ́t wã jéihna caá. Páant tigaá ‘Tʉ́ini Espíritu ded pah wã jʉmatdih ã jéihyabipna caá’, yeebdíh wã niíj naáwáp be.

16  “Bahnibitjeh weemdíh ñi en jwʉhbipna caá. Obohjeéhtih, maátcanjeh encannitji, weemdíh ñi jwʉ́ʉb enbipna caá, páant mʉntih”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

Bʉʉ jĩ́gahnit, tʉ́ttimah wẽinit jwĩ jʉmat pínah

17 Páant ã niijíchah joinít, jwiít biquína nin pah jwĩ míic niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—‘Bahnibitjeh weemdíh ñi en jwʉhbipna caá. Obohjeéhtih, maátcanjeh encannitji, weemdíh ñi jwʉ́ʉb enbipna caá, páant mʉntih’, niijná, ¿ded pah niij tígaá páant ã niíj? ‘Wã íip pebhboó wã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjbipna caá’, niijná, ¿ded pah ã chãjat pínahdih niíj naóh tigaá jwiítdih páant ã niíj? 18  ‘Bahnibitjeh’, ‘maátcanjeh’, niijná, ¿ded pah niij tígaá ã chãj? Obohjeéhtih, jwĩ beh joicán caá, jwĩ míic niijíp jĩ.

19 Páant niijnít, caandíh jwĩ ʉʉ́bh joííhatdih jéihna, Jesús nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ:

—‘Bahnibitjeh weemdíh ñi en jwʉhbipna caá. Obohjeéhtih, maátcanjeh encannitji, weemdíh ñi jwʉ́ʉb enbipna caá páant mʉntih’, ¿wã niijátdih beh joicán, ʉʉ́bh joííh niít ñi chãjap? 20  Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Wã wʉnat pínah bahnibitjeh ã jʉdhna caá. Pánihna, wã wʉnʉchah enna, bʉ́dí ñi jʉ̃ibípna caá. Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitboó bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Yeébboó bʉ́dí jĩ́gahnitji, tʉ́ttimahbitjeh ñi jwʉ́ʉb wẽibipna caá. 21  Nin pah ã jʉmna caá: Yad wili mi weép jáana, yeejép mi yapat pínah ã jʉmʉchah, bʉ́dí mi jĩ́gahna caá. Pánih jĩ́gahna yʉhna, mi weép jʉmat tʉ́ttimah, caántdih ã tʉbatjidih náhnican, wébít ã cã́ac jʉmʉchah ennit, bʉ́dí mi wẽina caá. 22  Páant mi jʉmat pah tigaá bʉʉ yeéb ñi jĩ́gahbipna caá. Tʉ́ttimah, yeebdíh wã jwʉ́ʉb enechah, yeebbʉ́t bʉ́dí ñi jwʉ́ʉb wẽibipna caá. Páant ñi weñechah, det yeebdíh ĩ jéih jwʉ́ʉb jĩ́gahacan niít.

23  “Weemdíh ñi jwʉ́ʉb enni yeó jáapdih tʉ́i beh joinít jʉmna, weemdíh ñi ʉʉ́bh joicán niít. Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Wĩ́ihwã jʉmna, wã wẽpatjĩh ñi ʉʉ́bʉ́chah, wã íip yeebdíh ã jepahbipna caá. 24  Jã́tih wã íipdih páant ñi ʉʉ́bh jwʉhcap jĩ. Obohjeéhtih, yeebdíh wã wʉn wʉ̃hat tʉ́ttimah, wĩ́ihwã jʉmna, páant caandíh ñi ʉʉ́bʉ́. Páant ñi ʉʉ́bʉ́chah, ñi ʉʉ́bátdih ã wʉ̃hbipna caá, bʉ́dí ñi weñat pínah niijná.*

Jesús yéejatdih yap yohni ã jʉmat

25  “Jã́tih wã jenah joiní naáwátjĩhjeh yeebdíh wã bohénachah, ñi tʉ́i beh joicán beé. Obohjeéhtih, wã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, ded pah jwĩ íip ã jʉmatdih tʉ́i bʉocannijeh wã naóhbipna caá. 26  Caán láa wĩ́ihwã jʉmna, wã wẽpatjĩh yeebjéh wã íipdih ñi ʉʉ́bhbipna caá. Weémboó ñíih pínahdih wã jwʉ́ʉb ʉʉ́bh wʉ̃hcan niít. 27  Pánihna, wã íip pebhmant jʉ̃óhni wã jʉmʉchah ‘Yoobópdih tigaá’, niíj jenah joinít, weemdíh ñi oyochah ennit, wã íipboó yeebdíhbʉt ã oibipna caá. Páant ã oyatdih jéihnit, yeebjéh caandíh ñi ʉʉ́bhbipna caá. 28  Weém wã íip biícdih jʉmniji nin baácboó wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánihna, bʉʉ nin baácboó jʉm jwʉhni wã íip pebhboó wã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjbipna caá”, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.

29 Páant ã niijíchah joinít, jwiít caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Bʉʉ bácah ma jenah joiní naáwátjĩhjeh bohécan, bʉocannijeh jwiítdih ma naóhna caá. 30 Pánihna, meém jéih beedáni ma jʉmatdih bʉʉ jwʉhna jwĩ jéihna caá. Ded meemdíh bohéni pínah ã wihcan caá. Páant tigaá Dios pebhmant jʉ̃óhni ma jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá, jwĩ niijíp jĩ.

31  —Bʉʉ ‘Yoobópdih Dios pebhmant jʉ̃óhni tigaá ãt jʉmʉp’, ¿ñi niíj niít bʉca? 32  Páant niijnítji yʉhna, bʉʉ cheijeh nihat yeéb ñíih mʉʉnáboó ñi jweí jwʉ́ʉb bejechah, weém biícjeh wã chãobípna caá. Obohjeéhtih, biícjeh pohba wã nihcan niít. Weemdíh ñi yoh bejechah yʉhna, wã íipboó wãjeéh ã jʉmbipna caá. 33  Páant wã yapat pínah jã́tih yeebdíh naóhna caá wã chãjap, jĩ́gahcanjeh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Nin baácboó ñi jʉm jwʉhʉchah, Diosdih náahcannit yeebdíh yeejép ĩ chãjbipna caá. Obohjeéhtih, nin baácdih moón ĩ yéej chãjatdih yap yohni wã jʉmatdih jéihnit, bʉ́dí ñi weñeé, jwiítdih ã niijíp jĩ.*

17

Jesús ã́ih pínahdih Diosdih ã ʉʉ́bát

1 Páant niíj péanit, Jesús jeáboó chéi ennit, Diosdih nin pah ã niíj ʉʉ́bʉ́p jĩ: “Paá, bʉʉ ma niijátji pah tih weemdíh ĩ mawat pínah ã jʉiná caá. Pánihna, weém ma wʉ̃ʉ́h wã jʉmatdih cã́acwãdih ma jéihyanaá, weemdíh ĩ weñat pínah niijná. Páant ma chãjachah, weem jwʉ́h meemdíhbʉt queétdih wã weñat tʉ́ʉtbipna caá. 2  Nihat cã́acwã ĩ maáh weemdíh ma waadánap be. Pánih maáh jʉmna, det weemdíh ma wʉ̃hnitdih majeéh wã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. 3  Det meém Dios biícjeh jʉmnidih jéihna, weém ma wahnidihbʉt jéihna, japboó jwĩjeéh biícdih páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá.

4  “Nin baácboó jʉm jwʉhna, ma chãjat tʉ́ʉtatjidih wã chãj péanap be. Pánih chãjna, ded pah ma jʉmatdih cã́acwãdih wã tʉ́i jéihyanap be, meemdíh ĩ weñat pínah niijná. 5  Pánihna, nin baácdih jwĩ chãjat pínah jã́tih, majeéh biícdih jʉm jwʉhna, biíc yoobó jwĩpĩ́ wʉtat pah mʉntih, weemdíh ma jwʉ́ʉb maáh waadánaá.

Jesús ã bohénitíh pínahdih jwʉh Diosdih ã ʉʉ́bát

6  “Paá, nit wĩ́ihwãdih jwʉh wã ʉʉ́bhna caá. Nit weemdíh ma wʉ̃hnit nin baácboó yeejépwã cãtíh ĩ jʉmʉchah yʉhna, queétdih ded pah ma jʉmatdih wã jéihyanap be. Queét míihwãdih weemdíh ma wʉ̃hʉchah, queét ma wʉtat pah ĩ chãjna beé. 7-8  Weemdíh ma naáwátjidih queétdih wã bohénachah, ĩ tʉ́i wẽi joyóp be. Pánih wẽi joinít, ma pebhmant jʉ̃óhni wã jʉmatdih, ma wahni wã jʉmatdihbʉt ĩ tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihnit, ‘Nihat jwiítdih ã bohéátjidih, nihat ã chãj jʉ́ʉtatjidihbʉt Dios ãt wʉtʉp taga’, ĩ niíj jéihna caá.

9  “Paá, nit wã bohénitíh pínahdihjeh ʉʉ́bhna caá wã chãjap. Bitaíh pínahdih ʉʉ́bhna wã chãj jwʉhcan caá. Nit weemdíh ma wʉ̃hnit míihwã caá ĩ jʉmʉp. Ĩ́ih pínahdih meemdíh ʉʉ́bhna caá wã chãjap. 10  Nit wĩ́ihwã nihat míihwã mʉn tigaá. Pánihna, míihwãboó wĩ́ihwã mʉn tigaá. Weemdíh jepahna, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit, bitabʉt weemdíh ĩ wẽina caá.

11  “Bʉʉ nin baácboó wã chãocán niít. Ma pebhna jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Páant ma pebhna wã jwʉ́ʉb bejechah yʉhna, nit weemdíh ma wʉ̃hnit nin baácboó ĩ chãobípna caá. Paá, meém tʉ́ini jʉmna, nit weemdíh ma wʉ̃hnitdih ma wẽpatjĩh, weemdíh ma wʉ̃hni wẽpat biícdih, ma tʉ́i en dawaá. Páant ma tʉ́i en dawáchah, jwiít tʉ́i biícdih jwĩ jʉmat pah mʉntih nitbʉt tʉ́i biícdih ĩ jʉmbipna caá. 12  Ĩjeéh jʉm jwʉhna, ma wẽpatjĩh nitdih wã tʉ́i en dawáp be, biícboó ã bʉʉdcát pínah niijná. Obohjeéhtih, ma naáwátdih ĩ daacátji pahjeh tih, biíc bácah iiguípna ã bejbipna caá.*

13  “Bʉʉ ma pebhboó bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Nin baácboó jʉm jwʉhna, ĩ́ih pínahdih páant wã niíj ʉʉ́bʉ́p be, caandíh joinít, weém biícdih bʉ́dí ĩ weñat pínah niijná. 14  Ded pah ma jʉmatdih nitdih wãát naáwáp be. Weém yeejép wã chãjcat pah nit wĩ́ihwãboó yeejép chãjnitji ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be. Páant ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit, bita tʉ́ʉt nʉʉmcánnitboó queétdih ĩ iiná caá. 15  ‘Nin baácdih jʉmnit wĩ́ihwãdih ma ʉb bejeé’, wã niíj ʉʉ́bhcan caá. Obohjeéhtih, ‘nin baácdih ĩ jʉm jwʉhʉchah, ma tʉ́i en dawaá, Nemép queétdih ã yéejacat pínah niijná’, wã niíj ʉʉ́bhna caá. 16  Weém nin baácdih moón yeejép ĩ jenah joyát pah wã jenah joicán caá. Pánihna, weemdíh jepahnit jʉmna, nin baácdih moón ĩ jenah joyát pah queétbʉt ĩ jenah joicán caá. 17  Ma naáwát yoobópdih ã jʉmʉchah, caandíh nit wĩ́ihwãdih ma tʉ́i bohénaá, meemdíh chah ĩ jepahat pínah niijná. 18  Nin baácboó weemdíh ma wahat pahjeh mʉntih, weembʉ́t nit wĩ́ihwãdihbʉt wã wahna caá, ded pah jwĩ jʉmatdih queét jwʉh bitadih ĩ bohéát pínah niijná. 19  Cã́acwãdih wã wʉn wʉ̃hbipna caá, míihwã jʉmna, ma weñat pínahdihjeh ĩ chãjat pínah niijná.

Jesús nihat ã́ihwã pínahdihbʉt ã ʉʉ́bát

20-21  “ ‘Nit wĩ́ihwãdihjeh ma teo wáacá’, wã niíj ʉʉ́bhcan caá. Bʉʉ queétboó bitadih wĩ́ih doonádih ĩ bohénachah joinít, weemdíh jepahnitdihbʉt ma teo wáacat pínahdih wã ʉʉ́bhna caá, nihat wĩ́ihwã biícdih ĩ jʉmat pínah niijná. Weém majeéh jwiít chénewã jʉmna yʉhna, biícjeh caá. Pánihna, jwiít biícjeh jwĩ jʉmat pah queétbʉt jwĩjeéh tʉ́i biícdih ĩ jʉmʉ naáh, ma wahni wã jʉmatdih nihat cã́acwã ‘Yoobópdih tigaá’, ĩ niíj jéihyat pínah niijná. 22  Weemdíh ma wʉ̃hni wẽpatdih wĩ́ihwãdihbʉt wãát wʉ̃hʉp be, biícdih jwiít jwĩ jʉmat pah, queétbʉt tʉ́i biícdih ĩ jʉmat pínah niijná. 23  Weém queét biícdih wã jʉmʉchah, meembʉ́t weém biícdih ma jʉmna caá. Páant biícdih jwĩ jʉmʉchah, wĩ́ihwã yoobópdih biícwã pahjeh ĩ jʉmbipna caá. Páant biícwã pah ĩ jʉmʉchah enna, ma wahni wã jʉmatdih cã́acwã ĩ jéihbipna caá. Pánihna, weemdíh ma oyat pah mʉntih, queétdihbʉt biíc yoobó ma oyatdih ĩ tʉ́i jéihbipna caá.

24  “Paá, nin baácdih jwĩ chãjat pínah jã́tih weemdíh bʉ́dí oina, ma wẽpat weemdíh wʉ̃hnit, biíc yoobó maáta jwĩ jʉmʉp jĩ. Pánihna, wĩ́ihwã jwĩ pebhboó wãjeéh ĩ jʉmat pínahdih queétdih wã náah yacna caá, weemdíh maáh ma jwʉ́ʉb waadáátdih ĩ enat pínah niijná. 25  Paá, meém tʉ́ini yoobát chãjni, nin baácdih moón yeejépwã meemdíh ĩ jéihcah yʉhna, weémboó meemdíh wã tʉ́i jéihna caá. Ma wahni wã jʉmatdih nit wĩ́ihwã ĩ tʉ́i jéihna caá. 26  Ded pah meém ma jʉmatdih queétdih wã jéihyanap be. Tʉ́ttimahbʉt, páantjeh wã jéihyabipna caá, weemdíh ma oyat pahjeh mʉntih queétdihbʉt ma oyatdih ĩ jéihyat pínah niijná. Pánih jéihnit, queétjehbʉt ĩ míic oyochah, ĩjeéh biícdih wã jʉmbipna caá”, Diosdih ã niijíp jĩ.

18

Jesúsdih eníhcannit caandíh ĩ tewat

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Lc 22.47-53)

1 Páant niíj ʉʉ́bh péanit, Jesús jwiít ã bohénitdih nʉmah bac bejnit, Cedrón wʉ̃t jʉmni mʉjdih chʉ́ʉh bej, Olivo pácahi jʉmni jeená jwĩ jʉibínap jĩ. 2 Dawá láa caán pácahi jʉmʉpna Jesúsjĩh jwĩpĩ́ míic wáacap jĩ. Pánihna, Judas Jesúsdih eníhcannitdih dʉó wáini pínah caanná jwĩ bejat pínahdih ãt jéihyep tajĩ. 3 Pánih jéihna, Jesúsdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, Romano soldadowãdih, Dioíh mʉʉdíh wapnitdihbʉt ãt dʉó wái jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Queétdih sacerdotewã maáta, fariseowã maátabʉt ĩt wahap tajĩ. Pánih jʉ̃óhna, ĩ́ih jiiát yʉyʉ́ déejĩh jiinít, ĩtah tṍopna, íibat naaná, máa quiítnajĩh man jʉmnit, ĩ jʉyʉ́p jĩ. 4 Pánihna, jwĩ jʉmʉpdih ĩ tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, yeejép ã yapat pínahdih jéihna, Jesúsboó queétdih jwãáh bejnit, nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Déhedih bid jʉ̃óh tigaá ñi chãj? ã niijíp jĩ.

5 —Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóodih bid jʉ̃óhna caá jwĩ chãjap, queét ĩ niíj jepahap jĩ.

—Caan tígaá weém, Jesús ã niijíp jĩ.

Queétdih dʉó wáini, Judas, queét cãtína ã jʉmʉp jĩ. 6  “Caan tígaá weém”, Jesús ã niíj jepahachah joinít, caandíh tewedih jʉ̃óhnitji tã́ahjĩh ĩ chéi jwʉ́ʉb bej bʉʉgʉ́p jĩ. 7 Páant ĩ bʉʉgʉ́chah ennit, queétdih Jesús nin pah ã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Déhedih bid tigaá ñi chãj? ã niijíp jĩ.

—Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóodih bidna caá jwĩ chãjap, queét ĩ jwʉ́ʉb niíj jepahap jĩ.

8  —‘Caan tígaá weém’, yeebdíh wãát niíj jepahap be. Pánihna, weemdíh teona, nit wãjeéh jʉmnitdih ñi teoca bojoó, Jesús queétdih ã niijíp jĩ.

9  “Míihwã weemdíh ma wʉ̃hnitdih biíc cã́acdih wã bʉʉdát tʉ́ʉtcap be”, Diosdih ã niíj ʉʉ́bátji pah biíc yoobó ã yapat pínah niijná, “Nitdih ñi teoca bojoó”, ã niijíp jĩ. 10 Simón Pedro ã́ih íibat naadíh jwã́at wáinit, sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hni Malco wʉ̃t jʉmniíh jéihyepmant bóo moli chóodih ã bóod yohop jĩ. 11 Páant ã bóod yohochah ennit, Jesús Pedrodih nin pah ã niijíp jĩ:

—Míih íibat naadíh ma jwʉ́ʉb yacaá. Wã íip ded pah weemdíh ã náah yacat pah biíc yoobó yeejép wã yapbipna caá, ã niijíp jĩ.*

Sacerdotewã ĩ maáh pebhna Jesúsdih ĩ ʉb bejat

(Mt 26.57-58; Mr 14.53-54; Lc 22.54)

12 Páant ã niíj péanachah, soldadowã, ĩ maáhjĩh, jwiít judíowã jwĩ maátabʉt Jesúsdih teonit, caandíh ĩ chéwep jĩ. 13 Chéo péanit, Anás pebhna ĩ ʉb bejep jĩ. Anás Caifás jóon wʉt jĩ. Caifásboó caán jópchidih sacerdotewã ĩ maáh ã jʉmʉp jĩ. 14 “Nihat jwiít judíowã jwĩ tʉ́i jʉmat pínahdih biíc cã́ac ã wʉn wʉ̃hʉchah ã tʉ́ibipna caá”, niíj naóhniji Caifás ã jʉmʉp jĩ.*

Pedro ã yeeat

(Mt 26.69-70; Mr 14.66-68; Lc 22.55-57)

15 Weém, Simón Pedrojĩh Jesúsdih yʉʉ́pbit jwĩ en péenachah, Anáíh mʉʉná Jesúsdih ĩ ʉb jʉibínap jĩ. Pánihna, weémboó sacerdotewã ĩ maáh ã jéihni jʉmna, Jesús tʉ́ttimah maáíh mʉʉ́ wáihyat jʉ́dʉna weembʉ́t wã waad béjep jĩ. 16 Obohjeéhtih, weém wã waadáchah, Pedroboó wáihyat jʉ́dʉ waadápmahjeh ã chãwáp jĩ. Pánihna, jwʉ́ʉb bac jʉ̃óhnit, waadátboó wapnihdih Pedrodih wã waadát tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant mi waadát tʉ́ʉtʉchah joinít, weém Pedrodih wã nʉmah waad béjep jĩ. 17 Páant wã nʉmah waad béjechah ennit, caánt wapnihboó Pedrodih nin pah mi niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Meembʉ́t Jesús ã pej jʉmni nihcan niít? mi niijíp jĩ.

—Nihcan caá weém, Pedro ã niíj jepahap yʉh jĩ.

18 Caan chéi tʉbit pohba ã cʉ́bʉhʉchah, caanjĩ́h moón teo wʉ̃hnit tʉʉ cáonit, ĩ mée chʉ́ʉdʉp jĩ. Pánihna, jwiítbʉt Pedrojĩh ĩjeéh jwĩ mée chʉ́ʉdʉp jĩ.

Sacerdotewã ĩ maáh Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Lc 22.66-71)

19 Páant jwĩ mée chʉ́ʉdat pónih, sacerdotewã ĩ maáh ã jóon Anásboó Jesúsdih ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. Jwiít ã bohénitdih, ded pah ã bohéátjidihbʉt ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 20 Páant ã ʉʉ́bh joyóchah, Jesús caandíh nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Weém nihat ĩ joyóchah, jweéhcanjeh wãpĩ́ bohénap jĩ. Jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉdíh, Dioíh mʉʉdíhbʉt wãpĩ́ bohénap jĩ. 21  Páant wã bohénachah yʉhna, ¿dépanihna weemdíh páant ma niíj ʉʉ́bh joí? Ma jéihíhna, weemdíh joinítjidih ma ʉʉ́bh joyoó. Queétboó meemdíh yoobópdih ĩ naóhbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

22 —Sacerdotewã ĩ maáhdih páant ma niijcá bojoó, niijnít, caan pébh ñʉhni soldado téihyajĩh Jesúíh pʉ́o tíibdih ãt mawap wʉt jĩ.

23  —Ded pah yeejép wã niijátjidih weemdíh ñi naáwá. ¿Yoobópdih yeebdíh wã naáwáchah yʉhna, dépanih tigaá weemdíh ma mao? Jesús soldadodih ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Pánih ʉʉ́bh joí péanit, Anásboó Jesúsdih páantjeh ĩ chéonijidih ã jíi Caifás, sacerdotewã ĩ maáh yoobát pebhna ãt wahap wʉt jĩ.

Pedro ã jwʉ́ʉb yeeat

(Mt 26.71-75; Mr 14.69-72; Lc 22.58-62)

25 Jesúsdih páant ã ʉʉ́bh joyát pónih, jwiít Simón Pedrojĩh páantjeh tʉʉ cʉ́ʉt pebh jwĩ mée chʉ́ʉdʉp jĩ. Páant jwĩ mée chʉ́ʉdʉchah ennit, caanjĩ́h moon jwʉ́h Pedrodih nin pah ĩ niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Meembʉ́t Jesús ã pej jʉmni nihcan niít? ĩ niijíp jĩ.

—Nihcan caá weém, Pedro ã jwʉ́ʉb niíj jepahap yʉh jĩ.

26 Páant ã niiját tʉ́ttimah, sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hni, Pedro moli chóodih ã bóod yohniji ã dée jwʉh Pedrodih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Pácahi jʉmʉpdih meemdíh nihcannit beé Jesús biícdih wã enep? ã niijíp jĩ.

27 —Weém ãjeéh wihcan beé, Pedro ã niíj jepahap yʉh jĩ. Páant ã niijíchahjeh, mʉjbai ãí ewep jĩ.

Pilato jwʉh Jesúsdih ã ʉʉ́bh joyát

(Mt 27.1-2,11-14; Mr 15.1-5; Lc 23.1-50)

28 Baáb jéenechah, Caifáíh mʉʉmánt Jesúsdih ʉb bac bejnit, caán tʉ́tchidih moón ĩ maáh Pilato wʉ̃t jʉmniíh mʉʉná caandíh ĩ ʉb bejep jĩ. Pánih ʉb bejna yʉhna, queétjeh ã́ih mʉʉná waadcán, soldadowãdih Jesúsdih ĩ ʉb waad béjat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pilato judío nihcah, ã́ih mʉʉná waadnít, jwĩ wʉtatdih yap yohna, Pascua jeémátdih ĩta jéih jeémpcan tagaá. 29 Páant ĩ waadcáh ennit, Pilato jẽcdih bac jʉí ñʉhnit, queétdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Dedé jíib tigaá nindih ñi naóh yac? ã niijíp jĩ.

30 —Caán yeejép nihcah, meemdíh jwĩta ʉb jʉ̃óhcan tagaá, ĩ niíj jepahap jĩ.

31 —Caandíh ʉb bejnit, ñi wʉtat pah yeebjéh ñi peéh chãjaá, Pilato queétdih ã niíj jepahap jĩ.

—Obohjeéhtih, yeéb Romano maátaboó jwiít judíowãdih cã́acwãdih ñi mao yohat tʉ́ʉtcap jĩ, ĩ niijíp jĩ. Páant niijná, Jesúsdih ĩ mawat tʉ́ʉtatdih niijná ĩ chãjap jĩ.

32 Páant ĩ mawat tʉ́ʉtʉchah, Jesús cruzboó ã wʉnat pínahdih, jã́tih ã naáwátji biíc yoobó ĩ chãjat tʉ́ʉtʉp jĩ.* 33 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, Pilatoboó jwʉ́ʉb waad béjnit, Jesúsdih ãt bid bojop wʉt jĩ. Pánih bid bojnit, caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Meém judíowã ĩ maáh niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

34  —¿Meemjéh ʉʉ́bh joí en niít ma chãjap? ¿Bita ĩ naáwáchah joiníji niít, páant ma niíj ʉʉ́bh joyóp? Pilatodih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

35 —Páant, weém judío nihcan caá. Ma déewã, ñíih sacerdotewã maátabʉt meemdíh ĩ wahap be. ¿Dedédih tibeé yeejép ma chãj, páant ĩ peéh chãjíhichah? Jesúsdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

36  —Weém nin baácdih moón ĩ maáh nihcan caá. Páant wã jʉmʉchah nihna, wã bohénit weemdíh ĩta teo wáac tagaá, jwĩ déewã ĩ teocat pínah niijná. Obohjeéhtih, wã maáh jʉmat nin baácboó nihcan caá, Jesús Pilatodih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

37 —Pánihna, ¿meém maáh niít? páant niijná, Pilato ãt niijíp wʉt jĩ.

—Ma niiját pah maáh tigaá wã jʉmʉp. Cã́acwã ĩ maáh jʉmat tʉ́ʉt, queétdih yoobópdih naáwát tʉ́ʉt niijná, nin baácboó wã jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánihna, ded yoobópdih chãjíhni, weemdíh ã tʉ́i jepahna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

38 —¿Dedé tigaá yoobópdih jʉmat? Pilato ãt niijíp wʉt jĩ.

Judíowã Jesúsdih ĩ mao yohat tʉ́ʉtat

(Mt 27.15-31; Mr 15.6-20; Lc 23.13-25)

Páant niíj péa, Pilato jwʉ́ʉb bac jʉ̃óhnit, queét pã́i ñʉhnit judíowãdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Ñi mawat tʉ́ʉtni Jesúsdih dedé peéh mawat wihcan caá. 39 Jópchi jʉmat pah, Pascua yeó jáapdih biíc nemat mʉʉ́boó jʉmnidih wãpĩ́ baca wʉ̃hna caá. Pánihna, ¿ñi maáh ñi niijnídih yeebdíh wã baca wʉ̃h jĩíh? Pilato jwĩ maátadih ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ.

40 —Nihcan caá. Caandíh ma bacaca bojoó. Barrabásboodíh jwiítdih ma baca wʉ̃hʉʉ́, Pilatodih jwĩ déewã ĩ niíj ñaác jepahap jĩ. Barrabásboó Romano maátadih yohíhnitjeéh ã jʉmʉp jĩ.

19

1 Páant ĩ niíj ñaác jepahachah joinít, Pilato Jesúsdih soldadowãdih ãt pʉñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 2 Páant ĩ pʉñat tʉ́ttimah, queét óot tõpdih péeb waoni jʉ́dʉ chãjnit, Jesúíh wao dáhdih ĩt yacap tajĩ. Pánih yac péanit, maátaíh yégueh pah jígohni caandíh yacnit, nin pah ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ:

3 —Ma tʉ́i jʉmʉʉ́, judíowã ĩ maáh, niíj deoh naóhnit, Jesúsdih ĩ dawát yoobó pʉ̃ina ĩt chãjap wʉt jĩ.

4 Páant ĩ pʉñat tʉ́ttimah, Pilato jwʉ́ʉb bac jʉ̃óhnit, caanjĩ́h pã́i ñʉhnit jwĩ déewãdih nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp jĩ:

—Ñi joyoó. Nindih dedé peéh mawat wihcan caá. Páant ã wihcatdih ñi jéihyat pínah niijná, wã jwʉ́ʉb ʉb bac jʉ̃óhna caá, ã niijíp jĩ.

5 Páant ã niíj péanachahjeh, Jesús óot jʉ́dʉ dʉoní, maátaíh yégueh pah jígohni ĩ yacniji mʉʉ́ diítmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Páant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Pilato queétdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Ñi eneé. Nin caá, ã niijíp jĩ.

6 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáta, Dioíh mʉʉdíh wapnitbʉt Jesúsdih ennit, bʉ́dí ĩ jʉ̃ih ñaacáp jĩ.

—¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ¡Caandíh cruzboó péoh dodhnit, ma mao yohat tʉ́ʉtʉ́! ĩ niijíp jĩ.

Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, Pilato nin pah queétdih ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Caandíh peéh mawat wihcah yʉhna, ñi mawíhna, yeebjéh ʉb bejnit péoh dodhnit, ñi mawaá, ã niijíp jĩ.

7 Páant ã niijíchah joinít, jwĩ maáta nin pah ĩ jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h caá wã jʉmʉp’, caanjéh ã niijíp be. Páant ã niijátji jíib jwĩ nʉowã ĩ wʉtatji pah caandíh mao yohat caá náahap, queét Pilatodih ĩ niijíp jĩ.

8 Páant ĩ niijíchah joinít, Pilatoboó chah ã joí wʉ́hi bejep jĩ. 9 Pánih joí wʉ́hi bejna, Jesúsdih jwʉ́ʉb nʉmah waad béjnit, caandíh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedjĩh bóo tigaá meém? ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah yʉhna, Jesús caandíh ãt jepahcap wʉt jĩ.

10 Páant ã jepahcah, Pilato nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ, páant mʉntih:

—¿Weemdíh ma jepahíhcan niít? Weémboó meemdíh wã jéih bacana caá. Cruzboobʉ́t wã jéih péoh dodh mawat tʉ́ʉtna caá. ¿Caandíh ma jéihcan niít? Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.

11  —Dios meemdíh pánih wẽpatdih ã wʉ̃hcah, weemdíh ded pah mata jéih chãjat tʉ́ʉtcan tagaá. Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitdih dʉó wáiniboó meém chah yéejni ã jʉmna caá, Jesús Pilatodih ãt niijíp wʉt jĩ.

12 Páant ã niijíchah joinít, Pilato caandíh ãtih bacaíhip wʉt yʉh jĩ. Pánih bacaíhna, jwʉ́ʉb bac jʉ̃óhnit, queét jwĩ maátadih ã bacaíhat déejidih ã wẽp naáwáp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ã naáwáchah, jwĩ déewãboó chah íijnit, bʉ́dí ĩ jwʉ́ʉb niíj jʉ̃ih ñaacáp jĩ.

—‘Weém maáh caá’, niijná, Jesús jwĩ maáh Césardih eníhcanni caá. Pánihna, caandíh bacana, meembʉ́t Césardih yap yohni mata jʉm tagaá, Pilatodih ĩ niijíp jĩ.

13 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesúsdih jwʉ́ʉb bac jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, caandíh ded pah ã chãjat pínahdih naáwát tʉ́ʉt niijná, peéh chãjat pínahdih naóhnit ĩpĩ́ chʉ́ʉdʉpboó Pilato ã yoób jʉí chʉ́ʉdʉp jĩ. Pilato ã chʉ́ʉdʉpboó jee dáhna ĩ jwejni coah ã jʉmʉp jĩ. Caan cóah jwiít judíowã jwĩ́ih wéheatjĩh Gabatá ã wʉ̃t jʉmʉp jĩ. 14 Caán yeó jáapdih Pascua jeémát yeó jáap jã́tih jwĩ míic ámohat yeó jáap, yeó téih pʉ́ʉh laáb jʉiní ã jʉmʉp jĩ.

Pánih jʉí chʉ́ʉdnit,

—Nin caá ñi maáh, Pilato caanjĩ́h pã́init jwĩ déewãdih ã niijíp jĩ.

15 —¡Ã wʉn dáhwa naáh! ¡Ã wʉn dáhwa naáh! ¡Ʉb bejnit, cruzboó péoh dodhnit, caandíh ñi mao yohoó! ĩ niíj ñaacáp jĩ.

—¿Ñi maáh ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh cruzboó péoh dodhnit, mao yohat tʉ́ʉt niít ñi chãjap? Pilato queétdih ã niíj jepahap jĩ.

—Roma tʉ́tchidih bóo César jwĩ maáh yoobát caá. Biíh maáh jwiítdih ã wihcan caá, sacerdotewã ĩ maáta ĩ niíj jepahap jĩ.

16 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, queét ĩ weñat pínah niijná, Jesúsdih cruzboó mao yohat tʉ́ʉtna, Pilato ã́ih soldadowãdih ã ʉb bejat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, queét soldadowã Pilatoíh mʉʉmánt Jesúsdih ĩ ʉb bac jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ.

Jesúsdih cruzboó péoh dodhnit, ĩ mawat

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Lc 23.26-43)

17 Pánih ʉb bac jʉ̃óhnit, Jesúsjeh ã́ih cruzdih ã bewechah, Waó Iidíp wʉ̃t jʉmni jeejína caandíh ĩ ʉb bejep jĩ. Jwĩ́ih wéheatjĩh caán jeé Gólgota ã wʉ̃t jʉmʉp jĩ. 18 Pánihna, bita chénewãdihbʉt caán biícdih ĩ mao yohat tʉ́ʉt niijná, ãjeéh ĩ ʉb bejep jĩ. Pánih ʉb bejna, caanná jʉibínit, queét biíc peihcannit ĩ beoniji cruznadih soldadowã ĩ nah péoh jwejep jĩ. Biícdih Jesús ã jéihyepmant bóo bʉwámant péoh jwej, biíhdih ã wáyámant bóo bʉwámant ĩ péoh jwejep jĩ. Pánihna, ĩ tac yoób Jesúsdih ĩ péoh jwejep jĩ. 19 Pánih péoh jwej péanit, Pilato ã daacát tʉ́ʉtni naadíh Jesúíh waó chahmant ĩ nah péoh bʉ́ʉdhdʉp jĩ. Nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ: “Nin Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo judíowã ĩ maáh caá”, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ. 20 Caán naadíh páant ã niíj daacát tʉ́ʉtna, jwĩ́ih wéheatjĩh, Roma tʉ́tchidih moóníh wéheatjĩh, Grecia baácdih moóníh wéheatjĩhbʉt páant ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ. Pánih nah péoh péanit, queét biíc peihcannitdih ĩ yoób pʉd dodhdop jĩ, bʉca. Queétdih cruzboó ĩ péoh dodh mawapboó tʉ́tchi jwẽ́ejdih ã jʉmʉp jĩ. Dawá jwĩ déewã queétdih ĩ mawachah enat tʉ́ʉt niijná, jwĩjeéh ĩ pée bejep jĩ. Pánihna, caanná jʉibínit, Pilato ã daacát tʉ́ʉtatjidih dawá jwĩ enep jĩ. 21 Páant ã niíj daacát tʉ́ʉtatjidih dawá jwĩ enechah íijnit, Pilato pebhboó jwʉ́ʉb bejnit, sacerdotewã ĩ maáta nin pah caandíh ĩt niíj wʉtʉp wʉt yʉh jĩ:

—‘Nin judíowã ĩ maáh caá’, ma niíj daacát tʉ́ʉtca bojoó. Caánboó jwĩ maáh nihcan caá. Obohjeéhtih, nin pah ma jwʉ́ʉb niíj daacát tʉ́ʉtʉ́: ‘“Judíowã ĩ maáh caá weém”, ã niijíp be’, ma niíj daacát tʉ́ʉtʉ́, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.

22 —Wã jwíih daacát tʉ́ʉtat pahjeh ã jʉmʉ naáh, Pilato queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

23 Jesúsdih ĩ péoh dodhdat tʉ́ttimah, chénena míic soldadowã Jesúíh yéguehnajidih ĩ jʉmat yoobó ĩ ʉbʉp jĩ. Ã́ih jih bóo chóo, waica naáh chóo ã jʉmʉp jĩ. 24 Caán chóo, pánihni ã jʉmʉchah, nin pah queét míicjeh ĩ niijíp jĩ:

—Nin yégueh chóodih jwĩ yeo wáica boj jĩíh. Ded nin chóodih ʉbni pínahdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, jwĩ yoh tíoh jwʉh jĩíh, ĩ míic niijíp jĩ. Páant niijnít, ĩ́ih tíhwat naajĩ́h ĩ yoh tíhwip jĩ.

Pánih tíohna, Dios naáwátdih naóh yapani ã daacátji pahjeh ã yapat pínah niijná, queét páant ĩ chãjap jĩ. “Wĩ́ih yégueh chóodih queét ĩ jʉmat yoobó ĩ ʉbbipna caá. Pánihna, wĩ́ih yéguehdih ʉbni pínahdih jéihíhna, tíhwat naajĩ́h ĩ yoh tíohbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

25 Páant ĩ chãjachah, Jesúíh cruz pebhbit chénena míic yaádh biícdih weém wã en ñʉhʉp jĩ. Jesús íin, ã cheh, biíh wili María Cleofas áa, biíh wili María Mágdala tʉ́tchidih bóli jwĩ en ñʉhʉp jĩ. 26 Pánihna, ã íin biícdih weém bʉ́dí ã oinibʉt ã pebh wã en ñʉhʉchah ennit, ã íindih Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Naá, can wã bohénijiboó meemdíh ma wʉ̃ʉ́h pah ã jʉmbipna caá, ã niijíp jĩ.

27 Páant niíj péanit, weemdíh jwʉh nin pah ã niijíp jĩ:

—Bʉʉ cant ma íin pah mi jʉmbipna caá, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, caán yeó jáapjeh caántdih jwĩ́ih mʉʉ́boó wã ʉb waadánap jĩ.

Jesús ã wʉnat

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Lc 23.44-49)

28 Páant ã niíj péaat tʉ́ttimah, “Nihat Dios weemdíh ã wʉtnidih wã chãj péanap be”, niíj jéihna, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji pahjeh ã yapat pínah niijná, Jesús nin pah ã niijíp jĩ:

—Weemdíh taca joótna caá, ã niijíp jĩ.*

29 Caanjĩ́h bijni jiwá iguíh mac jʉmni wáam dahdih ĩ bíbohop jĩ. Pánihna, biíc soldado hisopo wʉ̃t jʉmni máa doóbhdih ʉbnit, páab chʉí déedih chéo bʉ́ʉdhnit, bijni macdih ã taj báahanap jĩ. Taj báaha péanit, Jesúíh jacna ã nah tewep jĩ, ã wái nomat pínah niijná. 30 Páant ã chãjachah, Jesús caandíh wái nom péanit,

—Páant bóojeh tigaá, niíj, waó yaíh dʉonít, ã wʉnah bejep jĩ.

Soldado Jesúíh páwádih ã jwã́agat

31 Caán ã wʉnni yeó jáapdih, Pascua yeó jáapna jwĩ chooát yeó jáap pínahdih jwĩ ámohat ã jʉmʉp jĩ. Jwiít judíowã caán chooát yeó jáapdih cruzboó páantjeh ĩ ñʉhatdih jwĩ náahcap jĩ. Pánihna, ĩ́ih wʉ́ʉ nahnadih daj mawachah, waícanjeh ĩ wʉnat pínah niijná, jwĩ maátaboó Pilatodih ĩt daj mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ daj mawat tʉ́ttimah, ĩ́ih bácahjidih waícanjeh ʉb deyaat tʉ́ʉt ĩt chãjap tajĩ. 32 Páant ĩ wʉtʉchah joinít, Pilato cruzboó ñʉhnitdih ĩ́ih wʉ́ʉ nahnadih soldadowãdih ãt daj mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 33 Obohjeéhtih, caan pébh ñʉhnitdih daj mao péa, yap jʉ̃óhnit, Jesús jã́tih ã wʉnatjidih enna, ã́ih wʉ́ʉ nahnaboodíh ĩ daj maocap jĩ.

34 Pánih daj maocan yʉhna, biíc soldado ã́ih ĩtah tṍopjĩh Jesúíh páwá pĩjmant ã jwã́ag aabánap jĩ. Páant ã jwã́agachah, biícmantjeh meép mahjĩh wid jʉmni ã chíi jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 35 Páant ã chíi jʉ̃ʉ́wʉ́chah, weemjéh wã enep jĩ. “Weém nin tólihdih páant wã niíj daácna, yoobópdih naóhna caá wã chãjap”, wã niíj jéihna caá. Pánihna, yeebdíhbʉt wã naóh yapana caá, yeebbʉ́t Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyát pínah niijná. 36 Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ naóh daacátji pahjeh tibeé páant ã yapap jĩ. “Ã́ih bácahdih ded iidípdih ĩ daj maocan niít”, ĩ niíj daacátji pahjeh, Jesúíh wʉ́ʉ nahnadih ĩ daj maocap jĩ.* 37 Dios naáwátdih biíh tólihdih nin pahbʉt ĩt niíj daacáp tajĩ: “Queét ĩ jwã́agnijidih ĩ enbipna caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ.*

Jesúíh bácahjidih ĩ yohat

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Lc 23.50-56)

38 Jesús ã wʉnat tʉ́ttimah, José Arimatea tʉ́tchidih bóo, ã́ih bácahjidih ʉb deyaat tʉ́ʉt niijná, Pilatodih ʉʉ́bʉ́dih ãt bejep wʉt jĩ. Páant ã ʉʉ́bʉ́chah joinít, ã yohat pínah niijná, Pilato caandíh ãt ʉb deyaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã ʉb deyaat tʉ́ʉtʉchah joinít, José cruzboó ñʉhnit pebhna jʉinít, Jesúíh bácahjidih ã ʉb deyanap jĩ. José jwĩ déewã maátadih ʉ́ʉmna, Jesúsdih ã jepahatjidih ãt naáwíhcap tajĩ. 39 Nicodemo, Jesúsdih chei jʉí wéhenijibʉt,* ãjeéh jʉ̃óhnit, mirra wʉ̃t jʉmni chej jʉmni ah, áloe wʉ̃t jʉmni chípéh déejĩh widnidih ã ʉb jʉyʉ́p jĩ, Jesúíh bácahjidih ĩ yohat pínah jã́tih ñáñat tʉ́ʉt niijná. Caán ã ʉb jʉ̃óhni treinta kilos ãt chodop jĩ. 40 Pánihna, queét chénewã Jesúíh bácahjidih ʉb deyanit, jwiít judíowã wʉnnitdih jwĩpĩ́ yohat pah, ã́ih bácahjidih chej jʉmnijĩh ñáinit, yéguehnajĩh ĩ pinip jĩ. 41 Cruzboó Jesúsdih ĩ mawap pebh pácahi ã jʉmʉp jĩ. Caán pácahi tac yoób cã́ac ĩ yohat pínah ĩ jáap baadní jeé íit ãt jʉmʉp jĩ. Caán ĩ baadní íitdih cã́ac yoh jwʉhca naáh ãt jʉmʉp jĩ. 42 Pánihna, jwĩ chooát hora tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã́ih bácahjidih ʉb bejnit, chooát yeó jáap tʉ́ttimah caandíh tʉ́i ámoh péaat tʉ́ʉt niijná, caán pebhbit jʉmni jeé íitdih yójahnitjeh ĩ yohop jĩ.

20

Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Lc 24.1-12)

1 Domingo yeó jáapdih baab bójat pínah jã́tih, María Mágdala tʉ́tchidih bóli, Jesúsdih ĩ yohopjiboó mit bej jáanap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, caán íitdih ĩ nemniji jeé jʉ́dʉdih bita ĩ pʉ̃tʉ́ dodhdatji pah ã jʉmʉchah, mit enep wʉt jĩ. 2 Pánih ennihji weém, Jesús bʉ́dí ã oini, Simón Pedrojĩh jwĩ jʉmʉpna mi ñáo jʉyʉ́p jĩ. Pánih ñáo jʉinít, jwiítdih nin pah mi niíj naáwáp jĩ:

—Jwĩ Maáíh bácahjidih jáantjeh ĩt ʉbʉp tabe. Pánih ʉb bejnitji ded ĩ jwʉ́ʉb jwejepjiboó wã jéihcan caá, mi niijíp jĩ.

3 Páant mi niijíchah joinít, jwiítbʉt Jesúsdih ĩ yohopjiboó enedih jwĩ ñáo ñah bejep jĩ. 4 Pánih ñáo ñah bejna, weém Pedrodih ñáo yapnit, ã jã́tih caán yohopji jeé íitna wã waóh jʉibínap jĩ. 5 Pánih jã́tih jʉibína yʉhna, caán íitdih waadcánjeh, péeb jéen enna, Jesúsdih ĩ pinni chóonajijeh ã lajachah, wã enep jĩ. 6 Páant wã péeb jéen enechahjeh, Simón Pedro pée jʉinít, chão ñʉ́hcanjeh, caán íitna ã waad béjep jĩ. Pánih waad béjnit, Jesúíh bácahjidih ĩ pinni chóonajijeh ã lajachah, caanbʉ́t ã enep jĩ. 7 Jesúíh wao dáhdih ĩ pinni chóo chibít yʉʉ́p ã lajachah, caandíhbʉt ã enep jĩ. Ĩ pinni chóona ã́ih bácahdih ã́ih wao dáhdihbʉt ĩ pinatji pahjeh ã lajap jĩ. 8 Pánihna, waad béjnit, ã en ñʉhʉchah ennit, weembʉ́t wã ñʉʉ́n waad béjep jĩ. Pánih ñʉʉ́n waadnít, Jesúíh bácah ã wihcah ennit, “Yoobópdih Jesús ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá”, weém wã niíj jéihyep jĩ. 9 Caán íitboó jwĩ bejat pínah jã́tih, Dios naáwátdih naóh yapanit Cristo ã wʉnat pínahdih, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdihbʉt ĩ daacátjidih jwĩ tʉ́i beh joi jwʉ́hcap jĩ. 10 Pánih en péanit, jwĩ́ih mʉʉná jwĩ jwʉ́ʉb bejep jĩ.

María Mágdala tʉ́tchidih bólidih Jesús ã jígohat

(Mr 16.9-11)

11 Jwiítdih mi naáwát tʉ́ttimah, María Mágdala tʉ́tchidih bóli jwĩ tʉ́ttimah pée bejnit, Jesúíh bácahdih ĩ yohopji jeé íit jẽc jípónih ñʉhnit, mit jʉ̃i ñʉ́hʉp wʉt jĩ. Pánih jʉ̃i ñʉ́hnajeh, péeb jéennit, caán íitna mit en waadá bojop wʉt jĩ. 12 Pánih en waadána, Dios ã wahnit ángelwã chénewãdih mit enep wʉt jĩ. Tʉ́i baabní yéguehna dʉonít, Jesúíh bácah ã lajapjidih ĩt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Biíc ã́ih waó jʉmʉpjimant, biíh ã́ih jítcha jʉmʉpjimant ĩt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 13 Páant queétdih mi péeb jéen enechah, queétboó caántdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Yad wilí, dépanih tigaá ma jʉ̃í? ĩt niijíp wʉt jĩ.

—Wã maáíh bácahjidih ʉb bejnit, ded ĩ jwʉ́ʉb jwejepjiboó wã jéihcan caá, mit niíj jepahap wʉt jĩ.

14 Queétdih páant niijnít, tac pʉ́ʉd enna, Jesús caanjĩ́h ã ñʉhʉchah, mit enep wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, pánih enna yʉhna, mit beh encap wʉt jĩ.

15 Páant mi beh encah, Jesús caántdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Yad wilí, dépanih tigaá ma jʉ̃í? ¿Déhedih tigaá ma bid? ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant caandíh beh encanjeh, “Nin pácahidih en daoní nacaá”, mit niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ. Páant niíj jenah joiná,

—¿Meemnít beé jwĩ maáíh bácahjidih ma ʉb bejep? Ʉb bejna, ded ma jwʉ́ʉb jwejepjiboó weemdíh ma naáwá, caandíh jwʉ́ʉb ʉbʉdih wã bejat pínah niijná, caandíh mit niijíp wʉt jĩ.

16  —María, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joí, tac pʉ́ʉd ñʉhnit, Hebreo wéheatjĩh nin pah mit niijíp wʉt jĩ.

—Raboni, niijnít, Jesúsdih mit pin tewep wʉt jĩ. “Raboni”, niijná, “Bohéni”, niijná mit chãjap wʉt jĩ.

17 Páant mi pin tewechah, Jesús caántdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Weemdíh ma pin teoca bojoó. Wã íip pebhboó wã pʉ́ʉh laab béj jwʉhcan caá. Pin teocanjeh, wã ʉ́ʉdwã panihnitdih nin pah niíj naáwádih ma bejeé: ‘Jesús nin pah yeebdíh ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp be: “Wã íip ñi íip mʉn tigaá. Caanjéh wĩ́ih Dios ñíih Dios mʉn tigaá. Pánihna, ã pebhboó wã pʉ́ʉh laab béjbipna caá”, ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp be’, queétdih ma niijí, Maríadih Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant ã niijíchah joiníhji jwĩ pebhna jʉinít, nin pah mi niijíp jĩ: “Jwĩ Maáhdih wã enep be”, niijnít, Jesús caántdih ã naáwát tʉ́ʉtatjidih jwiítdih mi naóh yapanap jĩ.

Jesús ã bohénitjidih ã jígohat

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Lc 24.36-49)

19 Caán domingo yeó jáap cheyeh tʉ̃́o yap aabát tʉ́ttimah, jwiít Jesús ã bohénitji, jwĩ maátadih ʉ́ʉmna, jẽcdih tʉ́i nem beedá bojnit, mʉʉ́ diítna biícdih jwĩ chʉ́ʉdʉp jĩ. Páant tʉ́i nem beedáni ã jʉmʉchah yʉhna, Jesús jwĩ cãtíh ã jígohop jĩ. Pánih jígohnit, nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Ñi jʉm caá? Dios ã tʉ́yat ñijeéh ã jʉmʉ naáh, ã niijíp jĩ.

20 Páant niíj péanit, ã́ih téihyanadih, ã́ih jítchanadihbʉt jwiítdih ã jʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã jʉ́ʉtʉchah enna, jwĩ Maáh ã jʉmatdih jéihnit, bʉ́dí jwĩ weñep jĩ. 21 Páant jwĩ weñechah, Jesús nin pah jwiítdih ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Ʉ́ʉmcanjeh, ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Wã íip weemdíh ã wahat pah mʉntih, wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi naáwát pínah niijná, yeebdíhbʉt wã wahna caá, ã niijíp jĩ.

22 Páant niíj péanit, jwiítdih ã póoj jã́hanap jĩ.

—Bʉʉ Tʉ́ini Espíritudih ñi ʉbʉʉ́, ñíih caolih diítboó ã jʉmat pínah niijná. 23  Páant ñijeéh jʉmna, ã wẽpatjĩh det ĩ yéej chãjatdih ñi yohochah, yohni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, det ĩ yéej chãjatdih ñi yohcah, yohca naáh ã jʉmbipna caá, Jesús jwiítdih ã niijíp jĩ.*

Jesús ã jwʉ́ʉb jígohochah, Tomás ã enat

24 Jesús jwĩ cãtíh ã jwíih jígohni chei, Tomás pohba jwĩjeéh ã wihcap jĩ. Tomás Jesúsdih jwĩjeéh bohéni “Waláhni”, ĩpĩ́ niíj wʉ̃t ejni ã jʉmʉp jĩ.

25 Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, caandíh nin pah jwĩ niijíp jĩ:

—Jwiít jwĩ maáh Jesúsdih jwĩ enna beé, jwĩ niijíp jĩ.

Páant jwĩ niijíchah joiná yʉhna, Tomásboó nin pah ã jípónih niíj jepahjehep jĩ:

—Weémboó ã́ih téihyadih ĩ péhwatji íitnadih wĩ́ih téih tíibjĩh teo encan, ã́ih páwádih ĩ jwã́agatji íitdihbʉt teo encan, ‘Ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát dooná yoobópdih caá’, wã niíj jenah joicán niít, jwiítdih ã jãh niijjéhep jĩ.

26 Tʉ́ttimah bóo domingo yeó jáap caán mʉʉdíhjeh jwĩ jwʉ́ʉb míic wáac jʉyʉ́chah, Tomásbʉt jwĩjeéh ã jʉmʉp jĩ. Pánih míic wáac jʉinít, nihat jẽcnadih jwĩ jwʉ́ʉb tʉ́i nemechah yʉhna, Jesús jwĩ cãtíh ã jwʉ́ʉb jígohop jĩ. Pánih jígohnit, nin pah jwiítdih ã niijíp jĩ:

—¿Ñi jʉm caá? Dios ã tʉ́yat ñijeéh ã jʉmʉ naáh, ã niijíp jĩ.

27 Páant niijnít, Tomásboodíh nin pah ã niijíp jĩ:

—Tomás, wĩ́ih téihyadih ĩ péhwatji íitnadih meemjéh ma teo eneé. Wĩ́ih páwádih ĩ jwã́agatji íitdihbʉt ma teo eneé. Teo ennit, ‘Yoobópdih tigaá ãt boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p taga’, ma niíj jéihyeé, caandíh ã niijíp jĩ.

28 —Meémboó wã Maáh, wĩ́ih Diosbʉt caá, Tomás caandíh ã niijíp jĩ.

29  —Weemdíh ennitjeh, ‘Yoobópdih tigaá ãt boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p. Pánih boo pʉd jʉ̃óhna, Dios ã wahni Cristo yoobát caá’, meém ma niíj jéihna caá. Obohjeéhtih, bitaboó weemdíh encan yʉhna, páant niíj jéihnit, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá, Jesús Tomásdih ã niijíp jĩ.

Jesúsdih cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná, Juan nin tólihdih ã daacát

30 Jwĩjeéh jʉm jwʉhna, dawá láa jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh Jesús ã chãj jʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã chãjatjidih nin tólihdih wã jéih daác beedácan caá. 31 Pánih daác beedácan yʉhna, nin tólihdihjeh wã daacáp be, “Yoobópdih Dios ã wahni Jesúsjeh tigaá. Caanjéh tigaá Dios wʉ̃ʉ́h”, ñi niíj jéihyat pínah niijná. Páant niíj jéihna, caandíh jepahnit, yeéb Diosjeéh páantjeh ñi jʉmbipna caá.

21

Jesús Tiberias íim jwẽ́ejdih siete ã bohénitjidih ã jwʉ́ʉb jígohat

1 Tʉ́ttimah, jwiít siete ã bohénitjidih Tiberias íim jwẽ́ejdih Jesús ã jwʉ́ʉb jígohop jĩ. Nin pah ã jʉmʉp jĩ: 2 Jwiít biícdih jʉmnit, Simón Pedro, Tomás “Waláhni”, jwĩ niíj ejni, Natanael Galilea baác Caná tʉ́tchidih bóo, jwiít chénewã Zebedeo weh, bita chénewã Jesús ã bohénitji, páant moón jwĩ jʉmʉp jĩ. 3 Páant moón jwĩ jʉmʉchah, Simón Pedro jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—Weém queéj jʉ́ʉt mawadih bejna caá wã chãjap, ã niijíp jĩ.

—Jwiítbʉt majeéh jwĩ bejmi caá, jwĩ niijíp jĩ.

Páant niíj, dei jʉibí, jãáj chóodih waadnít, íimdih jwĩ pʉ́ʉd bac bejep jĩ. Pánih pʉ́ʉd bac bejnit, nihat chei jwĩ jʉ́ʉt mawachah yʉhna, queejwã́ ĩ chʉ̃ʉ́hcap jĩ.* 4 Baáb báahachah, Jesús íim jwẽ́ejdih ã ñʉhʉchah, jwĩ enep yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caandíh jwĩ beh encap jĩ.

5 Pánih ñʉhna, jwiítdih nin pah ã niíj ej ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Wã déewãá, queejwã́dih ñi bid jʉicá? ã niijíp jĩ.

—Wihcan caá, jwĩ niíj jepahap jĩ.

6 Páant jwĩ niíj jepahachah joinít, nin pah Jesús ã jwʉ́ʉb niíj ejep jĩ:

—Jéihyepmant bóo bʉwáboó ñíih ñʉodíh ñi yoh báaha en tigaá, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, caán ñʉodíh yoh báahana, dawá queejwã́ ĩ chʉ̃ʉ́ʉ́chah joinít, jwĩ́ih ñʉodíh jwĩ wái ñaha bojop yʉh jĩ. Obohjeéhtih, tʉb dawá ĩ jʉmʉchah, jãáj chóoboó jwĩ jéih ʉb yaccap jĩ.* 7 Páant dawá ĩ jʉmʉchah, Jesúsdih jwĩ jwíih jwãáh láa biíc yoobó ã yapatjidih náhninit, weémboó, Jesús bʉ́dí ã oini,

—Jwĩ Maáh caá, Pedrodih wã niijíp jĩ.

Páant wã niijíchah joinítjeh, ã tóo dʉg jwejni yégueh chóodih jwʉ́ʉb dʉó ámoh chéonit, ñaáp báah bejnit, Jesús pebhna ã yaáh ñáan bejep jĩ. 8 Páant ã yaáh ñáan bejechah, caán ñʉodíh teonit, jwiítboó jãáj chóojĩh jwĩ wái ñáan jʉibínap jĩ. Íim tac yoob póhba ã nihcan jĩí, tʉ́i jwẽ́ej bʉʉgdíhjeh jwĩ jʉmʉp jĩ. 9 Pánih wái ñáan jʉibínit, Jesús ã chãjni tʉ́i iigní tʉʉ tãóhjih queejwã́ pan biícdih ã lajachah, jwĩ enep jĩ. 10 Páant jwĩ ñáan jʉibínachah, Jesús nin pah jwiítdih ã niijíp jĩ:

—Bʉtéh ñi jʉ́ʉt maonitdih daocánnit ñi ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́, ã niijíp jĩ.

11 Páant ã niijíchah joinít, Simón Pedro jãáj chóodih waadnít, ñʉodíh watnit, óon coahboó ã wái ñáan jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Dahwanit míicjeh ciento cincuenta y tres queejwã́ ĩ jʉmʉp jĩ. Páant moón dawá ĩ jʉmna yʉhna, caán ñʉodíh ĩ boloh wáicap jĩ. 12 Pánihna, Jesús jwiítdih nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ:

—Ñi jeémp jáa jʉ̃ʉ́wʉ́, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ã pebh jʉibínit, caandíh en poonit jʉmna, “Jwĩ Maáh caá”, niijná, jwiít jwĩ ʉʉ́bh joí encap jĩ. 13 Páant ã pebh jwĩ jʉibínachah, Jesús queéj pan biícdih nah teonit, jwiítdih ã wʉ̃hʉp jĩ.

14 Caán yeó jáapdih ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, jwiítdih biíc peihcanni láa míic jʉ́ʉtna ã chãjap jĩ.

Jesús Simón Pedrodih ã míic wéheat

15 Páant jwĩ jeémp péaat tʉ́ttimah, Jesús Simón Pedrodih yʉʉ́pbit nʉmah bejnit, nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Simón, Jonás wʉ̃ʉ́h, ¿queét ĩ oyat chah weemdíh ma oi niít? ã niijíp jĩ.

—Wã oina caá, Maá. Wã oyatdih ma jéihna caá, ã niíj jepahap jĩ.

—Pánih oina, wĩ́ih oveja weh panihnitdih ma tʉ́i inií, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

16 Páant niijnít, nin pah ã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ, páant mʉntih:

—Simón, Jonás wʉ̃ʉ́h, ¿yoobópdih weemdíh ma oi niít? ã niijíp jĩ.

—Maá, meemdíh wã oina caá. Wã oyatdih ma jéihna caá, ã niíj jepahap jĩ.

—Pánih oina, wĩ́ih ovejawã panihnitdih ma tʉ́i en dawaá, Jesús ã niijíp jĩ.

17 Páant niijnít, nin pah ã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—Simón, Jonás wʉ̃ʉ́h, ¿weemdíh oyat yoobát niít ma oyop? ã niijíp jĩ.

Biíc peihcanni láa “¿Weemdíh ma oi niít?” ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Pedro bʉ́dí jĩ́gahnit, nin pah ã niíj jepahap jĩ:

—Maá, nihatdih jéihni jʉmna, meemdíh wã oyatdih ma jéihna caá, ã niíj jepahap jĩ.

—Pánih oina, wĩ́ih ovejawã panihnit ĩ jeémát pínahdih ma tʉ́i wʉ̃hʉʉ́. 18  Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Jáap jʉm jwʉhna, meemjéh yégueh waadnít, ded ma bejíhipboó mapĩ́ bejep jĩ. Obohjeéhtih, behe ma jʉmʉchah, míih mʉj nahdih ma jʉ́ʉt ñahanachah, meemdíh yégueh yacnit, ded ma bejíhcapboó bita ĩ ʉb bejbipna caá, Pedrodih Jesús ã niijíp jĩ.

19 Páant niijná, Jesúsdih jepahni ã jʉmat jíib, ded pah Pedrodih bita ĩ mawat pínahdih jéihya naóhna ã chãjap jĩ. Páant niíj péanit,

—Weém ded pah wã chãjatjidih enniji jʉmna, biíc yoobó ma chãjaá, Jesús caandíh ã niijíp jĩ.

Jesús ã bohéni bʉ́dí ã oini nin tólihdih ã daacát

20 Páant ã niíj naáwáchahjeh, Pedroboó tac pʉ́ʉd ennit, weém Juan, Jesús bʉ́dí ã oini, queétdih wã ñʉʉ́n péenachah, ã enep jĩ. Biícdih jwĩ pée jeémp láa, weémboó Jesús ã pebh dodh jã́ah lajni “¿Maá, meemdíh eníhcannitdih jʉ́ʉtni pínah ded tigaá ã jʉm?” Jesúsdih niíj ʉʉ́bh joiní wã jʉmʉp jĩ.* 21 Pánihna, weemdíh ennit, Pedro Jesúsdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ:

—¿Maá, canboodíh ded pah tigaá ã yapbi? ã niijíp jĩ.

22  —Nin baácboó wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, candih páantjeh wã jʉmat tʉ́ʉtʉchah, míih pínah nihcan caá. Pánihna, candih ded pah ã yapat pínahdih meemdíh wã naóhcan caá. Obohjeéhtih, ded pah wã chãjatjidih enniji jʉmna, meémboó biíc yoobó ma chãjaá, Jesús Pedrodih ã niijíp jĩ.

23 Páant Pedrodih ã naáwátjidih jéihnit, nihat Jesúíhwã queétjeh chah bʉ́dí ĩt míic wéhenap jĩ. “Juan, Jesús bʉ́dí ã oini, ã wʉncan niít”, weemdíh queétjeh ĩt niíj míic wéhenap yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “Caán ã wʉncan niít”, Jesús niijná ã chãjcan jĩ. “Nin baácboó wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, candih páantjeh wã jʉmat tʉ́ʉtʉchah, míih pínah nihcan caá. Pánihna, ded pah candih ã yapat pínahdih meemdíh wã naóhcan caá”, Pedrodih Jesús niíj naóhna ã chãjap jĩ.

24 Pánihna, weemdíh jĩí, Jesús páant ã niíj naáwáp jĩ. Caán ded pah yoobópdih ã yapatjidih jéihnit, nin tólihdih wã daácna caá. Pánihna, nin wã naáwát yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. 25 Dawá biíhdihbʉt Jesús ã chãjap yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “nihat ã chãjatjidih wã daác beedánachah, dawá tólihna ã jʉmʉchah, ĩta en bʉʉjácan tagaá”, wã niíj jenah joiná caá.

Pánihna, páant bóojeh weém Juan wã daác péana caá.

* 1:3 Gn 1.1-3; Sal 33.6; Pr 8.22-31; Col 1.15-17; He 1.2; 1 Jn 1.1; Ap 19.13

* 1:6-7 Mt 3.1; Mr 1.4; Lc 3.1-2

* 1:14 1Jn 1.2

* 1:18 Mt 11.27; Lc 10.22

* 1:21 Mal 4.5

* 1:21 Dt 18.15,18

* 1:23 Is 40.3

* 1:49 Mt 16.15

* 1:51 Gn 28.12

* 2:12 Mt 4.13

* 2:13 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8

* 2:17 Sal 69.9

* 2:19 Mt 26.61; 27.40; Mr 14.58; 15.29

* 3:7 1P 1.3,23

* 3:8 Ec 11.5

* 3:14-15 Nm 21.9

* 3:14-15 Is 52.13; Jn 8.28; 12.32-34; 18.32

* 3:20 Job 24.13-17

* 3:24 Mt 14.3; Mr 6.17; Lc 3.19-20

* 3:28 Jn 1.20

* 3:35 Mt 11.27; Lc 10.22

* 4:5 Gn 33.19; Jos 24.32

* 4:9 Esd 4.1-5; Neh 4.1-2

* 4:14 Is 44.3; Jer 2.13; 17.13; Jn 7.37-39

* 4:44 Mt 13.57; Mr 6.4; Lc 4.24

* 4:45 Jn 2.23

* 4:46 Jn 2.1-11

* 5:10 Neh 13.19; Jer 17.21

* 5:18 Jn 10.30-38

* 5:29 Dn 12.2

* 5:33 Jn 1.19-27; 3.27-30

* 5:37 Mt 3.17; Mr 1.11; Lc 3.22

* 5:39 Dt 4.1; 8.1; 30.15-20

* 6:31 Ex 16.4,15

* 6:31 Sal 78.24-25

* 6:45 Is 54.13

* 6:69 Mt 16.16; Mr 8.29; Lc 9.20

* 7:2 Lv 23.34; Dt 16.13

* 7:22 Lv 12.3

* 7:22 Gn 17.10

* 7:23 Jn 5.9

* 7:37 Lv 23.36; Nm 29.35

* 7:37 Jn 4.10-14

* 7:38 Ez 47.1; Zac 14.8

* 7:42 2S 7.12-13; Sal 89.3-4; 132.11-12

* 7:42 Mi 5.2

* 7:50 Jn 3.1-2

* 8:5 Lv 20.10; Dt 22.22-24

* 8:12 Mt 5.14; Jn 9.5

* 8:13 Jn 5.31

* 8:33 Mt 3.9; Lc 3.8

* 8:36 Gá 5.1,13

* 8:58 Ex 3.14; Jn 8.24; 10.30-33; 13.19

* 9:5 Mt 5.14; Jn 8.12

* 9:31 Pr 15.29

* 10:14-15 Mt 11.27; Lc 10.22

* 10:16 Ef 2.11-22

* 10:16 Is 40.11; Ez 34; Lc 15.4-5; He 13.20

* 10:33 Lv 24.16

* 10:34 Sal 82.6

* 10:40 Jn 1.28

* 11:1-2 Lc 10.38-39

* 11:1-2 Jn 12.3

* 11:24 Dn 12.2

* 11:26 Ro 6.4-5; Col 2.12; 3.1

* 12:3 Lc 7.37-38

* 12:8 Dt 15.11

* 12:13 Sal 118.25-26

* 12:24 Mt 10.38; 16.24; Mr 8.34; Lc 9.23

* 12:25 Mt 10.39; 16.25; Mr 8.35; Lc 9.24; 17.33

* 12:34 Sal 110.4; Is 9.7; Ez 37.25; Dn 7.14

* 13:15 Mt 20.28; Mr 10.45; Lc 22.27

* 13:16 Mt 10.24; Lc 6.40; Jn 15.20

* 13:18 Sal 41.9

* 13:20 Mt 10.40; Mr 9.37; Lc 9.48; 10.16

* 13:33 Jn 7.34

* 13:34 Jn 15.12,17; 1Jn 3.23; 2Jn 5

* 14:6 Mt 11.27; Jn 1.18; 6.46; Hch 4.12

* 14:14 Mt 7.7-11; Lc 11.9-13; Jn 15.7,16; 16.23-24; 1 Jn 3.21-22; 5.14-15

* 14:15 Dt 6.4-9; 11.1

* 14:21 Dt 6.4-9; 11.1

* 15:1 Is 5.1-7

* 15:12 Jn 13.34; 15.17; 1Jn 3.23; 2Jn 5

* 15:19 Jn 17.14-18

* 15:20 Mt 10.24; Lc 6.40; Jn 13.16

* 15:25 Sal 35.19; 69.4

* 16:24 Mt 7.7-11; Stg 1.5-6

* 16:33 Ro 8.37; 2Co 2.14; Ap 3.21; 5.5

* 17:12 Sal 41.9; Jn 13.18

* 18:11 Mt 26.39; Mr 14.36; Lc 22.42

* 18:14 Jn 11.49-50

* 18:32 Jn 3.14; 12.32

* 19:24 Sal 22.18

* 19:28 Sal 69.21

* 19:36 Ex 12.46; Nm 9.12; Sal 34.20; 1Co 5.7

* 19:37 Zac 12.10; Ap 1.7

* 19:39 Jn 3.1-2

* 20:23 Mt 16.19; 18.18

* 21:3 Lc 5.5

* 21:6 Lc 5.6

* 21:20 Jn 13.25

Hechos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

LOS HECHOS

1

Tʉ́ini Espíritu ã jʉ̃ʉ́wát pínah yeó jáapdih Jesús ã jéihya naáwát

1-2 Teófilo, weém, Lucas, meemdíh wã jwʉ́ʉb daác wahna caá, páant mʉntih. Wã jwíih daácni nʉ́odih Jesús ded pah ã chãjatdih, ded pah ã bohéátdih, jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjatjidihbʉt wã naóh péanap be.* Nin baácboó jʉm jwʉhna, Jesús ã bohénitdih ñíonit, cã́acwãdih ã́ih doonádih ãtát naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, ã pʉ́ʉh laab béjat pínah jã́tih, ã naáwát tʉ́ʉtnit ded pah ĩ chãjat pínahdih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh queétdih ãt wʉtʉp wʉt jĩ. 3 Jesús cruzboó ã wʉnat tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb booatjidih ĩ jéihyat pínah niijná, cuarenta yeó jáap pohba, dawá láa ã bohénitdih ãt jwʉ́ʉb jígohop wʉt jĩ. Pánih jígohnit, “Dios nihat cã́acwã ĩ maáh ã jʉmʉchah, caandíh ded pah caá cã́acwãdih jepahat náahap”, queétdih ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ.

4 Biíc láa Jesús ã bohénit biícdih jeémpna, queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—‘Tʉ́ini Espíritudih yeebdíh wã wahbipna caá’, wã íip ã niijnídih Jerusalén tʉ́tchidih ñi pã́i jwʉhʉʉ́. Caán ã niijnídih yeebdíh wãát naáwáp be.* 5  Juan yeebdíh mahjĩh ã daabánap jĩ. Obohjeéhtih, wã íip yeebdíh Tʉ́ini Espíritudih wahna, caán daabáát panihni ã wẽpat yeebdíh bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús jeáboó ãt pʉ́ʉh laab béjat

6 Biíc yeó jáap Olivo jee jína Jesús ã bohénit biícdih ã jʉmʉchah, caandíh nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Maá, Romano maátadih yohnit, bʉʉ jwiít judíowã jwĩ maáh ma waadmí niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Jwĩ íip ã ñíoni yeó jáapdihjeh weemdíh maáh ã waadábipna caá. Caán yeó jáapdih yeébboó jéihnit pínah nihcan caá. 8  Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã waadáchah, Dios ã wẽpatdih ã wʉ̃hbipna caá. Caán wẽpatjĩh Jerusalén tʉ́tchidih moón, nihat Judea baácdih moón, Samaria baácdih moón, yʉʉ́pboó baácnadih moondíh yʉh bʉca wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi wẽp naóhbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

9 Páant niíj péanit, jeáboó Jesús ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Caandíh ĩ chéi en ñʉʉn ñʉ́hʉchah, mah tólihdih yap pʉ́ʉh laab béjna, ãt bʉʉdáh bejep wʉt jĩ.* 10 Páant Jesús ã pʉ́ʉh laab béjechah, ĩ chéi en ñʉʉn ñʉ́hʉchah, chéne ángelwã baabní yégueh dʉonít Jesús ã bohénitji cãtíh ĩt jígoh ñʉhʉp wʉt jĩ.

11 Pánih jígoh ñʉhnit, queétdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Yeéb Galilea baácdih moón, dépanihna jeáboó chéi en ñʉh tigaá ñi chãj? Caán Jesús, jeáboó pʉ́ʉh laab béjni, ã pʉ́ʉh laab béjatji pahjeh tih ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Judasjidih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní pínahdih ĩ ñíwat

12 Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit Olivo jee jímant jwʉ́ʉb dei bejnit, Jerusalén tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Caán jeé Jerusalén pebhbitjeh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 13 Jwʉ́ʉb jʉibínit, queét chahboó ĩ jʉmni tólihdih ĩt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Nin caá queét ĩ wʉ̃tna: Pedro, Juan, Santiago, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, biíh Santiago Alfeo wʉ̃ʉ́h, Simón Celote wʉ̃t jʉmni, Judas biíh Santiago wʉ̃ʉ́h ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.* 14 Queét oncewãjeéh, biquína yaádh, María Jesús íin, mi weh biícdih, míic wáacnit, ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Nihat biíc yoobó jenah joinít, Diosdih bʉ́dí ĩpĩ́ ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

15 Biíc yeó jáap Jesúíhwã caán tólihdih míic wáacnit, ciento y veinte ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ĩ jʉmʉchah, Pedroboó queét cãtíh ñʉhnit, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 16 “Wã déewãá, Dios jon jã́tih ã niijátji pah bʉʉ ã yapna caá. Tʉ́ini Espíritu Davidjidih ded pah Judasji ã yapat pínahdih ãt naóh daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ. Judasji beé Jesúsdih teonit pínahdih ã waáwáp jĩ. 17 Pánih chãjni pínah jwĩjeéh Jesús ã tewatdih chãjni ã jʉmʉp yʉh be”, ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Judasjiboó Jesúsdih ĩ tewat pínah naáwát jíibdih ã jwʉ́ʉbaíhichah yʉhna, queét sacerdotewãboó ĩt teocap wʉt jĩ. Pánihna, caán jíibjĩh bainí baácdih ĩt jíib chãjap wʉt jĩ. Caán baácdih Judasboó míic jõp wái wʉnniji wálahnit, dʉ́ʉc jéen bejna, ãt páah yoh ñajap wʉt jĩ. Pánih páah yoh ñajna, ã́ih wʉdah ãt bʉ́ʉh yoh bejep wʉt jĩ. Ã́ih jónóp tõpna nihat ãt bac peét bejep wʉt jĩ. 19 Judas ã yéejatji jíibdih nihat Jerusalén tʉ́tchidih moón ĩt jéih beedép wʉt jĩ. Pánihna, caán ĩ jíib chãjni baácdih Acéldama wʉ̃t ĩt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. “Acéldama”, niijná, “Meép jʉmni baác”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ.*

20 Tʉ́ttimah, nin pah queétdih Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jon jã́tih ĩ daacátji pahjeh tibeé Judasji ã yapap be. Davidji ã daácni Salmos ĩ niijní tólihdih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Ã tewatji yohni ã jʉmʉ naáh, niíj daácnit, (Sal 69.25)

Biíh ã tewatjidih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, ã tewe naáh’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 109.8)

21-22 “Páant ã niíj daacátjidih jéihnit, Judasjidih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní pínahdih jwiítdih bidat caá náahap. Juan Daabánijeéh jʉmnit biquína Jesúsjeéh ĩ bejep jĩ. Ĩjeéh jʉmni biícdih ñíwat caá náahap, jwĩjeéh ã jʉmat pínah niijná.* Jesúsjeéh jwĩ jʉmʉchah, jwĩjeéh páant péeni, Jesús ã pʉ́ʉh laab béjatjidih jwĩjeéh ennidihbʉt ñíwat caá náahap.* Páant jwĩ ñíwichah, Jesús ã jwʉ́ʉb booatjidih jwĩjeéh naóhni ã jʉmbipna caá”, Pedro queét Jesúíhwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Páant ã niijíchah joinít, chénewãdih ĩt ñíwip wʉt jĩ. Biíc José Barsabás wʉ̃t jʉmnidih ĩt ñíwip wʉt jĩ. Caán Justo ĩ niíj wʉ̃t ejni wʉt jĩ. Biíh Matías wʉ̃t jʉmnidihbʉt ĩt ñíwip wʉt jĩ. 24-25 Queétdih ñíonit, Diosdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ: “Maá, nihat cã́acwã ĩ jenah joyátdih ma tʉ́i jéihna caá. Judasjidih tʉ́ʉt nʉʉmní pínah, nit chénewã jwĩ ñíonitdih, ded meém ma náahnidih jwiítdih ma jʉ́ʉtʉ́. Jesúsdih cádahni Judasji iiguípna ãt bejep taga. Caandíh tʉ́ʉt nʉʉmní, jwiít Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit biícdih jʉmni pínahdih ma jʉ́ʉtʉ́”, Diosdih ĩt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant niijnájeh, bidat tʉ́ʉt niijná, ĩ ñíwat naanádih ĩt pʉ́ʉdanap wʉt jĩ. Matíaíh naá ã jwíih bʉʉ́g jéenechah, caánboó Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit oncewãjeéh ãt waadáp wʉt jĩ.

2

Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdih ã wʉ̃hat

1 Pentecostés wʉ̃t jʉmni yeó jáapdih* nihat Jesúíhwã biíc mʉʉdíh ĩt jwʉ́ʉb míic wáac jʉyʉ́p wʉt jĩ. 2 Neohjeh bʉ́dí johlit yáaat panihni jeámant jʉ̃óhnit, ĩ jʉmni mʉʉdíh ãt yeéj yáanap wʉt jĩ. 3 Nihat ĩ́ih wao cháh tʉʉ õopát tõpna panihni ãt jígohop wʉt jĩ. 4 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu queétdih ã waadáchah, ã wẽpatjĩh bitaíh wéheatna ĩ beh joíca naáhjĩh ĩt wéhe jwíihip wʉt jĩ.

5 Caán láa, nihat baácna bej peétnitji judíowã Dios ã wʉtatdih jepahnit, Jerusalén tʉ́tchina ĩtát wáac jʉyʉ́p wʉt jĩ. 6 Pánihna, japboó yáanachah joinít, Jesúíhwã ĩ jʉmni mʉʉná dawá ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, cã́acwã yoobó ĩ wéheatnajĩh Jesúíhwã ĩ wéhenachah, beh joiná, joí wʉ́hi bejnit, nin pah ĩt míic niíj wéhenap wʉt jĩ:

7-8 —¿Dépanih tigaá nit Galilea baácdih moon yʉ́hna, jwĩ́ih wéheatnajĩh ĩ tʉ́i wéhenachah, jwĩ beh joí? 9 Nihat jwĩ́ih wéheatnajĩh bʉʉ wéhena caá ĩ chãjap: Partia baác, Media baác, Elam baác, Mesopotamia baác, Judea baác, Capadocia baác, Ponto baác, Asia baác, 10 Frigia baác, Panfilia baác, Egipto baác, África baác, Cirene tʉ́tchi, Roma tʉ́tchidih moonbʉ́t jwiít jwĩ jʉmʉp. 11 Biquína judíowã jwĩ jʉmna caá. Bita judíowã nihcannit yʉhna, Dios naáwátdih bohénitbʉt jwĩjeéh ĩ jʉmna caá. Bita Creta quewadih moón, Arabia baácdih moonbʉ́t jwĩjeéh ĩ jʉmna caá. Pánihna, nitboó ĩ wéhenachah, jwiít nihat jwĩ beh joiná caá. Queét jwĩ́ih wéheatnajĩh Dios ã wẽp chãjatdih naóhna caá ĩ chãjap, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

12 Páant niíj joí wʉ́hi bejna, ĩ ennidih ĩ joinídihbʉt ded pah ã yapatdih ĩt jéihcap wʉt jĩ.

—¿Nit dépanih tigaá bitaíh wéheatnajĩh Dios ã wẽp chãjatdih ĩ tʉ́i wéhe? yeéb ñi jenah joyóchah, queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

13 Obohjeéhtih, bita ĩjeéh jʉmnit nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¡Dépah nit cheha náahdih babh máihnit, wéhena caá ĩ chãjap! ĩt niíj deoh naáwáp wʉt jĩ.

Pedro cã́acwãdih ã naáwát

14 Pánihna, Pedro once Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit biícdih ñʉhnit, cã́acwãdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Wã déewãá, biíh baácmant jʉ̃óhnit, Jerusalén tʉ́tchiboó jʉmnitbʉt, bʉʉ ã yapatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, nin wã naáwát pínahdih ñi tʉ́i joyoó. 15 ‘Queét máihnit caá’, ñi niíj jenah joyát yoobópdih nihcan caá. Jwiít judíowã cheibitjeh jwĩpĩ́ máihcan caá. Bʉʉ cheibitjeh las nuevejeh caá. Pánihna, jwĩ máihcan caá. 16 Dios jon jã́tih ã niijátji pahjeh bʉʉ ã yapna caá. Dios naáwátdih naóh yapani Joel nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

17 ‘Péeni yeó jáap tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nin pah ã yapbipna caá: Wĩ́ih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih nihat cã́acwãdih bʉ́dí wã wʉ̃hbipna caá, bʉca. Pánihna, ñi weh, ñi weh yatábʉt wã naáwátdih ĩ naóh yapabipna caá. Jáap beh tóahnit oo jʉ́mat jígohat panihnidih ĩ enbipna caá. Behnit ĩ oo jʉ́mʉchah, queétdih wã naóhbipna caá.

18 Weemdíh teo wʉ̃hnit neoná, yaádhdihbʉt wĩ́ih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih bʉ́dí wã wʉ̃hbipna caá. Queétbʉt wã naáwátdih ĩ naóh yapabipna caá.

19 Wã wẽpatjĩh ʉ́ʉm náah jʉmnidih jeáboó baácboobʉ́t wã wahachah, ñi enbipna caá. Baácboó meép panihni, iigát panihni, tʉʉ jei pánihni ã jʉmbipna caá.

20 Jeáboó yeó dʉpʉ́átdih ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Chei bóo widhbʉt meép panih dʉʉni ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Páant ã yapbipna caá, ñi Maáh Cristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáap pínah jã́tih. Caán yeó jáapdih nihat cã́acwã ĩ en wʉ́hi bejbipna caá. Pánihna, oboh jʉmni yeó jáap ã nihcan niít bʉca. Yéejnitdih ʉ́ʉm náah jʉmni yeó jáap jʉmna yʉhna, yéejat yohnitboodíh caán yeó jáap tʉ́ini yeó jáap ã jʉmbipna caá.

21 Ded jwĩ Maáhdih ã yéejat yohat tʉ́ʉtni, caán iiguípna ã bejat déeji ã tʉ́i yapbipna caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Jl 2.28-32)

22 “Yeéb wã déewãá, nindih wã naáwáchah, ñi tʉ́i joyoó. Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo Dios ã wẽpatjĩh ã chãj jʉ́ʉtʉp jĩ, caandíh Dios ã wahatjidih cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná. Yeéb caandíh ennitji ñi jéihna caá. 23 Jesúsdih mawat náahna, ñi maátadih ñi wʉ̃hʉp jĩ. Pánih wʉ̃hnit, yeejépwãdih cruzboó ñi mawat tʉ́ʉtʉp jĩ.* Dios jon jã́tih caandíh ã niijátji biíc yoobó ã yapap be.* 24 Obohjeéhtih, Jesús ñi maonijidih Diosboó ãt jwʉ́ʉb booanap tabe. Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb wʉncan niít bʉca. Chah wẽpni jʉmna, wʉnnidih yʉhna, ãt jwʉ́ʉb booanap tabe, páant mʉntih. Pánihna, bʉʉ páantjeh báadhni caá.* 25 Davidjiboó jon jã́tih nin pah Jesucristo ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Wã Maáh wãjeéh ãpĩ́ jʉmna caá. Yeó jáap jʉmat pah Dios wã Maáh wã pebh ã jʉmʉchah, enna, wã ʉ́ʉmcan niít.

26-27 Dios, weemdíh oina, wʉnnit ĩ jʉmʉpboó wĩ́ih caolihdih ma yohcan niít. Wĩ́ih bácahdihbʉt ma moopát tʉ́ʉtcan niít. Páant ma chãjat pínahdih jéihna, wã tʉ́i wẽi naóhna caá. Míih jʉmna, ʉ́ʉmcanjeh, wã tʉ́i jʉmbipna caá.

28 Pánihna, weemdíh jwʉ́ʉb booanit, wãjeéh ma jʉmʉchah, wã tʉ́i wẽina caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 16.8-11)

29 “Wã déewãá, jwĩ nʉo Davidji ded pah ã jʉmatdih yoobópdih wã naóhna caá. Caán ã wʉnʉchah, ĩt yohop wʉt jĩ. Caandíh ĩ yohni íitji páantjeh ã jʉmna caá. Pánihna, ‘Wĩ́ih bácahdih ma moopát tʉ́ʉtcan niít’, niíj daácna, caanjéh ã́ih pínahjeh ãt nihjican tagaá. 30-31 Davidji Dios naáwátdih naóh yapani ã jʉmʉchah, Dios caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: ‘Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Ma jʉima jwʉ́ʉb boonit, meém maáh ma jʉmatji dée pah, nihat nin baácdih moondíh maáh ã jʉmbipna caá’, ãt niijíp wʉt jĩ.* Cristodih Dios maáh ã waadáát pínah, ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdihbʉt nin pah ãt niíj daacáp wʉt jĩ: ‘Caán wʉnnit ĩ jʉmʉpboó páantjeh ã jʉmcan niít. Ã́ih bácahbʉt ã moópcan niít’, David ãt niíj daacáp tajĩ.* 32 Caán Jesúsdih beé Dios ãt booanap be. Ã jwʉ́ʉb booanidih jwiít nihat jwĩ enep be. 33 Caán Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant jʉmni maáh caá. Pánihna, ‘Tʉ́ini Espíritudih noónboó ma wahaá’, ã íip Dios caandíh ã niijíchah, nin Tʉ́ini Espíritudih ãt wahap taga. Bʉʉ jwʉh Tʉ́ini Espíritu ã chãjatdih ennit, joiná caá ñi chãjap. 34 Davidji Dios pebhboó ãt pʉ́ʉh laab béjcap wʉt jĩ. Pánihna, ã́ih pínah nihjican tagaá. Nin pah ã niíj daácni Jesúíh pínahji tagaá:

‘Wã Maáhdih Dios nin pah ã niíj naáwáp be: “Wã jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, maáh ma jʉmʉʉ́.

35 Páant maáh ma jʉmʉchah, meemdíh eníhcannitdih wã yohbipna caá. Meém queétdih chah wẽpni ma jʉmbipna caá”, ã niijíp be’, Davidji ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 110.1)

36 “Pánihna, wã déewãá, nindih ñi tʉ́i jéihyeé: Caán Jesús yeéb cruzboó ñi mao yohat tʉ́ʉtnijidih Diosboó maáh ã waadánap be. Caán Jesúsjeh jwĩpĩ́ pã́ini Dios ã wahni Cristo beé”, Pedro cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã niijíchah joinít, bʉ́dí jĩ́gah ʉ́ʉmnit, Pedrowãdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jwĩ déewãá, ded pah tigaá jwĩ chãjbi? ĩt niijíp wʉt jĩ.

38 —Yeéb ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, Dios ñi yéejatdih ã yohbipna caá. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít ñi jʉmʉchah, Jesús ã wẽpatjĩh ñi daabáát tʉ́ʉtʉ́. Páant ñi chãjachah, Dios yeebdíh Tʉ́ini Espíritudih ã wʉ̃hbipna caá. 39 Jon jã́tihjeh Dios yeéb pínahdih, ñi weh pínahdih, ñi jʉimená pínahdihbʉt, nihat caán ã ñíonit pínahdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Nihat weemdíh jepahnitdih Tʉ́ini Espíritudih wã wʉ̃hbipna caá’, Dios ãt niijíp tajĩ,* Pedro queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant niíj péanit, queétdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj wẽp naáwáp wʉt jĩ, páant mʉntih:

—Nin baácdih moón yeejép ĩ chãjatji jíib Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. Pánihna, queét pah ñi jʉmca bojoó. Ñi yéej chãjatdih cádahnit, ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Páant ñi chãjachah, yeebdíh ã peéh chãjcan niít, ãt niijíp wʉt jĩ.

41 Páant ã niijíchah joinít, dawá jepahnit, ĩt daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesúíhwãjeéh caán yeó jáapjeh tres mil cã́acwã chah dawá ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 42 Yeó jáap jʉmat pah queét jáap jepahnit Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit ĩ bohénachah, ĩt tʉ́i joyóp wʉt jĩ. Ĩ́ih jeémátdih míic pãáh wʉ̃hnit, Diosdih ʉʉ́bhnit, biícdih ĩpĩ́ tʉ́i jʉmʉp wʉt jĩ.

Jesúíhwã ded pah ĩ jʉmat

43 Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitboó Dios ã wẽpatjĩh wʉnnitdih ĩpĩ́ booa jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, Dios ã wẽpatdih cã́acwã ĩ jéihyat pínah niijná. Páant ĩ chãjachah ennit, nihat ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 44 Jesúíhwã ĩ́ih bií déedih míic pãáh wʉ̃hnit, biícdih tʉ́inijeh ĩpĩ́ jʉmʉp wʉt jĩ.* 45 Ĩ́ih bií déedih jíib chãj wʉ̃hnit, nihat biíh pah bóo wihcannitdih queét ĩ jʉmat yoobó ĩpĩ́ wʉ̃h wáacap wʉt jĩ. 46-47 Pánih chãjna, yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉná míic wáacnit, “Dios tʉ́ini caá”, ĩpĩ́ niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ. Ĩ́ih mʉʉnáboobʉ́t míic wáacnit, biícdih ĩpĩ́ tʉ́i nʉmah wẽi jeémép wʉt jĩ. Páant ĩ chãjachah ennit, “Queét tʉ́init caá”, nihat cã́acwã ĩpĩ́ míic niijíp wʉt jĩ. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah bita jáap jepahnitdih tʉ́i ʉbnit, jwíih jepahnitjeéh Dios ãt waadánap wʉt jĩ. Jáap jepahnitbʉt ĩjeéh ĩt míic wáacap wʉt jĩ.

3

Jéih bejcannidih Pedro Juanjĩh ĩ booaat

1 Biíc yeó jáap, cheyeh, las tres jʉmʉchah, judíowã Diosdih ĩpĩ́ ʉʉ́bát horadih Pedro, Juanjĩh Dioíh mʉʉná ĩt bejep wʉt jĩ. 2 Yeó jáap jʉmat pah Tʉ́ini Jẽc wʉ̃t jʉmʉpdih ã chéenwã jéih bejcannidih ĩpĩ́ ʉb jʉibí chʉ́ʉd jwejep wʉt jĩ. Jáap cã́ac jʉmnijeh caán jéih jibcanni ãtát jʉmʉp wʉt jĩ. Caan jẽ́cdih chʉ́ʉdnit, caanjĩ́h waadnítdih dinero ãpĩ́ ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 3 Pánihna, Pedro, Juanjĩh caán mʉʉná ĩ waadát tʉ́ʉt chãjachah ennit, queétdih jéih jibcanni dinerodih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 4 Pedroboó caandíh ennit,

—Jwiítdih ma tʉ́i eneé, ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Páant ã niijíchah joinít, queétdih en behnit, “Queét bainí dinero weemdíh ĩ wʉ̃hbipna caá”, caanjéh ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ. 6 Obohjeéhtih, páant ã niíj jenah joyóchah yʉhna, Pedro caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Weém dinerodih wã bíbohcan caá. Obohjeéhtih, caandíh wʉ̃hcan yʉhna, chah tʉ́inidih meemdíh wã chãjbipna caá. Jesucristo Nazaret tʉ́tchidih bóo ã wẽpatjĩh meemdíh wã booana caá. Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ñah ñʉhnit, ma yáac chʉ̃i bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant niijnít, ã́ih jéihyepmant bóo téihyadih teonit, caandíh ãt wái ñahanap wʉt jĩ. Páant ã wái ñahanachahjeh, caán jéih jibcanniji ã́ih wio wẽpép nahna ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 8 Pánihna, caán ñah ñʉhnit, ãt yáac chʉ̃i bej jwíihip wʉt jĩ. Pánih yáac chʉ̃i bejnit, ñaáp táamp chʉ̃init, “Dios tʉ́ini caá. Wã tʉ́i jéih bejna caá”, niíj wẽinit, Dioíh mʉʉdíh ãt waad béjep wʉt jĩ. 9 Pánih yáac chʉ̃i bejnit, “Dios tʉ́ini caá”, ã niijíchah, nihat cã́acwã ĩt enep wʉt jĩ. 10 Caandíh ennit, “Caán Dioíh mʉʉ́ Tʉ́ini Jẽcdih chʉ́ʉdni dinero ʉʉ́bhniji caá”, ĩt niíj jéihyep wʉt jĩ. Páant ã jibichah ennit, caandíh ded pah ã yapatdih ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

Dioíh mʉʉná Pedro cã́acwãdih ã bohéát

11 Jéih bejcanniji Pedrowãdih ã teo ñʉʉ́n péenachah, nihat cã́acwã en wʉ́hi bejnit, Dioíh mʉʉ́ Salomón ã chãjat tʉ́ʉtni coahjina ñáo ñah bejnit, Pedrowã pebhna ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 12 Páant ĩ míic wáacachah ennit, Pedro nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ. “¿Wã déewãá, dépanihna nindih ñi en wʉ́hi bej? ¿Dépanihna jwiítdih ñi en ñʉʉ́n? ‘Queétboó Diosdih tʉ́i joinít jʉmna, ĩ́ih wẽpatjĩhjeh nindih ĩ jéih yáac chʉ̃i bejat tʉ́ʉtna caá’, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ñi niíj jenah joyát yoobópdih nihcan caá. Jesús ã wẽpatjĩh beé caandíh jwĩ booanap be. 13 Abraham, Isaac, Jacob jon jã́tih moón jwĩ nʉowã Diosdih ĩt tʉ́i weñep wʉt jĩ.* Caán Diosjeh beé, caandíh teo wʉ̃hni Jesús ã wʉ̃t chah yáaat pínah niijná, nindih ã jibanap be.* Yeébboó Jesúsdih en jʉ̃ihnitdih wʉ̃hnit, Pilato caandíh nemat mʉʉmánt ã bacaíhichah yʉhna, yeéb ã bacaat déedih ñi jepahcap be. 14 Pilato caandíh ã bacaíhichah yʉhna, Jesús tʉ́ini, tʉ́i chãjni ã jʉmʉchah yʉhna, yeébboó caandíh ñi náahcap be. Pánih náahcan, cã́ac maonidih ñi bacaat tʉ́ʉtʉp be.* 15 Jwiítdih tʉ́i ʉbni Jesúsboodíh yeéb ñi mawat tʉ́ʉtʉp be. Obohjeéhtih, wʉnnidih ĩ yohochah yʉhna, Dios caandíh ã jwʉ́ʉb booanidih jwiít jwĩ enep be. 16 Pánihna, caandíh tʉ́i jenah joinít, nin ñi jéihni, ñi ennidih Jesús ã wẽpatjĩh jwĩ booanap be.

17 “Wã déewãá, yeéb jwĩ maátajĩh Jesús Dios ã wahni ã jʉmatdih jéihcan, caandíh ñi mawat tʉ́ʉtʉp be. Páant ñi chãjatjidih weém wã jéihna caá. 18 Obohjeéhtih, jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanit, ñi chãjat pínahdih nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Cristo yeejép ã yapbipna caá’, ĩ niijátji pahjeh tibeé ã yapap be.* 19 Bʉʉ jwʉh yeéb yeejép ñi chãjatjidih bʉ́dí jĩ́gahnit, tʉ́iniboodíh jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, Jesucristodih ñi jepahaá. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, yeejép ñi chãjatjidih Dios yeebdíh ã yoh wʉ̃hbipna caá. 20 Páant ñi chãjachah, Dios ã wahniji Cristodih jwiítdih ã jwʉ́ʉb wah deyabipna caá, jwiítdih ã teo wáacachah, jwĩ tʉ́i weñat pínah niijná. 21 Obohjeéhtih, bʉʉ Dios pebhboó caá ã jʉm jwʉhʉp. Dios nihatdih ã ámohat pínahdih jon jã́tih ã naáwátdih naóh yapanitdih ãt naóh daacát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, nihat ã naáwátjidih chãj péanit, Jesucristodih ã jwʉ́ʉb wah deyabipna caá. 22 Moisés nin pah ãt niíj naáwáp tajĩ: ‘Jwĩ dée Dios naáwátdih naóh yapani pínahdih jwĩ Maáh Dios yeebdíh ã wahbipna caá. Weemdíh ã jwíih naáwát tʉ́ʉtatji pahjeh tigaá caandíhbʉt ã jwʉ́ʉb naáwát tʉ́ʉtbipna caá.* Pánihna, ded pah ã niíj naáwát pínahdih ñi tʉ́i joyoó.* 23 Det caandíh joicán, ã wʉtʉchah jepahcannitdih Dios ã yohbipna caá. Dioíhwãjeéh queét ĩ jéih jʉmcan niít’, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.*

24 “Nihat Dios naáwátdih naóh yapanitji Samuel, ã bʉʉdát tʉ́ttimah moonbʉ́t nin yeó jáapnadih yapat pínahdih naóhna, Jesucristodih niijná ĩt chãjap tajĩ. 25 Jon jã́tih moón jwĩ nʉowãjidih Dios ãt naáwáp wʉt jĩ. Pánih naóhna, Abrahamdih ã naáwátji pahjeh tih jwiítdihbʉt biíc yoobó naóhna ãt chãjap wʉt jĩ. Nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Ma jʉimadih wã tʉ́i chãjachah, caánboobʉ́t nihat baácdih moondíhbʉt ã jwʉ́ʉb tʉ́i chãjbipna caá’, ãt niijíp wʉt jĩ.* 26 Pánihna, jwiítboodíh Moisés ã naóhniji Dios wʉ̃ʉ́hdih jwiít judíowãdih ãt jwíih wahap tajĩ, jwiítdih ã tʉ́i chãjachah, yeejép chãjnit jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná”, Pedro cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

4

Pedrowãdih judíowã ĩ maáta ĩ jʉ̃ihñat

1-3 Páant cã́acwãdih Pedro Juanjĩh ĩ naáwáchah, sacerdotewã, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowã ĩ maáh, saduceowãbʉt Pedrowã pebhna jʉibínit, ĩt joyóp wʉt jĩ. Páant ĩ joyóchah, Pedrowã nin pah cã́acwãdih ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jesús ã wʉnat tʉ́ttimah, ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdih jéihna, ã́ihwã jʉmna, jwiítbʉt jwĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih jwĩ jéihna caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niijíchah joí íijnit, maátaboó cã́acwãdih tóo pãa bejnit, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowãdih Pedrowãdih ĩt jʉibí tewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Cheyeh jʉmʉchah, tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih queétdih ʉʉ́bh joííhna, nemat mʉʉ́boó ĩt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 4 Judíowã ĩ maáta Jesúsdih ĩ náahcah yʉhna, ã́ih doonádih joinít, “Yoobópdih tigaá”, dawá ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Pánihna, Jesúíhwã chah dawá jʉmna, cinco mil neoná ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Yaádhjeéh ĩ wehjeéhbʉt chah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

5 Tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih sacerdotewã ĩ maáta, bita judíowãdih waóhnit, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 6 Sacerdotewã ĩ maáh, Anás wʉ̃t jʉmni, ã déewãbʉt Caifás, Juan, Alejandro, bita biícdih ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 7 Pánihna, queét Pedrowãdih ĩ bid bojochah, soldadowã queétdih ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb jʉibínachah, maáta nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Deíh wẽpatjĩh tibeé yeéb caandíh ñi booa? ¿Déhe tibeé yeebdíh páant chãjat tʉ́ʉtni? ĩt niijíp wʉt jĩ.

8 Páant ĩ niijíchah joinít, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Pedro nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—¿Yeéb maáta, yeéb waóhnit, 9 jéih jibcannijidih jwĩ tʉ́i chãjatdih ʉʉ́bh joí en niít ñi chãjap? 10 Yeebdíh, nihat judíowãdihbʉt nindih jéihyat caá náahap: Jesucristo ã wẽpat beé nindih ã booanap be. Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo, yeéb cruzboó ñi mawat tʉ́ʉtni, Dios ã booani, caán ã wẽpatjĩh nindih jwĩ booanap be. Pánihna, bʉʉ nin ã jibichah, ñi enna caá. 11 Dios naáwátdih naóh yapanit jon jã́tih Jesucristodih naóhna, ‘Cã́acwã ĩ náahcannidih Dios ã ñíobipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.* Pánihna, Jesucristodih yeéb ñi náahcah yʉhna, Diosboó caandíh jwĩ maáh pínah ãt waadánap wʉt be. 12 Caán Cristojeh tigaá cã́acwã iiguípna bejnit déjidih tʉ́i ʉbni. Nin baácboó biíh tʉ́i ʉbni pínah wihcan caá. Caanjéh caá yéejat yohni ã jʉmʉp, Pedro ãt niijíp wʉt jĩ.*

13 Páant niíj naóhna, Pedrowã bohécannit yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh, ĩ wẽp bohénachah ennit, ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Jesús ã bohéát pah ĩ wẽp bohénachah enna, “Pedro, Juanjĩh yoobópdih Jesúsjeéh jʉmnit tigaá”, ĩt niíj jéihyep wʉt jĩ. 14 Jéih jibcanniji boonit, Pedrowãjeéh ã jʉmʉchah, queét maáta Pedrowãdih “Yeejép ĩ chãjna caá”, ĩt jéih niíj naóh yaccap wʉt jĩ. 15 Pánih jéih naóh yaccan, maáta ĩ míic wáacat tólihmant Pedrowãdih ĩt bac bej jwʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 16 Páant ĩ bac bejat tʉ́ttimah, queétjeh nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

—¿Queétdih ded pah tigaá jwĩ chãjbi? Dios ã wẽpatjĩh jéih jibcannijidih ĩt booanap taga. Nihat Jerusalén tʉ́tchidih moón páant ĩ chãjatjidih ĩ jéihna caá. Pánihna, jwiítboó ‘Páant ĩ chãjcan beé’, jwĩ jéih niijcán caá. 17 Pánihna, Jesúíh doonádih bitadih jwĩ bohéát tʉ́ʉtca boj jĩíh, queét maátajeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

18 Páant niíj péanit, Pedrowãdih jwʉ́ʉb bid bojnit,

—Jesúíh doonádih bitadih ñi jwʉ́ʉb naóhca bojoó, ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.

19 Páant ĩ niijíchah joinít, Pedro Juanjĩh nin pah ĩt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Páant ñi wʉtʉchah, jepahna nihna, Diosboodíh yap yohna caá jwĩta chãjap. ¿Pánihna, dedboodíh tigaá jwĩ jepahbi, Dios ã weñat pínah niijná? 20 Obohjeéhtih, jwiítboó jwĩ ennidih, jwĩ joinídihbʉt jwĩ jéih jweéhcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ĩ niijíchah joinít, maátaboó nin pah Pedrowãdih ĩt jwʉ́ʉb niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Jesúíh doonádih ñi jwʉ́ʉb bohénachah, yeebdíh yeejép jwĩ peéh chãjbipna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Pánihna, cã́acwãboó jéih bejcanniji ã tʉ́i bejatdih ennit, “Dios wẽpni yoobát ã jʉmna caá”, ĩ niijíchah joinít, maátaboó Pedrowãdih jéih peéh chãjcanjeh, queétdih ĩt bacanap wʉt jĩ. 22 Jéih jibcanniji cuarenta jópchi bíbohni wʉt jĩ.

Jesúíhwã ĩ ʉ́ʉmcat pínahdih ĩ ʉʉ́bát

23 Pedro Juanjĩh bac bejnit, ĩ chéenwã pebhna jwʉ́ʉb jʉibínit, judíowã ĩ maáta ded pah ĩ niijátjidih queétdih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 24 Páant ĩ niijíchah joinít, queét nihat biícdih Diosdih nin pah ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ: “Maá, meém jeádih chãjni, nin baácdihbʉt chãjni, bʉ́dí mʉjdihbʉt chãjni, nihat báadhnitdihbʉt chãjni caá.* 25 Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh jwĩ nʉo Davidji, meemdíh teo wʉ̃hni, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘Judíowã nihcannitboó jenah joicánjeh, Diosdih íijnit, ĩ jʉ̃ihna yʉh caá. Cristo ã chãjat pínahdih ĩ jãhíhmina yʉh caá.

26 Dawá nin baácdih moón maáta míic wáacnit, jwĩ Maáh Diosdih, ã wahni Cristodihbʉt en jʉ̃ihna, Dios ã jenah joyátjidih ĩ yéejaíhmi na yʉh caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 2.1-2)

27 “Páant tigaá nin tʉ́tchiboó Herodes, Poncio Pilato, judíowã nihcannit, judíowã biícdih ma wahni Jesúsdih mawat tʉ́ʉtna, ĩ míic wáacap be.* Caán Jesús tʉ́i yoobópdih jʉmni, meemdíh tʉ́i jepahni ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ĩ mawíh jenah joyóp be.* 28 ‘Páant caá ã nihbip’, ma niijátji pah queét ĩ chãjap be. Meém ma jéihyatjĩh páant mat niíj naáwáp tajĩ. 29 Pánihna, Maá, queét jwiítdih ‘Yeéb ñi jwʉ́ʉb bohéát peéh yeejép jwĩ chãjbipna caá’, ĩ niijátjidih joinít, jwiítdih ma teo wáacá, jwiít meemdíh teo wʉ̃hnit ʉ́ʉmcanjeh, míih tʉ́ini doonádih jwĩ wẽp naáwát pínah niijná. 30 Jwiítdih ma teo wáacá, tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih jwĩ booanachah, cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih Jesús ã wẽpatjĩh jwĩ chãjat pínah niijná”, ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

31 Páant ĩ niíj ʉʉ́bʉ́chahjeh, ĩ míic wáacni mʉʉ́ bʉ́dí ãt méménap wʉt jĩ. Páant ã méménachah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdih bʉ́dí ã wʉ̃hʉchah, ʉ́ʉmcanjeh Dios naáwátdih ĩt jwʉ́ʉb naáwáp wʉt jĩ.

Jesúíhwã ĩ míic pãáát

32-33 Dios ã wẽpatjĩh queét Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit nin pah cã́acwãdih ĩpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah caandíh jwĩ enep jĩ”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Queét nihatdih Dios bʉ́dí ã teo wáacachah, chah dawá Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ. Biíc yoobó jenah joinít, ĩ́ih bií déedih “Wĩ́ih míicjeh caá”, ĩt niijcáp wʉt jĩ. Queét nihat ĩ bíbohat yoobó míic pãáhnit, ĩjeéh jʉmnitdih ĩpĩ́ tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ.* 34 Pánihna, ded moh yéejnit ĩjeéh ĩt wihcap wʉt jĩ. Det wápchi pínah baácdih bíbohnit, mʉʉdíhbʉt bíbohnit, ĩ́ihdih ĩpĩ́ jíib chãj wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Caán jíibdih ʉb bejnit, 35 Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih ĩpĩ́ jʉibí wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb jʉibí wʉ̃hʉchah, teonit, queétboó ĩjeéh jʉmnit moh yéejnitdih ĩpĩ́ jwʉ́ʉb pãááp wʉt jĩ. 36 Biíc ĩjeéh José wʉ̃t jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit Josédih Bernabé wʉ̃t ĩt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. Ã wʉ̃t Bernabé “Cã́acwãdih tʉ́i weña teo wáacni”, Griego wéheatjĩh niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. Caán Leví jʉima, Chipre quewadih bóo wʉt jĩ. 37 Pánihna, caanbʉ́t ã́ih wápchidih ãt jíib chãjap wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih jíib chãj wʉ̃hnit, caán jíibdih Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih wʉ̃hnit, bitadih ãt pãáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

5

Ananías ãjeéh bóli Safirajĩh ĩ yeeat

1 Bitabʉt Bernabé ã chãjat pah ĩtih chãjíhip wʉt yʉh jĩ. Newé Ananías wʉ̃t jʉmni, yad Safira wʉ̃t jʉmnih wʉt jĩ. Queétbʉt ĩ́ih wápchidih jíib chãj wʉ̃hnit, caán jíibdih Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih Ananías ãt wʉ̃hʉp wʉt yʉh jĩ. 2 Obohjeéhtih, ã jíib chãjna yʉhna, bainíjeh ã wʉ̃hat pínahdih ʉbnit, nihat biíhdih caanjéh ãt ámohop wʉt jĩ. Páant ã chãjachah ennit, yadbʉt mit jéihyep wʉt jĩ. Pánihna, bainíjeh ʉb bejnit, Ananías Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih ãt jʉibí wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

3 Páant ã yeeatdih Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, Pedro Ananíasdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Ananías, nemépwã ĩ maáh Tʉ́ini Espíritudih meemdíh ãt yeeat tʉ́ʉtʉp wʉt. Pánihna, míih baácdih ma jíib chãj wʉ̃hna, caán jíibdih meemjéh mat ámohop wʉt. 4 Ma jíib chãj wʉ̃hat pínah jã́tih, míih wápchijeh tigaá ãtih jʉmʉp ta yʉh caá. Pánihna, míih jíib tigaá ãtih jʉmʉp. Páant, míih ã jʉmʉchah yʉhna, ¿dépanihna oboh ma yee? Jwiítdihjeh ma yeecan caá. Diosdih caá ma yeenap, ãt niijíp wʉt jĩ.

5 Páant ã niijíchahjeh, Ananíasboó ãt wʉn bʉʉgʉ́p wʉt jĩ. Páant ã yapat doonádih joinít, nihat bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 6 Ã wʉnʉchah ennit, japata ã́ih bácahjidih yéguehjĩh pin, cã́acdih yohopboó ʉb bejnit, caandíh ĩt baad yóhop wʉt jĩ.

7 Tres horas tʉ́ttimah, Ananías áaji ã wʉnatjidih jéihcan, Pedro pebhna caántbʉt mit waád jʉibínap wʉt jĩ. 8 Páant mi waád jʉibínachah, Pedroboó nin pah caántdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Ñíih wápchidih ñi jíib chãj wʉ̃hʉchah, bóo nit beé yeebdíh ĩ jíib chãjap? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Páant bóojeh tibeé jwiítdih ĩ jíib chãjap be, mit niíj jepahap wʉt yʉh jĩ.

9 —¿Dépanihna yeéb chénat pah Tʉ́ini Espíritudih biíc yoobó ñi yee? Ma joyoó. Majeéh bóojidih baad yóh péanit, jwʉ́ʉb jʉ̃óhna, meemdíhbʉt míih bácahdih ĩ ʉb bejbipna caá, Pedro caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant ã niijíchahjeh, caántbʉt mit wʉn bʉʉgʉ́p wʉt jĩ. Pánihna, baad yóhnit japata caán mʉʉdíh jwʉ́ʉb waád jʉibínit, miíh bácahjidih enna, caántjidihbʉt ʉb bac bejnit, newéíh bácahji pebhna ʉb jʉibínit, ĩt baad yóhop wʉt jĩ. 11 Pánihna, Jesúíhwã, nihat bitabʉt caán doonádih joinít, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit wʉnnitdih ĩ booaat

12 Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit Dios ã wẽpatjĩh dawá cã́acwãdih ĩt booa jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, “Dios wẽpni ã jʉmna caá”, ĩ niiját pínah niijná. Queét Jesúíhwã Dioíh mʉʉ́ Salomón ã chãjat tʉ́ʉtni coahjidih ĩpĩ́ míic wáacap wʉt jĩ. 13 Bita ĩ yéejat peéh chãjatdih ʉ́ʉmna, queét pebhna bejcan yʉhna, “Queét tʉ́init caá”, cã́acwã ĩpĩ́ niijíp wʉt jĩ. 14 Neoná, yaádhbʉt, chah dawá Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ. 15 Pánihna, tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih Pedro ã teo jã́ha booaat pínah niijná, ĩ chéenwã queétdih ĩ lajatjĩh namá jwẽ́ejdih ĩpĩ́ ʉb jʉibí jwejep wʉt jĩ. Bita ã mʉj jʉibícannitboó booíhna, Pedroíh dadahjeh bʉʉg lájat ĩt náahap wʉt jĩ. 16 Jerusalén tʉ́tchi pebhbit jʉmni tʉ́tchinadih moón tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih, nemép jʉmnitdihbʉt ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Pánihna, queét nihatdih ĩt tʉ́i booa beedánap wʉt jĩ.

Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih bita yeejép ĩ chãjat

17 Pedrowãdih dawá cã́acwã ĩ péenachah enna, sacerdotewã ĩ maáh, ãjeéh jʉmnit saduceowãbʉt Pedrowãdih bʉ́dí ĩt íijip wʉt jĩ. 18 Pánih íijnit, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih teonit, nemat mʉʉ́boó ĩt nemep wʉt jĩ. 19 Chei Dioíh ángelboó ĩ nemnitjidih ãt wãt bacanap wʉt jĩ. 20 “Dioíh mʉʉná ñi bejeé. Caán mʉʉná jʉibínit, ded pah Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih cã́acwãdih ñi tʉ́i bohénaá”, ángel queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

21 Páant ã niijíchah joinít, baabáchah, Dioíh mʉʉná waad béjnit, ángel ã niijátji pah cã́acwãdih ĩt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ.

Caán yeó jáapjeh judíowã ĩ maáta míic wáacnit, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit nemat mʉʉ́boó jʉmnitjidih soldadowã ĩ maátadih ĩtih ʉb jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. 22 Obohjeéhtih, nemat mʉʉná jʉibínit, queétdih ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. Pánih bid jʉicánjeh, maáta pebhna jwʉ́ʉb bejnit, nin pah queétdih ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ:

23 —Nemat mʉʉ́ jẽc bʉʉjcánni yʉh beé. Caán nemni jẽcdih wapnit ĩ pã́i ñʉhna yʉh beé. Páant ĩ pã́i ñʉhʉchah yʉhna, caán jẽcdih wãtnit, jwĩ enechah, jwĩ nemnitji ĩ wihcap be, ĩt niijíp wʉt jĩ.

24 Páant ĩ niijíchah joinít, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowã ĩ maáh, sacerdotewã ĩ maátabʉt ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. “¿Dépah caá ĩ tóahbi queét pánihna?” queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 25 Páant ĩ míic niijíchahjeh, biíh ĩ pebhna jʉibínit, queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yeéb ñi nemnitji Dioíh mʉʉná cã́acwãdih jwʉ́ʉb bohéna beé ĩ chãjap be. Ñi enbi jwʉhʉʉ́ oboh, ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ã niijíchah joinít, soldadowã ĩ maáh, ã́ih soldadowãjĩh bejnit, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih ĩt jwʉ́ʉb tewep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwãdih ʉ́ʉmna, maonit déeji maocanjeh, queétdih ĩt teo bejep wʉt jĩ. “Nitdih jwĩ pʉñʉchah, cã́acwãboó jwiítdih jeejĩ́h ĩ yohbipna nacaá”, queét soldadowã ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 27 Queétdih ʉb bejnit, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih maáta pebhna ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Pánih ʉb jʉibínachah, sacerdotewã ĩ maáh queétdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

28 —Yeebdíh tʉbit wʉtnit, ‘Jesús ded pah ã chãjatjidih ñi bohéca bojoó’, jwĩ niijíp yʉh be. Obohjeéhtih, páant jwĩ niijíchah yʉhna, yeébboó nihat Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ñi bohéna caá. Jesúsdih jwĩ mawatji waó jíib jwiítdih peéh chãjat náahna, pánih naóhna caá ñi chãjap, ãt niijíp wʉt jĩ.*

29 Páant ã niijíchah joinít, Pedroboó bita Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit biícdih nin pah ĩt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Diosboó jwiítdih ã naáwát tʉ́ʉtʉp be. Pánihna, caandíh jepahnit jʉmna, ñi naáwát tʉ́ʉtcatdih jwĩ jepahcan niít. 30 Jwĩ nʉowã ĩpĩ́ wẽini Dios Jesúsdih ãt booanap tajĩ. Caandíhjeh tibeé yeéb cruzboó péoh dodhnit, ñi mawat tʉ́ʉtʉp jĩ. 31 Jesúsdih ‘Caán tʉ́ini caá’, niijnít, Dios caandíh maáh ãt waadánap wʉt jĩ. Pánih maáh waadánit, ã jéihyepmant bóo bʉwámant ãt chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Jwiít cã́acwã jwĩ yéejat peéh chãjat déejidih tʉ́i ʉbni pínah Jesúsdih ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Jwiít judíowã jwĩ yéejatdih cádahnit, jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, jwĩ yéejatdih ã yohat pínah niijná, páant ãt chãjap wʉt jĩ. 32 Pánihna, jwiítboó Jesús páant ã jʉmatdih ennitji, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh caandíh jwĩpĩ́ naóhna caá. Det ã wʉtatdih jepahnitdih Dios Tʉ́ini Espíritudih biíc yoobó ã wʉ̃hna caá, queétdih Pedro ãt niijíp wʉt jĩ.

33 Páant ã niijíchah joinít, chah íijnit, queét Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih maáta ĩtih mao yohíhip wʉt yʉh jĩ. 34 Obohjeéhtih, Gamaliel, fariseowã poómpdih bóo, queétdih ãt mao yohat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Caán Moisés ã wʉtatjidih bohéni ã jʉmʉchah, cã́acwã caandíh “Caán tʉ́i chãjni caá”, ĩpĩ́ niijíp wʉt jĩ. Pánihna, caán Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih soldadowãdih ãt ʉb bac bej jwʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 35 Páant ĩ ʉb bac bej jwʉhat tʉ́ttimah, maátadih Gamaliel nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Yeéb wã déewãá, ñi maona chaáh bʉca. Ñi tʉ́i jenah joi jwʉ́hʉʉ́. 36 Teudajidih ñi náhninaá. ‘Weém cã́acwãdih tʉ́i waóhni caá wã jʉmʉp’, caanjéh cã́acwãdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ. Pánihna, dawá, cuatrocientos ãjeéh ĩ péenap yʉh be. Obohjeéhtih, bitaboó caandíh ĩ mao yohochah, ãjeéh péenitji ĩ bej peét bejep be. Bʉʉ queétji ĩ wihcan caá. 37 Tʉ́ttimah, cã́acwãdih ĩ jenah enat láa Galilea baácdih bóo Judas wʉ̃t jʉmniji Romano cã́acwã ĩ maátadih yohíhna, ãjeéhbʉt dawá ĩ péenap yʉh be. Obohjeéhtih, bita caandíh ĩ mao yohochah, nihat ã́ihwãbʉt ĩ bej peét bejep be. 38 Páant niijná, yeebdíh nindih naóhna caá wã chãjap. Nit Jesúíh doonádih bohénitdih páantjeh ñi enah bojoó. Ĩ bohéát Dioíh nihcan, Teudaji ã bohéát bʉʉdát pah ã bʉʉd béjmina caá. 39 Obohjeéhtih, nin Dios ã bohéát yoobát ã jʉmʉchah, queétdih ñi jéih cádahat tʉ́ʉtcan niít. Páant ñi cádahat tʉ́ʉtna, yeéb Diosjĩh míic maona caá ñita chãjap taga, Gamaliel ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant ã niijíchah joinít, “Yoobópdih tigaá”, maáta ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Pánih jenah joinít, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih ĩt jwʉ́ʉb bid bojop wʉt jĩ. Páant ĩ jwʉ́ʉb waád jʉibínachah, queétdih ĩt pʉñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ pʉ̃i péanachah, “Jesúíh doonádih yeéb ñi jwʉ́ʉb bohéca bojoó”, niíj jʉ̃ih péanit, queétdih ĩt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

41 Páant ĩ bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, ĩt jwʉ́ʉb bac bejep wʉt jĩ. Jesúíhwã ĩ jʉmat jíib, yeejép yapna, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. 42 Pánihna, yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó, ĩ́ih mʉʉnáboobʉ́t “Jesús Dios ã wahni Cristo ã jʉmna caá”, ĩpĩ́ niíj naóh bohénap wʉt jĩ.

6

Siete teo wáacnit pínahdih Jesúíhwã ĩ ñíwat

1 Caán láa Jesúíh doonádih bohénit ĩt dao béjep wʉt jĩ. Pánih dao béjna, Jesúíhwã míicjeh jʉmna yʉhna, ĩt míic jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Biquína judíowã jʉmna yʉhna, Griego wéheatdih wéhenit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Queétboó ĩjeéh éemp wʉnnit yaádhdih yeó jáap jʉmat pah ĩ́ih jeémátdih ĩ tʉ́i biíc yoobó wʉ̃h jeémpcah enna, Hebreo wéheatdih wéhenitdih ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 2 Páant ĩ míic jʉ̃ihñʉchah jéihnit, Jesús doce ã naáwát tʉ́ʉtnitboó bita ã́ihwãdih bid bojnit, nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Dios naáwátdih bohéát jwĩ́ih tewat ã jʉmʉchah, jeémátdih jwĩ jéih pãáhcan caá. 3 Pánihna, jwĩ déewãá, siete neonádih ñi ñíwií, jeémátdih pãáhnit ĩ jʉmat pínah niijná. Bita queétdih ‘Tʉ́init caá’, ĩ niijnít, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat bʉ́dí jʉmnit, tʉ́i jenah joinítdih ñi bidií. 4 Obohjeéhtih, jwiítboó yeó jáap jʉmat pah Diosdih ʉʉ́bhnit, ã naáwátdih jwĩ bohébipna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

5 Páant ĩ niijíchah joinít, “Jʉ́ʉ. Páant tií jwĩ chãjap”, nihat Jesúíhwã ĩt niíj jepahap wʉt jĩ. Pánihna, Esteban, Jesúsdih tʉ́i jenah joiní, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat bʉ́dí jʉmnidih ĩt ñíwip wʉt jĩ. Bitadihbʉt ĩt ñíwip wʉt jĩ. Nin caá ĩ wʉ̃tna: Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Pármenas, Nicolás. Caán Nicolásboó Antioquía tʉ́tchidih bóo judío nihcan yʉhna, judíowã ĩ bohéátdih joiná, ĩjeéh waadní ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 6 Páant ĩ ñíonitdih Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit pebhna ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Queét ĩ ʉb jʉibínachah ennit, ĩ ñíonitdih teo jã́hanit, ĩt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ, Dios queétdih ã tʉ́i teo wáacat pínah niijná.

7 Pánihna, caán baácdih moón Dios naáwátdih chah dawá jéihnit ĩ jʉmʉchah, Jerusalén tʉ́tchiboó jʉmnit Jesúíhwã ĩt dao béjep wʉt jĩ. Sacerdotewãbʉt dawá tʉ́ʉt nʉʉmnít, Jesúíhwãjeéh ĩt waadáp wʉt jĩ.

Bita Estebandih ĩ tewat

8 Esteban, caandíh Dios bʉ́dí ã teo wáacachah, ã wẽpatjĩh dawá láa jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ãt chãj jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã chãj jʉ́ʉtʉchah ennit, cã́acwã Jesúíh doonádih chah ĩt joííhip wʉt jĩ. 9 Obohjeéhtih, biquína judíowã ĩ míic wáacat mʉʉdíh moón caandíh ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Queét Teo Wʉ̃hnitji wʉ̃t jʉmni poómp ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Cirene tʉ́tchidih moón, Alejandría tʉ́tchidih moón, Cilicia baácdih moón, Asia baácdih moón ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Queét wʉt jĩí Estebandih jʉ̃ihnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 10 Pánihna, Esteban Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat bʉ́dí jʉmnit, tʉ́i jéihni jʉmna, ã wéhenachah joinít, queétboó caandíh biíc yoobó ĩt nihcap wʉt jĩ. 11 Biíc yoobó nihcan, íijna, bita ĩ yee naáwát pínah niijná, ĩt jíib wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ĩ yeeat tʉ́ʉtʉchah joinít, nin pah ĩt niíj naóh yacap wʉt jĩ: “Esteban Moisés ã wʉtatjidih Diosdihbʉt yeejép ã wéhenachah, jwĩ joyóp be”, ĩt niíj yeenap wʉt jĩ. 12 Páant ĩ niijíchah joinít, cã́acwã, Moisés ã wʉtatjidih bohénit, bita waóhnitbʉt Estebandih ĩt íijip wʉt jĩ. Pánih íijnit, caandíh teonit, ĩ maáta pebhna ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. 13-14 Queét ĩ yeeat tʉ́ʉtnitji nin pah ĩ maátadih ĩt niíj yeenap wʉt jĩ:

—Nin yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉdíh, Moisés ã wʉtatjidihbʉt yeejép ãpĩ́ wéhenap be. Nin pah ã niijíchah, jwiít jwĩ joyóp be: ‘Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo Dioíh mʉʉdíh ã yohbipna caá. Moisés ã wʉtatjidihbʉt ã jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá’, Esteban ã niijíp be, ĩt niijíp wʉt jĩ.

15 Nihat caanjĩ́h chʉ́ʉdnit Estebandih ĩ enechah, ã́ih móot ángelíh móot panih yeh iigní ãt jígohop wʉt jĩ.

7

Esteban ã míic jãh niiját

1 Sacerdotewã ĩ maáh nin pah Estebandih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Nit ĩ niiját yoobópdih niít?” ãt niijíp wʉt jĩ.

2 Páant ã niijíchah joinít, Estebanboó nin pah caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ: “Wã déewãá, behnitbʉt ñi joyoó. Weemdíh ĩ naóh yacat yoobópdih nihcan caá. Ded pah Moisés ã chãjatjidih yeéb ñi jenah joyát pah weembʉ́t biíc yoobó wã jenah joiná caá. Ded pah jwĩ nʉowã ĩ chãjatjidihbʉt biíc yoobó wã jenah joiná caá. Jwĩ nʉo Abrahamji Mesopotamia baácdih ã jʉmʉchah, Harán baácboó ã bejat pínah jã́tih, Dios nihat jéihni jʉmna, caandíh ãt jígohop wʉt jĩ. 3 ‘Meém míih baácdih ma déewãdihbʉt ma cádah bejeé. Páant ma bejechah, wã ñíoni baácna meemdíh wã waóhbipna caá’, Abrahamjidih Dios ãt niijíp wʉt jĩ.* 4 Páant ã niijíchah joinít, Abrahamji Caldea baácmant ãt nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt yʉh jĩ. Pánih yʉʉ́p jʉ̃óhnit, Harán baácna jʉinít, ĩt chão jwʉ́ʉhʉp wʉt jĩ. Behe ã wʉnat tʉ́ttimah, nin jwĩ jʉmni baácdih Dios Abrahamwãjidih ãt jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 5 Obohjeéhtih, Abrahamji Dios ã naóhni baácdih ã jʉyʉ́chah yʉhna, ã́ih baác pínahdih caandíh ãt wʉ̃h jwʉhcap wʉt jĩ. Jibnitjeh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Abrahamji ã weh wih jwʉhcah, Dios caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Meemdíh, ma jʉimenádihbʉt nin baácdih wã wʉ̃hbipna caá’, ãt niijíp wʉt jĩ.* 6 ‘Tʉ́ttimah, ma jʉimená biíh baácna bejnit, caán baácdih moónjeéh jʉmna, queétdih teo wʉ̃hnit ĩ jʉmbipna caá. Pánihna, cuatrocientos jópchi ma jʉimenádih yeejép ĩ chãjbipna caá. 7 Obohjeéhtih, páant ĩ chãjat jíib, weém caán baácdih moondíh wã peéh chãjbipna caá. Páant wã peéh chãjat tʉ́ttimah, ma jʉimená nin baácna ĩ jwʉ́ʉb jʉibípna caá, páant mʉntih. Pánih jwʉ́ʉb jʉinít, weemdíh jepahnit, ĩ wẽi ʉʉ́bhbipna caá’, Abrahamdih Dios ãt niijíp wʉt jĩ.* 8 Páant niijnít, Dios nin pah caandíh ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Weém wã niijátjidih wã náhniat pínah, yeebbʉ́t ñi náhniat pínah niijná, nin pah ñi chãjaá: Quehli nah yapat chóodih ñi bóod yohoó. Meém míicjeh, ma jʉimenábʉt biíc yoobó bóodnit ñi jʉmʉʉ́’, ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, Abraham áa Isaacdih mi weép jʉmʉchah, ocho yeó jáap tʉ́ttimah, ã́ih quehli nah yapat chóodih Abraham ãt bóod yohop wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Isaac Jacob pínahdih ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jacobboó docewã ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ. Queét doceboó jwĩ nʉowã pínah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.*

9 “Queét jwĩ nʉowã ĩ ʉ́ʉd Josédih íijnit, caandíh yohna, Egipto baácna bejnitdih ĩt jíib chãj wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ĩ jíib chãj wʉ̃hniji ã moh yéejechah enna, Dios Josédih ãt tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ.* 10 Páant ã teo wáacachah, José tʉ́i jenah joiní ã jʉmʉchah, Faraón Egipto baácdih moón ĩ maáhboó Josédih ãt wẽi enep wʉt jĩ. Diosboó caandíh páant ãt wẽi enat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih wẽi ennit, Faraón Josédih nihat Egipto baácdih moondíh tewat wʉtni maáh pínah ãt waadánap wʉt jĩ. Ã pebh moondíhbʉt maáh ãt waadánap wʉt jĩ.*

11 “Caán láa Egipto baácboó Canaán baácboobʉ́t mah ã bʉʉgcáh, caán baácnadih moón tʉbit ĩt moh yéejep wʉt jĩ. Pánihna, jwĩ nʉowãbʉt jeémát ĩt jéih bid jʉicáp wʉt jĩ.* 12 Egipto baácboó jeémát jʉmat doonádih joinít, Jacob ã wehdih neoh ãt jwíih wah bojop wʉt jĩ. 13 Tʉ́ttimah ã jwʉ́ʉb wahachah, Egipto baácboó ĩ jʉibínachah, ‘Weém ñi ʉ́ʉd tigaá’, José ã ʉ́ʉd jeñénadih ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, Joséboó ã déewãdih ã maáh Faraóndih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 14 Tʉ́ttimah, José ã íip Jacobdih ã déewãdihbʉt ãt bidip wʉt jĩ. Ã déewã setenta y cinco cã́acwãjeh ĩt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ.* 15 Ã wʉ̃ʉ́h ã bid bojochah joinít, Jacobwã ã wʉ̃ʉ́h pebhna Egipto baácboó ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínitji ĩt bʉʉdʉ́p wʉt jĩ.* 16 Jacob ã nʉo Abraham Hamor báadhda wehdih Siquem wʉ̃t jʉmni baácboó ĩ wʉnʉchah ĩ yohat pínahdih ãtát jíib chãjap wʉt jĩ. Pánihna, Abraham ã jíib chãjniji baácboó Jacobíh bácahjidih ʉb bejnit, ã wehboó ĩt yohop wʉt jĩ.*

17 “Tʉ́ttimah, ‘Nin baácdih yeebdíh wã wʉ̃hbipna caá’, Dios Abrahamdih ã niijátji pah tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Egipto baácboó jwĩ déewã ĩt cã́ac poonap wʉt jĩ. 18 Egipto baácdih ĩ jʉmʉchah, biíh maáh Faraón ĩ niijní, ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. Caán Faraónboó ded pah José ã chãjatjidih ãt jéihcap wʉt jĩ.* 19 Pánih jéihcan, jwĩ nʉowãdih yeejép chãjna, ĩ weh jáap tʉ́ʉhnitdih ãt mao yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 20 Páant ã yapat cãtíh, Moisés pínah ã cã́ac jʉmʉchah, Dios caandíh ãt tʉ́i wẽi enep wʉt jĩ. Pánihna, ã mána tres widh caanbítdih jʉ́ʉtcanjeh, ĩ́ih mʉʉ́boó ĩt tʉ́i bih bíbohop wʉt jĩ.* 21 Pánihat tʉ́ttimah, Moisésdih mʉʉ́boó jéih bíbohcan, ã mána caandíh mʉjboó ĩt pahanap wʉt jĩ. Páant ĩ pahanidih Faraón nʉʉ́m bid jʉí, ʉb aab béjnit, mi wʉ̃ʉ́h pah mit behanap wʉt jĩ.* 22 Egipto baácdih moón tʉ́i jéihnitíhdih Moisésdih ĩt bohénap wʉt jĩ. Pánihna, caán maáh wʉ̃ʉ́h pah ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

23 “Tʉ́ttimah, caán cuarenta jópchi bíbohnit, ã déewã judíowãdih enedih ãt bejep wʉt jĩ. 24 Pánih enedih jʉibína, Egipto baácdih bóo judíodih yeejép ã chãjachah, Moisés ãt enep wʉt jĩ. Páant ã chãjachah ennit, ã déedih teo wáacadih bejna, Egipto baácdih bóodih ãt mao yohop wʉt jĩ. 25 Pánih chãjna, ‘Wã déewã ĩ déedih wã teo wáacachah enna, “Dios jwiítdih tʉ́i ʉbni pínah ãt wahap taga”, ĩ niíj jenah joibípna caá’, Moisés ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, queétboó páant ĩt niíj jenah joicáp wʉt jĩ. 26 Biíh yeó jáapdih chénewã ã déewã ĩ míic mawachah, Moisés ãt enep wʉt jĩ. Pánih enna, ‘¿Yeéb biícwãjeh dépanih míic mao tigaá ñi chãj?’ queétdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ. 27 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, ã déedih yeejép chãjniboó Moisésdih ãt ʉb tóo yoh bojop wʉt jĩ. ‘Meém jwĩ maáh nihcan, jwiítdih wʉtni nihcan caá. 28 ¿Jwíin Egipto baácdih bóodih ma mao yohatji pah weemdíhbʉt mao yohíh niít ma chãjap?’ ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 29 Páant ã niijíchah joí wʉ́hi bejnit, Moisés Madián baácboó ãt jweí béjep wʉt jĩ. Caanná jweí jʉibíniji áa jʉmnit, chénewã ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ.*

30 “Madián baácboó Moisés cuarenta jópchi jʉmna, mʉʉ́ wihcapboó Sinaí jee pébh jʉmnit, máa chálih iigní panihnidih ãt enep wʉt jĩ. Caán iigát panihat cãtíh ángelboó caandíh ãt jígohop wʉt jĩ. 31 Páant ã jígohochah, Moisés ãt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánih en wʉ́hi bejna, caán máa chálih iigní panihni pebhbit enedih ã bejechah, Dios caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: 32 ‘Weém Dios caá. Weemdíhjeh caá ma nʉowã, Abraham, Isaac, Jacob ĩ tʉ́i wẽi ʉʉ́bʉ́p’, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, Moisésboó méménit, ʉ́ʉmna, ãt en ñahacap wʉt jĩ. 33 Pánihna, Dios nin pah caandíh ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Bʉʉ wã pebh ñʉhna, míih zapatosdih waícanjeh ma tóo dʉgʉʉ́. 34 Wĩ́ih cã́acwã Egiptoboó jʉmnit, yeejép yapna, tʉbit moh yéejnit ĩ jʉñʉ́chah, wã joiná caá. Páant ĩ jʉñátdih joinít, queétdih teo wáacat náahna, Egipto baácboó meemdíh wahat tʉ́ʉt niijná, ma pebh wã dei jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Pánihna, bʉʉ conboó ma jwʉ́ʉb bejeé’, Dios Moisésdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

35 “Ĩ náahcannijidih yʉhna, ĩ maáh pínah, queétdih tʉ́i ʉbni pínahdih Diosboó ãt wah jwʉ́ʉba bojop wʉt jĩ. ‘Meém jwĩ maáh nihcan, jwiítdih wʉtni nihcan caá’, ĩ jãh niijjéhnijidih Dios Egipto baácboó ãt wah bojop wʉt jĩ, queétdih ã nʉmah bac jʉ̃ʉ́wát pínah niijná. Pánih wahna, Moisésdih teo wáacni pínah máa chálih iigní panihni cãtíh jʉmni ángeldihbʉt Dios ãt wahap wʉt jĩ. 36 Pánihna, Egipto baácboó jʉmnitji judíowãdih Moisés ãt nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Egipto baácboó caán Moisés Dios ã wẽpatdih ãt jwíih jʉ́ʉt waáwáp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Mʉj Mac Dʉʉni wʉ̃t jʉmniboó ãt jwʉ́ʉb jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, mʉʉ́ wihcapboobʉ́t cuarenta jópchi ĩ jʉmʉchah, Dios ã wẽpatdih páant ãpĩ́ jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 37 Caán Moisésboó judíowãdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘Weém wã nihat pah mʉntih Dios naáwátdih naóh yapani pínahdih yeebdíh ã wahbipna caá. Caán ñijeéh ã jʉmbipna caá’, Moisés queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 38 Moisés mʉʉ́ wihcapboó jwĩ nʉowã biícdih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Sinaí wʉ̃t jʉmni jeená caandíh naóhniji ángeljeéhbʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Ĩjeéh jʉmnit, Dios ã wʉtatdih Moisésboó ãt naóh yapanap wʉt jĩ, caandíh jepahnit, Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Jwiítbʉt jwĩ joyát pínahdih ãt naáwáp wʉt jĩ.*

39 “Pánih jʉ̃óhnitji mʉʉ́ wihcapboó jʉmna, Egipto baácboó jwʉ́ʉb bejíhna, Moisésdih náahcan, jwĩ nʉowã ã wʉtatdih ĩt yap yohop wʉt jĩ. 40 Pánih yap yohna, Moisés ʉ́ʉd jeñé Aaróndih nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ: ‘Jwiítdih waóhnit pínah Dios panihnitdih ma pãp wʉ̃hʉʉ́. ¿Egipto baácboó jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih nʉmah jʉ̃óhni Moisés ded pah tigaá ãt bej?’ ĩt niijíp wʉt jĩ.* 41 Páant niijnít, queét momo jiwi wʉ̃ʉ́h pah jígohnidih orojĩh ĩt pãpap wʉt jĩ. Pánih pãp péanit, queét nʉñʉ́pdih mao ʉb jʉ̃óhnit, ĩ pãpnidih cáo wʉ̃hna, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.* 42 Páant ĩ pãpnijidih ĩ weñechah ennit, ‘Weemdíh yohnit, cʉ́iwãdih, widhdih, yeodíhbʉt ĩ wẽi dáhwa naáh’, niijnít, Dios queétdih ãtih yohop wʉt yʉh jĩ. Páant ĩ chãjatjidih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

‘ “Yeéb weemdíh yeejép ñi chãjap be. Mʉʉ́ wihcapboó cuarenta jópchi jʉmna, yeéb judíowã nʉñʉ́pwãdih mao cáonit, weemdíh wʉ̃hna, ñita tʉ́i chãj tagaá. Obohjeéhtih, weémboodíh ñi náhnicap be.

43 Pánih náhnican, Móloc wʉ̃t jʉmnidih wẽinit, ã́ih mʉʉdíh ñi bíbohop jĩ. Biíh cʉ́i Refán wʉ̃t jʉmni, caan páh jígohni yeéb ñi pãpni dahdihbʉt ñi weñep be. Pánihna, yeebdíh peéh chãjna, yʉʉ́p Babilonia baácboó wã wahbipna caá”, Dios ã niijná caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Am 5.25-27)

44 “Jon jã́tih moón jwĩ nʉowã mʉʉ́ wihcapboó jʉmna, Dios ĩjeéh ã jʉmat pínah niijná, nʉñʉ́p chóojĩh ĩ chãjni mʉʉdíh ĩt bíbohop wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh Dios ã niijátji pah biíc yoobó Moisés ãt chãjap wʉt jĩ. Caán mʉʉ́ diítboó Dios ã wʉtat daácni jeé naaná ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 45 Pánihna, queétdih Dios ã naóhniji nin baácdih jʉiná, Josué jwĩ nʉowã biícdih caán mʉʉdíh ĩt ʉb jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb jʉyʉ́chah, Dios queétdih teo wáacna, caanjĩ́h jʉmnitjidih ãt yohop wʉt jĩ. David ã jʉm láabʉt caán mʉʉdíh ĩt bíboh jwʉhʉp wʉt jĩ.* 46 Pánihna, caandíh Dios ã tʉ́i weñechah jéihnit, caán ĩjeéh ã jʉmat pínah mʉʉdíh chãjíhna, David Diosdih ãtih ʉʉ́bʉ́p wʉt yʉh jĩ.* 47 Obohjeéhtih, páant ã ʉʉ́bʉ́chah yʉhna, ã wʉnat tʉ́ttimah, ã wʉ̃ʉ́h Salomónboó Dioíh mʉʉdíh ãt chãjap wʉt jĩ.* 48 Pánih chãjna yʉhna, Diosboodíh cã́acwã ĩ chãjni mʉʉdíh ĩ jéih nemcan caá. Páant niijnít, Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

49 ‘ “Japboó wã chʉ́ʉdat panihni caá. Caánboó chʉ́ʉdna, nihatdih wã wʉtna caá. Pánihna, noónboó wĩ́ih jítcha wã chʉ̃i chʉ́ʉdat panihni caá. Pánih chʉ̃i chʉ́ʉdna, chah wẽpni wã jʉmna caá. Weém Dios caá. Páant wã jʉmʉchah, wĩ́ih mʉʉ́ pínahdih ñi jéih teo wʉ̃hcan caá. Wã chooát pínah mʉʉdíh wã náahcan caá.

50 Weemjéh nin baácboó nihatdih wã chãjap jĩ”, Dios ã niijná caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 66.1-2)

51 “Jwĩ nʉowãji ĩ yap yohat pah mʉntih yeebbʉ́t Diosdih ñi yap yohna caá. Dios naáwátdih joiná yʉhna, yeéb yehna joyáh bojnit Tʉ́ini Espíritudihbʉt yehna ñi niijná caá.* 52 Jwĩ nʉowãji Dios naáwátdih nihat naóh yapanitdih yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. ‘Tʉ́ttimah tʉ́ini yoobát ã jʉ̃óhbipna caá’, queét ĩ niíj naáwáchah, jwĩ nʉowã ĩt joijí ta yʉh caá. Obohjeéhtih, páant niíj naóhnitjidih ĩpĩ́ mao yohop wʉt jĩ. Pánihna, ‘Tʉ́ini yoobát ã jʉ̃óhbipna caá’, ĩ niijníji Jesúsdih yeebbʉ́t ñi mawap be. 53 Dios ã wʉtatdih ángelwã Moisésdih ĩt naóh yapanap wʉt yʉh jĩ, jwĩ joyát pínah niijná. Obohjeéhtih, ĩ wʉtatjidih jwĩ bíbohna yʉhna, yeébboó caandíh ñi yap yohna caá”, Esteban ãt niijíp wʉt jĩ.

Estebandih jee dáhnajĩh ĩ yoh mawat

54 Páant ã niijíchah joinít, queétboó tʉbit ĩt íijip wʉt jĩ. Pánih íijna, ʉ́ʉm náah jʉmnit ĩt jígohop wʉt jĩ. 55 Páant ĩ íijichah yʉhna, Tʉ́ini Espíritu caandíh bʉ́dí ã teo wáacachah, japboó chéi en ñahanit, Dios ã yeh iigátdih, Jesús Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant ã ñʉhʉchahbʉt Esteban ãt enep wʉt jĩ.

56 —¡Ñi eneé! Jeáboó jéweat panihni ã jʉmʉchah, Jesús nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé, Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant ã ñʉhʉchah, wã enna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

57 Páant ã niijíchah joinít, queét tʉbit íij yapna, ñaácnit, ĩ́ih molítdih nem teo, ñáo ñah bejnit, caandíh ĩt tewep wʉt jĩ. 58 Pánih teonit, caán tʉ́tchimant wái bac bejnit, jee dáhnajĩh ĩt yoh mawap wʉt jĩ. Páant ĩ yohat pínah jã́tih, jih ĩ dʉoní yégueh chóonadih tóo dʉg jwejnit, jáap beh tóahni Saulo wʉ̃t jʉmnidih ĩt wapat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

59 Estebandih jeejĩ́h ĩ yohochahjeh, “Maá Jesús, wĩ́ih caolihdih ma ʉbʉʉ́”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 60 Páant niijnít, bódicha caj yoh ñajnit, “Maá, weemdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, queétdih ma peéh chãjca bojoó”, niijnít, ãt wʉnah bejep wʉt jĩ.*

8

Saulo Jesúíhwãdih yeejép ã chãjat

1-2 Bita Jesúíhwã Estebanjidih baad yóhna, bʉ́dí ĩt jʉñʉ́p wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Sauloboó Estebandih ĩ mawachah enna, “Tʉ́ina caá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Caán yeó jáapjeh Jerusalén tʉ́tchidih jʉmnit Jesúíhwãdih eníhcan, yeejép ĩt chãj jwíihip wʉt jĩ. Páant ĩ mao jwíihichah, Jesúíhwã Jerusalén tʉ́tchimant Judea baác, Samaria baácnabʉt yʉʉ́p ĩt jweí peét bejep wʉt jĩ. Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit pohba ĩt bejcap wʉt jĩ. 3 Pánihna, Sauloboó Jesúíhwãdih eníhcan, queétdih yeejép chãjna, ĩ́ih mʉʉnádih waadnít, neonádih, yaádhdihbʉt teo wái bacnit, nemat mʉʉ́boó ãpĩ́ nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*

Felipe Samaria baácboó Jesúíh doonádih ã bohéát

4 Pánih jweí peétnitji ĩ jʉibíni tʉ́tchinadih moondíh Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩpĩ́ naáwáp wʉt jĩ. 5 Samaria baácboó jʉmni chah bʉ́dí tʉ́tchina jʉibínit, Felipebʉt caán tʉ́tchidih moondíh Jesúíh tʉ́ini doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ. 6 Páant ã naáwáchah joinít, Dios ã wẽpatjĩh jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ã chãjachah ennit, caanjĩ́h moón dawá ĩt tʉ́i joyóp wʉt jĩ. 7 Dawá nemép jʉmnit ã pebh ĩ jʉibínachah, nemépwãboodíh ãpĩ́ bac bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã bac bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, nemépwã ñaácnit, ĩpĩ́ bac bejep wʉt jĩ. Dawá jéih wʉ̃lícannitdih, jéih bejcannitdihbʉt ãpĩ́ booanap wʉt jĩ. 8 Páant ã chãjachah enna, caán tʉ́tchidih moón bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

9 Caán tʉ́tchidih bóo Simón wʉ̃t jʉmni, jióhni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán tʉ́tchidih moondíh jióhnit ded pah ĩ chãjatdih ãpĩ́ chãj jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã chãjachah enna, caanjĩ́h moón en wʉ́hi bejnit, Simóndih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Nin pah ãpĩ́ niijíp wʉt yʉh jĩ: “Weem páh jéihni bita wihcan caá. Dedé weemdíh jʉdhcan caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Páant ã chãjachah enna, “Nin Dios pah mʉntih wẽpat bíbohni caá”, cã́acwã ĩ maáta biícdih ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ. Queét nihat caandíh ĩt tʉ́i joi jwʉ́hʉp wʉt jĩ.

11 Páant ã chãjatjĩh queétdih maatápdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã chãj jʉ́ʉtʉchah enna, queétboó wʉ́hi bejnit, caandíh ĩt tʉ́i joyóp wʉt jĩ. 12 Obohjeéhtih, caandíh ĩ joyóchah yʉhna, Felipeboó Dios maáh ã jʉmatdih, Jesucristoíh tʉ́ini doonádihbʉt ã naáwáchah joinít, Simóndih cádahnit, Felipeboodíh ĩt joyóp wʉt jĩ. Pánih tʉ́i joinít, ĩ jepahachah enna, Felipe neonádih, yaádhdihbʉt ãt daabánap wʉt jĩ. 13 Simónbʉt Felipe ã naáwáchah joinít, Jesúsdih ã jepahachah, caandíhbʉt ãt daabánap wʉt yʉh jĩ. Páant ã daabáát tʉ́ttimah, Felipejeéh caanbʉ́t ãt péenap wʉt jĩ. Felipe Dios ã wẽpatjĩh chãj jʉ́ʉtnit, tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnitdih ã tʉ́i booanachah enna, Simón ãt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

14 Samaria baácdih moón Dios naáwátdih ĩ tʉ́i jepahat dooná Jerusalén tʉ́tchina Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih ãt jʉibínap wʉt jĩ. Páant ĩ jepahat doonádih joinít, Pedro, Juan biícdih, Samaria baácna ĩt wahap wʉt jĩ. 15 Pánih caanná jʉibínit, Pedrowã Jesúsdih jáap jéihnitdih Diosdih ĩt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdih ã jʉmat pínah niijná. 16 Queét Samaria baácdih moón Jesúíhwã ĩ jʉmat jʉ́ʉtat pínah niijná, queétdih Felipe ãtát daabánap wʉt jĩ. Jesúsdihjeh ĩt jéih jwʉhʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán láa, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdih ãt wih jwʉhcap wʉt jĩ. 17 Pánihna, Pedro Juanjĩh Samaria baácdih moondíh ĩ teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdih ãt jʉm jwíihip wʉt jĩ.

18 Pedrowã ĩ teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh mácah wéheatjĩh ĩ wéhenachah, Simón ãt enep wʉt jĩ. Pánih ennit, Pedrowã ĩ wẽpat déedih náahna, dinerojĩh ãtih jíib chãjíhip wʉt yʉh jĩ.

19 —Weembʉ́t cã́acwãdih wã teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat queétdihbʉt ã jʉmat pínah niijná, weemdíhbʉt ñi wẽpat déedih ñi wʉ̃hʉʉ́, ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

20 —Míih dinerojĩh Dios ã wẽpatdih ma jíib chãjíhat yeejép caá. Pánihna, caandíh ma jíib chãjíhat peéh míih dinero biícdih iiguípna ma bejeé. 21 Dios ã enechah, ma jenah joyát yeejép ã jʉmna caá. Nindih jwiít jwĩ chãjat pah meém chãjni pínah nihcan caá. 22-23 Wẽpatdih tʉbit en ñinahnit, tʉbit íij yaicánniabeh caá. Pánih jʉmna, yeejépdih ma jéih cádahcan caá. Yeejép ma jenah joyátdih Dios ã yohat pínah niijná, caandíh ma ʉʉ́bʉ́. Páant ma chãjachah enna, caán ma yéejatdih ãta yoh tagaá, Pedro jióhni Simóndih ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.

24 —Weemdíh yeéb Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, ma niijípboó wã bejcat pínah niijná. Caán waó jíib iiguípna wã bejíhcan caá, Simón ãt niijíp wʉt jĩ.

25 Tʉ́ttimah, Pedro Juanjĩh Dios naáwátdih biíh tʉ́tchinadih moondíh naáwádih ĩt bejep wʉt jĩ. “Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, caandíh jwiít jwĩ enep jĩ”, Samaria baácdih moondíh ĩt niíj naóh peetép wʉt jĩ. Pánihna, caanjĩ́h moondíh bohé péanit, Jerusalén tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ.

Felipe Etiopía baácdih bóodih ã bohéát

26 Felipe Samaria baácboó ã jʉmʉchah, Dioíh ángel caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Mʉʉ́ wihcapboó Jerusalén tʉ́tchimant Gaza baácboó bejni namána chóop yapapboó ma bejeé”, ãt niijíp wʉt jĩ. 27 Páant ã niijíchah joinít, caanná ãt bejep wʉt jĩ. Caán namádih Etiopía baácdih bóo jwʉ́ʉb bejna ãt chãjap wʉt jĩ. Caán Etiopía baácdih moón ĩ maáh wili Candace wʉ̃t jʉmnihíh dinerodih en daoní wʉt jĩ. Jerusalén tʉ́tchiboó Diosdih weñedih jʉibíniji jwʉ́ʉb bejna ãt chãjap wʉt jĩ. 28 Ã́ih tʉ́tchina pʉ̃tʉ́nijĩh jwʉ́ʉb bejna, Dios naáwátdih naóh yapani Isaías ã daácni nʉ́ojidih enna ãt chãjap wʉt jĩ. 29 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu Felipedih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Con bejni pʉ̃tʉ́ni pebhna ma bejeé”, ãt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant ã niijíchah joinít, Felipeboó pʉ̃tʉ́ni pebhna jʉibínit, caán nʉ́odih Etiopíadih bóo ã míic en naáwáchah, ãt joyóp wʉt jĩ.

—¿Ma ennidih ma beh joí niít? Felipe caandíh ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

31 —Weemdíh bohéni ã wihcah, wã tʉ́i beh joicán caá. Wã pebh jʉí chʉ́ʉdnit, weemdíh ma bohénaá, Felipedih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Jʉ́ʉ, niijnít, ã pebh ãt jʉibí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.

32 Dios naáwátdih naóh yapani Isaías nin pah ã niíj daacátjidih Etiopía baácdih bóo míic en naóhna ãt chãjap wʉt jĩ:

“Ovejadih mawat tʉ́ʉt, ĩ teo wáyachah, ã ñaáccat pah mʉntih caanbʉ́t caandíh ĩ tewechah, laihcanni ã jʉmbipna caá. Oveja yoócdih ĩ bóodochah, ã ñaáccat pah mʉntih caanbʉ́t laihcanni ã jʉmbipna caá.

33 Caandíh ĩ deoh naóhbipna caá. Caán yeejép ã chãjcah yʉhna, queétboó caandíh yeejép ĩ chãjbipna caá. Pánihna, caandíh ĩ mao yohochah, weh wihcanjeh nin baácboó ã bʉʉdbípna caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 53.7-8)

34 Caán nʉ́odih en naóhnit, Etiopía baácdih bóo Felipedih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—Ma naáwá weemdíh. ¿Nin Isaías ã niijátji dedna tigaá? ¿Caanjéh naóh niít ãt chãjjip? ¿Biíhdih naóh niít ãt chãjjip, páant ã niijná? ãt niijíp wʉt jĩ.

35 Páant ã niíj ʉʉ́bh joyóchah joinít, Felipeboó caán nʉ́odih ennit, Etiopíadih bóodih Jesúíh tʉ́ini doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ. 36 Páant niij béjna, íimdih ĩt enep wʉt jĩ.

—¡Enejʉ́h! Conboó íim caá. ¿Weemdíh ma daabáíhcan niít? Felipedih ãt niijíp wʉt jĩ.

37 —Jesúsdih ma tʉ́i jepahachah, meemdíh wã daabábipna caá, Felipe caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

—Dios wʉ̃ʉ́h Jesúsdih weém wã tʉ́i jenah joiná caá. Caán Jesús Dios ã wahni Cristo ã jʉmatdih wã tʉ́i jéihna caá, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

38 Páant niijnít, pʉ̃tʉ́ni íoh teonidih ãt chãwáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caán ã chãwáchah, dei ñʉhnit, íimna ĩt dei jʉibínap wʉt jĩ. Pánih dei jʉibínit, íimdih póbó pʉ́ʉd bac bej jʉibí ñʉhnit, Felipeboó caandíh ãt daabánap wʉt jĩ. 39 Daabá péanit, ĩ aab ñʉ́hʉchah, Tʉ́ini Espíritu Felipedih ãt ʉbah bejep wʉt jĩ. Ã bʉʉdáh bejechah, Etiopíadih bóo caandíh ãt jwʉ́ʉb encap wʉt jĩ. Pánihna, Jesúsdih jepahna, tʉ́i wẽinit, ã́ih baácna ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 40 Tʉ́ini Espíritu Felipedih ã ʉb bejechah, Azoto tʉ́tchina ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánihna, nihat tʉ́tchinadih moondíh Jesúíh tʉ́ini doonádih naóh jibna, Cesarea tʉ́tchiboó ãt jʉibínap wʉt jĩ.

9

Saulo ã tʉ́ʉt nʉʉmát

(Hch 22.6-16; 26.12-18)

1 Páant Felipe ã chãjat pónih, Sauloboó Jesúíhwãdih en jʉ̃ihna, “Queétdih maomi caá”, niijnít, sacerdotewã ĩ maáh pebhna ãt bejep wʉt jĩ. 2 Caanná jʉibínit, mawat pínah papélahdih caandíh ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. “Damasco tʉ́tchiboó judíowã ĩ míic wáacat mʉʉnádih moón ĩ maátadih ñi daacá. Weém Jesúíhwãdih bid jʉinít, queétdih chéonit, nin Jerusalén tʉ́tchiboó wã jwʉ́ʉb ʉb jʉ̃óhmi caá. Pánihna, wã tewat pínah papélahdih weemdíh ñi wʉ̃hʉʉ́”, Saulo ãt niijíp wʉt jĩ.

3 Páant ã niijíchah joinít, caán nʉ́odih ĩ wʉ̃hʉchah, Damasco tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Damasco tʉ́tchina ĩ tóah jʉibínachah, japmant iíg jéenaat caandíh ãt jígohop wʉt jĩ. 4 Páant ã iíg jéenanachah, Sauloboó ãt bʉʉg ñájap wʉt jĩ. Pánih bʉʉg ñájnit, Jesús ã wéhenachah, ãt joyóp wʉt jĩ. “¿Saulo, dépanihna meém weemdíh yeejép ma chãj?” ãt niijíp wʉt jĩ.

5 “¿Maá, meém déhe tigaá?” Saulo ãt niijíp wʉt jĩ. “Weém Jesús, yeejép ma chãjni caá. Weemdíh íijnit jepahcan, meemjéh tigaá ma míic yéejana caá. 6  Ma ñah ñʉhʉʉ́. Tʉ́tchidih waad béjnit, ma jʉmʉʉ́. Ma chãjat pínahdih meemdíh naóhni pínah ã jʉibíbipna caá”, Jesús Saulodih ãt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant ã wéheatdih joiná yʉhna, Saulo ã pej jʉmnitboó cã́acdih encan, ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 8 Saulo ñah ñʉhnit, ã jéih encah, ã pej jʉmnit ã́ih mʉj nahmant teonit, Damasco tʉ́tchina caandíh ĩt wái waad béjep wʉt jĩ. 9 Pánihna, Saulo biíc peihcanni yeó jáap jéih encan, jeémpcan, babhcan, Diosdih bʉ́dí ʉʉ́bhna ãt chãjap wʉt jĩ.

10 Damasco tʉ́tchidih bóo Jesúsdih jéihni Ananías wʉ̃t jʉmni oo jʉ́mat dée pah Jesúsdih ãt enep wʉt jĩ. Páant ã enechah, Jesús caandíh ãt ejep wʉt jĩ: “¡Ananías!” ãt niijíp wʉt jĩ. “Jʉ́ʉ́, wã jʉmna caá”, ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

11  “Yoobópdih wʉ̃t jʉmni namádih, Judáíh mʉʉná bejnit, Tarsodih bóo Saulo wʉ̃t jʉmnidih ma bidií. Caán Diosdih ʉʉ́bhna caá ã chãjap. 12  Caanbʉ́t oo jʉ́mat dée jígohatdih enna caá ã chãjap. Ã jwʉ́ʉb enat pínah niijná, meém jʉibínit, caandíh teo jã́hanit, ʉʉ́bát panihatdih ã enep be”, Jesús Ananíasdih ãt niijíp wʉt jĩ.

13 “Maá, caán míihwã tʉ́init, Jerusalén tʉ́tchidih moondíh yeejép ãt chãjap wʉt be. Dawá cã́acwã weemdíh páant ĩ niíj naáwáp be. 14 Nin Damasco tʉ́tchiboó caán nihat míihwãdih teo nemat tʉ́ʉt niijná, sacerdotewã ĩ maátadih papélahdih daacát tʉ́ʉtnit, caán nʉ́o ã wẽpatjĩh ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt be”, Jesúsdih Ananías ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

15  “Caán Sauloboó wã ñíoni jʉmna, judíowã nihcannitdih, ĩ maátadih, judíowãdihbʉt wã naáwátdih ã naóhbipna caá. Pánihna, ã pebhna ʉ́ʉmcanjeh ma bejeé. 16  Tʉ́ttimah, wĩ́ih ã jʉmat jíib, dawá láa yeejép ã yapat pínahdih caandíh wã jéihyabipna caá”, Jesús Ananíasdih ãt niijíp wʉt jĩ.

17 Páant ã niijíchah joinít, Ananías Saulo pebhna jʉibí, caandíh teo jã́ha ʉʉ́bhnit,

—Wã dée Saulo, jwĩ Maáh Jesús namáboó meemdíh jígohni weemdíh ã wahap be, ma jwʉ́ʉb enat pínah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat meemdíh ã jʉmat pínahbʉt niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant ã niijíchahjeh, ã́ih quíib dahdih queéj chã́a pah jígohni ã bʉʉ́g jéenechah, Saulo ãt jwʉ́ʉb enep wʉt jĩ, páant mʉntih. Pánihna, ñah ñʉh bac bejnit, ãt daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 19 Páant caandíh ĩ daabáát tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb bid jeémpna, ã nʉʉgʉ́p wʉnatji ãt boonap wʉt jĩ. Pánihna, Saulo Damasco tʉ́tchidih Jesúíhwãjeéh maátcanjeh ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

Saulo Damasco tʉ́tchiboó ã naáwát

20 Saulo ã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ttimahbitjeh, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉnáboó Jesúíh tʉ́ini doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ.

—Caán Jesús Dios wʉ̃ʉ́h caá, Saulo ãpĩ́ niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niíj naáwáchah joinít, nihat ĩt joí wʉ́hi bejep wʉt jĩ.

—¿Nin Jesúíhwãdih ñʉʉn yóhniji nihcan niít? ¿Ninjĩhbʉt jʉ̃óhnit, queétdih teonit, sacerdotewã ĩ maátadih wʉ̃híhniji nihcan niít? ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

22 Obohjeéhtih, Saulo ʉ́ʉmcanjeh, chah ãt bohénap wʉt jĩ. Pánih bohénit, “Yoobópdih tigaá Jesús Dios ã wahni Cristo caá”, ã niijíchah joinít, bita Damasco tʉ́tchidih moón judíowãboó ĩt beh joicáp wʉt jĩ.

Saulo judíowãdih ã jweyát

23 Maátcanjeh ã jʉmat tʉ́ttimah, judíowã caandíh mawíhna, queétjeh ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. 24 Pánih míic wéhenit, caán tʉ́tchidih bóo jẽcnadih yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt ĩt páñap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, Sauloboó ĩ mawíhat doonádih ãt joyóp wʉt jĩ. 25 Caán doonádih joinít, Saulo ã chéenwã caandíh bʉ́dí wʉhdih yacnit, chei caán tʉ́tchi wáihyat jʉ́dʉ tã́ahmant ĩt cádah deya bojop wʉt jĩ. Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchiboó ãt bejep wʉt jĩ.*

Saulo Jerusalén tʉ́tchiboó ã jʉmat

26 Jerusalén tʉ́tchidih jʉibínit, Jesúíhwã biícdih Saulo ãtih jʉmíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “Jesúsdih jepahni nihcan caá”, niíj jenah joinít, caandíh ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 27 Páant ĩ ʉ́ʉmʉchah yʉhna, Bernabéboó Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit pebhna caandíh ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Pánihna, Saulo ded pah ã yapatjidih Bernabé queétdih ãt naáwáp wʉt jĩ: “Nin Saulo Damasco tʉ́tchiboó bejnit, Jesúsdih ãt enep wʉt jĩ. Ã enechah, Jesúsboó caandíh ãt wéhenap wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Damasco tʉ́tchidih moondíh ʉ́ʉmcanjeh, Jesúíh doonádih ãt naáwáp wʉt jĩ”, Bernabé ãt niijíp wʉt jĩ. 28 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Saulo ĩjeéh waadnít, Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ʉ́ʉmcanjeh, Jesúíh doonádih ãt wẽp naáwáp wʉt jĩ. 29 Pánih naóhnit, biquína Grecia baácmant jʉ̃óhnit judíowãjeéh míic wéhenit, queétdih yehna ãt naáwáp wʉt jĩ. Páant Saulo chah ã wẽp naáwát peéh caandíh ĩt mawíhip wʉt yʉh jĩ. 30 Páant ĩ mawíhat doonádih joinít, Saulojeéh jʉmnit Jesúíhwãboó caandíh Cesarea tʉ́tchina ĩt ʉb jwei déi bejep wʉt jĩ. Caanjĩ́h nʉmah jʉm jwʉhnit, Tarso tʉ́tchina caandíh ĩt wah bojop wʉt jĩ.

31 Caán láa nihat Judea baác, Galilea baác, Samaria baácboó Jesúíhwã ĩt tʉ́i jʉmʉp wʉt jĩ. Dedé tac bʉʉgáát wihcah, ĩt tʉ́i míic bohénap wʉt jĩ. Queét Diosdih ʉ́ʉmnit, ĩ yéejatdih cádahachah, Tʉ́ini Espíritu queétdih bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ. Pánihna, Jesúsdih jepahnit chah ĩt dao béjep wʉt jĩ.

Pedro Eneasdih ã booaat

32 Saulodih ĩ wahat tʉ́ttimah, Pedro nihat tʉ́tchinaboó Jesúíhwãdih táoh en jib bejna, Lida tʉ́tchidih ãt jʉibínap wʉt jĩ. 33 Caanná jʉibínit, Eneas wʉ̃t jʉmnidih ãt enep wʉt jĩ. Ocho jópchi jã́tih Eneas tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hniji ãt jéih wʉ̃lícap wʉt jĩ.

34 —Eneas, Jesucristo meemdíh ã booana caá. Ma ñah ñʉhʉʉ́. Ma lajatdih ma ʉb ámohoó, Pedro ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, Eneas ãt ñah ñʉhʉp wʉt jĩ. 35 Pánihna, nihat Lida tʉ́tchidih moón, Sarón tʉ́tchidih moonbʉ́t caán doonádih joinít, ĩ yéej chãjatdih cádahnit, Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ.

Tabita mi boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

36 Jope wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih Tabita wʉ̃t jʉmnih Jesúsdih tʉ́i jéihnih mit jʉmʉp wʉt jĩ. Mi wʉ̃t Tabita griego wéheatjĩh Dorcas ĩt niijíp wʉt jĩ. Caánt tʉ́i chãjnih, moh yéejnitdih mipĩ́ tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ. 37 Pánihna, caán láa wʉnat ñah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, mit wʉnah bejep wʉt jĩ. Páant mi wʉnat tʉ́ttimah, queét miíh bácahjidih tʉ́i choc péanit, chah bóo tólihboó ĩt jwejep wʉt jĩ. 38 Lida tʉ́tchi Jope tʉ́tchi tʉ́i pebh bʉʉgjéh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jope tʉ́tchidih moón Jesúíhwã, Pedro Lida tʉ́tchiboó ã jʉmat doonádih jã́tih ĩtát joyóp wʉt jĩ. Pánih joinítji chénewãdih Pedro pebhna ĩt wah bojop wʉt jĩ. Ã pebhna jʉibínit, “Tabita mi wʉnah bejep be. Waícanjeh jwĩ jʉmʉpboó jwĩjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, Pedrodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

39 Páant ĩ niijíchah joinít, Pedro ĩjeéh ãt bejep wʉt jĩ. Caánboó ĩ jʉibínachah, caán mʉʉdíh jʉmnitboó Pedrodih chah bóo tólihna ĩt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. Tabita ĩjeéh jʉm jwʉhna, moh yéejnitdih wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, dawá yéguehdih mit chãjap wʉt jĩ. Pánihna, éemp wʉnnit yaádh Pedrodih ñʉh pʉ́ʉda bojnit, mi chãjniji yéguehnadih ĩt jʉ́ʉt jʉñʉ́p wʉt jĩ. 40 Obohjeéhtih, Pedro caán tólihboó jʉmnitdih ãt bac bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ĩ bac beedáát tʉ́ttimah, bódicha caj yoh ñajnit, Diosdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉʉ́bh péanit, miíh bácahjidih tac pʉ́ʉd ennit,

—Tabita, ma ñah ñʉhʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, caántboó Pedrodih wãt ennit, mit pʉd chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 41 Páant mi pʉd chʉ́ʉdʉchah, Pedro miíh téihyadih teonit, caántdih ãt wái ñahanap wʉt jĩ. Pánihna, caanjĩ́h moón Jesúíhwãdih, éemp wʉnnit yaádhdihbʉt bid bojnit, “Eneé mi jwʉ́ʉb boonap be”, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant mi booat doonádih nihat Jope tʉ́tchidih moón ĩt joyóp wʉt jĩ. Pánih joinít, dawá Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ. 43 Pánihna, nʉñʉ́pwã chóo teoni, Simón wʉ̃t jʉmnijeéh Jope tʉ́tchiboó maatápdih Pedro ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

10

Pedro Corneliowãdih Jesúíh doonádih naáwádih ã bejat

1 Caán láa Cesarea tʉ́tchiboó cien soldadowã ĩ maáh Cornelio wʉ̃t jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Queét soldadowã Italiano wʉ̃t jʉmni poómp wʉt jĩ. 2 Cornelio ã́ih mʉʉdíh moón biícdih Diosdih tʉ́i jenah joí wẽinit, caandíh ʉ́ʉmna, yéejat cádahnit, ĩt tʉ́i chãjap wʉt jĩ. Jĩ́gah náah jʉmnit judíowãdih bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ. Jesucristodih jéih jwʉhcan yʉhna, yeó jáap jʉmat pah Diosdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 3 Biíc yeó jáap cheyeh las tres jʉmʉchah, Cornelio ã ʉʉ́bʉ́chah, oo jʉ́mat pah, Dioíh ángel ã pebhna ã waád jʉibínachah, ãt enep wʉt jĩ. Páant ã enechah, “Cornelio”, ãt niijíp wʉt jĩ. 4 Cornelio caandíh en behnit, ʉ́ʉmna, “¿Maá, dedédih caá ma náah?” ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, ángel nin pah caandíh ãt niíj jepahap wʉt jĩ: “Diosdih ma ʉʉ́bʉ́chah, ãt joyóp wʉt be. Jĩ́gah náah jʉmnitdih ma wʉ̃hʉchahbʉt, ãt enep wʉt be. Pánihna, bʉʉ ma ʉʉ́bátdih ã jepahbipna caá. 5 Jope tʉ́tchiboó Simón Pedro wʉ̃t jʉmnidih ʉb jʉ̃ʉ́wát náahna, míih cã́acwãdih ma wah bojoó. Caán tʉ́ini doonádih yeebdíh ã naóhbipna caá. 6 Biíh Simón nʉñʉ́pwã chóo teonijeéh bʉ́dí mʉj jwẽ́ejdih jʉmni mʉʉdíh ã jʉmna caá”, ángel Corneliodih ãt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant niíj péanit, ãt bac bejep wʉt jĩ. Ã bac bejat tʉ́ttimah, Cornelio chénewã caandíh teo wʉ̃hnitdih, biíc ãjeéh jʉmni soldadodihbʉt ãt bid bojop wʉt jĩ. Caán soldadoboó Diosdih tʉ́i wẽini jʉmna, yeó jáap jʉmat pah Corneliodih wapni wʉt jĩ. 8 Pánihna, Cornelio ángel ã niijátjidih queétdih naóh beedánit, Jope tʉ́tchiboó ãt wah bojop wʉt jĩ.

9 Biíh yeó jáapdih Jope tʉ́tchiboó ĩ tóah jʉibínachah pohba, yeó jáap tac yoób Pedro ã jʉmni mʉʉ́ chahmant bóo coahna Diosdih ʉʉ́bʉ́dih ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. 10 Páant ã ʉʉ́bʉ́chah, caandíh nʉʉgʉ́p tʉbʉchah, ãt jeémíhip wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ĩ jeémát chãjat pónih, oo jʉ́mat jígohat déedih ãt enep wʉt jĩ. 11 Jeáboó ã jéweah bejechah, chénaboó bóod chéoni chóo, bʉ́dí chóo ãt dei jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. 12 Caán chóo diítna dawá nʉñʉ́pwã judíowã ĩ jeémpca naáhwã míic ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Maiwãbʉt jʉm, jwébehwãbʉt ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 13 Caandíh ã enechah, Dios nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Pedro, ñah ñʉhnit, nitdih ma mao jeémé”, ãt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant ã niijíchah joinít, “Nihcan caá, Maá. Weém wã jeémpcan niít. Jwĩ nʉowãdih ma jeémát tʉ́ʉtca naáh yeejépwãdih wãpĩ́ jeémpcan beé”, Pedro ãt niíj jepahap wʉt jĩ. 15 “ ‘Bʉʉ tʉ́init caá’, wã niijnítdih ‘Yeejépwã caá’, ma niijcá bojoó”, Dios Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant biíc peihcanni láa ã yapachah, caán chóo ãt pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ, bʉca. 17 Pánihna, Pedro tʉbit náhni dahwanit, “¿Dépanihatdih niíjíh tigaá pánih jígohnidih ã jʉ́ʉt?” caanjéh ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ã niíj jenah joyóchah, Cornelio ã wah bojnitboó, Pedro ã jʉmni mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ: “¿Simón nʉñʉ́pwã chóo teoniíh mʉʉ́ dedboo tígaá ã jʉm?” cã́acwãdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh ĩ jéihya naáwáchah, ã jʉmni mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 18 Pánih jʉibínit, nin pah ĩt niíj ej ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Simón Pedro wʉ̃t jʉmni nin mʉʉdíh niít ã jʉmʉp?” ĩt niijíp wʉt jĩ.

19 Páant ĩ ejechahjeh, Pedro caandíh jígohnijidih ã jenah joyóchah, Tʉ́ini Espíritu caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Pedro, jẽcboó biíc peihcannit meemdíh bidna caá ĩ chãjap. 20 Ñah ñʉh, dei bejnit, ĩjeéh ma bejeé. Biíh pah bóodih náhni dahwacanjeh ma tʉ́i bejeé. Weémboó queétdih wã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp be”, ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niijíchah joinít, Pedro ĩ pebhna ãt dei bejep wʉt jĩ. Dei jʉibínit, queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ninjĩh tigaá wã jʉmʉp, ñi bid jʉ̃óhni. ¿Dépanihna weemdíh ñi bid jʉ̃óh? ãt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, queétboó nin pah ĩt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Cornelio cien soldadowãdih wʉtni jwiítdih ã wahap be. Caán tʉ́i chãjni, Diosdih ʉ́ʉmnit yéej chãjcanni, nihat judíowã caandíh ‘Tʉ́ini’, ĩ niijní caá. Meemdíh Dioíh ángel caandíh ãt bidat tʉ́ʉtʉp wʉt be, tʉ́ini doonádih jwiítdih ma naáwát pínah niijná, Pedrodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

23 Páant ĩ niijíchah joinít, Pedro queétdih waadát tʉ́ʉt, jeémát wʉ̃hnit, ã jʉmni mʉʉ́boó ãt ʉ̃o jwʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Cheibit Pedro ĩjeéh ãt bejep wʉt jĩ. Páant ã bejechah, bita Jope tʉ́tchidih moón Jesúíhwãbʉt caandíh ĩt pej jʉm bejep wʉt jĩ.

24 Ĩ bejni daanimant bóo yeó jáapdih queét Cesarea tʉ́tchina ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Cornelioboó ã déewãdih, ã chéenwãdihbʉt bid wáacnit, Pedrowãdih ãt páñap wʉt jĩ. 25 Pánihna, Pedro Cornelioíh mʉʉdíh ã téih waadáchah, Cornelioboó jwãáh bac jʉ̃óhnit, ã́ih jítcha pebh bódicha ãt caj yoh ñajap wʉt jĩ.

26 Obohjeéhtih, Pedro caandíh wái ñahanit,

—Ma ñah ñʉhʉʉ́. Weembʉ́t meem pánih cã́acjeh mʉn tigaá. Weém maáh nihcan caá, caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant ã niijíchah joinít, ñah ñʉhnit, míic wéhenit, Cornelio caandíh ãt nʉmah waad béjep wʉt jĩ. Caanná waád jʉibínit, dawá míic wáac pã́initdih Pedro ãt enep wʉt jĩ.

28 Pánih ennit, Pedro queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Jon jã́tih Dios jwĩ nʉowãdih nin pah ãt niíj wʉtʉp wʉt jĩ: ‘Judíowã nihcannit biícdih ñi jʉmca bojoó’, ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, caán wʉtatjidih ñijeéh jʉmnit, wã yap yohatdih ñi tʉ́i jéihna caá. Obohjeéhtih, judíowã nihcannitdih ‘Yeejépwã caá’, Dios weemdíh ã niiját tʉ́ʉtcan beé. 29 Páant ã niijíchah joiná, yeéb weemdíh ñi bidichah, ‘Wã bejcan niít’, niijcánjeh, ñi pebhna wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be. ¿Dépanihat tʉ́ʉt tibeé ninjĩh weemdíh ñi jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉt? ãt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant ã niijíchah joinít, Cornelioboó nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Jwínah bóodih, yeó tres jʉmʉchah, nin horadih pohba, Diosdih wã ʉʉ́bʉ́chah, ã́ih ángel tʉ́i baabní yeh iigní yégueh dʉoní, wã pebh ã jígohop be. 31 Pánih jígohnit, ‘Cornelio, meém Diosdih ma ʉʉ́bʉ́chah, meemdíh ãt joyóp wʉt be. Jĩ́gah náah jʉmnitdih ma teo wáacachahbʉt enna, Dios meemdíh jwʉh ã jwʉ́ʉb teo wáacbipna caá. 32 Pánihna, Jope tʉ́tchiboó míih cã́acwãdih ma wah bojoó, Simón Pedro wʉ̃t jʉmnidih ninna queét ĩ ʉb jʉ̃ʉ́wát pínah niijná. Caán biíh Simón, nʉñʉ́pwã chóo teoni pebh, bʉ́dí mʉj jwẽ́ejdih jʉmni mʉʉdíh ã jʉmna caá’, caán ángel weemdíh ã niijíp be. 33 Páant ã niijíchah joinít, meemdíh ĩ ʉb jʉ̃ʉ́wát pínah niijná, wĩ́ih cã́acwãdih wã wah bojop be. Meém tʉ́i chãjni jwĩ pebhna mat jʉ̃ʉ́wʉ́p tagaá. Pánihna, jwiít nihat ninjĩh Diosjeéh jʉmna, ded pah jwiítdih ã naáwát tʉ́ʉtatdih joííhna, jwĩ pã́ina caá, Cornelio Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.

Pedro Corneliowãdih Jesúíh doonádih ã naáwát

34 Páant ã niijíchah joinít, Pedro nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Bʉʉ jwʉh yoobópdih wã jéihna caá. Nihat cã́acwãdih Dios biíc yoobó ã́ihwã pínah ã náahna caá.* 35 Nihat baácdih moón Diosdih ʉ́ʉmnit, yéejatdih cádahna, ĩ tʉ́i chãjachah, Dios queétdih ã wẽina caá. 36 Cã́acwã Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih Jesucristodih ãt wah deyanap wʉt jĩ. Caán tʉ́ini doonádih jwiít judíowãdihjeh ãt jwíih jéihyanap wʉt jĩ. Páant ã wahni caá nihat cã́acwã ĩ maáh. 37 Jesús ded pah ã chãjatji doonádih ñitát joi tágaá. ‘Ñi yéejatdih ñi cádahaá. Pánih cádahnit, ñi daabáát tʉ́ʉtʉ́’, Juan Daabáni cã́acwãdih ãpĩ́ niíj naóh bohénap jĩ. Páant ã bohéát tʉ́ttimah, Jesúsboó Galilea baácdih, nihat Judea baácdihbʉt ded pah ã chãjatji doonádihbʉt ñit joi tágaá. 38 Caán Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóodih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatdih Dios bʉ́dí ãt wʉ̃hʉp tajĩ. Pánihna, jib bejnit, caán Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Jesús cã́acwãdih ã tʉ́i teo wáacap jĩ. Pánih teo wáacna, nemép caolih jʉmnitdih ã tʉ́i booanap jĩ. Dios ãjeéh ã jʉmʉchah, páant ã chãjap jĩ. 39 Jwĩ́ih baácboó Jerusalén tʉ́tchiboobʉ́t nihat ã chãjatjidih jwiít jwĩ enep jĩ. Tʉ́ttimah, jwĩ maáta judíowã caandíh cruzboó ĩ péoh dodh mao yohat tʉ́ʉtʉp jĩ. 40 Obohjeéhtih biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, caandíh booanit, Jesúsdih Dios ãt jígohat tʉ́ʉtʉp tajĩ. 41 Páant ã jígohochah yʉhna, nihat cã́acwã caandíh ĩ encap jĩ. Jwiít Dios ã ñíonitdihjeh ã jígohop jĩ. Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, ãjeéh jeémpnit, jwĩ babhbap jĩ. 42 Pánih jwĩjeéh jʉmna, jwiítdih nin pah ã niíj wʉtʉp jĩ: ‘Nihat cã́acwãdih nin pah ñi niíj naáwá: “Jesúsdih jepahcannit báadhnit, wʉnnitdihbʉt ĩ yéejat peéh chãjat tʉ́ʉtni maáh Dios caandíh ãt waadánap wʉt jĩ”, ñi niijí’, ã niijíp jĩ. 43 Pánihna, nihat Jesúsdih ĩ jepahachah, Dios ĩ yéejatdih ã yohbipna caá. Nihat Dios naáwátdih jon jã́tih naóh yapanit caán Jesúsdih niíj naóhna ĩt chãjap wʉt jĩ, Pedro Corneliowãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Judíowã nihcannitdih Tʉ́ini Espíritu ã jwíih jʉmat

44 Pedro páant ã niíj naáwáchahjeh, nihat caandíh joinítdih Tʉ́ini Espíritu ãt waadáp wʉt jĩ. 45-46 Corneliowã judíowã nihcannit yʉhna, mácah wéheatjĩh Diosdih ĩt wẽi naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ wẽi naáwáchah, Pedrodih pej jʉm bejnit judíowã ĩt joyóp wʉt jĩ. Tʉ́ini Espíritu judíowã nihcannitdih ã waadáchah enna, queét judíowãboó ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. Pánihna, Pedro caandíh pej jʉm bejnitdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

47 —Jwiítdih waadát pah mʉn tigaá nitdihbʉt Tʉ́ini Espíritu ã waadáp. ¿Páant ã chãjachah, queétdih jwĩ daabánachah, ã tʉ́imi naniít? ãt niijíp wʉt jĩ.

48 Páant niíj péanit, Jesús ã wʉtʉchah joiníji ã wẽpatjĩh queét judíowã nihcannitdih Pedro ãt daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ daabáát tʉ́ttimah, “Jwĩjeéh ma chão jwʉ́hʉʉ́”, Pedrodih ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niijíchah joinít, ĩjeéh ãt chão jwʉ́ʉhʉp wʉt jĩ.

11

Pedro ã chãjat doonádih Jerusalén tʉ́tchidih moón Jesúíhwã ĩ joyát

1 Judíowã nihcannitbʉt Jesúsdih ĩ jepahat dooná ãt bej peét bejep wʉt jĩ. Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitboó, bita Jesúíhwãbʉt Judea baácboó jʉmnit, caán doonádih ĩt joyóp wʉt jĩ. 2 Pánihna, Pedro Jerusalén tʉ́tchina ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, biquína Jesúsdih jepahnit judíowã, caandíh nin pah ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt yʉh jĩ:

3 —¿Dépanihna, meém judíowã nihcannit pebhboó ma bej? Queét yeejépwãjeéh jeémpnit, Dios jwĩ nʉowãdih ã wʉtatjidih mat yap yohop taga, ĩt niijíp wʉt jĩ.

4 Páant, ĩ niijíchah joinít, Pedro nihat ã yapatjidih nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

5 —Weém Jope tʉ́tchiboó jʉmnit, ʉʉ́bhna, oo jʉ́mat jígohat déedih wã enep jĩ. Páant wã enechah, chénaboó bóod chéoni bʉ́dí chóo jeámant wã pebh ã dei jʉyʉ́p jĩ. 6 Páant ã dei jʉyʉ́chah, tʉ́i ennit, caán chóo diítna maiwã, jwébehwã nihat nʉñʉ́pwãbʉt ĩ ñʉhʉchah, wã enep jĩ. 7 Caandíh wã enechah, wéheatbʉt yáanit, nin pah ãí niijíp jĩ: ‘Pedro, ñah ñʉhnit, nitdih ma mao jeémé’, weemdíh ã niijíp jĩ. 8 ‘Nihcan caá, Maá. Wã jeémpcan niít. Yeejépwã, meém jwĩ nʉowãdih ma jeémát tʉ́ʉtcannitdih wãpĩ́ jeémpcan beé’, wã niíj jepahap jĩ. 9 Obohjeéhtih, páant wã niíj jepahachah, ‘Bʉʉ “Tʉ́init caá”, wã niijnítdih “Yeejépwã caá”, meém ma niijcá bojoó’, weemdíh ã niijíp jĩ. 10 Biíc peihcanni láa páant ã yapachah, caán chóo ã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjep jĩ. 11 Páant ã pʉ́ʉh laab béjechahjeh, biíc peihcannit neoná jwĩ jʉmni mʉʉdíh ĩt jʉyʉ́p tajĩ. Cesarea tʉ́tchidih bóo weemdíh ʉbat tʉ́ʉtna, queétdih ãt wahap tajĩ. 12 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu weemdíh nin pah ã niijíp jĩ: ‘Ĩjeéh ma bejeé. Ñi nʉowãdih wã wʉtatjidih náhni dahwacanjeh ma tʉ́i bejeé’, ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchah joinít, ʉ́ʉmcanjeh wã bejep jĩ. Nit seis Jope tʉ́tchidih moón Jesúíhwãbʉt weemdíh ĩ pej jʉm bejep jĩ. Caanná jʉibínit, Cesarea tʉ́tchidih bóoíh mʉʉdíh jwĩ waad béjep jĩ. 13 Páant jwĩ waád jʉibínachah, ded pah caandíh ã yapatjidih nin pah jwiítdih ã niíj naáwáp jĩ: ‘Dioíh ángel nin mʉʉ́boó weemdíh jígohnit, weemdíh nin pah ã niijíp jĩ: “Jope tʉ́tchidih míih cã́acwãdih wahnit, Simón Pedrodih ma ʉb jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉ́. 14 Caán jʉinít, yeebdíh tʉ́ini doonádih ã naóhbipna caá. Caán doonádih ñi jepahachah, meém ma pebh moón biícdih ñi yéejat peéh chãjat déedih Jesús ã tʉ́i ʉbbipna caá”, ã niijíp jĩ’, Cornelio jwiítdih ã niijíp be. 15 Pánihna, Jesúíh tʉ́ini dooná queétdih wã jáap naóh jwíihichahjeh, jwiítdih ã waadátji pah mʉntih, Tʉ́ini Espíritu queétdihbʉt ã waadáp jĩ. 16 Caandíh ennit, Jesús jwiítdih ã niijátjidih wã náhninap jĩ: ‘Juan mahjĩhjeh ã daabánap be. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã waadáchah, yeebdíh ã wẽpat bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá’, ã niijíp jĩ.* 17 Páant ã niijátjidih náhninit, Dios queétdih Tʉ́ini Espíritu ã wʉ̃hatdih ennit, ‘Weém Diosdih wã yap yohcan niít’, niijnít, queétdih wã daabáát tʉ́ʉtʉp jĩ, Pedro Jesúsdih jepahnit judíowãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant Pedro ã niijíchah joinít, jwʉ́ʉb jʉ̃ihcanjeh, Diosdih wẽinit, nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

—¡Joi yʉ́h bʉca! Judíowã nihcannit yʉhna, yéejat peéh iiguípna ĩ bejat déejidih Dios ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Pánihna, ĩ yéejatdih cádahnit, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, queétdihbʉt ã́ihwã ãt chãjap taga, ãjeéh páantjeh ĩ jʉmat pínah niijná, ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Antioquía tʉ́tchidih moon jwʉ́h Jesúíh doonádih ĩ jepahat

19 Estebandih ĩ mao láa, bita Jesúsdih jéihnitdihbʉt judíowã ĩt mao ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ. Pánihna, queét ĩ mawatdih jweinít, yʉʉ́p ĩt bej peét bejep wʉt jĩ. Biquína Fenicia baácboó bej, bita Chipre quewaboó bej, bitabʉt Antioquía tʉ́tchiboó ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih bejnit, Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt naóh peét bejep wʉt jĩ. Pánih naóh bejna yʉhna, judíowãdihjeh ĩt naáwáp wʉt jĩ. Judíowã nihcannitboodíh ĩt naóh jwʉhcap wʉt jĩ.* 20 Obohjeéhtih, biquína Jesúíhwã Chipre quewadih moón, Cirene tʉ́tchidih moonbʉ́t, Antioquía tʉ́tchina jʉibínit, judíowã nihcannitdihbʉt jwĩ Maáh Jesúíh doonádih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 21 Pánihna, Dios bʉ́dí ã teo wáacachah, dawá queétdih joinít, tʉ́ʉt nʉʉmná, Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ.

22 Antioquía tʉ́tchidih moón ĩ jepahat dooná ã bej peét bejechah, Jerusalén tʉ́tchidih jʉmnit Jesúíhwã caán doonádih ĩt joyóp wʉt jĩ. Pánih joinít, queétdih ã bohé teo wáacat pínah niijná, Bernabédih Antioquía tʉ́tchina ĩt wah bojop wʉt jĩ. 23 Caanná jʉibínit, queétdih Dios ã tʉ́i teo wáacatdih ennit, Bernabé bʉ́dí ãt weñep wʉt jĩ. Pánih wẽinit, queétdih bohénit, nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jesúsdih ñi tʉ́i péenaá. Ded pah ã yapachah yʉhna, caandíh ñi tʉ́i jenah joí cádahca bojoó”, queét Jesúsdih jáap jepahnitdih ãt niijíp wʉt jĩ. 24 Bernabé tʉ́i chãjni, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat bʉ́dí jʉmni, Jesúsdih tʉ́i jenah joiní ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihni jʉmna, queét judíowã nihcannitdih yʉhna, bʉ́dí ã teo wáacachah, Jesúsdih jepahnit chah ĩt dao béjep wʉt jĩ.

25 Tʉ́ttimah, Bernabé Saulodih ã pej pínah Tarso tʉ́tchina bididih ãt bejep wʉt jĩ. 26 Caandíh jwãáhnit, Antioquía tʉ́tchina ãt nʉmah jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Pánihna, caánboó jwʉ́ʉb jʉibínit, Jesúsdih jáap jepahnitdih biícdih ĩt bohénap wʉt jĩ. Jesúíhwãjeéh jʉmnit, biíc jópchi ĩt tʉ́i bohénap wʉt jĩ. Caán Antioquía tʉ́tchidih wʉt jĩ Jesúíhwãdih “Cristodih péenit”, niijná, “Cristianos”, ĩt jwíih niíj wʉ̃t bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ.

27 Caán láa biquína Dios naáwátdih naóh yapanit Jerusalén tʉ́tchimant Antioquía tʉ́tchina ĩt dei jʉibínap wʉt jĩ. 28 Biíc newé ĩjeéh jʉ̃óhni, Agabo wʉ̃t jʉmni, queét Jesúíhwã biícdih ĩ míic wáacachah, caánboó ñah ñʉhnit, Tʉ́ini Espíritu ã niijátdih ãt jwʉ́ʉb naóh yapanap wʉt jĩ. “Maátcanjeh, jeémát wihcat láa nihat baácboó ã jʉmbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Claudio Romano cã́acwã ĩ maáh ã jʉmʉchah, Agabo ã niijátji pahjeh jeémát wihcat láa ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 29 Pánihna, Agabo ã niijíchah joinít, “¿Jwĩ déewã Judea baácdih moón Jesúíhwãdih jwĩ teo wáac jĩíh?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ. Pánih teo wáacnit, det dinero bʉ́dí bíbohnit bʉ́dí ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Bʉʉ́h bʉʉgní bíbohnit bʉʉ́h bʉʉgní ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Bainí bíbohnit bainíjeh ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Bita bíbohcannit ĩt wʉ̃hcap wʉt jĩ. 30 Ĩ wʉ̃h wáacni dinerodih Bernabéwãdih wʉ̃hnit, Jerusalén tʉ́tchidih moón ĩ déewã Jesúíhwã maátadih ĩt wahap wʉt jĩ, bitadih ĩ pãáát pínah niijná. Pánihna, Bernabé Saulojĩh ĩ wʉ̃hni dinerodih Jerusalén tʉ́tchina ĩt ʉb bejep wʉt jĩ.

12

Herodes Santiagodih mawat tʉ́ʉtnit, Pedrodihbʉt ã nemat tʉ́ʉtat

1 Caán láa Maáh Herodes Jesúíhwãdih yeejép chãjna, biquína queétdih nemat mʉʉ́boó ãt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 2 Juan weép jeñé Santiagodih* waó ãt bóod yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 3 Páant ã chãjachah ennit, judíowã ĩ maáta bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. Ĩ weñatdih ennit, Pedrodihbʉt ãt tewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ã tewat tʉ́ʉtʉchah, paacánni pandih jeémát, Pascua ĩ niijní, láa wʉt jĩ. 4 Pánihna, caandíh tewat tʉ́ʉtnit, ãt nemat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Chénena míic soldadowã jwíih wapnit pínah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít pínahbʉt páant moon mʉ́ntih ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Bitabʉt páant moon mʉ́ntih ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Bitabʉt páant moon mʉ́ntih ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Pedro ã jweicát pínah niijná, dieciseis soldadowã caandíh wapnit pínah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. “Pascua tʉ́ttimah, ʉb bac jʉ̃óhnit, cã́acwã ĩ enepdih caandíhbʉt wã mawat tʉ́ʉtbipna caá”, Herodes caanjéh ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.* 5 Páant niíj jenah joinít, soldadowã Pedrodih nemat mʉʉ́boó ãt tʉ́i wapat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Páant caandíh ĩ nemechah, Jesúíhwã Pedrodih bʉ́dí ʉʉ́bhna ĩt chãjap wʉt jĩ.

Dioíh ángel nemat mʉʉmánt Pedrodih ã ʉb bacaat

6 Herodes ã jenahni yeó jáap cheijeh Pedroboó tʉ́i ʉ̃ona ãt chãjap wʉt jĩ. Chéne soldadowã chénaboó ĩtah tõp ã teo lajachah, Pedro biícdih ʉ̃ona ĩt chãjap wʉt jĩ. Ĩ jʉmni tólih jẽc pebhbʉt bita chéne soldadowã ĩt wap ñʉhʉp wʉt jĩ. 7 Dioíh ángel queét pebh ã jígohochah, ã yeh iigát ĩ jʉmni tólihdih ãt tʉ́i yeh iiguíp wʉt jĩ. Pánih jígohnit, Pedroíh páwádih ãt wʉʉ́mp mao wʉcʉp wʉt jĩ. “¡Waícanjeh jáanit, ma ñah ñʉhʉʉ́!” ángel Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niíj wʉcʉchah jáanit, Pedro ãt ñah ñʉhʉp wʉt jĩ. Páant ã ñah ñʉhʉchahjeh, ã́ih téihya colóhnadih ĩ chéoni tõpna ãt waát jéenep wʉt jĩ. 8 “Míih yéguehdih míih zapatosdihbʉt ma dʉwʉʉ́”, ángel ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niiját joinít, ãt dʉwʉ́p wʉt jĩ. Pánih dʉó péanachah, “Míih cʉ́bʉh jweyát chóodih pinnit, wãjeéh ma pée jʉ̃ʉ́wʉ́”, ángel caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Páant ã niijíchah joinít, caán chóodih pinnit, ángeljeéh ãt pée bac bejep wʉt jĩ. “Oboh oo jʉ́matjeh caá. Yapat yoobát pohba nihcan caá”, Pedro ãt niíj jenah joijéhep wʉt yʉh jĩ. 10 Nemat tólih jẽc pebh wapnitdih yap bej, biíh jẽc pebh wapnitdihbʉt yap bejnit, tʉ́tchina bac bejat ĩtah jẽcdih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caán ĩtah jẽcdih ĩ jʉibínachah, caanjéh ãt pãa bejep wʉt jĩ. Páant ã pãa bejechah ennit, ĩt bac bejep wʉt jĩ. Namádih bejnit, biíh namána ángel Pedrodih ãt nʉmah jʉibínap wʉt jĩ. Pánihna, caán namádih jʉibínit, ángel ãt bʉʉdáh bejep wʉt jĩ. 11 Ángel ã bʉʉdáh bejechah, Pedroboó jáani pah, ã yapatdih yoobópdih ãt jenah joyóp wʉt jĩ. “Dios ã́ih ángeldih wahnit, Herodes ã mawat déedih, judíowã ĩ maáta ĩ náahat pah ĩ chãjat déedihbʉt weemdíh nemat mʉʉmánt ãt tʉ́i ʉb bacanap taga. Bʉʉ jwʉhna wã jéihna caá”, Pedro ãt míic niijíp wʉt jĩ.

12 Caán ã yapatdih tʉ́i jéihnit, Juan Marcos íin Maríaíh mʉʉná ãt bejep wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh dawá Jesúíhwã míic wáacnit, bʉ́dí ʉʉ́bhna ĩt chãjap wʉt jĩ. 13 Pánihna, caán mʉʉná jʉibínit, mʉʉ́ wáihyat jʉ́dʉ jẽcdih waádíhna, ãt wʉʉ́mp mawap wʉt jĩ. Páant ã wʉʉ́mp mawachah joinít, teo wʉ̃hnih Rode wʉ̃t jʉmnih mit jʉibí ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 14 Pánihna, Pedro ã wéheatdih beh joinít, bʉ́dí wẽina, wãtcanjeh, naáwádih mit jwʉ́ʉb waad béjep wʉt jĩ.

—Pedro beé ãí jʉyʉ́p be. Jẽc pebh ãí ñʉhʉp be, mit niijíp wʉt jĩ.

15 Obohjeéhtih páant mi niijíchah joinít,

—Yeena caá ma chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

Obohjeéhtih, caántboó biíc yoobó chah mit wẽp naáwáp wʉt jĩ.

Queétboó caántdih joyáh bojnit,

—Oboh ã́ih dadah nacaá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

16 Pánihna, Pedroboó páantjeh ãt wʉʉ́mp mao behjehep wʉt jĩ. Páant ã wʉʉ́mp mao behjehechah joinít, jẽcdih ĩt wãtap wʉt jĩ, bʉca. Wãtnit, Pedrodih ennit, ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. 17 Obohjeéhtih, Pedro queétdih tóo mao jwʉ́ʉbanit, ãt wéheat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Queétdih ĩ wéheat yayánit, ded pah Dios caandíh nemat mʉʉmánt ã ʉb bacaatdih ãt naáwáp wʉt jĩ.

—Wã naáwátdih Jesús ʉ́ʉd Santiagodih, bita Jesúíhwãdihbʉt ñi naóh yapanaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj naóh péanit, biáboó ãt bejep wʉt jĩ.

18 Tʉ́ttimah, baáb jéenechah, soldadowã Pedro ã wihcatdih ennit, bʉ́dí ĩt wʉ́hi bejep wʉt jĩ. “¿Ded pah tigaá Pedro ãt bej?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 19 Pánihna, Herodesboó caandíh bid bojat tʉ́ʉtʉchah, ã́ih soldadowã ĩt bid jʉicáp wʉt jĩ. Pánih bid jʉicán, caandíh wapnitji soldadowãdih tʉbit ãt ʉʉ́bh joí ñʉʉnʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉʉ́bh joí péanit, Pedrodih ĩ tʉ́i wapcatji peéh, queétdih ãt mao yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihat tʉ́ttimah, Herodes Judea baácmant Cesarea tʉ́tchina jʉmat tʉ́ʉt niijná, ãt dei bejep wʉt jĩ.

Herodes ã wʉnat

20 Herodes Cesarea tʉ́tchidih ã jʉmʉchah, Tiro tʉ́tchidih moondíh, Sidón tʉ́tchidih moondíhbʉt bʉ́dí ãt íijip wʉt jĩ. Caán tʉ́tchinadih moón Herodeíh baácdih moondíh jeémátdih ĩpĩ́ jʉibí jíib chãjap wʉt jĩ. Pánihna, jwʉ́ʉb jíib chãjat tʉ́ʉt niijná, Herodes ã íijat yayát náahnit, Cesarea tʉ́tchina caandíh enedih ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Herodes ã pebh bóo Blasto wʉ̃t jʉmnidih jwãáhnit, queétdih ã teo wáacat pínah niijná, ĩt jíib chãjap wʉt jĩ. Herodesdih ĩ míic wéheat pínah yeó jáapdih Blastodih ĩt ʉʉ́bát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 21 Pánihna, queétdih ã míic wéheat pínah yeó jáapdih, maáh jʉmna ã dʉwát chóodih dʉonít, ã chʉ́ʉdatdih jʉibí chʉ́ʉdnit, caandíh enedih míic wáacnitdih bʉ́dí ãt naáwáp wʉt jĩ. 22 Páant ã naáwáchah joinít, nihat míic wáacnitboó “Cã́aquíh naáwát panihcan, Dios naáwát panihni caá”, ĩt niíj wẽi ejep wʉt yʉh jĩ. 23 Páant ĩ niíj ejechahjeh, cã́acwã ĩ weñatdih náahnit, Diosboodíh ã jwʉ́ʉb wẽi naóhcatji jíib, Dioíh ángel Herodesdih wʉnat ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, coyíwã caandíh ĩ jeéméchah, ãt wʉnah bejep wʉt jĩ.

24 Pedrodih Dios ã ʉb bacaat tʉ́ttimah, Jesúíhwã jib bejnit, ã́ih tʉ́ini doonádih ĩt naóh peetép wʉt jĩ. Caán doonádih jepahnit ĩt dao béjep wʉt jĩ.

25 Bernabé Saulojĩh Judea baácdih moondíh wáac wʉ̃hniji dinerodih wah péanit, Jerusalén tʉ́tchimant Antioquía tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Jwʉ́ʉb bejnit, Juan Marcosdihbʉt ĩjeéh ĩt ʉb bejep wʉt jĩ.

13

Bernabé Saulojĩh Tʉ́ini Espíritu ã wahat

1 Antioquía tʉ́tchidih moón Jesúíhwãjeéh jʉmnit, biquína Dios naáwátdih naóh yapanit jʉm, biquína Jesúíh doonádih bohénitbʉt ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Nin caá ĩ wʉ̃tna: Bernabé, Simón Eini ĩ niijní, Lucio Cirene tʉ́tchidih bóo, Manaén Herodes Antipasjĩh biícdih behni, Saulo yʉh bʉca. 2 Pánihna, biíc yeó jáap jeémp jwʉhcanjeh, Diosdih wẽina, ĩ ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Bernabédih, Saulodihbʉt jã́tih wãát ñíwip jĩ, Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩ naóh jibat pínah niijná. Páant wã ñíonit ĩ jʉmʉchah, yeébboó queétdih ñi wahaá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

3 Pánihna, páantjeh jeémp jwʉhcanjeh, teo jã́ha ʉʉ́bhnit, Bernabéwãdih ĩt wahap wʉt jĩ.

Bernabéwã Chipre quewana ĩ bejat

4 Tʉ́ini Espíritu queétdih ã wahachah, Seleucia tʉ́tchina dei bej, johlitjĩh bejni bʉ́dí jãáj chóodih waadnít, Chipre quewaboó ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. 5 Chipre quewaboó Salamina tʉ́tchidih jʉibí, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, caanjĩ́h moondíh Dios naáwátdih ĩt bohénap wʉt jĩ. Juan Marcosbʉt queétdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ĩjeéh ãt bejep wʉt jĩ.

6 Pánihna, Chipre quewaboó jʉmnitdih bohé pʉ́ʉd dei bejna, Pafos wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caán tʉ́tchidih biíc judío Barjesús wʉ̃t jʉmni, “Weém Dios naáwátdih naóh yapani caá”, niijná yʉhna, jióhni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 7 Caán jióhni Romano maáh Sergio Paulo wʉ̃t jʉmnijeéh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Sergio Paulo, tʉ́i jenah joiní jʉmna, Dios naáwátdih joyát tʉ́ʉt niijná, Bernabéwãdih ãt bid bojop wʉt jĩ. 8 Obohjeéhtih, caán jióhni, griego wéheatjĩh Elimas ĩ niijní, Sergio Paulo ã tʉ́ʉt nʉʉmcát pínah niijná, Bernabéwãdih ãtih naáwát tʉ́ʉtcap wʉt yʉh jĩ. 9 Pánihna, Sauloboó, Pablo biíh ã wʉ̃t jʉmni, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Elimasdih en behnit, nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

10 —Meém, nemépdih jepahni, nihat tʉ́iniboodíh yap yohni, tʉbit yeeni caá. ¿Diosdih tʉ́i péeíhnitdih ma jãh cádahcan niít? 11 Bʉʉ meemdíh Dios ã peéh chãjachah, jéih encanni ma jʉm jwʉhbipna caá. Pánihna, yeó ã chãhatdih ma jéih en jwʉhcan niít, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, Elimas ãt jéih encap wʉt jĩ. Pánih jéih encan, caandíh teo wáini pínahdih ãt bid bejep wʉt jĩ. 12 Páant ã yapachah ennit, ĩ naóhni doonádih joinít, Sergio Pauloboó joí wʉ́hi bejna, Jesúsdih ãt jepahap wʉt jĩ.

Pablo Bernabéjĩh Pisidia baác Antioquía tʉ́tchina ĩ bejat

13 Pafos jẽ́litdih Pablowã johlitjĩh bejni jãáj chóodih jwʉ́ʉb waadnít, Panfilia baácdih bóo Perge tʉ́tchina ĩt chʉ́ʉh jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Juan Marcos queétdih cádahnit, Jerusalén tʉ́tchina ãt éemp jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. 14 Obohjeéhtih, Pablowãboó jwʉ́ʉb bejcanjeh, Pisidia baácdih bóo Antioquía tʉ́tchina ĩt aab béjep wʉt jĩ. Caanná aáb jʉibínit, judíowã ĩ chooát yeó jáapdih, ĩ míic wáacat mʉʉ́boó ĩt waád jʉibí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 15 Páant ĩ waád jʉibí chʉ́ʉdʉchah, caán mʉʉdíh wáac jʉinít maáta Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwát naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt queét míic wáacnitdih ĩt en naáwáp wʉt jĩ. Caandíh en naóh péanit, queét maáta Pablowãdih nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Jwĩ déewãá, nit jʉmnitdih teo wáacat pínah doonádih ʉb jʉ̃óhna, bʉʉ ñi naáwá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant ĩ niijíchah joinít, Pabloboó ñah ñʉhnit, ĩ míic wéhenachah yayánit, nin pah ãt niíj bohénap wʉt jĩ:

—Yeéb wã déewãá, judíowã nihcannit yʉhna Diosdih wẽinitbʉt, wã naáwáchah, ñi tʉ́i joyoó. 17 Dios jwĩ nʉowãdih ãt ñíwip wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Egipto baácboó ĩ jʉmʉchah, ã teo wáacatjĩh ĩt cã́ac poonap wʉt jĩ. Pánihna, dawá ĩ cã́ac pooat tʉ́ttimah, ã wẽpatjĩh caán baácmant ãt ʉb bac jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ.* 18 Tʉ́ttimah, cuarenta jópchi pohba mʉʉ́ wihcapboó jʉmnit, dawá láa Diosdih ĩ yap yohochah yʉhna, queétdih ãt cádahcap wʉt jĩ.* 19 Canaán baácboó jʉmnitji siete poómpdih yoh péanit, jwĩ nʉowã ĩ jʉmat pínah niijná, Dios caán baácdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ.* 20 Abrahamdih ã naáwát tʉ́ttimah, cuatrocientos cincuenta jópchi yapat tʉ́ttimah, jwĩ nʉowãjidih caán baácdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, caánboó ĩ jʉm láa, caán baácdih jʉmnitdih ĩ yoh beedáát tʉ́ʉt niijná, teo wáac waóhnit pínah maátadih Dios queétdih ãt ñío wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

“Queét dée péeni maáh Samuel wʉ̃t jʉmni, Dios naáwátdih jwíih naóh yapani ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 21 Pánihna, Samuel jʉm láa, jwĩ nʉowãboó queétdih wʉtni pínah maáhdih Diosdih ĩt yójah ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Páant ĩ ʉʉ́bátdih joinít, queétdih ĩ jwíih maáh pínah Cis wʉ̃ʉ́h Saúljidih Dios ãt ñío wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Saúl Benjamín jʉimená poómpdih bóo ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán Saúl cuarenta jópchi maáh ãt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ.* 22 Caán ã maáh jʉmatdih dʉ́ʉc wáinit, Davidboodíh Dios ãt jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m maáh waadánap wʉt jĩ. “Isaí wʉ̃ʉ́h Daviddih bid jʉinít, wã wẽina caá. Caánboó wã weñat pínahdihjeh chãjna, weemdíh ã yap yohcan niít”, Dios ãt míic niijíp wʉt jĩ.* 23 Caán David jʉima Jesús caá. Pánihna, judíowãdih ĩ yéejat peéh chãjat déedih yohni pínah caán Jesúsdih Dios ãt ñíojip taga. 24 Jesús ã bohéát pínah jã́tih, Juanboó nihat judíowãdih nin pah ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ: ‘Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́ʉt nʉʉmát jʉ́ʉtna, ñi daabáát tʉ́ʉtʉ́’, ãpĩ́ niijíp wʉt jĩ.* 25 Juan bohé péa jʉ̃óhna, nin pah cã́acwãdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: ‘¿Yeéb weemdíh ded pah ñi niíj jenah joí? ¿“Caán Dios ã wahni Cristo caá”, ñi niíj jenah joí niít? Caán ã wahni nihcan caá. Weém oboh jʉmni caá. Obohjeéhtih, wã tʉ́ttimah jʉ̃óhni chah wẽpni ã jʉmbipna caá’, Juan ãt niijíp wʉt jĩ.*

26 “Wã déewã Abraham jʉimená, yeéb judíowã nihcannit yʉhna Diosdih wẽinitbʉt, jwiít nihatdih yéejat peéh chãjat déedih yohni pínah doonádih jwĩ joyóp be. Caán doonádih yeebdíh naáwát tʉ́ʉt caá wã chãjap. 27 Jerusalén tʉ́tchidih moón, ĩ maáta biícdih, chooát yeó jáap jʉmat pah, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidih ĩ en naáwáchah joiná yʉhna, queét ĩ beh joicáp jĩ. Pánih beh joicán, Jesucristo Dios ã wahni ã jʉmatdihbʉt ĩ jéihcap jĩ. Pánih jéihcan, Jesucristodih mawat tʉ́ʉtnit, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji biíc yoobó ĩ chãjap jĩ. 28 Jesús ã yéej chãjcah yʉhna, Pilatodih ĩ mao yohat tʉ́ʉtʉp jĩ.* 29 Jon jã́tih ĩ daacátji biíc yoobó ĩ chãj péanachah, cruzboó ĩ péoh dodhnijidih ʉb deyanit, jeé íitboó ã́ih bácahjidih bita ĩt yohop wʉt yʉh jĩ.* 30 Obohjeéhtih, Dios caandíh ãt jwʉ́ʉb booanap wʉt jĩ. 31 Páant ã booaat tʉ́ttimah, ã́ihwã Galileamant Jerusalén tʉ́tchina ãjeéh péenitjidih dawá yeó jáapna ãt jígohop wʉt jĩ. Pánihna, caandíh ennitji jʉmna, ded pah Jesús ã chãjatjidih bʉʉ bita jwĩ déewãdih naóhna caá ĩ chãjap.*

32-33 “Pánihna, caán tʉ́ini doonádih jwiítbʉt yeebdíh naáwádih jwĩ jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Jesucristodih booanit, Dios jwĩ nʉowãdih ã naáwátji jwiít ĩ jʉimenádih biíc yoobó bʉʉ ã yapap be. Páant tigaá Davidji ã jwíih daacátji nʉmpboó Salmo nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Meém wã wʉ̃ʉ́h caá. Bʉʉ nihat cã́acwã ĩ enechah, meemdíh maáh wã waadána caá”, Dios ã niijná caá’, David ãt niíj daacáp tajĩ.* 34 Caán ã wʉnʉchah yʉhna, ã́ih bácah ã moópcat pínah niijná, Dios caandíh ãt booanap tajĩ. Ã naáwátdih naóh yapani Isaías nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: ‘ “Daviddih wã niijátji pah meemdíh biíc yoobó wã tʉ́i chãjbipna caá”, Cristodih Dios ã niijná beé’, ãt niíj daacáp tajĩ.* 35 Biíh Salmoboó Davidji nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj daacáp tajĩ: ‘ “Wĩ́ih tʉ́ini, wã oiniíh bácahdih wã moopát tʉ́ʉtcan niít”, Cristodih Dios ã niijná beé’, ãt niíj daacáp tajĩ.* 36 Pánihna, nindih ñi náhninaá: Davidjiboó Dios ã wʉtatdih tʉ́i jepahnit, ã́ih cã́acwãdih ã tʉ́i chãjat tʉ́ttimah, ãt wʉnʉp wʉt jĩ. Ã wʉnʉchah, ã nʉowãdih ĩ yohopjiboó caandíhbʉt ĩt yohop wʉt jĩ. Páant ĩ yohat tʉ́ttimah, ã́ih bácah ãt moópjip taga. 37 Obohjeéhtih, Dios ã booaniboó ã́ih bácah ãt moópcap tajĩ. 38 Páant ã moópcatdih jéihnit, nindih ñi tʉ́i jéihyeé: Caán Dios ã booani Jesús ã wʉn wʉ̃hatjĩhjeh ñi yéejatdih Dios ã yohna caá. 39 Yeéb Moisés ã wʉtatjidih jepahíhnit, ñi yéejat yohatdih ñipĩ́ bidna yʉh caá. Obohjeéhtih, Jesucristodihjeh jepahnit, ñi yéejat yohatdih ñi jéih bid jʉibípna caá. 40 Pánihna, Dios naáwátdih naóh yapanit nin ĩ niijátji pah yapcat tʉ́ʉt niijná, ñi tʉ́i chãja chaáh.

41 ‘ “Eneé, wã wẽpatdih wã jʉ́ʉtʉchah, yeéb deoh naóhnitboó ñi en wʉ́hi bejbipna caá. Wã wẽp chãjat pínahdih ĩ naáwáchah yʉhna, tʉ́i jenah joicánnit, ñi wʉnbipna caá”, Dios ã niijná caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ”, (Hab 1.5)

Pablo cã́acwãdih ãt niijíp wʉt jĩ.

42 Páant niíj naóh péanit, Pablowã ĩt bac bejep wʉt jĩ. Ĩ bac bejechah, cã́acwã queétdih nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ: “Tʉ́ttimah bóo chooát yeó jáapdih jwiítdih ma jwʉ́ʉb bohénaá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. 43 Tʉ́ttimah, maátaboó wáac jʉinítdih ĩ bacanachah, dawá judíowã, dawá judíowã nihcannit yʉhna Diosdih wẽinitbʉt Pablowãdih ĩt ñʉʉn bác bejep wʉt jĩ. Pánih ñʉʉn bác bejnitdih Pablowã nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ: “Dios yeebdíh tʉ́i oinit, Jesucristodih ã wahatji doonádih bʉʉ tʉ́i jepahnit, caandíh ñi cádahca bojoó”, ĩt niijíp wʉt jĩ.

44 Tʉ́ttimah bóo chooát yeó jáapdih caán tʉ́tchidih moón nihat beéd jʉ̃óhnit pah Dios naáwátdih joííhna, ĩt míic wáac jʉibínap wʉt jĩ. 45 Obohjeéhtih, judíowã ĩ maáta dawá wáac jʉibínitdih ennit, bʉ́dí ĩt íijip wʉt jĩ. Pánihna, Pablo ã bohénachah, queétboó caandíh jʉ̃ihna, yehna ĩt niijíp wʉt jĩ. 46 Obohjeéhtih, Pablo Bernabéjĩh ʉ́ʉmcanjeh, nin pah ĩt niíj wẽp naáwáp wʉt jĩ:

—Jwiít judíowãdihjeh Dios naáwátdih ã jwíih naáwát tʉ́ʉtʉp be. Obohjeéhtih, caandíh náahcan, Diosjeéh páantjeh ñi jʉmíhcat jíib, jwiítboó judíowã nihcannitdih naáwádih jwĩ bejbipna caá. 47 Dios naáwátdih naóh yapani Isaías ã daacátji pah jwiítdihbʉt páant niíj wʉtna ãt chãjjip taga:

‘ “Judíowã nihcannitdih wã tʉ́i ʉbat pínahdih ĩ beh joyát pínah niijná, meemdíh ĩ pebhna wã wahbipna caá. Pánihna, nihat baácdih moondíh ĩ yéejat peéh chãjat déedih wã yohat pínahdih ñi naáwá”, Dios ã niijná caá’, ãt niíj daacáp tajĩ, (Is 42.6; 49.6)

Pablowã ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ.

48 Páant ĩ niijíchah joinít, judíowã nihcannit bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. “Dios naáwát tʉ́ina caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, nihat Diosjeéh páantjeh jʉmnit pínah, Jesucristodih ĩt jepahap wʉt jĩ. 49 Dios naáwátdih jáap jepahnitbʉt caán baácboó ĩt naóh peét bejep wʉt jĩ. 50 Obohjeéhtih, judíowã ĩ maáta bitadih Pablowãdih ĩt íijanap wʉt jĩ. Páant ĩ íijanachah, Diosdih jepahíhnitji maáta yaádh, neoná biícdih íijnit, Pablowãboodíh yeejép chãjnit, ĩ́ih baácmant ĩt ñʉʉn yóh bacanap wʉt jĩ. 51 Pánihna, caán tʉ́tchidih moondíh Dios ã yohat pínahdih jʉ́ʉtna, Pablowãboó ĩ́ih zapatos becchídih ĩt péoh mao yoh jéenanap wʉt jĩ. Péoh mao yoh jéena péanit, Antioquía tʉ́tchimant Iconio tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ.* 52 Pánihna, Antioquía tʉ́tchidih moón Jesúsdih jáap jéihnitdih Tʉ́ini Espíritu ã tʉ́i teo wáacachah, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

14

Iconio tʉ́tchidih moondíh Pablo Bernabéjĩh ĩ bohéát

1 Pablowãboó Iconio tʉ́tchina jʉibínit, chooát yeó jáapdih judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná caanjĩ́h moónjeéh ĩt waad béjep wʉt jĩ. Antioquía tʉ́tchidih moondíh ĩ bohéátji pahjeh mʉntih tʉ́ini doonádih caánboobʉ́t ĩt tʉ́i naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah, dawá judíowã, judíowã nihcannitbʉt tʉ́i joinít, Jesucristodih ĩt jepahap wʉt jĩ. 2 Obohjeéhtih, joííhcannit judíowã Pablowãdih yee naóhnit, judíowã nihcannitdih ĩt joyát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. 3 Páant ĩ chãjachah yʉhna, maatápdih Pablowã caánboó jʉmnit, ʉ́ʉmcanjeh Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt wẽp naáwáp wʉt jĩ. Pánihna, “Ĩ naáwát yoobópdih caá”, cã́acwã ĩ niíj jéihyat pínah niijná, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ĩ chãj jʉ́ʉtat pínah wẽpatdihbʉt Dios Pablowãdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 4 Obohjeéhtih, biquína caán tʉ́tchidih moón joííhcannit judíowãjeéh ĩ péenachah, bitaboó Pablowãjeéh ĩt péenap wʉt jĩ. 5 Pánihna, judíowã nihcannit, judíowã, ĩ maáta biícdih, “Pablowãdih jee dáhnajĩh yohnit, jwĩ mao yoh jĩíh”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 6-7 Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jenah joyát doonádih joinít, Pablowã Iconio tʉ́tchimant ĩt jwei bác bejep wʉt jĩ. Pánih jwei béjna, Licaonia baácdih Listra tʉ́tchi, Derbe tʉ́tchi, caán tʉ́tchina pebh jʉmnitdihbʉt ĩt naóh jibip wʉt jĩ.

Listra tʉ́tchidih moón Pablodih jee dáhnajĩh ĩ yohat

8 Listra tʉ́tchina jʉibínit, Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt bohénap wʉt jĩ. Caanjĩ́h jéih yáac chʉ̃i bejcanni Pablowãdih ãt joí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Caán jwíih cã́ac jʉmnajeh, ã́ih jítchana yéejni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 9 Pánihna, ã tʉ́i joyóchah jéihnit, “Caán ã booat pínahdih ã tʉ́i jenah joiná caá”, Pablo ãt niíj jéihyep wʉt jĩ. 10 Pánih jéihnit, caandíh ennit, nin pah ãt wẽp niijíp wʉt jĩ:

—Yoobópdih ma ñah ñʉhʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, ñaáp ñah ñʉhnit, ãt yáac chʉ̃i bej jwíihip wʉt jĩ. 11 Caandíh ã booanachah ennit, cã́acwã bʉ́dí ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ. En wʉ́hi bejnit, ĩ́ih wéheatjĩh nin pah ĩt niíj wẽi ñaacáp wʉt jĩ:

—Jwiít jwĩpĩ́ ʉʉ́bh wẽinit dioswã cã́ac wẽéhnit, ĩt dei jʉ̃ʉ́wʉ́p taga, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niíj wẽi ñaacáchah yʉhna, Pablowã ĩt beh joicáp wʉt jĩ.

12 Páant niíj jenah joinít, Bernabédih ĩ́ih dios Zeuíh wʉ̃t ĩt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. Pabloboodíh ĩ́ih biíh dios Hermeíh wʉ̃t ĩt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. Zeusboó Griego cã́acwãíh dioswã ĩ maáh, Hermesboó ĩ́ih dioswãíh naóh yapani wʉt jĩ. Pánihna, Pabloboó naóhni ã jʉmʉchah, naóh yapani Hermeíh wʉ̃t ĩt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. 13 Zeusdih ʉʉ́bhnit, ĩ wẽi wʉ̃hat mʉʉ́ tʉ́tchi jwẽ́ejdih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán mʉʉdíh en daoní Bernabédih “Zeus caá”, niíj jenah joinít, Pablowãdih jwãáát tʉ́ʉt niijná, momo jiwiwãdih cháajĩh ĩ bʉ́ʉdhni jʉ́dʉnadihbʉt tʉ́tchi jẽcna ãt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Caánboó cã́acwã biícdih wẽinit, momo jiwiwãdih Pablowãdih ãtih mao wʉ̃híhip wʉt yʉh jĩ. 14 Obohjeéhtih, Pablowã ĩ chãjatdih en wʉ́hinit, cã́acwã poómp cãtíh ñáo waadnít, nin pah ĩt wẽp niíj ñaacáp wʉt jĩ:

15 —Páant ñi chãjatdih ñi cádahaá. Jwiítbʉt yeeb pánihnit cã́acwãjeh mʉn tigaá. Jwiítdih wẽinit, ñi mao wʉ̃hca bojoó. Jwiít yeebdíh Jesúíh tʉ́ini doonádih naáwádih jwĩ jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Dios yoobát báadhni, wẽpni caá. Yeéb ñipĩ́ wẽini panihni nihcan caá. Pánihna, nin wẽpcanni, báadhcannidih ñi wẽi cádahaá. Tʉ́ʉt nʉʉmnít, báadhni Dios yoobátdih ñi jepahaá. Caán jeádih chãj, baácdihbʉt chãj, mʉjnadihbʉt chãj, nihatdih ãt chãjap wʉt jĩ. 16 Jon jã́tih Dios nihat cã́acwãdih dedé ĩ náahat pahjeh ĩ chãjachah, ãt enah boj jwʉhʉp wʉt jĩ. 17 Pánih enah bojna yʉhna, ded pah ã jʉmatdih ãt tʉ́i jʉ́ʉtʉp taga. Yeebdíhbʉt ã oyatdih jʉ́ʉtna, mahdih bʉʉgát tʉ́ʉt, jeémát pínahdihbʉt ãpĩ́ quehat tʉ́ʉtna caá. Jeémátdih wʉ̃hna, yeebdíh ãpĩ́ weñat tʉ́ʉtna caá, Pablo queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Páant ã niijíchah, momo jiwiwãdih cã́acwã wẽi mao wʉ̃híhnit, ĩt tahca bejep wʉt jĩ.

19 Cã́acwã páantjeh ĩ weñechah, Antioquía tʉ́tchidih moón, Iconio tʉ́tchidih moón judíowã biícdih jʉibínit, Pablowãdih ñʉʉ́n yee naóh péenit, “Jwiítboodíhjeh ñi joyoó”, cã́acwãdih ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant ĩ niijíchah joinít, caán tʉ́tchidih moón Pablodih mawat tʉ́ʉt niijná, jee dáhnajĩh ĩt yohop wʉt jĩ. “Jáantjeh ã wʉnah bejep be”, niíj jenah joinít, tʉ́tchi jwẽ́ejboó caandíh ĩt wái bac bejep wʉt jĩ.* 20 Páant ĩ ʉb bac bej yohochah ennit, Jesúíhwã Pablo pebh ĩt míic wáac jʉibí ñʉhʉp wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáac jʉibí ñʉhʉchah, Pablo boonit, jwʉ́ʉb ñah ñʉhnit, tʉ́tchiboó ãt jwʉ́ʉb waad béjep wʉt jĩ. Pánihna, cheibit Pablo Bernabéjĩh Listra tʉ́tchimant bac bejnit, Derbe tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ.

Pablowã ĩ jwíih bohéniji tʉ́tchinadih moondíh ĩ jwʉ́ʉb bohéát

21-22 Derbe tʉ́tchina jʉibínit, caán tʉ́tchidih moondíhbʉt Jesúíh tʉ́ini doonádih Pablowã ĩt naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah, dawá caandíh joinít, tʉ́ʉt nʉʉmnít, Jesucristodih ĩt tʉ́i jepahap wʉt jĩ. Pánihna, Derbe tʉ́tchidih moondíh bohé péanit, Listra tʉ́tchina jwʉ́ʉb jʉinít, Jesúsdih jáap jepahnitdih jwʉ́ʉb bohéna, queétdih ĩt weñanap wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Iconio tʉ́tchidihbʉt, Antioquía tʉ́tchidihbʉt jwʉ́ʉb jʉinít, Jesúsdih jáap jepahnitdih biíc yoobó ĩt teo wáacap wʉt jĩ. Caán tʉ́tchinadih jʉmnit, Jesúsdih jáap jepahnitdih bohéna, nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Yeéb yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih ñi cádahca bojoó. Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, jwiít nihatdih yeejép yapat páantjeh ã jʉmbipna caá. Páant jwiítdih ã yapachah yʉhna, Jesúsdih cádahcan, Dios ã jʉmʉpboó jwĩ jéih waadbípna caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. 23 Caán tʉ́tchina jʉmat pah Jesúsdih jáap jéihnitdih ennit, queétdih waóhnit pínahdih Pablowã ĩt ñío jwejep wʉt jĩ. Pánih ñíonit, jeémp jwʉhcanjeh ʉʉ́bhna, “Nit meemdíh jepahnitdih waóhnit pínahdih ma tʉ́i teo wáacá”, Diosdih ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ.

Pablowã Siria baácdih bóo Antioquía tʉ́tchina ĩ jwʉ́ʉb jʉyát

24 Pisidia baácdih bóo Antioquía tʉ́tchidih moondíh bohé péanit, caán baácmant jʉ̃óhnit, Panfilia baácna ĩt jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Pánih jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, jwíih bejna, bohécanjeh ĩ yapniji Perge tʉ́tchidih chãonít, caanjĩ́h moondíh Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt bohénap wʉt jĩ. 25 Pánih bohé péanit, Atalia wʉ̃t jʉmni jẽ́litdih ĩt dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. 26 Pánih dei jʉinít, johlitjĩh bejni jãáj chóodih waadnít, Siria baácdih bóo Antioquía tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb chʉ́ʉh jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Dios ã jwíih naáwát tʉ́ʉtna, queétdih teo jã́ha ʉʉ́bhnit ĩ wahni tʉ́tchinajeh mʉntih, Dios ã wʉtatjidih chãj péanit, ĩt jwʉ́ʉb jʉyʉ́p wʉt jĩ. 27 Pánih jwʉ́ʉb jʉinít, Jesúíhwãdih míic wáacat tʉ́ʉtnit, ded pah ĩ yapatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ: “Dios jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacap be. Páant ã teo wáacachah, ã wẽpatjĩh cã́acwãdih booanit, ã́ih tʉ́ini doonádihbʉt jwĩ naáwáchah, dawá joinít, ĩ jepahap be. Pánihna, judíowã nihcannitbʉt joinít, dawá ĩ tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be”, Pablowã queétdih wahnitdih ĩt niijíp wʉt jĩ. 28 Pánihna, caánboó Jesúíhwã biícdih maatápdih ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

15

Jerusalén tʉ́tchidih Jesúíhwã ĩ maáta ĩ míic wáacat

1 Biquína judíowã Judea baácmant bejnit, Antioquía tʉ́tchina ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, judíowã nihcannit Jesúíhwãdih nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Moisés jwĩ nʉowãdih ĩ́ih quehli nah yapat chóodih ĩ bóodat pínahdih ãt wʉtʉp wʉt jĩ. Páant ñi bóodcah, Diosboó yeebdíh ã tʉ́i ʉbcan niít”, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 2 Páant niijnít, queét Judea baácdih moón Pablowãdih ĩt míic jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Páant ĩ míic jʉ̃ihñʉchah, Jesúíhwãboó Pablo, Bernabé, biquína caanjĩ́h moón biícdih Jerusalén tʉ́tchina ĩt wah bojop wʉt jĩ. Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit, Jesúíhwãdih waóhnitdihbʉt Judea baácmant jʉibínit ĩ naáwátdih ĩ ʉʉ́bh joyát pínah niijná, queétdih ĩt wahap wʉt jĩ.

3 Páant ĩ wahnitji Fenicia baácna jʉí, yap jʉ̃óh, Samaria baácna ĩt jʉyʉ́p wʉt jĩ. Pánihna, caán baácnadih moón Jesúíhwãjĩh míic wáacnit, judíowã nihcannit Jesúsdih ĩ jepahatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, queét bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

4 Queét Jerusalén tʉ́tchina ĩ jʉyʉ́chah, caanjĩ́h moón Jesúíhwã, queétdih waóhnit, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit biícdih, queétdih ĩt tʉ́i wẽi jwãááp wʉt jĩ. Pánihna, Pablowã Dios ã wẽpatjĩh ded pah ĩ chãjatjidih queétdih ĩt naáwáp wʉt jĩ. Judíowã nihcannitbʉt Jesúsdih ĩ jepahatjidih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 5 Obohjeéhtih, páant ĩ niijíchah joinít, biquína Jesúsdih jepahnit fariseowã ñah ñʉhnit, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Queét judíowã nihcannitdih ĩ́ih quehli nah yapat chóodih bóodat caá náahap. ‘Moisés ã wʉtatji pah ñi chãjaá’, queétdih ñi niíj wʉtʉʉ́, ĩt niijíp wʉt jĩ.

6 Páant ĩ niijátdih míic wéheat tʉ́ʉt niijná, ã́ih doonádih Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit, Jesúíhwãdih waóhnit biícdih ĩt míic wáacap wʉt jĩ. 7 Páant maatápdih ĩ míic wéhenachah, joinít, Pedroboó ñah ñʉhnit, nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, jon ñijeéh wã jʉmʉchah, judíowã nihcannitdih Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwáchah joinít, ĩ jepahat pínah niijná, weemdíh ñíonit, Dios ã wahap jĩ.* 8 Cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátdih jéihni jʉmna, queét judíowã nihcannit jwĩ naóhni doonádih ĩ jepahatdih ãt jéihji tagaá. Pánih jéihna, ã́ihwã ã chãjatjidih jwiítdih jʉ́ʉtna, Tʉ́ini Espíritudih jwiítdih ã wʉ̃hatji pahjeh mʉntih, queétdihbʉt ã wʉ̃hʉp jĩ.* 9 Pánih wʉ̃hna, jwiítdih queétdihbʉt biíc yoobó ã chãjap jĩ. Queétbʉt caandíh ĩ jepahachah, ĩ yéejatdih ãt yohji taga. 10 Jwiít judíowã Moisés ã wʉtatjidih biíc yoobó jwĩ tʉ́i jepahcan caá. Jwĩ nʉowãjibʉt biíc yoobó ĩt jepahcap wʉt jĩ. Páant jwĩ tʉ́i jepahcah yʉhna, ¿dépanihna queét judíowã nihcannit Jesúsdih jepahnitdih yeéb biíc yoobó ñi wʉtíh? Pánih wʉtnit, Dios queétdih ã chãjatjidih ‘Yoobópdih nihcan caá’, niijná caá ñi chãjap. 11 Obohjeéhtih, jwiít nin pah jwĩ niíj jenah joiná caá: ‘Jwiítdih jĩ́gah en oinit, Dios jwĩ yéejat jíib ã peéh chãjat déeji jwĩ Maáh Jesús ã tʉ́i ʉbat pah mʉntih, bʉʉ jwʉh judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó ã tʉ́i ʉbna caá’, jwĩ niíj jenah joiná caá, Pedro ãt niijíp wʉt jĩ.

12 Páant ã niijíchah joinít, Pablowã jwʉh judíowã nihcannitjeéh jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh ded pah ĩ chãjatjidih ĩ naáwáchah, nihat laihcanjeh ĩt joí yai ñʉ́h bejep wʉt jĩ. 13 Páant ĩ naóh péanachah, Santiago jwʉh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, weemdíh ñi joi jwʉ́hʉʉ́. Yeebdíh bainí wã naáwíhna caá. 14 Dios judíowã nihcannitdih tʉ́i wẽi ennit, ã́ihwã pínahdih ã ñíwatjidih Simón Pedroboó jwiítdih ã naóh péanap be. 15 Dios naáwátdih naóh yapani, ã daacátji pahjeh tih judíowã nihcannitdih páant ãt yapap taga. Nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

16 ‘ “Davidji maáh jʉm láa, nihat ã́ihwãbʉt ĩ wʉn beedép jĩ. Pánih beednít ĩ jʉmʉchah yʉhna, tʉ́ttimah bóo láa, jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, ã́ihwã panihnitdih wã jwʉ́ʉb chãjbipna caá.

17 Páant wã chãjachah, nihat cã́acwã bita judíowã nihcannitbʉt weém ĩ Maáhdih ĩ náahbipna caá. ‘Wĩ́ihwã ñi jʉmʉʉ́’, wã niíj bidnit weemdíh ĩ jepahbipna caá”,

18 jwĩ Maáh ã niijná caá’, ãt niíj daacáp tajĩ. (Am 9.11-12)

19 “Páant ã niíj daacátjidih náhninit, weém, Santiago nin pah wã niíj jenah joiná caá: Judíowã nihcannit, Dios naáwátdih jáap jepahnitdih wái náah jʉmni jwĩ chãjat tʉ́ʉtca boj jĩíh. 20 Obohjeéhtih, queétdih nin pahjeh jwĩ niíj daác wah jĩíh: ‘Ĩ pãpnidih wẽi wʉ̃hniji jeémátdih ñi jeémpca bojoó. Ñi áa nihcannitjĩh ñi yéej chãjca bojoó. Jõp teo maonitji nʉñʉ́pwãdih ñi jeémpca bojoó. Meépdih ñi babhca bojoó’, jwĩ niíj daác wah jĩíh.* 21 Jon jã́tih, bʉʉbʉt jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉná, jwĩ chooát yeó jáap jʉmat pah, Moisés ã wʉtatjidih ĩpĩ́ bohéna caá. Nihat tʉ́tchidih moón caandíh jwĩ jéihna caá. Pánihna, weém wã niiját pahjeh tih Jesúsdih jéihnit judíowã nihcannitdih, niíj daác wahat dée caá, bita jwĩ déewã jwiítdih ĩ íijcat pínah niijná”, Santiago ãt niijíp wʉt jĩ.

Judíowã nihcannitdih ĩ daác wahat

22 Páant ã niijíchah joinít, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit, Jesúíhwãdih waóhnit, nihat Jesúíhwã biícdih, Antioquía tʉ́tchidih moondíh ĩ daácni nʉ́odih Pablowãjeéh ʉb bejnit pínah, Judas, Silasdihbʉt ĩt ñíwip wʉt jĩ. Judas ã́ih biíh wʉ̃t Barsabás wʉt jĩ. Queét Jesúsdih tʉ́i jepahnit ĩ jʉmʉchah, bita Jesúíhwã queétdih ĩt tʉ́i wẽi enep wʉt jĩ. 23 Pánih queétdih ñío péanit, nin pah ĩt niíj daacáp wʉt jĩ:

“Yeéb nihat judíowã nihcannit Jesúíhwã Antioquía tʉ́tchidih moón, Siria baácdih moón, Cilicia baácdih moondíhbʉt jwiít Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit, ã́ihwãdih waóhnit, nihat ã́ihwãbʉt, yeebdíh jwĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. 24 Biquína jwĩjeéh jʉmnit yeeb pébhna jʉibínit, yeebdíh dawá wʉtatdih ĩt jepahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih wʉtnit, yeebdíh ĩt tac bʉʉgánap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, jwiítboó queétdih jwĩ wahcah yʉhna, queétjeh bejnit, yeebdíh páant ĩt wʉtʉp taga. 25 Pánihna, jwiít nihat biíc yoobó ñi pebhna wahni pínahdih jwĩ ñíwip be. Páant jwĩ ñíonitdih jwĩ oini Pablo Bernabéjeéh jwĩ wahbipna caá. 26 Pablowã jwĩ Maáh Jesucristoíh tʉ́ini doonádih ʉ́ʉmcanjeh ĩ bohénachah, dawá láa bita queétdih ĩt pʉñʉp wʉt jĩ. ‘Ĩ mao yohíhichah yʉhna, Jesúíh tʉ́ini doonádih jwĩ naóh cádahcan niít’, ĩpĩ́ niijná caá. 27 Pánihna, jwĩ daácni nʉ́odih yeebdíh ĩ naáwát pínah niijná, Judas, Silasjĩh Pablowãjeéh ñi pebhna jwĩ wahna caá. 28 Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã teo wáacachah, ã jéihyatjĩh nin pah jwĩ jenah joiná caá: Wái náah jʉmni wʉtatdih wʉtcan, nin pahjeh jwĩ niíj wʉtbipna caá: 29 ‘Nin jwĩ́ih dios caá’, niíj jenah joí pãpnidih wẽinit, ĩ cádah cáagniji jeémátdih ñi jeémpca bojoó. Meépdih ñi babhca bojoó. Jõp teo maoni nʉñʉ́pwãdihbʉt ñi jeémpca bojoó. Ñi áa nihcannitjĩh ñi yéej chãjca bojoó. Nin jwĩ wʉtatdih jepahna, ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Páant bóojeh tigaá yeebdíh jwĩ wʉtʉp”, ĩt niíj daacáp wʉt jĩ.

30 Caán nʉ́odih daác péanit, Antioquía tʉ́tchina bejnitdih ĩ wʉ̃hat tʉ́ttimah, queétboó bejna, Antioquía tʉ́tchina ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Jesúíhwãdih míic wáacat tʉ́ʉtnit, Jerusaléndih moón ĩ daác wahni nʉ́odih ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 31 Páant ĩ wʉ̃hni nʉ́odih míic en naóhna, tʉ́inijeh ĩ wʉtʉchah joinít, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. 32 Judas Silasjĩh Dios naáwátdih naóh yapanit jʉmna, Jesúíhwãdih Dios naáwátdih ĩt tʉ́i bohénap wʉt jĩ. Páant ĩ bohénachah joinít, Jesúíhwãboó bʉ́dí wẽinit, Jesúsdih chah ĩt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. 33 Judas Silasjĩh caanná maatápdih jʉmnitji caanjĩ́h moondíh ĩ cádah jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Ñi tʉ́i bejeé”, Antioquía tʉ́tchidih moón queétdih ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, Judaswãdih wahnitji Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ĩt tʉ́yat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, Judasjeh ãt jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. 34 Obohjeéhtih, Silasboó biíh jwʉ́ʉb jenah joinít, Antioquía tʉ́tchidih ãt chãwáp wʉt jĩ. 35 Pablo Bernabébʉt caán tʉ́tchidih ĩt chãwáp wʉt jĩ. Pánihna, queét, dawá bita biícdih Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt bohénap wʉt jĩ.

Chéneji Pablo tʉ́ini doonádih naóh jibidih ã bejat

36 Tʉ́ttimah, Antioquía tʉ́tchidih maatápdih jʉmniji Pablo Bernabédih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Chóbe, nihat tʉ́tchinadih moón jwĩ jwíih naóhnitjidih jwĩ táoh en jibjĩh, páant mʉntih, ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã niijíchah joinít, Bernabéboó Juan Marcosdih ĩjeéh ãtih ʉb bejíhip wʉt yʉh jĩ. 38 Caánboó ĩ jwíih jibichah, ĩjeéh Panfilia baácna jʉibíniji yʉhna, biíc yoobó nihcan, ãt jwʉ́ʉbah jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Caán biíc yoobó ã nihcatdih enniji, Pablo caandíh chéneji ãt ʉb bejíhcap wʉt jĩ.* 39 Páant ã ʉb bejíhcah enna, Bernabé Pablojĩh queétjeh tʉbit míic niijnít, ĩt míic cádahap wʉt jĩ. Pánihna, Bernabéboó Chipre wʉ̃t jʉmni quewana Juan Marcosdih ãt nʉmah chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. 40 Pabloboó Silasdih ã chéen pínahdih ñíonit, ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Pánihna, ĩ bohénadih bejat pínah jã́tih, “Paá, queétdih en daonít, ma tʉ́i teo wáacá”, Jesúíhwã ĩt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Páant ĩ ʉʉ́bát tʉ́ttimah, Pablo Silasjĩh ĩt bejep wʉt jĩ. 41 Pánih bejnit, Siria baácna Cilicia baácnabʉt jʉibínit, caanjĩ́h moón Jesúíhwãdih jwʉ́ʉb bohéna, queétdih ĩt tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ.

16

Timoteo Pablowãjeéh ã bejat

1 Cilicia baácmant Derbe tʉ́tchina jʉibí, yap bej, Listra tʉ́tchina Pablowã ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, Timoteo wʉ̃t jʉmnidih ĩt jwãááp wʉt jĩ. Ã íin judío wili, ã íip Griego cã́ac wʉt jĩ. Timoteo, ã íin biícdih Jesúsdih jepahnit wʉt jĩ. 2 Listra tʉ́tchidih moón, Iconio tʉ́tchidih moonbʉ́t Jesúíhwã “Timoteo tʉ́i chãjni caá”, ĩpĩ́ niijíp wʉt jĩ. 3 Páant ĩ niijíchah joinít, Pablo Timoteodih ãt nʉmah bejíhip wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán baácdih moón judíowãboó “Timoteo íip Griego cã́ac caá”, ĩ niijíchah joinít, judíowã ĩ íijcat pínah niijná, Pablo Timoteodih quehli nah yapat chóodih ãt bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 4 Pánihna, Pablo Silasjĩh Timoteodih nʉmah jibna, ded ĩ jʉibíni tʉ́tchidih moondíh Jerusalén tʉ́tchidih moón Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit, Jesúíhwãdih waóhnitbʉt ĩ daác wahni nʉ́ojidih ĩt en naáwáp wʉt jĩ, caandíh ĩ jepahat pínah niijná. 5 Páant ĩ naáwáchah, Jesúíhwã caandíh chah ĩt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Pánihna, queét yeó jáap jʉmat pah chah ĩt dao béjep wʉt jĩ.

Pablo Macedonia baácdih bóodih ã oo jʉ́mat

6 Tʉ́ini Espíritu Asia baácboó queétdih Dios naáwátdih bohénadih ãt bejat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Páant ã wahcah, queét Frigia baácdih, Galacia baácdih moondíhjeh ĩt bohé jibip wʉt jĩ. 7 Pánih jib bejna, Misia baácna jʉibínit, Bitinia baácna ĩt bejíhip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu queétdih caánboó ãt bejat tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. 8 Páant caanná ã wahcah, Misia baácdih yap bej, Troas jẽ́litna ĩt dei jʉibínap wʉt jĩ. 9 Caanná dei jʉibínit, ʉ̃ona, Pablo nin pah ãt oo jʉ́mʉp wʉt jĩ: Macedonia baácdih bóo ã pebh ñʉhʉchah, ãt enep wʉt jĩ. “Jwiít Macedonia baácdih moondíh ma teo wáac jʉ̃ʉ́wʉ́”, Pablodih ãt niíj bidip wʉt jĩ. 10 Pánih oo jʉ́mniji jáanit, jwĩ́ih bií déedih ámoh péa, Macedonia baácna jwĩ bejep jĩ. “Dios caán baácna ã́ih tʉ́ini doonádih jwiítdih naáwát tʉ́ʉtna caá ã chãjap”, jwĩ niíj jéihyep jĩ. Weém Lucasbʉt ĩjeéh wã bejep jĩ.

Pablowã Silas biícdih Filipos tʉ́tchiboó ĩ jʉmat

11 Troas tʉ́tchimant Macedonia baácna bejat tʉ́ʉt niijná, jẽ́litna dei jʉibínit, johlitjĩh bejni bʉ́dí jãáj chóodih waadnít, Samotracia wʉ̃t jʉmni quewadih jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. Biíh yeó jáap Neápolis tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. 12 Pánih jʉibí, caán tʉ́tchidih yap bejnit, Filipos tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ. Caán tʉ́tchi Roma tʉ́tchidih moón ĩ jʉí jʉmni tʉ́tchi, Macedonia baácboó jwíih jʉmni tʉ́tchi tajĩ. Oboh jʉmni tʉ́tchi ãt nihcap tajĩ. Caanná maatápdih jwĩ jʉmʉp jĩ. 13 Judíowãíh chooát yeó jáapdih caán tʉ́tchimant bac bejnit, mʉj jwẽ́ejna jwĩ jʉibínap jĩ. Caanjĩ́h Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, judíowã ĩpĩ́ míic wáacap tajĩ. Caanjĩ́h jʉibí chʉ́ʉdnit, wáac jʉinít yaádhdih Jesúíh tʉ́ini doonádih jwĩ naáwáp jĩ. 14 Biíc wili jwiítdih joiníh, Tiatira tʉ́tchidih bóli Lidia wʉ̃t jʉmnih mi jʉmʉp jĩ. Caánt bʉ́dí jíib jʉmni yéguehdih jíib chãjnih, judío wili nihcan yʉhna, Diosdih tʉ́i wẽinih mi jʉmʉp yʉh jĩ. Obohjeéhtih Jesúíh doonádih mit joi jwʉ́hcap tajĩ. Pánihna, Pablo Jesúíh doonádih ã naáwáchah, tʉ́i jepahíhatdih Dios caántdih ãt wʉ̃hʉp tajĩ. 15 Páant mi jepahachah, caántdih miíh mʉʉdíh moón biícdih Pablowã ĩ daabánap jĩ. Daabá péanachah, nin pah jwiítdih mi niijíp jĩ:

—‘Caántboó Jesúsdih tʉ́i jepahnih caá’, niíj jenah joiná, wãjeéh jʉ̃óhnit, wĩ́ih mʉʉ́boó ñi chão jwʉ́hʉʉ́, jwiítdih mi niijíp jĩ.

Páant mi niijíchah joinít, miíh mʉʉná jwĩ chãwáp jĩ.

Pablowãdih nemat mʉʉ́boó ĩ nemat

16 Biíh yeó jáapdih Diosdih ʉʉ́bát pebhboojéh mʉntih jwĩ jwʉ́ʉb bejechah, nemép jʉmnih jwiítdih mi jwãááp jĩ. Caánt teo wʉ̃hnih jʉmna, “Meemdíh nin pah ã yapbipna caá”, cã́acwãdih niíj naóhna, mi maátadih bʉ́dí mit jíib teo wʉ̃hʉp tajĩ. 17 Pánihna, jwiít Pablo biícdih jwĩ bejechah, nin pah mi niíj ñaác ñʉʉ́n péenap jĩ:

—Nit Dios chah wẽpnidih teo wʉ̃hnit caá. Jwiít iiguípna jwĩ bejat déedih ded pah Dios jwiítdih ã tʉ́i ʉbat pínahdih ĩ naóhna caá, mi niíj ñaác péenap jĩ.

18 Maatápdih caandíh páant mi niíj tac bʉʉgá péena, Pablodih ã tʉ́i naáwát dée mi bojcap jĩ. Páant mi niíj ñaacáchah joí chʉʉnít, Pablo tac pʉ́ʉd ennit, nemépdih nin pah ã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ:

—Jesucristo ã wẽpatjĩh meemdíh wã wʉtna caá. Caántdih cádahnit, ma bac bejeé, ã niijíp jĩ.

Páant ã niijíchahjeh, nemép ãt bac bejep tajĩ.

19 Páant ã bacat tʉ́ttimah, caánt mi jíib teo wʉ̃hat ã bʉʉdʉ́chah ennit, mi maátaboó bʉ́dí íijnit, Pablo, Silasdihbʉt ĩ tewep jĩ. Teonit, caán tʉ́tchi tac yoóbó jʉʉ́hna ĩ ʉb bejep jĩ. 20 Pánih ʉb jʉibínit, peéh chãjat tʉ́ʉtnit pebhna jwejnit, nin pah ĩ niíj naóh yacap jĩ:

—Nit judíowã jwĩ́ih tʉ́tchidih moondíh tac bʉʉgánadih ĩt jʉ̃ʉ́wʉ́p taga. 21 Queét jwĩ nʉowã ĩ wʉtatdih cádahat tʉ́ʉtnit, biíh wʉtatdih naóhna caá ĩ chãjap. Jwiít Roma tʉ́tchidih moón maáhdih jepahnit jʉmna, nit ĩ naáwátboodíh jwĩ jéih jepahcan caá, ĩ niijíp jĩ.

22 Páant ĩ niijíchah joinít, dawá Pablowãdih ĩ íijip jĩ. Pánihna, peéh chãjat tʉ́ʉtnitboó Pablowãíh yégueh chóodih yeo wáyat tʉ́ʉtnit, máa nahnajĩh queétdih ĩ pʉñat tʉ́ʉtʉp jĩ. 23 Páant queétdih ĩ pʉ̃i péanachah, nemat mʉʉ́boó ĩ nemat tʉ́ʉtʉp jĩ. Ĩ nemat tʉ́ttimah, nemat mʉʉ́boó en daonídih ĩ tʉ́i en dawát tʉ́ʉtʉp jĩ. 24 Páant ĩ wʉtʉchah, caán mʉʉdíh en daoníboó péeni tólihna queétdih ãt nemep wʉt jĩ. Pánih nemnit, máa naanájĩh ĩ́ih wʉ́ʉnadih ãt nah chéwep wʉt jĩ.

25 Chei tac yoób Pablo Silasjĩh Diosdih ʉʉ́bhnit, ĩt wẽi ewep wʉt jĩ. Páant ĩ wẽi ewechah, bita nemat mʉʉ́boó jʉmnitbʉt ĩt joyóp wʉt jĩ. 26 Páant ĩ wẽi ewechahjeh, caán mʉʉ́ tʉbit méménachah, nihat jẽcna ãt waát beed béjep wʉt jĩ. Nemat mʉʉ́boó jʉmnitdih ĩ chéwatji tõpnabʉt ãt jwã́at beed béjep wʉt jĩ. 27 Páant ã yapachah ennit, queétdih wapniboó “Nin nemat mʉʉ́boó jʉmnit inát jweiná caá. Ĩ jweyéchah, wã maáta weemdíh ĩ peéh maobipna caá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joinít, ã́ih íibat naadíh jwã́at wáinit, ãt míic jwã́aguíhip wʉt yʉh jĩ. 28 Obohjeéhtih, ã míic jwã́aguíhichah ennit, Pabloboó caandíh nin pah ãt niíj ñaác ejep wʉt jĩ:

—Meemjéh ma míic jwã́agca bojoó. Jwiít nihat jwĩ jʉmna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

29 Páant ã niijíchah joinít, queétdih wapniboó “Jií jʉ̃ʉ́wʉ́, jií jʉ̃ʉ́wʉ́”, ãt niíj ejep wʉt jĩ. Queét pebhna ñáo ñah bej, méménit, Pablo Silas ĩ́ih jítcha pebh ãt páah yoh ñajap wʉt jĩ. 30 Pánihna, queétdih ʉb bac bejnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jesúíh jʉmíhna, ded pah tigaá wã chãjbi? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

31 —Jwĩ Maáh Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, ma jepahaá. Ma déewãbʉt caandíh ĩ jepaha naáh. Páant ñi jepahachah, yeéb iiguípna bejnit déejidih Diosboó ã tʉ́i ʉbbipna caá, Pablowã caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.

32-33 Chei tac yoobjéh Pablowã Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩ naóh péanachah, queétdih wapni ã́ih mʉʉná ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Caanná nʉmah jʉibínit, ĩ pʉñatji yahwítnadih ãt chocop wʉt jĩ. Ã choc péaat tʉ́ttimah, Jesúsdih caán ã déewã biícdih ĩ jepahachah, queétdih Pablowã ĩt daabánap wʉt jĩ. 34 Ĩ daabáát tʉ́ttimah, queétdih wapniji Pablowãdih jeémát ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán ã déewã biícdih Jesúsdih jepahnit, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ.

35 Baabáchah, tʉ́tchidih moón maátaboó Pablowãdih ĩ watat pínah niijná, soldadowãdih nemat mʉʉná ĩt wahap wʉt jĩ. 36 Páant ĩ bacaat tʉ́ʉtatdih joinít, Pablowãdih wapniji queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maáta yeebdíh ĩt bacaat tʉ́ʉtʉp wʉt be. Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh, ñi bac bejeé, ãt niijíp wʉt jĩ.

37 Páant ã bacaíhatdih joinít, Pabloboó soldadowãdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Jwiít jwĩ yéej chãjcan be. Jwiítdih naóh yacnit ĩ niiját pah biíh niíj naóhni ã wihcah yʉhna, ñi peéh chãjachah, yoobópdih nihcan be. Obohjeéhtih, jwiít Roma baácdih moón jwĩ jʉmʉchah yʉhna, jwiítdih queét maátaboó cã́acwã ĩ enepdih ĩ pʉñat tʉ́ʉtʉp be. Pʉ̃i péanit, nemat mʉʉ́boó ĩ nemep be. Pánihna, jwiítdih ĩ yéej chãjatjidih tíicnit, ¿bʉʉ cã́acwã ĩ encah niít, ĩ bacaíhip? Queét maátajeh tih jwiítdih bacanadih ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh, ãt niijíp wʉt jĩ.

38 Páant ã niijíchah joinít, soldadowãboó maátadih naáwádih ĩt bejep wʉt jĩ. Pablo Silasjĩh Roma baácdih moón ĩ jʉmatdih jéihna, maátaboó queétdih ĩ pʉñatji peéh chãjat pínahdih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. 39 Pánihna, queét Pablowã pebh jʉibínit, nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ: “Yeebdíh jwĩ yéej chãjap be. Chéneji páant jwĩ jwʉ́ʉb chãjcan niít”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niíj péa, queétdih nʉmah bac bejnit, maáta ĩ́ih tʉ́tchimant ĩt bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 40 Páant ĩ niijíchah joinít, Pablo Silasjĩh nemat mʉʉmánt bac bejnit, Lidiaíh mʉʉná ĩt bejep tajĩ. Caanná jʉibínit, Jesúíhwã biícdih ĩ míic wáacap jĩ. Pánih míic wáacnit, “Jesúsdih péena, ñi cádahca bojoó”, queétdih ĩ niíj wẽp naáwáp jĩ. Páant niíj péanit, Pablo Silasjĩh Filipos tʉ́tchimant ĩ bejep jĩ.

17

Tesalónica tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ĩ íijat

1 Pánih Filipos tʉ́tchimant bejnit, Anfípolis tʉ́tchidih yap bej, Apolonia tʉ́tchidihbʉt yap bej, Tesalónica tʉ́tchina queét ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Caanjĩ́h judíowã ĩ míic wáacat mʉʉ́ ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 2 Pánihna, judíowãíh chooát yeó jáap jʉmat pah ĩpĩ́ bejat dée pah Pablowã judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, tres semanas chooát yeó jáap jʉmat pah Dios naáwátdih caanjĩ́h moondíh Pablo ãt bohénap wʉt jĩ. 3 Pánih bohéna, nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Jwiít judíowã, jwĩ pã́ini, Dios ã wahni Cristo yeejép ã yapat pínah, ã wʉnat pínah, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdihbʉt jon jã́tih moón Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt daacáp tajĩ. Wã naóhni Jesúsboó Dios ã wahni Cristo ã jʉmna caá. Caán caá jwĩ pã́ini, ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Páant ã niijíchah joinít, biquína caanjĩ́h moón judíowã, dawá Griegowã Diosdihjeh wẽinit, caán tʉ́tchidih moón maáta yaádhbʉt caandíh joinít, “Yoobópdih tigaá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, Pablowãdih ĩt péenap wʉt jĩ. 5 Obohjeéhtih, judíowã maátaboó ĩjeéh péenachah ennit, bʉ́dí ĩt íijip wʉt jĩ. Pánih íijna, dawá yeejépwãdih bid bojnit, nin pah ĩt niiját tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ: “ ‘Nit yeejép chãjna caá ĩ chãjap’, ñi niíj ñaacá”, queétdih ĩt niíj jac wʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, caán tʉ́tchidih moonbʉ́t Pablowãdih ĩt íijip wʉt jĩ. Pánihna, judíowã ĩ maáta Jasón wʉ̃t jʉmniíh mʉʉná jʉibínit, cã́acwãdih wʉ̃híhna, Pablowãdih ĩt bidip wʉt jĩ. 6 Obohjeéhtih, queétdih bid jʉicán, Jasónboodíh, bita Jesúíhwãdihbʉt ĩt teo wái bac bejep wʉt jĩ. Pánih teo wái bac bejnit, tʉ́tchidih moón maáta pebhna ʉb jʉibínit, nin pah ĩt niíj naóh yacap wʉt jĩ:

—Pablowã nihat baácdih moondíh ĩt tac bʉʉgánap wʉt be. Pánihna, bʉʉ jwĩ́ih tʉ́tchidihbʉt tac bʉʉgánadih ĩ jʉiná caá. 7 Nin Jasón queétdih ã́ih mʉʉná ãt waadát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Queét Roma tʉ́tchidih bóo jwĩ maáh César ã wʉtatdih yap yohnit, ‘Biíh maáh, Jesús caá ã wʉ̃t’, niijnít, jwĩ maáh ã wʉtatdih jwiítdihbʉt ĩ yap yohat tʉ́ʉtna caá, ĩt niíj naóh yacap wʉt jĩ.

8 Páant ĩ niíj naóh yacachah joinít, nihat cã́acwã ĩ maáta biícdih tʉbit ĩt íijip wʉt jĩ. 9 Obohjeéhtih, queétdih ĩ nemcat pínah niijná, Jasón, ãjeéh jʉmnitbʉt caán tʉ́tchidih moón maátadih dinero ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ.

Pablo Silasjĩh Berea tʉ́tchina ĩ jʉibíát

10 Caan chéijeh waícanjeh Berea tʉ́tchina Jesúíhwã Pablowãdih ĩt wahap wʉt jĩ. Caanná jʉibínitji judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná ĩt waadáp wʉt jĩ. 11 Tesalónica tʉ́tchidih moón ĩ jenah joyátjidih Berea tʉ́tchidih moónboó Jesúíh doonádih chah tʉ́i joinít ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩ joyát tʉ́ttimah, “¿Yoobópdih niít?” niíj jéihíhna, yeó jáap jʉmat pah jon jã́tih moón Dios naáwátdih ĩ daacátjidih ennit, ĩt míic bohénap wʉt jĩ. 12 Pánih bohéna, judíowã, Griegowã neoná, maáta yaádh biícdih, dawá Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ. 13 Obohjeéhtih, Pablo Berea tʉ́tchidih moondíhbʉt Dios naáwátdih ã bohéát doonádih joinít, Tesalónica tʉ́tchidih moón judíowã ĩ maáta caanná ĩt ñʉʉn béjep wʉt jĩ. Caanná ñʉʉ́n jʉibínit, Berea tʉ́tchidih moondíh tac bʉʉgána, ĩ yee naáwáchah joinít, Pablowãdih ĩt íijip wʉt jĩ. 14 Páant ĩ íijichah ennit, Pablodih bʉ́dí mʉj jẽ́litna waícanjeh Jesúíhwã ĩt nʉmah dei bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih Silas Timoteojĩh Berea tʉ́tchidih ĩt chãwáp wʉt jĩ. 15 Pánihna, caán jẽ́litmant Pablodih Atenas tʉ́tchina bʉ́dí jãáj chóojĩh ĩt nʉmah chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Pánih chʉ́ʉh jʉibínitji, Berea tʉ́tchiboó ĩt jwʉ́ʉb aab béjep wʉt jĩ, páant mʉntih. “Waícanjeh bejnit, Pablodih ñi pej jʉm bií”, Silas Timoteodihbʉt ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant Pablo queétdih ãt niiját tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

Pablo Atenas tʉ́tchidih ã jʉmat

16 Pablo Atenas tʉ́tchina jʉibínit, Silas Timoteodihbʉt ãt páñap wʉt jĩ. Pánih pã́ina, caán tʉ́tchidih ãt táoh jib bejep wʉt jĩ. Pánih táoh jib bejna, caán tʉ́tchidih moón ĩ pãp cáagnitdih “Jwĩ́ih dios caá”, ĩ niijíchah jéihnit, dawá ã jʉmatdih enna, Pablo tʉbit ãt jĩ́gahap wʉt jĩ. 17 Pánih jĩ́gahnit, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, judíowã, judíowã nihcannit yʉhna, Diosdih wẽinitjĩhbʉt ãt míic wéhenap wʉt jĩ. Yeó jáap jʉmat pah Pablo caán tʉ́tchi tac yoóbó jʉʉ́hna en jibnitjĩhbʉt ãt míic wéhenap wʉt jĩ. 18 Biquína Epicureowã ĩ jenah joyátdih bohénit, bita Estoicowã ĩ jenah joyátdih bohénitbʉt Pablojĩh ĩt míic wéhenap wʉt jĩ.

—¿Nin wéheat beedcánni ded pah tigaá ã niíj wéhe? queét ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

Pánihna, Pablo ded pah Jesús ã jʉmatjidih, ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátjidihbʉt ã naáwáchah joinít,

—Caánboó biíh diosnadih naóhna caá ã chãjap, ĩt niijíp wʉt jĩ.

19 Tʉ́ttimah, queét ĩpĩ́ míic wáac jʉibí wéhenapboó, Areópago wʉ̃t jʉmʉpna Pablodih ĩt nʉmah bejep wʉt jĩ.

—Ma jáap bohéátdih jwĩ jéihíhna caá. 20 Jwĩ joíca naáh doonádih ma naáwáchah, jwĩ joííhna caá, queét Pablodih ĩt niijíp wʉt jĩ. 21 Nihat Atenas tʉ́tchidih moón, biíh baácmant jʉ̃óhnit caán tʉ́tchidih jʉmnitbʉt, yeó jáap jʉmat pah jáap bohéátdih ĩpĩ́ míic wéheíhip wʉt jĩ. Pánih jéihíhnit jʉmna, Pablo ã naáwátdihbʉt ĩt joííhip wʉt jĩ.

22 Pánihna, Pablo Areópago wʉ̃t jʉmʉpboó ñah ñʉhnit, caánboó wáac jʉibínitdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

“Atenas tʉ́tchidih moón, dawá pãpnitdih yeéb bʉ́dí wẽinit, ñi ʉʉ́bátdih wã jéihna caá. 23 Nin ñíih tʉ́tchidih dawá ñi pãp cáag wẽinitdih wã táoh enep be. Pánih en jibna, yeéb ñi wẽinit cãtíh, biícdih nin pah ñi niíj daacátjidihbʉt wã enep be. “Wʉ̃t jwĩ jéihca naáh dios caá”, ñit niíj daacáp tabe. Yeéb caandíh jéihcan yʉhna, caandíh ñi wẽina caá. Pánihna, caán ñi jéihca naáhdih yeebdíh naáwát tʉ́ʉt caá wã chãjap.

24 “Caán Dios nihat baácdih chãj, nihat baácboó jʉmnidihbʉt ãt chãjap tajĩ. Pánihna, nihat jeáboó jʉmnit, baácboó jʉmnitbʉt ĩ maáh caá. Cã́acwã ĩ chãjni mʉʉdíh jʉmni nihcan caá. 25 Caán jwiítdih báadhdat tʉ́ʉtni, caolih wáyat tʉ́ʉtni, nihat biíh pah bóo chãj wʉ̃hni jʉmna, jwiít jwĩ teo wáacatdih ã náahcan caá. Caán moh yéejni nihcan caá.*

26 “Newé pínahdih caán Dios ãt jwíih chãjap wʉt jĩ. Caanjĩ́h nihat baácdih moondíhbʉt ãt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, nihat baácboó jwiítdih ãt jwejep wʉt jĩ. ‘Nin pah bólih maatápdih ã báadh jwʉhbipna caá’, jwiítdih Dios ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 27 ‘Queét weemdíh bidnit, ĩ jwãáhbipna caá’, Dios ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Dios yʉʉ́p ã jʉmcan caá. Jwĩjeéh tigaá ã jʉmʉp. 28 Nin pah biíh ãt niíj daacáp tajĩ: ‘Caandíh míic wéhenit pínah jwiítdih ãt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, jwĩjeéh ãpĩ́ jʉmna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ. Jon jã́tih moón ñi déewãbʉt ‘Jwiít Dios weh caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ. 29 Pánihna, ‘Jwiít Dios weh caá’, niíj náhnina, oro, plata, jeejĩ́h yeéb ñi jenah joyátjeh ñi chãjnidih ‘Jwĩ́ih dios caá’, niíj jenah joyátdih ñi cádahaá. 30 Jon jã́tih moón Diosdih jéihcannit jʉm jwʉhna, ĩ yéej chãjachah yʉhna, Dios ãt peéh chãj jwʉhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ láa nihat baácdih moón ĩ yéej chãjatdih ãt cádahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 31 Tʉ́ttimah, Dios ã jenahni yeó jáapdih nihat baácdih moón tʉ́initdih, yeejépwãdihbʉt ded pah ĩ chãjatji jíib ã jíib chãjbipna caá. Pánih chãjni pínahdih Jesúsdih Dios nin baácboó ãt wahap wʉt jĩ. Jesús wʉnnidih yʉhna, ãt jwʉ́ʉb booanap tajĩ. Pánih booana, ‘Ded pah cã́acwã ĩ chãjatji jíib nin wã booani ã tʉ́i jíib chãjbipna caá’, Dios cã́acwãdih ãt niíj jéihyanap wʉt jĩ”, Pablo Atenas tʉ́tchidih moondíh ãt niijíp wʉt jĩ.*

32 Páant cã́acwã ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wátjidih ã wéhenachah joinít, biquína Pablodih ĩt deoh naáwáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bitaboó nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—Chéneji caandíh ma naáwáchah, jwĩ jwʉ́ʉb joííhna caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

33 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, ĩ míic wáacapmant Pablo ãt bejah bojop wʉt jĩ. 34 Daocánnit Jesúsdih jáap jepahnit, caán biícdih ĩt péenap wʉt jĩ. Biíc newé, Dionisio wʉ̃t jʉmni, Areópagodih maátajeéh jʉmni, Jesúsdih ãt jepahap wʉt jĩ. Biíc wili Dámaris wʉ̃t jʉmnih, bitabʉt Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ.

18

Pablo Corinto tʉ́tchiboó ã jʉmat

1 Tʉ́ttimah, Pablo Atenas tʉ́tchiboó jʉmniji Corinto wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina ãt bejep wʉt jĩ. 2 Caanná jʉibínit, judío cã́ac Aquila wʉ̃t jʉmnidih ãt jwãááp wʉt jĩ. Roma tʉ́tchidih moón ĩ maáh Claudio Roma tʉ́tchiboó jʉmnit judíowãdih ã bejat tʉ́ʉtʉchah, Aquilaboó yad Priscilajĩh bejnit, Corinto tʉ́tchina jã́tih ĩtát jʉibínap wʉt jĩ. Aquila Ponto wʉ̃t jʉmni baácdih bóo wʉt jĩ. Pánihna, queét Corinto tʉ́tchidih ĩ jʉmʉchah, Pablo queét pebhna enedih jʉibínit, ĩjeéh ãt chãwáp wʉt jĩ. 3 Aquilawã nʉñʉ́pwã chóojĩh mʉʉdíh teo jíib chãj wʉ̃hnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pablobʉt caán déedih teoni jʉmna, ĩjeéh ãt tewep wʉt jĩ. 4 Pablo chooát yeó jáap jʉmat pah, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná jʉibínit, queét Jesúsdih ĩ jepahat pínah niijná, judíowã, judíowã nihcannitdihbʉt Dios naáwátdih ãt naáwáp wʉt jĩ.

5 Silas Timoteojĩh Macedonia baácmant Corinto tʉ́tchina ĩ jʉibínachah, Pablo yeó jáap jʉmat pah judíowãdih Dios naáwátdih ãt naáwáp wʉt jĩ. “Jesús caá jwiít judíowã jwĩ pã́ini, Dios ã wahni”, ãpĩ́ niijíp wʉt jĩ. 6 Páant ã niíj bohénachah, judíowã caandíh ĩt joííhcap wʉt jĩ. Pánih joííhcan yap yohnit, caandíh ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Páant ĩ joííhcatdih enna, queétdih ã cádahatdih jʉ́ʉtna, Pablo ã́ih jih bóo yégueh chóodih tóo dʉgnit, ãt ñéenc mao jéenanap wʉt jĩ. Pánih chãjnit, queétdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Yeéb ñi yap yohatji jíib iiguípna ñi bejbipna caá. Pánihna, bʉʉ judíowã nihcannitdih Jesúíh doonádih naáwádih wã bejbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

7 Páant niíj péanit, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉmánt bac bejnit, Tito Justo wʉ̃t jʉmniíh mʉʉná ãt waád jʉibínap wʉt jĩ. Caán judío nihcan yʉhna, Dios yoobátdih wẽini wʉt jĩ. Ã́ih mʉʉ́ judíowã ĩ míic wáacat mʉʉ pébh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 8 Crispo wʉ̃t jʉmni, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉdíh bóo maáhji, ãjeéh bóli, ã wehbʉt, Jesúsdih ĩt jepahap wʉt jĩ. Pánihna, dawá Corinto tʉ́tchidih moón Pablo ã naáwátdih joinít, Jesúsdih ĩ jepahachah, ĩpĩ́ daabánap wʉt jĩ. 9-10 Biíc chei ʉ̃ocanjeh, Pablo oo jʉ́mat déedih ã enechah, Jesús caandíh jígohnit, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ. “Majeéh wã jʉmna caá. Nin tʉ́tchidih moón dawá wĩ́ihwã ĩ jʉmna caá. Pánihna, bita meemdíh yeejép ĩ chãjíhichah yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh, wã naáwátdih ma naóh cádahca bojoó. Páantjeh ma jʉmah bojca bojoó”, ãt niijíp wʉt jĩ. 11 Páant ã niijíchah joinít, biíc jópchi tʉ́i beéd, biíh jópchi tac yoób caanjĩ́h moondíh Dios naáwátdih Pablo ãt naóh jʉmʉp wʉt jĩ.

12 Caán tʉ́tchidih Pablo ĩjeéh ã jʉm jwʉhʉchah, Galión wʉ̃t jʉmni, Acaya baácdih moón maáh ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán láa judíowã ĩ maáta nihat biíc yoobó jenah joinít, Pablodih naóh yacat tʉ́ʉt niijná, Galión pebhna caandíh ĩt ʉb jʉibínap wʉt jĩ. 13 Pánih ʉb jʉibínit, Galióndih nin pah ĩt niíj yee naóh yacap wʉt jĩ:

—Ninboó cã́acwã ded pah Diosdih ĩ weñat pínahdih bohéna, Moisés ã wʉtatjiboodíh ã jepahat tʉ́ʉtcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.

14 Páant ĩ niíj yee naáwáchah joinít, Pablo ã naáwíhichahjeh, Galiónboó judíowãdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Nin jwiít Roma baácdih moón jwĩ maáta ĩ wʉtatdih yap yohni ã jʉmʉchah nihna, yeebdíh wãta jepah tagaá. 15 Obohjeéhtih, yeéb judíowã ñi wʉtatboodíh caán yap yohni ã jʉmʉchah, ñíih pínahjeh caá. Caandíh wã jéihcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant niijnít, queét naóh yacnitdih ã́ih tólihmant ãt bacanap wʉt jĩ. 17 Páant ã bacanachah, Sóstenes, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉdíh bóo maáhdih teonit, Galión ã enepdih caandíh ĩt pʉñʉp wʉt jĩ. Páant ĩ pʉñʉchah enna yʉhna, Galión ãt enah bojop wʉt jĩ.

Pablo Antioquía tʉ́tchina ã jwʉ́ʉb bejat

18 Páant ĩ niíj naóh yacat tʉ́ttimah, Pablo Corinto tʉ́tchiboó maatápdih jʉmniji “Wã bejna caá”, niijnít, Jesúíhwãdih ãt cádah bejep wʉt jĩ. Páant niíj péa bejna, Aquila Priscilajĩh Siria baácna chʉ́ʉh bejat tʉ́ʉt niijná, Cencrea wʉ̃t jʉmni jẽ́litdih ĩt pʉ́ʉd dei bejep wʉt jĩ. Pánihna, jãáj chóodih ĩ waadát pínah jã́tih, judíowã ĩpĩ́ chãjat pah, Pablo Diosdih ã naáwátjidih péanit, ãt jwʉ́ʉb waó bojat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 19 Pánih boja péanit, queét Éfeso tʉ́tchina ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Caanná chʉ́ʉh jʉibínit, Aquila Prisciladihbʉt Pablo ãt cádahap wʉt jĩ. Pánih cádahnit, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná ãt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, míic wáacnit judíowãjĩh ded pah Jesús ã jʉmatdih ãt míic wéhenap wʉt jĩ. 20 Páant ĩ míic wéheat tʉ́ttimah, caandíh ĩjeéh ĩt chãwát tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “Ñijeéh wã jéih chãocán caá. 21 Dios ã náahachah, wã jwʉ́ʉb jʉ̃óhbipna caá”, queétdih Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant niíj péanit, Éfeso tʉ́tchimant ãt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. 22 Pánihna, Cesarea tʉ́tchina chʉ́ʉh jʉibí, aab béj, Jerusalén tʉ́tchina ãt aáb jʉibínap wʉt jĩ. Caanná aáb jʉibínit, caanjĩ́h moón Jesúíhwã míic wáacnitdih ded pah ã chãjatjidih naóhnitjeh, Antioquía tʉ́tchina ãt yap bejep wʉt jĩ.

23 Pánihna, maatápdih caanjĩ́h jʉmniji Galacia baácdih, Frigia baácdih ãt jwʉ́ʉb jib bejep wʉt jĩ, páant mʉntih. Caán baácnadih moón Jesúíhwãdih ã jwʉ́ʉb bohénachah, chah Jesúsdih ĩt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ.

Apolos Éfeso tʉ́tchidih moondíh Dios naáwátdih ã bohéát

24 Pablo Galacia baácdih, Frigia baácdihbʉt ã bohé jibichah, Apolos wʉ̃t jʉmniboó, judío cã́ac Alejandría tʉ́tchidih bóo, Éfeso tʉ́tchina ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caán Apolos tʉ́i naóhni jʉmna, Dios naáwátdih jon jã́tih moón ĩ daacátjidih tʉ́i jéihnibʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 25 Biíh caandíh Jesúíh tʉ́ini doonádihbʉt ãt bohénap wʉt jĩ. Pánihna, bʉ́dí weñatjĩh caán doonádih ãt tʉ́i bohénap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, Juanji ã daabáátdihjeh ãt jéihyep wʉt jĩ. 26 Judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná Apolos ʉ́ʉmcanjeh, queétdih ãt bohé jwíihip wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ã tʉ́i jéih beedácah enna, caandíh bohéát tʉ́ʉt niijná, Priscila, Aquilajĩh Apolosdih ĩ́ih mʉʉná ĩt nʉmah bejep wʉt jĩ. 27 Páant ĩ tʉ́i bohéát tʉ́ttimah, “Acaya baácna bejat tʉ́ʉt”, Apolos ã niijíchah joinít, Jesúíhwã caandíh “Ma tʉ́i bejeé”, niijnít, ĩ daácni nʉ́odihbʉt ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ, Acaya baácdih moón Jesúíhwã caandíh ĩ tʉ́i wẽi jwãáát pínah niijná. Pánihna, Apolos caanná jʉibínit, caán baácdih moón Dios ã oyatjĩh Jesúsdih jepahnitjidih ãt bohé teo wáacap wʉt jĩ. 28 Caán tʉ́tchidih moón judíowãdih nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ: “Jesús tigaá Dios ã wahni, jwiít jwĩpĩ́ pã́ini”, cã́acwã ĩ enepdih ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, Dios naáwátdih jon jã́tih ĩ daacátjidih ã tʉ́i naáwáchah joinít, “Yoobópdih nihcan caá”, ĩt jéih niijcáp wʉt jĩ. Pánih naóhna, Jesúíhwãdih Apolos chah ãt jwʉ́ʉb teo wáacap wʉt jĩ.

19

Pablo Éfeso tʉ́tchina ã bejat

1 Corinto tʉ́tchidih Apolos ã jʉmʉchah, Pabloboó Frigia baácdih jʉmniji jeé yoób pʉ́ʉd dei bej, Éfeso tʉ́tchina ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, biquína ã jéih jwʉhcannit Jesúíhwãdih ãt jwãááp wʉt jĩ. 2 Queétdih jwãáhnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Jesúsdih ñi jáap jepahachah, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã waadnít jĩí? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Tʉ́ini Espíritu ã jʉmatdih jwiítdih ĩ naóhcan jĩí, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

3 —¿Tʉ́ini doonádih yeéb ñi jepahachah, ded pah tií yeebdíh ĩ nih chãj daabá? Pablo queétdih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

—Juan Daabáni ã naáwátdih ĩ jepahachah, ã daabáátji pah jwiítdih ĩ daabánap jĩ, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.

4 —Cã́acwã ĩ yéejatdih ĩ yohochah ennit, queétdih Juan ãt daabánap wʉt jĩ. Pánih daabána, ĩ yéejat yohat jʉ́ʉtna ĩ chãjap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Juan cã́acwãdih nin pah ãpĩ́ niíj naáwáp wʉt jĩ. ‘Wã tʉ́ttimah jʉ̃óhnidih ñi tʉ́i jepahaá’, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijná, Jesúsdih niijná ãt chãjap wʉt jĩ, Pablo ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.*

5 Páant ã niijíchah joinít, Jesús ã wẽpatjĩh queét ĩt daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 6 Pánih daabánitdih Pablo ã teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu queétdih ãt waadáp wʉt jĩ. Páant ã waadáchah, mácah wéheatjĩh Diosdih wẽi naóhnit, ã naáwátdihbʉt ĩt naóh yapanap wʉt jĩ. 7 Queét nihat doce neoná ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

8 Queétdih naáwát tʉ́ttimah, Pablo judíowã ĩ míic wáacat mʉʉná waadnít, ãt bohénap wʉt jĩ. Biíc peihcanni widh pohba Éfeso tʉ́tchiboó chooát yeó jáap jʉmat pah ʉ́ʉmcanjeh, Dios maáh ã jʉmatdih naóhna ãt chãjap wʉt jĩ. Páant ã naáwáchah joinít, “Ã naáwát yoobópdih caá”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 9 Obohjeéhtih, bitaboó joííhcan, cã́acwã ĩ enechah, Jesúíh doonádih ĩt yéej naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ yéej naáwáchah joinít, judíowã ĩ míic wáacat mʉʉmánt Pabloboó Jesúíhwãdih nʉmah bac bejnit, Tirano wʉ̃t jʉmniíh mʉʉná ĩt bejep wʉt jĩ. Pánihna, caán mʉʉdíh yeó jáap jʉmat pah Jesúíh doonádih ãpĩ́ bohénap wʉt jĩ. 10 Chéne jópchi caanjĩ́h ãt bohénap wʉt jĩ. Páant ã bohénachah, nihat Asia baácdih moón judíowã, judíowã nihcannitbʉt jwĩ Maáh Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩt joyóp wʉt jĩ. 11 Dios ã wẽpatjĩh jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih chãjnit, Pablo dawá láa wʉnnitdih ãt booa jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 12 Dios ã wẽpat caandíh bʉ́dí ã jʉmʉchah, ã́ih bácahdih cã́acwã ĩ chʉ̃ʉ́áni chóonadih ʉb bejnit, wʉnnitdih ĩ cáagachah, ĩpĩ́ boonap wʉt jĩ. Ded nemép jʉmnidih caán chóojĩh ĩ cáagachah, nemépwãboó ĩpĩ́ bac bejep wʉt jĩ.

13 Obohjeéhtih, bita judíowã jióhnitboó jibnit, nemépwãdih ĩpĩ́ bacanap wʉt jĩ. Pánihna, Pablo ded pah ã chãjatdih ennitji nemépwãdih bacaíhna, nin pah ĩtih niíj wʉtʉp wʉt yʉh jĩ: “Pablo ã bohéni Jesús ã wẽpatjĩh yeebdíh jwĩ wʉtna caá. Ñi bac bejeé nin newémant”, ĩpĩ́ niijíp wʉt jĩ.

14 Esceva wʉ̃t jʉmni, siete ã wehboó páant ĩt chãjap wʉt jĩ. Ĩ íip judíowã sacerdotewã ĩ maátajeéh jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 15 Pánihna, ã weh nemépdih ĩ bacaat déedih, nemépboó nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ: “Jesúsdih wã jéihna caá. Pablodihbʉt wã jéihna caá. Obohjeéhtih, yeébboodíh wã jéihcan caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

16 Páant niijnítjeh, nemép jʉmniboó ñaáp jʉ̃óhnit, queétdih ãt teo pʉñʉp wʉt jĩ. Páant ã pʉñʉchah, yégueh wihcannit, yahwítna jʉmnit, caán mʉʉmánt queét ĩt ñáo bac peét bejep wʉt jĩ. 17 Páant ĩ yapachah, nihat Éfeso tʉ́tchidih moón, judíowã, judíowã nihcannitbʉt caán doonádih joinít, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. “Jesús ã wẽpat bʉ́dí caá”, nihat cã́acwã ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

18 Dawá Jesúsdih jepahnitji, nihat cã́acwã ĩ enechah, ĩ yéej chãjatjidih Diosdih ĩt naáwáp wʉt jĩ. 19 Queét cãtíh dawá jióhnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, jióhna ĩ enat papélah quiítnajidih caanná ʉb jʉ̃óhnit, cã́acwã ĩ enechah, ĩt cáo yohop wʉt jĩ. Caán quiítnaji ã jíib jʉmatdih ĩ jenah enechah, cincuenta mil yeó jáapna tewat jíib pah bóo ãt jíib jʉmʉp wʉt jĩ. 20 Páant ĩ chãjat doonádih joinít, chah dawá Jesúíh doonádih jepahnit, ĩt tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ.

21 Tʉ́ttimah, Pablo nin pah ãt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ: “Macedonia baácna jʉibí yap bej, Acaya baácna jʉibínit, Jerusalén tʉ́tchina wã jwʉ́ʉb bejbipna caá. Caanná jʉibíniji Roma tʉ́tchina enedih wã bejbipna caá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. 22 Pánihna, Timoteo, Erasto wʉ̃t jʉmnijĩh caandíh teo wáacnitdih Macedonia baácna ãtát wah waáwá bojop wʉt jĩ. Pánih wah boj péanit, Pablo maátcanjeh Asia baácboó, Éfeso tʉ́tchidih biícjeh ãt chão jwʉ́hʉp wʉt jĩ.

Éfeso tʉ́tchidih moón ĩ jʉ̃ih ñaacát

23 Pablo Éfeso tʉ́tchidih ã jʉmʉchah, caán tʉ́tchidih moón Jesúíh doonádih náahcan, Pablodih ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. 24 Demetrio wʉ̃t jʉmni, ĩ́ih dios wili Artemisa wʉ̃t jʉmnihíh botoni mʉʉ dáhnadih platajĩh ãpĩ́ chãjap wʉt jĩ. Bitabʉt biíc yoobó teonit, ĩ jíib chãj wʉ̃hna, bʉ́dí ĩpĩ́ jíib tewep wʉt jĩ. 25 Demetrio queétdih bid wáacnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ: “Ñi joyoó. Nin tewatjĩh bʉ́dí jwĩ jíib tewatdih ñi jéihna caá. 26 Obohjeéhtih, nin Pablo ã bohénachah, jwiítdih ã tobohna caá. ‘Dioswã déedih cã́acwã ĩ pãpnidih báadhni nihcan caá’, ãpĩ́ niíj bohéna caá. Páant ã niijíchah joinít, dawá Éfeso tʉ́tchidih moón, nihat Asia baácdih moonbʉ́t ã bohéátdih ‘Yoobópdih tigaá’, ĩ niijná caá. 27 Páant niijná, jwĩ tewatdih cã́acwã yeejép ĩ wéhebipna caá. Jwĩ́ih dios wili Artemisaíh mʉʉdíhbʉt ĩ yohbipna caá. Pánihna, nihat Asia baácdih moón, nihat baácnadih moonbʉ́t caántdih wẽi ʉʉ́bhnitji ĩ cádahbipna caá”, Demetrio queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

28 Páant ã niijíchah joinít, queétbʉt íijnit, ĩt jʉ̃ih ñaác ñʉhʉp wʉt jĩ: “Artemisa, jwiít Éfeso tʉ́tchidih moóníh dios wili wẽpép wili mi jʉmna caá”, ĩt niíj jʉ̃ih ñaacáp wʉt jĩ.

29 Pánihna, nihat Éfeso tʉ́tchidih moonbʉ́t íijna, biíc yoobó ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ. Pánih íijnit, Gayodih, Aristarco wʉ̃t jʉmnidihbʉt teonit, cã́acwã ĩ míic wáacap jʉ́dʉna queétdih ĩt wái bejep wʉt jĩ. Gayo, Aristarcojĩh Macedonia baácdih moón Pablo ã pej jʉm jibnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 30 Pablo queét cã́acwãdih wéhenadih ã bejíhichah yʉhna, Jesúíhwãboó caandíh ĩt wahcap wʉt jĩ. 31 Bita caán baácdih moón ĩ maáta Pablo ã chéenwãbʉt ã bejcat pínah niijná dooná ĩt wahap wʉt jĩ. “Cã́acwã ĩ míic wáacapboó ã bejca bojo naáh”, Pablodih ĩt niíj naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 32 Dawá caanjĩ́h míic wáac jʉinít biícdih “¿Dépanih tigaá jwiít míic mawat tʉ́ʉt jwĩ chãj?” ĩt niíj jenah joicáp wʉt jĩ. Queét tʉbit ñaácnit, ĩt jʉ̃ih yapanap wʉt jĩ. Biquína mácah ĩt jʉ̃ih ñaacáp wʉt jĩ. Bitabʉt mácah ĩt jʉ̃ih ñaacáp wʉt jĩ. 33 Biquína judíowã Alejandro wʉ̃t jʉmnidih cã́acwãdih ĩt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Pablowã ded pah ĩ chãjatdih ã yoób naáwát tʉ́ʉt niijná, Alejandro “Laihca bojoó”, niijná, ã́ih téihyajĩh jʉ́ʉtnit, ãt yayát tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. 34 Obohjeéhtih, caán judío ã jʉmʉchah ennit, nihat cã́acwã chah íijnit, biíc yoobó chéne horas pohba ĩt ñaác jʉ̃ih ñʉhʉp wʉt jĩ: “Artemisa, jwiít Éfeso tʉ́tchidih moóníh dios wili wẽpép wili mi jʉmna caá”, ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

35 Páant ĩ niíj ñaác jʉ̃ihñʉchah ennit, Éfeso tʉ́tchidih moón maátadih teo wáacniboó, “Laihca bojoó” niijnít, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Wã déewãá, yeéb Éfeso tʉ́tchidih moón, ñi joyoó. Jwĩ́ih chah wẽpép dios wili Artemisaíh mʉʉdíh wapnit jwiít jwĩ jʉmatdih nihat baácdih moón ĩ jéihna caá. Jeámant caánt pah jígohni bʉʉ́g jéen jʉ̃óhnidih en daonít jwĩ jʉmʉchahbʉt ĩ jéihna caá. 36 Bita ‘Nin yoobópdih nihcan caá’, ĩ jéih niijcán caá. Pánihna, ñi míic jʉ̃ih cádahaá. Tʉ́inijeh ñi joyoó. 37 Nit yeéb teo jʉ̃óhnit jwĩ́ih dios wilidih yeejép niíj wéhecan, miíh mʉʉdíh waad béjnit, ĩ nʉʉmcáp be. Pánihna, ñi tʉ́i chãjaá. 38 Demetrio, platajĩh teonit biícdih naóh yaquíhna, peéh chãjat tʉ́ʉtnitboodíh naóh yacadih ĩ beje naáh. 39 Jwʉ́ʉb míic wáacna, tʉ́inijeh ñi míic wáacáp, bʉca. Yeéb bʉʉ ñi chãjatji pah ñi jwʉ́ʉb chãjca bojoó. 40 Bʉʉ yeéb ñi míic jʉ̃ih ñaacátdih jwĩ maáta joinít, ‘Jwiítdih ĩ yohbipna caá’, ĩ niíj jenah joiná nacaá. Pánihna, yeéb ñi niíj ñaác jʉ̃ih ñʉhatjidih queétdih tʉ́inijeh jwĩ jéih naóhcan niít”, maátadih teo wáacniboó queétdih ãt niijíp wʉt jĩ. 41 Páant niíj naóh péanit, “Páant bóojeh tigaá. Ñi bejeé”, ãt niijíp wʉt jĩ.

20

Macedonia baác, Grecia baácnabʉt Pablo ã jʉibíát

1 Páant ĩ jʉ̃ih ñaác yayát tʉ́ttimah, Pabloboó Jesúíhwãdih bid wáacnit, ãt jwʉ́ʉb bohénap wʉt jĩ, Jesúsdih ĩ cádahcat pínah niijná. Pánih bohé péanit, “Wã bejna caá”, niijnít, Macedonia baácna bejna, queétdih ãt cádah bejep wʉt jĩ. 2 Caanná jʉibínit, Dios naáwátdih táoh naóh bohénit, caanjĩ́h moón Jesúíhwãdih ãt weñanap wʉt jĩ. Queétdih Dios naáwátdih táoh naóh bejna, Grecia baácna ãt jʉibínap wʉt jĩ. 3 Pánih jʉibínit, caán baácdih biíc peihcanni widh ãt chão jwʉ́hʉp wʉt jĩ. Caanjĩ́h jʉmna, Siria baácna ãt jwʉ́ʉb chʉ́ʉh jʉ̃ʉ́wíhip wʉt jĩ. Obohjeéhtih, judíowã caandíh tewíhat doonádih ãt joyóp wʉt jĩ. Caán doonádih joinít, Pablowã Macedonia baácboó bejni namádih jwʉ́ʉb aáb bejnit, Filipos tʉ́tchina ĩt pʉ́ʉd dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. 4 Páant ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Berea tʉ́tchidih bóo, Sópater wʉ̃t jʉmni Pablodih ãt pej jʉm jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Sópater Pirro wʉ̃ʉ́h ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Tesalónica tʉ́tchidih moón Aristarco, Segundobʉt, Asia baácdih moón Tíquico, Trófimobʉt, Derbe tʉ́tchidih moón Gayo, Timoteobʉt caandíh ĩt pej jʉm jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Filipos tʉ́tchina ĩ jwʉ́ʉb jʉyʉ́chah, weém Lucasbʉt Pablowãdih wã jwʉ́ʉb pej jʉmʉp jĩ. 5 Pánihna, caandíh pej jʉm jʉinítji, Troas wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina ĩ waóh bej páñap jĩ. 6 Páant ĩ bej páñachah, paacánni pandih jwĩ jeémát tʉ́ttimah, jwiítboó Pablojĩh Filipos tʉ́tchidih jʉmnitji, johlitjĩh bejni jãáj chóodih waadnít, Troas tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh bejep jĩ. Pánih chʉ́ʉh bejnit, cinco yeó jáap tʉ́ttimah, caán tʉ́tchina chʉ́ʉh jʉibínit, queét waóh bej pã́initjidih jwĩ jwãááp jĩ. Pánih chʉ́ʉh jʉibí jwãáhnit, siete yeó jáap caanná jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ.

Troas tʉ́tchidih moondíh Pablo ã naáwát

7 Troas tʉ́tchidih jʉmna, domingo yeó jáapdih Jesúíh cã́acwã míic wáac jʉinít, Jesús ã wʉnatjidih jwĩ náhni jeémátdih jwĩ jeémát pínah jã́tih, Pablo queétdih Dios naáwátdih ã bohénap jĩ. Pánihna, Pablo ã pée naáwát chei, maatápdih ã naáwáp jĩ, pʉ́ʉ́ chei tac yoob póhba. 8 Dawá jiiátna jʉmni chah bóo tólihboó jwĩ míic wáacap jĩ. 9 Pablo ã naáwáchah joinít, jáap behni, Eutico wʉ̃t jʉmni, enat jẽcdih bóo naadíh ã pʉ́ʉh laáb chʉ́ʉdʉp jĩ. Pablo jwiítdih maatápdih Dios naáwátdih ã bohénachah, Euticodih quíib chei ãt jʉ̃óhjip taga. Pánihna, biíc peihcanni tólih chah caán ʉ̃o chʉ́ʉdni ãt pʉd jéen bejep jĩ. Ã pʉd jéen bejechah ennit, jã́tih dei bejnitboó wʉnnidih ĩ wái ñahanap jĩ. 10 Pablo ĩ tʉ́ttimah pée dei bejnit, caandíh ã jʉibí ʉb tʉ́ʉhʉp jĩ. Pánih ʉb tʉ́ʉhnit, nin pah queétdih ã niijíp jĩ:

—Ñi jĩ́gahca bojoó. Ã báadhna caá, ã niijíp jĩ.

11-12 Páant ã niijíchahjeh, wʉnniji ã jwʉ́ʉb boonap jĩ. Ã jwʉ́ʉb boonachah ennit, queétboó bʉ́dí ĩ weñep jĩ. Pánih wẽinit, chah bóo tólihna jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjnit, Jesús ã wʉnatjidih jwĩ náhni jeémátdih jwĩ jeémép jĩ, bʉca. Páant jwĩ jeémp péanachah, maatápdih Pablo queétdih jwʉ́ʉb bohénajeh, ã daa peetép jĩ. Páant ã bohé péaat tʉ́ttimah, jwiít jwĩ bejep jĩ.

Pablo Troas tʉ́tchidih jʉmniji bejnit, Mileto tʉ́tchina ã jʉibíát

13 Troas tʉ́tchidih jʉmnit, Pablo jã́tih jwiítdih Aso tʉ́tchina johlitjĩh bejni jãáj chóojĩh ã chʉ́ʉh bej páñat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pabloboó namámant ã bejíhip jĩ. Pánihna, Pablo ã niijátji pahjeh Aso tʉ́tchina caandíh jwĩ jwãááp jĩ. 14 Caandíh jwĩ jwãááchah, jwĩ bejni jãáj chóodih jwĩjeéh ã waadáp jĩ. Pánihna, caán chóojĩh chʉ́ʉh bejnit, Mitilene tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. 15 Caán tʉ́tchidih jʉibí yap bej, biíh yeó jáapdih Quío quewadih jwĩ yap bejep jĩ. Pánih yap bejnit, tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih Samos quewadih páantjeh jwĩ en yap bejep jĩ. Pánih yap bejnit, Trogilio wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih ʉ̃onitji biíh yeó jáap Mileto tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. 16 Pablo Pentecostés yeó jáapnadih Jerusalén tʉ́tchina jʉibííhna, Asia baácdih maatápdih ã jʉmíhcap jĩ. Pánihna, Éfeso tʉ́tchidih yoobópdih yap bejnit, Mileto tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ.

Pablo Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwã maátadih ã naáwát

17 Mileto tʉ́tchina jwĩ jʉibínachah, Pablo Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwã maátadih ã bid bojop jĩ. 18 Páant ã bid bojnitji jwĩ pebhna ĩ jʉyʉ́chah, Pablo queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “Asia baácdih jʉmna, ded pah wã chãjatjidih yeebjéh ñi jéihna caá. 19 Ñijeéh jʉmna, dedé biíh pah bóo niiját wihcan, jwĩ Maáh Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwáp jĩ. Yeéb Jesúsdih chah ñi jéihyat pínah niijná, wã jʉ̃í naáwáp jĩ. ‘Yeéb chah wã jéihna caá’, wã niijcáp jĩ. Wã déewã weemdíh ĩ yéej chãjachah yʉhna, Dios ã wẽpatjĩh wãpĩ́ naóh bohénap jĩ. 20 Yeéb Jesúsdih chah ñi tʉ́i péeat pínah niijná, yeebdíh Dios naáwátdih wã naóh beedánap jĩ. Cã́acwã ĩ enechah, ñíih mʉʉnáboobʉ́t yeebdíh wã bohénap jĩ. 21 Judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó Dios naáwátdih wã wẽp bohénap jĩ. ‘Ñi yéej chãjatdih cádahnit, jwĩ Maáh Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyoó’, wãpĩ́ niíj naáwáp jĩ. 22 Pánihna, bʉʉ Tʉ́ini Espíritu ã wʉtat pahjeh tih Jerusalén tʉ́tchina bejna caá wã chãjap. Caanná jʉibínit, ded pah wã yapat pínahdih wã jéihcan caá. 23 Obohjeéhtih, tʉ́tchi jʉmat pah Tʉ́ini Espíritu weemdíh nin pah ã niíj jéihyanap be: ‘Jerusalén tʉ́tchiboó jʉmnit, meém yeejép ma yapbipna caá. Meemdíh nemat mʉʉ́boó ĩ nembipna caá’, ã niijíp be. 24 Obohjeéhtih, tʉ́ini dooná, Dios ã oyat doonádih jwĩ Maáh Jesús weemdíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã wʉtatjidih wã teo péa jwʉhbipna caá. Caandíh wã teo péa beedánit, wã wʉnat pínahdih wã ʉ́ʉmcan caá.*

25 “Pánihna, ñijeéh jʉmna, Jesús maáh ã jʉmatdih wãpĩ́ naáwáp jĩ. Obohjeéhtih, chéneji jwĩ jwʉ́ʉb míic encat pínahdih wã jéihna caá. 26-27 Pánih jéihna, bʉʉ nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Nihat Dios naáwátdih yeebdíh wã tʉ́i naóh beedánap jĩ. Pánihna, ñijeéh moón Dios naáwátdih náahcannit ĩ jʉmʉchah, weémboodíh peéh chãjat ã wihcan niít. 28 Yeebjéh ñi tʉ́i jenah joyoó. Jesúíhwã Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã en daawát tʉ́ʉtnitdih ñi tʉ́i en dawaá. Ovejawãdih en daonít ĩ en dawát pah Jesúíhwãdihbʉt yeéb ñi tʉ́i en dawaá. Dios wʉ̃ʉ́h wʉnna, ã́ih meépjĩh queétdih ã́ihwã pínah ãt jíib chãjjip taga. 29 Weém ninjĩh wã bejat tʉ́ttimah, jiowã́ ovejawãdih ĩ mawat pah, bita yeejépwãboó Jesúíhwãdih yéejanadih ĩ jʉ̃óhbipna caá. Pánihna, queét Jesúíhwãdih ñi tʉ́i en dawaá. 30 Tʉ́ttimah, bita ñijeéh jʉmnitboó ‘Jesúíhwã jwĩ jʉmna caá’, niijná yʉhna, queétboodíh ĩ péeat pínah niijná, bita Jesúíhwãdih yeenit, biíh naáwátdih ĩ joyát tʉ́ʉtbipna caá. 31 Pánihna, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt jʉ̃inít, biíc peihcanni jópchi pohba, Dios naáwátdih yeéb nihatdih, wã wẽp bohénap jĩ. Caandíh ñi tʉ́i náhninaá.

32 “Bʉʉ jwʉh bejna, ‘Paá, queétdih ma tʉ́i en dawaá’, Diosdih wã niíj ʉʉ́bhna caá. Ã oyatdih jenah joinít, ñi tʉ́i jʉmbipna caá. Dios naáwát wẽpép caá. Pánihna, caandíh yeó jáap jʉmat pah ñi jepahachah, yeebdíh ã teo wáacbipna caá. Pánih jepahnit, Dios pebhboó nihat ã ñíonit biícdih ãjeéh ñi jʉmbipna caá. 33 Ñijeéh jʉmna, ñíih dinerodih, ñíih yéguehdihbʉt wĩ́ih pínah wãpĩ́ ʉʉ́bhcap jĩ. 34 Obohjeéhtih, weemjéh teonit, wĩ́ih pínahdih wã jíib chãjap jĩ. Pánihna, wã náahatdih, wãjeéh jʉmnit ĩ náahatdihbʉt wã tewat jíibjĩh wãpĩ́ jíib chãjap jĩ. Páant wã chãjatjidih ñi jéihna caá. 35 Maatápdih ñijeéh jʉmna, bʉ́dí wã tewechah, ñi enep jĩ. Pánih ennitji moh yéejnitdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá. Jwĩ Maáh Jesús nin pah ã niijátjidih ñi tʉ́i náhninaá: ‘Ded biíhdih teo wáacna, chah bʉ́dí ã wẽibipna caá. Obohjeéhtih, ã́ihdihjeh ʉbna, nʉmp ã wẽibipna caá’, ãt niijíp wʉt jĩ”, Pablo Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwã ĩ maátadih ã niijíp jĩ.

36 Páant niíj péanit, Pablo queét biícdih bódicha caj yoh ñajnit, Diosdih ĩ ʉʉ́bʉ́p jĩ. 37 Páant ĩ ʉʉ́bh péanachah, queét nihat Pablodih oina, pin teonit, jʉ̃inít, ã́ih pʉ́o tíibdih ĩ nomop jĩ. 38 “Yeebdíh chéneji wã encan niít”, ã niijíchah joinít, queét bʉ́dí ĩ jĩ́gahap jĩ. Pánihna, caán jẽ́litna jwĩ dei bejechah, jwĩjeéh queét nihat ĩ pée dei bejep jĩ.

21

Pablo Jerusalén tʉ́tchina ã jwʉ́ʉb bejat

1 Mileto tʉ́tchimant bejna, Jesúíhwã maáta Éfeso tʉ́tchimant jʉinítjidih “Jwĩ bejna caá”, niijnít, johlitjĩh bejni jãáj chóodih waadnít, Cos wʉ̃t jʉmni quewaboó jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. Pánih jʉibínitji daanimant bóo yeó jáapdih Rodas wʉ̃t jʉmni quewadih chʉ́ʉh jʉibí, yap bejnit, Pátara wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih jwĩ jʉibínap jĩ. 2 Pátara tʉ́tchidih jʉibínitji Fenicia baácboó bejni pínah jãáj chóodih jwĩ bid jʉyʉ́p jĩ. Pánihna, caán chóodih waadnít, caanná jwĩ bejep jĩ. 3 Pánih bejna, Chipre wʉ̃t jʉmni quewa wáyámant bóo bʉwámant ã jígohochah, en yap bejnit, Siria baácdih Tiro wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. Pánih chʉ́ʉh jʉibínit, bií déedih ĩ ʉb aabánachah, caanjĩ́h jwĩ chão jwʉ́hʉp jĩ. 4 Páant ĩ aabáát pónih, jwiítboó tʉ́tchi tacna bejnit, Jesúíhwãdih jwĩ jwãááp jĩ. Pánih jwãáhnit, biíc semana ĩjeéh jwĩ chão jwʉ́ʉhʉp jĩ. Pablo ded pah Jerusalén tʉ́tchiboó ã yapat pínahdih Tʉ́ini Espíritu queétdih ãt jéihyanap tajĩ. Pánihna, “Jerusalénna ma bejca bojoó”, caandíh ĩ niijíp yʉh jĩ. 5 Obohjeéhtih, queétdih jepahcan, jwĩ bejat pínah yeó jáapdih tʉ́tchimant jwĩ jwʉ́ʉb dei bejep jĩ, páant mʉntih. Nihat Jesúíhwã, ĩ weha mána yaádhjĩh, ĩ wehjĩhbʉt jwiítdih bʉ́dí mʉj jwẽ́ejdih bóo jẽ́lit óon coahna ĩ pej jʉm dei bejep jĩ. Pánihna, nihat óon jʉmʉpboó dei jʉibínit, bódicha caj yoh ñajnit, Diosdih biícdih jwĩ ʉʉ́bʉ́p jĩ. 6 Pánih ʉʉ́bh péanit, “Jwĩ bejna caá”, niijnít, queétdih pin teo péanit, jwĩ jʉ̃óhniji jãáj chóodihjeh mʉntih jwĩ jwʉ́ʉb waadáp jĩ. Jwĩ jwʉ́ʉb waadáchah en péanit, Jesúíhwã ĩ́ih mʉʉná ĩ jwʉ́ʉb aab béjep jĩ.

7 Pánihna, Tiro tʉ́tchimant bej, Tolemaida wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. Caanná chʉ́ʉh jʉibínit, Jesúíhwãdih jwãáhnit, mʉj teo, biíc yeó jáap ĩjeéh jwĩ chão jwʉ́hʉp jĩ. 8 Cheibit caán tʉ́tchimant bej, Cesarea tʉ́tchina aáb jʉibínit, Felipe pebhboó jwĩ jʉibínap jĩ. Caán Felipe Jesúíh tʉ́ini doonádih wẽp naóhni ã jʉmʉp jĩ. Jerusalén tʉ́tchiboó Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitdih teo wáacnit pínah siete neonádih ĩ ñío láa, Felipedihbʉt ĩt ñíwip wʉt jĩ.* 9 Ã weh yatá chénena míic yaádh, áa wihcannit, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt jʉmʉp jĩ. 10 Ĩjeéh daocánni yeó jáap jwĩ jʉm jwʉhʉchah, Agaboboó Judea baácmant jʉ̃óhni ã dei jʉyʉ́p jĩ.* 11 Pánihna, jwĩ pebhna jʉinít, Pabloíh jʉyáát tõpdih ʉbnit, caan tṍpjĩh ã́ih téihya ã́ih jítchadihbʉt ã míic chéwep jĩ.

—Nin pah Tʉ́ini Espíritu ã niijná caá: ‘Jerusalén tʉ́tchidih moón judíowã nin jʉyáát tõp mínahdih ĩ chéobipna caá. Pánih chéonit, judío nihcannitdih caandíh ĩ wʉ̃hbipna caá’, ã niijná caá, Agabo ã niijíp jĩ.

12 Páant ã niijíchah joinít, “Jerusalén tʉ́tchina ma bejca bojoó”, jwiít nihat Pablodih jwĩ wẽp niijíp yʉh jĩ. 13 Obohjeéhtih, Pabloboó jwiítdih nin pah ã niijíp jĩ:

—¿Dépanih tigaá ñi jʉ̃í? Weemdíh ñi jĩ́gahaca bojoó. Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát jíib nemat mʉʉ́boó ĩ nemíhna, ĩ neme naáh. Weemdíh ĩ mawíhnabʉt, ĩ mawa naáh. Weémboó wã ʉ́ʉmcan caá, ã niijíp jĩ.

14 Páant jwĩ naáwáchah yʉhna, Pablo ã jepahcah ennit, jwĩ cádahap jĩ.

—Dios ã náahatdihjeh ã chãja naáh, jwĩ niijíp jĩ.

15 Tʉ́ttimah, jwĩ́ih bií déedih jwʉ́ʉb ámoh péanit, Jerusalén tʉ́tchina jwĩ aab béjep jĩ. 16 Bita Cesarea tʉ́tchidih moón Jesúíhwãbʉt jwiítdih pej jʉm bejnit, Mnasón wʉ̃t jʉmni pebhna jwiítdih ĩ nʉmah jʉibínap jĩ. Mnasón Chipre quewadih bóo jonjeh Jesúsdih jepahni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, ã pebh jwĩ jʉmʉp jĩ.

Pablo Santiagodih enedih ã bejat

17 Jerusalén tʉ́tchina jwĩ jʉibínachah, Jesúíhwã wẽinit, jwiítdih ĩ jwãáh mʉj tewep jĩ. 18 Biíh yeó jáap Santiago pebhna Pablojĩh enedih jwĩ bejep jĩ. Nihat Jesúíhwãdih waóhnit ã pebh jʉibínit, ĩt páñap tajĩ. 19 Pánihna, Pablodih ĩ mʉj teo péanachah, judíowã nihcannitjeéh jʉm láa, Dios caandíh ded pah ã chãjat tʉ́ʉtatjidih Pablo queétdih ã naóh beedánap jĩ. 20 Páant ã naáwáchah joinít, nihat biícdih Diosdih bʉ́dí ĩ weñep jĩ. Tʉ́ttimah, Pablodih nin pah ĩ niíj naáwáp jĩ:

—Jwĩ dée Pablo, ma joyoó. Dawá judíowãboó Jesúsdih tʉ́i jepahnit, Moisés ã wʉtatjidih páantjeh nihat ĩ jepahna caá. 21 Pánihna, bita nih yáanit, nin pah queétdih ĩt niíj naáwáp wʉt be. ‘Pablo judíowãdih bohéna, Moisés ã wʉtatjidih ãt jepahat tʉ́ʉtcap wʉt be. Judíowãdih ĩ wehdih quehli nah yapat chóodih ãt bóodat tʉ́ʉtcap wʉt be. Jwĩ nʉowãji ded pah ĩ chãjatjidih ãt chãjat tʉ́ʉtcap wʉt be’, ĩt niijíp wʉt be. 22 Queét judíowã Jesúsdih jepahnit ninjĩh ma jʉyát doonádih ĩ joimí nacaá. ¿Pánihna, queét ĩ íijcat pínah niijná, ded pah tigaá jwĩ chãjbi? 23 Nin pah ma chãjaá: Jwĩjeéh moón chénena míic Jesúíhwã ‘Nin pah wã chãjbipna caá’, Diosdih ĩt niijíp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, páant niijnítji ĩ péa jwʉhcan caá. 24 Pánihna, queétdih nʉmah bejnit, Moisés ã wʉtatji pah ma chãjaá, ‘Queét tʉ́init caá bʉca’, Dios ã niiját pínah niijná. Moisés ã wʉtatji pah, ĩ niiját péaat jʉ́ʉtat pínah niijná, ĩ waó bojat pínah jíib meémboó ma jíib chãjaá. Meém páant ma chãjachah ennit, ‘Jwĩ joiní dooná yoobópdih ãt nihcan tagaá’, jwĩ déewã ĩ niíj jéihbipna caá. Páant niijnít, Moisés ã wʉtatjidih ma tʉ́i jepahatdih queétjeh ĩ jéihbipna caá.* 25 Obohjeéhtih, judíowã nihcannit Jesúíhwãboodíh ĩ jéihyat pínah niijná, jwiítjeh jwĩ jenah joyátdih jáantjeh nin pah queétdih jwĩ niíj daác wahap jĩ: ‘Pãpnidih wʉ̃hniji jeémátdih ñi jeémpca bojoó. Meépdihbʉt ñi babhca bojoó. Nʉñʉ́pwãdih jõp teonit maonidih ñi jeémpca bojoó. Ñi áa nihcannitjĩh ñi yéej chãjca bojoó’, queétdih jwĩ niijíp jĩ, Pablodih Jesúíhwã maáta ĩ niijíp jĩ.*

Dioíh mʉʉ́ diítna Pablodih ĩ tewat

26 Páant ĩ niijíchah joinít, Pablo cheibit queét chénena míic neonádih nʉmah bejnit, “Queét tʉ́init caá”, Dios ã niiját pínah niijná, Moisés ã wʉtatjidih ĩ chãjap jĩ. Pánihna, Dioíh mʉʉná waadnít, ĩ péaat pínah yeó jáapdih, Diosdih ĩ wʉ̃hat pínah yeó jáapdihbʉt sacerdotewãdih ĩt naáwáp wʉt jĩ.

27 Moisés ã wʉtatji pah siete yeó jáap ĩ chãjat pínahdih ĩ péa jʉ̃ʉ́wʉ́chah, biquína judíowã Asia baácmant caandíh ñʉʉ́n jʉ̃óhnit, Dioíh mʉʉ́ diítna Pablodih ĩt enep wʉt jĩ. Pánih ennit, Pablodih ĩ íijat pínah niijná, dawá cã́acwãdih ĩt yee naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ yee naáwáchah, Pablodih íijnit, ĩt tewep wʉt jĩ. 28 “Yeéb jwĩ déewãá, jwiítdih ñi teo wáac jʉ̃ʉ́wʉ́. Nin nihat baácboó jib bohéna, jwiít judíowãdih, Moisés ã wʉtatjidih, nin Dioíh mʉʉdíhbʉt nihat cã́acwãdih yeejép ãpĩ́ bohéna caá. Judíowã nihcannitdih bʉʉ Dioíh mʉʉdíh nʉmah waadnít, nindih ã yéejana caá”, ĩ niíj ñaacáp jĩ.

29 Jã́tih Pablo judío nihcanni Trófimo wʉ̃t jʉmni, Éfeso tʉ́tchidih bóodih Jerusalén tʉ́tchidih ã nʉmah jibichah, ĩt enep wʉt jĩ. Páant ã nʉmah jibichah ennitji “Pablo judío nihcannidih Dioíh mʉʉ́ diítna ãt nʉmah waadáp tagaá”, ĩt niíj jenah joijí tagaá. Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jenah joyát yoobópdih nihcap jĩ.*

30 Páant ĩ niíj ñaacáchah joinít, nihat caán tʉ́tchidih moón íijnit, ñáo waad béj, Pablodih teonit, Dioíh mʉʉ́ diítmant ĩt wái bac bejep wʉt jĩ. Páant ĩ wái bac bejechahjeh, jẽcdih ĩt ñʉʉ́n nemep wʉt jĩ. 31 Pánih wái bac bejnit, caandíh mao yohíhna, tʉbit ĩ ñaacát dooná Romano soldadowã ĩ maáhdih ãt jʉibínap wʉt jĩ. “¡Nihat Jerusalén tʉ́tchidih moón ñaác peét bejna caá ĩ chãjap!” ĩt niijíp wʉt jĩ. 32 Caán doonádih joinítjeh, Pablodih pʉ̃init pebhna ã́ih soldadowãdih ã nʉmah ñáo jʉyʉ́p jĩ. Pánihna, queét ĩ jʉyʉ́chah ennit, Pablodih ĩ pʉ̃i cádahap jĩ. 33 Queét pebhna jʉinít, soldadowã ĩ maáh Pablodih nemat mʉʉ́boó nemat tʉ́ʉt niijná, chéne ĩtah tõpnajĩh caandíh ã chéwat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih chéonit, caandíh pʉ̃initdih nin pah ã niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ: “¿Déhe tigaá nin? ¿Dedé tibeé ã chãj?” ã niijíp jĩ. 34 Biquína wáac jʉinít mácah jʉ̃ih ñaác, bita mácah ĩ jʉ̃ih ñaacáp jĩ. Páant ĩ ñaacáchah, soldadowã ĩ maáh ded pah ĩ niijátdih ãt beh joicáp wʉt jĩ. Pánihna, yoobópdih jéihíhna, Pablodih ĩ́ih mʉʉ́ diítna soldadowãdih ã ʉb waad béjat tʉ́ʉtʉp jĩ. 35 Ĩ́ih mʉʉná ĩ ʉb pʉ́ʉh laab béjechah ennit, íijna, cã́acwã caandíh ĩ teo bid ñʉʉ́n péenap jĩ. Pánihna, cã́acwã ĩ jwʉ́ʉb dʉ́ʉc wáicat pínah niijná, páantjeh ĩ beo pʉ́ʉh laab béjep jĩ. 36 Páant ĩ bejechah, dawá queétdih ñʉʉ́n péenit, “¡Caandíh ñi mao yohoó! ¡Caandíh ñi mao yohoó!” ĩ niíj ñaacáp jĩ.

“Yeejép wã chãjcap be”, Pablo ã niiját

37 Pánihna, Pablodih ĩ́ih mʉʉná ĩ ʉb waad béjechahjeh, Pablo soldadowã ĩ maáhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Weém meemdíh bainí wã naáwíhna caá, Griego wéheatjĩh ãt niijíp wʉt jĩ.

—¿Dépah meém Griego wéheatdih jéihni niít? 38 ¿Meém Egipto baácdih bóo jwĩ maátadih yohíhna, cã́acwãdih maonitdih mʉʉ́ wihcapboó cuatro milwã dʉó wáini nihcan niít? soldadowã ĩ maáh Pablodih ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.

39 —Caán nihcan caá. Weembʉ́t judío mʉn tigaá. Cilicia baácdih Tarso tʉ́tchidih bóo caá. Caán tʉ́tchi oboh jʉmni tʉ́tchi nihcan caá. Pánihna, queét cã́acwãdih weemdíh ma naáwát tʉ́ʉtʉ́, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

40 Páant ã niijíchah joinít, Pablodih ãt naáwáp tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Pablo pʉ́ʉh laab béjat cáyahdih ñʉhnit, ĩ yayát pínah niijná, ã́ih téihyajĩh ã jʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ã jʉ́ʉtʉchah, ĩ ñaác yayáchah ennit, Pablo queétdih ĩ́ih wéheatjĩh ã naáwáp jĩ.

22

1 “Yeéb wã déewãá, yeéb behnitbʉt ñi joyoó. Ded pah wã chãjatji yeebdíh wã naáwát tʉ́ʉt caá”, Pablo ã niijíp jĩ.

2 Pablo ĩ́ih wéheatjĩh ã naáwáchah joinít, laihcanjeh ĩ joi ñʉ́hʉp jĩ. Pánihna, Pablo nin pah queétdih ã niíj naóh yoobánap jĩ:

3 “Weembʉ́t judío mʉn tigaá. Tarso tʉ́tchidih wãt cã́ac jʉmʉp jĩ. Obohjeéhtih, Cilicia baácdih bóo yʉhna, nin Jerusalén tʉ́tchidih wã behep jĩ. Nihat Dios naáwátdih, Moisés ã wʉtatjidih, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidihbʉt Gamaliel weemdíh ã bohénap jĩ. Nihat Dios ã wʉtat pah, yeéb ñi chãjat pahjeh mʉntih, weembʉ́t wãpĩ́ chãjap jĩ.* 4 Pánihna, Jesúsdih jepahnitdih eníhcan, queétdih mao ñʉʉ́n péena, queétdih bʉ́dí pohba wã moh yéejanap jĩ. Queétdih ñʉʉ́n teo chéonit, neoná, yaádhdihbʉt nemat mʉʉ́boó wãpĩ́ nemat tʉ́ʉtʉp jĩ. Bitadihbʉt wãpĩ́ mao yohat tʉ́ʉtʉp jĩ. 5 Pánihna, jwĩ́ih sacerdotewã ĩ maáh, nihat bita jwĩ maátabʉt páant wã naáwát pah mʉntih queétbʉt biíc yoobó ĩ naóhbipna caá. Queét jĩí Damasco tʉ́tchidih jʉmnit judíowã ĩ maátadih wã jʉ́ʉtat pínah papélah nʉ́odih weemdíh ĩ daác wʉ̃hʉp jĩ. Pánihna, caán nʉ́odih ʉbnit, caánboó jʉmnit Jesúíhwãdih chéonit, wã ʉb jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, queétdih ĩ peéh chãjat pínah niijná, Damasco tʉ́tchina jwĩ bejep jĩ.*

Pablo ded pah ã tʉ́ʉt nʉʉmátjidih ã naáwát

(Hch 9.1-19; 26.12-18)

6 “Damasco tʉ́tchina tóah jʉibínachah, yeó jáap tac yoób, báadhdajeh wẽpép yeh iigát weemdíh ã yeh iíg jã́hanap jĩ. 7 Caandíh en wʉ́hi bejnit, baácboó wã bʉʉgʉ́p jĩ. Pánih bʉʉgnít, wéheatdih wã joyóchah, weemdíh nin pah ãí niijíp jĩ: ‘¡Saulo, Saulo! ¿Dépanih tigaá weemdíh ma mawíh ñʉʉ́n pée?’ ã niijíp jĩ. 8 Páant ã niijíchah joinít, nin pah wã niíj jepahap jĩ: ‘¿Maá, meém déhe tigaá?’ wã niijíp jĩ. ‘Weém Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóo ma mawíh ñʉʉ́n péeni caá’, weemdíh ã niíj jepahap jĩ. 9 Wã pej jʉmnit caán yeh iigátdihjeh ĩt enep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, weemdíh ã wéheatboodíh ĩt joicáp wʉt jĩ. 10 Pánihna, nin pah wã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp jĩ: ‘¿Maá, ded pah wã chãjatdih tigaá ma náah?’ Jesúsdih wã niijíp jĩ. ‘Ma ñah ñʉhʉʉ́. Damasco tʉ́tchiboó ma waad béjeé. Caanjĩ́h ma jʉmʉchah, ded pah ma chãjat pínahdih meemdíh naóhni ma pebhna ã jʉibíbipna caá’, Jesús weemdíh ã niijíp jĩ. 11 Pánihna, caán wẽpép yeh iigátdih enniji wã jéih encah, wã pej jʉmnit weemdíh téihyamant wáinit, Damasco tʉ́tchina ĩ ʉb bejep jĩ.

12 “Caanjĩ́h biíc newé Ananías wʉ̃t jʉmni ãt jʉmʉp tajĩ. Caán Diosdih tʉ́i wẽi ʉʉ́bhni, nihat Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i chãjni, caanjĩ́h moón judíowã caandíh ĩ tʉ́i wẽi enni tajĩ. 13 Pánihna, wã pebhna jʉí ñʉhnit, caán Ananías nin pah weemdíh ãí niijíp jĩ. ‘Wã dée Saulo, bʉʉ ma jwʉ́ʉb enbipna caá, páant mʉntih’, ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchahjeh, jwʉ́ʉb ennit, caandíh wã enep jĩ. 14 Nin pah Ananías weemdíh ã jwʉ́ʉb niijíp jĩ: ‘Jwĩ nʉowã ĩ wẽini Dios ded pah meemdíh ã náah yacat pínahdih ma jéihyat pínah, Jesús tʉ́ini yoobátdih ma enat pínah, caandíh ma joyát pínahdihbʉt, meemdíh ãt ñíwip taga. 15 Meémboó ã́ih doonádih nihat cã́acwãdih bohéna, ma enatjidih ma joyátjidihbʉt ma naóhbipna caá. 16 Pánihna, ¿dedédih pã́i jwʉh tigaá ma chãj? ¡Ma ñah ñʉhʉʉ́! Ma yéejatdih cádahnit, Jesúsdih jepahni jʉmna, ma daabáát tʉ́ʉtʉ́’, Ananías weemdíh ã niijíp jĩ.

Pablo judíowã nihcannitdih ã bohéátjidih ã naáwát

17 “Tʉ́ttimah, nin Jerusalén tʉ́tchina jwʉ́ʉb jʉinít, Dioíh mʉʉná ʉʉ́bʉ́dih wã bejep jĩ. Páant wã ʉʉ́bát pónih, jáana yʉhna, oo jʉ́mat pah Jesúsdih wã enep jĩ. 18 Páant wã enechah, nin pah weemdíh ã niijíp jĩ: ‘Nin Jerusalén tʉ́tchidih moón wĩ́ih doonádih ma naáwáchah, ĩ joííhcan niít. Páant ĩ joííhcah, nin tʉ́tchimant waícanjeh ma bac bejeé’, Jesús ã niijíp jĩ. 19 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, nin pah wã jwʉ́ʉb niíj jepahap jĩ: ‘Maá, jã́tih weém wã déewã ĩ míic wáacat mʉʉnádih waadnít, míihwãdih nemat mʉʉ́boó nemíhna, wã mawíh ñʉʉ́n péeatdih nihat queétjeh ĩ jéihna caá. 20 Bita Estebandih ĩ mawachah, wẽi ennit, maonitíh jih ĩ dʉwát chóonadih wã páñap jĩ. Páant wã chãjatjidih jéihnit, weemdíh yeejép ĩ chãjcan niít’, Jesúsdih wã niijíp jĩ.* 21  ‘Weemjéh tigaá meemdíh wã wahap, yʉʉ́p bóo baácnadih moón judíowã nihcannitdih wĩ́ih tʉ́ini doonádih ma naáwát pínah niijná. Pánihna, bʉʉ weemdíh jepahnit, ma bejeé’, Jesús weemdíh ã niijíp jĩ”, Pablo queét íijnitdih ã niijíp jĩ.

Pablo soldadowã ĩ maáhjĩh ã míic wéheat

22 Páant ã niijíchah joinít, judíowã nihcannitdih ã naáwátji peéh joííhcan, nin pah ĩ niíj ñaacáp jĩ: “¡Caandíh ñi mao yohoó! ¡Caandíh ñi mao yohoó! ¡Nin baácboó ã jʉmʉchah, ã tʉ́ican caá! ¡Caandíh mao yohatjeh caá náahap!” ĩ niíj ñaacáp jĩ. 23 Nihat cã́acwã bʉ́dí ĩ ñaacáp jĩ. Pánih ñaácnit, tʉbit ĩ íijatdih jʉ́ʉtna, biquína jih ĩ dʉwát chóodih ĩ tóo dʉg yohochah, bitaboó baácdih jʉ́init, ĩ waáh yoh ñahanap jĩ. 24 Páant ĩ chãjachah ennit, soldadowã ĩ maáh ĩ́ih mʉʉ́ diítboó Pablodih ã ʉb waad béjat tʉ́ʉtʉp jĩ. Caanná waád jʉibínit, Pablo yoobópdih ã naáwát pínah niijná, nʉñʉ́p chóo tõpnajĩh caandíh ãt pʉñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Judío wéheatdih beh joicán, “¿Dedé peéh tigaá cã́acwã caandíh ĩ jʉ̃ih?” ãt niíj jéihíhip wʉt jĩ. 25 Ĩ maáh páant ã niijíchah joinít, ĩ pʉñat pínah jã́tih soldadowã Pablodih ĩt chéo dodhdop wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Pablo ã pebh ñʉhni nʉmp jʉmni soldado maáhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Weém Roma baácdih bóo wã jʉmʉchah, ded pah wã yéej chãjatdih jéihcan yʉhna, ¿weemdíh ma pʉñat tʉ́ʉtmi niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Páant ã niijíchah joinít, caán nʉmp jʉmni maáh ã maáh pebhna jʉibínit, nin pah caandíh ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—¡Maá, ma tʉ́i chãjaá! Nin newé ‘Weém Roma baácdih bóo caá’, weemdíh ã niijíp be, ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant ã niijíchah joinít, ã maáhboó Pablo pebhna jʉibínit,

—Weemdíh ma naáwá. ¿Meém yoobópdih Roma baácdih bóo niít? ãt niijíp wʉt jĩ.

—Jʉ̃́jʉh, caanjĩ́h bóo tigaá weém, Pablo ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

28 —Weémboó Roma baácdih bóo jʉmíhna, queét maátadih bʉ́dí dinero wã wʉ̃hʉp jĩ, soldado maáh Pablodih ãt niijíp wʉt jĩ.

—Obohjeéhtih, weémboó jwíih cã́ac jʉmna, páant wãát jʉmʉp jĩ, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

29 Páant ã niijíchah joinítjeh, ĩ maáh, caandíh pʉ̃iíhnit soldadowãbʉt ĩt doo jwʉ́ʉb ñʉhʉp wʉt jĩ. Pablo Roma baácdih bóo ã jʉmʉchah yʉhna, ã chéwat tʉ́ʉtatji peéh bʉ́dí ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

Pablo judíowã ĩ maátadih ã wéheat

30 Ded pah Pablodih judíowã tʉbit ĩ jʉ̃ihñatdih soldadowã ĩ maáh yoobát páantjeh ãt jéihíhip wʉt jĩ. Pánihna, cheibit nihat sacerdotewã ĩ maátadih, judíowã ĩ maátadih yʉh bʉca ãt míic wáacat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pablodih ʉb jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, nihat wáac jʉinít pebhna ãt ʉb waad béjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

23

1 Pablo queétdih jwãáh en ñʉhnit, míic wáac jʉinítdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, Dios ã enechah, weém wãpĩ́ tʉ́i chãjap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

2 Páant ã niijíchah joinít, sacerdotewã ĩ maáh, Ananías wʉ̃t jʉmni, páant ã niiját peéh, Pablo pebh ñʉhnitdih ã́ih jacdih ãt nem mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 3 Páant ã chãjachah, Pablo caandíh nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:

—Meém ma laihca bojoó. Dios meemdíh ã peéh chãjbipna caá. Ninjĩh chʉ́ʉdnit, ‘Meém Dios ã wʉtatdih yap yohni caá’, weemdíh niijná yʉhna, weemdíh páant mawat tʉ́ʉtna, meémboó bácah ã wʉtatdih chah yap yohni caá, ãt niijíp wʉt jĩ.*

4 Páant ã niijíchah, bita ã pebh ñʉhnit Pablodih nin pah ĩt niijíp wʉt jĩ:

—¿Sacerdotewã ĩ maáh Dios ã ñíonidih meém yeejép niíj jʉ̃ih niít ma chãjap? ĩt niijíp wʉt jĩ.

5 —Wã déewãá, caán sacerdotewã ĩ maáh Dios ã ñíoni ã jʉmatdih wã jéihcan beé. Jéihna, páant wãta niijcán tagaá. Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Ñi maáhdih yeejép niíj wéheca bojoó’, ĩ niíj daacátjidih weembʉ́t jepahni caá, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.*

6 Queét míic wáac chʉ́ʉdnit biquína saduceowã, bita fariseowã ĩ jʉmatdih jéihnit, Pablo nin pah ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, weém fariseo wʉ̃ʉ́h jʉmna, weembʉ́t fariseojeh mʉn tigaá. Nihat wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih wãpĩ́ pã́ina caá. Caandíh wã bohéát jíib weemdíh nemat mʉʉ́boó nemíhna, ĩ tewep be, ãt niijíp wʉt jĩ.*

7 Páant ã niijíchah joinít, queétjeh ĩt míic jʉ̃ih jwíihip wʉt jĩ. Saduceowã fariseowãjĩh biíc yoobó ĩt jenah joicáp wʉt jĩ. 8 Saduceowã nin pah ĩpĩ́ niijná caá: “Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhcan niít. Ángelwã, wʉnnitíh caolihnabʉt ĩ wihcan caá”, ĩpĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, fariseowãboó mácah jenah joinít, “Wʉnnit ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Ángelwã, wʉnnitíh caolihnabʉt ĩ jʉmna caá”, ĩpĩ́ niijná caá.* 9 Pánihna, queét míic wáacnit tʉbit jʉ̃ihna, chah pohba ĩt míic jʉ̃ih ñaacáp wʉt jĩ. Biquína Moisés ã wʉtatjidih bohénit fariseowã ñah ñʉhnit, nin pah wẽpép ĩt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—‘Nin newé yeejép chãjni nihcan caá’, jwiít jwĩ niíj jenah joiná caá. Biíc wʉnniíh caolih, biíc ángel caandíh ã naóh dée caá. Páant ã naáwáchah, jwiít nindih peéh chãjnit, Diosdih jwĩta yap yoh tagaá. Pánihna, jwĩ peéh chãjca boj jĩíh bʉca, ĩt niijíp wʉt jĩ.

10 Chah yeejép pohba ĩt míic jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Páant ĩ míic jʉ̃ihñʉchah ennit, soldadowã ĩ maáh ʉ́ʉmna, nin pah ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “Pablodih yeejép ĩ chãjmi dée caá”, niíj jenah joinít, ĩ míic wáac jʉyʉ́pmant Pablodih ĩ́ih mʉʉná soldadowãdih ãt ʉb waadáát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

11 Caan chéijeh Jesús Pablo pebh jígohnit, caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Ma ʉ́ʉmca bojoó. Wĩ́ih tʉ́ini dooná Jerusalén tʉ́tchidih moondíh ma naáwát pahjeh mʉntih Roma tʉ́tchidih moondíhbʉt ma naáwáp”, ãt niijíp wʉt jĩ.

Pablodih judíowã ĩ mao yohíhat

12 Cheibitjeh, biquína judíowã míic bih wáac jʉinít, nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ: “Jwiít Pablodih jwĩ maocah, jwiítdih Dios ã mawa naáh. Pablodih jwĩ mawat pínah jã́tih, jeémpcan, jwĩ babhca boj jĩíh”, ĩt míic niijíp wʉt jĩ. 13 Cuarenta judíowã chah pohba Pablodih mawíhnit páant niijnít wʉt jĩ. 14 Páant niijnít, sacerdotewã ĩ maáta, bita ĩ maáta pebhna jʉibínit, queétdih nin pah ĩt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Nin pah jwĩ niíj míic wéhenap be: ‘Jwiít Pablodih jwĩ maocah, Dios jwiítdih ã mawa naáh. Pablodih jwĩ mawat pínah jã́tih, jeémpcan, jwĩ babhca boj jĩíh’, jwĩ míic niijíp be. 15 Pánihna, jwiít judíowã nihat jwĩ maáta ñi míic wáacapboó Pablo ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wát pínah niijná, yeebjéh soldadowã ĩ maáhdih dooná ñi wahaá. Nin pah caandíh ñi niijí. ‘Pablodih jwĩ jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joííhna caá, páant mʉntih’, ñi niijí. Pánihna, jwiítboó míic bih pã́init, ñi pebhna ã jʉyát pínah jã́tih, caandíh jwĩ maobipna caá, ĩ maátadih ĩt niijíp wʉt jĩ.

16 Obohjeéhtih, Pablo jwan wʉ̃ʉ́h ded pah ĩ chãjat pínah doonádih ãt joyóp wʉt jĩ. Pánih joinít, soldadowãíh mʉʉná waád jʉibínit, ã joyátjidih Pablodih ãt naáwáp wʉt jĩ. 17 Pánihna, Pablo biíc nʉmp jʉmni maáhdih bid bojnit, nin pah caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

—Nin jáap behnidih ma maáh pebhna ma ʉb bejeé, ded pah ã joyátjidih caandíh ã naáwát pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

18 Pánihna, caán soldado ã maáh pebhna caandíh ãt nʉmah bejep wʉt jĩ. Nʉmah jʉibínit, nin pah ã maáhdih ãt niijíp wʉt jĩ:

—Pablo nemat mʉʉ́boó jʉmni nin jáap behnidih ma pebhna weemdíh ã nʉmah jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp be, ded pah ã joyátjidih meemdíh ã naáwát pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

19 Pánihna, ã maáh bita wihcapboó caán joiníjidih téihyamant teo wái bejnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:

—¿Dedédih tigaá weemdíh ma naáwíh? ãt niijíp wʉt jĩ.

20 —Judíowã ĩ maáta cheibit meemdíh Pablodih ĩ pebhna ĩ wah bojat tʉ́ʉtbipna caá, caandíh jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joí enat tʉ́ʉt niijná. 21 Obohjeéhtih, bita caandíh mawíhna, ĩ míic bih pã́ibipna caá. ‘Pablodih jwĩ mawat pínah jã́tih, jeémpcan, jwĩ babhca boj jĩíh’, ĩt míic niijíp wʉt be. Páant niijnítji ma jepahat pínahdih bʉʉ pã́ina caá ĩ chãjap. Pánihna, ĩ ʉʉ́bátdih ma jepahca bojoó, Pablo jwan wʉ̃ʉ́h soldadowã ĩ maáhdih ãt niijíp wʉt jĩ.

22 —Weemdíh ma naáwátjidih bitadih ma naóhca bojoó, soldadowã ĩ maáh ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niíj péanit, caán jáap behnidih ãt jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

Maáh Félix pebhna Pablodih ĩ wahat

23-24 Pablo jwan wʉ̃ʉ́h ã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ttimah, soldadowã ĩ maáh chénewã ã nʉmp jʉmnit maátadih ã pebhna ãt bid bojop wʉt jĩ. Páant ã bid bojnit ĩ jʉibínachah, nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Doscientos soldadowã yáac chʉ̃i bejnit pínahdih míic wáacnit, ñi ámohat tʉ́ʉtʉ́. Bita setenta soldadowã caballowãjĩh bejnit pínah, bita doscientos soldadowã ĩtah tṍopdih ʉbnit pínahdihbʉt míic wáacnit, ñi ámohat tʉ́ʉtʉ́. Pabloíh caballowã pínahdihbʉt ñi ámoh wʉ̃hʉʉ́. Míic ámoh péanit, bʉʉ chei las nueve, pʉ́ʉ́ Cesarea tʉ́tchi, Maáh Félix pebhna Pablodih ñi tʉ́i ʉb bejeé”, ãt niijíp wʉt jĩ.

25 Pánihna, caán maáh nin pah Maáh Félixdih ãt niíj daacáp wʉt jĩ:

26 “Weém, Claudio Lisias meém wã maáh Félixdih wã daác wahna caá. ¿Ma tʉ́i jʉm niít? 27 Nin tʉ́tchidih moón judíowã nin newé Pablo wʉ̃t jʉmnidih íijnit, caandíh maona ĩ chãjap be. Páant caandíh ĩ mao yohat déedih, ĩ pebhna wĩ́ih soldadowãjĩh enedih wã bejep be. Caánboó Roma baácdih bóo ã jʉmʉchah jéihnit, caandíh ĩ maocat pínah niijná, jwĩ dʉ́ʉc wáyap be. 28 Páant ĩ mawíhichah ennit, ded pah ĩ jʉ̃ih ñaacátdih jéihíhna, ĩ maáta ĩ míic wáacapboó caandíh wã nʉmah bejep be. 29 Caánboó jwĩ jʉmʉchah, queét judíowã ĩ wʉtatdihjeh ĩ jʉ̃ihñʉp be. Obohjeéhtih, dedé ã yéej chãjatji jíib wʉnat pínah, nemat mʉʉ́boó nemat pínahbʉt caandíh ã wihcan beé. 30 Bita míic bih pã́init mawíhat doonádih joinít, waícanjeh ma pebhna caandíh wã wahap be. Pánihna, caandíh naóh yacnitdih ma pebhna wã bejat tʉ́ʉtbipna caá, meémboodíh ĩ naóh yacat pínah niijná”, soldadowã ĩ maáh Maáh Félixdih ãt niíj daacáp wʉt jĩ.

31 Queét soldadowã ĩ maáh ã wʉtatdih joinít, chei Pablodih nʉmah bejna, pʉ́ʉ́ Antípatris tʉ́tchina ĩt jʉibínap wʉt jĩ. 32 Cheibit queét jítchajĩh bejnit soldadowã Jerusalén tʉ́tchina ĩt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bita caballowãjĩh bejnitboó Pablodih ĩt nʉmah bejep wʉt jĩ. 33 Pánih bejna, Cesarea tʉ́tchina jʉibí, Maáh Félix pebhna waád jʉibínit, ĩ maáh ã daácniji papélah nʉ́odih wʉ̃hnit, Pablodihbʉt caandíh ĩt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 34 Pánihna, caán nʉ́odih en péanit, Félix Pablo ded baácdih bóo ã jʉmatdih ãt ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. Cilicia baácdih bóo ã jʉmatdih jéihna, nin pah Pablodih ãt niijíp wʉt jĩ:

35 —Meemdíh naóh yacnit ĩ jʉyʉ́chah, queétdih wã joibípna caá, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, caandíh ĩ wapat pínah niijná, Maáh Herodesjiíh mʉʉná Félix soldadowãdih ãt ʉb bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

24

Pablo Maáh Félixdih “Wã yéej chãjcan beé”, ã niiját

1 Biícjĩh bóo téihya yeó jáap tʉ́ttimah, sacerdotewã ĩ maáh Ananías, bita judíowã maáta biícdih Cesarea tʉ́tchina ĩt ñʉʉn déi jʉibínap wʉt jĩ. Roma baácdih moón ĩ maáta ĩ wʉtatdih jéihni Tértulo wʉ̃t jʉmnibʉt ĩjeéh ãt jʉibínap wʉt jĩ. Tértulo judíowã ĩ naóh yacatdih naóh yapani pínah wʉt jĩ. Pánihna, Pablodih ĩ peéh chãjat pínah niijná, Maáh Félix pebhna ĩt waad jʉibínap wʉt jĩ. 2 Páant ĩ waád jʉibíát tʉ́ttimah, soldadowã Pablodih caanná ĩ ʉb waád jʉibínachah, Tértuloboó judíowã ĩ naóh yacatdih nin pah ãt niíj naóh yapanap wʉt jĩ:

—Meém tʉ́ini maáh caá. Jwĩ maáh ma jʉmʉchah, dedé tac bʉʉgát wihcan, jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Tʉ́i jéihni jʉmna, nihat jwĩ́ih baácdih moondíh ma tʉ́i teo wáacna caá. 3 Pánihna, nihat jwĩ́ih tʉ́tchidih moón meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá. 4 Meém jĩ́gah enni ma jʉmatdih jéihna, meemdíh maatápdih tac bʉʉgáát tʉ́ʉt páant jwĩ niijcán caá. Ma jéihyat pínah niijná, bainíjeh meemdíh jwĩ wéheíhna caá. 5 Nin cã́acwãdih tʉbit ã tac bʉʉgána caá. Nihat baácboó ded pah bohénit, judíowãdih ĩ míic eníhcat chãjna caá ã chãjap. Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóodih péenitdih waóhni caá. 6 Dioíh mʉʉná judíowã nihcannitdih nʉmah waadnít, caán mʉʉdíh ã yéejanap be. Páant ã chãjachah ennit, caandíh teona, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatdih ã yap yohatji jíib jwĩ peéh chãjíhip yʉh be. 7 Obohjeéhtih, maáh Lisias ã́ih soldadowãdih nʉmah jʉ̃óhnit, caandíh jwiítdih ĩ dʉ́ʉc wáyap be. 8 Pánih dʉ́ʉc wáiniji ma pebhna jwiítdih ã naóh yacat tʉ́ʉtʉp be. Pablodih ʉʉ́bh joí enna, nihat jwĩ naóh yacat yoobópdih ã jʉmatdih meém ma jéihbipna caá, Tértulo Félixdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.

9 Ãjeéh jʉibínit judíowãbʉt Pablodih biíc yoobó Félixdih ĩt yee naóh yacap wʉt jĩ. 10 Páant ĩ naóh yacat tʉ́ttimah, Félixboó Pablo ã naáwát pínah niijná, caandíh ãt jʉ́ʉt jã́hanap wʉt jĩ. Páant ã jʉ́ʉt jã́hanachah ennit, Pablo nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Dawá jópchina jwĩ́ih baácdih moón jwĩ naóh yacatdih mapĩ́ tʉ́i joiná caá. Páant ma jʉmatdih jéihna, ma tʉ́i jéihyat pínah niijná, wẽinit, meemdíh yoobópdih wã naóhbipna caá. 11 Doce yeó jáap jã́tihjeh Jerusalén tʉ́tchina Diosdih weñedih wã jʉibínap be. Bitadih ʉʉ́bh joiná, ma jéihbipna caá. 12 Biíhdih wãpĩ́ jʉ̃ihcap be. Dioíh mʉʉdíh míic wáacnitdih wã míic jʉ̃ihñat tʉ́ʉtcap be. Judíowã ĩ míic wáacat mʉʉ́ diítna, tʉ́tchiboobʉ́t wã míic jʉ̃ihñat tʉ́ʉtcap be. 13 Páant ĩ naóh yacachah yʉhna, bitadih ʉʉ́bh joí enna, ĩ yee naóh yacatdih meém ma jéihbipna caá. 14 Obohjeéhtih, bʉʉ meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Dios jwĩ nʉowãji ĩ wẽinidih weembʉ́t wãpĩ́ wẽina caá. Pánihna, Jesúsdih jepahna, weém Diosdih wã weñechah, ‘Mácah ã bohéna caá’, queét ĩpĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, wã bohéát mácah nihcan caá. Nihat Moisés ã wʉtatjidih jepahnit, nihat Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt wãpĩ́ jepahna caá. 15 Dios nihat wʉnnitdih ã jwʉ́ʉb booaat pínah yeó jáapdih wãpĩ́ pã́ina caá. Tʉ́initdih, yeejépwãdihbʉt biíc yoobó ã jwʉ́ʉb booabipna caá. Páant ã booaat pínahdih nihat judíowãbʉt biíc yoobó ĩpĩ́ pã́ina caá. 16 Pánih pã́ina, tʉ́inijeh wãpĩ́ chãjna caá, ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios weemdíh ã niiját pínah, cã́acwãbʉt biíc yoobó ĩ niiját pínah niijná.

17 “Dawá jópchina biíh baácna jibniji wã déewã jĩ́gah náah jʉmnitdih dinerodih wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, Diosdihbʉt wẽi wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, Jerusalén tʉ́tchina wã jwʉ́ʉb jʉibínap be, páant mʉntih. 18 Pánihna, Diosdih wã wʉ̃hat pínah jã́tih, ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios ã niíj enat pínah niijná, ded pah Moisés ã wʉtatjidih wã chãjap be. Páant wã chãjat tʉ́ttimah, Dioíh mʉʉ́ diítna jʉmna, caandíh wã wʉ̃hʉchah, bita judíowã Asia baácdih moón weemdíh ĩt enep tabe. Páant ĩ enechah, wãjeéh míic wáacnit wihcan, míic jʉ̃ihñatbʉt ã wihcap be. 19 Pánihna, weém yeejép wã chãjatdih enna nihna, queét Asia baácdih moónboó ma pebhna naóh yacadih ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh.* 20 Jwĩ maáta wáac jʉinít, weemdíh ĩ ʉʉ́bh joí enechah, ded pah wã yéej chãjatjidih enna nihna, queétjeh naáwádih ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh. 21 Nin pahjeh ĩ niijmí nacaá: ‘Pablo jwĩ míic wáacapboó jʉmnit, nin pah ã niíj ñaacáp jĩ: “Wʉnnitjidih Diosboó ã jwʉ́ʉb booaatdih jwĩpĩ́ páñatdih wã bohéátji jíib nemat mʉʉ́boó weemdíh ĩ nemat tʉ́ʉtʉp jĩ”, ã niíj ñaacáp jĩ’, queét ĩ niijmí nacaá”, Pablo Félixdih ãt niijíp wʉt jĩ.*

22 Páant ã niijíchah joinít, Félix, Jesúíh doonádih jéihnit, ĩ naáwátdih ãt cádahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih cádahat tʉ́ʉtnit, Pabloboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Maáh Lisias ã jʉyʉ́chah, dedé peéh chãjat pínah ã jʉmʉchah, meemdíh wã naóhbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Páant niíj péanit, Pablodih ʉb jʉ̃óhni soldadowã ĩ maáhdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Maátaíh mʉʉná jwʉ́ʉb ʉb bejna, míih soldadowã caandíh ĩ tʉ́i wapa naáh. Obohjeéhtih, ã náahat pah ã chãja naáh. Det ã chéenwãbʉt caandíh teo wáacadih ĩ jʉyʉ́ naáh”, ãt niijíp wʉt jĩ.

24 Daocánni yeó jáap tʉ́ttimah, Félix ãjeéh bóli Drusilajĩh ĩ míic wáacat tólihna ãt jʉibínap wʉt jĩ. Drusila judío wili wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Jesúíh doonádih joííhna, Pablodih ãt bid bojop wʉt jĩ. 25 Páant ã bid bojochah, Pablo queétdih nin pah ãt niíj naóh bohénap wʉt jĩ: “Bitadih tʉ́i chãjat caá náahap. Yéej chãjat jenah joyátdih yap yohat caá náahap. Cã́acwã yeejép ĩ chãjatjidih Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá”, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niíj naáwáchah, joí wʉ́hi bejnit,

—Páant bóojeh tigaá. Ma bejeé. Biíh yeó jáap meemdíh wã jwʉ́ʉb bidbipna caá, páant mʉntih, Félix caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.

26 Pablo ã míic jíib chãj bacat pínah dinerodihbʉt Félix ãt bidip wʉt jĩ. Pánih bidnit, dawá láa Pablodih míic wéheat tʉ́ʉt niijná, Félix ã pebhna ãt jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 27 Obohjeéhtih, chéne jópchi tʉ́ttimah, Félix maáh jʉmni ãt bacap wʉt jĩ. Pánihna, judíowãdih weñaíhna, Félix Pablodih nemat mʉʉ́boojéh ãt cádahap wʉt jĩ. Porcio Festo wʉ̃t jʉmni ãt jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m maáh waadáp wʉt jĩ.

25

Pablo Maáh Festodih ã naáwát

1 Caán baácna Maáh Festo jʉibíniji biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, Cesarea tʉ́tchimant Jerusalén tʉ́tchina ãt aab béjep wʉt jĩ. 2 Caanná ã aáb jʉibínachah, queét sacerdotewã ĩ maáta, bita judíowã ĩ maáta biícdih ã pebhna bejnit, Pablodih yeejép ĩt jwʉ́ʉb naóh yacap wʉt jĩ. 3 Caan pébhna ĩ bejat pínah jã́tih queétjeh nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Pablodih mawat pínah niijná, cã́acwãdih míic bih pã́init, mawat tʉ́ʉt jĩíh?” ĩt míic niijíp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joinít, nin pah Maáh Festodih ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ:

—Nin Jerusalén tʉ́tchiboó Pablodih ma wah aabá bojoó, ĩt niijíp wʉt jĩ.

4 Obohjeéhtih, Festo nin pah queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Pablo páantjeh Cesarea tʉ́tchidih nemat mʉʉ́boó ã jʉmna caá. Bʉʉtéh caánboó wã jwʉ́ʉb dei bejbipna caá, páant mʉntih. 5 Pánihna, Cesarea tʉ́tchina ñi maáta weemdíh ĩ pej jʉm dei bej jwʉhʉ naáh, Pablo ã yéej chãjachah nihna, caandíh ĩ naóh yacat tʉ́ʉt niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.

6 Ocho yeó jáap tʉ́ttimah, Maáh Festo Cesarea tʉ́tchina ãt jwʉ́ʉb dei bejep wʉt jĩ. Ã jwʉ́ʉb dei jʉibíni daanimant, ĩ naóh yacachah joyát tʉ́ʉt niijná, peéh chãjnit ĩ naáwápboó ãt waád jʉibí chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Caánboó chʉ́ʉdnit, Pablodih ãt bid bojop wʉt jĩ. 7 Pablo ã pebhna ã jʉibínachah, Festojeéh Jerusalén tʉ́tchimant dei jʉibínit judíowã caán tã́ahmant ĩt ñʉh pʉ́ʉda bojop wʉt jĩ. Pánih ñʉhnit, dawá yeejép dooná ĩt naáwáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, páant ĩ naáwáchah yʉhna, ĩ yee naáwátdih Festo ãt jéihcap wʉt jĩ. 8 Páant ĩ naáwáchah joinít, Pablo nin pah ãt niíj naóh yoobánap wʉt jĩ:

—Jwiít judíowã jwĩ wʉtatdih, Dioíh mʉʉdíh, Roma tʉ́tchidih moón ĩ maáhdihbʉt yeejép wã chãjcap be, ãt niijíp wʉt jĩ.

9 Obohjeéhtih, Festo judíowãdih weñaíhna, nin pah Pablodih ãtih niijíp wʉt yʉh jĩ:

—¿Jerusalén tʉ́tchina ma jwʉ́ʉb aab béjíhcan niít? Caanná jʉibínit, míih doonádih jéihíhna, weemjéh tigaá wã jwʉ́ʉb joibíp. Yeejép ma chãjachah nihna, ma yéejat peéh wã naóhbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

10 Obohjeéhtih, páant ã niijíchah joinít, Pablo nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Maáh César ã wẽpat ninjĩh meém ma bíbohna caá. Pánih bíbohna, ninboó wã jʉmʉchah, dedé wã chãjatji peéh, ma jéih naóhna caá. Judíowãdih dedé wã yéej chãjcatdih ma tʉ́i jéihna caá. 11 Pánihna, yéej chãjna nihna, wã yéej chãjat jíib weemdíh ĩ mao yohatdih wã ʉ́ʉmcan caá. Obohjeéhtih, ĩ naóh yacat yoobópdih nihcah, weemdíh queétdih páantjeh ma wʉ̃hʉchah, ã tʉ́ican niít. Pánihna, Roma tʉ́tchi jwĩ chah maáh César pebhna weemdíh ma wahaá, Pablo Festodih ãt niijíp wʉt jĩ.

12 Páant ã niijíchah joinít, Festo caandíh teo wáacnitdih míic wéhe péanit,

—Caán láa bácah, César pebhna meemdíh wã wahbipna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Pablo ã chãjatjidih Festoboó Maáh Agripadih ã naáwát

13 Daocánni yeó jáap tʉ́ttimah, maáh Agripa ã jwan Berenicejĩh Festo jáap maáh ã waadáchah, Cesarea tʉ́tchina caandíh mʉj tewedih ĩt dei jʉibínap wʉt jĩ. 14 Pánih dei jʉibínitji maatápdih ĩt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Biíc yeó jáap Pabloíh doonádih Agripadih Festo nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Félix nemat mʉʉ́boó ã cádahniji, Pablo wʉ̃t jʉmni, ã jʉmna caá. 15 Jerusalén tʉ́tchiboó wã jʉibínachah, sacerdotewã ĩ maáta, bita judíowã ĩ maátabʉt caandíh wã peéh chãjatdih náahna, wã pebhna yeejép dooná naáwádih ĩ jʉyʉ́p jĩ. 16 Obohjeéhtih weém nin pah queétdih wã niijíp jĩ: ‘Jwiít Roma baácdih moón ĩ maáta nin pah jwĩpĩ́ chãjna caá: Det naóh yacnitdih jwĩpĩ́ jwíih naáwát tʉ́ʉtna caá. Páant ĩ naóh yacatdih joinít, ĩ naóh yacniboodíh jwʉh jwĩ jwʉ́ʉb naáwát tʉ́ʉtna caá. Jwiít Romanowã páant jwĩ chãjcah, caandíh naóh yacnitdih jwĩpĩ́ wʉ̃hcan caá’, queétdih wã niijíp jĩ. 17 Pánihna, nin Cesarea tʉ́tchina wãjeéh ĩ jʉyát tʉ́ttimah daanimant bóo yeó jáapjeh peéh chãjat naáwát mʉʉ́boó chʉ́ʉdnit, ĩ naóh yacnidih wã bid bojop jĩ. 18 ‘Queét judíowã bʉ́dí ã yéej chãjatjidih ĩ naóh yacmi dée caá’, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Obohjeéhtih queét naóh yaquíhnitji bʉca dedé ã yéej chãjatjidih ĩ jéih naóhcap jĩ. 19 ‘Jwĩ́ih Dios ã wʉtatjidih biáboó caá ã bohénap’, niijnít, ĩ íijip jĩ. Biíc newé, Jesús wʉ̃t jʉmni, wʉnniji yʉhna, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wátjidih Pablo ã bohéátjidihbʉt ĩ íijip jĩ. 20 Weémboó nihat ĩ naáwátjidih wã beh joicáp jĩ. Pánih beh joicán, ‘¿Jerusalén tʉ́tchiboó ma aab béjíhcan niít? Míih doonádih caanná wã joííhna caá, páant mʉntih’, Pablodih wã niijíp jĩ. 21 Obohjeéhtih, ‘Maáh César pebhna weemdíh ma wahaá, wĩ́ih doonádih caánboó ã joyát pínah niijná’, weemdíh ã niijíp jĩ. Páant ã niijíchah joinít, jwĩ maáh pebhna wahat tʉ́ʉt niijná, caandíh nemat mʉʉ́boó soldadowãdih wã páñat tʉ́ʉtʉp jĩ, Festo Agripadih ãt niijíp wʉt jĩ.

22 Páant ã niijíchah joinít, Agripa Festodih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Ã naáwátdih weembʉ́t wã joííhna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

—Cheibit caandíh ma joibípna caá, Festo Agripadih ãt niijíp wʉt jĩ.

23 Pánihna, cheibit Agripa Berenicejĩh bʉ́dí míic wáacat tólihna jʉibínit, ĩt waad béjep wʉt jĩ. Páant ĩ waad béjechah, nihat cã́acwã queétdih ennit, bʉ́dí ĩt weñep wʉt jĩ. Nihat soldadowã ĩ maáta, nihat caán tʉ́tchidih moón maátabʉt caán mʉʉná ĩjeéh ĩt waad béjep wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, Festo Pablodih ãt ʉb jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 24 Pánihna, Pablo ã waád jʉibíát tʉ́ttimah, Festo queét míic wáacnitdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Maá Agripa, nihat yeéb jwĩjeéh jʉmnitbʉt nin newédih ñi enna caá. Jerusalénboó wã jʉmʉchah, ninboó wã jʉmʉchahbʉt, nihat judíowã weemdíh nindih bʉ́dí ĩ naóh yacap jĩ. Tʉbit ñaácnit, ‘Caandíh ma mao yohoó’, chah pohba ĩ niijíp jĩ. 25 Obohjeéhtih, weémboó ded pah ã yéej chãjatjidih wã jéihcap jĩ. Ã yéej chãjatji jíib mao yohat ã wihcap jĩ. Pánihna, caanjéh tibeé jwĩ maáh Césardih naáwát tʉ́ʉt niijná, ã pebhboó ã bejat pínahdih ã ʉʉ́bʉ́p jĩ. 26 Obohjeéhtih, jwĩ maáh Césardih ded pah wã naóh daacát déedih wã jéihcan caá. Pánih jéihcan, yeéb nihat, Agripa biícdih ñi pebhna caandíh wã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp be. Pánihna, caandíh joinítji jwĩ míic wéheat tʉ́ttimah, ded pah caandíh wã naóh daacát pínahdih wã jéihbipna caá. 27 Ded pah ã yéej chãjatjidih naóhcah, nemat mʉʉ́boó jʉmnidih César pebhna wã jéih wahcan caá, Festo queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.

26

Ded pah ã chãjatjidih Pablo Maáh Agripadih ã naáwát

1 Tʉ́ttimah, Maáh Agripa Pablodih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

—Bʉʉ míih doonádih jwiítdih ma naáwá, ãt niijíp wʉt jĩ.

Páant ã niijíchah joinít, Pablo maátadih ʉʉ́bhna, ã́ih téihyajĩh ãt jʉ́ʉt ñahanap wʉt jĩ. Pánih jʉ́ʉt ñahanit, ã́ih doonádih ãt naóh jwíihip wʉt jĩ. 2 “Maá Agripa, wã déewã ĩ maáta yeejép weemdíh ĩ naóh yacatjidih wã naóh yoobáát pínahdih bʉʉ meém ma joyát pínahdih wã wẽina caá. 3 Nihat jwiít judíowã ded pah jwĩ chãjatdih, ded pah jwĩ bohéátdihbʉt meemjéh ma tʉ́i jéihna caá. Pánihna, nihat wã naáwát pínahdih ma tʉ́i joyoó”, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

Pablo Jesúsdih ã jepahat pínah jã́tih ded pah ã jʉm jwʉhatjidih ã naáwát

4 “Nihat judíowã wĩ́ih baácboó ĩ cãtíh wébít jʉm jwʉhna, ded pah wã jʉmatjidih ĩ jéihna caá. Tʉ́ttimah, Jerusalénboó ded pah wã jʉmatjidihbʉt ĩ tʉ́i jéihna caá. 5 Maatápdih fariseowãjeéh wã jʉmʉp jĩ. Jwiít fariseowã Moisés ã wʉtatjidih chah jepahnit jwĩ jʉmna caá. Pánihna, queét judíowã naáwíhna, ‘Yoobópdih caá ã niiját’, ĩta jéih niij tágaá.* 6 Dios jwĩ nʉowãdih ‘Nihat cã́acwã ĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá’, ã niijátjidih wã páñat jíib, bʉʉ ĩ naóh yacni ninboó wã ñʉhna caá. 7 Nihat jwiít doce judíowã poómpbʉt ã naáwátdih joinítji jwĩ pã́ina caá. Yeó jáap, cheibʉt Diosdih jwĩpĩ́ tʉ́i wẽi wʉ̃hna caá. Pánihna, Maá Agripa, jwĩ maátaboó caandíh wã páñat jíib weemdíh ĩ naóh yacap jĩ. 8 ¿Dépanihna ‘Dios wʉnnitdih ã jéih jwʉ́ʉb booacan niít’, ñi niíj jenah joí?

9 “Jon jã́tih ‘Jesús Nazaret tʉ́tchidih bóodih jepahnitdih weemdíh cádahat tʉ́ʉtat caá náahap’, wã niíj jenah joyóp jĩ. 10 Páant niíj jenah joinít, Jerusalén tʉ́tchidih moón dawá Jesúsdih jepahnitdih teonit, sacerdotewã ĩ maáta ĩ wʉtatdih joinít, nemat mʉʉ́boó wã nemat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, queétdih ĩ mao yohíhichah, weembʉ́t biíc yoobó wã mao yohat tʉ́ʉtʉp jĩ. 11 Maatápdih jwiít judíowã jwĩ míic wáacat mʉʉdíh Jesúíhwã ĩ míic wáacachah, waadnít, queétdih wã jĩ́gah náah chãjap jĩ. Jesúsdih ĩ jepahatdih wã cádah tʉ́ʉtʉp yʉh jĩ. Pánihna, bʉ́dí íijna, biíh baácna jweí peétnit Jesúíhwãdih ñʉʉnnít, wã moh yéejanap jĩ”, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.*

Jesús caandíh ded pah ã niijátjidih Pablo ã naáwát

(Hch 9.1-19; 22.6-16)

12 “Pánih Jesúíhwãdih ñʉʉnná, sacerdotewã ĩ maáta ĩ wẽpatjĩh ĩ wʉtatji pah chãjat tʉ́ʉt niijná, biíc yeó jáap Damasco tʉ́tchina wã bejep jĩ. 13 Yeó jáap tac yoób namáboó jwĩ bejechah, yeó ã yeh iigát chah jeámant yeh iíg jéenanachah, jwĩ enep jĩ. Weemdíh, wãjeéh bejnitdihbʉt ã tʉ́i yeh iig yóh jwejep jĩ. 14 Páant ã yeh iiguíchah, en wʉ́hi bejnit, jwiít nihat baácboó jwĩ bʉʉg ñájap jĩ. Pánih bʉʉg ñájnit, wéheatdih wã joyóp jĩ. Jwĩ́ih wéheatjĩh nin pah weemdíh ãí niijíp jĩ: ‘Saulo, Saulo, ¿Dépanihna íijnit, wĩ́ihwãdih mawíh ñʉʉ́n pée tigaá ma chãj? Wĩ́ihwãdih pánih chãjna, weemdíh caá páant ma chãjap. Pánih chãjna, meemjéh míic yéejana caá ma chãjap. Nʉñʉ́pdih ñi chéwechah, íijnit, míic tʉ̃pʉ́na, ã míic yéejaat dée pah meembʉ́t ma míic yéejana caá’, ã niijíp jĩ. 15 ‘¿Maá, meém déhe tigaá?’ wã niijíp jĩ. ‘Weém Jesúsjeh tigaá, ma ñʉʉ́n mawíh péeni. 16  Bʉʉ ma ñah ñʉhʉʉ́. Weemdíh teo wʉ̃hni ma jʉmat pínah niijná, meemdíh wã jígohna caá. Ma enatjidih bitadih ma naáwát pínah niijná, meemdíh wã ñíona caá. Ded pah wã jʉmatdih meemdíh wã jwʉ́ʉb jéihyaat pínahdihbʉt ma naóhbipna caá. 17  Bʉʉ meemdíh jígohnit, judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt wĩ́ih doonádih ma naáwát pínah niijná, meemdíh wã wahna caá. Pánih wahnit, ĩ jéih yéej chãjcat pínah niijná, meemdíh wã tʉ́i wapbipna caá. 18  Judíowã nihcannitdih ma naáwáchah, queét dʉpʉ́át panihipboó jʉmnitji ĩ yéej chãjatdih cádahnit tʉ́ʉt nʉʉmná, baabát panihipboó ĩ bejbipna caá. Pánihna, Satanás ã maáh jʉmʉpmant queétdih ʉb bacanit, Dios ã maáh jʉmʉpboó wã waadábipna caá. Pánih chãjnit, weemdíh jepahnitdih ĩ yéejatdih wã yohochah, queét Dios ã ñíonitjeéh ĩ jʉmbipna caá’, Jesús weemdíh ã niijíp jĩ”, Pablo ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.

Pablo Jesúsdih ã jepahatjidih ã naáwát

19 “Páant Jesús ã naáwáchah joinít, caandíh wã yap yohcan jĩí. 20 Pánihna, Damasco tʉ́tchidih moondíh wã jwíih naáwáp jĩ. Tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchidih moondíh, Judea baácdih moondíh, judíowã nihcannitdihbʉt naóhnit, ‘Ñi yéejatdih cádahnit, Diosdih bidnit, ã náahat pahjeh ñi chãjaá. Pánih chãjnit, “Yoobópdih Diosdih jepah tigaá ĩ chãjap”, bita ĩ niijbípna caá’, wãpĩ́ niijíp jĩ.* 21 Páant wã niíj bohéátji peéh nit judíowã Dioíh mʉʉ́ diítna weemdíh teonit, ĩ mao yohíhip yʉh jĩ. 22 Obohjeéhtih, jon, bʉʉbʉt Dios weemdíh ã teo wáacap be. Páant ã teo wáacachah, weém ninjĩh ñʉhnit, nihat maátadih, oboh jʉmnitdihbʉt yoobópdih wã naóhna caá. Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt wãpĩ́ bohéna caá. 23 Nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Cristo Dios ã wahni pínah yeejép yapnit, ã wʉnbipna caá. Pánih wʉnniji, ã waóh boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Pánih jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit, yeh iigní panihni nihat judíowã, judíowã nihcannitbʉt ĩ yéejat peéh iiguípna ĩ bejat déedih tʉ́i ʉbni pínah ã jʉmbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.* Páant ĩ niíj daacátji pah weembʉ́t biíc yoobó wãpĩ́ bohénap jĩ”, Pablo ãt niijíp wʉt jĩ.

Pablo Agripadih Diosdih ã jepahat tʉ́ʉtat

24 Páant Pablo ã naáwáchahjeh, Festo nin pah ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ:

—¡Pablo, meém náhni joyát bʉʉd béjni caá! Maatápdih ma bohéátji jíib, náhni joicánni caá bʉca, ãt niíj ñaacáp wʉt jĩ.

25 —Nihcan caá, Maá Festo. Náhni joicánni nihcan caá weém. Yee wéheni nihcan caá. Yoobópdih tigaá wã naáwáp. 26 Nin Maáh Agripa nihat wã naáwátdih ã beh joiná caá. Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh caandíh wã naóhna caá. Nihat wã chãjat bih naáwát nihcan beé. Nihat ded pah wã chãjatji doonádih Agripaboó ãtát joijí tagaá, ãt niijíp wʉt jĩ.

27 Páant niíj péanit, Agripadih jwʉh nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:

—Maá Agripa, meémboó Dios naáwátdih naóh yapanit jon jã́tih ĩ daacátjidih ‘Yoobópdih tigaá’, ¿ma niíj jenah joí niít? Páant ma jenah joyátdih wã jéihna caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

28 —¿Ma naáwátjĩh waícanjeh weemdíh Jesúsdih ma jepahat tʉ́ʉtíh niít? Agripa Pablodih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.

29 —Waícanjeh ma jepahachah, tʉ́ttimah ma jepahat doonádihbʉt joiná, wã wẽibipna caá. Meém Jesúsdih ma jepahat pínah, yeéb nihat bʉʉ weemdíh joinítbʉt caandíh ñi jepahat pínahdih wã náah yacna caá. Pánih náah yacna, Diosdih yeebdíh wãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Weém wã jʉmat pah yeéb nihatbʉt ñi jʉmat pínahdih wã náah yacna caá. Nin ĩtah tõpdih wã dʉwát pah niijná wã chãjcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

30 Páant ã naáwáchah joí péanit, Maáh Agripa, Berenice, Maáh Festo, caánboó chʉ́ʉdnitbʉt ñah ñʉhnit, biícdih ĩt bac bejep wʉt jĩ.

31 Pánih bac bejnitji nin pah ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ:

—Nin newé ã chãjatji jíib, mawat, nemat mʉʉ́boó waadáátbʉt caandíh ã wihcan caá, queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ.

32 Maáh Agripa Maáh Festodih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Maáh César pebhna Pablo ã wahat tʉ́ʉtcah nihna, jwĩta jéih baca tagaá. Obohjeéhtih, caanná ma wahat pínahdih ã ʉʉ́bát tʉ́ttimah, caandíh jwĩ jéih bacacan caá, Festodih ãt niijíp wʉt jĩ.

27

Pablodih Roma tʉ́tchina ĩ wahat

1 Roma tʉ́tchidih moón ĩ Maáh César Italia baácdih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pablodih, bita nemat mʉʉ́boó jʉmnitdihbʉt Festo soldadowã ĩ maáh Julio wʉ̃t jʉmnidih ãt wapat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, johlitjĩh bejni jãáj chóojĩh queétdih Italia baácna Julio ã nʉmah bejep jĩ. Caán Julio cien soldadowã ĩ maáh ã jʉmʉchah, ã́ih soldadowã César Augustoíhwã wʉ̃t jʉmnitbʉt ĩ bejep jĩ. 2 Pánihna, weém Lucasbʉt Pablojeéh wã bejep jĩ. Aristarco, Macedonia baác Tesalónica tʉ́tchidih bóobʉt jwiítdih ã pej jʉm bejep jĩ. Pánihna, Adramitio wʉ̃t jʉmni tʉ́tchimant jʉ̃óhni jãáj chóodih jwĩ waadáp jĩ. Caán chóo Asia baácdih bóo jẽ́litna yoobó aab béjni chóo pínah tajĩ. 3 Pánih bejnit, cheibit Sidón wʉ̃t jʉmni jẽ́litna jwĩ jʉibínap jĩ. Julioboó Pablodih en daoná, ã tʉ́i chãjap jĩ. Pánih tʉ́i chãjnit, caanjĩ́h moón ã chéenwã dedé ã náahatdih ĩ wʉ̃hat pínah niijná, ĩ pebhboó Pablodih ã aabát tʉ́ʉtʉp jĩ. 4 Caanjĩ́h aabnítji jwʉ́ʉb dei jʉinít, caán chóodihjeh mʉntih jwʉ́ʉb waadnít, jwĩ bejep jĩ, páant mʉntih. Jwĩ bejat déemant johlit ã jwãáh johochah, Chipre wʉ̃t jʉmni quewa ã tʉ́i jãhat pínah niijná, caan quéwadih wáyámant bóo bʉwámant jwĩ en yap bejep jĩ. 5 Caan quéwadih yap bej, chʉ́ʉh bejnit, Cilicia baác ñaj deyatdih yap bej, Panfilia baác ñaj deyatdihbʉt yap bej, Licia baácdih jʉmni Mira tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ.

6 Jwĩ bejni chóo caán tʉ́tchidih ã chãwát pínahdih jéihnit, Julio biíh jãáj chóo, Italia baácboó bejni pínah chóodih ãt bid jʉyʉ́p tajĩ. Caán ã bid jʉiní chóo Alejandría wʉ̃t jʉmni tʉ́tchimant jʉ̃óhni chóo tajĩ. Pánih bid jʉinít, caán chóoboó jwiítdih ã nʉmah waadáp jĩ. 7 Johlit ã jwãáh joh bʉʉg lájachah, páant mʉntih, wẽpép jéih bejcan, chaíhjeh jwĩ bejep jĩ. Pánih bejnit, Gnido wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih jwĩ tóah jʉibínachah, johlitboó jwiítdih tacboó ã ʉb joh pʉ́ʉd baca bojop jĩ. Pánihna, yoobópdih bejcanjeh, Salmón wʉ̃t jʉmni pióh ñajatdih yap bejnit, Creta wʉ̃t jʉmni quewadih jéihyepmant bóo bʉwámant jwĩ en yap bejep jĩ. 8 Pánihna, johlit páantjeh yeejép ã johochah, caan quéwa bʉwádih chaíhjeh bejnit, Tʉ́ini Jẽ́litna pʉ́ʉd bacapdih jwĩ chão páh jwʉhʉp jĩ. Caán jẽ́lit Lasea wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi pebhbit ã jʉmʉp jĩ.

9 Pánih chaíhjeh jwĩ bejechah, mah noój láa, jãáj chóojĩh bejat tobohat láa ã tóah jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Pánihna, jwiítdih nʉmah bejnitdih Pablo nin pah ã niíj naáwáp yʉh jĩ:

10 —¡Weemdíh ñi joyoó! Bʉʉ jwĩ bejechah, ã tʉ́ican niít. Mah noój láa ã jʉmʉchah, nin jãáj chóo ã bʉʉdbípna caá. Pánihna, nihat ñi ʉb bejnibʉt, jwiítbʉt jwĩ daáb bʉʉdbípna caá, ã niijíp jĩ.

11 Obohjeéhtih, caán chóo mínah, caán chóodih íoh teonibʉt Pablodih ĩ jepahcap jĩ. Juliobʉt Pablodih joyáh bojnit, queétboodíh ã jepahap jĩ. 12 Caán ĩ chãoní jẽ́litboó mah noój láa jãáj chóo ã chãwáchah, ãpĩ́ tʉ́icap wʉt jĩ. Pánihna, nihat caán chóodih bejnit caan quéwadihjeh tih biíh tʉ́tchi, Fenice wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi jẽ́litna ĩ bejíhip yʉh jĩ, mah noój ã yapatdih jʉibí pã́i jwʉhat tʉ́ʉt niijná. Fenice jẽ́litdih yeó dei bejepmant jãáj chóo waadát ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, “Caánboó jʉibínit, mah noój láa jwĩ tʉ́i pã́i jwʉhbipna caá”, ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

Bʉ́dí mʉjdih nolihat ã jʉ̃ʉ́wát

13 Chóop yapapmant johlit ã tʉ́i jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caán chóodih teonit ĩ tʉ́i bejat pínah niijná, ĩ yoh báahani chodóp dahdih ĩ jwʉ́ʉb ʉb yacap jĩ, páant mʉntih. “Jwĩ tʉ́i jéih jãáj jʉibíbipna caá”, niíj jenah joinít, jwiítdih ĩ nʉmah bejep yʉh jĩ. Pánih bejna, Creta quewa pebhjeh jwĩ jãaj béjep jĩ. 14 Obohjeéhtih, tʉ́ttimahbitjeh caan quéwa chʉ́ʉhʉp yoób yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant johlit bʉ́dí ã joh jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. 15 Caán johlit jwĩ́ih jãáj chóo bʉwámant tʉbit ã joh jã́hanachah, jwĩ bejatji dée yoób jwĩ jéih bejcap jĩ. Pánih johna, caán chóodih ã pã́ah joh pʉ́ʉd baca bojop jĩ. 16 Pánihna, Cauda wʉ̃t jʉmni quewadih jéihyepmant bóo bʉwámant jwĩ yapap jĩ. Caan quéwa jwiítdih chibít johlitdih ã jãhap jĩ. Páant ã jãhachah, jwĩ wáini bainí jãáj chóodih, bʉ́dí chóo diítna ĩ ʉb yacap jĩ. Johlit nolihatjĩh páantjeh bʉ́dí ã tobohochah yʉhna, ĩ jéih ʉb yacap jĩ. 17 Caán chóodih ámoh yac péanit, bʉ́dí chóo ã bʉ́ʉh bejcat pínah niijná, queét jãáj chóodih teonit bʉʉjcánni tõpnajĩh caán chóodih ĩ nah chéwep jĩ. Pánih nah chéo péanit, “Libia baácboó jwĩ jʉibími dée caá. Caanjĩ́h óon yehbenibit Sirte wʉ̃t jʉmʉpboó bʉʉg lájat jwiítdih tʉbit tobohna caá”, niíj jenah joinít, jãáj chóo wẽpép ã bejcat pínah niijná, johlitdih teoni bʉ́dí yégueh chóodih ĩ ʉb deyanap jĩ. Páant ĩ ʉb deyat tʉ́ttimah, jãáj chóodihjeh johlit ã ʉb joh bojop jĩ. 18 Caán johlit dedé ã yaicáp jĩ. Pánih joh yaicán, chah pohba ã yoób johop jĩ. Páant ã johochah, nolihat bʉ́dí jʉ̃óhnit, jãáj chóodih tʉbit ã bʉʉg lájap jĩ. Pánihna, jih bʉʉgjéh ã pahat pínah niijná, tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih ĩ ʉb bejniji bií déedih ĩ yoh báaha jwíihip jĩ. 19 Tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih johlit teoni yégueh chóona, chéwat tõpna, máa nahnadihbʉt ĩ yoh báhanap jĩ. 20 Maatápdih yeodíh cʉ́iwãdihbʉt jwĩ encap jĩ. Johlit nolihatbʉt dedé noón yaicáp jĩ. Yeó jáap jʉmat pah chah pohba ã tobohop jĩ. Páant ã tobohochah, “¿Nin bʉ́dí mʉjboó jwiít jwĩ bʉʉdmí naniít?” jwiítjeh jwĩ niíj jenah joyóp jĩ.

21 Pánihna, bʉ́dí teona, maatápdih ĩ jéih bid jeémpcap jĩ. Páant ĩ bid jeémpcatdih enna, Pablo ĩ cãtíh jʉí ñʉhnit, queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Wã naáwáchah, yeéb ñi joicán beé. ‘Cretamant jãaj béjcat caá náahap’, wã niijíp yʉh be. Jwĩ jʉ̃óhcah, nin pah ãta yapcan tagaá. Jwĩ jʉ̃ʉ́wátji jíibjeh nin pah ã yapna caá. 22 Obohjeéhtih, bʉʉ yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá, páant mʉntih. Ñi ʉ́ʉmca bojoó. Jwiít jwĩ bʉʉdcán niít. Obohjeéhtih, nin jãáj chóo pohba ã bʉ́ʉh peét bejbipna caá. 23 Dios wã maáh wã wẽini weemdíh ã jéihyaat pínah niijná, ã́ih ángeldih ãt wahap tabe. Caán ángel weemdíh bʉʉ chei jígohnit, jwĩ bʉʉdcát pínahdih ã naáwáp be. 24 Wã pebh jʉinít, nin pah ã niijíp be: ‘Pablo, ma ʉ́ʉmca bojoó. Meém Romanowã ĩ maáh César pebhna jʉibínit, ded pah ma chãjatjidih ma naóhbipna caá. Dios tʉ́ini jʉmna, ma bejni jãáj chóodih moondíhbʉt biíc yoobó ã wapbipna caá’, weemdíh ángel ã niijíp be. 25 Pánihna, ñi ʉ́ʉmca bojoó. Diosdih tʉ́i jenah joinít, ‘Ángel ã niiját biíc yoobó ã yapbipna caá’, wã niíj jéihna caá. 26 Obohjeéhtih, jwĩ́ih jãáj chóodih johlit biíh quewãboó ã ʉb joh dodhbipna caá, queétdih Pablo ã niijíp jĩ.

27 Pánih johna, chéne semana wẽpép ã johat tʉ́ttimah, chei, Adriático wʉ̃t jʉmni bʉ́dí mʉjdih jwĩ jwaoh chʉ́ʉh bejep jĩ. Pánih bejna, chei tac yoob póhba caán chóodih teonit “¿Yehbenapboó jwĩ jʉibími naniít?” queétjeh ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. 28 Pánihna, “Débóo cah ninjĩh ã nʉmah”, niijná, ĩ jenah enep jĩ. Páant ĩ jenah enechah, treinta y seis metros pohba caanjĩ́h ãt nʉmahap wʉt jĩ. Maátcanbitjeh ĩ jwʉ́ʉb jenah enechah, veintisiete metros caanjĩ́h ãt nʉmahap wʉt jĩ. 29 Páant ã yehbe bejechah ennit, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. “¿Quewa pʉ́ʉd bacapdih bóo jeenádih jwĩ bʉʉg lájmi naniít?” ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. Pánihna, caán chóo ã bejcat pínah niijná, chénena míic chodóp dahna méimant ĩ yoh daabánap jĩ. Pánih yoh daabánit, “Waícanjeh ã baabá naáh”, queét ĩ niijjéhep jĩ. 30 Biquína caán chóodih teonit, jweííhna, caán bainí chóodih chéwat tõpdih watnit, ĩ wat deya pahanap jĩ. Pánih chãjnit, nin pah ĩ yee niijíp jĩ: “Caán bainí chóodih waadnít, biíh chodóp dahnadih wawápmant jwĩ yoh daabábipna caá”, ĩ niijíp jĩ. 31 Obohjeéhtih, soldadowã ĩ maáhdih, soldadowãdihbʉt Pablo nin pah ã niijíp jĩ:

—Nit nin chóodih teonit ĩ bejechah, yeebbʉ́t ñi daab wʉ́nbipna caá, ã niijíp jĩ.

32 Páant ã niijíchah joinít, teonit ĩ jweicát pínah niijná, soldadowã bainí chóodih chéwat tõpnadih ĩ dʉ́ʉc bóodop jĩ. Páant ĩ dʉ́ʉc bóodochah, caán chóo ã daabáh bejep jĩ.

33 Baabát pínah jã́tih, Pablo queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

—Yeéb náhni dahwanit ñi jeémpcah, chéne semana ã yapna caá. 34 Pánihna, bʉʉ yeebdíh bʉ́dí wã jeémát tʉ́ʉtna caá, ñi tʉ́i wẽp yaáát pínah niijná. Ñi náhninaá, biíc jwĩ bʉʉdcán niít, ã niijíp jĩ.

35 Páant niijnít, Pablo pandih ʉbnit, “Paá, jwiítdih nin jeémátdih ma tʉ́i wʉ̃hna caá”, Diosdih niijnít, jwiít nihat jwĩ enechah, pandih ã jeémép jĩ. 36 Páant ã jeéméchah ennit, jwiítbʉt wẽinit jwĩ jeémép jĩ. 37 Jwiít caán chóodih jʉmnit doscientos setenta y seis cã́acwã jwĩ jʉmʉp jĩ. 38 Pánih jeémp péanit, nihat jwĩ wʉd jʉmat tʉ́ttimah, caán chóo ã chodcat pínah niijná, páantjeh jʉmni trigo wʉh wʉʉ́hnadih bʉ́dí mʉjboó ĩ yoh báaha beedánap jĩ.

Pablowã ĩ jʉmni jãáj chóo ã daabát

39 Tʉ́ttimah, baáb jéenechah, pebhbit jʉmni baácdih beh encan yʉhna, tʉ́i óon ñaj dei pʉ́ʉd bac jʉ̃ʉ́wát, jee dáhna wihcapdih ĩ wẽi enep jĩ. Pánih ennit, “¿Con óonna jwĩ bʉʉg ñáj jʉibí jĩíh?” ĩ niijíp jĩ. 40 Pánihna, jãáj chóo ã tʉ́i bejat pínah niijná, chodat dahnadih chéwat tõpnadih ĩ dʉ́ʉc bóod yohop jĩ. Páant ĩ dʉ́ʉc bóod yohat pónih, íoh tewat tʉ́ʉt niijná, bitaboó íoh tewat pínah meenát naanádih chéwat tõpnadih ĩ wat deyanap jĩ. Caán tʉ́ttimah, waáwápmant bóo johlit teoni bainí yégueh chóodih ĩ wái aabánap jĩ. Pánih bejna, caán óon coahna ĩ jʉibííhip yʉh jĩ. 41 Obohjeéhtih, jwĩ bejep yoób yehbenibit biíh óon poómp ãt jʉmʉp tajĩ. Pánihna, jwĩ́ih jãáj chóo waáwápmant bóo caán óondih ã báagh yoh bejep jĩ. Páant ã báagh yoh bejechah, bʉ́dí nolihat ã bʉʉg lájachah, jwĩ́ih jãáj chóo méimant ã bʉ́ʉhah bejep jĩ.

42 Páant ã bʉ́ʉhʉchah ennit, queét soldadowã nemat mʉʉdíh moonjí ĩ yaáh jweicát pínah niijná, queétdih ĩ mao yohíhip yʉh jĩ. 43 Obohjeéhtih, soldadowã ĩ maáh Pablodih tʉ́i chãjíhna, soldadowãdih queét nemat mʉʉdíh moonjídih ã mawat tʉ́ʉtcap jĩ. Pánihna, jwẽ́ejna ĩ yaáh ñáan bejat pínah niijná, jéih yaáhnitdih ã jwíih ñaáp báahaat tʉ́ʉtʉp jĩ. 44 Jéih yaáhcannitdih jãáj chóodih bóo máa naanádih teonit, ã yaáh ñáan bejat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih bejnit, nihat jwĩ tʉ́i yaáh ñáan jʉibínap jĩ.

28

Pablo Malta wʉ̃t jʉmni quewaboó ã jʉmat

1 Páant jwĩ ñáan jʉibínachah, caan quéwadih moón jwiítdih jwãáh mʉj teo péanit, “Nin Malta wʉ̃t jʉmni quewa caá”, jwiítdih ĩ niíj naáwáp jĩ. 2 Caan quéwadih moón jwiítdih tʉ́i teo wáacnit, páantjeh mah ã bʉʉgʉ́chah, jwĩ cʉ́bʉhanachah ennit, ĩ tʉʉ cáo wʉ̃hʉp jĩ. 3 Queét ĩ tʉʉ wawachah ennit, Pablobʉt tʉʉ wawadih bejnit, ã jʉí cáwap jĩ. Páant ã cáwachah, tʉʉ chãha bac jʉ̃óhni mai Pabloíh téihyadih ã chãacáp jĩ. 4 Páant ã chãác ñʉhʉchah ennit, caan quéwadih moón nin pah ĩ míic niijíp jĩ: “¿Nin newé cã́acwãdih mao jweiní naniít? Pánih tigaá bʉ́dí nolihatdih ã jweí jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, ã mao jweyátji jíib caandíh peéh chãjna caá ã chãjap. Pánihna, bʉʉ ã wʉnbipna caá”, ĩ míic niijíp jĩ. 5 Obohjeéhtih, Pabloboó caán maidih tʉʉ cʉ́ʉtna ã wimp yoh cáwap jĩ. Pánihniji ã tʉbacap jĩ.

6 Páant ã chãjachah ennit, caanjĩ́h moón nin pah ĩ míic niijíp yʉh jĩ: “Caandíh ã chalanachah, ã wʉn bʉʉgbípna caá”, ĩ niijíp jĩ. Obohjeéhtih, maatápdih ĩ en ñʉhʉchah yʉhna, dedé ã tʉbacap jĩ. Páant ã tʉbacat enna, ĩ jenah joyátdih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, nin pah queétjeh ĩ míic niijíp jĩ: “¿Caán jwĩpĩ́ pãp ʉʉ́bhni poómpdih bóona niít?” ĩ niijíp jĩ.

7 Publio wʉ̃t jʉmni, ã́ih jʉmat jwĩ aabápmant bahnibitjeh ãt jʉmʉp jĩ. Publio caanjĩ́h moón ĩ maáh tajĩ. Pánihna, caán jwiítdih dooná ã wahachah, ã́ih mʉʉná jwĩ aab béjep jĩ. Caanná jwĩ jʉibínachah, jwiítdih ã tʉ́i wẽi jwãááp jĩ. Pánih wẽi jwãáhnit, biíc peihcanni yeó jáap ãjeéh jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ã tʉ́i chãjap jĩ. 8 Publio íip pahat yoyóp wʉnna, ã lajachah, Pablo caandíh enedih ã bejep jĩ. Ã pebh jʉibínit, teo jã́ha ʉʉ́bhnit, caandíh ã booanap jĩ. 9 Páant ã booaat doonádih joinít, bita caanjĩ́h moón wʉnnit, ã booaat pínah niijná, Pablo pebhna ĩ jʉyʉ́p jĩ. Pánih jʉinítdihbʉt teo jã́ha ʉʉ́bhnit, ã booanap jĩ. 10 Pánihna, bʉ́dí wẽinit, jwiítdih ĩ tʉ́i teo wáacap jĩ. Tʉ́ttimah, caan quéwamant jwĩ bejat tʉ́ʉt chãjachah, jwĩ bejni pínah jãáj chóodih dedé jwĩ náahatdih wʉ̃hna, ĩ tʉ́i yac beedánap jĩ.

Pablo Roma tʉ́tchina ã jʉibíát

11 Biíh bʉ́dí jãáj chóo Alejandría tʉ́tchimant jʉ̃óhniji caan quéwadih mah noój láa ãt chão jwʉ́hʉp tajĩ. “Nin jãáj chóodih teonitdih wapnit pínah”, niíj jenah joinít, caán chóo wʉʉ́cdih chéne ĩ pãpniji Cástor, Pólux wʉ̃t jʉmnidih ĩ bʉ́ʉdhnit ĩ ñʉhʉp jĩ. Pánihna, caan quéwadih jwiít biíc peihcanni widh jʉmnitji, bejna, caán chóodih waadnít, jwĩ chʉ́ʉh bejep jĩ. 12 Pánih chʉ́ʉh bejnit, Siracusa wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih jʉibínit, biíc peihcanni yeó jáap jwĩ chão jwʉ́hʉp jĩ. 13 Caán chóodih jwʉ́ʉb waadnít, pʉ́ʉ́ Regio wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina yoobópdihjeh jwĩ chʉ́ʉh jʉibínap jĩ. Cheibit chóop yapapmant joh jʉ̃óhni johlit jwiítdih ã tʉ́i ʉb bejep jĩ. Chéne yeó jáap tʉ́ttimah, Puteoli wʉ̃t jʉmni tʉ́tchina chʉ́ʉh jʉibínit, jwĩ aab béjep jĩ. 14 Caanjĩ́h moón Jesúíhwã jwiítdih wẽi jwãáhnit, ĩjeéh jwiítdih biíc semana ĩ chão jwʉ́hat tʉ́ʉtʉp jĩ. Biíc semana tʉ́ttimah queétdih cádahnit, Roma tʉ́tchina jwĩ yoób aab béjep jĩ. 15 Roma tʉ́tchidih jwĩ tóah bejechah, Roma tʉ́tchidih moón Jesúíhwã jwĩ bejat doonádih joinít, biíc poómp Foro de Apio wʉ̃t jʉmni jíib chãjatboó jwiítdih jwãáát tʉ́ʉt niijná, ĩt jʉí páñap tajĩ. Tʉ́ttimah, biíh poómp Romadih moonbʉ́t Tres Tabernas wʉ̃t jʉmni ʉ̃wat pebhboó ĩt jʉí páñap tajĩ. Pánih queétdih jwãáhnit, bʉ́dí wẽina, “Paá, weemdíh ma tʉ́i chãjna caá”, Pablo Diosdih ã niijíp jĩ. 16 Roma tʉ́tchidih jʉibínit, Julio ã maáhdih Pablodih ã wʉ̃hʉp jĩ. Caánboó Pablodih nemat mʉʉ́boó nemcanjeh, biíh mʉʉ́boó ã jʉmat tʉ́ʉtʉp jĩ. Obohjeéhtih, ã jweicát pínah niijná, biíc soldadodih ã wapat tʉ́ʉtʉp jĩ.

Pablo Roma tʉ́tchidih moondíh Jesúíh doonádih ã naáwát

17 Biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, Pablo caanjĩ́h moón judíowã ĩ maátadih ã pebhna ãt bid bojop wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáac jʉyʉ́chah, Pablo queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Wã déewãá, weémboó jwĩ déewãdih wã yéej chãjcap jĩ. Jwĩ nʉowã ĩ wʉtatjidihbʉt yeejép wã niijcáp jĩ. Obohjeéhtih, Jerusalén tʉ́tchiboó wã jʉmʉchah, biquína jwĩ déewã weemdíh teonit, Romanowã ĩ maátadih nemat mʉʉ́boó ĩ nemat tʉ́ʉtʉp jĩ. 18 Pánihna, weemdíh ʉʉ́bh joinít, queét Romanowã ĩ maáta weemdíh ĩ bacaíhip jĩ. “Nin newé ã yéej chãjatji peéh mao yohat ã wihcan caá”, ĩ niijíp jĩ. 19 Obohjeéhtih, jwĩ déewã ĩ maáta weemdíh bacaat tʉ́ʉtcan, íijnit, Romanowã ĩ maátadih ĩ jepahcap jĩ. Páant ĩ jepahcah ennit, nin pah Romanowã ĩ maátadih wã niijíp jĩ: “Maáh César pebhboó weemdíh ñi wahaá”, wã niijíp jĩ. Obohjeéhtih, weémboó wã déewãdih wã naóh yaccan niít.* 20 Pánihna, yeebdíh eníhnit, ñijeéh míic wéheíhna, wã bid bojop be. Jwiít judíowã jwĩpĩ́ pã́ini Cristo ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdih wã naáwát peéh nin chéoni ĩtah tõpdih wã dʉoná caá, ãt niijíp wʉt jĩ.

21 Páant ã niijíchah joinít, queét caandíh nin pah ĩt niíj jepahap wʉt jĩ:

—Conmant moón jwĩ déewã míih doonádih jwiítdih daác wahcan, dedé yeejép doonádihbʉt ĩ naóhcan be. 22 Obohjeéhtih, nihat tʉ́tchinadih moón Jesúsdih jepahnitdih ĩ íij enatdih jwiítboó jwĩ jéihna caá. Ã́ih jáap bohéátdihbʉt yeejép ĩpĩ́ naóhna caá. Pánihna, dedé ma naáwát pínahdih jwĩ joííhna caá, Pablodih ĩt niijíp wʉt jĩ.

23 Biíh ĩ jenahni yeó jáapdih dawá Roma tʉ́tchidih moón judíowã Pablo ã jʉmni mʉʉná ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Páant ĩ jʉibínachah, tʉ́i cheibitjeh jwíih naóh jwíihniji pʉ́ʉ́ cheyehna Pablo queétdih ãt naóh cádahap wʉt jĩ. Moisés ã wʉtatjidih, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátjidihbʉt ãt naáwáp wʉt jĩ. Pánih caandíh naóhna, Dios ã wahni, judíowã ĩ pã́ini Jesús ã jʉmatdih jéihna, caandíh ĩ jepahat pínahdih queétdih ãt náah yacap wʉt jĩ. 24 Biquína ã naáwátdih ĩt jepahap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bitaboó ĩt jepahcap wʉt jĩ. 25 Pánihna, ĩ bacat pínah jã́tih, queétjeh ĩ míic íijanachah ennit, Pablo nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:

—Jon jã́tih jwĩ nʉowã ĩ jepahcatji biíc yoobó yeebbʉ́t ñi jepahcan caá. Dios naáwátdih naóh yapani Isaíasji, Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, nin pah jwĩ nʉowãdih ãt niíj naóh daacáp tajĩ:

26 ‘Nit pebhna bejnit, queétdih ma naáwá: “Maatápdih joiná yʉhna, ñi beh joicán niít. Maatápdih enna yʉhna, ñi beh encan niít”, ma niijí.

27 “Maatápdih wã naáwáchah yʉhna, joííhcan, yoobópdih ĩ beh joicán caá. Queétdih wã booanachah, enna yʉhna, ĩ beh encan caá. Jéihíhna nihna, yoobópdih ĩta beh en tagaá. Pánih beh enna nihna, ĩ jenah joyátdih ĩta tʉ́ʉt nʉʉm tágaá. Páant ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah nihna, queétdih ĩ yéejatdih wãta yoh tagaá”, Dios ã niijná caá’, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 6.9-10)

Yeebbʉ́t biíc yoobó jepahcannit ñi jʉmna caá. 28 Pánihna, yeéb wã déewãá, nindih ñi jéihyeé. Bʉʉ Dios cã́acwã ĩ yéejat yohat pínah doonádih judíowã nihcannitdih ã wahna caá. Pánihna, queétboó caandíh joinít, ĩ jepahbipna caá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ. 29 Páant ã niijíchah joinít, íijna, míic wéhenit, queét judíowã ĩt bac bejep wʉt jĩ.

30 Páant ã yapat tʉ́ttimah, chéne jópchi caanjĩ́h Pablo ã jʉmʉp jĩ. Dedé ã náahatnadih caanjéh ã jíib chãj beedánap jĩ. Pánihna, nihat caandíh enedih jʉibínitdih wẽinit, 31 Dios maáh ã jʉmat doonádih, Jesucristoíh doonádihbʉt ʉ́ʉmcanjeh, ãpĩ́ naáwáp jĩ. Ded caandíh naáwát tʉ́ʉtcanni ã wihcap jĩ.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Lucas

* 1:1-2 Lc 1.1-4

* 1:4 Lc 24.49

* 1:5 Mt 3.11; Mr 1.8; Lc 3.16; Jn 1.33

* 1:8 Mt 28.19; Mr 16.15; Lc 24.47-48

* 1:9 Mr 16.19; Lc 24.50-51

* 1:13 Mt 10.2-4; Mr 3.16-19; Lc 6.14-16

* 1:19 Mt 27.3-8

* 1:21-22 Mt 3.16; Mr 1.9; Lc 3.21

* 1:21-22 Mr 16.19; Lc 24.51

* 2:1 Lv 23.15-21; Dt 16.9-11

* 2:23 Mt 27.35; Mr 15.24; Lc 23.33; Jn 19.18

* 2:23 Lc 24.26

* 2:24 Mt 28.5-6; Mr 16.6; Lc 24.5

* 2:30-31 Sal 132.11; 2S 7.12-13

* 2:30-31 Sal 16.10

* 2:39 Is 57.19

* 2:44 Hch 4.32-35

* 3:13 Ex 3.15

* 3:13 Is 52.13–53.12; Fil 2.7-9

* 3:14 Mt 27.15-23; Mr 15.6-14; Lc 23.13-23; Jn 19.12-15

* 3:18 Is 52.13–53.12

* 3:22 Dt 34.10

* 3:22 Dt 18.15-16

* 3:23 Dt 18.19

* 3:25 Gn 12.3; 22.18

* 4:11 Sal 118.22

* 4:12 Jn 14.16

* 4:24 Ex 20.11; Neh 9.6; Sal 146.6

* 4:27 Lc 23.7-11; Mt 27.1-2; Mr 15.1; Lc 23.1; Jn 18.28-29

* 4:27 Is 52.13; Fil 2.7

* 4:32-33 Hch 2.44-45

* 5:20 Jn 11.25; 14.6; Ro 6.4

* 5:28 Mt 27.25

* 7:3 Gn 12.1

* 7:4 Gn 11.31; 12.4

* 7:5 Gn 12.7; 13.15; 15.18; 17.8

* 7:7 Gn 15.13-14; Ex 3.12

* 7:8 Gn 17.10-14; 21.2-4; 25.26; 29.31–35.18

* 7:9 Gn 37.11,28; 39.2,21

* 7:10 Gn 41.39-41

* 7:11 Gn 42.1-2

* 7:13 Gn 45.1,16

* 7:14 Gn 45.9-10,17-18; 46.27

* 7:15 Gn 46.1-7; 49.33

* 7:16 Gn 23.3-16; 33.19; 50.7-13; Jos 24.32

* 7:18 Ex 1.7-8

* 7:19 Ex 1.10-11,22

* 7:20 Ex 2.2

* 7:21 Ex 2.3-10

* 7:29 Ex 2.11-15; 18.3-4

* 7:34 Ex 3.1-10

* 7:36 Ex 7.3; 14.21; Nm 14.33

* 7:37 Dt 8.15,18

* 7:38 Ex 19.1–20.17; Dt 5.1-33

* 7:40 Ex 32.1

* 7:41 Ex 32.2-6

* 7:44 Ex 25.9,40

* 7:45 Jos 3.14-17

* 7:46 2S 7.1-16; 1Cr 17.1-14

* 7:47 1R 6.1-38; 2Cr 3.1-17

* 7:51 Is 63.10

* 7:59 Sal 31.5; Lc 23.46

* 7:60 Lc 23.34

* 8:3 Hch 22.4-5; 26.9-11

* 9:25 2Co 11.32-33

* 10:34 Dt 10.17

* 11:16 Hch 1.5

* 11:19 Hch 8.1-4

* 11:28 Hch 21.10

* 12:2 Mt 4.21

* 12:4 Ex 12.1-27

* 13:17 Ex 1.7; 12.51

* 13:18 Nm 14.34; Dt 1.31

* 13:19 Dt 7.1; Jos 14.1

* 13:20 Jue 2.16; 1S 3.20

* 13:21 1S 8.5; 10.21

* 13:22 1S 13.14; 16.12; Sal 89.20

* 13:24 Mr 1.4; Lc 3.3

* 13:25 Jn 1.20; Mt 3.11; Mr 1.7; Lc 3.16; Jn 1.27

* 13:28 Mt 27.22-23; Mr 15.13-14; Lc 23.21-23; Jn 19.15

* 13:29 Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42

* 13:31 Hch 1.3

* 13:32-33 Sal 2.7

* 13:34 Is 55.3

* 13:35 Sal 16.10

* 13:51 Mt 10.14; Mr 6.11; Lc 9.5; 10.11

* 14:19 2Co 11.24-25; 12.2-5; 2Ti 3.11

* 15:1 Lv 12.3

* 15:7 Hch 10.1-43

* 15:8 Hch 2.4; 10.44

* 15:20 Gn 9.4; Ex 34.15-17; Lv 17.10-16; 18.6-23

* 15:38 Hch 13.13

* 17:25 1R 8.27; Is 42.5; Hch 8.47

* 17:31 Sal 9.8

* 18:18 Nm 6.18

* 19:4 Mt 3.11; Mr 1.4,7-8; Lc 3.4,16; Jn 1.26-27

* 20:24 2Ti 4.7

* 21:8 Hch 6.5; 8.5

* 21:10 Hch 11.28

* 21:24 Nm 6.2-21

* 21:25 Hch 15.29

* 21:29 Hch 20.4

* 22:3 Hch 5.34-39

* 22:5 Hch 8.3; 26.9-11

* 22:20 Hch 7.58

* 23:3 Mt 23.27

* 23:5 Ex 22.28

* 23:6 Hch 26.5; Fil 3.5

* 23:8 Mt 22.23; Mr 12.18; Lc 20.27

* 24:19 Hch 21.17-28

* 24:21 Hch 23.6

* 26:5 Hch 23.6; Fil 3.5

* 26:11 Hch 8.3; 22.4-5

* 26:20 Hch 9.20,28-29

* 26:23 Is 42.6; 49.6; 1Co 15.20

* 28:19 Hch 25.11

Romanos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ROMANOS

1

Queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeéb Roma tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih wã wahna caá. Jesucristo weemdíh ñíonit, ã́ih tʉ́ini doonádih nihat baácdih moondíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ.

2 Caán tʉ́ini dooná pínahdih jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanitdih “Cã́acwãdih wã tʉ́i chãjbipna caá”, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 3 Caán dooná ã wʉ̃ʉ́h ded pah ã jʉmat naáwát caá. Pánihna, caán cã́ac jʉmna, David jʉimená ĩ jʉima ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 4 Pánih cã́ac jʉmna yʉhna, jwĩ Maáh Jesucristo Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, dedé yéejat wihcanni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih jʉmna, ã wʉnat tʉ́ttimah, Dios caandíh ã wẽpatjĩh ãt jwʉ́ʉb booanap wʉt jĩ. Pánih booana, Jesucristo yoobópdih ã wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih cã́acwãdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*

5 Caán Jesús tigaá weemdíh oinit, ã wẽpatjĩh ã́ih tʉ́ini doonádih nihat cã́acwãdih ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ, caandíh tʉ́i jenah joinít, ĩ jepahat pínah niijná. 6 Yeebdíhbʉt ã́ihwã pínah ã ñíwichah, ñit jepahap taga. 7 Yeéb Roma tʉ́tchidih moón Dioíhwã, bʉ́dí ã oinitdih nin nʉ́odih wã wahna caá. Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristojĩh, yeebdíh oinit, ĩ tʉ́i teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Pablo Roma tʉ́tchina enedih ã bejíhat

8 Nindih yeebdíh wã jwíih naóhbipna caá: Jesucristodih yeéb ñi tʉ́i jenah joyát doonádih nihat baácdih moón ĩ joiná caá. Queét ĩ naáwáchah, weembʉ́t joinít, bʉ́dí wã wẽina caá. Pánih wẽinit, Jesucristo ã wẽpatjĩh, jwĩ íip Diosdih nin pah wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, meemdíh ĩ tʉ́i péeat tʉ́ina caá”, wãpĩ́ niijná caá. 9 Dios weemdíh ã wʉtʉchah wẽi jepahnit, ã wʉ̃ʉ́íh tʉ́ini doonádih wã tʉ́i bohéna caá. Dios ã enechah, yeebdíh ã teo wáacat pínah niijná, yeó jáap jʉmat pah caandíh wãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. 10 Pánih ʉʉ́bhna, nin pahbʉt wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, ¿bʉʉ jwʉhna ĩ pebhna enat tʉ́ʉtna, weemdíh ma wahmi niít?” wã niijná caá. 11 Tʉ́ini Espíritu weemdíh ã teo wáacat pah mʉntih, yeebdíhbʉt ã teo wáacat pínahdih wã náah yacna caá, yeéb Jesúsdih chah ñi tʉ́i péeat pínah niijná. Ã wẽpatdih ñi bíbohat pínahdih teo jã́ha ʉʉ́bíhna, yeebdíh bʉ́dí wã eníhna caá. 12 Jesúíhwã míic jʉmna, ã naáwátdih biícdih míic wéhenit, míic teo wáacna, chah jwĩ tʉ́i wẽibipna caá.

13 Weém dawá tʉ́tchinaboó bohé jibichah, caán tʉ́tchinadih moón judíowã nihcannit tʉ́ini doonádih joinít, dawá Jesúsdih ĩ jepahap jĩ. Pánihna, maatápdih ñi pebhboó wã bejíhip yʉh caá, dawá ñíih tʉ́tchidih moondíhbʉt Jesúíh doonádih wã naáwáchah joinít, ĩ jepahat pínah, yeebbʉ́t Jesúsdih chah ñi jenah joyát pínah niijná. Wã ʉ́ʉdwã panihnit, caandíh ñi jéihyatdih wã náah yacna caá.* 14 Nihat cã́acwãdih tʉ́ini doonádih naáwát caá weemdíh náahap. Dahwani tʉ́tchinadih moondíh, tʉ́tchi wihcapboó jʉmnitdihbʉt, bohénitdih, bohécannitdihbʉt naáwát caá náahap. 15 Pánihni jʉmna, nihat yeéb Roma tʉ́tchidih moondíhbʉt tʉ́ini doonádih bʉ́dí wã bohéíhna caá.

Jesúíh tʉ́ini dooná ded pah ã jʉmat

16 Caán tʉ́ini doonádih joinít, det Jesúsdih tʉ́i jepahnitdih Dios ã wẽpatjĩh ã tʉ́i ʉbna caá. Caán doonádih jwíih joinít, jwiít judíowã jwĩ jepahap jĩ. Jwĩ jepahat tʉ́ttimah, judíowã nihcannitbʉt joinít, ĩt jepahap jĩ. Pánih joinít, jwĩ jepahachah, jwiít nihatdih biíc yoobó ã wẽpatjĩh ã tʉ́i ʉbna caá. Páant ã wẽpatdih jéihnit, “Caán tʉ́ini doonádih ĩ jepahachah, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbbipna caá”, niíj jenah joinít, caán doonádih bohéna, wãpĩ́ tíiccan caá.* 17 Pánih bohéna, nin pah wãpĩ́ niíj naóhna caá: “Ded Jesúsdih tʉ́i jenah joinídihjeh ‘Nin tʉ́ini caá’, Dios ã niíj enna caá. Páant ã niíj enat pah, jon jã́tih nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: ‘Caandíh tʉ́i jenah joinítdih “Queét tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá. Pánih tʉ́i jenah joinítjeh páantjeh Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ”, wãpĩ́ niijná caá.*

Cã́acwã ĩ yéej chãjat

18 Dios jeámant jʉmni yeejép chãjnitdih ã en íijna caá. Pánih yéej chãjna, ded pah Dios ã jʉmatdih bita ĩ jéihyat déedih ĩ jãhna caá. Páant ĩ chãjachah en íijnit, Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. Páant ã peéh chãjat pínahdih nihat cã́acwãdih ã jéihyana caá. 19 Diosdih jwiít cã́acwã jwĩ jéih beedácah yʉhna, ded pah ã jʉmatdih caanjéh jwiítdih ãt jéihyanap taga. Páant ã jéihyanachah, caandíh jwĩ jéihyat pínah dedé bʉwat wihcan caá. 20 Diosdih jéih encan yʉhna, nihat ã chãjatjiboodíh jwĩ jéih enna caá. Pánih ennit, “Caán nihatdih Dios bʉ́dí ã wẽpatjĩh ã chãjni caá. Pánih chãjni jʉmna, nihat ĩ maáh páantjeh ã jʉmbipna caá”, jwĩ niíj jéihna caá.* Caandíh jéihna yʉhna, det joyáh bojnitdih Dios ã peéh chãjbipna caá. Páant ã peéh chãjachah, “Obohjeéhtih, ded pah ma jʉmatdih jéihcan, meemdíh wã jenah joicáp jĩ”, det Diosdih ĩ jéih niijcán niít. 21 Dios ded pah ã jʉmatdih jéihna yʉhna, “Meém nihat ma chãjnidih enna, meemdíh bʉ́dí wã wẽina caá”, dawá caandíh ĩt niíj naóhcap jĩ. Queétdih ã tʉ́i chãjachah yʉhna, queétboó caandíh “Weemdíh ma tʉ́i chãjat tʉ́ina caá”, ĩt niijcáp jĩ. Páant caandíh ĩ joyáh bojatji jíib ĩ jenah joyát ãt bʉo peét bejep jĩ.* 22 “Weém tʉ́i jenah joiní caá”, ĩ míic yee niijátji jíib, jenah joicánnit yoobát ĩt jʉmʉp jĩ. 23 Pánih jenah joicánnit jʉmna, Dios nihat jéihni, páantjeh jʉmnidih ĩt wẽicap jĩ. Pánih caandíh wẽican, “Meémboó nihat jéihni jʉmna, weemdíh ma jéih teo wáacna caá”, ĩ pãpniboodíh ĩt niíj weñep jĩ. Jwiít cã́acwã wʉnnit pínah míic jwĩ jʉmna yʉhna, cã́ac pah jígohnidih pãpnit, caandíh ĩt weñep jĩ. Pánih chãjnit, jiijní, nʉñʉ́p, mai panih jígohnidihbʉt pãpnit, “Meémboó chah wẽpni caá”, caandíh ĩt niíj wẽi naáwáp jĩ.*

24-25 Dios nihat chãjni ã jʉmʉchah yʉhna, caandíhjeh ĩ wẽi naáwát déeji, “Nit caá chah wẽpnit”, niíj yee jenah joinít, ã chãjnitboodíh ĩt wẽi naáwáp jĩ. Páant queétdih ĩ wẽi naáwáchah ennit, “Ĩ náahatdihjeh ĩ chãja naáh”, niijnít, Dios queétdih ãt cádahap wʉt jĩ. Páant ã cádahat tʉ́ttimah, queétjeh chah yeejép ĩ chãjat pínahdihjeh jenah joinít, tíic náah jʉmnidih ĩt chãjap jĩ. Pánih yeejép chãjna, ĩ́ih bácahdihbʉt ĩt míic yéejanap jĩ.

26 Páant ĩ yee jenah joyóchah enna, “Yeejép ĩ náahatdihjeh ĩ bid dáhwa naáh”, niijnít, Dios queétdih ãt cádahap wʉt jĩ. Páant ií náah chãjatdih jenah joinít, yaádhboó neonádih náahcanjeh, yaádh míicjeh ĩt yéej chãjap jĩ. 27 Páant ĩ chãjat pah mʉntih, neonábʉt yaádhdih ĩ en ñinahat pah neoná míicjeh ĩt en ñinahap jĩ. Pánih en ñinahnit, queét neoná míicjeh ĩt yéej chãjap jĩ. Pánih yéej chãjnit, ĩ yéej chãjatji jíib ĩ́ih bácah, ĩ́ih jenah joyátbʉt páantjeh ãt yéej bejep jĩ.

28 Diosdih ĩ jwíih jéihna yʉhna, “Caandíh jéihyat weemdíh dedé pínah nihcan caá”, ĩ niíj jenah joyóchah ennit, Dios queétdih ãt cádahap wʉt jĩ, ĩ jenah joyát déheni pah ã jʉmat pínah niijná. Páant ã cádahat tʉ́ttimah, chah yeejép yoobát ĩt yoób jenah joyóp jĩ. Pánih chah yeejép jenah joinít jʉmna, jwĩ chãjca naáh déedih ĩt chãjap jĩ. 29 Pánih yeejép chãjna, bʉʉbʉt nin pah ĩ jʉmna caá: Dedé ĩ en ñinahatdihjeh ĩ yéej chãjna caá. Ded pah bitadih chah yeejép ĩ chãjat pínahdih bʉ́dí jenah joinít jʉmna, cã́acwãdih mao yohnit jʉmna, chah dawá bií déedih bʉ́dí en ñinahnit jʉmna, tʉb yeenit jʉmna, yeejép dooná naóhnitbʉt ĩ jʉmna caá. 30 Bitadih yee naóh peétnit jʉmna, Diosdih eníhcannit jʉmna, bitadih jĩ́gah encan, “Weém maáh panihni jʉmna, dedé wã náahatdih wã chãjbipna caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. “Weémboó chah jéihni caá”, niíj jenah joinít jʉmna, bitadihbʉt páant niíj naóhnit ĩ jʉmna caá. Chah yeejép ĩ chãjat pínahdihjeh jenah joinít ĩ jʉmna caá. Ĩ mánadih jepahcannit jʉmna, 31 jenah joicánnit jʉmna, ĩ niiját pah chãjcannit jʉmna, ĩ déewãdih oicannit jʉmna, bitadih jĩ́gah encan, ĩ teo wáaccan caá. 32 Páant yeejép ĩ chãjatdih ĩ cádahcatji peéh Dios iiguípna queétdih ã yohbipna caá. Páant ã peéh chãjat pínahdih jéihna yʉhna, ĩ yéej chãjatdih ĩ cádahcan caá. Pánihna, bita ĩ yéej chãjachah ennit, “Páant ñi chãjachah, ã tʉ́ina caá”, queétdih ĩ niíj wẽi naóhna caá.

2

Dios ã peéh chãjat pínah yoobópdih ã jʉmat

1 Yeéb cã́acwã míicjeh jʉmna yʉhna, ¿Dépanih tigaá “Yeejépwã yoobát ĩ jʉmʉchah, ĩ yéej chãjat jíib, queétdih peéh chãjat caá náahap”, ñi niíj jenah joí? Yeebbʉ́t queét ĩ chãjat pahjeh mʉn tigaá biíc yoobó ñi chãjap. “Jwiít yéej chãjcah, jwiítdih dedé yéejat peéh wihcan caá”, ñi jéih niijcán caá. Pánihnit jʉmna, bitadih naóh yacnit, yeebjéh peéh chãjatdih míic wʉtna caá ñi chãjap.* 2 Nihat yéej chãjnitdih Dios ã peéh chãjbipna caá. Yoobópdih chãjni ã jʉmʉchah, ã peéh chãjatbʉt yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. 3 Cã́acwã míicjeh jʉmna yʉhna, “Peéh chãjat caá náahap”, niíj naóh yacnit ñi jʉmʉchah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjat jíib, yeebdíhbʉt peéh chãjat ã jʉmbipna caá. “Jwĩ yéej chãjachah yʉhna, ãpĩ́ peéh chãjcan beé. Pánihna, bʉʉ pohba, ã peéh chãjcan niít”, ñipĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá. ¿Dépanih tigaá páant ñi niíj jenah joí? Yeebdíhbʉt Dios ã peéh chãjbipna caá. 4 Obohjeéhtih, ñi yéej chãjachah yʉhna, Dios yeebdíh jĩ́gah ennit, ã peéh chãj jwʉhcan caá. Páant ã peéh chãjcatdih enna, “Dios wã yéejatdih ã íijcan caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, yeebdíh ã tʉ́i chãjatdih ennit, caandíh ñi jepahat pínahdih pã́ina caá ã chãjap. 5 Obohjeéhtih, yeebdíh ã jĩ́gah enechah yʉhna, yeébboó caandíh ñi jepahíhcan caá. Ñi yéej chãjatdih cádahíhcah, yeebdíh ã peéh chãjbipna caá. Ã peéh chãjat pínah yeó jáap jã́tih, chah ñi yéej chãjachah ennit, caán yeó jáapdih yeebdíh chah ã peéh chãjbipna caá. Yeecanjeh, ã niijátji biíc yoobó ã peéh chãjatdih nihat cã́acwã ĩ jéihbipna caá. 6 Cã́acwã yoobó ded pah ĩ chãjatji jíib Dios queétdih ã jíib chãjbipna caá.* 7 Det bitadih tʉ́inijeh chãjnit, Dios queétdih ã wẽi naáwát pínahdih bidnit, yeó jáap jʉmat pah ã pebhboó jʉmíhnit, queétdih bácah páantjeh Dios ãjeéh ã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. 8 Obohjeéhtih, det ĩ náahatdihjeh chãjnit, bitadih tʉ́i chãjcannit, queétboodíh Dios bʉ́dí íijnit, ã peéh chãjbipna caá. 9 Páant ã peéh chãjachah, nihat yéejnit yoobó tʉbit yeejép ĩ yapbipna caá. Judíowã nihcannitdih ã peéh chãjbipna caá. Obohjeéhtih, judíowã Moisés ã wʉtatjidih bíbohna yʉhna, ĩ tʉ́i jepahcatji jíib queétboodíh chah ã peéh chãjbipna caá. 10 Det tʉ́i chãjnitdih, “Ñi tʉ́i chãjna beé”, ã niijbípna caá. Páant ã niijnítdihjeh Dios ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó ã tʉ́i chãjbipna caá.

11 Dios nihat cã́acwã ded pah jwĩ chãjatdih enna, yeejépwãdih, tʉ́initdihbʉt yoobópdih ã chãjbipna caá. Pánih chãjna, judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó ã chãjbipna caá.* 12 Páant biíc yoobó chãjni ã jʉmʉchah, nin pah ã jʉmna caá: Moisés ã wʉtatjidih jéihcannitboó ĩ yéej chãjachah, ĩ yéejat jíib iiguípna ĩ bejbipna caá. Pánihna, biíc yoobó caán wʉtatjidih jéihnitbʉt ĩ yéej chãjachah enna, “Queétdih peéh chãjat náahna caá, caán wʉtatjidih ĩ yap yohat jíib”, Dios queétdihbʉt ã niíj enna caá. 13 Caán ã wʉtatjidih ĩ en naáwáchah, páantjeh joijéhnitdih “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj encan niít. Obohjeéhtih, ã wʉtatjidih tʉ́i jepahnitboodíh “Nit tʉ́init caá”, ã niíj enbipna caá. 14 Judíowã nihcannit ĩ jéihyatjĩhjeh tʉ́i chãjna, Moisés ã wʉtatjidih jéihcan yʉhna, caandíh ĩ jepahna caá. 15 Pánih jepahna, caán ã wʉtatjidih jéihcan yʉhna, queét ĩ jenah joyátmant caán wʉtat panihni ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Páant wã chãjachah, ã tʉ́ican niít”, ĩ niíj jéihna caá. Ded tʉ́i chãjatdih, yéej chãjatdihbʉt ĩ jéihna caá. 16 Pánihna, péeni yeó jáapdih Dios Jesucristodih cã́acwã ded pah ĩ yéej chãjatdih ĩ jweéátji jíib ã peéh chãjat tʉ́ʉtbipna caá. Páant tigaá ã́ih tʉ́ini doonádih wãpĩ́ naóh bohéna caá.

Moisés ã wʉtatjidih judíowã ĩ jepahcat

17 Tʉ́ini doonádih judíowãdih bohéna, nin pah queétdih wãpĩ́ niíj naóhna caá: Yeéb judíowã, Moisés ã wʉtatjidih jéihnit jʉmna, “Jwiít judíowã chah tʉ́init jwĩ jʉmna caá. Jwiítjeh caá Dioíhwã”, ñi niíj jenah joiná caá. 18 Caán wʉtatjidih jéihnit jʉmna, ded pah Dios ã náahatdihbʉt ñipĩ́ jéihna caá. Pánih jéihnit jʉmna, “Jwĩ tʉ́i chãjat pínahdih jéih ñíonit jwĩ jʉmna caá”, ñipĩ́ niíj jenah joiná caá. 19 “Tʉ́i jéihnit jʉmna, jéih encannit panihnitdih jwĩ jéih teo wáacna caá. Jiiát panihnit jʉmna, dʉpʉ́napboó jʉmnit panihnitdih jwĩ jéih bohéna caá, ded pah tʉ́i chãjatdih ĩ jéihyat pínah niijná”, ñipĩ́ niíj jenah joiná caá. 20 “Jwiít judíowã caán wʉtatjidih jéihna, tʉ́i yoobópdih jéihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmna, det jenah joicánnitdih, wébít panihnitdihbʉt jwĩ jéih bohéna caá”, ñipĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá.

21 Obohjeéhtih, páant niíj jenah joiná yʉhna, ¿dépanih tigaá queétdih ñi bohéíhatdih yeebjéh ñi jwíih míic bohécan? Bitadih nʉʉmát tʉ́ʉtcan yʉhna, ¿dépanih tigaá yeebjéhbʉt ñi nʉʉ́m? 22 Bita ĩ áa nihcannitjĩh yéej chãjat tʉ́ʉtcan yʉhna, ¿dépanih tigaá yeebjéhbʉt biíc yoobó ñi áa nihcannitjĩh ñi yéej chãj? Judíowã nihcannit ĩ pãpnidih tʉbit iiná yʉhna, ¿dépanih tigaá ĩ pãpni ã ñʉhat mʉʉnádih waadnít, orodih platadihbʉt ñi nʉʉ́m? 23 “Jwiít judíowã Moisés ã wʉtatjidih jéihnit jwĩ jʉmna caá”, wẽi niijná yʉhna, caán wʉtatjidih yeebjéh ñi yap yohna caá. Pánih yap yohna, ñi tʉ́i chãjcatdih ennit, “Dios páant wʉtni ã jʉmʉchah, caandíh jwĩ náahcan caá”, bita ĩ niíj jenah joimí nacaá. 24 Páant ñi chãjatdih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Yeéb judíowã wʉ̃t jʉmnit, ‘Diosdih wẽinit poómp’, ĩ niijnít yʉhna, Dios ã wʉtatdih ñi yap yohochah enna, judíowã nihcannitboó Diosdih yeejép ĩ naóh peétna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

25 Jwiít judíowãdihjeh quehli nah yapat chóodih Dios ãt bóod yohat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, ã́ihwã jwĩ jʉmatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná. Pánih bóodna, “Míihwã jʉmnit, Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahbipna caá”, Diosdih jwĩ niíj jʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, “Jwiít bóodnit jwĩ jʉmna caá”, niijná yʉhna, Moisés ã wʉtatjidih jepahcan, ñi bóodatji yeebdíh dedé pínah nihcan caá. 26 Det judíowã nihcannitboó bóodcannit jʉmna yʉhna, caán wʉtatjidih ĩ jepahachah enna, “Nit wĩ́ihwã caá”, Dios queétdih ã niíj enbipna caá. Jwiít bóodnitdih ã niíj enat pah mʉntih, queétdihbʉt biíc yoobó ã niíj enna caá. 27 Dawá judíowã Moisés ã wʉtatjidih jéihna yʉhna, caandíh ĩ jepahcan caá. Obohjeéhtih, queét judíowã nihcannitboó bóodcannit jʉmna yʉhna, ã wʉtatjidih ĩ tʉ́i jepahna caá. Páant ĩ jepahachah ennit, Dios jwiít judíowãdih nin pah ã niijbípna caá: “Queét bóodcannit, Moisés ã wʉtatjidih jéihcan yʉhna, caandíh ĩ jepahap be. ¿Dépanih tigaá yeéb bóodnitboó caán wʉtatjidih jéihna yʉhna, caandíh ñi jepahcan? Yeébboodíh chah yeejép peéh chãjat caá náahap”, ã niijbípna caá. 28-29 Judío yoobát ded pah ã jʉmatdih bʉʉ wã naóhbipna caá. Bóodni jʉmna yʉhna, Diosdih jepahcanni judío yoobát nihcan caá. Ã wʉtatjidih jéihna yʉhna, jepahcan, judío yoobát nihcan caá. Obohjeéhtih, ded Diosdih wẽi jepahni judío yoobát ã jʉmna caá. Pánihna, ã́ih quehli nah yapat chóodih ã bóod yohat tʉ́ʉtat pah ã yéej chãjatdih cádahna, ã jenah joyátdih ã tʉ́ʉt nʉʉmná caá. Pánihnidih “Nin tʉ́ini caá”, Dios ã niíj enna caá. Cã́acwã caandíh ĩ wẽi naóhcah yʉhna, Diosjeh caandíh ã wẽi naóhna caá.*

3

1 Weém páant niíj naóhna, “Jwiít judíowã jwĩ jʉmʉchah, Dios jwiítdih ã wʉtatji pah bóodnit jwĩ jʉmʉchahbʉt, dedé pínah nihcan caá”, wã niijcán caá. 2 Judíowã jwĩ jʉmat jíib, jwiítdih bʉ́dí tʉ́yat ã jʉmna caá. Dios naáwátdih jwiítdih ãt jwíih wʉ̃hʉp tajĩ, bitadih jwĩ naóh yapaat pínah niijná.* 3 Obohjeéhtih, biquína jwĩ déewã caán naáwátdih jepahcan, “Ma wʉtatdih jwĩ tʉ́i jepahbipna caá”, ĩ niijátji pah ĩt chãjcap jĩ. “Páant queét ĩ niijátji pah ĩ chãjcah, Diosbʉt biíc yoobó ã niijátji pah ã chãjbican nacaá”, ¿ñi niíj jenah joí niít? 4 ¡Nihcan caá! Nihat cã́acwã yoobó yeenit ĩ jʉmʉchah yʉhna, Diosboó ã niijátji pahjeh ã chãjbipna caá. Páant yeecanni ã jʉmʉchah jéihna, jon jã́tih David, Dios naáwátdih naóh yapani, ã yéej chãjatdih naóhna, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Wã yéej chãjachah ennit, ‘Peéh chãjat caá náahap meemdíh’, ma niijíchah, yoobópdih naóhni ma jʉmatdih nihat ĩ jéihna caá. Pánih jéihnit, ded meemdíh ã jéih yap yohcan niít”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 51.4)

5 Biquína ĩ jenah joyátjĩhjeh nin pah ĩta niíj jenah joi tá yʉh caá: “Jwiít jwĩ yéej chãjachah, Dios yoobópdih ã jʉmatdih cã́acwã chah ĩta jéih taga. Pánihna, jwĩ yéej chãjachah, ã tʉ́ina caá. Páant tʉ́ini ã jʉmʉchah, jwĩ yéejat peéh chãjna, Dios yoobópdih ãta chãjcan taga”, ĩta niíj jenah joi tá yʉh caá. 6 Obohjeéhtih, páant nihcan caá. Jwĩ yéej chãjatdih peéh chãjcan, yoobópdih chãjni ãta nihcan tagaá. Pánih jʉmna, nihat ĩ yéej chãjat jíib ãta jéih peéh chãjcan tagaá.

7 Bitaboó nin pah ĩta niíj jenah joi tá yʉh caá: “Jwiít cã́acwã yeenit jʉmna, jwĩ niijátji pah jwĩpĩ́ chãjcan caá. Obohjeéhtih, Diosboó yeecanni caá. Pánihna, ded pah yeenit jwĩ jʉmatdih jenah joinít, Dios ded pah yeeat wihcanni ã jʉmʉchah, chah jwĩta tʉ́i jéih taga. Páant ã jʉmʉchah, jwĩ yeeatji jíib peéh chãjat ãta wihcan taga. 8 Páant niíj jenah joiná, “Yeejép chãjna, Dios tʉ́ini ã jʉmatdih jʉ́ʉtna caá jwĩ chãjap. Pánihna, ¿jwĩ yéej chãj jĩíh?” ĩta niíj jenah joi tá yʉh caá. “Pánihatdih Pablowã ĩ bohéna caá”, biquína jwiítdih ĩ niíj yee naóhna caá. Páant ĩ niíj yee naáwáchah joinít, “queétdih peéh chãjat caá náahap”, Dios ã niiját yoobópdih caá.

Jwiít nihat cã́acwã ã peéh chãjnit pínah jwĩ jʉmat

9 ¿Ded pah tigaá yeéb ñi niíj jenah joí? ¿Jwiít judíowã bita chah tʉ́init niít jwĩ jʉmʉp? Nihcan caá, wã déewã. Nin pah yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá: Jwiít judíowã, judíowã nihcannitbʉt nihat biíc yoobó Dios ã peéh chãjnit pínah míic jwĩ jʉmna caá. 10 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ daacátji pahjeh tigaá ã jʉmʉp:

“Ded yoobópdih chãjni wihcan caá.

11 Nihat ded pah Dios ã jʉmatdih ĩ tʉ́i jenah joicán caá. Nihat cã́acwã yoobó caandíh joííhcan, bidcannit míicjeh tigaá.

12 Nihat Diosdih náahcan, tac pʉ́ʉd bejat pah ĩt chãjap taga. Ded tʉ́i chãjni ã wihcan caá. (Sal 14.1-3; 53.1-3; Ec 7.20)

13 Ĩ́ih jacnaboó cã́ac ĩ yohni jaáh jéwe lajna ã wĩ́ij bacaat pah caá ã jʉmʉp. Wéhena, yeeat míicjeh ĩ naóhna caá. Mai ã chãacáchah, ã́ih man cã́acdih ã yéejaat pah, queét yeenit bitadih ĩpĩ́ yéejana caá. (Sal 5.9; 140.3)

14 Pánih yeenit, bitadih jió waadáát pah chãjnit, tʉbit jʉ̃ihnitbʉt ĩ jʉmna caá. (Sal 10.7)

15 Pánihnit jʉmna, cã́acwãdih mao yohíhnitjeh caá ĩ jʉmʉp.

16 Ded ĩ bejepboó jʉmnitdih yeejép chãjna, ĩpĩ́ moh yéejana caá.

17 Bitadih tʉ́i chãjcan, ĩjeéh ĩ tʉ́i jʉmcan caá. (Is 59.7-8)

18 Diosdih jenah joicánjeh, ĩ jepahcan caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (Sal 36.1)

19-20 Páant ĩ niíj daacátjidih náhninit, jwiít judíowã nin pah jwĩ niíj jéihna caá: “Nihat Dios naáwátji jwĩ́ih pínah caá. Páant ã jʉmʉchah, jwiítdih caá caandíh jepahat náahap”, jwĩ niíj jéihna caá. Ã wʉtatdih jéihna yʉhna, caandíh jepahcan, “Jwiítdih yéejat peéh wihcan caá”, jwĩ jéih niijcán caá. Jwiít judíowã Dios ã peéh chãjnit pínah jwĩ jʉmat pah mʉntih, nihat baácdih moón judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó ã peéh chãjbipna caá. Ã wʉtatdih nihat cã́acwã jwĩ tʉ́i jepahcan caá. Páant jwĩ jepahcah, Moisés ã wʉtatjidih joinít, Diosdih jwĩ yap yohatdih jwĩ jéihna caá. Pánih jéihnit, Diosdih nin pah jwĩ jéih niijcán caá: “Ma wʉtatdih wã tʉ́i jepahachah, ‘Tʉ́ini ma jʉmna caá’, weemdíh ma niíj enmi nacaá”, jwĩ jéih niijcán caá.*

Diosdih jepahna, ã́ihwã jwĩ jʉmat

21-22 Páant niíj péanit, jwiít cã́acwã ded pah Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah ã jenah joyátjidih bʉʉ yeebdíh wã naóhbipna caá. Moisés ã wʉtatjidih jepah beedácan, jwiít nihat Dios biícdih jwĩta jéih jʉmcan tagaá. Caandíh jéihna, caán wʉtatjidih ded pah jwĩ jepahatdih jenah joicánjeh, det Jesucristoboodíh jepahnitdih, “Queét tʉ́init caá”, ã niíj enna caá. Jon jã́tih Moisés, Dios naáwátdih bita naóh yapanitbʉt caán ã jenah joyátjidih ĩt daacáp tajĩ. Pánihna, bʉʉ ded pah Dios jwiítdih “Nit tʉ́init caá”, ã niiját pínahdih jwiít nihat cã́acwãdih ãt jéihyanap taga. Jwiít judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt Dios biíc yoobó ã tʉ́i chãjna caá.* 23 Yéejnit míic jʉmna, jwiít nihat jwĩ yéej chãjna caá. Jwĩ tʉ́i chãjat pínahdih Dios ã jwíih jenah joyátji pah biíc yoobó jwĩ chãjcan caá. Dios ã tʉ́yatdih yʉʉ́p jwĩ jʉmna caá. 24 Páant jwĩ tʉ́i chãjcah yʉhna, Dios jwiítdih bʉ́dí ã oyochah, Jesucristoboó jwĩ yéejat jíib bʉʉdáát panihnidih jíib chãjna, jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant jwĩ jíib bʉʉdáátdih ã jíib chãjachah, “Nit tʉ́init caá”, jwiít Jesúsdih jepahnitdih Dios ã niíj enna caá. Jwiítdih jíib náahcanjeh, jwĩ tʉ́i chãjcatdih ãt yohop taga. 25 Jon jã́tih moón ĩ yéej chãjatdih íij enna yʉhna, Dios queétdih ãt peéh chãjcap wʉt jĩ. Pánih peéh chãjcan yʉhna, yoobópdih chãjni jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, caanjéh Jesucristodih ãt wah deya bojjip taga, jwĩ yéejat jíib wʉn wʉ̃hnit, ã́ih meépdih ã yoh wʉ̃hat pínah niijná. Pánih wʉn wʉ̃hna, ã́ih meépdih yoh wʉ̃hatdih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah ennit, Diosboó jwĩ yéej chãjatdih ã íij cádahna caá. Pánih chãjnit, jon jã́tih moondíh ĩ yéejat jíib peéh chãjcanjeh, Jesús nihat cã́acwãboodíh jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih ãt jíib chãjap wʉt jĩ. Páant ã chãjachah, Dios ded pah ã niijátji pahjeh yoobópdih chãjni ã jʉmatdih jwiítdih ãt jéihyanap wʉt jĩ. 26 Pánih jéihyanit, Jesúsdih jepahnitdih “Nit tʉ́init caá”, ã niíj enatdihbʉt ã jéihyana caá. Páant ã jéihyanachah, “Dios yoobópdih chãjni caá”, jwĩ niíj jéihna caá.

27-28 Páant ã chãjachah jéihnit, nin pahbʉt jwĩ niíj jéihna caá: “Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahachah ennit, ‘Nit wã peéh chãjnit pínah nihcan caá’, Dios jwiítdih ã niijcán caá. Obohjeéhtih, Jesúsboodíh jwĩ jepahachah enna, ‘Nit tʉ́init caá’, ã niíj enna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Páant niíj jéihnit, “Weemjéh wã tʉ́i chãjat jíib Dios weemdíh ã wẽi enna caá”, jwĩ niíj jenah joicán caá. “Dios ã wʉtatdih tʉ́i jepahat jíib, ‘Nit tʉ́init caá’, Dios ã niijbípna caá”, ¿jwĩta niíj jenah joi tániít? ¡Nihcan caá, wã déewã! Obohjeéhtih, Jesús jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatjidih tʉ́i jenah joinít, caánboodíh jwĩ jepahachah, “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj enbipna caá.

29-30 Dawá jwĩ déewã nin pah ĩpĩ́ niíj jenah joiná caá: “Jwiít judíowãdihjeh Dios jwĩ maáh ã jʉmna caá. Queét judíowã nihcannitdih ĩ maáh nihcan caá”, ĩpĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant nihcan caá. Dios biícjeh jʉmna, nihat cã́acwãdih ĩ maáh ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, Dios jwiít judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt jwiít nihatdih biíc yoobó jwĩ maáh ã jʉmna caá. Jwiít judíowã Jesús ã wʉn wʉ̃hatjidih tʉ́i jenah joinít, jwĩ jepahachah, jwiítdih “Nit tʉ́init caá”, ã niíj enna caá. Judíowã nihcannitbʉt biíc yoobó Jesúsdih ĩ jepahachah, queétdihbʉt “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá.* 31 Pánihna, Jesús ã wʉn wʉ̃hatjidih jenah joinít, ¿“Moisés ã wʉtatjidih jwĩ cádahachah, ã tʉ́imi nacaá”, jwĩta niij tániít? ¡Nihcan caá, wã déewã! Obohjeéhtih, Jesúsdih jepahna, Moisés ã wʉtatjidihbʉt jwĩ jepahna caá.

4

Abraham Diosdih ã tʉ́i jenah joyátji

1 Bʉʉ, jwĩ nʉo Abrahamdih ded pah Dios ã chãjatjidih yeebdíh wã jwʉ́ʉb náhniabipna caá. 2 Abraham ded pah ã tʉ́i chãjatji jíib “Nin tʉ́ini caá”, Dios ã niíj enechah, “Weém bácah tʉ́ini caá wã jʉmʉp”, ãta jéih niij tágaá. Obohjeéhtih, Diosboodíh páant niijní pínah ã wihcan caá. 3 Páant ã jʉmʉchah, Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Abraham ded pah Dios ã niijátdih joinít, caandíh ãt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ã tʉ́i jenah joyóchah ennit, ‘Caán yoobópdih tigaá’, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 4 Ded maátadih ã teo wʉ̃hʉchah, caandíh ĩpĩ́ jíib chãjna caá. Oboh ĩpĩ́ jíib wʉ̃hcan caá. Ã tewat jíibjeh ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. 5 Obohjeéhtih, ded teo wʉ̃hcan, Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah ennit, “Nin tʉ́ini caá”, caandíh ã niíj enna caá. Páant ã niíj enechah, dedé ã tʉ́i chãjat jíib pohba nihcan caá. 6 Pánihna, ded Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah ennit, ded pah ã chãjatjidih jenah joicánjeh, “Nin tʉ́ini caá”, Dios caandíh ã niíj enna caá. Páant ã niíj ennidih Dios ã tʉ́i chãjatdih Davidji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

7 “Ded ã jepahcatdih Dios ã yohochah, wẽinit, ã tʉ́i jʉmna caá. “Ã tʉ́i chãjcatdih wã jwʉ́ʉb encan niít”, caandíh Dios ã niijíchah, wẽinit, ã tʉ́i jʉmna caá. 8 “Nin tʉ́ini caá. Caandíh dedé yéejat peéh chãjat wihcan caá”, Dios ã niíj enni wẽinit, ã tʉ́i jʉmna caá”, David ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 32.1-2)

9 ¿Judíowãjeh bóodnit ĩ jʉmʉchah, Dios ĩ yéej chãjatdih ãt yohji taniít? Nihcan caá, wã déewã. Judíowã nihcannit, bóodcannitdihbʉt ĩ yéej chãjatdih ã yohna caá. Pánih jʉmnit, queét nihat biíc yoobó wẽinit, ĩ tʉ́i jʉmna caá. Ded pah Dios Abrahamdih ã chãjatjidih jwʉ́ʉb náhniat caá náahap. Caán Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah, “Nin tʉ́ini caá”, Dios ãt niíj enep wʉt jĩ. 10 Nindihbʉt náhniat caá náahap: ¿Débólihji ta tigaá Abrahamdih páant ãt niíj enji? ¿Bóodni ã jʉmat tʉ́ttimahji taniít? Nihcan wʉt jĩ. Bóodni ã jʉmat pínah jã́tih “Nin tʉ́ini caá”, Dios caandíh ãtát niíj enep wʉt jĩ. 11 Ã bóodat pínah jã́tih Abraham Diosdih ãt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ã tʉ́i jenah joyóchah, “Nin tʉ́ini caá”, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ. Páant ã jʉmatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, Dios caandíh ãt bóodat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán ã bóodat pínah jã́tih, ã tʉ́i jenah joyát pahjeh, Diosdih tʉ́i jenah joinít judíowã nihcannit, bóodcannitdih “Nit tʉ́init caá”, Dios ãt niíj enep wʉt jĩ. Páant biíc yoobó ã niíj ennit ĩ jʉmʉchah, Abrahamji jwĩ nʉo ã jʉmat pah queétdihbʉt ĩ nʉo mʉn tigaá ã jʉmʉp.* 12 Pánihna, det bóodnit judíowãbʉt Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyóchah, Abraham ĩ nʉoji yoobát ã jʉmna caá. Caán ã bóodat pínah jã́tih Diosdih ãtát tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Pánihna, caán Diosdih ã tʉ́i jenah joyát pahjeh mʉntih, judíowã ĩ tʉ́i jenah joyóchah, Abraham ĩ nʉoji ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, bóodnit jʉmna, “Abraham jwĩ nʉoji caá”, niíj jenah joiná yʉhna, Diosdih ĩ tʉ́i jenah joicáh, Abraham ĩ nʉoji yoobát ã nihcan caá.

Dios caandíh ã naáwátjidih “Yoobópdih tigaá”, Abraham ã niiját

13 Jon jã́tih Dios nin pah Abrahamdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Meém, ma jʉimená pínah biícdih, nihat baácdih moón ĩ nʉowã pínah ñi jʉmna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah, Moisés ã wʉtatdih Abraham ã jepahatji jíib ãt nihcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Abraham Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah, “Nin tʉ́ini caá”, caandíh niíj ennit, páant ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.* 14 “Moisés ã wʉtatjidih jepahnit, jwiítjeh tigaá nihat baácdih moón ĩ nʉowã jwĩ jʉmʉp”, jwĩ déewã ĩpĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá. Páant ĩ niíj jenah joyát yoobópdih jʉmna nihna, Diosdih jwĩ tʉ́i jenah joyát dedé pínah nihcah, ã niijátjibʉt dedé pínah ãta nihcan tagaá.* 15 Dedé wʉtat wihcah, caandíh yap yohatbʉt ãta wihcan tagaá. Obohjeéhtih, Moisés ã wʉtatji ã jʉmʉchah, cã́acwã caandíh ĩ yap yohochah ennit, Dios queétdih bʉ́dí ã íijna caá. Pánih íijnit, ĩ yap yohatji jíib, queétdih ã peéh chãjbipna caá.

16 Obohjeéhtih, Moisés ã jʉmat pínah jã́tih, Abraham Diosdih ãt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Caán Diosdih ã tʉ́i jenah joyát pah, det caandíh jepahnit Abraham ã jʉimená panihnit ĩ jʉmna caá. Moisés ã wʉtatjidih jéihnit, jéihcannitbʉt Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyóchah, biíc yoobó ã naáwátji pah Abraham ã jʉimená ĩ jʉmna caá. Pánihna, ded pah jwĩ chãjat jíib ã jʉimená jwĩ jʉmcan niít. Obohjeéhtih, Diosdih jwĩ tʉ́i jenah joyát jíibjeh caá, páant jwĩ jʉmʉp.* 17 Dios Abrahamdih ã niijátji pahjeh nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Dawá baácnadih moón ĩ nʉo pínah meém ma jʉmna caá’, Dios Abrahamdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ”, ĩt niíj daacáp tajĩ. Dios wʉnnitdih booani, dedé wih jwʉhcannidih jʉmat tʉ́ʉtnidih Abraham ãt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. Pánihna, Abraham Diosdih ã tʉ́i jenah joyát pah, jwiítbʉt tʉ́i jenah joinít jwĩ jʉmʉchah, “Nit Abraham ã jʉimená mʉn tigaá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá.*

18 Abraham weh wihcanni behe yoobát ã jʉmʉchah, Dios caandíh nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Cʉ́iwã dawá ĩ jʉmat pah, óonna pahbʉt ma jʉimená ĩ jʉmbipna caá. Pánih jʉmnit, dawá baácdih moón ĩ nʉo panihni ma jʉmbipna caá”, Dios caandíh ãt niijíp wʉt jĩ. Pánih weh wihcan yʉhna, “Ã niiját yoobópdih tigaá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant caandíh ã tʉ́i jenah joyóchah, Dios ã niijátji pah ãt tʉ́i chãjap wʉt jĩ.* 19 Obohjeéhtih, caán cien jópchi bíbohna, yad Saradih ãt jéih weh chãjcap wʉt jĩ. Caántbʉt beh wili yoobát jʉmna, mit jéih wʉdʉ jʉmcap wʉt jĩ. Páant wʉnnit dée ĩ jʉmʉchah yʉhna, “Jwiít jwĩ weh wihcan niít”, Abraham ãt niíj jenah joicáp wʉt jĩ. Páant niíj jenah joicán, Diosdih ãt tʉ́i jenah joí cádahcap wʉt jĩ.* 20 “Ã niijátji pah ã jéih chãjcan niít”, ãt niíj jenah joicáp wʉt jĩ. “Dios wẽpni, ã niijátji pah tʉ́i chãjni caá”, niíj wẽi naóhnit, caandíh ãt tʉ́i jenah joí cádahcap wʉt jĩ. 21 “Dios ded pah weemdíh ã niijátji pah biíc yoobó ã jéih chãjna caá”, Abraham ãt niíj jéihyep wʉt jĩ. 22 “Páant ã niíj jéihyechah, ‘Abraham tʉ́ini caá’, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ”, Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj naóh daacáp tajĩ.*

23 Páant niíj daácna, Abrahamdihjeh pohba niíj daácna ãt chãjcap wʉt jĩ. 24-25 Obohjeéhtih, jwiítbʉt jwĩ jéihyat pínah niijná, ãt niíj daacáp wʉt jĩ. “Diosdih jwĩ yap yohatji jíib, jwĩ Maáh Jesúsdih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih wʉnnijidih ãt jwʉ́ʉb booanap wʉt jĩ”, jwĩ niíj jenah joyóchah, Diosboó “Nit tʉ́init caá”, jwiítdihbʉt ã niíj enna caá.*

5

“Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj ennit ded pah jwĩ jʉmat

1 Jesucristodih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Nit tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá. Páant ã niíj enechah, jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih Diosjeéh ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá. 2 Caandíh tʉ́i jenah joinít, ã oinit jwĩ jʉmʉchah, “Ʉ́ʉmcanjeh weemdíh jʉ̃óhnit, ñi ʉʉ́bʉ́”, Dios jwiítdih ã niijná caá. Ã́ihwã jʉmna, tʉ́ttimah bóo láa ã pebhna bejnit, caán tʉ́ini yoobát ã jʉmat pahjeh jwiítbʉt biíc yoobó jwĩ jʉmat pínahdih jenah joinít, bʉ́dí jwĩ wẽina caá. 3 Dawá láa jwiítdih yeejép ã yapachah yʉhna, biíc yoobó jwĩ wẽina caá. Páant yeejép ã yapachah, Diosdih chah jwĩ tʉ́i jenah joyátdih jwĩ jéihna caá. Pánih jéihnit, yeejép ã yapachah yʉhna, bʉ́dí jwĩ wẽina caá. 4 Páant yeejép ã yapachah yʉhna, wẽinit, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcan caá. Pánih cádahcannit jʉmna, chah tʉ́init jwĩ jʉm bejna caá. Pánih chah tʉ́init jʉm bejna, Dios ded pah jwiítdih ã tʉ́i chãjat pínahdih jenah joinít, jwĩ wẽi pã́ina caá. 5 Pánihna, jwiít wẽi pã́initdih Dios Tʉ́ini Espíritudih ãtát wʉ̃hʉp taga, jwĩjeéh ã jʉmat pínah niijná. Tʉ́ini Espíritu jwĩjeéh jʉmna, Dios jwiítdih ded pah bʉ́dí ã oyatdih ã jéihyana caá. Páant ã jéihyanachah, nindihbʉt jwĩ niíj jéihna caá: “Jwiítdih Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacbipna caá, Dios pebhna jʉibínit, caan páh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná”, jwĩ niíj jéihna caá.

6 Nin wã naáwátdih jenah joinít, Dios jwiítdih ã tʉ́i chãjat pínahdih chah ñi jéihbipna caá: Jwiít jwĩ yéej chãjatdih jéih cádahcan, ã jíib bʉʉdáátdih jwĩ jéih jíib chãjcah, Dios ã jenahat láa, Jesucristoboó jwĩ yéejat jíib ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 7 Ded tʉ́i chãjnidih biíhboó ãta wʉn wʉ̃hcan taga. Biíh tʉ́i chãjni yoobátdih bʉ́dí oinit, ʉ́ʉmcanjeh wʉn wʉ̃hni pínah ã jʉm dée caá. 8 Obohjeéhtih, jwiít yeejépwã yoobát jwĩ jʉm jwʉhʉchah, jwĩ yéejat jíib Cristoboó ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉn wʉ̃hʉchah, Dios jwiítdih ded pah bʉ́dí ã oyatdih ã jéihyana caá. 9 Pánih jwiítdih wʉn wʉ̃hnit, ã́ih meép ã yohochah, “Nit tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá. Páant niíj enna, jwiítdih iiguípna bejnit déejidih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Pánihna, yeejépwã jwĩ jʉm jwʉhʉchah, ã wʉn wʉ̃hatjĩh “Nit tʉ́init caá”, jwiítdih ã niíj enatdih jwĩ jéihna caá. Pánih jéihnit, “Bʉʉ nit tʉ́initdih en íijcan, wã peéh chãjcan niít”, jwiítdih ã niijátdih chah jwĩ jéihna caá. 10 Diosdih eníhcannit jwĩ jʉm jwʉhʉchah, ã wʉ̃ʉ́h ã wʉnatjĩh jwĩ yéejatdih yohnit, chénaboó jwĩ míic eníhcatdih Dios ãt ámohop wʉt jĩ. Pánih ámohnit, jwiítdih ã́ihwã ãt chãjap wʉt jĩ. Páant ã́ihwã jwĩ jʉmʉchah, nindih chah jwĩ tʉ́i jéihna caá: “Bʉʉ Dioíh wã jʉmʉchah, weemdíh peéh chãjat wihcah, Jesús boo pʉd jʉ̃óhnit, pʉ́ʉh laab béjni jʉmna, weemdíhbʉt ã pebhna ã tʉ́i jʉibíát tʉ́ʉtbipna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. 11 Páant jwĩ tʉ́i jʉibíát pínahdih wẽinit, nindihbʉt chah jwĩ wẽina caá: Bʉʉ nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, jwĩ Maáh Jesucristo ã wʉnatjĩh Dios jwiítdih ã́ihwã ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã jʉmat tʉ́ʉtatdih jéihnit, caandíh bʉ́dí jwĩ wẽi naóhna caá.

Adán, Cristo ded pah mácah ĩ chãjatji

12 Jwíih jʉmni Adán wʉ̃t jʉmni, ã yéej chãjachahjeh, nin baácdih yéejat ãt jwíih waadáp wʉt jĩ. Páant ã yéej chãjat jíib, wʉnatbʉt ãt waadáp wʉt jĩ. Adán ã yéej chãj waáwáchah, nihat jwiítbʉt yéej chãjnit jwĩt jʉm jwíihip wʉt jĩ. Pánih yéej chãjnit jʉmna, jwiít nihat wʉnnit pínah míic jwĩt jʉmʉp wʉt jĩ.* 13 Dios Moisésdih ã wʉtat tʉ́ʉtat pínah jã́tih, nin baácdih moón jwĩt yéej chãjap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, páant jwĩ yéej chãjachah yʉhna, ã wʉtat wih jwʉhcah, caandíh yap yohatbʉt ãt wih jwʉhcap wʉt jĩ. Páant wihcah, caandíh yap yohat peéh chãjatbʉt ãt wih jwʉhcap wʉt jĩ. 14 Páant yap yohat peéh chãjat ã wih jwʉhcah yʉhna, Adán tʉ́ttimah jʉmnit nihat ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. Moisés ã jʉmat pínah jã́tih, caán wʉtat ã wih jwʉhcah yʉhna, caán láa jʉmnit ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. Adán Dios ã wʉtatjidih ã yap yohatji pahjeh queétjeh chãjcan yʉhna, queét nihatbʉt biíc yoobó ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. Páant wʉnnit ĩ jʉmʉchah jéihnit, “Adán ã yap yohochahjeh, nihat jwiítbʉt biíc yoobó yap yohnit panihnit jwĩt jʉmʉp wʉt jĩ”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánihna, Adán yéej chãj waóhni ã jʉmatji pahjeh, tʉ́ttimah nin baácna jʉ̃óhni Jesucristoboó tʉ́i chãj waóhni ãt jʉmʉp wʉt jĩ.*

15 Obohjeéhtih, Dios cã́acwãdih oinit, ã teo wáacatboó Adán ã yap yohatji pah ãt nihcap wʉt jĩ. Adán biícjeh jʉmna yʉhna, ã jwíih yéej chãjatji jíib dawá jwĩt bʉʉdʉ́p wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Dios jwiítdih bʉ́dí oinit, teo wáacna, Jesucristodih nin baácboó wahna, tʉ́ini yoobát ãt chãj wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Jesucristo biícjeh jʉmna yʉhna, dawá iiguípna bejnit déejidih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ, jeáboó jwĩ tʉ́i jʉibíát pínah niijná. 16 Dios cã́acwãdih oinit, ã teo wáacat Adán ã yap yohatji pah ãt nihcap wʉt jĩ. Adán biícjeh jʉmna yʉhna, ã yéej chãjatji jíib, nihat cã́acwã Dios ã peéh chãjnit pínah jwĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih peéh chãjnit pínah jʉmna, dawá jwĩ yéej chãjachah yʉhna, jwiítdih bʉ́dí oina, teo wáacnit, Dios jwĩ yéejatdih ã yohna caá. Pánih yohna, “Nit tʉ́init, wã peéh chãjnit pínah nihcan caá”, jwiítdih ã niíj enna caá. 17 Adán biícjeh jʉmna yʉhna, ã jwíih yéej chãjachah, nihat cã́acwãdih ã chʉ̃ʉ́ʉ́chah, jwĩ wʉnna caá. Caán yoobópdih tigaá. Páant ã jʉmʉchah yʉhna, ninboodíh jwiít jwĩ wẽibipna caá: Bʉʉ jwʉh Dios jwiít cã́acwãdih oinit, teo wáacna, Jesucristo biícjeh ã wʉnatjĩh jwĩ yéejatdih yohna, “Nit tʉ́init caá”, jwiítdih ã niíj enna caá. Páant jwiítdih ã niíj enechah, ãjeéh páantjeh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 18 Pánihna, Dios ã wʉtatjidihjeh biíc ã yap yohatji jíib, jwiít nihatbʉt yap yohnit jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmna, jwiít nihat Dios ã peéh chãjnit pínahbʉt jwĩ jʉmna caá. Pánihat pah mʉntih, biíc newé Jesucristo ã tʉ́i chãjatji jíib, jwiít nihat yéejat yohnit jwĩ jéih jʉmna caá. Pánih yéejat yohnit jwĩ jʉmʉchah, “Nit tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá. Pánihna, jwiít nihat caandíh jepahnit ãjeéh páantjeh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 19 Biíc newé Adán Dios ã wʉtatdih ã yap yohatji jíib, “Nit yéejnit caá”, dawádih Dios ãt niíj enep wʉt jĩ. Pánihna, biíh newé Jesucristo Diosdih ã tʉ́i jepahat jíib, “Nit tʉ́init caá”, dawádih Dios ã niíj enna caá.

20 Obohjeéhtih, Adán jʉm láa dawá jópchi tʉ́ttimah, Jesucristo nin baácboó ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Dios ã wʉtatdih cã́acwãdih Moisés ãt naóh yapanap wʉt jĩ, yéejnit jʉmna, chah yap yohnit jwĩ jʉmatdih jwĩ jéihyat pínah niijná. Pánih yap yohnit yoobát jwĩ jʉmʉchah yʉhna, jwiítdih bʉ́dí oinit, jwĩ yap yohat chah Diosboó jwiítdih bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ. 21 Jwĩ yéej chãjat jíib, jwiít nihat wʉnnit pínah míicjeh jʉmna, Dios biícdih jwĩta jéih jʉmcan tagaá. Obohjeéhtih, Diosboó, jwiít cã́acwãdih bʉ́dí oinit, jwĩ Maáh Jesucristodih ãt wah deyanap wʉt jĩ, jwiítdih ã teo wáacat pínah niijná. Pánih teo wáacnit, “Nit tʉ́init caá”, jwiítdih Dios ã niíj enechah, caán biícdih páantjeh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá.

6

Jesúsjeéh ded pah jwĩ jʉmat

1 Wã déewã biquína nin pah ñita niíj jenah joi tágaá: “Páant ma bohénachah, chah yéej chãjat caá náahap, Dios jwiítdih oinit, chah ã tʉ́i teo wáacat pínah niijná”, ñita niíj jenah joi tágaá. 2 ¡Páant nihcan caá, wã déewã! ¡Jwĩ yéej chãjca boj jĩíh! Jwĩ yéejatdih yohna, Cristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hʉchah, jwiítbʉt ãjeéh wʉnnit panihnit jwĩ jʉmna caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, yéej chãjat jenah joyát jwiítdih ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, jwĩ jéih yap yohna caá. Wʉnniíh bácahjidih bita ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, ã jepahcat pahjeh mʉntih caandíh jwĩ jepahcan niít. 3 Nindihbʉt ñi tʉ́i náhninaá: jwiítdih ĩ daabánachah, Jesúíhwã jʉmna, ãjeéh wʉnnit panihnit jwĩ jʉmatdih bitadih jʉ́ʉtna jwĩ chãjap be. 4 Pánih daabánit jʉmna, Cristoíh bácahdih ĩ yohochah, jwiítbʉt ãjeéh yohnit panihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih yohnit panihnit jʉmna, jwĩ íip nihat jéihni, tʉ́i chãjni, ã wẽpatjĩh Cristodih ã booanachah, jwiítbʉt ã booanit panihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih booanit panihnit jʉmna, ã wẽpatjĩh tʉ́ʉt nʉʉmnít, jáap cã́ac jʉmnit panihnit jwĩ jʉmna caá. Jáap cã́ac jʉmnit panihnit jʉmna, ã wẽpatjĩh yéej chãjat jenah joyátdih jwĩ jéih yap yohna caá.*

5 Cristoíhwã ãjeéh jwiítbʉt wʉnnit panihnit jʉmna, wʉnnit ĩ yéej chãj cádahat pah, jwiítdihbʉt yéej chãj cádahat caá náahap. Ãjeéh jwiítbʉt boo pʉd jʉ̃óhnit panihnit jʉmna, Dios ã weñat pínahboodíhjeh chãjat caá náahap. 6-7 Det wʉnnitjidih yéej chãjat jenah joyát ã wihcan caá. Páant ã wihcatdih jéihnit, nindihbʉt jwĩ tʉ́i jéihna caá: Cristodih jwíih jepahna, ãjeéh wʉnnit panihnit jʉmna, yéej chãjat jenah joyát jwiítdih ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, jwĩ jéih yap yohna caá.* 8 Pánihna, Cristojeéh wʉnnit panihnit jʉmna, tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, ãjeéh jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit panihnitbʉt jwĩ jʉmna caá. Pánih boo pʉd jʉ̃óhnit panihnit jʉmna, ã wẽpatjĩh ãjeéh páantjeh jwĩ jʉmbipna caá. 9 Caandíh jéihnit, nindihbʉt jwĩ jéihna caá: Cristo ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, chéneji ã jwʉ́ʉb wʉncan niít, páant mʉntih. Pánih boo pʉd jʉ̃óhnit, wʉnatdih ãt yap yohop wʉt jĩ. 10 Jwiít cã́acwã jwĩ yéej chãjat jíib, Cristo biíc láajeh wʉnna, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, ded pah chãjna, Dios ã wẽpatjĩh ãpĩ́ chãjna caá, cã́acwã caandíh bʉ́dí ĩ weñat pínah niijná. 11 Pánihna, ãjeéh wʉnnit panihnit jwĩ jʉmatdih jenah joinít, “Bʉʉ yéej chãjat jenah joyát wã maáh panihni nihcah, Jesúíh jʉmna, caánboó wã maáh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, weembʉ́t ãjeéh jʉmnit, Dios ã wẽpatjĩh yéej chãjat jenah joyátdih wã jéih yap yohna caá”, ñi niíj jenah joyoó.

12 Páant yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caandíh ñi jepahca bojoó. Pánih jepahcan, yéej chãjatdih ñinahcanjeh, caandíh ñi yap yohbipna caá. 13-14 Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahat jíib nihcan, Dios biícdih jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Obohjeéhtih, tʉ́i oinit, jwiítdih teo wáacna, Dios ãjeéh ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih ãjeéh jʉmna, ã teo wáacatjĩh dedé yéej chãjat jenah joyátdih jwĩ jéih yap yohna caá. Pánihna, yeejép chãjna, Dios ã náahatdih yap yohnit ñi jʉmca bojoó. Obohjeéhtih, Cristojeéh wʉnnit, jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit panihnit jʉmna, Dios ã náahatboodíhjeh ã wẽpatjĩh tʉ́i chãjnit ñi jʉmʉʉ́.

Jwĩ yéej chãjat jwĩ maáh panihni ã jʉmat

15 ¿Páant wã naáwáchah, ded pah tigaá yeéb ñita niíj jenah joí? Dios ded pah jwĩ chãjatdih jenah joicánjeh oinit, jwiít caandíh tʉ́i jenah joinítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Pánih tʉ́i ʉbnit, Moisés ã wʉtatjidih jepahat jíib ãt nihcan taga. Pánih tʉ́i ʉbnit jʉmna, ¿chah jwĩta yéej chãj taniít? ¡Nihcan caá, wã déewã! 16 ¿Nindih ñi jéihcan niít? Deddih jepahna, caán jwĩ maáh ã jʉmʉchah, caandíh teo wʉ̃hnit jwĩ jʉmna caá. Pánihat pah, yéej chãjnit jwĩ jʉmʉchah, caán yéej chãjat jenah joyát jwĩ maáh panihni ã jʉmna caá. Pánihna, yéej chãjat jenah joyátdih jepahna, iiguípna bejnit pínah jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, Diosboodíh jepahna bácah, caandíh teo wʉ̃hnit jʉmna, tʉ́i chãjnit jwĩ jʉmna caá. ¿Caandíh ñi jéihcan niít? 17 Jã́tih yéej chãjnit ñi jʉmʉchah, caán yéej chãjat jenah joyát ñi maáh panihni ãt jʉm jwʉhʉp taga. Obohjeéhtih, bʉʉ jwʉh tʉ́ini doonádih tʉ́i jenah joinít, caánboodíh ñi tʉ́i wẽi jepahna caá. Pánihna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmátdih “Bʉ́dí tʉ́ina caá”, Diosdih jwĩ niijná caá. 18 Pánih tʉ́i wẽi jepahnit jʉmna, bʉʉ yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, caandíh ñi jepahcan caá. Pánih jepahcan, tʉ́iniboodíh jepahna, caandíh teo wʉ̃hnit panihnit ñi jʉmna caá. 19 Ded pah maáta ĩ jʉmatdih ñi tʉ́i jéihna caá. Pánihna, ñi jéihyatjĩh yeebdíh wã naóhna caá, wã bohéátdih ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná. Jã́tih yéej chãjnit jʉm jwʉhna, yéej chãjat jenah joyát ñi maáh panihnidih ñit jepahap taga. Pánih jepahnit jʉmna, chah yeejép ñit chãj bejep taga. Páant yéej chãjat jenah joyátdih ñi jepahat pah mʉntih, bʉʉ jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́iniboodíh caá jepahat náahap, Dios ã náahat pahjeh chãjnit ñi jʉmat pínah niijná.

20 Jã́tih yéej chãjat jenah joyátdih jepahna, tʉ́iniboodíh ñit jéih jepahcap jĩ. 21 Caán láa yéej chãjna, dedé tʉ́i jʉmatdih ñit bid jʉicáp jĩ. Páant ñi yéej chãjatji jíib iiguípna ñita bej tagaá. Pánihna, bʉʉ ñi yéej chãjatjidih náhninit, tíicnit, bʉ́dí ñi jĩ́gahna caá. 22 Bʉʉ jwʉh yéej chãjat jenah joyátdih jepah cádahnit, Dioíhwã jʉmna, caánboodíh jepahnit ñi jʉmna caá. Dioíhwãjeh jʉmna, ã náahat pahjeh chãjnit, ãjeéh páantjeh ñi jʉmbipna caá.* 23 Nindih jwiítdih tʉ́i náhniat caá náahap: Jwĩ yéej chãjat jíib, iiguípna bejnit pínah jwĩta jʉm tagaá. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatjidih tʉ́i jenah joinít, caandíh jwĩ jepahachah, jwiítdih ãjeéh páantjeh Dios ã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Pánih tʉ́i chãjna, jwiítdih ã jíib náahcan niít.

7

Ded pah Moisés ã wʉtatji

1 Wã déewãá, cã́acwã ĩ wʉtat ded pah ã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihna caá. Cã́ac ã báadh jwʉhna, caán wʉtatdih jepahat caá náahap. Obohjeéhtih, ã wʉnat tʉ́ttimah bácah, caán wʉtatdih jepahat ã wihcan caá. 2 Páant ã jʉmʉchah, Moisés ã wʉtatjibʉt nin pah ã niijná caá: “Yad wili mijeéh bóojĩhjeh mi jʉmʉ naáh”, ã niijná caá. Páant ã wʉtʉchah yʉhna, mijeéh bóo ã wʉnat tʉ́ttimah, caánt biíhdih mi jéih áa jʉmna caá. 3 Mijeéh bóo páantjeh ã jʉmʉchah yʉhna, caánt biíhjeéh jʉmnit, yeejép chãjnih caá mi jʉmʉp. Obohjeéhtih mijeéh bóo ã wʉnat tʉ́ttimah, caán wʉtat miíh pínah nihcah, biíhdih jwʉ́ʉb áa jʉmna, mi yéej chãjcan caá.

4 Páant ã nihat pah mʉntih, yeebbʉ́t wã déewãá, Jesúíhwã jʉmna, ãjeéh wʉnnit panihnit ñi jʉmʉchah, Moisés ã wʉtatji ñíih pínah nihcan caá. Pánihna, bʉʉ Cristodih jwʉ́ʉb áa jʉmnit panihnit jʉmna, caán jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhniíh ñi jʉmna caá, Diosdih tʉ́i chãj wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná. 5 Jã́tih yéej chãjat jenah joyátdih jepahna, jwĩ ñinahatdihjeh chãjnit, Moisés ã wʉtatjidih jwĩ joyóchah, caandíh chah yap yohíhat ãpĩ́ jígohop jĩ. Páant jwĩ yap yohatji jíib, iiguípna bejnit déeji jwĩ jʉmʉp jĩ. 6 Caán láa Moisés ã wʉtatji jwiítdih chéoni pah ãt jʉmʉp jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ Cristoíhwã ãjeéh wʉnnit panihnit jʉmna, jwʉ́ʉb watnit panihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih watnit panihnit jʉmna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh tʉ́iniboodíh jwĩ jéih chãjna caá. Páant ã jʉmʉchah, Moisés ã wʉtatji bʉʉ jwʉh jwĩ́ih pínah nihcan caá.

Ded pah jwĩ yéej chãjat

7 Páant niijná, ¿Moisés ã wʉtatjidih ded pah tigaá jwĩta niíj? ¿Caán wʉtat yeejép niít ã jʉmʉp, ñi jenah joyóchah? ¡Nihcan caá, wã déewã! Obohjeéhtih, caán wʉtat wihcah, ded pah yéej chãjat ã jʉmatdih wãta jéihcan tagaá. Caán wʉtat nin pah caá ã jʉmʉp: “Bitaíh bií déedih ñi en ñinahca bojoó”, ãt niíj wʉtʉp jĩ. Páant ã niíj wʉtcah, en ñinahat yéejat ã jʉmatdih wãta jéihcan tagaá.* 8 Caán wʉtatdih wã jéihyat tʉ́ttimah, caandíh yap yohíhna, bitaíh bií déedih wãpĩ́ bʉ́dí en ñinahna caá. Caán wʉtatdih jéih jwʉhcan, caandíh yap yohíhat wihcah, bitaíh bií déedih wãta en ñinahcan tagaá. 9 Pánihna, dedé wʉtatdih wã jéihyat pínah jã́tih, ded pah yéejatdih, ded pah yéejat jíib ã peéh chãjatdihbʉt wã jéihcap jĩ. Obohjeéhtih, “Páant ñi chãjca bojoó”, ã niíj wʉtatdih wã jéihyat tʉ́ttimah, yap yohíhna, caandíh bʉ́dí wãpĩ́ chãjíhip jĩ. Páant wã yap yohatji jíib, iiguípna bejni pínah wãt jʉmʉp jĩ. 10 Pánihna, yéejni nihcan, Dios ã wʉtatdih yap yohcan, Diosjeéh wãta tʉ́i jʉm tagaá. Obohjeéhtih, yéejni jʉmna, caán wʉtatdih yap yohnit, wã yéejat jíib iiguípna bejni pínah wãt jʉmʉp jĩ. Caán wʉtatboó tʉ́i chãjat tʉ́ʉtni ã jʉmʉchah, caandíh wã yap yohatji jíib iiguípna bejni déeji wãt jʉmʉp jĩ. 11 Pánih yéej chãjni jʉmna, caán wʉtatdih yap yohna yʉhna, “Nin pah chãjnit, wã tʉ́i yapbipna caá”, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Yéej chãjatboó “tʉ́inidih” niijní pah ãt jʉmʉp jĩ. Pánihna, ã wʉtatdih jéihna yʉhna, wã yap yohat jíib iiguípna bejni déeji wãt jʉmʉp jĩ.*

12 Páant niijná, nin pah niíj naóhna caá wã chãjap: Moisés ã wʉtatji tʉ́ini ã jʉmna caá. Caán yoobópdih wʉtnit, tʉ́inidihjeh ã chãjat tʉ́ʉtna caá. 13 Pánih tʉ́ini wʉtat jʉmna yʉhna, ¿weemdíh iiguípna ã bejat tʉ́ʉt niít? ¡Nihcan caá, wã déewã! Caan póhba ã bejat tʉ́ʉtcan caá. Wã yéej chãjat caá weemdíh iiguípna ã bejat tʉ́ʉtʉp. Ã wʉtatdih wã jéihyat tʉ́ttimah, caán wʉtatdih yap yohna, wã yéej chãjatdih wã jéihna caá. Caán wʉtatdih jéihna yʉhna, wã yap yohochah ennit, “Wã yéejat yeejép yoobát ã jʉmna caá”, wã niíj jéihna caá. Pánihna, tʉbit yéej chãjni wã jʉmatdih jéihnit, iiguípna bejni pínah wã jʉmatdihbʉt wã jéihna caá.

14 Dios wʉt jĩí Moisésdih páant ãt wʉtat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, caán wʉtat Dioíh ã jʉmʉchah, tʉ́ini ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Obohjeéhtih, weémboó yéejnijeh wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, yéej chãjat jenah joyátdihjeh jepahni wã jʉmna caá. 15 Ded pah tʉ́inidih chãjíhna yʉhna, wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, “Caán weemdíh chãjcat caá náahap”, niíj jenah joiná yʉhna, caandíhjeh wãpĩ́ chãjna caá. Ded pah wã chãjatdih wã jéihcan caá.* 16 Yéej chãjíhcan yʉhna, caandíhjeh wãpĩ́ chãjna caá. Páant wã chãjíhcatdih chãjna, “Dios ã wʉtat tʉ́ini caá”, niijná caá wã chãjap. 17 Weemjéh pohba wã yéej chãjcan caá. Obohjeéhtih, yéejni wã jʉmat jíib, yéej chãjat jenah joyátboó wã maáh panihni jʉmna, weemdíh ã yéej chãjat tʉ́ʉtna caá. 18 Wã jenah joyát yeejép míic ã jʉmatdih wã tʉ́i jéihna caá. Dedé tʉ́ini jenah joyát pohba weemdíh ã wihcan caá. Pánih yéejni jʉmna, tʉ́ini wã chãjat déedih, weemjéh wã jéih chãjcan caá. 19 Tʉ́iniboodíh wã chãjat déedih wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, náahcan yʉhna, yeejépdih wãpĩ́ chãjna caá. 20 Pánihna, wã chãjíhcatdih chãjna, weemjéh pohba caandíh wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, caán yéej chãjat jenah joyátboó weemdíh ã wʉtna caá.

21 Nin pah weemdíh ã jʉmna caá: Tʉ́iniboodíh chãjíhna yʉhna, yéej chãjíhatbʉt ãpĩ́ jʉ̃óhna caá. 22-23 Dios ã wʉtatdih bʉ́dí wẽina yʉhna, caolih diítboó míic mawat panihni ãpĩ́ jʉmna caá. Pánih jʉmna, tʉ́inidih bʉ́dí wã chãjíhna yʉhna, yéej chãjíhatboodíh chah jenah joinít, wãpĩ́ chãjna caá. Pánihna, weemjéh yéejatdih wã jéih cádahcan caá.

24 Páant yéej chãjatdih jéih cádahcan, iiguípna bejni pínah jʉmna, bʉ́dí moh yéejni wã jʉmna caá. Pánih jéih cádahcanni wã jʉmʉchah, ¿déhe tigaá weemdíh tʉ́i ʉbni ãta jʉm? 25 Jwĩ Maáh Jesucristo caá weemdíh tʉ́i ʉbni pínah ã jʉmʉp. Caandíh wã tʉ́i jepahachah, wã yéejatdih yohnit, weemdíh ã tʉ́i ʉbbipna caá. Páant ã teo wáacatdih jéihnit, “Jesúsdih wah deyanit, ma teo wáacat tʉ́ʉtatdih tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih wãpĩ́ niijná caá. Pánihna, nindih wã tʉ́i jéihna caá: wã jenah joyátjĩh Dios ã wʉtatdih wãpĩ́ jepahíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, Diosdih jepahíhni jʉmna yʉhna, páantjeh yéejni jʉmna, yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caánboodíh wãpĩ́ jepahna caá.

8

Tʉ́ini Espíritu ded pah jwiítdih ã teo wáacat

1-2 Pánihna, iiguípna jwĩ bejat déejidih Jesucristo ã tʉ́i ʉbʉchah, ã́ihwã jʉmna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh jwĩ yéej chãjat jenah joyátdih jwĩ jéih yap yohna caá. Pánih yap yohnit, Tʉ́ini Espírituboodíh jwĩ jepahachah, Dios biícdih jwiítdih ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá. Páant biícdih jwĩ jʉmʉchah, jwiít Jesucristoíhwãdih bʉʉ dedé peéh chãjat pínah wihcan caá. 3 Moisés ã wʉtatjidih jéih jepah beedácannit jʉmna, jwiít míicjeh caandíh yap yohnit jwĩ jʉmna caá. Páant ã wʉtatdih yap yohnit jwĩ jʉmat jíib, Dios biícdih jwĩ tʉ́i jʉmcap jĩ. Caán wʉtat jwiítdih ã jéih teo wáaccah yʉhna, Diosboó jwiítdih ã tʉ́i teo wáacap jĩ. Caán ã wʉ̃ʉ́hdih nin baácboó ãt cã́ac jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, jwĩ yéejat jíib ã wʉn wʉ̃hat pínah niijná. Pánih wʉn wʉ̃hna, Jesús jwĩ yéejat jíib bʉʉdáát panihnidih ãt jíib chãjap wʉt jĩ. 4 Páant ã jíib chãjachah, jwiítboó Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Dios yoobópdih jʉmniboodíh jwĩ jéih jepahna caá. Pánihna, jwiítjeh ã wʉtatdih jéih bʉʉjácan yʉhna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh jwĩ jéih bʉʉjána caá.

5 Det ĩ ñinahatdihjeh chãjíhnit, ded pah ĩ náahatdih ĩpĩ́ jenah joiná caá. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã náahatdih jenah joinítboó ã wʉtat pahjeh ĩpĩ́ chãjna caá. 6-8 “Ded pah wã náahatdih wã chãjachah, ã tʉ́ina caá”, ded niíj jenah joiní Diosdih eníhcanni jʉmna, Dios ã wʉtatboodíh ã jepahíhcan caá. Páant ã jepahíhcat jíib, caandíh jéih jepahcan, iiguípna bejni pínah ã jʉmna caá. Det pánihnitboó Diosdih ĩ jéih weñacan caá. Obohjeéhtih, “Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh ã náahat pahjeh wã chãjbipna caá”, det niíj jenah joinítboó Diosjeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá.

9 “Wã náahatdihjeh wã chãjbipna caá”, niíj jenah joí cádahnit, Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ã jʉmʉchah, yeéb ã náahatboodíh ñi chãjna caá. Det Tʉ́ini Espíritu wihcannitboó Cristoíhwã nihcan caá. 10 Obohjeéhtih, yeébboó ã́ihwã ñi jʉmʉchah, Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ã jʉmna caá. Pánihna, yéejat jíib ñíih bácah ã wʉnʉchah yʉhna, caán ñijeéh ã jʉmʉchah, ñíih caolih tʉ́i booni ã jʉmna caá. Pánihnit ñi jʉmʉchah, Dios yeebdíh “Nit tʉ́init caá”, ã niijíchah, páantjeh ãjeéh ñi jʉmbipna caá. 11 Dios jwiítdih wahni Tʉ́ini Espíritu jwĩjeéh jʉmna, Jesúsdih ã booaatji pahjeh mʉntih jwiítdihbʉt ã booabipna caá. Pánih booanit, jáap bácah jwiítdih ã chãj wʉ̃hbipna caá.*

12 Wã déewãá, jwiít jwĩ náahatdihjeh chãj cádahnit, caandíh jwʉ́ʉb chãjcat caá náahap. 13 Jwĩ weñat pínahdihjeh chãjnit jʉmna, iiguípna bejnit pínah tigaá jwĩ jʉmʉp. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh yéej chãjatdih cádahna, páantjeh Diosjeéh jwĩ jʉmbipna caá.

14 Det Tʉ́ini Espíritudih péenit jʉmna, Dios weh caá. 15 Caán Tʉ́ini Espíritu jwĩjeéh ã jʉmat pínah jã́tih, Dios ã peéh chãjatdih jwĩ ʉ́ʉm jwʉhʉp jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ Dios weh jʉmna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh “Oini Paá”, ʉ́ʉmcanjeh caandíh jwĩ jéih niijná caá.* 16 Tʉ́ini Espíritu jwiítdih nin pah ã niíj jéihyana caá: “Yeéb yoobópdih Dios weh ñi jʉmna caá”, ã niijná caá. 17 Ã weh jwĩ jʉmʉchah, “Wã wehdih tʉ́inidih wã chãj wʉ̃hbipna caá”, Dios ã niijátji pah, jwiítdih, Jesucristo biícdih, ã tʉ́i chãjbipna caá. Pánihna, Cristoíhwã jwĩ jʉmat jíib yeejép yapnit jʉmna, tʉ́ttimah jeáboó tʉ́i wẽinit, ãjeéh maáta jwĩ jʉmbipna caá.*

Dios ded pah jwiítdih ã tʉ́i chãjat pínah

18 Bʉʉ nin baácboó jʉm jwʉhna, yeejép jwĩ yapna caá. Obohjeéhtih, tʉ́ttimah Diosjeéh maáta waadnít, chah tʉ́init jwĩ jʉmat pínahdih jenah joinít, nin baácboó jwĩ yeejép yapatdih “Oboh jʉmni ã jʉmna caá”, wã niíj jenah joiná caá. 19 Dios weh jeáboó ãjeéh jʉmnit, jwiít maáta jwĩ jʉmat pínahdih bʉ́dí eníhna, nihat Dios ã chãjnitjibʉt ĩ pã́ina caá. 20 Caán ã chãjnitji ĩ jwíih tʉ́i jʉmʉchah yʉhna, cã́acboó ã jwíih yéej chãjatji jíib, queétbʉt biíc yoobó wʉnnit pínah ĩt jʉm jwíihip wʉt jĩ. Caanjéh pohba páant ãt bejcap wʉt jĩ. Diosboó ã chãjnitjidih wʉnnit pínah ãt jʉm jwʉhat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 21 Dios ã chãjnitji wʉn beednít déejidih tʉ́init ã jwʉ́ʉb chãjbipna caá, páant mʉntih. Dios wehdih ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉ́m beedáát pahjeh mʉntih, biíc yoobó ã chãjnitjidihbʉt ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. 22 Obohjeéhtih, bʉʉ nihat ã chãjnitji wʉnnit pínah míic ĩ jʉm jwʉhna caá. Pánihna, yad wili mi weh jʉmna, mi tʉba ñaacát pah Dios ã chãjnitjibʉt yeó jáap jʉmat pah bʉ́dí tʉba ñaácni panihnit ĩ jʉm jwʉhna caá. Páant ĩ jʉmatdih jwiít jwĩ jéihna caá. 23 Jwiítdih Tʉ́ini Espíritu ã jʉmʉchah yʉhna, biíc yoobó tʉba ñaácnit panihnit jwĩ jʉm jwʉhna caá. Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, caán jwĩjeéh jʉmnit, jwiítdih tʉ́ini ã chãj wʉ̃hna caá. Ã pebhna jwĩ jʉibínachah, chah bʉ́dí jwiítdih ã tʉ́i chãj wʉ̃hbipna caá. Pánihna, jwiít Dios ã wehdih yoobópdih ã tʉ́ʉt nʉʉ́m beedáát pínah, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah, jáap bácah jwiítdih ã wʉ̃hat pínahdihbʉt bʉ́dí jwĩ wẽi pã́ina caá.* 24 “Páant ã chãjbipna caá”, niíj wẽi jenah joinít, iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉbnit jʉmna yʉhna, páantjeh ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉ́m beedánit jwĩ jʉm jwʉhcan caá. Ã tʉ́ʉt nʉʉ́m beednít jʉmna, páant ã chãjat pínahdih jwĩta pã́ican tagaá. 25 Obohjeéhtih, ã chãjat pínahdih encan yʉhna, Dios jwiítdih ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉ́m beedáát pínahdih jéihnit, jwĩ wẽi pã́ina caá.

Tʉ́ini Espíritu jwĩ ʉʉ́bátdih ã teo wáacat

26 Bʉʉ tʉ́i jéihcannit jwĩ jʉmʉchah enna, Tʉ́ini Espírituboó jwiítdih ã teo wáacna caá. Diosdih ded pah ʉʉ́bát pínahdih jwĩ jéihcah, caán Tʉ́ini Espíritu jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacna caá, yoobópdih jwĩ ʉʉ́bát pínah niijná. Jwiítboó bʉ́dí ʉʉ́bíhna yʉhna, jwĩ wéheatjĩh jwĩ jéih bʉʉjácah, jwĩ íipdih yoobópdih naóhni jwiítdih ã ʉʉ́bh wáacna caá. 27 Dios ded pah jwĩ jenah joyátdih tʉ́i jéih beedána, ded pah Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã ʉʉ́bh wʉ̃hatdihbʉt ã tʉ́i jéihna caá. Pánihna, ded pah ã́ihwãdih Dios ã náah yacat pah, jwiítdih Tʉ́ini Espíritu ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá.

Cristo ã wẽpatjĩh yéejatdih tʉ́i yap yohnit jwĩ jʉmat

28 Jwiít nihat Diosdih oinit, ã náahatdih chãjnit pínah ã ñíonit jwĩ jʉmʉchah, Dios jwiítdih ãpĩ́ tʉ́i en daoná caá. Ded pah jwĩ yapachah, jwiítdih ã teo wáacna caá, caandíh chah jwĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná. Páant ã chãjatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. 29 Jwiít ã́ihwã jwĩ jʉmat pínahdih Dios biíhmah ãtát jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihnit, ã wʉ̃ʉ́h Jesucristo ã jʉmat biíc yoobó jwiítdih ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, dawá ã ʉ́ʉdwã jwĩ jʉmat pínah niijná. Páant jwĩ jʉmʉchah, caánboó jwĩ ʉ́ʉd jeñé caá ã jʉmʉp.* 30 Biíhmah ã́ihwã jʉmat tʉ́ʉtnitdih ãt ñíwip wʉt jĩ, “Nit tʉ́init caá”, jwiítdih ã niíj enat tʉ́ʉt niijná. Páant niíj ennit, ã pebhboó ãjeéh maáta pínah jwiítdih ãt waadánap wʉt jĩ.

31 Caandíh jéihnit, nin pahbʉt jwĩ jéihna caá: Dios ã oinit jwĩ jʉmʉchah, det jwiítdih ĩ en jʉ̃ih bʉʉjácan niít. 32 Dios ã wʉ̃ʉ́hdih ãt wahap wʉt jĩ, jwĩ yéejat peéh ã wʉn wʉ̃hat pínah niijná. “Wã wʉ̃ʉ́hdih tʉbit oina, caandíh wã wʉnat tʉ́ʉtcan niít”, ãt niijcáp wʉt jĩ. Pánih wahnit, ded pah jwĩ náahatdihbʉt ã tʉ́i wẽi teo wáacbipna caá. 33 Dios jwiítdih ñíona, “Nit tʉ́init caá”, ã niíj ennit jwĩ jʉmʉchah, “Queét yeejépwã caá”, det jwiítdih ĩ jéih niíj naóh yaccan caá. 34 Cristo jwĩ yéejat jíib wʉn wʉ̃hna, jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit, Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, caán biícdih nihatdih wʉtni ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, jwĩ́ih pínahdih ãpĩ́ ʉʉ́bh wʉ̃hna caá, det jwiítdih peéh chãjat tʉ́ʉtna, ĩ jéih naóh yaccat pínah niijná. 35 Cristo jwiítdih bʉ́dí ã oyochah, “Queétdih ma oi cádahaá”, bita ĩ niijíchah yʉhna, ã jepahcan niít. Jwiítdih yeejép ã yapachah, bita jwiítdih yeejép ĩ chãjachah, jwĩ nʉʉgʉ́p wʉnʉchah, yégueh wihcannit jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih tobohat ã jʉmʉchah, jwiítdih ĩ mao yohochah yʉhna, Cristo jwiítdih ã oi cádahcan niít. 36 Dios naáwátdih naóh yapani páant jwĩ yapat pínahdih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Yeó jáap jʉmat pah míihwã jwĩ jʉmat jíib jwiítdih íijnit, ĩ mao yohíhna caá. Ĩ mao jeémát pínah ovejawã pah jwiítbʉt jwĩ jʉmna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 44.22)

37 Páant yeejép jwĩ yapachah yʉhna, Cristo jwiítdih oina, bʉ́dí ã teo wáacatjĩh wẽinit, jwĩ tʉ́i yap yohna caá. 38-39 Jesucristoíhwã jwĩ jʉmʉchah ennit, Diosboó jwiítdih bainí ã oican caá. Pánih oinit, jwiítdih ã oi cádahcan niít. Jwĩ wʉnʉchah, jwĩ báadhdachah, bʉʉbʉt, tʉ́ttimahbʉt, ded pah jwiítdih ã yapachah yʉhna, ã oi cádahcan niít. Ángelwã, nemépwã, nin baácdih moón ĩ maáta, japmant moón, nʉmp bóo tólihmant moón, “Queét míihwãdih ma oi cádahaá”, Diosdih ĩ niijíchah yʉhna, ã jepahcan niít. Pánihna, nihat Dios ã chãjnitboó caandíh ĩ jéih oi cádahat tʉ́ʉtcan niít. Pánih bʉ́dí oina, jwiít jwĩ Maáh Jesucristoíhwãdih Dios ã oi cádahcan niít.

9

Judíowã Dios ã ñíonit

1-2 Weém Cristoíh jʉmna, “ ‘Wã déewã, judíowã caandíh ĩ náahcatdih bʉ́dí wã jĩ́gahna caá’, niijná, yoobópdih niijná caá ma chãjap”, Tʉ́ini Espíritu weemdíh ã niíj jéihyana caá. 3 Wĩ́ih baácdih moón, wã déewã, Israel ã jʉimená, Cristodih ĩ náahcat jíib iiguípna ĩ bejbipna caá. Pánihna, “Wã déewãdih bʉ́dí oinit, iiguípna ĩ bejcat pínah niijná, tʉ́ʉt nʉʉmnít, weémboó iiguípna wãta bej tagaá, queét ĩ tʉ́i yapat pínah niijná”, wãpĩ́ niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, páant niíj jenah joiná yʉhna, wã jéih chãjcan caá. 4 Queét wã déewã Israel jʉimená jʉmna, Dios ã weh pínah queétdih ãt ñíwip wʉt jĩ. Ded pah ã́ihwã ĩ jʉmat pínahdih queétdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Moisés jʉm láa ã́ih yeh iigátjĩh queétdih ãt waáwáp wʉt jĩ. Ã wʉtatdih Moisésjidih queétdih ãt jwíih naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Diosdih ĩ weñat pínah mʉʉdíh queétdih ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ã tʉ́i chãjat pínahdih queétdih wʉt jĩí Dios ãt naáwáp wʉt jĩ.* 5 Jwĩ nʉowã Abraham, Isaac, Jacob queét biíc peihcannit, jwiít judíowãdih cã́ac waowã́ ĩ jʉmʉchah, jwiít ĩ jʉimená caá. Jesucristobʉt, ĩ jʉima yoobát ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán Jesucristo Diosjeh mʉntih jʉmna, nihat chah maáh ã jʉmna caá. Yeó jáap jʉmat pah caandíh jwĩ tʉ́i wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ naáh.

6 Páant wã naáwáchah, nin pah ñita niíj jenah joi tágaá: “Dios ã naáwátji pah biíc yoobó jwiít Israel ã jʉimenádih ã́ihwã pínah ãt chãjcap taga”, ñita niíj jenah joi tágaá. Obohjeéhtih, páant nihcan caá. Biquína Israel ã jʉimená jʉmna yʉhna, Dioíhwã yoobát nihcan caá. 7 Nin pah caá: Biquína Israel jʉimená Abraham jʉimená ĩ jʉmʉchah yʉhna, “Abraham jʉimená yoobát nihcan caá”, queétdih Dios ã niíj enna caá. Nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ: “Obohjeéhtih, ma wʉ̃ʉ́h Isaac jʉimená bácah ma jʉimená yoobát ĩ jʉmbipna caá”, Dios Abrahamdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 8 Páant ã niíj naáwáchah joinít, nindih jwĩ jéihna caá: Abraham jʉimená cã́ac jʉmna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joicán, ã weh nihcan caá. Dios ã niijátjidih tʉ́i jenah joinítjeh tigaá Abraham ã jʉimená pohba. 9 Nin pah Dios Abrahamdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Tʉ́ttimah bóo jópchi nin dée widhdih mʉntih wã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, majeéh bóli Sara ma wʉ̃ʉ́hdih mi tʉ́ʉhbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

10 Tʉ́ttimah, Isaac áa Rebeca waláhnit mit weh jʉmʉp wʉt jĩ. Queét chénat pah ĩ íip Isaac jwĩ nʉo ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 11-12 Ĩ cã́ac jʉmat pínah jã́tih, tʉ́ini, tʉ́icatdih ĩ chãj jwʉhcah, ded pah ĩ chãjatdih jenah joicánjeh, caandíh náahna, ʉ́ʉdyiboodíh Dios ãt ñíwip wʉt jĩ. Pánih ñíonit, Rebecadih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Weép jeñé ã ʉ́ʉddih ã teo wʉ̃hbipna caá”, caántdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 13 Páant ã ñíwatjidih jenah joinít, Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Jacobdih caá wã oyop. Obohjeéhtih, Esaúboodíh wã iiná caá’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

14 Caandíh jenah joinít ¿ded pah tigaá jwĩta niíj? “Ded pah ĩ chãjatdih jenah joicánjeh, ã náahnidihjeh pánih ñíona, Dios yoobópdih ã chãjcan caá”, ¿jwĩta niij tániít? ¡Pánihcan caá! 15 Dios Moisésdih nin pah ã niijátjidih jwiítdih náhniat caá náahap: “Det wã náahnitdihjeh wã jĩ́gah en teo wáacbipna caá”, Dios ã niijná caá, ãt niíj daacáp tajĩ.* Ded pah cã́ac ã chãjatdih jenah joicánjeh caandíh ñíonit, yoobópdih ã chãjna caá. 16 Jwiít cã́acwã jwĩ náahat pah nihcan, ded pah jwĩ chãjat jíibbʉt nihcan, det ã náahnitdihjeh Dios ã jĩ́gah en teo wáacna caá. 17 Faraón Egipto baácdih moón ĩ maáhdih ded pah Dios ã niijátjidih náhninit, “Dios ã chãjat yoobópdih ã jʉmna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Nin pah Faraóndih ãt niijíp wʉt jĩ: “Egipto baácdih moón ĩ maáh pínahdih meemdíh maáh wã waadánap jĩ, nihatdih wã wẽpatdih wã jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná. Pánihna, ded pah meemdíh wã chãjachah ennit, nihat baácdih moón ‘Caánboó chah wẽpni caá’, ĩ niíj naóhbipna caá”, Dios caandíh ã niijíp be, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 18 Dios det ã náahnitdihjeh ã jĩ́gah enna caá. Obohjeéhtih, det bitadih caanjéh ã jepahat tʉ́ʉtcan caá. Pánihna, Dios ded pah ã náahatdihjeh ã jéih chãjna caá.

19 Pánih chãjni ã jʉmʉchah ennit, weemdíh nin pah ñita niij tágaá: “Dios ã náahnitdihjeh ã jĩ́gah enechah, jwiítboó caandíh yap yohna, jwĩ bʉjácan niít. Pánih yap yohna, jwĩ jéih bʉʉjácah, ¿dépanih tigaá caán jwiítdih ã peéh chãjíhna?” niíj íijnit, weemdíh ñita ʉʉ́bh joi tágaá. 20 Nin pah yeebdíh wãta niíj jepah taga: ¿Yeéb cã́acwã oboh jʉmnit jʉmna yʉhna, Diosdih ñita jʉ̃ih niít? Ded wáam dahdih ã nawachah, ã naoni dahboó caandíh nin pah ã jéih niíj jʉ̃ihcan caá: “¿Dépanih tibeé weemdíh nin pah jígohni dah ma nao?” ã jéih niijcán caá. Pánihna, yeéb Diosdih jʉ̃ihna, caán wáam dah ã jʉ̃ihñat pah niijná caá ñi chãjap.* 21 Wáam dah naoni ã náahat pah caán wáam déepjĩhjeh mʉntih dawá mácah jígohni dahnadih ã jéih naona caá. Biquína tʉ́ini wáam dahnadih naona, biíh oboh jʉmnidihbʉt ã jéih naona caá. Pánihna, caán ã nawat dée, Diosbʉt ã náahat pahjeh jwiítdih ã jéih chãjna caá.*

22 Iiguípna bejnit pínah ĩ yéej chãjatdih bʉ́dí ã íijatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, Dios queétdih ã peéh chãjbipna caá. Obohjeéhtih, ã wẽpatboodíh jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, queétdih ã peéh chãjat pínahdih jenah joiná yʉhna, maatápdih ĩ yéej chãjatdih ãt enah boj jwʉhʉp wʉt jĩ. 23-24 Ded pah ã tʉ́i jʉmat, ã wẽpatdihbʉt ã jĩ́gah ennitdih ãt jéihyanap wʉt jĩ. Jwiítdih jã́tih ãtát ñíojip taga, caán biícdih jʉmnit, ã wẽpat, ã tʉ́yatdihbʉt jwĩ bíbohat pínah niijná. Pánihna, jwiít ã ñíonitboó biquína judíowã, bita judíowã nihcannitbʉt jwĩ jʉmna caá. 25 Páant ã yapat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani Oseas nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Jã́tih wĩ́ihwã nihcannitjidih “Yeéb wĩ́ihwã caá”, wã niijbípna caá. Jã́tih wã oicannitjidihbʉt “Yeéb wã oinit caá”,* wã niijbípna caá’, Dios ã niijná caá. (Os 2.23)

26 ‘Wĩ́ihwã yeéb nihcan caá’, ã niijnítjiboó Dios báadhni weh ĩ jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Os 1.10)

27-28 Jon jã́tih Isaíasbʉt Israel ã jʉimenádih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Dios cã́acwã ĩ yéej chãjatdih bʉ́dí íijnit, waícanjeh queétdih ã peéh chãjbipna caá. Pánihna, óondih jenah enna jwĩ bʉʉjácat pah, Israel ã jʉimená dawá ĩ jʉmʉchah yʉhna, det caandíh jepahnitdihjeh Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 10.22-23)

29 Isaías nin pahbʉt ãt niíj daacáp tajĩ:

“Jwĩ Maáh Chah Wẽpni, biquína jwĩ déewãdih ã tʉ́i ʉbcah, jwiít judíowã jwĩta bʉʉ́d beed tágaá. Pánihna, Sodoma, Gomorra tʉ́tchidih moondíh peéh chãjna, ã yoh beedáát pahjeh mʉntih jwiítdihbʉt ãta yoh beedá tagaá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 1.9)

Judíowã tʉ́ini doonádih ĩ náahcat

30 Nindih tʉ́i náhniat caá náahap: judíowã nihcannit Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, ĩ jepahachah ennit, “Nit tʉ́init caá”, queétdih Dios ãt niíj enep taga. Dios biícdih ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih ĩ bidcah yʉhna, Dios queétdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. 31 Obohjeéhtih, Israel ã jʉimená judíowãboó “Jwiít Dios ã wʉtatdih jwĩ chãjachah, caán biícdih jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, niíj jenah joí bidna yʉhna, Moisés ã wʉtatjidih jepahíhna yʉhna, ĩt jéih bʉʉjácap taga. Pánihna, tʉ́init ĩ jʉmíhna yʉhna, ã wʉtatdih ĩ jepahcatdih ennit, “Nit tʉ́init caá”, Dios ãt niíj encap taga. 32 ¿Dépanih tigaá tʉ́init jʉmíhna yʉhna, ĩ bʉʉjácan? “Dioíhwã jʉmíhna, jwĩ jenah joyátjĩhjeh Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jéih jepahna caá”, niíj jenah joinít, Diosdih tʉ́i jenah joicánjeh, ĩt jéih bʉʉjácap taga. Jesúíh tʉ́ini doonádih naóhna, nin pah jwĩpĩ́ niijná caá: “Jwĩ tóocni jee dáh panihni Cristo ã jʉmna caá”, jwĩpĩ́ niíj naóh bohéna caá. Det jee dáhdih bʉʉg lájnitboó ĩ tóocni dahdih ĩpĩ́ íijna caá. Pánihat pah, Cristoíh doonádih joinít, tóocni jee dáhdih ĩ íijat pah caandíhbʉt íijnit, Dios biícdih ĩ jéih jʉmcan niít. 33 Páant Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Dios nin pah ã niijná caá: ‘Jerusalén tʉ́tchiboó ĩ tóocat pínah jee dáh panihnidih wã jwejna caá. Caandíh tóoc bʉʉgnít, ĩ bʉʉg lájni dahdih cã́acwã bʉ́dí ĩ íijbipna caá. Caandíh ĩ íijat pah caán tʉ́tchidih moón caán jee dáh panihnidih ĩ náahcatji jíib, wã pebhna ĩ jʉibícan niít. Obohjeéhtih, caán jee dáh panihnidih tʉ́i jenah joinítboó wãjeéh jʉmna, ĩ tʉ́i wẽibipna caá’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 28.16)

10

1 Israel ã jʉimená wã déewã iiguípna bejnit pínah ĩ jʉmʉchah, bʉ́dí wã jĩ́gahna caá. Pánih jĩ́gahnit, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbat pínahdih náah yacna, bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá. 2 Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Queét Dios ã náahat pah bʉ́dí ĩ chãjíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, pánih chãjíhna yʉhna, Dios ded pah ã chãjat tʉ́ʉtatdih yoobópdih ĩpĩ́ jéihcan caá. 3 Ĩ jenah joyátjĩhjeh tʉ́ini ĩ chãjíhna yʉhna, Dios ã náah yacatdih ĩ jéih bʉʉjácan caá. Pánih bʉʉjácan yʉhna, Dios ã teo wáacat pínahdih ĩ jenah joicáh, queétdih “Nit tʉ́init caá”, ã niíj encan caá. 4 Obohjeéhtih, Cristodih tʉ́i jenah joinítboodíh “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá. Pánihna, Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahat jíib tʉ́i ʉbnit jwĩ jéih jʉmcan caá. Obohjeéhtih, Cristoboodíh tʉ́i jenah joí jepahnitdihjeh ã tʉ́i ʉbna caá.

5 Moisésjeh jon jã́tih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Det Dios ã wʉtatdih tʉ́i jepahnitdihjeh ã tʉ́i ʉbbipna caá”, ãt niijíp tajĩ.* 6-7 Páant ã niíj daacáchah yʉhna, bʉʉ jwʉh det Cristodih tʉ́i jenah joinítdihjeh “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá. Cristoíh doonádih bohéna, nin pah jwĩpĩ́ niíj naóhna caá: Dios ã wahni Cristojeh nin baácboó ãtát dei jʉyʉ́p tajĩ. Pánih dei jʉiníji ã jʉmʉchah, nin pah ñi niíj jenah joicá bojoó: “Jeáboó pʉ́ʉh laab béjnit, Cristodih ʉb dei jʉ̃óhni pínahdih jwĩ náahna caá. Wʉnnitji caolih pebhboó dei bejnit, Cristodih booat tʉ́ʉtnit, caandíh jwʉ́ʉb ʉb pʉ́ʉh laáb jʉ̃óhni pínahdih jwĩ náahna caá, jwiítdih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná”, ñi niíj jenah joicá bojoó. 8 Dios naáwátdih naóh yapaniji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “¿Dépanih tigaá Dios naáwátdih ñi bid? Caandíh jéihnit, ñitát bohé tagaá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Pánihna, caán jwĩ bohéni naáwát Cristodih ã tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉtna caá. 9 Pánih bohéna, nin pah jwĩpĩ́ niíj naóhna caá: Det Dios biícdih tʉ́i jʉmíhna, “Jesús wã maáh caá”, niíj naóhnit, “Dios caán wʉnnijidih ãt jwʉ́ʉb booanap jĩ”, ĩ niíj jenah joyóchah, Dios queét iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉbbipna caá. 10 Jesúsdih jwĩ tʉ́i jenah joí jepahachah, Dios jwiítdih “Nit tʉ́init caá”, ã niíj enna caá. Pánihna, “Jesús wʉnniji jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhni jʉmna, nihat cã́acwã ĩ maáh ã jʉmna caá”, bitadih jwĩ niíj naáwáchah, ã tʉ́i ʉbnit jwĩ jʉmna caá.

11 Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Det Diosdih tʉ́i jenah joinít, ‘Páant ã niiját pah biíc yoobó ã yapbipna caá’, niíj jenah joinít, tíiccanjeh ĩ tʉ́i wẽibipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 12 Dios nihat cã́acwã yoobó ĩ maáh jʉmna, det caandíh ʉʉ́bhnitdih tʉ́ini ã chãjbipna caá. Judíowãdih, judíowã nihcannitdihbʉt biíc yoobó ã tʉ́i teo wáacbipna caá. 13 Dios naáwátdih biíh naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Wã yéejatdih yohnit, weemdíh ma tʉ́i ʉbʉʉ́’, det jwĩ maáhdih niíj ʉʉ́bhnitdih ã tʉ́i ʉbbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 14 Obohjeéhtih, det Cristoíh doonádih joicánnitboó caandíh ĩ jéih ʉʉ́bhcan caá. Pánihna, ã naáwátdih naóhnit wihcah, caán doonádih joicánnit, caandíh ĩta jéih jepahcan tagaá. 15 Ã naáwátdih naóhnit pínahdih Dios ã wahcah, det ã́ih tʉ́ini doonádih naóhnit ĩta wihcan tagaá. Dios naáwátdih biíh naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Tʉ́ini doonádih naóhnit ĩ jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ tʉ́i wẽina caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

16 Páant ĩ daacátji ã jʉmʉchah yʉhna, Israel jʉimená dawá caán tʉ́ini doonádih ĩt joííhcap jĩ. Páant ĩ joííhcat pah Isaías Diosdih ʉʉ́bhna, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Maá, ma naáwátdih queétdih jwĩ naóh yapanachah yʉhna, dawá ĩ joííhcap be”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 17 Cristoíh tʉ́ini doonádih joyát caá náahap, caandíh tʉ́i jenah joinít, cã́acwã ĩ jepahat pínah niijná. 18 Nin pah yeebdíh wã niíj ʉʉ́bh joiná caá: “¿Israel jʉimená caán doonádih ĩt joijícan taniít?” ñi jenah joyóchah. Caandíh yoobópdih ĩt joijí ta yʉh caá. Páant ĩ joyátjidih tigaá Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Dioíh doonádih nihat pebhboó ĩt naóh peetép wʉt jĩ. Pánihna, nihat baácdih moón caandíh ĩt joyóp wʉt jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 19.4)

19 Pánih jéihnit, nin pah wã jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joiná caá páant mʉntih: ¿Caán doonádih Israel jʉimená joiná, ĩt tʉ́i beh joijícan ta niít? ñi jenah joyóchah. Ĩt tʉ́i beh joijí ta yʉh caá. Nin pah Moisés ã niíj daacátjidih yeebdíh wã jwíih náhniabipna caá:

“Nin pah Dios Israel jʉimenádih ã niíj naóhna caá: ‘ “Jenah joicánnit, yeejépwã caá”, ñi niíj ennitdih wĩ́ihwã pínah wã chãjbipna caá. Páant wã chãjachah, yeébboó jepchá tʉbnit, queétdih bʉ́dí ñi íijbipna caá’, ã niijná caá”, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ. (Dt 32.21)

20 Isaíasbʉt ʉ́ʉmcanjeh, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Nin pah Dios ã niijná caá: ‘Weemdíh bidcannitboó ĩ jwãááp be. Weemdíh ʉʉ́bhcannitdih ded pah wã jʉmatdih wã jéihyanap be’, Israel jʉimená nihcannitdih Dios ã niijná caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 65.1)

21 Israel jʉimenáboodíh, nin pah Isaías ãt jwʉ́ʉb niíj daacáp tajĩ:

“Nin pah Dios ã niijná caá: ‘Queét weemdíh náahcan, yap yohnit ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih náah yacnit, maatápdih “Wĩ́ihwã ñi jʉmʉʉ́”, queétdih wã niijíp yʉh be’, Dios ã niijná caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 65.2)

11

Israel ã jʉimená daocánnitdih Dios ã tʉ́i ʉbat

1 ¿Israel ã jʉimená Dios ã ñíonitjidih bʉʉ láa ãta yoh taniít? yeéb ñi jenah joyóchah. ¡Nihcan caá! Queétdih ã yohcan beé. Weembʉ́t Israel ã jʉima, Abraham jʉimená ĩ jʉima náahji mʉn tigaá. Benjamín ã jʉimená jʉmni poómpdih bóo caá.* 2 Biíhmah Israel ã jʉimenádih Dios ã ñíonitji ĩ jʉmʉchah, queétdih ãt yohcap jĩ. Dios naáwátdih naóh yapani Elíasji Israel ã jʉimená ĩ yéej chãjatjidih Diosdih ãt naóh yacap jĩ. ¿Caán ã naóh yac daacátjidih yeébboó ñi jéihcan niít? Nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: 3 “Maá, ma naáwátdih naóh yapanitdih dawá ĩt mao yohop be. Meemdíh wẽina, nʉñʉ́pdih jwĩ mao cáo wʉ̃hat jeé poómpnadihbʉt ĩt boto mao yoh beedánap wʉt be. Ma naáwátdih naóh yapanit biícdih jʉmni weemjéh caá wã jʉdhdʉp. Páant wã jʉmat doonádih joiná, weemdíhbʉt ĩ mawíhna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 4 Páant ã niijíchah joinít, Diosboó Elíasdih nin pah ãt niíj jepahap wʉt jĩ: “Meém biícjeh pohba nihcan caá. Páantjeh wĩ́ih cã́acwã siete mil pohba ĩ jʉmna caá. Queétdih weémboó wã tʉ́i wapap be. Páant wã wapachah, bita ĩ pãpni Baal wʉ̃t jʉmnidih queét ĩ wẽi ʉʉ́bhcan caá. Páant dawá ĩ jʉmatdih jéihnit, ma ʉ́ʉmca bojoó”, Dios Elíasdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 5 Elías jʉm láa, daocánnit Diosdih tʉ́i wẽinit ĩ jʉmat pah mʉntih, bʉʉbʉt daocánnit Israel ã jʉimenádih Dios bʉ́dí oina, jĩ́gah ennit, ã́ihwã pínah ãt ñíwip taga. 6 Pánih ñíonit, “Ñi tʉ́i chãjat jíib yeebdíh wã ñíona caá”, ãt niijcáp jĩ. Ĩ tʉ́i chãjat jíib ã teo wáacna, oinit, jĩ́gah enat yoobát ãta nihcan tagaá.

7 Páant niijnít, ¿ded pah tigaá ã jʉm? Nin pah caá: “Nit wĩ́ihwã caá”, Dios queétdih ã niiját pínahdih Israel ã jʉimená bʉ́dí ĩ náahachah yʉhna, páant ãt niijcáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã́ihwã ĩ jʉmat pínah niijná, daocánnitdihjeh Dios ãt ñíwip wʉt jĩ. Bita ã ñíocannitboó caandíh chah yap yohnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 8 Páant ã yapatdih Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ:

“Caandíh náahcannitdih Dios ʉ̃onit panihnit ãt chãjap be. Páant ã chãjachah, ded pah ã wẽpatdih ã jʉ́ʉtʉchah yʉhna, ĩpĩ́ beh encan caá. Ã naáwátdih joiná yʉhna, ĩpĩ́ beh joicán caá. Páantjeh tigaá bʉʉbʉt queét ĩ jʉmʉp”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (Dt 29.4; Is 29.10)

9 Maáh David nin pah caandíhjeh mʉntih ãt niíj daacáp tajĩ:

“Queét Israel ã jʉimená bʉ́dí jeémátdih, dawá bií déedihbʉt bíbohnit, wẽina, ‘Jwiítdih Dios ã tʉ́i wẽi enna caá’, niíj jenah joinít, ded pah yéej chãjnit ĩ jʉmatdih ĩ jéihcan caá. Páant ĩ jʉmʉchah ennit, queétdih ma peéh chãjaá.

10 Pánih peéh chãjna, queétdih jéih encannit panihnit ma chãjaá. Ma peéh chãjnit pínahjeh jʉmna, bʉ́dí jĩ́gah naáh jʉmnit ĩ jʉmʉ naáh”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 69.22-23)

Judíowã nihcannitdih Dios ã tʉ́i ʉbat

11 Páant niijnít, nin pah wã jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joiná caá: Israel ã jʉimená, Cristodih ĩ náahcah ennit, ¿Dios queétdih yohat yoobát taniít? ñi jenah joyóchah. Queétdih páant bóo pohba ã chãjcan niít. Páant ã yohcan yʉhna, queét Cristodih ĩ náahcah, bʉʉ judíowã nihcannitboodíh Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá. Judíowãboó ĩ jepchá tʉbat pínah niijná, judíowã nihcannitdih Dios ã́ihwã pínah ã chãjna caá. 12 Judíowã Cristodih náahcan, ĩ yap yohat jíib, bʉʉ láa nihat baácdih moondíh dawá tʉ́i ʉbnit, Dios queétboodíh ã tʉ́i chãj wʉ̃hna caá. Pánihna, judíowã yap yohnit ĩ jʉmʉchah, bitadih Dios tʉ́i chãjna, queét judíowã Cristodih ĩ jepahachah bácah, bitadih chah tʉ́ini pohba ã chãj wʉ̃hbipna caá.

13 Páant niijná, yeéb judíowã nihcannitdih wã naóhna caá. Yeebdíh caá Cristo weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtʉp. Pánih yeebdíh bohéna, oboh nih bohéna wã chãjcan caá. 14 Páant wã déewãdih wãpĩ́ niíj naóhna caá, Dios ã tʉ́i ʉbnit ñi jʉmatdih ĩ jéihyat pínah niijná. Pánih jéihnit, íijna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, queétbʉt Cristodih ĩ náahachah ennit, Dios queétdihbʉt ã tʉ́i ʉbbipna caá. 15 Judíowãdih Dios ã cádah jwʉhʉchah, nihat baácdih moón judíowã nihcannitboó tʉ́ini doonádih joinít, Cristodih ĩ jepahna caá. Páant ĩ jepahachah ennit, queétboodíh ãjeéh ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá. Queét judíowãboodíh ã́ihwã pínah ã chãjachah bácah, nihat baácdih moondíh tʉ́ini yoobát ã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Ã́ihwã ĩ jʉmʉchah, chah dawá Cristodih jepahnit iiguípna bejnit déejidih Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá. 16 Nin pah caá ã jʉmʉp: Cã́acwã ĩ jwíih chãjni pan dahdih Diosdih ĩ wʉ̃hʉchah, “Nin tʉ́ini caá”, ã niíj enbipna caá. Pánih caanbítdih ennit, nihat jʉdhnidihbʉt biíc yoobó “Nin tʉ́ini caá” ã niíj enbipna caá. Pánihat pah mʉntih, máa náat tʉ́ini ã jʉmʉchah, ã́ih cã́canabʉt tʉ́ini ã jʉmna caá. Páant niijná, nin pah wã niíj naóhna caá: Jwĩ nʉo Abrahamji Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah, “Nin tʉ́ini caá”, Dios caandíh ã niíj enat pahjeh, ã jʉimenábʉt caandíh ĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Nit tʉ́init caá”, queétdihbʉt ã niíj enbipna caá.

17 Biquína judíowã olivo nah Dios ã bóod yohni cã́cana panihnit ĩ jʉmʉchah, yeéb judíowã nihcannitboodíh ã bóod yohopjidih ã jwʉ́ʉb dʉʉjnít panihnit ñi jʉmna caá. Yeéb jiadih bóo olivo cã́cana panihnit ñi jʉmʉchah yʉhna, momni olivo nah panihnidih ãt jwʉ́ʉb dʉʉjʉ́p wʉt jĩ. Páant niijná, nin pah wã niíj naóhna caá: Judíowã ĩ jʉmʉpjidih yeéb judíowã nihcannitdih Dios ãt jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m jwejep wʉt jĩ. Pánih dʉʉjnít panihnit ñi jʉmʉchah, judíowãdih Dios ã tʉ́i teo wáacat pah, bʉʉ yeebdíhbʉt ã tʉ́i teo wáacna caá. 18 Páant yeebdíh ã ñíwichah jéihnit, “Jwiítboó judíowãdih chah tʉ́init caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Ded máa cã́cana ã́ih náatdih ãpĩ́ teo wáaccan caá. Obohjeéhtih, ã́ih náat caá caán cã́canadih ã tʉ́i teo wáacap. Páant ã nihat pah, jwiít judíowãdihjeh Dios jwíih ñíona, máa náat panihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih ñíona, jwĩ dée pínah Cristodih ãt ñíwip wʉt jĩ, yeebdíhbʉt ã tʉ́i ʉbat pínah niijná. Pánihna, “Jwiítboó judíowãdih chah tʉ́init caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó.

19 Yeéb judíowã nihcannit nin pah ñita niij tágaá: “Biquína máa cã́canadih ĩ bóod yohat pahjeh Dios biquína judíowãdih ãt yohop wʉt jĩ, jwiítboó ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná”, ñita niij tágaá. 20 Páant ñi niiját yoobópdih tigaá. Obohjeéhtih, queét Cristodih ĩ tʉ́i jenah joicátji jíib Dios queétdih ãt cádah jwʉhʉp taga. Cristodih ñi tʉ́i jenah joyát jíibjeh ã́ihwã pínah yeebdíh ãt ñíwip taga. “Jwiít judíowãdih chah tʉ́init caá”, ñi niíj jenah joyóchah, ã tʉ́ican caá. Yeebbʉ́t ñi tʉ́i chãja chaáh, queét judíowã ĩ cádahat pah “caandíh ñi cádahná” niijná. 21 Jwíih jʉmni cã́cana panihnit judíowã Cristodih ĩ jepahcat jíib, Dios yohna, yeéb ã jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní cã́cana panihnit, caandíh ñi cádahachah ennit, yeebdíhbʉt biíc yoobó ã yohbipna caá. 22 Dios yeebdíh ded pah ã tʉ́i chãjatdih ñi tʉ́i náhninaá. Ʉ́ʉm náah jʉmni caandíh jepahcannitdih ã peéh chãjat pínahdihbʉt bʉ́dí jenah joyát caá náahap. Yeébboó caandíh ñi tʉ́i jenah joí cádahcah, yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh ñi cádahachah, yeebdíhbʉt Dios ã yohbipna caá. 23 Queét jepahcannit judíowã tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ĩ jepahachah, caán ã bóod yohni cã́cana panihni ĩ jʉmʉchah yʉhna, queétdih ã jwʉ́ʉb dʉʉjbípna caá, ã ñíonit biícdih ĩ jwʉ́ʉb jʉmat pínah niijná. Diosdih dedé bʉwat wihcah, ã yohnijidih ã jéih jwʉ́ʉb dʉʉjná caá. 24 Pánihna, yeéb judíowã nihcannit jiadih bóo olivo cã́cana panihnit ñi jʉmʉchah yʉhna, momni olivo nahdih dʉʉját pah, Dios yeebdíh ã́ihwã pínah ãt chãjap wʉt jĩ. Yeebdíh pánih chãjni jʉmna, judíowãboó ã jwíih ñíonit ĩ jʉmʉchah, momni olivo nah yoobát panihnidih queét ã yohnitjiboodíh ã jwʉ́ʉb dʉʉját pínahdih Dios ã bʉwacan caá.

Dios judíowãdih ã tʉ́i ʉbat

25 Yeéb wã déewã panihnit, “Dios jwiít judíowã nihcannitdih chah ã wẽi enna caá”, ñi niíj jenah joicát pínah niijná, bʉʉ yeebdíh cã́acwã ĩ jéihca naáhdih wã naóhbipna caá. Nin pah ã jʉmna caá: Bʉʉ jwʉh dawá judíowã Diosdih ĩ jepah jwʉhcan caá. Dios ã ñíonit judíowã nihcannitdih ã́ihwã ã chãjat tʉ́ttimah, judíowã jwʉh jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh ĩ jepahbipna caá, bʉca. 26 Páant ĩ jepahachah, queét nihat iiguípna bejnit déejidih Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá. Páant ã yapat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ:

“Jerusalén tʉ́tchimant jʉ̃óhni judíowãdih ã tʉ́i ʉbbipna caá. Pánih jʉ̃óhniboó queét Jacob ã jʉimená Diosdih ĩ náahcatjidih ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. (Is 59.20)

27 Páant ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, ‘Ĩ yéejatdih wã yohbipna caá. Pánih yohnit, wã niijátji pahjeh queétdih wĩ́ihwã wã chãjbipna caá’, Dios ã niijná caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (Jer 31.33-34)

28 Judíowã ĩ nʉowãdih ã ñíonitji ĩ jʉmʉchah, Dios queétdih bʉ́dí ã oyatji pahjeh mʉntih, bʉʉ jʉmnitdihbʉt biíc yoobó ã oina caá. Obohjeéhtih, páant ã oinit ĩ jʉmʉchah yʉhna, Cristoíh doonádih joííhcan, Diosdih eníhcannit ĩ jʉmna caá. Páant ĩ eníhcat jíib, bʉʉ jwʉh yeéb judíowã nihcannitboó Cristoíh doonádih joinít, ñi jepahna caá. Obohjeéhtih, judíowã Diosdih ĩ eníhcah yʉhna, Dios páantjeh queétdih ã oina caá. 29 Pánih oina, ĩ nʉowãdih Dios ã niijátji pah ĩ jʉimenádihbʉt ñíonit, ã oi cádahcan niít. 30 Yeébboó jã́tih Diosdih yap yohnit ñi jʉmʉchah yʉhna, judíowã ĩ yap yohochah ennit, bʉʉ jwʉh yeebdíh jĩ́gah ennit, Dios ãt tʉ́i ʉbʉp taga. 31 Yeebdíh ã jĩ́gah en teo wáacatdih enna yʉhna, queétboó páantjeh yap yohnit ĩ jʉmna caá. Pánih yap yohnit ĩ jʉmʉchah, Dios yeebdíh ã jĩ́gah enat pahjeh queétdihbʉt biíc yoobó ã teo wáacbipna caá. 32 Nin pah caá: “Nihat cã́acwã tʉbit yap yohnit ĩ jʉmʉchah, queét nihatdih jĩ́gah ennit wã teo wáacbipna caá”, Dios ã niijná caá.

33 ¡Choo! ¡Dios wẽpni niít! Nihat tʉ́i jéih beedáni yoobát caá ã yoób jʉmʉp. Páant ã jʉmʉchah, ã jenah joyátdih, ã chãjatdihbʉt jwiít cã́acwãboó jwĩ tʉ́i jéih beedácan caá.* 34 Nin pah Dios naáwátdih naóh yapanit ĩt niíj daacáp tajĩ: “Dios jwĩ maáh ã jenah joyátdih det ĩ jéihcan caá. Pánih jéihcannit jʉmna, det caandíh ‘Nin pah ma chãjaá’, ĩ jéih niijcán caá.* 35 Det Diosdih biíh pah bóodih ĩ wʉ̃hat tʉ́ttimah, ‘Caán weemdíh ã jíib bʉʉdána caá’, ĩ jéih niijcán caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ.* 36 Dios nihatdih chãjni ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, nihat ã chãjni ã́ih míic ã jʉmʉchah, nihatdih ã wẽpatjĩh páantjeh ã jʉmat tʉ́ʉtna caá. Páant ã jʉmʉchah, yeó jáap jʉmat pah caandíh jwĩ wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.*

12

Dioíhwãdih tʉ́ini chãjat caá náahap

1 Dios jwiítdih bʉ́dí ã oyatdih náhninit, ded pah ã chãjatdihbʉt jenah joiná, nin pah ñi chãjat pínahdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá: Tʉ́ini oveja wʉ̃ʉ́hdih ĩ mao cáo wʉ̃hat pah, yeebjéh Diosdih ñi míic wʉ̃hʉʉ́, ã náahatdihjeh ñi chãjat tʉ́ʉt niijná. Páant tigaá náahap jwiítdih, Diosdih jwĩ tʉ́i weñaat tʉ́ʉt niijná. 2 Pánih chãjnit, Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyát pah ñi jenah joicá bojoó. Yeejép ĩ chãjat pah biíc yoobó ñi chãjca bojoó. Ñi jenah joyátdih tʉ́ʉt nʉʉm béjna, tʉ́inidih chãjnit ñi jʉmbipna caá. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmná, Dios yeebdíh ded pah ã náah yacatdih ñi jéihbipna caá. Ã náah yacat tʉ́ini jʉmna, yoobópdihbʉt ã jʉmna caá. Caán ã náah yacat pah chãjna, Diosdih ñi tʉ́i weñabipna caá.

3 Bʉ́dí oinit, Dios weemdíh ã ñíwip jĩ, cã́acwãdih wã bohéát pínah niijná. Pánih bohéni jʉmna, nihat yeebdíh nindih wã naóhna caá: “Weém tʉ́i jéihni yoobát caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Obohjeéhtih, Jesúsdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, “Dios weemdíh ã teo wáacat pah bóojeh tigaá wã jéih chãjap”, niíj jenah joyát caá náahap. 4-5 Jwiít nihat Cristoíhwã míic jʉmna, ã́ih bácah panihni jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmna, mácah tewatna Dios jwiítdih ãt wʉ̃hʉp taga. Nin pah ã jʉmna caá: Jwĩ́ih bácahdih téihyana, jítchana, quíibna, dawá ã jʉmna caá. Pánihna, biíc bácahjeh jʉmna yʉhna, mácah tewatna ã jʉmna caá. Páant jwĩ́ih bácah ã jʉmat pah, jwiít Cristoíh bácah panihni jwĩ jʉmʉchah, mácah tewatna jwiítdih ã wʉ̃hna caá, jwĩ tʉ́i míic teo wáacat pínah niijná.*

6 Dios jwiít nihatdih ã teo wáacachah, mácah tewatnadih ãt wʉ̃hʉp taga, ã wẽpatjĩh jwĩ chãjat pínah niijná. Biquína jwiítdih Dios naáwátdih naóh yapanit pínahdih ãt ñíwip taga. Páant ã ñíonit jʉmna, Cristodih ĩ tʉ́i jenah joyát pah bóo bitadihbʉt ĩ tʉ́i naóh yapana naáh. 7 Biíhboodíh cã́acwãdih teo wáacni pínahdih Dios ãt ñíwip taga. Páant ã ñíoni jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh bitadih ã tʉ́i teo wáaca naáh. Bitadih Dios naáwátdih bohéni pínah jʉmna, caandíh ã tʉ́i bohéna naáh. 8 Biíhboó bitadih weñani pínah jʉmna, queétdih ã tʉ́i weñana naáh. Biíhboó, moh yéejnitdih bií déedih tʉ́i wʉ̃hni pínah jʉmna, tʉ́ini caolih jʉmnit, ã wẽi wʉ̃hʉ naáh. Bitaboó maáta pínah jʉmna, tʉ́i jenah joinítjeh ĩ wʉtʉ naáh. Biíhboó jĩ́gah en teo wáacni pínah jʉmna, ã tʉ́i wẽi teo wáaca naáh. Pánihna, mácah jéihnit ñi jʉmat yoobó yeéb Cristoíhwã tʉ́i míic teo wáacat caá náahap.*

Cristoíhwãdih ded pah chãjat caá náahap

9 Nin pah caá yeéb Cristoíhwãdih jʉmat náahap: Bitadih tʉ́i oyat caá náahap. Yeejépdih en iinít, tʉ́iniboodíh chãjat pínahdih bʉ́dí ñi bidií. 10 Ñi ʉ́ʉdwã yoobátdih ñi oyat pah Cristoíhwã ñijeéh jʉmnitdih biíc yoobó ñi oyoó. Ñijeéh jʉmnitdih ñi tʉ́i míic wáyaá.

11 Dios ã wʉtat pah chãjna, yabhcanjeh, ñi tʉ́i wẽi jepahaá.

12 Dios yeebdíh ã pebhna ã ʉb bejat pínahdih jéihna, tʉ́i wẽi páñat caá náahap. Yeejép yapna yʉhna, biíc yoobó Cristodih cádahcat caá náahap. Diosdih ñi tʉ́i ʉʉ́bh cádahca bojoó.

13 Jesúíhwã moh yéejnitdih ñi tʉ́i teo wáacá. Bita ñi pebh ĩ jʉibínachah, queétdih ñi wẽi jwãáá.*

14 Det yeebdíh yeejép ĩ chãjachah, “Yeejép ĩ yap dáhwa naáh”, niijcánjeh, “Ĩ tʉ́i yapa naáh”, ñi niijí.*

15 Det wẽinitjeéh jʉmna, yeebbʉ́t ñi weñeé. Jĩ́gahnit ĩ jʉmʉchah, ĩjeéh ñi jĩ́gah wáacá.

16 Biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. “Weém chah tʉ́ini caá”, niíj jenah joicánjeh, oboh jʉmnit biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. “Weémboó tʉ́i jéih beedáni caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó.*

17 Bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, queétdih yeejép chãj jwʉ́ʉbaca bojoó. Tʉ́inijeh ñi chãjaá, “Nin ã tʉ́i chãjna caá”, nihat ĩ niíj jéihyat pínah niijná. 18 Yeéb ñi déewãdih tʉ́i chãjat pínahdih bʉ́dí ñi bidií, biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná. 19 Yeéb, wã oinitá, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjatji jíib, ñi jwʉ́ʉb peéh chãjca bojoó. Ĩ yéej chãjatji jíib, Diosboó íijnit, queétdih ã peéh chãjbipna caá. Páant ã chãjat pínahdih jenah joinít, Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Weémboó cã́acwã ĩ yéej chãjat jíib yoobópdih wã peéh chãjbipna caá’, jwĩ Maáh ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 20 Páant ã jʉmʉchah, yeébboó nin pah ñi chãjaá: Yeebdíh en jʉ̃ihni ã nʉʉgʉ́p wʉnʉchah ennit, ã jeémát pínahdih ñi wʉ̃hʉʉ́. Ã taca jootóchah ennit, ã babhbat pínahdihbʉt ñi wʉ̃hʉʉ́. Páant caandíh ñi tʉ́i chãjachah enna, bʉ́dí ã tíicbipna caá.* 21 Bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah, queétdih biíc yoobó yéej chãj jwʉ́ʉbacan, tʉ́inijeh ñi chãjaá.

13

Ñi maátadih jepahat caá náahap

1 Nihat maátadih Diosjeh tigaá ĩ maáh jʉmat pínahdih ãt ñíwip taga. Páant ã maáh waadánit ĩ jʉmʉchah, queét yeebdíh ĩ wʉtʉchah, ñi tʉ́i jepahaá. 2 Det jwĩ maátadih jepahcannit, Dios ã ñíonitdih yap yohna caá ĩ chãjap. Páant ĩ yap yohatji jíib queétdih peéh chãjat ã jʉmbipna caá. 3 Det tʉ́i chãjnit ĩ maátadih ĩpĩ́ ʉ́ʉmcan caá. Obohjeéhtih, yeejép chãjnitboó ĩ maáta ĩ peéh chãjat pínahdih ĩpĩ́ ʉ́ʉmna caá. Ñi maátadih ʉ́ʉmcat tʉ́ʉt niijná, tʉ́inidihjeh ñi chãjaá. Páant ñi tʉ́i chãjachah ennit, “Ma tʉ́i chãjna beé”, maátaboó yeebdíh ĩ niijbípna caá. 4 Dios yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ñi maátadih ã wʉtna caá, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, ñi tʉ́i chãjcah, yeebdíh ĩ peéh chãjat pínah niijná, Dios queétdih ãt ñíwip taga. Páant yeejép chãjnit jʉmna, queétdih ʉ́ʉmat caá náahap. 5 Peéh chãjat náahcan, ñi maátadih tʉ́i jepahat caá náahap. “Páant wã chãjachah, ã tʉ́ibipna caá”, niíj jenah joiná, tʉ́i jepahnit, tʉ́inijeh chãjat caá náahap. 6 Ñi maátadih caán tewatdih Dios ãt wʉ̃hʉp taga. Páant ĩ tʉ́i tewechah ennit, yeébboó ĩ tewat jíib ñipĩ́ jíib chãjna caá.

7 Ded pah yeebdíh ĩ jíib chãjat tʉ́ʉtʉchah, tʉ́i jepahnit, ñi jíib chãjaá. Maáta ĩ tewat jíibbʉt, tʉ́i jíib chãjnit, queétdih tʉ́i wẽi naáwát caá náahap.*

Míic oyat caá náahap

8 Bitadih ñi jíib bʉʉdáátdih waícanjeh ñi jíib chãj beedánaá. Obohjeéhtih, ñi tʉ́i míic oi cádahca bojoó. Det bitadih oina, Dios ã wʉtatdih ã tʉ́i jepahna caá. 9 Ã wʉtat nin pah caá ã niijíp: “Biíh áajĩh ñi yéej chãjca bojoó. Cã́acwãdih ñi mao yohca bojoó. Ñi nʉʉmcá bojoó. Bitaíh bií déedih ñi en ñinahca bojoó”, ã niíj wʉtna caá. “Meemjéh ma míic oyat pahjeh mʉntih, bitadihbʉt ma oyoó”, ã niíj wʉtatdih jepahna, Dios nihat biíh ã wʉtatdihbʉt jwĩ tʉ́i jepah beedána caá.* 10 Bitadih oina, queétdih jwĩ yéej chãjcan niít. Pánihna, queétdih oina, Dios ã wʉtatdih tʉ́i jepah beedána caá jwĩ chãjap.

11 Ʉ̃onit panihnit ñi jʉmca bojoó. Nin baácboó ded pah ã yapatdih tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́. Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih náhninit, ñi tʉ́i páñaá. Caandíh jwíih jepahna, “Jwiítdih ʉbʉdih ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá”, jwĩ niíj jenah joyóp jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh caá ã jʉdhdʉp. Páant bahnijeh ã jʉdhdʉchah, jwiítdih tʉ́i jenah joyát caá náahap. 12 Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, chei panihipboó yeejép ĩ chãjat waícanjeh ã bʉʉdbípna caá. Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhdatdih jéihnit, yeejép chãjatdih cádahnit, Jesús ã yeh iiguíp panihipboó jʉmna, tʉ́inijeh chãjat caá náahap. 13 Jwiít míicjeh tʉ́i chãjat caá náahap. Wẽi babh máihñat, ií náah chãjatdihbʉt jwĩ bidcat dée caá. Míic jʉ̃ihnit, míic jepchá tʉbnitbʉt jwĩ jʉmca boj jĩíh. 14 Pánihna, yeejép ñi ñinahatdih cádahnit, jwĩ Maáh Jesucristo ã teo wáacatjĩh tʉ́inidihjeh ñi chãjaá.*

14

Bitadih yeejép jenah joicát

1 Jesúsdih jáap jepahnit pah, ã naáwátdih tʉ́i jéih jwʉhcannitdih ñi tʉ́i míic pej jʉmʉʉ́. Ĩ tʉ́i jéih jwʉhcah ennit, “Meém jéihcanniabeh caá”, ñi míic niíj íijaca bojoó. 2 “Weém nihat nʉñʉ́pwãdih wã jeéméchah ã tʉ́ina caá”, biquína ĩ niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, bitaboó, Jesúíh doonádih tʉ́i jéih jwʉhcannit, nʉñʉ́pwãdih jeémpcanjeh, pácahinadihjeh ĩ jeémpna caá. 3 Det nihatdih jeémpnit, pácahinadihjeh jeémpnitboodíh “Meém oboh jʉmni caá”, ĩ niíj jenah joicá bojo naáh. Pácahinadihjeh jeémpnitbʉt nihatdih jeémpnitboodíh “Yeejép chãjna caá ma chãjap”, ĩ niíj jenah joicá bojo naáh. Det Jesúsdih jepahnit nihatdih jeémpnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, “Nit wĩ́ihwã caá”, Dios queétdih ã niijná caá. Ã́ihwã ĩ jʉmʉchah ennit, nʉñʉ́pwãdih jeémpcannitboó queétdih yeejép ĩ niíj jenah joicá bojo naáh. 4 Ded Jesúsdih jepahni Diosdih teo wʉ̃hni panihni caá ã jʉmʉp. Páant ã́ih ã jʉmʉchah, yeébboó caandíh ñi jéih naóh yaccan caá. Ded pah caán ã chãjatdih ennit, ã maáhjeh “Ma tʉ́i chãjna beé. Ma tʉ́i chãjcan beé”, ã jéih niijná caá. Pánihna, Jesúíh ã jʉmʉchah, ã́ihdih tʉ́i teo wáacna, “Meém yeejép chãjni caá”, caandíh Jesús ã niíj naóh yaccan niít.

5 “Diosdih jwĩ weñat pínah nin yeó jáapjeh caá. Biíh yeó jáap jwĩ tewat pínah ã jʉmna caá”, biquína ĩ niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, bitaboó yeó jáap jʉmat pah biíc yoobó Diosdih ĩ wẽina caá. Queét biíc yoobó chãjcannit jʉmna yʉhna, nihat nin pah ĩ niíj jenah joyó naáh: “Jesús ã náah yacat pahjeh wã chãjna caá”, ĩ niíj jenah joyó naáh. 6 Det “Nin yeó jáapdih Diosdih jwĩpĩ́ wẽina caá”, niíj jenah joinít, jwĩ maáhdih jepahna caá ĩ chãjap. Bita “Yeó jáap jʉmat pah Diosdih jwĩpĩ́ wẽina caá”, niíj jenah joinít, queétbʉt jwĩ maáhdih jepahna caá ĩ chãjap. Det déepdih jeémpnit, Diosdih “Tʉ́ina caá, Paá”, niíj jeémpna, Diosdih ĩ wẽina caá. Bitaboó Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, déepdih jeémpcannit, Diosdih “Tʉ́ina caá, Paá”, biíc yoobó ĩ niíj wẽi naóhna caá.*

7-8 Jwiít nihat Cristoíhwã jʉmna, jwĩ náahatdihjeh jwĩ jéih chãjcan caá. Báadh jwʉhna, jwĩ maáhdih jwĩ jepahna caá. Wʉnnabʉt jwĩ maáíhwã jwĩ jʉmna caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, caandíh weñaat caá náahap. Jwĩ wʉnat pínah jã́tihbit, ã́ihwã jʉmna, caandíh páantjeh biíc yoobó weñaat caá náahap. Pánihna, jwĩ báadhdachah, jwĩ wʉnʉchahbʉt, páantjeh Cristoíhwã jwĩ jʉmna caá. 9 Báadhnitdih, wʉnnitjidihbʉt, jwĩ Maáh jʉmat tʉ́ʉt niijná, Cristo wʉnniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ.

10 Nihat ã́ihwã jʉmna yʉhna, ¿Dépanih tigaá ñi déewã panihnit Jesúsdih jáap jepahnit ĩ jʉmʉchah, “Dios meemdíh ã peéh chãja naáh”, ñi niíj naóh? ¿Dépanih tigaá ñi déedih oboh jʉmni pah ñi en? Diosboó ded pah jwĩ chãjatdih jéih beedáni ã jʉmatdih tʉ́i náhniat caá náahap. Ã jʉmʉpboó jwĩ jʉibí ñʉhʉchah, biquína jʉmat pah ded pah jwĩ chãjatjidih ã ʉʉ́bh joyóchah, jwiít nihatdih jepahat ã náahbipna caá. Páant ã ʉʉ́bh joyát pínahdih náhninit, ñi dée panihnidih “Yeejép caá”, ñi niijcá bojoó.* 11 Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Nin pah jwĩ Maáh ã niijná caá: ‘Weém báadhni wã jʉmʉchah, yoobópdih wã niiját biíc yoobó ã yapbipna caá: Nihat wã pebh bódicha caj yoh ñajnit, “Meém tʉ́ini, wẽpni caá”, weemdíh ĩ niíj, wẽi naóhbipna caá’, ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 45.23)

12 Pánihna, Dios pebhboó jwĩ jʉibí ñʉhʉchah, nihat jwĩ chãjatjidih “¿Dépanih tigaá páant ma chãj?” jwiítdih ã niíj ʉʉ́bh joyóchah, jepahat ã náahbipna caá.

Ñi déedih bʉʉgát dée pah chãjcat

13 Jwĩ dée panihnidih “Yeejép caá”, niíj naóhcanjeh, nin pahbʉt niíj jenah joyát caá náahap: “Jwiít Jesúíhwã jwĩ tóoc bʉʉgát panihat pah, nʉmah yéej chãj waóhca boj jĩíh”, niíj jenah joyát caá náahap. 14 Weém jwĩ Maáh Jesúíh jʉmna, nin wã naáwát pínahdih wã tʉ́i jéihna caá: Weémboó nihat jeémátdih wã jeéméchah, ã tʉ́ina caá. Pánihna, dedé wã jeémát jíib, weemdíh peéh chãjat ã wihcan caá. Obohjeéhtih, biíhboó “Nin jeémátdih jeémpna, yeejép wã chãjna caá”, niíj jenah joí jeémpnidih peéh chãjat ã jʉmbipna caá. 15 Yeéb ñi jeéméchah ennit, ñi déebʉt en yac jeémpna, “Weém Jesúsdih wã yap yohna beé”, niíj jenah joinít, bʉ́dí ãta jenah joi tágaá. Pánih chãj jʉ́ʉtna, caandíh ma tʉ́i oican caá. Ñi déedihbʉt Cristo ã wʉn wʉ̃hatdih jéihnit, caán jeémátdih jeémp jʉ́ʉtcat caá náahap, “Cristodih ã cádahná”, niijná. 16 “Nin pah wã chãjachah, ã tʉ́ina caá”, yeéb ñi niíj jenah joyóchah yʉhna, “Páant ã chãjachah, ã tʉ́ican caá”, bita yeebdíh ĩta niij tágaá. Páant ĩ niiját pínahdih náahcan, “Páant wã chãjat ã tʉ́yʉchah yʉhna, wã chãjcan niít, Jesúíhwãdih yeejép dooná ã wihcat pínah niijná”, ñi niíj jenah joyoó. 17 Pánih jenah joinít, nindihbʉt tʉ́i jenah joyát caá náahap: Diosboó jwĩ maáh ã jʉmʉchah, jwĩ jeémát, jwĩ babhbatbʉt oboh jʉmni caá. Pánihna, ã́ihwã jʉmna, Dios ã náahat pah chãjnit, bitajeéh tʉ́i jʉmnit, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh weñat caá náahap. 18 Páant jwĩ jʉmʉchah ennit, Diosboó “Meém ma tʉ́i chãjna beé”, jwiítdih ã niijbípna caá. Páant ã niiját pahjeh mʉntih cã́acwãbʉt biíc yoobó ĩ niijbípna caá.

19 Ded pah biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat pínah, ded pah jwĩ tʉ́i míic teo wáacat pínahdihbʉt bidat caá náahap. Pánih chãjna, Jesúsdih chah jwĩ tʉ́i jenah joibípna caá. 20 Dios ã jeémát tʉ́ʉtcannijidih ñi jeéméchah ennit, biíh Jesúíhboó ã en wẽican, Jesúsdih ãta cádah tagaá. Pánihna, bʉʉgní pah ã jʉmcat pínah niijná, caandíh ñi jeémpca bojoó. Yoobópdih tigaá nihat jeémát tʉ́ini míic caá. Páant ã jʉmʉchah yʉhna, biíh pah bóo jwĩ jeéméchah, “Nin yeejép jeémát caá”, biíhboó niijná yʉhna, en yacnit, ãta jeémp tagaá. Pánihna, Dios ã wʉtatdih jenah joicánjeh jeémpna, ã yéej chãjna caá. Páant jwiítdih en yacnit ã jeéméchah, ã yéej chãjat jwĩ́ih jíib caá. 21 Nʉñʉ́p déepdih yeéb ñi jeéméchah enna, poonidihbʉt ñi babhbachah enna, biíh Jesúíhboó “Caandíh jeémp, babhna, yeejép wãta chãj tagaá”, niíj jenah joiná yʉhna, caanbʉ́t en yacnit, biíc yoobó ãta chãj tagaá. Páant niíj jenah joiní bácah, jeémp babhna, yeejép ãta chãj tagaá. Pánihna, caán yeejép ã chãjcat pínah, Jesúsdih ã tʉ́i jenah joí cádahcat pínahbʉt niijná, nʉñʉ́p déepdih, poonidihbʉt ñi cádahachah, ã tʉ́ina caá. 22 “Nihatdih wã jeéméchah ã tʉ́ina caá”, ñi niíj jenah joyátdih Diosdihjeh ñi naáwá. Páant niíj jenah joiná, yeejépdih chãjcanni, “Weemdíh peéh chãjat ã wihcan niít”, niíj jenah joiní ã wẽina caá. 23 Obohjeéhtih, “Nin jeémátdih jeémpna, yeejép wãta chãj tagaá”, biíhboó niíj jenah joiná yʉhna, caán jeémátdih ã jeémát jíib, caandíh peéh chãjat ã jʉmbipna caá. Pánihna, ded pah chãjna, “Nin pah chãjna, wã tʉ́i chãjna caá”, niíj jenah joicát jíib, jwiítdih peéh chãjat ã jʉmbipna caá.

15

Jwĩjeéh jʉmnitdih tʉ́i teo wáacat

1 Jwiít Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, behnit panihnit jʉmna, wébít panihnitdih íijcanjeh, tʉ́i teo wáacat caá náahap. Pánih teo wáacna, jwĩ weñat pínahdihjeh chãjcat caá náahap. 2 Jwĩjeéh jʉmnit Jesúíhwãboodíh jenah joinít, Jesúsdih chah ĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná, queétdih teo wáacat ã náahna caá. 3 Cristoboó ã weñat pínahdihjeh chãjcan, bita caandíh yeejép ĩ wéhenachah yʉhna, ã íip ã wʉtatdihjeh ãpĩ́ chãjap wʉt jĩ. Páant ã chãjat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Meemdíh yeejép ĩ naáwát pah mʉntih, ma wʉtatdih wã jepahat jíib, weemdíhbʉt yeejép ĩ wéhena beé”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 4 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanit daácna, jwiítbʉt Diosdih jwĩ tʉ́i jéihyat pínah niijná, ĩt daacáp wʉt jĩ. Ĩ daacátjidih bohéna, ded pah Dios jwiítdih ã náah yacatdih jwĩ tʉ́i jéihbipna caá. Pánih bohéna, yeejép yapna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joí cádahcan, ã pebhboó jwiítdih ã ʉb bejat pínahdih náhninit, jwĩ tʉ́i wẽi jʉmbipna caá. 5 Yeebdíh ʉʉ́bhna, nin pah wãpĩ́ niijná caá: “Paá, queét Jesúsdih péenitdih bʉ́dí ma teo wáacá, tʉ́i wẽinit, meemdíh cádahcanjeh, tʉ́i biícdih ĩ jʉmat pínah niijná. 6 Páant queétdih ma tʉ́i teo wáacachah, queét nihat biíc yoobó jenah joinít, ‘Dios, jwĩ Maáh Jesucristo ã íip, tʉ́ini, chah wẽpni caá’, ĩ niíj wẽi naóhbipna caá”, wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá.

Judíowã nihcannitdihbʉt tʉ́ini dooná ã jʉibíát

7 Cristo yeebdíh ã wẽi enat pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó bita Jesúíhwãdih ñi tʉ́i wẽi eneé. Páant ñi tʉ́i wẽi enechah ennit, bitabʉt Diosdih ĩ wẽi naóhbipna caá. 8 Nindih yeebdíh wã naóhna caá: Cristo teo wʉ̃hni panihni ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwiít judíowãíh pínahjeh pohba nihcan, yeéb judíowã nihcannitíh pínahbʉt páant ãt jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. “Yeebdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, jwĩ nʉowãdih ã niijátji pah chãjni ã jʉmatdih jwiít judíowã jwĩ jéihyat pínah niijná, Dios Cristodih ãt wahap tajĩ. 9 Pánih wahnit, yeéb judíowã nihcannitdihbʉt ã jĩ́gah en teo wáacachah ennit, yeebbʉ́t caandíh ñi wẽi naáwát pínah niijná, Cristodih ãt wah deyanap wʉt jĩ. Ded pah yeebdíh ã teo wáacat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Cristo nin pah Diosdih ã niijíp be: ‘Judíowã nihcannit pebhboó bejnit, meemdíh nʉmah wẽi naóhnit, queét cãtíh wã nʉmah wẽi eobipna caá’, Diosdih ã niijíp be”, ãt niíj daacáp tajĩ. (2S 22.50; Sal 18.49)

10 Páant ã niíj daacátji pah mʉntih, nin pah biíh naóh yapanibʉt ãt niíj daacáp tajĩ:

“Yeéb Judíowã nihcannit Dios ã ñíonit judíowã biícdih ñi tʉ́i weñeé”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Dt 32.43)

11 Páant ã niíj daacátji pah mʉntih, nin pah biíhbʉt ãt niíj daacáp tajĩ:

“Nihat yeéb judíowã nihcannit Diosdih ñi weñeé. Nihat baácdih moón caandíh ñi wẽi eweé”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 117.1)

12 Isaíasjibʉt biíc yoobó mʉntih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Isaí jʉima nihat cã́acwãdih ĩ maáh ã jʉmbipna caá. Pánihna, judíowã nihcannitdihbʉt ĩ maáh jʉmna, queét iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉbat pínahdih ĩ jéihbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 11.10)

13 Yeéb judíowã nihcannitdihbʉt ã tʉ́i teo wáacatdih ñi jéihyechah, Dios yeebdíh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtnit, bʉ́dí ã weñana naáh. Pánihna, Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, ã pebhboó yeebdíhbʉt ã ʉb bejat pínahdih Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh náhninit, ñi tʉ́i wẽi páñaá.

14 Wã déewã panihnitá, yeebdíh wã bohécah yʉhna, yeebjéh Dios ded pah ã jʉmat tʉ́ʉtatdih tʉ́i jéihnit, ñijeéh jʉmnitdih jéih bohénit, tʉ́i chãjnit yoobát ñi jʉmat doonádih wã joiná beé. Pánih joinít, “Caán dooná yoobópdih tigaá”, wã niíj jenah joiná caá. 15 Páant ñi jʉmʉchah yʉhna, weemdíh oina, nihat judíowã nihcannitdih Dios ã bohéát tʉ́ʉtni jʉmna, ʉ́ʉmcanjeh yeebdíh bainí wã naóhna caá, ñi tʉ́i náhniat pínah niijná. 16 Páant weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtʉchah, caandíh teo wʉ̃hni jʉmna, Jesucristoíh tʉ́ini doonádih judíowã nihcannitdih wãpĩ́ bohéna caá. Páant wã bohénachah, Jesúsdih ĩ tʉ́i jepahachah ennit, Tʉ́ini Espírituboó queétdih Dioíhwã ã chãjachah, “Nit tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá.

17 Jesucristoíh jʉmna, ded pah Diosdih wã teo wʉ̃hatdih cã́acwãdih bʉ́dí wãpĩ́ wẽi naóhna caá. 18-19 Pánihna, Cristo ã teo wáacatjĩh wã bohénachah joiná, ã wẽpatjĩh wã chãjachah enna, dawá judíowã nihcannit Diosdih ĩ jepahap be. Caandíh bácah yoobópdih wã wẽi naáwíhna caá. Bita ĩ chãjatboodíh wãpĩ́ naóhcan caá. Jerusalén tʉ́tchidih moondíh wã bohé jwíihip jĩ. Tʉ́ttimah, nihat tʉ́tchina jʉmat yoobó jib bejnit, pʉ́ʉ́ Iliria baácdih jʉibínit, caanjĩ́h moondíhbʉt Cristoíh tʉ́ini doonádih wã tʉ́i bohénap jĩ. 20 Bita ĩ bohénitjidih wã jwʉ́ʉb bohéíhcan, Cristoíh tʉ́ini doonádih joi jwʉ́hcannitdihjeh bʉ́dí wãpĩ́ bohéíhna caá. 21 Páant wã bohéíhat pínahdih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Ã naáwátdih joi jwʉ́hcannitji caandíh ĩ joibípna caá. Queét ã́ih tʉ́ini doonádih joinít, ĩ tʉ́i beh joibípna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 52.15)

Pablo Roma tʉ́tchina ã bejíhat

22 Nihat tʉ́tchinadih moondíh caán doonádih bohé jibni jʉmna, maatápdih ñi pebhboobʉ́t yeebdíh enedih wã bejíhip yʉh be. Obohjeéhtih, pánih bejíhna yʉhna, bʉ́dí tewat ã jʉmʉchah, wã jéih bejcap be.* 23 Nin baácdih moondíh naóh péana, dawá jópchi yeebdíh enedih bejíhniji bʉʉ jwʉhna ñi pebhna wã bejbipna caá. 24 España baácdih moondíh bohénadih bejna, yeebdíh wã en yap bejbipna caá. Pánihna, ñijeéh jʉmna, biícdih bʉ́dí jwĩ wẽibipna caá. Bahnijeh jʉmnit, ñi teo wáacatjĩh España baácna wã bejbipna caá. 25 Obohjeéhtih, bʉtéhjeh Jerusalén tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih dinerodih wahat tʉ́ʉt niijná, caanná bej jwʉhat tʉ́ʉt caá wã chãjap. 26 Macedonia baácdih moón, Acaya baácdih moonbʉ́t Jerusalén tʉ́tchidih moón Jesúíhwã moh yéejnitdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, tʉ́i wẽinit, dinerodih ĩ wʉ̃hʉp be. Páant ĩ wʉ̃hni dinerodih queétdih wahadih wã bejna caá.* 27 Caán dinerodih wʉ̃hna, queétjeh tʉ́i wẽi jenah joinít, ĩ wʉ̃hʉp be. “Páant judíowãdih ĩ teo wáacat ã tʉ́ina caá”, wã niíj jenah joiná caá. Jwiít judíowãdihjeh Dios Cristoíh doonádih ãt jwíih jéihyanap wʉt jĩ. Páant ã jéihyanachah, jwiít judíowã queét judíowã nihcannitdih teo wáacnit, ã́ih tʉ́ini doonádih jwĩ bohénap jĩ. Páant jwĩ teo wáacachah, queét Macedonia baácdih moón Acaya baácdih moonbʉ́t Jerusalén tʉ́tchidih moón judíowãdih ĩ teo wáac jwʉ́ʉbaat ã tʉ́ina caá.*

28 Queét ĩ wahni dinerodih Jerusalén tʉ́tchidih moondíh wʉ̃h péanit, España baácna wã bejbipna caá. Pánih caanná bejna, yeebdíh wã en yap bejbipna caá. 29 Ñi pebhna jʉibínit, Cristo ded pah bʉ́dí ã teo wáacatdih jwĩ míic wéhenachah, jwiít biícdih ã tʉ́i weñabipna caá.

30 Wã déewã panihnitá, jwĩ Maáh Jesucristodih tʉ́i jenah joinít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã míic oyat tʉ́ʉtʉchah, weemdíh bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́, wã tewat bʉoni ã jʉmʉchah yʉhna, wã tʉ́i bʉʉjáát pínah niijná. 31 Judea baácdih moón Jesúíhwã nihcannit weemdíh yeejép ĩ chãjíhichah yʉhna, Dios weemdíh ã wapat pínahdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. Jerusalén tʉ́tchidih moondíh dinerodih wã wʉ̃hʉchah, caandíh ĩ wẽi ʉbat pínahdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. 32 Páant ñi ʉʉ́bʉ́chah, Dios ã náahachah, ñi pebhboó wã tʉ́i jʉibíbipna caá. Pánih caanná jʉibínit, ñijeéh jʉmna, weemdíh ñi weñanachah, ñi pebh wã tʉ́i choo jwʉ́hbipna caá. Pánih chooníji España baácna wã bejbipna caá. 33 Dios jwiítdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni ñijeéh ã jʉmʉ naáh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

16

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

1-2 Jwĩ dée wili panihnih Febe wʉ̃t jʉmnih ñi pebhboó mi bejna caá. Caánt Cencrea wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih tʉ́i teo wáacnih caá. Dawá cã́acwãdih teo wáacnit, weemdíhbʉt mi tʉ́i teo wáacap jĩ. Jwĩ Maáh Jesúíh wili mi jʉmʉchah, caántdih ñi wẽi jwãáá. Caántdih biíh pah bóo ã wihcah enna, ñi wʉ̃hʉʉ́. Páant tigaá jwiít Jesúíhwãdih míic teo wáacat náahap.

3 Aquila, yad Priscilabʉt ĩ tʉ́yʉ naáh. Jesucristoíh doonádih wã bohénachah, queét wãjeéh ĩ tewep jĩ.* 4 Bita weemdíh ĩ mao yohíhichah, weemdíh ĩ teo wáacat jíib queétdihbʉt bainíbit mawat dée ã jʉdhdʉp jĩ. Pánihna, queétdih bʉ́dí wã weñechah, nihat judíowã nihcannit Jesúíhwãbʉt queétdih ĩ wẽina caá. 5 Aquilawãíh mʉʉdíh míic wáac jʉinít Jesúíhwãbʉt ĩ tʉ́yʉ naáh. Wã oini Epenetobʉt ã tʉ́yʉ naáh. Caán Asia baácdih moondíh Cristodih jwíih jepah waóhni ã jʉmʉp jĩ. 6 María wʉ̃t jʉmnihbʉt mi tʉ́yʉ naáh. Caánt yeebdíh bʉ́dí mi teo wáacap jĩ. 7 Andrónico, Juniasjĩh ĩ tʉ́yʉ naáh. Queétbʉt judíowã jʉmnit, weem páh mʉntih Jesúíhwã ĩ jʉmat jíib, nemat mʉʉ́boó wãjeéh ĩ jʉmʉp jĩ. Cristodih wã jepahat pínah jã́tih queét ĩtát jepahap tajĩ. Jwiít Jesúíhwã jwĩ maátajeéh ĩ jʉmʉchah, “Yoobópdih chãjnit, ĩpĩ́ tʉ́i waóhna caá”, nihat queétdih ĩ niíj wẽi naóhna caá.

8 Jesús ã oyatjĩh wã oini Ampliatobʉt ã tʉ́yʉ naáh. 9 Urbanobʉt ã tʉ́yʉ naáh. Caanbʉ́t Cristoíh doonádih bohé wáacni caá. Wã oini Estaquisbʉt ã tʉ́yʉ naáh. 10 Apelesbʉt ã tʉ́yʉ naáh. Caán yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih ã cádahcatdih ennit, nihat Jesúíhwã caandíh ĩt tʉ́i wẽi enep wʉt be. Aristóbuloíh mʉʉdíh moón nihat ĩ tʉ́yʉ naáh. 11 Wã dée Herodiónbʉt ã tʉ́yʉ naáh. Narcisoíh mʉʉdíh moón Jesúíhwãbʉt nihat ĩ tʉ́yʉ naáh. 12 Trifena, Trifosajĩh ĩ tʉ́yʉ naáh. Queét yaádh jwĩ Maáh Jesúsdih teo wʉ̃hna, ã́ihwãdih bʉ́dí ĩt teo wáacap wʉt be. Jwĩ oinih Pérsidabʉt mi tʉ́yʉ naáh. Caántbʉt jwĩ maáhdih tʉ́i teo wʉ̃hnih mit jʉmʉp wʉt be. 13 Rufobʉt nihat Jesúíhwã ĩ wẽi naóhni ã tʉ́yʉ naáh. Ã íinbʉt mi tʉ́yʉ naáh. Caánt wã íin panihnih caá.* 14 Asíncrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, bita ĩjeéh jʉmnit Jesúíhwãbʉt ĩ tʉ́yʉ naáh. 15 Filólogo, Julia, Nereo, ã jwan Olimpas, bita ĩjeéh jʉmnit Jesúíhwãbʉt ĩ tʉ́yʉ naáh.

16 Dios ã oyatjĩh yeéb Jesúíhwã ñi tʉ́i míic ʉʉ́bʉ́. Nihat Jesúíhwãbʉt yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Pablo ã pée wʉtat

17 Wã déewã panihnitá, ñijeéh jʉmnit biquína yeebdíh míic en jʉ̃ihñat tʉ́ʉtnit, biícdih ñi tʉ́i jʉmatdih ĩt yéejanap wʉt be. Páant ĩ chãjachah, yeébboó Jesúíh naáwátdih ñi jepahatjidih ñi cádah bejna caá. Páant ĩ cádahachah enna, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Queétdih ñi pej jʉmca bojoó, yeebdíh chah ĩ yéejacat pínah niijná. 18 Pánih cádahnit jwĩ Maáh Jesucristodih teo wʉ̃hnit nihcan caá. Yeejép ĩ en ñinahatdihjeh chãjnit ĩ jʉmna caá. Queét tʉ́ini jacjeh ĩ bohéna yʉhna, ĩ yee naóh bohénachah, tʉ́i jéihcannitboó queétdih ĩ tʉ́i joiná caá. Pánihna, queét yee naóhnitdih ñi pej jʉmca bojoó. 19 Obohjeéhtih, yeébboó Jesúsdih tʉ́i jepahnit caá ñi jʉmʉp. Pánih tʉ́i jepahnit ñi jʉmat doonádih nihat ĩt joyóp wʉt be. Weembʉ́t caán doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽina caá. Pánih wẽina yʉhna, yeebdíh bainí wã ʉ́ʉm yacna caá, “queét yee naóhnitboodíh ñi jepahná”, niijná. Ded pah tʉ́i chãjatdih ñi jéihyat pínahdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. Obohjeéhtih, yeejép chãjat pínahboodíh ñi jéihyatdih wã náah yaccan caá. 20 Pánih jéihnit ñi jʉmʉchah, Dios, jwiítdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni, yeebdíh ã teo wáacbipna caá, nemépwã ĩ maáh Satanásdih ñi yap yohat pínah niijná. Jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ã tʉ́i teo wáaca naáh.

Pablojeéh jʉmnit ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtat

21 Timoteo, wã pej jʉmni, yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Wã déewã Lucio, Jasón, Sosípater yʉh bʉca yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.*

22 Weém, Tercio, Pablo ã daacát tʉ́ʉtʉchah, daác wʉ̃hni wã jʉmna caá. Weembʉ́t Jesúíh jʉmna, yeebdíh wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

23 Weém Pablo, Gayoíh mʉʉdíh wã jʉmna caá. Nin mʉʉdíh Jesúíhwã ĩpĩ́ míic wáacna caá. Pánihna, caanbʉ́t yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Erasto, nin tʉ́tchidih moón ĩ maátaíh dinerodih en daoníbʉt yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Jwĩ dée panihni Cuartobʉt yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.*

24 Jwĩ Maáh Jesucristo yeéb nihatdih oinit, ã teo wáaca naáh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Diosdih ã wẽi naóh péaat

25-26 ¡Dios, chah wẽpnidih jwĩ wẽi jĩíh! Caán nihat jéihni jʉmna, yeebdíh ã jéih teo wáacna caá, wã naóhniji Jesúíh tʉ́ini doonádih tʉ́i jenah joinít, caandíh ñi cádahcat pínah niijná. Caán doonádih jon jã́tih moón ĩt jéih jwʉhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã naáwátdih naóh yapanitdih jéihyanit, Diosjeh ãt daacát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Bʉʉ ĩ daacátjidih jwĩ enechah, jwiítdihbʉt ã jéihyana caá. Pánih jéihyanit, judíowã, judíowã nihcannitdihbʉt tʉ́i ʉbni pínah Jesús ã jʉmatdih weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtʉp jĩ, nihat baácdih moón caandíh ĩ jepahat pínah niijná. 27 Pánihna, ¡Jesucristo ã teo wáacatjĩh, Dios biícjeh nihat jéih beedánidih yeó jáap jʉmat pah jwĩ wẽi naóh jĩíh! Páant tií ã jʉmʉ nah.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:4 Mt 1.1; 12.23

* 1:13 Hch 19.21

* 1:16 Mr 8.38; 1Co 1.18

* 1:17 Hab 2.4

* 1:20 Hch 17.24-27

* 1:21 Ef 4.17-18

* 1:23 Dt 4.16-18; Sal 106.20; Jer 2.11

* 2:1 Mt 7.1; Lc 6.37

* 2:6 Sal 62.11-12; Pr 24.12; Jer 17.10; Ez 18.30; 33.20; Mt 16.27

* 2:11 Dt 10.17

* 2:24 Is 52.5

* 2:28-29 Dt 10.16; 30.6; Jer 4.4

* 3:2 Sal 147.19-20

* 3:19-20 Sal 143.2; Gá 2.16

* 3:21-22 Gá 2.16

* 3:29-30 Dt 6.4; Gá 3.20

* 4:3 Gn 15.6; Gá 3.6

* 4:11 Gn 17.10

* 4:13 Gn 17.4-6; 22.17-18; Gá 3.29

* 4:14 Gá 3.18

* 4:16 Gá 3.7

* 4:17 Gn 17.5

* 4:18 Gn 15.5

* 4:19 Gn 17.17

* 4:22 Gn 15.6

* 4:24-25 Is 53.4-5

* 5:12 Gn 3.6-19

* 5:14 Gn 2.16-17; 3.11-12

* 6:4 Col 2.12

* 6:6-7 Gá 2.20

* 6:22 Pr 12.28

* 7:7 Ex 20.17; Dt 5.21

* 7:11 Gn 3.13

* 7:15 Gá 5.17

* 8:11 1Co 3.16

* 8:15 Mr 14.36; Gá 4.6

* 8:17 Gá 4.5-7

* 8:20 Gn 3.17-19

* 8:23 2Co 5.2-4

* 8:29 2Co 3.18; Gá 4.19; Fil 3.10

* 9:4 Ex 4.22

* 9:7 Gn 21.12

* 9:9 Gn 18.10

* 9:11-12 Gn 25.12

* 9:13 Mal 1.2-3

* 9:15 Ex 33.19

* 9:17 Ex 9.16

* 9:20 Is 29.16; 45.9

* 9:21 Jer 18.4-6

* 9:25 1P 2.10

* 10:5 Lv 18.5

* 10:8 Dt 30.12-14

* 10:11 Is 28.16

* 10:13 Jl 2.32

* 10:15 Is 52.7

* 10:16 Is 53.1

* 11:1 Fil 3.5

* 11:3 1R 19.10,14

* 11:4 1R 19.18

* 11:33 Is 55.8-9

* 11:34 Job 15.8; Is 40.13; Jer 23.18; 1Co 2.16

* 11:35 Job 41.11

* 11:36 1Co 8.6; Ef 4.6; Col 1.16

* 12:4-5 1Co 12.12

* 12:8 1Co 12.4-11

* 12:13 He 13.2; 1P 4.9

* 12:14 Mt 5.44; Lc 6.28

* 12:16 Pr 3.7

* 12:19 Dt 32.35

* 12:20 Pr 25.21-22

* 13:7 Mt 22.21; Mr 12.17; Lc 20.25

* 13:9 Ex 20.13-15,17; Dt 5.17-19,21; Lv 19.18

* 13:14 Ef 6.11-17

* 14:6 Col 2.16

* 14:10 2Co 5.10

* 15:3 Sal 69.9

* 15:22 Ro 1.13

* 15:26 1Co 16.1-4

* 15:27 1Co 9.11

* 16:3 Hch 18.2

* 16:13 Mr 15.21

* 16:21 Hch 16.1

* 16:23 Hch 19.29; 1Co 1.14; 2Ti 4.20

1 Corintios

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 CORINTIOS

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1-2 Weém, Pablo, biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeéb Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih wã wahna caá. Dios weemdíh ñíonit, Jesucristoíh tʉ́ini doonádih ã naáwát tʉ́ʉtni wã jʉmna caá. Pánihni jʉmna, yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Wã ʉ́ʉd panihni Sóstenesbʉt yeebdíh jenah joinít, bʉ́dí ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Yeéb jwĩ Maáh Jesucristodih jepahnit, Dioíhwã ñi jʉmna caá. Nihat baácdih moonbʉ́t biíc yoobó jwĩ maáhdih ʉʉ́bhnit, biícdih jʉmnit pah Dioíhwã jwĩ jʉmna caá. Jwiít nihatdih Jesús jwĩ Maáh ã jʉmna caá.*

3 Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristobʉt yeebdíh bʉ́dí oinit, ĩ teo wáaca naáh, biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Dios ded pah queétdih ã tʉ́i teo wáacat

4 Diosdih ʉʉ́bhna, “Paá, queét Jesúíhwãdih bʉ́dí oinit, ma tʉ́i teo wáacatdih tʉ́ina caá”, wãpĩ́ niijná caá. 5 Pánih teo wáacna, ã jéihyanachah, ñi tʉ́i jéih naóh yapana caá. 6 Páant ã tʉ́i teo wáacachah, wã naóhniji Jesúíh doonádih ñi tʉ́i joyóp jĩ. 7 Bʉ́dí ã teo wáacachah, yeebdíh dedé jéihcat pínah ã wihcan caá. Pánihna, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih wẽi pã́init, ã wẽpatjĩh ñi míic tʉ́i teo wáacna caá. 8 Yeebdíh páantjeh ã tʉ́i teo wáacbipna caá, caandíh ñi cádahcat pínah niijná. Páant ñi cádahcah, Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh yéejat peéh chãjat ã wihcan niít. 9 Dios jwiítdih ã ñíwip jĩ, jwĩ Maáh Jesucristodih jwĩ tʉ́i pej jʉmat pínah niijná. Páant ã niijátji biíc yoobó ã chãjbipna caá.

Ĩ míic jʉ̃ihñatdih ã cádahat tʉ́ʉtat

10-11 Dios páant yeebdíh ã teo wáacachah yʉhna, Cloéwã wã pebhna jʉinít, ñi míic jʉ̃ihñat doonádih weemdíh ĩ naáwáp jĩ. Páant ñi chãjachah, wã ʉ́ʉdwã panihnitá, jwĩ Maáh Jesucristo ã wẽpatjĩh nin pah yeebdíh wã wʉtna caá: ¡Ñi míic jʉ̃ihñatdih caanjĩ́hjeh ñi cádahaá! ¡Páant bóojeh! Yeebdíh tʉ́i biícdih jʉmat caá náahap. Jesús ded pah ã jʉmatdih, ded pah ã bohéátdihbʉt biícdih ñi tʉ́i jenah joyoó. 12 Páant niijnít, nin pah wã naóhna caá. Yeéb biícdih ñi tʉ́i jʉmcan caá. Biquína, “Jwiít Pabloíhwã caá. Caán chah tʉ́i bohéni caá”, ñi niijná caá. Bita, “Jwiít Apoloíhwã jwĩ jʉmna caá. Caánboó chah tʉ́i naóhni caá”, ñi niijná caá. Bita, “Jwiít Pedroíhwã caá. Caánboó chah tʉ́i jéihni caá”, ñi niijná caá. Bita “Jwiítjeh Cristo ã bohéátdih yoobópdih jéihnit caá. Pánih jʉmna, jwiítjeh ã́ihwã caá”, ñi niijná yʉh caá.* 13 Obohjeéhtih, Jesucristo páant ñi jʉmat pínahdih ãt bohécap jĩ. Weém, Pablo, yeebdíh wʉn wʉ̃hni nihcan caá. Wã wẽpatjĩh nihcan jĩí yeebdíh ĩ daabánap jĩ. Jesús ã wẽpatjĩh ĩ daabánap jĩ, ã́ihwã ñi jʉmat jʉ́ʉtat pínah niijná. 14-15 Crispo wʉ̃t jʉmni,* Gayo wʉ̃t jʉmni,* queét chénewãdihjeh wã daabánap jĩ. Bitadih wã daabácap jĩ. Yeebdíh wã daabánachah nihna, “Pabloboó ã wẽpatjĩh weemdíh ã daabánap jĩ”, ñita niij tágaá. Pánihna, “Queétdih wã daabácatjidih tʉ́ina caá”, Diosdih wã niijná caá. 16 ¡Cáaj! Estéfanaswãdih wã quíib bʉʉdʉ́p be. Queétdihbʉt wã daabánap jĩ. Obohjeéhtih, “Bitadih wã daabácap jĩ”, wã niíj jenah joiná caá.* 17 Cã́acwãdih daabáni pínah Jesús weemdíh wahcan, ã́ih tʉ́ini doonádih naáwát tʉ́ʉtna, ã wahap jĩ. Jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyátjĩhjeh ã naáwát tʉ́ʉtcap jĩ. Páant wã naáwáchah nihna, joinítboó “Caán tʉ́i naóhni caá”, niijnít, weemdíhjeh ĩta wẽi jenah joi tága. Jesúsdih ĩta jenah joicán taga. Obohjeéhtih, Dios ã wẽpatjĩh yoobópdih ã́ih doonádih weemdíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ, Jesús cruzboó ã wʉn wʉ̃hatjidih ĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná.

Cristo Dios ã jéihyat, ã wẽpatdih jʉ́ʉtni caá

18 Jwiít Jesús cruzboó ã wʉn wʉ̃hatji doonádih joinít, caandíh jwĩ jepahachah, Dios ã wẽpatjĩh jwiítdih ã tʉ́i ʉbna caá. Obohjeéhtih, Jesúsdih jepahcannit iiguípna bejnit pínah, cruzboó Jesús ã wʉn wʉ̃hatji doonádih joinít, nin pah ĩ niíj jenah joiná yʉh caá: “Dedé pínah nihcan jĩí. Páantjeh ãt wʉnjehep wʉt jĩ”, ĩ niíj jenah joiná caá.* 19 Páant ĩ niiját biíc yoobó Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Dios nin pah ã niijná caá: ‘Cã́acwã ĩ bohéátdihjeh tʉ́i jéihna yʉhna, weemdíh ĩ jenah joicát jíib ĩ bʉʉdbípna caá’, ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 29.14)

20 Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyátjĩhjeh bʉ́dí ĩ jéihyechah yʉhna, Dios ĩ jéihyatdih “Dedé pínah nihcan caá”, ã niíj jenah joiná caá. Pánihna, jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyátdihjeh bohénit, ĩ tʉ́i jéihna yʉhna, jeáboó ĩ bejcan niít. Moisés ã wʉtatjidih bohénit, tʉ́i naóhnitbʉt jéihna yʉhna, Dios pebhna ĩ bejcan niít.* 21 Dios nihatdih jéihni jʉmna, nin pah ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ: “Cã́acwã ĩ jenah joyátdihjeh jéihnitdih wã tʉ́i ʉbcan niít. Obohjeéhtih, wã wʉ̃ʉ́h ã wʉn wʉ̃hatdih jenah joinítdihjeh wã tʉ́i ʉbbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Jesúíh doonádih jwĩ bohénachah, jepahcannitboó “Oboh ĩ naáwátjeh caá”, niíj jenah joinít, bʉʉdnít ĩ jʉmbipna caá.

22 Jwiít judíowã nin pah jwĩpĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá: “Dios ã wẽpatdih ã jʉ́ʉtcah, caandíh jwĩ jepahcan niít”, jwĩ niijná caá. Yeéb judíowã nihcannit nin pah ñipĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá: “Dios ded pah ã jʉmatdih jwĩ jenah joyátjĩhjeh beh joicán, caandíh jwĩ jepahcan niít”, ñi niijná caá. 23 Obohjeéhtih, jwiítboó nin pah jwĩpĩ́ niíj naóh bohéna caá: “Jesucristo cruzboó jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ”, jwĩ niijná caá. Páant jwĩ niíj bohéátdih joinít, jepahcannit judíowã nin pah ĩ niíj jenah joiná yʉh caá: “Obohjeéhtih, Dios ã wahni jwiítdih tʉ́i ʉbni pínah wʉncanjeh, jwĩ maáh ã jʉmbipna caá. Pánihna, Jesús wʉnah bejna, caánboó jwĩ pã́ini nihcan caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, Jesúíh doonádih ĩ yap yohna caá. Judíowã nihcannitboó nin pah ĩ niíj jenah joiná yʉh caá: “Ĩ yee naáwátjeh caá”, niíj jenah joinít, queétbʉt Jesúíh doonádih ĩ yap yohna caá. 24 Obohjeéhtih, biquína jwiít judíowãdih, yeéb judíowã nihcannitdihbʉt Dios ã ñíwichah, Jesúíh doonádih tʉ́i joí jepahnit, nin pah jwĩ niíj jéihna caá: “Dios chah wẽpni, nihat jéihni jʉmna, cã́acwãdih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, Jesúsdih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp tajĩ”, jwĩ niijná caá. 25 Páant ã ñíwichah, ã́ihwã jʉmna, nin pah jwĩ niíj jéihna caá: “Jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyát chah Dios ãt jenah joi tága. Jwiít cã́acwã jwĩ wẽpat chah Dios ã wẽpna caá”, jwĩ niijná caá.

26 Páant wã naáwátdih jenah joinít, Dios yeebdíh ã ñíwichah, ded pah ñi jʉmatdihbʉt ñi tʉ́i jenah joyoó. Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, bita yeebdíh ennit, “Queét bohécannit, dinero wihcannit jʉmna, oboh jʉmnit caá”, ĩt niíj jenah joyóp tajĩ. 27 Obohjeéhtih, “Jéihcannitjeh caá”, cã́acwã ĩ niijnítdih Dios ãt ñíwip taga. Pánih ñíona, jéihnitboodíh “Bʉ́dí bohéna yʉhna, wã jéihyat dedé pínah nihcan caá”, Dios queétdih ãt niíj jéihyanap taga. Oboh jʉmnitdihbʉt ã ñíwichah ennit, “Wã wẽpat dedé pínah nihcan caá”, maátadih ãt niíj jéihyanap taga. 28 Oboh jʉmnit, bita ĩ deohnit, bita ĩ enah bojnitdihbʉt Dios ãt ñíwip taga. Pánih ñíonit, “Jwiít cã́acwã jwĩ jéihyat weemdíh ã jʉmʉchah yʉhna, dedé pínah nihcan caá”, jwiítdih ãt niíj jéihyanap taga. 29 Pánihna, Dios pebhboó jʉibínit, “Wã jéihyatjĩhjeh wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be”, jwĩ niíj jéihcan niít. 30 Obohjeéhtih, Dios caá jwiítdih ãt teo wáacap taga, Jesucristodih jepahnit, ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná. Pánih ã́ihwã jʉmna, Jesús ã jenah joyát pahjeh mʉntih Dios jwiítdihbʉt ã jenah joyát tʉ́ʉtna caá. Ã wʉn wʉ̃hatdih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, jwiít ã́ihwãdih “Caánboó tʉ́ini caá. Wã peéh chãjcan niít”, Dios ã niíj enna caá. 31 Nin pah Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Weemdíh dedé jʉdhdat wihcan caá’, niijnít ĩ jʉmca bojo naáh. Obohjeéhtih ‘Jwĩ Maáh Dios nihat jéihni, weemdíh ã tʉ́i teo wáacap be’, niijnít ĩ jʉmʉ naáh”, ãt niíj daacáp tajĩ. *

2

Cristo ã wʉn wʉ̃hatji

1-2 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, ñi pebhna jwíih jʉibína, ded pah wã jʉmatjidih ñi tʉ́i náhninaá. Ñi pebhboó wã bejat pínah jã́tih nin pah wã niíj jenah joyóp jĩ: “Jesucristo ded pah ã jʉmatjidih bohéna, jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatjidih queétdih wã jéihyabipna caá”, wã niíj jenah joyóp jĩ. Páant niíj jenah joinít, Dios weemdíh ã jéihyani doonádih tʉ́inijeh yeebdíh wã naóh bohénap jĩ, “Pablo nihat jéihni caá”, ñi niíj jenah joicát pínah niijná. 3 Ñijeéh jʉmna, nin pah wã niíj jenah joyóp jĩ: “¿Yoobópdih niít wã bohénap? ¿Jesúsdih ĩ tʉ́i jepahmi naniít? ¿Jepahcan, íijnit, weemdíh ĩ yoh bacami naniít?” niíj jenah joinít, bʉ́dí wã ʉ́ʉmʉp jĩ.* 4 Jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyátjĩhjeh wã naóh bohécap jĩ. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh yeebdíh tʉ́inijeh wã bohénachah joinít, Dios ded pah ã wẽpatdih ã jʉ́ʉtʉchah ennit, Jesúsdih ñi jepahap jĩ. 5 Pánihna, “Pablo ã tʉ́i jéihyatjĩhjeh jwiítdih ã jepahat tʉ́ʉtcap jĩ. Obohjeéhtih, Dios ã wẽpatjĩh ã chãj jʉ́ʉtʉchah ennit, Jesúsdih jwĩ tʉ́i jenah joyóp jĩ”, ñi niiját pínah niijná, páant wã bohénap jĩ.

Tʉ́ini Espíritu ded pah Dios ã jʉmatdih ã jéihyaat

6-7 Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyát dedé pínah nihcah, Diosboodíh tʉ́i jenah joyát caá náahap. Diosdih tʉ́i jenah joinítdih nin pah wãpĩ́ niíj naóh bohéna caá: “Dios nihat jéihni jʉmna, jwiítdih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, Jesúsdih ãt wahjip taga. Pánih chãjna, jeáboó jwĩ jʉibínachah, chah tʉ́inidihbʉt jwiítdih ã chãjbipna caá”, wãpĩ́ niíj naóh bohéna caá. Nin baácdih moón maáta ĩ jenah joyát chah Dios ã jenah joyát caá. Queétboó ĩ wʉnʉchah, ĩ jenah joyátjidih bita ĩ náhnican niít. Obohjeéhtih, Diosboó nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih, Jesúsdih ã wah deyaat pínahdih ãtát jenah joijíp taga. Jon jã́tih páant niíj jenah joiná yʉhna, jwiít cã́acwãdih ãt jéihya jwʉhcap taga. 8 Páant ã jenah joyátjidih nin baácdih moón ĩ maátaboó ĩt beh joicáp jĩ. Ĩ beh joiná nihna, nihat jéihni, chah wẽpni, jwĩ Maáh Jesucristodih ĩta mao yohcan taga. 9 Dios páant ã niíj jenah joyátjidih cã́acwã ĩ beh joicáh yʉhna, ã naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Caandíh oinitdih ded pah Dios tʉ́ini ã chãjat pínahdih jwiít cã́acwãboó encan, joicán, jwĩ jenah joi jwʉ́hcan caá. Ded pah jwĩ jenah joyát chah ã tʉ́i jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 64.4)

10 Páant ã jéihya jwʉhcah yʉhna, ã jenah joyátjidih bʉʉ jwʉhna Tʉ́ini Espírituboó jwiítdih ã jéihyana caá. Caán Tʉ́ini Espíritu nihat jéihni, Dios ã jenah joyátdih ã tʉ́i jéih beedána caá.

11 Jwiít cã́acwã biíh ã jenah joyátdih jwĩ jéihcan caá. Caanjéh caá ã jéihyep. Pánihat pah, jwiít cã́acwã Dios ã jenah joyátdih jwĩ jéihcan caá. Ã́ih Tʉ́ini Espíritujeh caá caandíh ã jéihyep. 12 Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyát pah jenah joiná, Dios ã jenah joyátdih jwĩ beh joicán caá. Páant jwĩ beh joicáh, ã́ih Tʉ́ini Espíritudih jwiítdih Dios ã wʉ̃hʉp jĩ, ded pah oinit, ã tʉ́i chãjatjidih jwĩ jéihyat pínah niijná. 13 Páant ã jéihyanachah, ã wẽpatjĩh jwiítbʉt yeebdíh jwĩ jwʉ́ʉb bohéna caá. Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyát pah jenah joinít, jwĩ bohécan caá. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, bitadih jwĩpĩ́ bohéna caá.

14 Jesúsdih jepahcannit, Tʉ́ini Espíritu wihcannit, caán ã bohéátdih náahcan, “Dedé pínah nihcan caá”, ĩ niíj jenah joiná yʉh caá. Pánihna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáaccah, ã bohéátdih queét ĩ jéih beh joicán caá. 15 Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Dios ded pah ã bohéátdih jwiít Jesúíhwã jwĩ jéih beh joiná caá. Pánih beh joiná, ã weñat pínahdih jwĩ jéih chãjna caá. Obohjeéhtih, Jesúsdih jéihcannitboó páant jwĩ chãjachah ennit, Dios ã weñat pínahdih beh joicán, “¿Dépanih tigaá queétboó páant ĩ chãj?” ĩ niijná caá. 16 Páant ã jʉmat pah jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani Isaías nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Dios nihat jéihni ã jʉmʉchah, jwiít cã́acwãboó ded pah ã jenah joyátdih jwĩ jéih beedácan caá. Pánih jéihcannit jʉmna, caánboodíh jwĩ jéih bohécan caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

Obohjeéhtih Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, jwiítboó Jesucristo ded pah ã jenah joyátdih jéihna, ã weñat pínahdih jwĩ jéih chãjna caá.

3

Pablo, Apolosjĩh Diosdih oboh teo wʉ̃hnitjeh ĩ jʉmat

1 Yeéb wã ʉ́ʉdwã panihnitá, Jesucristodih jepahna yʉhna, páantjeh jáap jéihnit pah ñi jʉmna caá. 2 Yeebdíh maatápdih wã bohénachah yʉhna, wébít páantjeh nom jwʉhnit dée pah ñi jʉmna caá. Páant ñi jʉmʉchah, ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná, bʉocannidihjeh yeebdíh wã naóhna caá. Pánihna, nom jwʉhnitdih jeémátdih jwĩ wʉ̃hcat pah, bʉoni bohéátdih yeebdíh wã jéih naóh jwʉhcan caá. ¿Dépanihna, páant ñi jʉm?* 3 ¿Dépanihna Tʉ́ini Espíritu wihcannit pah Dios ã weñat pínahdih ñi chãjcan? Tʉ́ini Espíritu wihcannit pah jʉmna, tʉbit míic jʉ̃ihnit, míic íijanitbʉt ñi jʉmna caá. Jesucristodih jepahcannit biíc yoobó ñi chãjna caá. 4 Yeéb biquína “Weém Pabloíh caá”, niijnít, bita “Weém Apoloíh caá”, niijnít, tʉbit ñi míic íijana caá. Pánih míic íijana, Diosdih jéihcannit dée pah ñi jʉmna caá.*

5 Biquína “Pablo caá chah jéihni”, niíj jenah joí, bitabʉt “Apolos caá chah jéihni”, ñi niíj jenah joiná caá. Páant ñi niíj jenah joicá bojoó. Jwiít bohénit nihat biíc yoobó Diosdih teo wʉ̃hnitjeh jwĩ jʉmna caá. Ded pah ã wʉtʉchah, caandíh jepahnitjeh, yeebdíh jwĩ bohénap jĩ. Páant ã wʉtʉchah, jwĩ bohénachah joinít, Jesucristodihjeh yeéb ñi jepahap jĩ. 6 Nin pah ã jʉmna caá: Pácahidih momni dée, weém jĩí yeebdíh Jesúíh doonádih wã jwíih naáwáp jĩ.* Páant ã momat tʉ́ttimah, pácahi en daoní dée, Apolos yeebdíh ã jwʉ́ʉb bohénap be, chah ñi jéihyat pínah niijná.* Obohjeéhtih, momnidih Diosjeh chíihanit, ã behana caá. Pánihat pah Diosjeh tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtnit, yeebdíh ã jéihyana caá. 7 Momni, en daoníbʉt oboh jʉmnitjeh caá. Diosjeh ã chíihana caá. Pánihna, weém wã tʉ́i naáwáchah yʉhna, Apolosbʉt ã tʉ́i bohénachah yʉhna, Dios yeebdíh ã jéihyacah, ñita beh joicán tagaá. Páant ñi beh joicán, caandíh ñita jepahcan tagaá. 8 Pácahidih momni, en daoníbʉt, Dios ã enechah, biíc yoobó ĩ jʉmna caá. Dios ã wẽpatjĩh biíc ã tʉ́i bohéátdih ennit, ã pebhboó ã jʉibínachah, Dios chah ã jíib chãjbipna caá. Obohjeéhtih biíhboó ã tʉ́i bohécatdih ennit, nʉmp ã jíib chãjbipna caá. 9 Jwiít nihat Dios ã wʉtatdih jepahnit, yeebdíh jwĩ bohéna caá. Yeébboó Dioíh pácahi dée, ã́ih mʉʉ́ dée ñi jʉmna caá. 10 Dios weemdíh ã tʉ́i teo wáacachah, weémboó yeebdíh wã jwíih bohénap jĩ. Mʉʉ́ chãjna, tʉ́ini jíhlo jwio náhdih ñíonit, ĩ dodhdat dée, weémboó yeebdíh wã jwíih tʉ́i bohénap jĩ. Tʉ́ttimah, mʉʉ́ chãjnit dée bita yeebdíh ĩt jwʉ́ʉb bohénap taga. Tʉ́ini mʉʉ́ chãjnit dée, jwiít bohénitboodíh Dios ã wẽpatjĩhjeh tʉ́i bohéát caá náahap. 11 Tʉ́ini jagáp nahdih ĩ dodhdat dée, Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatjidih wã jwíih bohénachah, ñi jepahap jĩ. 12 Maatápdih jʉmni pínah mʉʉdíh chãjíhna, tʉ́ini máa nahnadih ñíonit, tʉ́i chãjat caá náahap. Pánihat pah, yeéb Dioíh mʉʉ́ dée ñi jʉmʉchah, ñi jepah cádahcat pínah niijná, wã tʉ́ttimah jʉ̃óhnitdih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh yoobópdih bohéát caá náahap. 13-14 Pánih chãjna, Jesús jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, mʉʉdíh ĩ tʉ́i chãjat dée, ĩ tʉ́i bohéátji jíib, Dios ã tʉ́i chãjbipna caá. 15 Obohjeéhtih, mʉʉdíh ĩ tʉ́i chãjcat dée, ĩ tʉ́i bohécatji jíib, ã tʉ́i chãjcan niít. Queét tʉ́i bohécannitboó Dios pebhna ĩ jʉibínachah yʉhna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh ĩ bohécah, Dios queétdih ã tʉ́i chãjcan niít. 16 Pánihna, “Jwiít biícdih Dioíh mʉʉ́ dée jwĩ jʉmʉchah, Tʉ́ini Espíritu jwĩjeéh ã jʉmna caá”, ñi niíj tʉ́i jenah joyoó.* 17 Pánih jʉmna, ã́ihwãjeh jwĩ jʉmʉchah, ded yeéb biícdih ñi jʉmatdih ã yéejanachah, Dios caandíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.

18 Biquína nin pah ñi niíj jenah joiná caá: “Weém tʉ́i jéih beedáni caá. Dedé weemdíh jʉdhcan caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant niíj jenah joinít, yeebjéh ñi míic yeena caá. Páant ñi niíj jenah joyátdih yeebdíh cádahat caá náahap. Pánih cádahnit, tʉ́ʉt nʉʉmná, nin pah ñi jwʉ́ʉb niíj jenah joyoó: “Weém bainí jéihnijeh jʉmna, yoobópdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, Dios ã teo wáacatdih bʉ́dí wã náahna caá”, ñi niíj jenah joyoó. 19 Diosboó caandíh jepahcannit ded pah ĩ jenah joyátdih ennit, “Dedé pínah nihcan caá”, ã niijná caá. Páant niijná, nin pah jon jã́tih ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ: “ ‘Jwiít chah jéihnit caá’, niíj jenah joinítdih wã yohbipna caá”, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* 20 Davidjiboodíh biíc yoobó nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ: “Weemdíh jéihcannit ĩ jenah joyátdih ennit, ‘Dedé pínah nihcan caá’, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* 21-22 Biquína yeéb nin pah ñi niíj jenah joiná yʉh caá: “Pablo chah jéihni ã jʉmʉchah, weém ã́ih jʉmna, weembʉ́t chah jéihni wã jʉmna caá”, ñi niíj jenah joiná caá. Bitabʉt Apolosdih, Pedrodihbʉt biíc yoobó ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ñi niíj jenah joyát yoobópdih nihcah, tʉ́ʉt nʉʉmát caá náahap. Yeéb jwĩ́ihwã nihcah, jwiít yeebdíh bohénitboó ñíihwã jwĩ jʉmna caá. Dios jwiítdih yeéb nihatdih ãt wʉ̃hʉp taga. Páant yeebdíh ã wʉ̃hʉchah, jwiít nihat yeebdíh teo wáacnit jwĩ jʉmna caá. Yeebdíh teo wáacnitdih wʉ̃hnit, nin baácboó ñi jʉm jwʉhʉchah, páantjeh ã tʉ́i chãjbipna caá. Wʉnnit, ã pebhboó ñi jʉibínachah, chah tʉ́ini ã wʉ̃hbipna caá. Bʉʉ láa Dios yeebdíh tʉ́i teo wáacna, tʉ́ttimah bóo láabʉt, chah ã teo wáacbipna caá. Pánihna, nihat tʉ́ini ã wʉ̃hni ñíih ã jʉmna caá. 23 Yeéb Cristoíhwã jʉmna, caánboó Dioíh ã jʉmʉchah, yeebbʉ́t Dioíhwã ñi jʉmna caá.

4

Cristo ã naáwát tʉ́ʉtnit ded pah ĩ jʉmat

1 Jwiít yeebdíh bohénitdih “Queét Jesucristodih teo wʉ̃hnitjeh caá. Dios cã́acwãdih ã jéihya jwʉhca naáhdih Pablowãdih ãt bohé jibat tʉ́ʉtʉp taga”, niíj jenah joyát caá náahap. 2 Det teo wʉ̃hnitdih ĩ maátadihjeh tʉ́i jepahat caá náahap. Pánihat pah, jwiít Jesúsdih teo wʉ̃hnit jʉmna, jwĩ Maáh ded pah ã bohéát tʉ́ʉtʉchah, jwiítdih yoobópdih bohéát caá náahap. 3 “Caán Pablo tʉ́i yoobópdih ã bohécan caá”, yeéb ñi niijíchah yʉhna, weémboó wã jĩ́gahcan caá. Bitabʉt biíc yoobó ĩ niijíchah yʉhna, biíc yoobó wã jĩ́gahcan niít. Weemjéhbʉt “Dios ã bohéát tʉ́ʉtatjidih wã tʉ́i bohécan beé”, wã niíj jenah joicán caá. 4 “Diosdih jepahnit, yoobópdih wã bohécan caá”, niíj jenah joicán yʉhna, “Weém tʉ́i yoobópdihjeh bohéni caá. Dedé yéejat jíib weemdíh ã wihcan caá”, wã jéih niijcán caá. Jwĩ Maáh Jesucristojeh weemdíh ennit, “Meém ma tʉ́i bohénap be”, niijní pínah caá.* 5 Jwĩ Maáh Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, yeébboó ded pah jwĩ bohéát, bita ĩ chãjatdihbʉt ennit, “Caánboó jwĩ Maáh ã wʉtatdih ã tʉ́i chãjcan caá”, niijcát caá náahap. Obohjeéhtih, jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, Jesúsboó ded pah jwĩ bohéátjidih jwiítdih ã naóhbipna caá. Jwiít cã́acwãboó ded pah biíh ã chãjatdih, ã jenah joyátdihbʉt jwĩ jéihcan caá. Jwiítjehbʉt jwĩ jenah joyátdih jwĩ jéih beedácan caá. Diosjeh caá ã jéihyep. Pánihna, Jesús jwʉ́ʉb jʉ̃óhnit, nihat jwĩ chãjatjidih, nihat jwĩ jenah joyátjidihbʉt ã naóhbipna caá. Caán láajeh caá “Meém ma tʉ́i chãjap jĩ”, jwiítdih ã niíj naóhbipna caá.

6 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, pánih naóhna, ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná, ded pah jwiít Apolosjĩh jwĩ jʉmatdihjeh wã naáwáp be. Ded pah jwĩ jʉmatdih ennit, biíc yoobó yeebbʉ́t ñi jéih jʉmbipna caá. Dios ã daacát tʉ́ʉtatdih jepahna, “Yeebdíh bohéni ã jéihyat chah jwiítdih bohéni ã jéihna caá. Pánihna, meém ma jéihyat chah caá wã jéihyep”, ñi míic niijcá bojoó 7 “Caán bohéniboó chah jéihni ã jʉmʉchah, caandíh caá jwĩ náahap”, ñi niijcá bojoó. Nihat ñi bíbohatdih Dios yeebdíh wʉ̃hnijeh caá. Jwĩ bohéátdih ñi joyóchah, Dios caá yeebdíh ãt beh joyánap taga. Ñi jenah joyátjĩhjeh ñi beh joicáp be. Pánihna, ĩ jéihyatjĩhjeh beh joinít dée, yeebdíh nin pah niijcát caá náahap: “Weemdíh bohéni tʉ́i jéihni ã jʉmʉchah, weembʉ́t tʉ́i jéihni jʉmna, Jesúíh doonádih weemjéh wã tʉ́i beh joyóp be”, niijcát caá náahap.

8 Yeéb nin pah ñi niíj jenah joiná caá. “Jwiítboó Dioíh doonádih tʉ́i jéih beedánit caá. Jwiítdih dedé jʉdhdat wihcan caá. Tʉ́ini Espíritu nihat ã wʉ̃hni wẽpat jwiítdih ã jʉmna caá. Pablowã ĩ wihcah yʉhna, jwiítjeh maáta jwĩ jʉmna caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caán biícdih maáta yoobópdih ñi jʉmʉchah, ãta tʉ́i taga. Pánih jʉmna nihna, jwiítbʉt ñijeéh maáta jwĩta jʉm taga. Nihat yeejép yapat ãta péa taga. Obohjeéhtih, páant ã yap jwʉhcan caá. 9 Weémboó nin pah wã niíj jenah joiná caá: “Jwiít Dios ã naáwát tʉ́ʉtnitdih oboh jʉmnit, peéh mawat pínahdih pã́init pah bitaboó ĩ enna caá. Nihat cã́acwã, nihat Dioíh ángelwãbʉt ded pah jwiítdih ã yapat pínahdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, jwiítdih enna caá ĩ chãjap”, wã niíj jenah joiná caá. 10 Pánih ennit, “Jesucristoíh doonádih naóhna, queét dedé pínah nihcan caá”, jwiítdih ĩ niíj enna caá. Obohjeéhtih, “Queét Jesúíhwã jʉmna, dedé jéihcat pínah wihcan caá”, yeébboodíh ĩ niíj enna caá. “Queét wẽp naóhnit nihcah, queétdih jwĩ jepahcan niít”, jwiítdih ĩ niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, “Queét ĩ tʉ́i wẽp naáwáchah joinít, nihat cã́acwã ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá”, yeébboodíh ĩ niíj jenah joiná caá. Pánihna, dawá yeebdíh wẽi naóhnit, jwiítboodíh ĩ iiná caá. 11 Jwiít jwĩ bohé jibichah, nʉʉgʉ́p tʉbna, ãpĩ́ taca joótna caá. Jwiítdih tʉ́ini yégueh wihcan, mʉʉbʉ́t wihcan caá. Jwĩ naáwáchah joinít, íijna, jwiítdih dawá láa bita ĩ mawap be. Jwĩ jib bohé jwíihipmant, bʉʉbʉt biíc yoobó ã yapna caá. 12 Jwĩ náahatdih jíib chãjat tʉ́ʉt niijná, bʉ́dí teonit, jwĩpĩ́ chʉʉná caá.* Cã́acwã jwiítdih yeejép ĩ naáwáchah joinít, yeejép naóh jwʉ́ʉbacanjeh, Dios queétdih ã teo wáacat pínahdih jwĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Yeejép ĩ chãjachah yʉhna, jwĩpĩ́ enah bojna caá. 13 Yeejép dooná ĩ naáwáchah joinít, “¿Biícdih jwĩ jéih jʉmcan niít?” jwĩpĩ́ niíj jwʉ́ʉbana caá. Nihat cã́acwã ĩ yohni pah jwiítdih ĩpĩ́ enna caá. Jwĩ bohé jwíihipmant bʉʉbʉt biíc yoobó jwiítdih ĩ jenah joiná caá.

14 Caandíh daácna, ñi tíicat pínah nihcan, yeéb wã weh panihnitdih oina, ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih náah yacnit, páant wã niíj daacáp be. 15 Nin wã naáwát pínahdih ñi jenah joyoó: Weém ñi íip panihni caá. Yeebdíh wã bohéát tʉ́ttimah, dawá Jesúíh doonádih bohénit ĩ jʉmʉchah yʉhna, weemjéh beé yeebdíh jwíih naóhni. Páant wã jwíih naáwáchah joinít, Jesucristodih ñi jepahap jĩ. 16 Ñi íip panihnijeh yeebdíh oinit, páant wã niíj naáwáp be. Ĩ mána ded pah ĩ jʉmatdih ennit, wébítbʉt biíc yoobó ĩpĩ́ chãjna caá. Pánihna, ñi íip panihni ded pah wã jʉmatdih ennit, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá.*

17 Páant ñi chãjat pínahdih náah yacnit, Timoteodih ñi pebhna wã wahna caá. Jesúíh doonádih wã naáwáchah joinít, caanbʉ́t ã jepahachah, wã wʉ̃ʉ́h pah wã oini ã jʉmna caá. Nihat tʉ́tchinadih moón Jesúíhwãdih ded pah bohéna, biíc yoobó wãpĩ́ chãjna caá. Ded pah wã chãjachah enniji yeebdíhbʉt ã jwʉ́ʉb náhniabipna caá. 18 Obohjeéhtih, biquína yeéb nin pah ñi niíj jenah joiná caá: “Jwiít chah jéihnit caá. Dedé pínah Pablo jwiítdih ã jéih bohécan niít. Jwiítdih ʉ́ʉmnit, ã jʉ̃óhbican nacaá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. 19 Obohjeéhtih, jwĩ Maáh ã wahachah, waícanjeh ñi pebhna wã jʉibíbipna caá. Jʉibínit, páant niíj naóhnitabeh ded pah ĩ chãjatdih wã enbipna caá. Jesúíh doonádih ĩ naáwáchah, ¿Bita ĩ tʉ́ʉt nʉʉ́m niít? ¿Oboh ĩ niijátjeh caá? 20 Queét Dios ã wẽpatjĩh yoobópdih ĩ naáwáchah, queétdih joinítboó jepahnit, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Obohjeéhtih, páantjeh ĩ naáwáchah, cã́acwã ĩ jepahcatdih wã jéihbipna caá. Jesúíhwã jʉmna, ded pah naóhna, Dios ã wẽpatjĩh ĩ chãjbipna caá. Oboh naóhna, ĩ chãjcan niít. 21 Pánihna, ñi pebhna jʉibínit, wã jʉ̃ihñatdih náahcan, ñi tʉ́ʉt nʉʉ́m páñaá. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, ñi íip pah yeebdíh oinit, chaíhjeh wã naóhbipna caá.

5

Yeejép yoobát pohba chãjnidih ĩ yohat pínah

1 Bʉʉ yeebdíh bainí wã jwʉ́ʉb naáwát tʉ́ʉt caá. Ñi pebh chah yeejép chãjat doonádih wã joyóp be. Ñi cãtíh tʉbit yéej chãjni ã íip áadihjeh ãt bíbohop wʉt be. Jesúsdih jéihcannit páant yeejép ĩpĩ́ chãjcan caá. Obohjeéhtih, yeébboó Jesúsdih jéihnit jʉmna yʉhna, páant ã chãjatdih ñi enah bojna caá.* 2 “Jwĩ Maáhdih tʉ́i jepahnit, jwiítdih dedé yéejat wihcan caá”, niíj jenah joiná yʉhna, tíiccan, jĩ́gahcan, caán yeejép chãjnidih ñi tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtcap be. Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtcan, bʉʉ páantjeh ã yéej chãjat jíib, yeéb ñi míic wáac jʉinít, caandíh ñi jwʉ́ʉb waadát tʉ́ʉtca bojoó. 3 Weémboó ñijeéh wihcan yʉhna, caán doonádih joinít, bʉ́dí ʉʉ́bhna wã chãjap be. Pánihna, ñijeéh wã jʉmat pahjeh, ded pah caandíh ã yéejat peéh chãjat pínahdih Jesús weemdíh ã jéihyanap be. 4-5 Páant ã jéihyanachah, nin pah yeebdíh wã niíj naóhna caá: Caandíh ã yéejat peéh naáwát tʉ́ʉt niijná, yeéb ñi míic wáacá. Pánih míic wáacna, ñijeéh wã jʉmat pah, Jesús ã wẽpatjĩh nin pah caandíh ñi niijí: “Jwĩ jwʉ́ʉb míic wáacachah, ma waadcá bojoó. Nemépwã ĩ maáh ded pah meemdíh yeejép ã chãjíhna, ã chãja naáh, ma jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ãjeéh ma bejat pínahdih meemdíh jwĩ náah yacna caá”, caandíh ñi niijí.

6 Pánih yéej chãjni ñijeéh ã míic wáacachah, yeébboó “Jwiít Jesúíhwã jwĩ tʉ́i jʉmna caá”, ñi niíj jenah joyóchah yʉhna, ã tʉ́ican caá. Nin pah jwĩpĩ́ niíj naáwátdih ñi tʉ́i jéihna caá: “Bʉ́dí pan pínahdih ã paáát pínah bainíbitjeh jwĩ widichah yʉhna, nihat ãpĩ́ paa béjna caá”, jwĩ niijná caá. Pánihat pah, biícjeh ã yéejatdih cádahíhcan, nihat Dioíhwã biícdih míic wáacna, queétdihbʉt ã yéejabipna caá.* 7 Jwiít judíowã Pascuadih jeémát pínah chãjnit, nihat paáát pínahdih jwĩ́ih mʉʉmánt yohnit, paacánni pandihjeh jwĩpĩ́ chãjna caá. Diosdih jwĩpĩ́ mao wʉ̃hni oveja wʉ̃ʉ́h pah, Dios ã enechah, yéejat wihcannit jwĩ jʉmat pínah niijná, Jesucristo jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ. Pánihna, paáát pínahdih jwĩ yohat pah yeebdíhbʉt nihat ñi yéejatdih, ñi cãtíh jʉmni yéejat cádahíhcannidihbʉt yohat caá náahap. Pánih yohna, paacánni pan dée, Dios ã enechah, yéejat wihcannit ñi jʉmbipna caá.* 8 Pánihna, tʉ́i wẽinit, biícdih jʉmat tʉ́ʉt niijná, nihat yeejép chãjatdih, yeejép jenah joyátdihbʉt cádahnit, yoobópdih jenah joinít, jwiítdih tʉ́i chãjat caá náahap.*

9 Wã jwíih daác wahni nʉ́odih wã niijátji pah mʉntih, bʉʉ wã jwʉ́ʉb niíj daácna caá, ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná. “Ĩ áa nihcannitjĩh yeejép chãjnit biícdih ñi jʉmca bojoó”, wã niíj daacáp jĩ. 10 Páant niíj daácna, “Jesúsdih jéihcannit yeejép chãjnit”, niijná wã chãjcan be. “Jesúsdih jéihcannit bií déedih en ñinahnitdih, nʉʉmnítdih, pãpnidih ʉʉ́bhnitdihbʉt”, niijná wã chãjcan be. Pánih chãjnit nihat pebhboó ĩ jʉmna caá. Ĩjeéh jʉmíhcan, dedboó ñi jweyát pínah ãta wihcan taga. 11 Obohjeéhtih, nin pah niijná wã chãjap be: “ ‘Weém Jesúíh caá’, niijná yʉhna, nin pah chãjnit biícdih ñi jʉmca bojoó: ĩ áa nihcannitjĩh yeejép chãjnit, en ñinahnit, pãpnidih ʉʉ́bhnit, bitadih yee naóh yacnit, máihnit, nʉʉmnít ĩ jʉmʉchah, queét biícdih ñi jʉmca bojoó”, niijná wã chãjap be. Pánih chãjnitdih nʉmah jeémpcat caá yeebdíh náahap. Queétbʉt yeebdíh ĩ nʉmah jeémíhichah, ñi jepahca bojoó. 12-13 Weém Jesúsdih jéihcannitdih ĩ yéejat peéh wã chãjcan niít. Diosboó queétdih ã peéh chãjbipna caá. Obohjeéhtih jwĩjeéh wáac jʉinít Jesúíhwã ĩ yéej chãjachah, jwiítboó queétdih peéh chãjat caá náahap, ĩ tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Pánihna, ñijeéh jʉmni tʉbit yeejép chãjnidih ñi yohoó. Caandíh ñijeéh biícdih ñi jʉmat tʉ́ʉtca bojoó.*

6

Jesúíhwãjeh míic ámohat

1 Bʉʉ biíh yeejép yapat doonádih joinít, bainí wã naóhbipna caá. Yeéb Jesúsdih jéihnit jʉmna yʉhna, chénewã míic jʉ̃ihnit, ¿Dépanihna, ã yoobáát pínah niijná, Jesúsdih jéihcanni maáh pebhboó ñi bej? Jesúsdih jéihni pebhna ñi bejechah, yeebdíh ã tʉ́i yoobáát pínah niijná, Dios caánboodíh ãta teo wáac taga. 2-3 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Jwĩ Maáh Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yéejnitdih caán biícdih jwiít ã́ihwãboó jwĩ wʉtbipna caá. Ángelwãdihbʉt jwĩ wʉtbipna caá. Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, ¿Dépanihna, bainí míic jʉ̃ihñat ã jʉmʉchah yʉhna, yeéb Jesúíhwãjeh ñi jéih yoobácan? 4 Queét maátadih wẽi encan yʉhna, ¿Dépanihna, nihat yeéb Jesúíhwã míic jʉ̃ihnit, ĩ yoobáát pínah niijná, queétdihjeh naáwádih ñipĩ́ bej? 5 Ñi tíicat pínah niijná, nindih wã naóhna caá: “Jwiít tʉ́i jéihnit caá”, niíj jenah joiná yʉhna, míic jʉ̃ihnitdih naóh yoobáni pínah ñijeéh ã wihcat pah ñi jʉmna caá. 6 Jesúíhwã míicjeh míic jʉ̃ihnit, Jesúsdih jéihcannit maáta pebhna naáwádih bejna, Jesúsdih jepahcannitbʉt ĩ joyóchah, ñipĩ́ naóh yacna caá. ¿Pánih chãjna, ñi tíiccan niít?

7 Yeéb Jesúíhwã míicjeh míic jʉ̃ihnit, yeebdíh yoobáni pínah maátadih ñi bid bejechah, ã tʉ́ican caá. Caanná bejcanjeh, yeebjéh ñi yoobánachah, ãta tʉ́i tagaá. Obohjeéhtih, jéih míic ámohcan, “Ã jʉmʉ naáh”, ñi niijíchah, chah ãta tʉ́i tagaá. Bita ĩ jéih chãj nʉʉmʉ́chah, yeebjéh ñi jéih yoobácah, “Ã jʉmʉ naáh”, yeebdíh niiját caá náahap. 8 Obohjeéhtih, páant niijcánjeh, yeébboó chah yeejép ñipĩ́ chãjna caá. Bita ĩ yeejép chãjatdih, ĩ jéih chãj nʉʉmátdih, biíc yoobó yeéb ñipĩ́ chãjna caá. Yeéb Jesúíhwã míic jʉmna yʉhna, páant ñipĩ́ chãjna caá.

9-10 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Det yeejép chãjnit Dios pebhboó ĩ bejcan niít. Yeebjéh míic yeecanjeh, yoobópdih ñi jenah joyoó. Nin pah chãjnit, Dios pebhboó ĩ bejcan niít: ií náah chãjnit, pãpnidih ʉʉ́bhnit, ĩ áa nihcannitjĩh yéej chãjnit, neoná míicjeh chãjnit, yaádh míicjeh chãjnit, nʉʉmnít, bií déedih en ñinahnit, máihnit, bitadih yeejép doonádih táoh naóhnit, jéih chãj nʉʉmnítbʉt Dios pebhboó ĩ bejcan niít. 11 Páant ĩ chãjat pah biquína yeébboó ñi jʉmʉp jĩ. Obohjeéhtih, Jesucristodih ñi jepahachah, ã wʉn wʉ̃hnit, ñi yéejatdih ãt yohop taga. Pánihna, bʉʉ, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Dioíhwã ñi jʉmʉchah, yeebdíh yéejat jíib ã wihcan caá.

Jwĩ́ih bácahjĩh yéej chãjcat caá náahap

12 Bʉʉ biíh yeejép yapatdih bainí wã naóhbipna caá. Biquína yeéb “Jesucristodih jepahni jʉmna, ‘Ma chãjca bojoó’, niiját weemdíh ã wihcan caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, jwĩ yéej chãjachah, ã tʉ́ican caá. Biíh jwĩ chãjachah, tʉ́ini jʉmna yʉhna, jwĩ́ih bácahdih, jwĩ jenah joyátdih yéejana, jwiítdih ã teo wáaccan caá. Biquí láana, páant chãjatdih cádahíhna yʉhna, jwĩ jéih cádahcan caá. Páant chãjcat caá jwiítdih náahap.* 13 “Jwĩ́ih wʉdah jeémp yacat pínah caá”, niijnít, nʉʉgʉ́p tʉbʉchah, jwĩpĩ́ jeémpna caá. Páant jwĩ chãjachah, ã tʉ́ina caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, bid jeémpna, jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Obohjeéhtih, Dios pebhboó jwĩ jʉmʉchah, bid jeémát ã wihcan niít. Biquína “Jwĩ́ih bácah yaádhdih metat pínah caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, pánihcan caá. Dios jwĩ́ih bácahdih chãjna, caandíh jwĩ teo wʉ̃hat pínah niijná, ãt chãjap tajĩ. Caanjéh caá jwĩ Maáh. 14 Dios Jesucristodih boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, jwiítdihbʉt biíc yoobó ã wẽpatjĩh ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtbipna caá.

15-16 Nindihbʉt ñi tʉ́i náhninaá: Jwiít Jesúíhwã jʉmna, caán biícdih biíc bácah dée jwĩ jʉmna caá. Génesisboó Dios nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ: “Newé yadjĩh biíc bácah dée ĩ jʉmbipna caá”, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* Caandíh jéihnit, nin pahbʉt yeebdíh tʉ́i náhniat caá náahap: Ded newé yadjeéh ã jʉmʉchah, queét biíc bácah dée ĩ jʉmna caá. Pánihna, deoh nah jʉmnih wilijeéh ñi jʉmʉchah, mijeéh biíc bácah dée ñi jʉmna caá. Mi jenah joyát pahjeh, yeebbʉ́t ñi jenah joibípna caá. ¿Dépanihna yeéb Jesúíhwã, ãjeéh biíc bácah dée jʉmna yʉhna, yeejép wilijeéh biíc bácah dée ñi jʉmíh? Páant chãjat yeejép caá. 17 Obohjeéhtih yeébboó Jesúíhwã jʉmnit, ãjeéh biíc bácah dée jʉmna, Tʉ́ini Espíritu ñíih caolihboó ã jʉmʉchah, caán ã jenah joyát pahjeh yeebbʉ́t ñi jenah joiná caá.

18 Yeebdíh ñi áa nihcannitjĩh yeejép chãjcat caá náahap. Pánih yéej chãjnit nihna, chah jwĩ́ih bácahdih, jwĩ jenah joyátdihbʉt jwĩ yéejana caá. Páant jwĩ chãjat tʉ́ttimah, jwiítdih tʉ́ʉt nʉʉmát chah ã bʉona caá. Dedé biíh jwĩ yéej chãjachah yʉhna, tʉ́ʉt nʉʉmát nʉmp ã bʉona caá. 19-20 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Jwĩ́ih caolihboó ã jʉmat pínah niijná, Dios jwiítdih Tʉ́ini Espíritudih ãt wahap jĩ. Páant ã wahachah, jwiítboó ã́ih mʉʉ pánihni caá jwĩ jʉmʉp.* Dios Jesucristodih wah deyanit, jwiítdih ã wʉn wʉ̃hat pínah niijná, jwiítdih ã jíib chãjap jĩ, ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná. Pánih ã́ihwã jʉmna, caán jwĩ maáh ã jʉmʉchah, jwĩ weñat pínahdih jenah joicánjeh, ã weñat pínahdihjeh chãjat caá náahap.

7

Téihya chéwat

1 Bʉʉ weemdíh ñi ʉʉ́bh joí daacátjidih wã jepahbipna caá. Nin pah ñit niíj ʉʉ́bh joyóp tajĩ: “¿Jwiít Jesúsdih jéihnit jwĩ áa jʉmʉchah, ã tʉ́imi niít?” ñit niíj daacáp tajĩ. Páant ñi niíj daacátjidih ennit, nin pah wã jepahna caá: Yeéb áa wihcannit ñi jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá. 2 Obohjeéhtih, páant ñi jʉmʉchah, ií náah chãjat ã tobohna caá. Pánihna, yeebdíh áa jʉmat caá náahap. 3-4 Páant ñi áa jʉmʉchah, yaádíh bácah miíh pínahjeh nihcan caá. Mijeéh bóoíh pínah caá. Pánihna, mi áa mijeéh ã jʉmíhichah, caántdih jepahat caá náahap. Biíc yoobó newéíh bácah ã́ih pínahjeh nihcan caá. Ãjeéh bóliíh pínah caá. Pánihna, yad ãjeéh mi jʉmíhichah, caandíhbʉt jepahat caá náahap. Pánih chãjna, bitadih ñi bidcan niít. 5 “Diosdih tʉ́i ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, biícdih jwĩ jʉm jwʉhca boj jĩíh”, ñi míic niijíchah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, ʉʉ́bh péanit, tʉ́i biícdih ñi jwʉ́ʉb jʉmʉʉ́. Tʉbit maatápdih cádahna, Satanásboó bitadih ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, jéih yap yohcanjeh, ñi yéej chãjbipna caá.

6 Obohjeéhtih, “Ñi téihya chéweé”, niijnít, wã wʉtcan caá. Áa jʉmna, áa wihcatbʉt, biíc yoobó ã tʉ́ina caá. Ñi ií náah chãjcat pínah niijná, páant wã niíj naóhna caá. 7 Obohjeéhtih, “Weem páh queét nihat áa wihcannit ĩ jʉmʉchah, ãta tʉ́i tagaá”, wã niíj jenah joiná caá. Biquínadih áa jʉmat wẽpatdih Dios ã wʉ̃hna caá. Obohjeéhtih, bitadih áa wihcan yʉhna, tʉ́i jʉmat wẽpatdihbʉt ã wʉ̃hna caá.

8 Bʉʉ, áa wihcannitdih, éemp wʉnnitdihbʉt bainí wã naóhbipna caá. Yeébboó áa wihcannit ñi jʉmʉchah, ã tʉ́ibipna caá. 9 Obohjeéhtih, yaddih, newédih bʉ́dí bidnit, ií náah chãjcat tʉ́ʉt niijná, ñi áa pínahdih ñi ʉbʉʉ́.

10-11 Bʉʉ, yeéb Jesúíhwã áa jʉmnitboodíh bainí wã naóhbipna caá. Nin wã jenah joyátjeh nihcan caá. Dios ã wʉtat caá. Yaádh ĩ áadih ĩ cádahca bojo naáh. Neonábʉt ĩ weha mána yaádhdih ĩ yohca bojo naáh. Obohjeéhtih, míic cádahnitji, biíhdih ĩ áa jʉmca bojo naáh. Pánih míic cádahnitji queét chénat pahjeh jwʉ́ʉb míic ámohna, biícdih jwʉ́ʉb jʉmnit, chah ã tʉ́ibipna caá.*

12 Bʉʉ, yeéb bitadih jwʉh bainí wã naóhbipna caá. Biquína yeéb neoná Jesúsdih ñi jepahachah yʉhna, ñi weha mána yaádhboó ĩ jepahcap jĩ. Yeéb Jesúíhwã ñi jʉmʉchah yʉhna, ñijeéh ĩ jʉmíhichah, ñi yohca bojoó. 13 Biquína yeéb yaádhbʉt Jesúsdih ñi jepahachah yʉhna, ñi weha mánaboó ĩ jepahcap jĩ. Páant ñi jʉmʉchah yʉhna, ñijeéh ĩ jʉmíhichah, ñi cádahca bojoó. 14 Yeéb biíc bácah dée ñi jʉmʉchah, biíc Jesúíh jʉmna, biíh Jesúíh nihcah yʉhna, Dios yeebdíh ennit, “Queét wĩ́ihwã caá”, ã niijná caá. Pánihna, Jesúsdih jepahcannit neoná ĩ weha mána yaádh Jesúsdih ĩ jepahachah, queét neonádihbʉt Dios ã tʉ́i chãjbipna caá. Biíc yoobó Jesúsdih jepahcannit yaádh ĩ weha mána Jesúsdih ĩ jepahachah, Dios queét yaádhdihbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá. Páant ñi jʉmʉchah, ñi wehdih ennit, “Queétbʉt wĩ́ihwã caá”, Dios ã niijná caá. 15 Obohjeéhtih biquína Jesúsdih jepahcannitboó ĩ weha mána yaádhdih, ĩ weha mánadihbʉt ĩpĩ́ cádahíhna caá. Pánih cádahíhna, míic maocat tʉ́ʉt niijná, ĩ beje naáh. 16 Obohjeéhtih, tʉ́i biícdih ñi jʉmʉchah, chah ã tʉ́ina caá. Yeéb Jesúsdih jéihnitboó ñi weha mána Jesúsdih ĩ jepahat pínah, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná, ñi jéih teo wáacmi nacaá. “Ĩ jepahbipna caá. Ĩ jepahcan niít”, jwĩ niíj jéihcan caá.

17 Nin pah nihat Jesúíhwãdih wãpĩ́ naóhna caá: Jesucristodih jepahnit, ded pah ñi jʉmatjidih biíc yoobó ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmat pínahdih jwĩ Maáh jéihnit, yeebdíh ãt jwejep taga. 18 Det Jesúsdih jepahnit bóodnitji jʉmna, ĩ náhni dahwaca bojo naáh. Obohjeéhtih, bóodcannit jʉmna, ĩ bóodat tʉ́ʉtca bojo naáh. 19 Bóodnitdih, bóodcannitdihbʉt Dios biíc yoobó ã enna caá. Ã wʉtatdih jwiítdih jepahat caá náahap. Pánih jepahnitdihjeh ã wẽi enna caá. 20 Dios yeebdíh ã́ih pínahdih ã ñío láa ded pah ñi jʉmatji pah ñi tʉ́ʉt nʉʉmcá bojoó. 21 Teo wʉ̃hnit ñi jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá. Páant ñi jʉmatdih ñi náhni dahwaca bojoó. Obohjeéhtih, ñi maáta yeebdíh watíhna, ĩ wata naáh. Ã tʉ́imi nacaá. 22 Dios ã tʉ́i ʉbʉchah, bitadih teo wʉ̃hnitboó jwĩ maáíh jʉmna, watnit dée pah ĩ jʉmna caá. Bitadih teo wʉ̃hcannitboó Jesucristodih teo wʉ̃hnit caá. 23 Jesúíhwã ñi jʉmat pínah niijná, yeéb ñi yéejat jíib ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ. Pánih ã́ihwã jʉmna, ã weñat pínahdihjeh yeebdíh chãjat caá náahap. Yeebdíh bita Jesúsdih ĩ cádahat tʉ́ʉtʉchah, queétdih ñi joyáh bojoó. 24 Pánihna, wã ʉ́ʉdwã panihnitá, Jesúsdih jwíih jepahnit, yeéb nihat ded pah ñi jʉmatji biíc yoobó ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmʉchah, Dios yeebdíh wẽi ennit, ã teo wáacbipna caá.

25 Bʉʉ, áa wihcannitdih ñi ʉʉ́bh joyátdih wã jepahbipna caá. Ded pah queét ĩ chãjat pínahdih Dios ã wʉtcan caá. Obohjeéhtih, weém wã jenah joyátdihjeh wã naóhbipna caá. Dios weemdíh ã jĩ́gah en teo wáacachah, wã jenah joyátdih ñi tʉ́i joyóchah, ã tʉ́imi nacaá. 26 Nin pah wã jenah joiná caá: Bʉʉ yeó jáapna Jesúíhwã tʉbit yeejép ĩ yapna caá. Ñi áa jʉmʉchah, chah ã bʉobipna caá. Pánihna, áa wihcannit jʉmna, áa wihcanjeh jʉmat caá náahap. 27 Obohjeéhtih, áa jʉmnitboó ñi áadih yohcat caá náahap. Áa wihcannitboó ñi áa pínahdih bidcat caá náahap. 28 Páant wã niijíchah yʉhna, ñi áa pínahdih bid jʉinít, téihya chéonit, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, nin yeó jáapnadih áa jʉmnitboodíh chah ã bʉobipna caá. Ñi áa wihcah, nʉmp yeebdíh ã bʉobipna caá.

29 Páant niijnít, wã ʉ́ʉdwã panihnitá, nin pah wã naóhna caá: Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Pánihna, ded pah ã weñat pínahdih bʉ́dí jenah joyát caá náahap. Ñi weha mána yaádh ĩ weñat pínahdih ñi jenah joyát chah, Jesús ã weñat pínahdih jenah joyát caá náahap. 30 Jwĩ jĩ́gahat, jwĩ weñat, dedé pínah nihcan caá. Bií déedih jíib chãjna yʉhna, bíbohcannit pah ñi jʉmʉʉ́. 31 Pánihna, Jesús ã wʉtatdih tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, nin baácboó jʉmnidih bʉ́dí wẽi jenah joicát caá náahap. Ded pah Jesús ã wʉtatboodíh jwiítdih tʉ́i jenah joyát caá náahap.

32 Bií déedih jenah joicánjeh, Dios ã weñat pínahdih ñi tʉ́i jenah joyátdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. Áa wihcanniboó jwĩ Maáh ã weñat pínahdihjeh ded pah ã chãjat pínahdih ã tʉ́i jenah joiná caá. 33 Obohjeéhtih, áa jʉmniboó ãjeéh bóli mi tʉ́i weñat pínah niijná, bií déedihjeh ãpĩ́ jenah joiná caá. 34 Pánihna, Dioíh pínahdih ã jenah joicán caá. Yaádhdihbʉt biíc yoobó ã jʉmna caá. Caánt mi áa wihcan, jwĩ Maáh ã weñat pínahdihjeh ded pah mi chãjat pínahdih mi tʉ́i jenah joiná caá. Dioíh wili mi jʉmna caá. Obohjeéhtih, áa jʉmna, newé ã weñat pínahdihjeh mi jenah joiná caá.

35 Pánih naóhna, tʉ́i wẽinit ñi jʉmat pínahdih yeebdíh wã náah yacna caá. Diosdihjeh tʉ́i oinit, ã weñat pínahdih jenah joinít, bií déedih jenah joicánjeh, ñi tʉ́i jʉmat pínahdih caá wã náah yacap.

36 Bʉʉ, biíh naáwát yeéb japatadih jwʉh wã naóhbipna caá. Ñi náahnit yaádh ĩ behechah enna, “Caántdih ʉbnit, jwiít chénat pah jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, niíj jenah joinít, ñi ʉbʉʉ́. Páant ñi ʉbʉchah, yéejat nihcan niít. 37 Obohjeéhtih, biíhboó “Áa wihcanni wã jʉmʉchah, chah ã tʉ́ibipna caá”, ã niíj jenah joí dée caá. Páant caanjéh niíj jenah joiná, bita caandíh ĩ wʉtcah, ã jenah joyát pah chãjna, caanbʉ́t ã tʉ́i chãjna caá. 38 Pánihna, ded ã áa pínahdih ʉbnit, ã tʉ́i chãjna caá. Obohjeéhtih, ded caántdih ʉbcan, chah ã tʉ́i chãjna caá.

39 Dedh áa jʉmnih, mi áa ã wʉncah, caandíh cádahcat caá náahap. Obohjeéhtih, mijeéh bóo ã wʉnʉchah, chéwat déedih ã watachah, ded biíh áa wihcannidih náahna, mi jwʉ́ʉb áa jʉmʉchah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, Jesúíhdihjeh mi ñíwi naáh. 40 Weémboó nin pah wã niíj jenah joiná caá: “Mi jwʉ́ʉb áa jʉmcan, chah mi wẽibipna caá. Tʉ́ini Espíritu caá weemdíh páant ã niíj jenah joyát tʉ́ʉtʉp be”, wã niíj jenah joiná caá.

8

Pãpnidih ĩ wʉ̃hni déep

1 Bʉʉ, biíh ñi ʉʉ́bh joí daacátjidih wã jepahbipna caá. Nin pah ñit niíj ʉʉ́bh joyóp tajĩ: “¿Pãpnidih ĩ wʉ̃hni déepdih jwiít Jesúíhwã jwĩ jeéméchah, ã tʉ́imi niít? ‘Ĩ pãpni cã́acwã ĩ chãjnijeh caá. Dedé wẽpat wihcan caá’, jwĩ niíj jéihna caá”, ñit niíj daacáp tajĩ. Páant niijnít, “Jwiít chah jéihnit caá”, niíj jenah joinít pah ñit daacáp tajĩ. Páant ñi niíj jenah joyát bitadih teo wáacat pínah nihcan caá. Bitadih oinit, queétdih tʉ́inijeh naáwát caá náahap. 2 Ded “Weémboó nihatdih tʉ́i jéih beedáni caá”, niíj jenah joiná yʉhna, yoobópdih ã jéihcan caá. 3 Obohjeéhtih, ded Diosboodíh jéihni, caandíh oina, bitadih ã teo wáacbipna caá. Páant ã oyochah, Dios caandíhbʉt jéihnit, “Caán wĩ́ih caá. Wã oini caá”, ã niijná caá.

4 “¿Pãpnidih ĩ wʉ̃hni déepdih jwĩ jeéméchah, ã tʉ́imi niít?” ñi niíj daacátjidih bʉʉ jwʉh wã jepahbipna caá. “Pãpni báadhni nihcan caá. Dios biícjeh caá báadhni”, jwĩ niíj jéihna caá. 5 Bitaboó dawádih “Nin wẽpni, jwiítdih teo wáacni caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. Biquína widhdih, cʉ́iwãdih, yeodíhbʉt páant ĩpĩ́ niíj jenah joiná caá. Bita jeé doóbhnadih, máa nahnadih, nʉñʉ́pwãdihbʉt páant ĩpĩ́ niíj jenah joiná caá. “Nin jwiítdih wẽp teo wáacni caá”, ĩ niijní, dawá ã jʉmna yʉh caá. 6 Obohjeéhtih, jwiítboó nin pah jwĩ niíj jéihna caá: “Dios biícjeh, caánboó jwĩ íip caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Caán nihatdih ãt chãjap tajĩ. Jwiít cã́acwãdihbʉt ãt chãjap tajĩ, ã́ihwã jʉmna, caandíh jwĩ weñat pínah niijná. Jwĩ Maáh Jesucristo biícjeh caá. Caandíh Dios nihatdih chãjat tʉ́ʉtnit, jwiítdihbʉt ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp tajĩ, Diosdih jwĩ weñat pínah niijná.*

7 Obohjeéhtih, “Pãpni báadhcan caá”, jwĩ niíj jéihyechah yʉhna, bitaboó, Jesúíhwã jʉmna yʉhna, páant ĩ niíj jéih jwʉhcan caá. Jesúsdih ĩ jepahat pínah jã́tih, pãpnidih “Jwiítdih wẽp teo wáacni caá”, niíj jenah joinít, caandíh wẽina, ĩ wʉ̃hni déepdih ĩpĩ́ jeémép tajĩ. Pánihna, bʉʉbʉt Jesúíhwã jʉmna yʉhna, pãpnidih wʉ̃hni déepdih jeémpnit, pãpnidih ĩ jenah joiná caá. Obohjeéhtih, yoobópdih ĩ tʉ́i beh joi jwʉ́hcan caá. Páant niíj jenah joinít, “Páant wã jeéméchah, yéejat jíib weemdíh ã jʉmbipna caá”, ĩ niíj jenah joiná yʉh caá. 8 Obohjeéhtih dedédih jwĩ jeéméchah, jwĩ jeémpcahbʉt, Diosboó biíc yoobó jwiítdih ã enna caá. 9 Caán déepdih jwĩ jeéméchah, ã tʉ́yʉchah yʉhna, bita Jesúsdih jáap jéihnitdih jwĩta yéeja tagaá. 10 Pãpnidih ĩ weñat pebhna waadnít, caandíh ĩ wʉ̃hni déepdih bitajeéh jwĩ jeéméchah ennit, “Caánboó Jesúsdih tʉ́i jéihni páant ã jeéméchah, weemdíhbʉt ã tʉ́ina nacaá”, ã niíj jenah joibípna caá. Obohjeéhtih, “Pãpni ã wẽpna caá”, páantjeh niíj jenah joinít, jwʉ́ʉb jeémpna, ã tʉ́i chãjcan caá. 11 “Weém tʉ́i jéihni caá”, niíj jenah joinít, jwĩ jeéméchah, ã tʉ́ina yʉh caá. Obohjeéhtih, tʉ́i jéihnit jwĩ jʉmatdih jwĩ jʉ́ʉtat jíib, bita Jesúíhwã jwĩ ʉ́ʉdwã panihnit, jáap jéihnitdih jwĩ yéejabipna caá. Jesús queétdih ã wʉn wʉ̃hʉchah yʉhna, bʉʉdnít ĩ jʉmbipna caá. 12 Jwĩ ʉ́ʉdwã panihnitdih páant yéejanit, Jesucristodih caá jwĩ yéejanap.* 13 Pánihna, weémboó wã ʉ́ʉdwã panihnitdih oinit, queétdih yéejacat tʉ́ʉt niijná, pãpnidih wẽinit ĩ wʉ̃hni déepdih wã jeémpcan niít.

9

Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit ded pah ĩ jʉmat

1 Jesús ã bohénitji biíc yoobó weembʉ́t Jesúsdih wã enep jĩ. Páant caandíh wã enechah, weemdíhbʉt ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, ded pah wã chãjíhichah, Jesúsboó ã wʉtʉchah, ã tʉ́ina caá. Weém caandíh teo wʉ̃hni yeebdíh ã́ih doonádih wã naáwáchah joinít, ñi jepahap jĩ.* 2 Ã́ih doonádih jepahnit jʉmna, bitaboó “Pablo Jesús ã naáwát tʉ́ʉtni nihcan caá”, ĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, yeébboó weemdíh ã wahatjidih ñi jéihna caá. Wã bohénachah joinít, jepahna, “Jesús ã wẽpatjĩh jwiítdih ã bohénap jĩ”, ñi niíj jéihna caá.

3 Bitaboó nin pah ĩpĩ́ niijná caá: “Caánboó Jesús ã naáwát tʉ́ʉtni nihcan caá”, ĩ niijíchah yʉhna, queétdih bohéna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmátjidih wãpĩ́ naóhna caá. 4 Cã́acwãdih jwĩ bohénachah, jeémátdih babhbatdihbʉt queétboó jwiítdih wʉ̃hat caá náahap. 5 Jesús ʉ́ʉdwã, Pedrobʉt, nihat bita Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitbʉt ĩ weha mána yaádh biícdih ĩ bohé jibichah, ded pah ĩ náahatdih ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. Jwiítbʉt áa jʉmna nihna, queét yaádhdihbʉt jwĩ nʉmah jibichah, jwĩ náahatdih yeebdíh wʉ̃hat ãta náahcan tagaá. 6 Nihat bohé jibnitdih ĩ bohénitboó dedé ĩ náahatdih ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. Pánihna, weém Bernabéjĩh jwĩ bohénachah, biíh tewatdih jwĩ teocat pínah niijná, jwiít chénat pahdih jwĩ náahatdih yeebdíh wʉ̃hat caá náahap. 7 Soldadowã queétjeh ĩ náahatdih ĩpĩ́ jíib chãjcan caá. Ĩ maátaboó queétdih ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. Iguíh momnitboó ĩ́ih iguíh quehechah, ĩpĩ́ jeémpna caá. Nihat ovejawãdih en daonítboó ĩ́ih ovejawãdih ĩpĩ́ mao jeémpna caá. 8-9 Páant wã niiját jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyátjeh nihcan caá. Moisésji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Momo jiwi trigo tíibnadih ã caóh chʉñʉchah, ã́ih jacdih ñi chéoca bojoó, tíibnadih jeémíhna, ã jeémát pínah niijná”, ãt niíj daacáp tajĩ.* ¿Páant ã niíj daacát tʉ́ʉtna, momo jiwidihjeh niít Dios ãt jenah joijíp?* 10 Nihcan caá. Jwiít bohé jibnitboodíh ãt jenah joyóp tajĩ, cã́acwãdih jwĩ bohénachah, jwiítdih ĩ tʉ́i en dawát pínah niijná. Wápchidih teonit, jeémátdih ĩpĩ́ bidna caá. 11 Jwiítbʉt momnit dée, yeebdíh Jesúíh doonádih jwĩ tʉ́i bohénap jĩ. Páant jwĩ chãjachah, jwĩ náahatdih yeebdíh wʉ̃hat ãt náahap ta yʉh jĩ.* 12 Pánihna, bita bohénitdih ñipĩ́ wʉ̃hat pah, jwiítdihbʉt wʉ̃hat caá náahap.

Obohjeéhtih, páant wʉ̃hat yeebdíh ã náahachah yʉhna, ñi wʉ̃hcah ennit, jwiítboó jwĩ ʉʉ́bh tac bʉʉgácap jĩ. Pánih ʉʉ́bhcanjeh, bʉ́dí jwĩpĩ́ tewep jĩ. Jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, nin pah ñita niíj jenah joi tágaá: “Pablowã bií déedih náahnitjeh, ĩ bohéna caá”, niíj jenah joinít, jwĩ bohénachah, ñita joííhcan tagaá. Pánihna, yeebdíh bohéna, ded pah jwĩ náahatdih jwĩpĩ́ ʉʉ́bhcap jĩ. 13 Obohjeéhtih, nindih ñi tʉ́i náhninaá: Dioíh mʉʉná jʉibínit, jwiít judíowã sacerdotewãdih nʉñʉ́pwãdih jwĩpĩ́ wʉ̃hna caá, Diosdih ĩ cáo wʉ̃hat pínah niijná. Dios queét sacerdotewãdih, bita caánboó teonitdihbʉt ĩ cáo jʉdhni déepdih ãt jeémát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* 14 Pánihna, biíc yoobó jwĩ Maáh Jesucristo jwiít ã́ih doonádih naóhnitdih jwĩ bohénitdih ãt en dawát tʉ́ʉtʉp tajĩ.* 15 Páant ã wʉtʉchah yʉhna, weémboó yeebdíh wãpĩ́ ʉʉ́bhcap jĩ. Bʉʉbʉt páant niíj daácna yʉhna, “Weemdíh ñi teo wáacá”, niijná wã chãjcan caá. Weém nʉʉgʉ́p wʉnna yʉhna, wãta ʉʉ́bhcan tagaá. Wã ʉʉ́bʉ́chah joinít, ñi wʉ̃hʉchah, “Weém jíib wihcanni Jesúíh tʉ́ini doonádih wãpĩ́ bohéna caá”, wãta jéih niijcán tagaá.

16 “Jesúíh tʉ́ini doonádih wã bohéát jíib, Dios ã enechah, weém chah tʉ́ini caá”, wãpĩ́ niíj jenah joicán caá. Obohjeéhtih, Dios weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtatdih chãjcan, tʉbit wãta jĩ́gah tagaá.* 17 Wã náahat pahjeh ã́ih doonádih wã bohéna, wã bohénitboó weemdíh ĩ jíib chãjat pínahdih wãta bid tagaá. Obohjeéhtih, wã bohéíhichah, wã bohéíhcah yʉhna, biíc yoobó ã́ih doonádih weemdíh bohéát caá náahap. Ã wʉtʉchah joinít, ã́ih tʉ́ini doonádih wãpĩ́ bohéna caá. Pánih jepahnit, weemdíh ã wʉ̃hni tewatjeh ã jʉmʉchah, wã bohéát jíib wãpĩ́ bidcan caá. 18 Pánihna, jíib bidcanjeh bohéna, bʉ́dí wã wẽina caá. Yeebdíh bohénitdih en dawát ã náahachah yʉhna, weémboó wãpĩ́ ʉʉ́bhcan caá.

19 Páant wã bohénachah, cã́acwã jíib wʉ̃hcan, weemdíh ĩ jéih wʉtcan caá. Bita ĩ weñat pínahdih chãjcan, Dios ded pah ã bohéát tʉ́ʉtat pahjeh wãpĩ́ bohéna caá. Obohjeéhtih, pánih chãjna yʉhna, bita ded pah ĩ jʉmatdih ennit, biíc yoobó wãpĩ́ jʉmna caá, weemdíh wẽi ennit, tʉ́ini doonádih wã naáwáchah joinít, ĩ jepahat pínah niijná. 20 Pánih chãjna, wã ʉ́ʉdwã panihnitá, bita judíowãdih Jesúíh doonádih bohénit, ded pah ĩ chãjat biíc yoobó weembʉ́t wãpĩ́ chãjna caá, wã naáwáchah wẽi joinít, Jesúsdih ĩ jepahat pínah niijná. “Nihat jwiít judíowã jwĩ nʉowã ĩ wʉtatdih wã jepahcah yʉhna, Dios weemdíh ã tʉ́i enna caá”, wã niíj jéihna yʉhna, queétdih bohénit, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatdih wãpĩ́ jepahna caá. 21 Bita judíowã nihcannit Moisés ã wʉtatjidih jéihcannitdih bohéna, ded pah ĩ jʉmat pah biíc yoobó wãpĩ́ jʉmna caá, wã bohénachah wẽi joinít, ĩ jepahat pínah niijná. Pánih jʉmna yʉhna, Dios ã wʉtatdih wãpĩ́ yap yohcan caá. Ded pah Jesucristo weemdíh ã wʉtʉchah, caandíhbʉt wãpĩ́ jepahna caá. 22 Jáap jéihnitboodíh bohéna, “Weém Jesúsdih chah jéihni caá”, wãpĩ́ niijcán caá. Queétboó tʉ́i beh joi jwʉ́hcan, “Nin pah chãjnit, wãta yéej chãj tagaá”, niíj jenah joinít, ĩ chãjcatdih weembʉ́t wãpĩ́ chãjcan caá, queétdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná. Pánihna, nihat ĩ jʉmat biíc yoobó wãpĩ́ jʉmna caá, wã bohéátdih ĩ tʉ́i jepahachah, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná. 23 Jesúíh tʉ́ini doonádih nihat cã́acwã ĩ joyát pínah niijná, páant wãpĩ́ chãjna caá. Pánih chãjna, queét ĩ jepahachah, Dios pebhboó jʉmna, jwiít biícdih jwĩ tʉ́i wẽibipna caá.

24 Dios pebhboó jʉibínit, chah tʉ́ini ã wʉ̃hat pínahdih bidnit, nin baácboó jʉm jwʉhna, ded pah ã wʉtatdih ñi tʉ́i jepahaá. Nin pah ã jʉmna caá: Cã́acwã ñáonit, nihat ĩ ñáwachah yʉhna, chah wẽpép ñáonidihjeh wẽinit, tʉ́inidih ĩpĩ́ wʉ̃hna caá. Pánihna, chah wẽpép ñáoni dée jwiítbʉt Dios ã wʉtatdih tʉ́i chãjnit, ã pebhboó jwĩ jʉibínachah, jwiítdih wẽinit, tʉ́inidih ã wʉ̃hbipna caá. Pánih wẽpép ñáoni dée, Dios ã weñat pínahdih tʉ́i chãjat caá náahap. 25 Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Ñáonitboó ĩ́ih bácahdih ĩpĩ́ wẽpana caá. Pánih wẽpana, ĩ́ih bácahdih yéejaat pínahdih ĩpĩ́ chãjcan caá. Cã́acwã queétdih wẽinit, nʉ́ojĩh péeb waoni jʉ́dʉdih ĩ wʉ̃hatdih ĩpĩ́ bidna caá. Obohjeéhtih, pánih wʉ̃hni jʉ́dʉ waícanjeh ãpĩ́ wʉnah bejna caá. Pánihat dée jwiítboó jwĩ́ih caolihdih yéejaíhcan, Diosdih ʉʉ́bhnit, ã naáwátdihbʉt jwĩpĩ́ jenah joiná caá. Pánih chãjnit, ã pebhboó jwĩ jʉibínachah, tʉ́inidih jwiítdih ã wʉ̃hbipna caá. Caán ã wʉ̃hni pínahboó ã bʉʉdcán niít. 26 Weémboó yoobópdihjeh ñáoni dée, Dios ã weñat pínahdihjeh chãjat tʉ́ʉt niijná, caandíh wãpĩ́ tʉ́i jenah joiná caá. Míic mao tíohnit yoobópdih ĩ mao chʉ̃ʉ́át pah, weembʉ́t Jesús ã wʉtatdih tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, Diosdih wã tʉ́i jenah joiná caá. 27 Ñáonit, míic mao tíohnit ĩ́ih bácahdih yéejacat tʉ́ʉt niijná, ĩ náahatdihjeh ĩpĩ́ chãjcan caá. Páant ĩ chãjat pah, weembʉ́t wĩ́ih caolihdih yéejacat tʉ́ʉt niijná, wã náahatdih chãjcan, Dios ã weñat pínahdihjeh wãpĩ́ chãjna caá. Pánih chãjnit, Dios pebhboó wã jʉibínachah, “Bitadih ma bohénachah yʉhna, dedé jíib wʉ̃hat pínah meemdíh ã wihcan caá”, weemdíh ã niijcán niít.

10

Egipto baácmant jʉ̃óhnit ded pah ĩ yapatji

1-2 Dios pebhboó jʉibínit, jwiítdih wẽinit, tʉ́inidih ã wʉ̃hat pínahdih jwiít nihat jwĩ bidna caá. Pánih bidnit, jwiít judíowã jwĩ nʉowã Egipto baácmant jʉ̃óhna, ded pah ĩ yapatjidih jwiítdih tʉ́i náhniat caá náahap. Queét nihat Moisésjeéh ĩ bejechah, Diosboó queétdih wapna, mah põh panihnijĩh ãt waáwáp wʉt jĩ.* Mʉj Mac Dʉʉnidih jõpanit, queét nihat Moisésjeéh Dios ãt chʉ́ʉh bejat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* Pánih jʉmna, Moisésdih ĩt tʉ́i péenap wʉt jĩ. 3 Tʉ́tchi wihcapboó jʉmnit, Dios ã wʉ̃hni jeémátdih nihat ĩpĩ́ jeémép wʉt jĩ.* 4 Mʉj wihcah, mah ã bac jʉ̃ʉ́wát pínah niijná, Dios Moisésdih bʉ́dí jee dáhdih ãt mawat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã chãjachah, ã wʉ̃hni mahdih queét nihat ĩt babhbap wʉt jĩ. Jee dáhmant ĩ babhni mah ã bac jʉ̃ʉ́wát dée, Jesucristobʉt Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Ĩ jéih encah yʉhna, Jesús ĩjeéh ã jib bejechah, ã wʉ̃hni Tʉ́ini Espíritu queétdih ãt teo wáacap wʉt jĩ.* 5 Obohjeéhtih, queétdih Dios bʉ́dí ã teo wáacachah yʉhna, biquínajeh caandíh ĩt jepahap wʉt jĩ. Bita dawá caandíh jepahcannitdih wẽi encan, Dios queétdih ãt peéh chãjap wʉt jĩ. Pánihna, nihat Egipto baácmant jʉ̃óhnit, tʉ́tchi wihcapboó jib bejna, páantjeh ĩt wʉn beedép wʉt jĩ.*

6 Páant queét nihat ĩ yapatdih náhnina, biíc yoobó yeejép ĩ chãjat pah jwĩ chãjca boj jĩíh.* 7 Dios ã daacát tʉ́ʉtni tólih, Éxodo ĩ niijnídih, nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ: “Queét cã́acwã ĩ pãpnidih wẽinit, biícdih wẽi jeémp babh máihna ĩt chãjap wʉt jĩ”, ãt niijíp tajĩ.* Páant ĩ yéej chãjat pah, jwiítdih chãjcat caá náahap. 8 Biíh láa biquína yaádh metnit, ií náah ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant ĩ ií náah chãjat peéh biíc yeó jáapdihjeh veintitrés mil queétdih Dios ãt mawap wʉt jĩ.* Páant ĩ chãjat pah, jwiítdih chãjcat caá náahap. 9 Biíh láa, biquína nin pah Moisésdih ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ: “¿Dépanih tibeé jwiítdih Egipto baácmant ma ʉb jʉ̃óh? Nin tʉ́tchi wihcapboó jwĩ yabh jibna caá. Dios jwiítdih ã tʉ́i en daocán caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, Diosdih tac bʉʉgána, caandíh ĩt íijanap wʉt jĩ. Páant ĩ yéejat peéh, Dios maiwãdih ãt wahap wʉt jĩ, queétdih ĩ chãác mawat pínah niijná.* Páant ĩ yapatdih jenah joinít, ĩ chãjat pah jwiítdih chãjcat caá náahap. 10 Biíh láa, biquína nin pah ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Dépanih tigaá Dios Moiséswãdihjeh jwĩ maáta ãt chãj? Jwiít nihat biíc yoobó tʉ́init jwĩ jʉmna caá”, míic niijnít, Diosdih ĩt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Páant ĩ jʉ̃ihñat peéh mawat pínah niijná, Dios ã́ih ángeldih ãt wahap wʉt jĩ.* Páant ĩ chãjat pah, jwiítdih chãjcat caá náahap.

11 Páant queét ĩ yapatji jwiít péeni yeó jáapna jʉmnitdih ã jéihyana caá. Ĩ yapatjidih Moisés ã daacátjidih ennit, tʉ́i jenah joinít, biíc yoobó jwiítdih chãjcat caá náahap. 12 “Weémboó Jesúsdih wã chah tʉ́i jenah joiná caá. Dedé yéej chãjat jenah joyát weemdíh ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, wã tʉ́i jéih yap yohna caá”, niíj jenah joiná, ñi tʉ́i chãja chaáh. Páant niíj jenah joiná yʉhna, jon jã́tih moón ĩ chãjat pah, ñi jwʉ́ʉb yéej chãjmi nacaá. 13 Jwiít nihat biquí láana yeejép chãjat jwĩ jenah joiná caá. Páant jwĩ yéej chãjíhichah yʉhna, jwĩ yéej chãjcat pínah niijná, Dios jwiítdih ãpĩ́ teo wáacna caá. Pánih teo wáacna, namá déedih jwiítdih ãpĩ́ jʉ́ʉtna caá, jwĩ yap yohat pínah niijná. Pánihna, ded pah jwĩ bʉʉjácatdih jéihnit, chah yeejépdih jãhnit, jwiítdih ãpĩ́ teo wáacna caá.

Pãpnidih wẽicat

14 Wã chéenwã, nindih ñi tʉ́i joyoó: Bita “Jwĩ́ih dios, jwiítdih teo wáacni caá”, ĩ niíj pãpnidih ĩ weñepboó bejcanjeh, queét ĩ chãjat biíc yoobó yeebbʉ́t ñi chãjca bojoó. 15 Yeéb tʉ́i jéihnit jʉmna, ded pah ñi chãjat pínahdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, nin wã naáwátdih yeebjéh ñi tʉ́i jenah joyoó: 16 Míic wáac jʉinít, Jesúíh meép panihni iguíh macdih babhnit, ã́ih bácah panihni pandihbʉt biícdih jwĩ jeémátdih bainí yeebdíh wã naóhbipna caá. Pánih babh, jeémpna, ã wʉn wʉ̃hatdih jenah joinít, “Tʉ́ina caá”, jwĩpĩ́ niijná caá. “Jwiítdih wʉn wʉ̃hna, jwiít ãjeéh tʉ́i biícdih jwĩ jʉmʉchah, ã wẽpat jwiítdihbʉt ã wʉ̃hna caá”, jwĩ niíj jéihna caá.* 17 “Jwĩ jeémpni pan biíc dahjeh ã jʉmat pah, jwiít nihat biícdih biíc bácah dée jwĩ jʉmna caá”, niíj jéihnit, caán pan dahdih biícdih jwĩpĩ́ jeémpna caá.

18 Jwiít judíowã ded pah jwĩ chãjatdih ñi jenah joyoó: Dioíh mʉʉná bejnit, nʉñʉ́pdih mao cáo wʉ̃hnit, Diosdih jwĩpĩ́ wẽina caá. Caandíh jwĩ wʉ̃hat tʉ́ttimah, caán déepdih jeémpna, Diosjĩh biícwã jwĩ jʉmna caá. Bitabʉt pãpnidih ĩ wʉ̃hnijidih jeémpna, queétbʉt caanjĩ́h biícwã ĩ jʉmna caá.* 19 Páant niijnít, “Jwĩ́ih dios caá”, niíj pãpni, caandíh ĩ wʉ̃hnibʉt “Dedé wẽpat ã jʉmna caá”, wã niijcán caá. 20 Obohjeéhtih, dedé wẽpat ã wihcah yʉhna, bita caandíh jeémátdih wʉ̃hna, Diosdih jenah joicánjeh, nemépwãboodíhjeh jenah joinít, ĩ wʉ̃hna caá. Pánih wʉ̃h péanit, jwʉ́ʉb jeémpna, nemépwã biícdih ĩ jʉmna caá. Yeébboodíh nemépwã biícdih ñi jʉmatdih wã náah yaccan caá.* 21 Nemépwã biícdih jʉmna, Dios biícdih ñi jéih jʉmcan caá. Dios biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, nemépwã biícdih jʉmcat caá náahap. Pánihna, nemépwãdih ĩ wʉ̃hni jeémátdih ñi jeémpca bojoó. Caandíh wʉ̃hni babhbatdihbʉt ñi babhca bojoó. Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatdih jenah joinít, caán biícdih jʉmat tʉ́ʉt niijná, ã́ih meép panihni iguíh macdih babhna, ã́ih bácah panihni pan dahdih jeémát caá náahap.* 22 Pãpnidih wʉ̃hniji jeémátdih, Jesús ã wʉnatdih jenah joiní jeémátdihbʉt jeémpna, jwĩ Maáhdih ñi íijana caá. ¿Yeébboó Diosdih chah wẽpnit niít ñi jʉmʉp? ¿Ñi yéejat ã peéh chãjatdih ñi jéih jweimí naniít? Nihcan caá. Pánihna, ã íijatdih ʉ́ʉmnit, nemépwãdih ĩ wʉ̃hnijidih ñi jeémp, babhca bojoó.*

Bitadih oinit, teo wáacat

23 Biquína yeéb nin pah ñi niíj jenah joiná caá: “Jesucristodih jepahni jʉmna, ‘Ma chãjca bojoó’, niiját weemdíh ã wihcan caá. Weemdíh yéej chãjatjeh ã náahcan caá”, ñi niíj jenah joiná caá. Obohjeéhtih, biíh jwĩ chãjachah, tʉ́ini jʉmna yʉhna, jwiítdihjeh, bitadihbʉt ã teo wáaccan caá.* 24 Pánihna, jwĩ weñat pínahdihjeh chãjcan, bitadih jwĩ teo wáacat pínahdih chãjat caá náahap.

25 Déepdih jíib chãjatboó jíib chãjadih bejna, “¿Pãpnidih ĩ wʉ̃hni niít? ¿Wã jeéméchah, ã tʉ́imi niít?” niíj ʉʉ́bh joicánjeh, jíib chãjnit, ñi jeémé. 26 Jwĩ íip Dios nihatdih ã chãjni, nihat ã́ih caá. Dedé jwĩ jeémát pínahdihbʉt chãjnit, jwiítdih ã wʉ̃hna caá. Pánihna, ã wʉ̃hnidih jwĩ jeéméchah, ã tʉ́ina caá.*

27 Jesúsdih jéihcanni yeebdíh ã nʉmah jeéméchah, bejnit, dedé ã wʉ̃hʉchah, “¿Nin pãpnidih ĩ wʉ̃hni niít?” niíj ʉʉ́bh joicánjeh, ñi jeémé. 28 Obohjeéhtih, Jesúsdih jáap jéihnibʉt jʉmna, “Nin déep pãpnidih ĩ wʉ̃hni caá”, yeebdíh ã niijíchah joinít, caandíh ñi jeémpca bojoó. 29 “Wã jeéméchah, ã tʉ́ina caá”, niíj jéihna yʉhna, jeémpnit, jwĩ Maáhdih jáap jéihniboodíh yeéb ñita yéeja tagaá. Obohjeéhtih, “Ñi jeémpca bojoó”, wã niijíchah joinít, nin pah weemdíh ñita niíj ʉʉ́bh joi tágaá. “Caandíh wã jeéméchah ã tʉ́yatdih jéihna yʉhna, ¿Dépanihna jáap jéihni ã jenah joyát pah weemdíh chãjat náah?* 30 Dedédih jeémpnit, ‘Ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá’, wãpĩ́ niijná caá. Páant wã niijíchah yʉhna, ¿Dépanihna, ‘Caandíh jeémpnit, ma yéej chãjna caá’, weemdíh ma niíj?” ñita niij tágaá. 31 Páant niíj naóhna, nin pah niijná caá wã chãjap: Jwiít Jesúíhwãdih tʉ́i chãjat caá náahap, bita jwiítdih ennit, queétbʉt Diosdih ĩ weñat pínah niijná. Pánihna, jeémp, babh, dedédih chãjna, bita Diosdih ĩ wẽi naáwát pínah niijná, tʉ́i chãjat caá náahap. 32 Judíowã, judíowã nihcannit, Jesúíhwãdihbʉt yeejép ñi chãj jʉ́ʉtca bojoó. 33 Weémboó dedé wã chãjíhna, nihat cã́acwã ĩ tʉ́i jʉmatdih jenah joinít, wãpĩ́ chãjna caá. Pánihna, Jesúsdih ĩ jepahachah, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbat pínahdih bʉ́dí náah yacna, wã tʉ́i jʉmat pínahdih jenah joicánjeh, bita ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih wãpĩ́ jenah joiná caá.

11

1 Weém Jesucristo ded pah ã chãjatjidih jenah joinít, biíc yoobó wãpĩ́ chãjna caá. Páant wã chãjat pah, yeebbʉ́t ded pah wã chãjatdih ennit, biíc yoobó ñi chãjaá.*

Míic wáacnit, ded pah ĩ chãjat pínah

2 Ded pah wã chãjatjidih náhninit, yeéb biíc yoobó ñi tʉ́i chãjna caá. Jesúíh doonádih jwĩ bohénachah joinít, páantjeh ñi tʉ́i jepahna caá. Páant ñi chãjachah, yeebdíh wã wẽina caá.* 3 Bʉʉ biíhdih wã naóhbipna caá, yeéb Jesúíhwã míic wáacnit, ded pah ñi chãjatdih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná. Nindih ñi náhninaá: Jwĩ íip Dios Jesucristo ã maáh caá. Jesús neoná ĩ maáh caá. Neoná ĩ weha mána yaádh ĩ maáh caá. 4 Ñíih baácdih moón biíhdih jepahat jʉ́ʉtna, ñíih waojíh yégueh chóojĩh ñipĩ́ cáagna caá. Pánihna, Jesúíh neonáboó ʉʉ́bhnit, Dios naáwátdih naóh yapanitbʉt jih cáagna, “Biíh caá wã maáh. Jesús nihcan caá”, niiját jʉ́ʉtat dée chãjnit, jwĩ Maáh Jesucristodih yeejép ĩ chãjna caá. 5 Yaádhboó ʉʉ́bhna, Dios naáwátdih naóh yapanit, jih cáagcan, “Wãjeéh bóodih wã jepahcan niít”, niiját jʉ́ʉtat dée chãjnit, ĩ weha mánadih yeejép ĩ chãjna caá. Mi áa nihcannijeéh yeejép chãjnih wili, nihat miíh waó yoóc boj yohnih dée mi jʉmna caá. 6 Yaádhboó ĩ́ih waojíh yégueh chóojĩh cáaguíhcan, waó yoóc boj beedánih ĩ jʉmʉ naáh. Obohjeéhtih, boj beedáátdih tíicnit, ĩ jih cáaga naáh. 7 Diosdih ʉʉ́bhna, neonáboó Dios ã nihat panihni jʉmna, ĩ́ih wao dáhjih cáagcat caá náahap. Páant ĩ cáagcan, “Diosjeh caá wã maáh. Caánboó chah tʉ́ini caá”, ĩ niiját jʉ́ʉtna caá. Yaádhboó cáagnit, “Wãjeéh bóo tʉ́ini caá. Caandíh wã wẽi jepahna caá”, ĩ niiját jʉ́ʉtna caá.* 8 Dios cã́acwãdih jwíih chãjna, newédih ãt jwíih chãjap wʉt jĩ. Tʉ́ttimah ã́ih páwájĩh yaddih ãt chãjap wʉt jĩ. 9 Newédih chãjnit, yaddih teo wáacni pínah nihcan wʉt jĩ. Obohjeéhtih, yadboodíh newédih teo wáacnih pínah ãt chãjap wʉt jĩ. Páant tigaá neoná maáh panihnit ĩ jʉmna caá.* 10 Yaádhdih wao dáh jih cáagat caá náahap, ĩ weha mánadih ĩ jepahat jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, Dioíh ángelwã ĩ wẽi enat pínah bʉt niijná. 11 Obohjeéhtih, neoná ĩ weha mána yaádh ĩ maáh ĩ jʉmʉchah yʉhna, Jesúíhwã jʉmna, Dios queét chénat pahdih biíc yoobó ã enna caá. Pánihna, queétdih míic teo wáacat caá náahap. 12 Dios newédih jwíih chãjna, ã́ih páwájĩh yaddih ãt chãjap wʉt jĩ. Bʉʉ yaádh caá neoná pínahdih ĩ weh jʉmna caá. Obohjeéhtih, Dios caá nihatdih ã chãjap.

13 Míic wáacnit, ded pah ñi jʉmat pínahdih tʉ́i jéihyat tʉ́ʉt niijná, yeebjéh ñi jenah joyoó. Ñíih tʉ́tchinadih moón bitadih ĩ jepahat jʉ́ʉtíhna, ĩ́ih waojíh yégueh chóojĩh ĩpĩ́ cáagna caá. Pánihna, yaádhboó Diosdih ʉʉ́bhnit, ĩ weha mánadih ĩ jepahat jʉ́ʉtna, queétdih waojíh cáagat caá náahap. 14 Ñi cãtíh newé waó yoóc maátni ã dʉwʉ́chah ennit, “¿Caánboó yad wili pah waó yoóc dʉoná, ã tíiccan niít?” ñipĩ́ niíj jenah joiná caá. 15 Obohjeéhtih, yadboó waó yoóc maátni mi dʉwʉ́chah ennit, “Miíh waó yoóc maátni dʉoná, mi tʉ́i jígohna caá”, ñipĩ́ niíj jenah joiná caá. Pánihna, miíh waó yoóc maátni dʉonít, mijeéh bóodih jepahat jʉ́ʉtna caá mi chãjap. 16 Páant wã naáwátdih ded biíhboó mácah ã naáwíhichah, nin pahjeh wã jepahna caá: Nihat jwiít yeebdíh bohénit wã naáwátdih biíc yoobó jwĩpĩ́ bohéna caá. Nihat nin baácnadih moón Dioíhwãbʉt Diosdih wẽinit, biíc yoobó ĩpĩ́ chãjna caá.

Jesús ã wʉtni jeémátdih ĩ tʉ́i chãjcat

17 Jesús ã wʉtni jeémátdih bʉʉ bainí wã naóhbipna caá. Míic wáacnit, Jesús ã wʉtni jeémátdih ded pah ñi jeémát doonádih joinít, yeebdíh wã wẽican caá. Jesús ã naáwátdih biíc yoobó chãjcan, caandíh ñi chah jenah joyát pínahdih míic teo wáaccanjeh, ñi míic yéejana caá. 18 Pánih míic wáacnit, Jesús ã wʉnatdih náhninit, biícdih jeémát tʉ́ʉt niijná yʉhna, ¿Dépanihna, biícdih ñi jeémpcan? Biquína dawá bií dée bíbohnit moh yéejnit biícdih ĩ jeémíhcan caá. Bitaboó ĩ chéenwã biíc yoobó jenah joinítjeh biícdih ĩ jeémpna caá. Obohjeéhtih, biquína bitajeéh ĩpĩ́ tʉ́i jeémpna caá. Pánih nihat biícdih jeémpcan, ded pah Jesús ã bohéátdih ñi chãjcan caá. 19 Obohjeéhtih, pánih jʉmna, det Jesúsdih tʉ́i jepahnitdih, det Jesúsdih tʉ́i jepahcannitdihbʉt ñi jéihna caá. Páant ñi chãjcan, ñita jéihcan tagaá. 20-21 Ñi jeéméchah, bitadih pã́icanjeh, ñi ʉb jʉ̃óhni jeémátdih ñipĩ́ jeémpna caá. Páant ñi jeéméchah, biquína moh yéejnitboó bainí jeémátdihjeh bíbohnit, tʉ́i jeémp chʉ̃ʉ́hcan, nʉʉgʉ́p ĩ wʉnna caá. Bitaboó bʉ́dí iguíh macdih ʉb jʉ̃óhnit, bitadih wʉ̃hcanjeh, ĩ babh máihna caá. Pánih chãjna, “Jesús ã wʉtni jeémátdih jeémpna caá jwĩ chãjap”, niijná yʉhna, yoobópdih ñi niijcán caá. Ã wʉtni jeémát ã jʉmʉchah, nihat ñi ʉb jʉ̃óhni jeémátdih pãáhnit, biícdih ñita wẽi jeémp tagaá. Pánih jeémpna, tʉ́i biícdih ã́ih bácah pah ñita jʉm taga. 22 ¡Ñi jenah joyoó bʉca! ¿Dépanihna tʉbit nʉʉgʉ́p tʉbʉchah yʉhna, ñíih mʉʉ́boojéh jʉm jwʉhna, ñi jeémpcan? ¿Dépanihna bita Jesúíhwã páant yeejép ñi chãj? ¿Dépanihna Jesúíhwã moh yéejnitdih jĩ́gah encanjeh ñi tíica? ¿Ded pah wã niijbí? ¿Páant ñi chãjachah, yeebdíh wã wẽimi naniít? Nihcan caá. Wã wẽican niít.

Jesús ã wʉtni jeémát ded pah ã jʉmat

23 Jesucristojeh nin pah weemdíh ã jéihyanap jĩ, ã wʉn wʉ̃hatdih náhninit, ded pah pandih jeémp, iguíh macdih babhnit, jwĩ tʉ́i jeémát pínah niijná: Caandíh eníhcannit ĩ teoni pínah chei Jesús ã bohénitdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. Pánih jeémpnit, jwĩ Maáh Jesús pan jʉ́dʉdih ʉbnit, 24  “Nindih ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá”, niíj péanit, ã bohénitdih ãt ṍi wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih ṍi wʉ̃hnit, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Nin pan wĩ́ih bácah panihni caá. Yeéb ñi yéejat jíib wã wʉn wʉ̃hbipna caá. Pánihna, nindih jeémpnit, wã wʉn wʉ̃hatdih ñi náhninaá”, ãt niijíp wʉt jĩ. 25 Pánih jeémp péanit, Jesús pamapdihbʉt ʉb, ʉʉ́bhnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ: “Nin iguíh mac wĩ́ih meép panihni caá. Wʉn wʉ̃hnit, jáap namá dée wã chãjbipna caá, Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Wã wʉn wʉ̃hatdih ñi tʉ́i jenah joyóchah, Dios ñi yéejatdih ã yohbipna caá, iiguípna bejnit déedih ã pebhboó ñi bejat pínah niijná. Pánihna, iguíh macdih babhnit, weemdíh ñi náhninaá”, Jesús ã bohénitdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 26 Pánih pandih jeémp, iguíh macdih babhbat jʉmat pah “Jesús weemdíh ã wʉn wʉ̃hatdih wã tʉ́i jenah joiná caá”, niiját jʉ́ʉtna caá jwĩ chãjap. Pánihna, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih páantjeh jwiít ã́ihwãdih pandih jeémpnit, iguíh macdih babhbat caá náahap.

Jesús ã wʉtni jeémátdih ded pah ĩ jeémát pínah

27 Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatdih tʉ́i jenah joinít, bita Jesúíhwãdih oinit, pandih jeémp, iguíh macdih babhbat caá náahap. Ded jenah joicánjeh jeémpnit, babhna, Jesúíh bácahdih ã́ih meépdihbʉt “Dedé pínah nihcan caá”, niijnít, caandíh bʉ́dí ã yéej chãjna caá. 28 Ded ã jeémát pínah jã́tih, ã yéej chãjatdih jenah joyát caá náahap. Pánih jenah joinít, ã yéejatdih Diosdih naóh péanit, ã jeémé naáh. 29 Jeémpnit, nin pah jenah joyát caá náahap: “Nin pan Jesúíh bácah panihni, nin iguíh mac ã́ih meép panihnidih enna, wã yéejat jíib weemdíh ã wʉn wʉ̃hatdih wã náhnina caá”, niíj jenah joí, jeémpnit, ã babhba naáh. Páant niíj jenah joicán, dedé yéejatdih naóhcan, ã jeéméchah, Diosboó caandíh ã peéh chãjbipna caá. 30 Jesús ã wʉtni jeémátdih tʉ́i jenah joicánjeh ñi jeémát jíib, dawá tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnit, bitabʉt ĩt wʉnah bejep wʉt jĩ. 31 Obohjeéhtih, yeebjéh ded pah ñi yéejatdih jenah joinít naáwáchah, Diosboó yeebdíh ãta peéh chãjcan tagaá. 32 Pánihna, Dios bʉʉ yeebdíh peéh chãjnit, bohéna caá ã chãjap, tʉ́ttimah iiguípna ñi bejcat pínah niijná.*

33 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, Jesús ã wʉtni jeémátdih jeémát tʉ́ʉt niijná, míic wáacnit, nihatdih pã́init, biícdih ñi tʉ́i jeémé. 34 Nʉʉgʉ́p tʉbanitboó ĩ́ih mʉʉ́boó jʉm jwʉhna, ĩ jeémp wʉd jʉmʉ naáh. Pánihna, tʉ́inijeh ñi jeémé, Dios yeebdíh ã peéh chãjcat pínah niijná.

Ñi pebhna jʉibínit, biíh ñi ʉʉ́bh joí daacátjidih wã jepahbipna caá.

12

Tʉ́ini Espíritu ã jéihyaat

1 Bʉʉ Tʉ́ini Espíritu ã jéihyaatnadih ñi ʉʉ́bh joyátdih wã jepahbipna caá, ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná. 2 Nindih ñi náhninaá: Yeéb Jesucristodih ñi jepahat pínah jã́tih, nemépwã ĩ maáh ñi nʉowãdih yeenit, ã jéih jepahcah yʉhna, yeéb Corinto tʉ́tchidih moondíh pãpnitdih ãt ʉʉ́bát tʉ́ʉtʉp tajĩ. 3 Ded Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh naóhni, ded nemépwã ĩ wẽpatjĩh naóhnidihbʉt ñi jéihyat pínah niijná, nin pah wã niíj daácna caá: “Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh naóhnit, ‘Jesucristo yeejép caá’, ĩ niijcán niít. Obohjeéhtih, nemépwãboó ĩ wẽpatjĩh naóhnit, ‘Jesucristo Dios wʉ̃ʉ́h, jwĩ Maáh caá’, ĩ jéih niijcán niít”, wã niijná caá.

4 Tʉ́ini Espírituboó jwiít Jesúíhwãdih teo wáacna, mácah jéihyatnadih ãpĩ́ wʉ̃hna caá. Obohjeéhtih, jéihyatna mácah ã jʉmʉchah yʉhna, caán Tʉ́ini Espíritujeh páant ãpĩ́ teo wáacna caá. 5 Ded pah bitadih jwĩ teo wáaquíhichah, mácah ã jʉmʉchah yʉhna, jwĩ Maáh Jesúsjeh jwiít nihatdih ã teo wáacat tʉ́ʉtna caá. 6 Bitadih mácah jwĩ teo wáacachah yʉhna, Dios ã wẽpatjĩhjeh jwiít nihat jwĩ jéih teo wáacna caá. 7 Jwiít nihat Jesúíhwãdih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh ãpĩ́ teo wáacna caá, jwiítbʉt bita ã́ihwãdih jwĩ teo wáacat pínah niijná. 8 Biquína ã wẽpatjĩh, “Nin pah meemdíh chãjat caá náahap”, ĩ niíj jéih naóh yapana caá. Bita ã wẽpatjĩh ded pah yapatdih, ded pah yapat pínahdihbʉt ĩ tʉ́i jéih naóh yapana caá. 9 Bita ã wẽpatjĩh, Diosdih chah jenah joinít, biíhdih ĩ jéih teo wáacna caá. Bitabʉt wʉnnitdih teo jã́hanit, ĩ jéih booana caá. 10 Bitabʉt cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih ĩ chãjna caá. Bita Dios ã naáwáchah, ĩ jéih naóh yapana caá. Bita ded Tʉ́ini Espíritu jʉmnidih, ded nemép jʉmnidihbʉt ĩ beh enna caá. Bitabʉt ã wẽpatjĩh mácah wéheatjĩh ĩ jéih naóhna caá. Bita mácah wéheatjĩh ĩ naáwáchah joinít, ĩ jéih naóh yapana caá. 11 Pánihna, nihat mácah ã jʉmʉchah yʉhna, Tʉ́ini Espíritujeh ã weñat pínahdih chãjnit, queét nihatdih ãpĩ́ teo wáacna caá.*

Jesúíhwã biíc bácah pah jwĩ jʉmat

12 Jwĩ́ih bácah biícjeh ã jʉmʉchah yʉhna, téihyana jʉm, quíib dahna jʉm, jítchana jʉm, moli chóonabʉt ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, dawá ã jʉmʉchah yʉhna, nihat jwĩ́ih bácahdih jʉmnijeh caá. Pánihat pah, jwiít Jesúíhwã dawá jʉmna yʉhna, jwiít nihat biícdih ã́ih bácah dée jwĩ jʉmna caá.* 13 Biquína judíowã, bita judíowã nihcannitbʉt jʉm, biquína teo wʉ̃hnit, bita teo wʉ̃hcannitbʉt jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, jwiít nihat mácah jwĩ jʉmʉchah yʉhna, jwiítdih teo wáacni Tʉ́ini Espíritu biícjeh jʉmna, jwiítdih waadnít, jwiít nihatdih biíc bácah pah ãt chãjap taga.

14 Jwĩ́ih bácahdih jʉmni biícjeh nihcan, dawá ã jʉmna caá. 15 Jwĩ́ih jítcha wéheni nihna, “Caán téihya chah tʉ́ini caá. Weémboó téihya nihcan, nin bácahdih jʉmni pínah nihcan caá”, ã niijíchah yʉhna, bácahdih jʉmni páantjeh ãta jʉm tagaá. 16 Jwĩ́ih molítboó “Weém quíib dah nihcan, nin bácahdih jʉmni pínah nihcan caá”, ã niijíchah yʉhna, bácahdih jʉmni páantjeh ãta jʉm tagaá. 17 Obohjeéhtih, jwĩ́ih bácahdih quíib dahjeh jʉmna, molít wihcah, ¿ded pah tigaá jwĩta jéih joí? Molítjeh jʉmna, wʉʉ́c íit wihcah, ¿ded pah tigaá jwĩta jéih jõí? 18 Pánihna, nihat bácah jʉmnidih jwĩ náahna caá. Diosboó tʉ́i jéihni jwiítdih chãjni ded pah ã náahatdih nihat jwĩ́ih bácahdih jʉmni pínahdih ãt chãjjip taga, jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 19 Jwĩ́ih bácahdih quíib dahjeh, jítchajeh, téihyajeh ã jʉmʉchah, jwĩta jéih jʉmcan tagaá. 20 Pánihna, dawá bácahdih jʉmni ã jʉmʉchah yʉhna, biíc bácahjeh ã jʉmna caá.

21 Jwĩ́ih quíib dahboó “Weém nihat jéihni caá. Dedé weemdíh jʉdhcan caá. Pánih jʉmna, caán téihya ã teo wáacat pínahdih wã náahcan caá”, ã niijíchah yʉhna, ã teo wáacat ã náahna caá. Jwĩ́ih wao dáhboó “Dedé weemdíh jʉdhcan caá. Pánih jʉmna, caán jítchadih wã náahcan caá”, ã niijíchah yʉhna, caandíh ã náahna caá. 22 “Wĩ́ih bácahdih jʉmni tʉ́i wẽpcanni caá”, jwĩ niíj jenah joiníboó chah ã náahna caá. 23 “Tʉ́i jígohcanni caá”, jwĩ niíj jenah joiná, tʉ́ini yéguehdih jwĩpĩ́ dʉoná caá, tʉ́i jígohat tʉ́ʉt niijná. Tíicnit, jwĩpĩ́ jãhna caá, bita ĩ encat pínah niijná. 24 “Bita ĩ enechah, dedé pínah nihcan caá”, jwĩ niíj jenah joinídih jwĩpĩ́ jãhcan caá. “Wẽpcanni caá. Tʉ́i jígohcanni caá. Tíic náah jʉmni caá”, jwĩ niíj jenah joinídih chah jwĩpĩ́ tʉ́i en daoná caá. Páant tigaá Dios ãt chãjap taga, 25 míic jʉ̃ihñat dée wihcanjeh, nihat ã tʉ́i míic teo wáacat pínah niijná. 26 Pánihna, jwĩ́ih quíib dah tʉbna, nihat bácah ã tʉbana caá. Quíib tʉbat ã yayáchah, nihat jwĩ́ih bácah ã tʉ́ina caá.

27 Yeéb nihat Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwã ã́ih bácah dée ñi jʉmna caá. Pánihna, jwĩ́ih bácahdih jʉmni nihat ã chãjat pínah mácah ã jʉmat pah, yeebbʉ́t Jesúíh bácahdih jʉmnit dée, ñi chãjat pínahbʉt mácah ã jʉmna caá. 28 Nihat Jesúíhwã biícdih jʉmnit, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh mácah jéihyatnadih Dios ãt wʉ̃hʉp taga. Dios ã jwíih ñíonitboó Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit ĩ jʉmna caá. Tʉ́ttimah, Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ jʉmna caá. Tʉ́ttimah, ã naáwátdih bohénit ĩ jʉmna caá. Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih biquína ĩ chãjna caá. Biquínaboó wʉnnitdih teo jã́ha ʉʉ́bhnit, ã wẽpatjĩh ĩ jéih booana caá. Bitaboó, bitadih jĩ́gah ennit, ĩpĩ́ teo wáacna caá. Bitaboó, cã́acwãdih tʉ́i waóhnit pínah ĩ jʉmna caá. Bitaboó, ã wẽpatjĩh, mácah wéheatjĩh ĩ naóhna caá.* 29 Yeéb nihat Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnit nihcan caá. Nihat Dios naáwátdih naóh yapanit pínah, nihat ã naáwátdih bohénit pínah, nihat wẽp chãjnit pínahbʉt nihcan caá. 30 Nihat booanit pínah, nihat mácah wéheatdih naóhnit pínah, nihat mácah wéheatdih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m naóh yapanit pínahbʉt nihcan caá. 31 Jwiít biquínadih nihat jéihyatna ã wihcan caá. Diosjeh caá ã́ih cã́acwãdih ã jéihyana caá. Chah tʉ́ini jéihyat pínahdih bidna, jwiít nihatdih caandíh bʉ́dí ʉʉ́bát caá náahap. Obohjeéhtih, bitadih jwĩ oyat pínah caá chah náahap. Pánih oina, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh bitadih jwĩ tʉ́i teo wáacbipna caá. Jwĩ oican, Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã teo wáacachah yʉhna, bitadih jwĩ tʉ́i teo wáaccan niít.

13

Oyat

1 Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh mácah wéheatjĩh wéhenit, bita ĩ wéheat, ángelwã ĩ wéheatjĩh wéhena yʉhna, bitadih jwĩ oicah, dedé pínah nihcan caá. Yéej yáaatjeh caá. 2 Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Dios ã naáwáchah, jwĩ jéih naóh yapana yʉhna, bitadih jwĩ oicah, dedé pínah nihcan caá. Ded pah Dios ã jʉmatdih, ã chãjat pínahdihbʉt tʉ́i jéihna yʉhna, bitadih jwĩ oicah, dedé pínah nihcan caá. Jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh jwĩ jéih chãjat pínahdih tʉ́i jenah joiná yʉhna, bitadih jwĩ oicah, Dios ã enechah, dedé pínah nihcan caá.* 3 Nihat jwĩ bíbohatdih moh yéejnitdih jwĩ wʉ̃hʉchah yʉhna, Jesúíh doonádih jwĩ naáwát peéh bita jwiítdih ĩ cáwachah yʉhna, bitadih jwĩ oicah, Dios jwiítdih wẽi encan, tʉ́inidih ã wʉ̃hcan niít.

4 Bitadih oina, ded pah jwiítdih ĩ yéej chãjachah yʉhna, yéej chãj jwʉ́ʉbacan, tʉ́inijeh jwĩ jʉmbipna caá. Bitadih oina, jĩ́gah ennit, jwĩ teo wáacbipna caá. Queétdih oina, ĩ́ih bií déedih en ñinahcan, ded pah ĩ tʉ́i yapachah, jwĩ íijcan niít. Pánih oina, queét jwiítdih ĩ wẽi enat pínah niijná, ded pah jwĩ tʉ́i jʉmat, jwĩ tʉ́i yapat, jwĩ tʉ́i chãjatdihbʉt jwĩ naóhcan niít. “Weém nihat jéihni caá. Dedé jʉdhdat weemdíh wihcan caá”, niijní pah jwĩ jʉmcan niít. 5 Bitadih oina, queétdih jwĩ tíicacan niít. Pánih oina, chah tʉ́inidih jwiítjeh bíbohat tʉ́ʉt niijná, jwĩ bidcan niít. Pánih oina, ded pah jwiítdih bainí yeejép ĩ chãjachah yʉhna, waícanjeh jwĩ íijcan niít. Jwiítdih ĩ yéej chãjatjidih jwĩ quíib bʉʉdbípna caá. 6 Bitadih oina, yeejép ĩ yapachah, yeejép ĩ chãjachahbʉt, jwĩ wẽican niít. Obohjeéhtih, tʉ́ini ĩ yapachah, yoobópdih ĩ chãjachahbʉt, jwĩ wẽibipna caá. 7 Bitadih oina, ĩ yéej chãjat doonádih bitadih naóhcan, ĩ tʉ́i chãjíhatdih jenah joinít, Dios queétdih ã tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcan niít. Pánihna, ded pah jwĩ yapachah yʉhna, jwĩ oi cádahcan niít.

8 “Ñi míic oyoó”, niíj wʉtnit, Dios “Páant bóojeh tigaá. Yeebdíh bʉʉ oyat náahcan caá”, ã niijcán niít. Obohjeéhtih tʉ́ttimah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Dios naáwátdih naóh yapaat, mácah wéheatjĩh naáwátbʉt, ded pah yapatdih, ded pah yapat pínahdih jéihyatbʉt dedé náahat ã wihcan niít. 9 Nin baácboó jʉm jwʉhna, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah yʉhna, nihatdih tʉ́i jéih beedácan, nihat Dios naáwátdihbʉt tʉ́i yoobópdih jwĩ jéih naóh yapacan caá. 10 Obohjeéhtih, Jesucristo, tʉ́ini yoobát jʉmni, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihatdih jwĩ jéih beedábipna caá.

11 Nin pah jwĩ jʉmna caá: Weém wébít jʉmna, wébít ĩ jenah joyát, ĩ wéheat pahbʉt, weembʉ́t jenah joinít, wã wéhenap jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ behe jʉmna, wébít ĩ chãjat pah wã chãjcan caá. 12 Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Máa quenalih naajĩ́h jwĩ tʉ́i míic encan caá. Pánihat dée Diosdih bʉʉ jwĩ jéih encan caá. Tʉ́ttimah, jwiít chénaboó caandíh jwĩ míic jwãáh enbipna caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, Diosdih jwĩ jéih beedácan caá. Obohjeéhtih, ã pebhboó jʉibína, jwiítdih bʉʉ ã jéih beedáát pah, jwiítbʉt caandíh jwĩ jéih beedábipna caá.*

13 Nin baácboó jʉm jwʉhna, jwiítdih nin pah chãjat caá náahap: Diosdih tʉ́i jenah joí cádahcan, jwiítdih ã tʉ́i chãjat pínahdih páantjeh náhnina, caandíh, bitadihbʉt oi cádahcat caá náahap. Obohjeéhtih, oyat caá jwiítdih chah náahap.

14

Mácah wéheat, Dios naáwátdih naóh yapaat

1 Míic oyat jwiítdih chah ã náahachah yʉhna, Tʉ́ini Espíritu ã jéihyaatnadihbʉt jwiítdih bidat caá náahap. Dios naáwátdih naóh yapaat wẽpatdih chah bidat caá náahap, míic wáac jʉinít, ñi jéih míic teo wáacat tʉ́ʉt niijná. 2 Mácah wéheatjĩh naóhnitboó cã́acwãdih wéhecan, Diosdihjeh ĩ wéhena caá. Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh, Dios ã jéihyaatdih ĩ naáwáchah yʉhna, nihat cã́acwã ĩpĩ́ beh joicán caá. 3 Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Dios naáwátdih naóh yapanitboó cã́acwãboodíh ĩ wéhena caá. Diosdih chah ĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná; ded pah queétdih ã chãjat tʉ́ʉtatdih chah tʉ́i beh joinít, ĩ jepahat pínah niijná; ĩ jĩ́gahatdih, ĩ ʉ́ʉmatdihbʉt ã yayát pínah niijná; páant ĩ niíj naóh yapana caá. 4 Mácah wéheni ã́ih caolihdihjeh Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacna caá. Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapaniboó Dioíhwã wáac jʉinítdih ã teo wáacna caá.

5 Yeéb nihat mácah wéheatjĩh ñi wéheatdih náah yacna yʉhna, Dios naáwátdih naóh yapaatdih chah wã náah yacna caá. Naóh yapaniboó Dioíhwãdih chah ã teo wáacna caá. Obohjeéhtih, mácah wéheatjĩh naóhni, caandíh jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmníjĩh biícdih naóhnit, Dios naáwátdih naóh yapani biíc yoobó ã́ihwãdih ĩ teo wáacna caá. 6 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, weém ñi pebhboó jʉibínit, mácah wéheatjĩhjeh wã naáwáchah, yeebdíh ãta teo wáaccan tagaá. Obohjeéhtih, ded pah Dios ã jéihyaatdih naóh yapanit, ded pah jwĩ chãjat pínahdih naóh bohénit, yeebdíh wã tʉ́i teo wáacap jĩ.

7 Nin pah ã jʉmna caá: Pelatdih, chío nahdih yoobópdih jwĩ póojcah, joinítboó jwĩ póojatdih ĩ beh joicán niít. Bíitatdihbʉt yoobópdih jwĩ bíitcah, bitaboó jwĩjeéh ĩ jéih eocan niít. 8 Póojat nahdih yoobópdih jwĩ póojcah, joinítboó beh joicán, míic mawatdih teo wáacadih ĩ bejcan niít. 9 Pánihat dée, joinítíh wéheatjĩh yoobópdih ñi naóhcah, ĩ beh joicán niít. Ñi naáwáchah yʉhna, queétdih dedé pínah nihcan niít. 10 Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Nin baácboó dawá wéheatna ã jʉmna caá. Cã́acwã ĩ́ih wéheatjĩhjeh wéhena, ĩ míic beh joiná caá. 11 Obohjeéhtih, weemdíh naóhniíh wéheatdih beh joicán, jwĩ jéih míic wéhecan caá. 12 Pánihat pah, joinítíh wéheatjĩh naóhcan, ĩ beh joicáh, yeebbʉ́t queétdih ñi jéih teo wáaccan caá. Pánihna, Dioíhwãdih teo wáacat pínah niijná, Tʉ́ini Espíritu ã wʉ̃hni jéihyaatnadih bʉ́dí ñi bidií.

13 Dioíhwãdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, mácah wéheatjĩh naóhniboodíh jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdihbʉt ʉʉ́bát caá náahap. 14 Beh joicán yʉhna, wĩ́ih caolihboó mácah wéheatjĩh wã tʉ́i ʉʉ́bhna caá. Páant wã ʉʉ́bʉ́chah, wĩ́ih caolihdih ã teo wáacna caá. Wĩ́ih wéheatjĩh wã ʉʉ́bʉ́chah, wĩ́ih jenah joyátboodíh ã teo wáacna caá. 15 Pánihna, mácah wéheatjĩh ʉʉ́bhnit, wĩ́ih wéheatjĩhbʉt wã ʉʉ́bhbipna caá. Mácah wéheatjĩh eonit, wĩ́ih wéheatjĩhbʉt wã eobipna caá. 16 Míic wáac jʉinít, mácah wéheatjĩhjeh Diosdih ñi weñechah, jéih jwʉhcanni ñi cãtíh jʉmna, ñi naáwátdih beh joicán, “Páant tigaá”, ã jéih niijcán niít. 17 “Tʉ́ina caá, Maá”, yoobópdih ñi niijíchah yʉhna, ñi niiját caán jáap jʉiníboodíh ã teo wáaccan niít. 18 Mácah wéheatjĩh yeéb ñi ʉʉ́bát chah weémboó pánih ʉʉ́bhna, wẽinit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih wãpĩ́ niijná caá. 19 Obohjeéhtih, pánih ʉʉ́bhna yʉhna, Jesúíhwã jwĩ míic wáac jʉinít, yeebdíh ã teo wáacat pínah niijná, daocánni jacnabitjeh ñíih wéheatjĩh naóhna, chah wãta wẽi tagaá. Diez mil jacnadih mácah wéheatjĩh wã naáwáchah yʉhna, yeebdíh ã teo wáaccah, wãta wẽican taga.

20 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, wébít ĩ jenah joyát pah ñi jenah joicá bojoó. Obohjeéhtih, yéej chãjatdih jenah joicánnit ĩ jʉmat pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jʉmʉʉ́. Behnit ĩ jenah joyát pah mácah wéheatna ded pah ã jʉmat pínahdih tʉ́i jenah joinít yeebdíh jʉmat caá náahap. 21 Yeébboó nin pah ñipĩ́ niíj jenah joiná caá: “Dios weemdíh tʉ́i wẽinit, mácah wéheatdih ãt jéihyanap be”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, Dios ã wẽi enat jʉ́ʉtat pínah nihcan caá. Dios naáwátdih naóh yapani Isaías nin pah ã niíj daacátjidih ñi tʉ́i jenah joyoó: “Dios nin pah ã niijná caá: ‘Wĩ́ih judíowãdih peéh chãjat tʉ́ʉt niijná, ĩ pebhna biíh baácdih moondíh wã wahbipna caá. Jã́tih wã naáwátdih naóh yapanit judíowã ĩ́ih wéheatjĩhjeh ĩ naáwáchah yʉhna, ĩ jepahcap jĩ. Bʉʉ peéh chãjat tʉ́ʉtna, judíowã ĩ wéheatdih wéhecannit ĩ naáwáchah, páantjeh weemdíh ĩ jepahcan niít’, jwĩ Maáh ã niijná caá”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ.* 22 Pánihna, mácah wéheatna Dios ã́ihwãdih ã wẽi enat jʉ́ʉtat pínah nihcan caá. Ñi míic wáac jʉyʉ́chah, caandíh jepahcannitboó mácah wéheatnadih joinít, Isaías ã daacátjidih náhninit, Diosdih ĩ jepahcatji jíib ã peéh chãjat pínahdih ĩ jenah joibípna caá. Obohjeéhtih, yeéb Jesúíhwãboó Dios naáwátdih ñi naóh yapanachah joinít, yeebdíh teo wáacnit, jepahcannitboodíh ã teo wáaccan niít. 23 Míic wáac jʉinít, yeéb dawá mácah wéheatjĩh ñi naáwáchah, bita jéihcannit, Jesúsdih jepahcannitboó waád jʉinít, “Queét mácah wéheatjĩh naóhnit jenah joicánnitjeh caá”, ĩ niíj jenah joibípna caá. 24-25 Obohjeéhtih, yeéb Dios naáwátdih ñi naóh yapanachah joinít, Jesúsdih jepah jwʉhcanni nin pah ã niíj jenah joibípna caá: “Weém yéejni caá. Dios ninboó jʉmnit, wã jenah joyátdih jéih beedáni jʉmna, nitdihbʉt ãt jéihyanap taga”, ã niíj jenah joibípna caá. Páant niíj jenah joinít, bódicha caj yoh ñajnit, “Dios, meém nihat jéihni, tʉ́ini caá”, niijnít, Jesúsdih ã jepahbipna caá.

Wáac jʉinít, tʉ́inijeh jʉmat

26 Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, míic wáac jʉinít, tʉ́inijeh chãjat caá náahap. Yeéb nihat ñi naáwáchah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, nihat biícdih ñi niijcá bojoó. Tʉ́ini Espíritu biquínadih ewat ã wʉ̃hʉchah, Diosdih wẽi ewat caá náahap. Biíhdih bohéátdih ã wʉ̃hʉchah, naáwát caá náahap. Biíhdih Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, caandíhbʉt naáwát caá náahap. Biíhdih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh mácah wéheatjĩh ã naáwáchah, jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉ́m naáwát caá náahap. Pánihna, Tʉ́ini Espíritu ded pah ã teo wáacachah, Jesúsdih chah tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉt niijná, yeebdíh naáwát caá náahap. 27 Mácah wéheatjĩh naáwíhna, chénewã, biíc peihcannitjeh biquínajeh ĩ naáwá naáh. Ĩ naáwátdih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmníbʉt ã naáwá naáh, yeéb nihat ñi beh joyát pínah niijná. 28 Obohjeéhtih, mácah wéheatdih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní pínah wihcah, wáac jʉinítdih ã naóhca bojo naáh. Caanjéh caolih diítboó Diosdih ã ʉʉ́bʉ́ naáh.

29 Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Dios naáwátdih biquína ĩ naóh yapana naáh. Queét ĩ naóh yapanachah, joinítboodíh tʉ́i jenah joyát caá náahap, “¿Tʉ́ini Espíritu ã naáwát tʉ́ʉtni niít?” niíj jéihyat tʉ́ʉt niijná. 30 Páant ã naáwáchahjeh, biíhdih Tʉ́ini Espíritu ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, jwíih naóhniboodíh yayát caá náahap, biíh jwʉh ã naáwát pínah niijná. 31 Nihat biícdih naóh yapacan, biquínajeh nihat naóh yapaat caá náahap, nihat míic wáac jʉinítboó ĩ bohéát pínah, ĩ weñat pínah, chah ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 32 Tʉ́ini Espírituboó ã naáwát tʉ́ʉtʉchah joiná, naóhni pínahboó “¿Débólih caá wã naóhbi, queétdih wã tʉ́i teo wáacat tʉ́ʉt niijná?” niíj jenah joyát caá náahap. 33 Páant niíj jenah joiná, Dios ã náah yacat pah tʉ́inijeh ñi naóh yapabipna caá.

Diosboó nihat Jesúíhwã míic wáacnitdih tʉ́inijeh ã chãjat tʉ́ʉtat pah, yeebdíhbʉt biíc yoobó ã náah yacna caá. 34 Pánihna, míic wáacna, Dios ã wʉtatji pah ĩ weha mánadih jepahna, ñi weha mána yaádh laihcanjeh ĩ joí chʉ́ʉdʉ naáh. 35 Ʉʉ́bh joííhna, ĩ́ih mʉʉná jwʉ́ʉb jʉibínitjeh, ĩ weha mánadih ĩ ʉʉ́bh joyó naáh. Yaádhboó pánih wéhena, bita wáac jʉinít ĩ tʉ́i joí ñʉʉnátdih ĩ yéejanachah, ã tʉ́ican caá. 36 Yeéb míic wáacnit, ded pah ñi tʉ́i jʉmat pínahdih páant wã naáwátdih joííhcan, nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: Jesúíh tʉ́ini doonádih yeébboó naóh waóhnit nihcan caá. Yeebjéh caandíh jepahnit nihcan caá. Pánih waóhnit nihcan, nihat biíh tʉ́tchinadih moón Jesúíhwã yeebdíh ĩ waáwáchah, ded pah ĩpĩ́ chãjatdih náhninit, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá.

37 Ded “Weém Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Dios naáwátdih naóh yapani caá. Ã wẽpatjĩh weemdíh ãpĩ́ jéihyana caá”, niíj jenah joiníboó “Dios ã wʉtatdih ded pah jwĩ míic wáacatdih Pablo yoobópdih ã naóh yapanap be”, ã niijí naáh. 38 Obohjeéhtih, wã naáwátdih ã joyáh bojochah, bita caandíhbʉt ĩ joyáh bojo naáh.

39 Pánihna, wã ʉ́ʉdwã panihnitá, Dios naáwátdih naóh yapaat tʉ́ʉt niijná, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacat pínahdih bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́. “Mácah wéheatjĩh ñi naóhca bojoó”, niijcát caá náahap. 40 Ñi jenah joyát pahjeh chãjcan, Dios ã wʉtat pah tʉ́inijeh chãjat caá náahap.

15

Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

1 Bʉʉ wã ʉ́ʉdwã panihnitá, Jesúíh dooná yeebdíh ded pah wã naáwátjidih wã jwʉ́ʉb náhniabipna caá. Caán doonádih jwíih jepahnit, bʉʉbʉt jenah joinít ñi jʉmna caá. 2 Caán doonádih ñi jepahachah, yeéb iiguípna bejnit déejidih Dios ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Caán naáwátdih joí cádahcan, ãjeéh jʉmat tʉ́ʉt niijná, Dios pebhboó ñi bejbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh cádahna, ñi jwíih jepahatji dedé pínah nihcan niít.

3 Weemdíh jéihyani doonádih yeebdíh wã jwʉ́ʉb naáwáp jĩ. Oboh jʉmni naáwátjeh nihcan caá. Dios ã niijátji pah biíc yoobó Jesucristo jwĩ yéejat jíib ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ.* 4 Páant ã wʉnat tʉ́ttimah, ã́ih bácahdih ĩ yohochah, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, Dios ã niijátji pah, ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ.* 5 Pánih boo pʉd jʉ̃óhniji, Pedrodih ãt jígohop wʉt jĩ.* Tʉ́ttimah, ã bohénitjidihbʉt ãt jígohop wʉt jĩ.* 6 Tʉ́ttimah, ã́ihwã quinientos chah ĩ míic wáac jʉyʉ́chah, queétdihbʉt ãt jwʉ́ʉb jígohop wʉt jĩ. Biquína queét ennitjiboó ĩ wʉnʉchah yʉhna, nihat bitaboó páantjeh ĩ báadh jwʉhna caá. 7 Tʉ́ttimah, ã ʉ́ʉd Santiagodih ãt jígohop wʉt jĩ. Pánih jígohnit, nihat ã naáwát tʉ́ʉtnitdihbʉt ãt jígohop wʉt jĩ.

8 Pánih jígohniji jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjat tʉ́ttimah, yeejép wã chãj jwʉhʉchah, wã jepahat pínah jã́tih, weemdíhbʉt ã jígohop jĩ. Páant ã jígohochahjeh, ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdih tʉ́i jenah joinít, caandíh wã jepahap jĩ.* 9 Jesúíhwãdih tʉbit yeejép wã chãjachah yʉhna, Jesús weemdíh jígohnit, ã́ih doonádih ã naóh jibat tʉ́ʉtʉp jĩ.* 10 Páant wã jʉmʉchah yʉhna, Dios weemdíh oinit, ãt jĩ́gah enep taga. Pánih jĩ́gah en tʉ́ʉt nʉʉmnít, Jesúíh tʉ́ini doonádih ã bohé jibat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, weemdíh ã teo wáacatjidih bʉ́dí wẽinit, bita ã naáwát tʉ́ʉtnit chah wã teona caá. Obohjeéhtih, wã wẽpatjĩhjeh nihcan, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Diosdih wã tʉ́i teo wʉ̃hna caá. 11 Weém, queét bita ã naáwát tʉ́ʉtnitbʉt, jwiít nihat páant Jesúíh doonádih jwĩ bohénachah, yeébboó ñi jepahap jĩ.

Wʉnnit ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát

12 Jesúíh doonádih bohéna, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdihbʉt jwĩpĩ́ bohéna caá. Obohjeéhtih, páant jwĩ bohénachah joinít, nihat yeéb Jesúsdih jepahnit yʉhna, ¿Dépanihna “Jwĩ boo pʉd jʉ̃óhcan niít”, biquína ñi niíj jenah joí? 13 Obohjeéhtih, boo pʉd jʉ̃ʉ́wát ã wihcah nihna, Jesúsboó ãta boo pʉd jʉ̃óhcan tagaá. 14 Jesús ã boo pʉd jʉ̃óhcah nihna, ã́ih doonádih jwĩ bohéát, caandíh ñi jepahatbʉt dedé pínah ãta nihcan tagaá. 15 Páant ã boo pʉd jʉ̃óhcah nihna, Dioíh doonádih yee naóhnitjeh jwĩta jʉm taga. “Dios Jesucristodih ãt booanap taga”, jwĩpĩ́ niíj bohéna caá. Obohjeéhtih, boo pʉd jʉ̃ʉ́wát ã wihcah nihna, Jesúsdih Dios ãta booacan tagaá. Caandíh ã booacah nihna, yee naóhnit jwĩta jʉm tagaá. 16 Boo pʉd jʉ̃ʉ́wát ã wihcah nihna, Jesús ãta boo pʉd jʉ̃óhcan tagaá. 17 Ã boo pʉd jʉ̃óhcah nihna, caandíh ñi jepahachah yʉhna, dedé pínah ãta nihcan tagaá. Yéejat jíib páantjeh yeebdíh ãta jʉm tagaá. 18 Páant ã boo pʉd jʉ̃óhcah nihna, Jesúíhwã wʉnnit, iiguípna míicjeh ĩta bej tagaá. 19 Pánihna, nin baácboó jʉm jwʉhnit, Jesúsdih jwĩ jepahachah, ã teo wáacachah yʉhna, jwĩ wʉnat tʉ́ttimah páantjeh bʉʉdná, jwiítboó chah moh yéejnit jwĩta jʉm taga.

20 Obohjeéhtih, Jesucristo yoobópdih ãt boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Caán caá jwíih boo pʉd jʉ̃óhni. Caán boo pʉd jʉ̃óh waóhni ã jʉmʉchah, jwiít ã́ihwãbʉt jwĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. 21 Adán yéej chãj waóhna, ãt wʉn waáwáp tajĩ. Obohjeéhtih, Jesucristoboó yéej chãjcanni jʉmna, wʉnniji ãt boo pʉd jʉ̃óh waáwáp tajĩ. 22 Adán yéej chãj waóhni, ã wʉnʉchah, jwiít nihatbʉt yéej chãjnit, jwĩpĩ́ wʉnna caá. Obohjeéhtih, Jesúsboó ã boo pʉd jʉ̃óh waáwáchah, jwiít ã́ihwãbʉt jwĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá.* 23 Nin pah ã jʉmna caá: Jesucristo ãt jwíih boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Tʉ́ttimah, caán ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwiít ã́ihwãbʉt jwĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. 24 Tʉ́ttimah, nihat baácdih moón maáta ĩ wẽpatdih, nihat nemépwã ĩ wẽpatdihbʉt yap yoh beedánit, nin pah Jesús Diosdih ã niíj naóhbipna caá: “Dáa bʉca, Paá, weemdíh ma chãjat tʉ́ʉtatdih bʉʉ wã péana caá. Bʉʉ meemjéh caá wʉtni”, ã niijbípna caá. 25 Páant ã niiját pínah jã́tih, Jesús páantjeh maáh ã jʉm jwʉhat caá náahap, nihat Diosdih en jʉ̃ihnitdih ã míic mao yap yohat pínah niijná.* 26 Páant ã yap yohochah, jwĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. 27 Dios naáwátdih naóh yapani David nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Dios nin pah ã niijná caá: ‘Wã wʉ̃ʉ́h Jesucristo nihatdih yap yohnit, maáh ã jʉmʉchah, nihat caandíh ĩ jepahbipna caá. Obohjeéhtih, weémboó chah maáh jʉmna, wã wʉ̃ʉ́hdih wã jepahcan niít’, Dios ã niijná caá”, David ãt niíj daacáp tajĩ.*

28 Jesucristo nihatdih yap yoh péanit, ã íipdih “Dáa, bʉʉ nihat meemdíh ĩ jepahna caá. Weembʉ́t meemdíh jepahni caá”, Diosdih ã niijbípna caá. Pánihna, Dios chah maáh ã jʉmbipna caá.

29 Biquína yeéb Jesúsdih jepah jwʉhcan, ñi oinit Jesúíhwã ĩ jʉmat peéh, ĩ mawachah ennit, nin pah ñi niíj jenah joyóp be: “Jesúíhwã jʉmna, boo pʉd jʉ̃óhnit, Dios pebhboó ĩ bejbipna caá”, niíj jenah joinít, queétdih jwʉ́ʉb eníhna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, ñit daabáát tʉ́ʉtʉp wʉt be. Obohjeéhtih, boo pʉd jʉ̃ʉ́wát ã wihcah, páant ñita chãjcan tagaá. 30 Jesúíh doonádih jwĩ naáwát peéh, jwiítdihbʉt ĩ mawat dée tobohna caá. Pánihna, “Wã boo pʉd jʉ̃óhcan niít”, niíj jenah joiná nihna, wãta naóh cádah tagaá. 31 Wã jéihna caá, yeó jáap jʉmat pah weemdíh ĩ mao yohat dée tobohna caá. Obohjeéhtih, wã naáwáchah joinít, yeéb ñi tʉ́ʉt nʉʉmátdih ennit, bʉ́dí wã wẽina caá. Pánih wẽinit, ã tobohochah yʉhna, wã naóh cádahcan niít. 32 Nin Éfeso tʉ́tchidih dawá jiowã́ pah íijnit, Jesúíh doonádih wã naáwát jíib, weemdíh ĩ mawíhip yʉh jĩ. Pánihna, boo pʉd jʉ̃ʉ́wát ã wihcah, dedé pínah ãta nihcan tagaá. Jwĩ boo pʉd jʉ̃óhcan, “Waícanjeh jwĩ wʉnat pínah jã́tih, jwiítdih wẽi babh jeémátjeh caá náahap”,* ĩpĩ́ niiját pah yoobópdih ãta jʉm taga. Obohjeéhtih jwĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá.

33 Yee naóhnitdih ñi joyáh bojoó. “Yeejépwãdih pej jʉmnit, biíc yoobó yeejép ñi jʉmbipna caá”, bita ĩ niijátdih ñi tʉ́i náhninaá. 34 Yeebdíh jwʉ́ʉb tʉ́i jenah joinít, yéej chãj cádahat caá náahap. Biquína ñijeéh jʉmnit Diosdih tʉ́i jéihcan, jwiítdih ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtat pínahdihbʉt jenah joicán, ĩ yéej chãjna caá. Páant ĩ chãjatdih yeebdíh tíicat caá náahap.

Ded pah tʉ́ttimah jwĩ́ih bácah ã jʉmat

35 Biquína yeéb “Jwĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá”, jwĩ niijátdih páantjeh beh joicán, nin pah ñi niíj ʉʉ́bh joimí nacaá. ¿Ded pah wʉnnit ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbi? ¿Ded pah ĩ́ih bácah ã jʉmbi? ñi niíj ʉʉ́bh joimí nacaá. 36 Pánih ʉʉ́bh joiná, ñi tʉ́i jenah joicán caá. Momnidih ñi jenah joyoó. Jwĩ momochah, ã́ih jih bóo chóo ã wʉnʉchahjeh, diítmant bóo ãpĩ́ chíih jʉ̃óhna caá. Ã wʉncah, ãta chíih jʉ̃óhcan taga. 37 Chíih jʉ̃óhniboó jwĩ momnidih biíc yoobó nihcan caá. Pánihat dée jwĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ́ih bácahbʉt mácah ã jʉmbipna caá. 38 Nihat jwĩ momni chíih jʉ̃óhnit ded pah ã jʉmat pínahdih Diosboó ãt chãjap taga. Biíhnajĩh jwĩ wid momochah, biíc pah jígohni míic ã chíih jʉ̃óhcan niít.

39 Páant ã jʉmat dée nihat bácahnabʉt biíc yoobó nihcan caá. Cã́acwã, nʉñʉ́pwã, jwébehwã, queejwã́ nihat ĩ́ih bácah mácah ã jʉmna caá. 40 Nihat jeáboó jʉmni, baácboó jʉmnibʉt biíc yoobó nihcan caá. Jeáboó jʉmni ã tʉ́yat mácah, baácboó jʉmni ã tʉ́yatbʉt mácah ã jʉmna caá. 41 Nihat jeáboó jʉmnibʉt biíc yoobó ã yeh iigcán caá. Yeóboó mácah, widhboó mácah, cʉ́iwãbʉt mácah ã yeh iigná caá. Cʉ́iwã míicjehbʉt mácah ã yeh iigná caá.

42 Pánihna, momni mácah ã chíih jʉ̃ʉ́wát pah, jwĩ wʉnʉchah, ĩ yohni bácah jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhna, mácah ã jʉmbipna caá. Jwĩ wʉnʉchah, jwĩ́ih bácah ã moópbipna caá. Obohjeéhtih, jwĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, jwĩ́ih jáap bácah ã jwʉ́ʉb moópcan niít. 43 Jwĩ wʉnʉchah, jwĩ́ih bácah ã tʉ́i jígohcan caá. Obohjeéhtih, jwĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, tʉ́ini ã jʉmbipna caá. Jwĩ wʉnʉchah, jwĩ́ih bácah wẽpcanni caá. Obohjeéhtih, jwĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, tʉ́i wẽpni ã jʉmbipna caá. 44 Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhni bácah ã wʉnbipna caá. Obohjeéhtih, Dios pebhboó jʉmni pínah bácah ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Nin baácboó jwĩ jʉmat pínah bácahdih Dios ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih wʉ̃hna, biíh bácah ãjeéh jʉmat pínahdihbʉt ã wʉ̃hbipna caá.

45 Dios naáwátdih daácni nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Ã jwíih chãjni newédih Dios ã́ih bácahdih caolih jéyanachah, ãt caolih wáyap wʉt jĩ. Caán newé Adán ãt wʉ̃t jʉmʉp wʉt jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Obohjeéhtih Jesucristo, Péeni Adán wʉ̃t jʉmnidih booanit, ã́ih bácahdih Dios mácah ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih caandíh booanit, jwiítdihbʉt ã booabipna caá, ã pebhboó ãjeéh jwĩ jʉmat pínah niijná. 46 Nin baácboó jwĩ jʉmat pínah bácahdih Dios ãt jwíih chãjap tajĩ. Tʉ́ttimah, jeáboó ãjeéh jwĩ jʉmat pínah jáap bácahdihbʉt ã chãj wʉ̃hbipna caá. 47 Dios Adándih baácjĩh ãt chãjap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Jesucristoboodíh jeámant ãt wah deyanap wʉt jĩ. 48 Jwiít nihat Adán jʉimená jʉmna, ã́ih bácah déedih jwĩ bíbohna caá. Jesucristoíhwã jʉmna, ã́ih jáap bácah déedih jwiítbʉt jwĩ bíbohbipna caá. 49 Bʉʉ nin baácboó jʉm jwʉhna, baácjĩh chãjni Adán pah jígohnit jwĩ jʉmna caá. Tʉ́ttimah, jeáboó jʉmna, Jesús pah jígohnit jwĩ jʉmbipna caá. 50 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, páant wã naáwátdih jenah joinít, nindih ñi tʉ́i náhninaá: Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhni bácah, yéejni jʉmna, Dios pebhboó yéejat wihcapna ã jéih jʉmcan niít. Moópni pínah jʉmna, Dios pebhboó moopát wihcapnabʉt ã jéih jʉmcan niít.

51 Jã́tih Dios ã jéihya jwʉhca naáhdih bʉʉ yeebdíh wã naóhna caá. Nin wã naáwátdih ñi tʉ́i jenah joyoó: Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, nihat jwiít ã́ihwã jwĩ wʉncan niít. Obohjeéhtih, jwĩ wʉnat tʉ́ttimah, jwĩ wʉn jwʉhcah, biíc yoobó jwiít nihatdih ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. 52 Biíc láa quíib pínah bojat pah jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmát ã jʉmbipna caá. Péeni póojat nah ã yáanachah, jwiít nihat ã́ihwãdih Dios ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Ã yáanachahjeh, nihat ã́ihwã wʉnnitji jáap bácah jʉmnit ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Ã́ihwã báadhnitdihbʉt ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá.* 53 Bʉʉ jʉmni bácah wʉnna, ã moópbipna caá. Obohjeéhtih, jwiítdih ã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ttimah, jwĩ́ih jáap bácah jwʉ́ʉb wʉncan, ã moópcan niít. 54 Páant ã yapachah, Dios naáwátdih naóh yapani Isaías nin pah ã niíj daacátji biíc yoobó ã yapbipna caá: “Dios nihatdih ãt yap yohop tagaá. Páant ã yap yohochah, ã́ihwã ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 55 Dios naáwátdih naóh yapani Oseas nin pah ã niíj daacátjidihbʉt biíc yoobó ã yapbipna caá: “¡Wʉnat ã jwʉ́ʉb wihcan niít! Pánihna, bʉʉ jwĩ yéejat peéh wʉnatdih jwĩ ʉ́ʉmcan caá”,* ã niíj daacátji pah jwiít ã́ihwã wẽinit, jwĩ niijbípna caá. 56 Moisésji ã wʉtatdih jéihna yʉhna, jwiít nihat jwĩpĩ́ tʉ́i jepahcan caá. Pánih jepahcan, “Weém yéejni caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Páant jwĩ jʉmatdih jéihnit, jwĩ wʉnat tʉ́ttimah, dedé yéejat peéh chãjatdih ʉ́ʉmna, wʉnatdihbʉt jwĩpĩ́ ʉ́ʉmna caá. 57 Obohjeéhtih, Jesucristo wʉn wʉ̃hnit, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwiít ã́ihwã iiguípna bejnit déeji jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit, Diosjeéh jʉmat tʉ́ʉt niijná, ã pebhboó jwĩ bejbipna caá. Páant jwĩ jʉmat pínahdih jéihna, Diosdih bʉ́dí wẽinit, “Tʉ́ina caá”, jwĩpĩ́ niijná caá.

58 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, yeebdíh bʉ́dí oinit, nin pah wã naóhna caá: Jesúsdih ñi jepah cádahca bojoó. Bitaboó yeebdíh yeenit, mácah ĩ bohénachah yʉhna, joyáh bojnit, yoobópdih Jesúíh doonádih ñi tʉ́i jenah joyoó. Pánih jenah joinít, “Diosdih jwĩ teo wʉ̃hat bʉʉdní pínah nihcan caá”, niíj jéihnit, ded pah ã chãjat tʉ́ʉtatdih tʉ́i wẽinit, ñi chãjaá.

16

Ded pah dinerodih wʉ̃hat

1 Bʉʉ biíh naáwátdih yeebdíh wã naóhbipna caá. Jerusalén tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih teo wáacat pínah dinerodih ded pah ñi chãjat pínahdih wã naóhbipna caá. Galacia baácdih moón Jesúíhwã míic wáacnitdih nin pah wã chãjat tʉ́ʉtat pah biíc yoobó ñi chãjaá:* 2 Chooát yeó jáap jʉmat pah débóo dinero ñi wʉ̃hat pínahdih yeéb nihat ñi jwejepboó ñi ámohoó. Det ĩ tewat jíib bʉ́dí bíbohnit, bʉ́dí ĩ ámoho naáh. Det bainí bíbohnit, bainí ĩ ámoho naáh. Pánih ámohna, ñi pebhna wã jʉibínachah, queét moh yéejnitdih ñi wahni pínah dinerodih ñi bíbohbipna caá. 3 Wã jʉibíát pínah jã́tih, dinerodih ʉb bejnit pínah neonádihbʉt ñi ñíwií. Páant ñi ñíwichah, jʉibínit, Jerusaléndih moón Jesúíhwã queétdih ĩ tʉ́i jéihyat pínah niijná, wã daác wʉ̃hbipna caá. 4 Weemdíhbʉt Dios ã wahachah, queét biícdih wã bejbipna caá. Obohjeéhtih, wã jéih jwʉhcan caá.

Pablo ã jib bejat pínah

5 Nin pah wã jib bejat pínahdih wã niíj jenah joiná caá: “Ninmant bejnit, Macedonia baácdih jʉmni tʉ́tchinadih jib bej péanit, Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwã pebhna wã jʉibíbipna caá”, wã niíj jenah joiná caá.* 6 “Maatápdih ĩjeéh chão jwʉ́hnit, mah noój ã yapat tʉ́ttimah, biíh tʉ́tchina wã bejbipna caá. Pánih chãoníji wã yap bejat tʉ́ʉt chãjachah, weemdíh ĩ jéih teo wáacbipna caá”, wã niíj jenah joiná caá. 7 Pánihna, ñijeéh maatápdih jʉmíhna, Macedonia baácdih wã jib bejat tʉ́ttimah ñi pebhboó wã jʉibíbipna caá. Bʉtéh bejna, maátcanjeh wãta jéih jʉm tagaá. Dios ã náahachah, tʉ́i maatápdih ñijeéh wã chão jwʉ́hbipna caá. 8 Obohjeéhtih, bʉtéh nin Éfeso tʉ́tchiboó Pentecostés yeó jáapnadih páantjeh wã jʉm jwʉhbipna caá.* 9 Ninboó dawá wã bohéátdih íijnit, ĩ bohéát tʉ́ʉtcah yʉhna, Dios ã teo wáacatjĩh bʉ́dí wã bohénachah, dawá joiná caá ĩ chãjap. Pánihna, weemdíh ĩjeéh jʉmat caá náahap. Pánih jʉmniji Pentecostés tʉ́ttimah, ñi pebhna wã bejbipna caá.*

10 Timoteo ñi pebhna ã jʉibínachah, ã náhni dahwacat pínah niijná, ñi tʉ́i teo wáacá. Jwĩ Maáhdih teo wʉ̃hni wã jʉmat pah, caanbʉ́t Jesúsdih teo wʉ̃hni caá. Páant ã jʉmʉchah, caandíh ñi tʉ́i en dawaá.* 11 Caandíh yap yohcanjeh, yeéb nihatdih tʉ́i joyát caá náahap. Caandíh tʉ́i wẽinit, wã jʉmʉpna ã jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wát pínah niijná, ñi tʉ́i teo wáacá. Caán, biíh Jesúíhwã biícdih ĩ jwʉ́ʉb jʉyát pínahdih wã bidna caá.

12 Apolosdih “Bita Jesúíhwã biícdih Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih meembʉ́t enedih ma bejeé”, wã wẽp niijíp yʉh be. Obohjeéhtih, bʉʉ ã jéih bej jwʉhcan caá. Tʉ́ttimah, débólih ã bejíhna, ã bejmi dée caá.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

13 Bita ĩ yéejaat déedih yap yohat tʉ́ʉt niijná, tʉ́i jenah joinít jʉmat caá náahap. Nemépwãbʉt ĩ yéejaat déedih ʉ́ʉmcanjeh, yap yohat tʉ́ʉt niijná, Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joí cádahca bojoó. 14 Pánihna, oinit, bitadih tʉ́i chãjat caá náahap.

15 Wã ʉ́ʉdwã panihnitá, nihat Acaya baácdih moón Jesúsdih ĩ jepahat pínah jã́tih, Estéfanaswã ĩ jepahatjidih ñi jéihna caá. Queét Jesúíhwãdih bʉ́dí ĩpĩ́ teo wáacna caá.* 16 Pánih teo wáacnit jʉmna, ĩ naáwáchah, ñi tʉ́i jepahaá. Bita queét panihnit maáta, bita Jesúsdih teo wʉ̃hnitdihbʉt tʉ́i jepahat caá náahap.

17 Yeéb Corintodih moondíh bʉ́dí bidna wã chãjap be. Pánihna, ñi wahnit Estéfanas, Fortunato, Acaicojĩh ninna ĩ jʉyʉ́chah, bʉ́dí wã weñep be. 18 Yeéb biícdih jʉmna, yeebdíh ĩt weñanap tagaá. Biíc yoobó ninna jʉinít, weemdíhbʉt ĩ weñanap be. Pánih teo wáacnitdih “Ñi tʉ́i chãjap be”, yeebdíh niiját caá náahap.

19 Asia baácdih moón Jesúíhwã míic wáacnit yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Aquila, Priscilajĩh ĩ́ih mʉʉ́boó míic wáacnit Jesúíhwãbʉt bʉ́dí ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. “Jwĩ Maáh Jesúsjeéh ĩ tʉ́i jʉmʉ naáh”, niijnít, ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.* 20 Nihat nin Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwãbʉt yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Yeebbʉ́t Jesús ã oyatjĩh ñi tʉ́i míic ʉʉ́bʉ́.

21 Bʉʉ nin péenibitdih weemjéh wã daácna caá. Weembʉ́t yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

22 Ded jwĩ Maáhdih tʉ́i oicannidih Dios ã peéh chãja naáh. Jwĩ Maáh Jesús waícanjeh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh.

23 Jwĩ Maáh Jesús yeebdíh bʉ́dí oinit, ã teo wáaca naáh. 24 Jesucristo ã oyatjĩh biícdih moon páh yeéb nihatdih bʉ́dí wã oina caá.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:1-2 Hch 18.1

* 1:12 Hch 18.24

* 1:14-15 Hch 18.8

* 1:14-15 Hch 19.29; Ro 16.23

* 1:16 1Co 16.15

* 1:18 Ro 1.16

* 1:20 Job 12.17; Is 19.12; 33.18; 44.25

* 1:31 Jer 9.23-24

* 2:3 Hch 18.9

* 2:16 Is 40.13; Ro 11.34

* 3:2 He 5.12-13

* 3:4 1Co 1.12

* 3:6 Hch 18.4-11

* 3:6 Hch 18.24-28

* 3:16 1Co 6.19; 2Co 6.16

* 3:19 Job 5.13

* 3:20 Sal 94.11

* 4:4 1Jn 3.19-21

* 4:12 Hch 18.3

* 4:16 1Co 11.1; Fil 3.17

* 5:1 Dt 22.30

* 5:6 Gá 5.9

* 5:7 Ex 12.5

* 5:8 Ex 13.7; Dt 16.3

* 5:12-13 Dt 13.5; 17.7

* 6:12 1Co 10.23

* 6:15-16 Gn 2.24

* 6:19-20 1Co 3.16; 2Co 6.16

* 7:10-11 Mt 5.32; 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18

* 8:6 Mal 2.10; Jn 1.3; Ro 11.36; Ef 4.6; Col 1.15-17

* 8:12 Mt 25.45

* 9:1 Hch 9.3-6; 1Co 15.8; Gá 1.11-16

* 9:8-9 Dt 25.4

* 9:8-9 1Ti 5.18

* 9:11 Ro 15.27

* 9:13 Dt 18.1

* 9:14 Mt 10.10; Lc 10.7

* 9:16 Jer 20.9; Am 3.8

* 10:1-2 Ex 13.21-22

* 10:1-2 Ex 14.22-29

* 10:3 Ex 16.35

* 10:4 Ex 17.6; Nm 20.11

* 10:5 Nm 14.29-30

* 10:6 Nm 11.4

* 10:7 Ex 32.6

* 10:8 Nm 25.1-18

* 10:9 Nm 21.5-6

* 10:10 Nm 16.41-49

* 10:16 Mt 26.26-28; Mr 14.22-24; Lc 22.19-20

* 10:18 Lv 7.6

* 10:20 Dt 32.17

* 10:21 2Co 6.15-16

* 10:22 Ex 20.5; Dt 32.21

* 10:23 1Co 6.12

* 10:26 Sal 24.1; 50.12; 89.11

* 10:29 1Co 8.7-12

* 11:1 1Co 4.16; Fil 3.17

* 11:2 2Ts 2.15

* 11:7 Gn 1.26-27

* 11:9 Gn 2.18-23

* 11:25 Ex 24.6-8; Jer 31.31-34; Mt 26.27-28

* 11:32 Dt 8.5; He 12.5-11

* 12:11 Ro 12.6-8

* 12:12 Ro 12.4-5; Ef 4.14-16

* 12:28 Ef 4.11

* 13:2 Mt 17.20; 21.21; Mr 11.23

* 13:12 1Jn 3.2

* 14:21 Is 28.11-12

* 15:3 Is 53.5-12

* 15:4 Sal 16.8-10; Mt 12.40; Hch 2.24-32

* 15:5 Lc 24.34

* 15:5 Mt 28.16-17; Mr 16.14; Lc 24.36; Jn 20.19

* 15:8 Hch 9.3-6

* 15:9 Hch 8.3

* 15:22 Ro 5.12-18

* 15:25 Sal 110.1

* 15:27 Sal 8.6

* 15:32 Is 22.13

* 15:45 Gn 2.7

* 15:52 1Ts 4.15-17

* 15:54 Is 25.8

* 15:55 Os 13.14

* 16:1 Ro 15.25-26; 2Co 8–9

* 16:5 Hch 19.21

* 16:8 Lv 23.15-21; Dt 16.9-11

* 16:9 Hch 19.8-10

* 16:10 1Co 4.17

* 16:15 1Co 1.16

* 16:19 Hch 18.2

2 Corintios

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 CORINTIOS

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeéb Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih wã wahna caá.* Dios ã náahat pah, Jesucristoíh doonádih ã naáwát tʉ́ʉtni wã jʉmna caá. Nin nʉ́odih wahna, jwĩ ʉ́ʉd panihni Timoteojĩh yeebdíh bʉ́dí jwĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Bita Acaya baácdih moón Jesúíhwãbʉt nin wã daác wahnidih ĩ joyó naáh. 2 Jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristobʉt yeebdíh bʉ́dí oinit, ĩ teo wáaca naáh, biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Ded pah yeejép yapat

3 Jwiítdih en jĩ́gahnit, Dios ãpĩ́ teo wáacna caá. Páant ã teo wáacachah, caán, jwĩ Maáh Jesucristo ã íipdih bʉ́dí wẽinit, “Jwiítdih bʉ́dí oinit, ma teo wáacat tʉ́ina caá, Paá”, niiját caá jwiítdih náahap. 4 Yeejép jwĩ yapachah, jwiítdih caanjéh ãpĩ́ tʉ́i teo wáacna caá, bita yeejép ĩ yapachah, queétdihbʉt jwĩ teo wáacat pínah niijná. 5 Nin baácboó Jesucristo jʉm láa, tʉbit yeejép ãt yapap wʉt jĩ. Ã́ih tʉ́ini doonádih bohéna, caán Jesús ã yapatji pah mʉntih jwiítbʉt dawá láa tʉbit yeejép jwĩ yapna caá. Jesucristoíh jʉmna, páant yeejép jwĩ yapachah, Dios jwiítdih bʉ́dí ãpĩ́ teo wáacna caá. 6 Pánih yeejép yapna, yeebdíh jwĩ jéih teo wáacna caá, Diosdih chah ñi tʉ́i jenah joyát pínah niijná. Yeejép yapna, Dios jwiítdih ã teo wáacachah, jwiítbʉt yeebdíh jwĩ jéih teo wáacna caá, ñi jĩ́gahat ã yayát pínah niijná. Jwĩ yeejép yapat pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t yeejép ñi yapachah, “Dios ã tʉ́i teo wáacbipna caá”, niíj jenah joinít, caandíh ñi cádahcan niít. 7 Pánihna, “Weém yeejép wã yapat pahjeh mʉntih, queétbʉt yeejép ĩ yapna caá. Dios weemdíh bʉ́dí ã teo wáacat pah, queétdihbʉt bʉ́dí ã teo wáacachah, caandíh ĩ tʉ́i jenah joí cádahcan niít”, wã niíj jéihna caá.

8 Bʉʉ wã ʉ́ʉdwã panihnitá, nindih ñi tʉ́i náhninaá: Weém Asia baácboó jʉm láa, tʉbit yeejép wã yapap jĩ. “Wã jéih bʉʉjácan niít. Wã wʉnbipna caá.* 9 Weemdíh ĩ mao yohbipna caá”, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, Diosboó páant ãt yapat tʉ́ʉtʉp tajĩ, “Weemjéh wã jenah joyátjĩh wã jéih chãjna caá”, wã niíj jenah joicát pínah niijná. Caán, chah wẽpni jʉmna, wʉnah bejnitdih jwʉ́ʉb booani jʉmna, weemdíh ã teo wáacat pínahboodíh bidat caá náahap. 10 “Wã jibipboó bʉ́dí tobohat ã jʉmʉchah yʉhna, Dios ã teo wáacachah, wã tʉ́i yapap jĩ. Tʉ́ttimahbʉt, biíc yoobó mʉntih ã tʉ́i teo wáacatjĩh wã tʉ́i yapbipna caá”, wã niíj jéih caá. 11 Yeéb ñi ʉʉ́bʉ́chah, jwiítdih oinit, Diosboó ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Páant ã teo wáacat doonádih joinít, dawá ʉʉ́bhnit, “Tʉ́ina caá, Paá. Pablowãdih mat tʉ́i teo wáacap wʉt be”, wẽinit, ĩ niijbípna caá.

Pablo Corinto tʉ́tchiboó ã jwʉ́ʉb bejíhat

12 Biquína ñijeéh jʉmnit weemdíh yeena caá ĩt chãjap. Obohjeéhtih, tíiccanjeh, wẽinit, “Dios ã teo wáacatjĩh ã náahat pahjeh queétdih, bitadihbʉt tʉ́inijeh wã pej jʉm bohénap jĩ”, wã niíj jéihna caá. Weém yeecanjeh, yeebdíh yoobópdih wã naáwáp jĩ. Wã jenah joyátjĩh nihcan, Dios weemdíh oinit, ã teo wáacatjĩh, ñijeéh wã tʉ́i jʉmʉp jĩ.

13-14 Yeebdíh naóh daácna, bʉocannijeh wãpĩ́ daácna caá, ded pah wã bohéátdih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná. Obohjeéhtih, bʉʉ wã naáwátdih ñi tʉ́i beh joi jwʉ́hcan yʉhna, tʉ́ttimah, ñi tʉ́i beh joyát pínahdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. Pánih beh joiná, jwĩ Maáh Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Pablo jwiítdih ã tʉ́i bohénap jĩ”, weemdíh wẽinit, caandíh ñi niijbípna caá. Biíc yoobó yeebdíh wẽinit, “Wã naóhniji tʉ́ini doonádih queét ĩ tʉ́i jepahap jĩ”, weembʉ́t Jesúsdih wã niijbípna caá.

15-16 Páant ñi weñat pínahdih jéihnit, Éfeso tʉ́tchiboó jʉm jwʉhna, “Queét Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih jʉibí bohénit, Macedonia baácna bohénadih wã bejbipna caá. Macedonia baácboó jʉmniji Judea baácna jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉt, queét Corintodih moondíh chéneji teo wáacat tʉ́ʉt niijná, queétdih wã en yap bejbipna caá. Ĩ pebh jʉmni Judea baácboó wã jwʉ́ʉb bejat pínahdih jéihnit, queétboó weemdíh ĩ tʉ́i teo wáacbipna caá”, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, pánih jenah joiná yʉhna, wã jéih bejcap jĩ.* 17 Ñi pebhna wã bejat pínah doonádih joinít, wã jʉibícah enna, “Pablo nih yáaniabeh tagaá”, ¿ñi niíj jenah joí niít? 18 Páant ñi niíj jenah joicá bojoó. Dios ã niijátji pahjeh biíc yoobó ã chãjat pah, weembʉ́t yeeni nihcan caá.

19-20 Weém, Silas, Timoteojĩhbʉt Dios wʉ̃ʉ́h Jesucristo ded pah ã chãjatjidih yeebdíh jwĩ bohénap jĩ.* Jesucristo nin baácboó ã cã́ac jʉmat pínah jã́tih, Diosboó ã wʉ̃ʉ́h ded pah ã chãjat pínahdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Pánihna, Jesucristo ã íip ã naáwátji biíc yoobó ãt chãjap wʉt jĩ. “Jʉ̃́jʉh Paá, ma chãjat tʉ́ʉtatdih wã chãjbipna caá”, ãt niíj jepahap wʉt jĩ. “Páant wã chãjcan niít”, ãt niijcáp wʉt jĩ. Pánihna, “Jesucristo chah Maáh caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánih caandíh tʉ́i jenah joinít, ã naáwátdih jepahna, Diosdih wẽinit, “Yoobópdih tigaá ã niiját”, jwĩpĩ́ niijná caá. 21-22 Jesucristodih jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcat pínah niijná, Dios jwiítdih, yeebdíhbʉt ã tʉ́i teo wáacna caá. Ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná, jwiítdih ãt ñíwip wʉt jĩ. Pánih ñíonit, jwiítdih bʉ́dí teo wáacat náahna, ã́ih Tʉ́ini Espíritudih ãt wahap tajĩ, jwĩ́ih caolihboó ã jʉmat pínah niijná. “Dios pebhboó ñi jʉmʉchah, yeebdíh chah bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá”, Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã niijíchah, jwĩ tʉ́i jéihna caá.*

23 Bʉʉ jwʉhna, wã jenah joyátjidih wã jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmátdih yeebdíh yoobópdih wã naóhbipna caá. Wã yeenachah, Dios wĩ́ih jenah joyátdih jéih beedáni, ã peéh chãjbipna caá. Yeebdíh enedih bʉ́dí wã bejíhna yʉhna, “Weemdíh ennit, queét ĩ tíicbipna caá”, niíj jenah joinít, ñi pebhboó bejcanjeh, nin Macedonia baácna wã jwíih jʉyʉ́p jĩ. 24 Diosdih jepahnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh tʉbit wʉtni dée ñijeéh wã jʉmíhcan caá. Obohjeéhtih, ñijeéh tʉ́inijeh jʉmna, yeebdíh bʉ́dí wã teo wáaquíhna caá, Diosdih tʉ́i jenah joí cádahcanjeh, chah ñi weñat pínah niijná.

2

1 Con láa yeebdíh enedih bejna nihna, ñi yéej chãjat peéh jʉ̃ihna, yeebdíh bʉ́dí wãta jĩ́gaha tagaá. Pánihna, Éfeso tʉ́tchiboó jʉmna, jib bejatdih jenah joinít, “Queétdih jwʉ́ʉb jĩ́gahaíhcan, ĩ pebhna wã bej jwʉhcan niít”, wã niíj jenah joyóp jĩ. 2 Yeéb ñi jĩ́gahachah ennit, weembʉ́t bʉ́dí wãta jĩ́gah tagaá. Pánih míic jĩ́gahanit, jwĩta míic jéih jwʉ́ʉb weñacan tagaá. 3-4 Pánihna, ñi pebhna bej jwʉhcanjeh, ñi yéej chãjatdih ñi cádahat pínah niijná, wã daác wahap jĩ. Ñi míic ámohat pínah jã́tih bejna nihna, bʉ́dí wãta jĩ́gahap taga. Pánih bʉ́dí jĩ́gahna, jʉ̃inít, yeebdíh tíicaíhcan, yeebdíh bʉ́dí wã oyatdih ñi jéihyat pínah niijná, páant wã daác wahap jĩ. Jwĩ jwʉ́ʉb míic enna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́inijeh ñi jʉmʉchah enna, wã tʉ́i wẽibipna caá. Yeebbʉ́t ñi tʉ́i wẽibipna caá. “Queétboó tʉ́i jepahnit, tʉ́inijeh ĩ jʉmbipna caá”, wã niíj jenah joiná caá.

Yéej chãjnijidih ĩ jwʉ́ʉb waadát tʉ́ʉtat

5 Ñijeéh jʉmni tʉbit yéej chãjni weemdíh ã jĩ́gahanap jĩ. Yeebdíh bácah chah ãt jĩ́gahanap taga. 6 Jáantjeh yeéb míic wáacnit, ã yéej chãjat peéh, caandíh bacanit, ñit jwʉ́ʉb waadát tʉ́ʉtcap wʉt jĩ. Páant ñi peéh chãjatdih náhninit, ã yéejatdih jĩ́gahna, ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. 7 Bʉʉ, ã yéejatdih quíib bʉʉdnít, caandíh ñi míic wáacapboó ñi jwʉ́ʉb waadát tʉ́ʉtʉ́. Ã jĩ́gahat yayáchah, jwĩ Maáhdih ã cádahcat pínah niijná, caandíh ñi tʉ́i teo wáacá. 8 Caandíh tʉ́inijeh ñi jwʉ́ʉb pej jʉmʉʉ́, “Weemdíh ĩ tʉ́i oina caá”, wẽinit, ã niíj jenah joyát pínah niijná. 9 Jã́tih yeebdíh daác wahna, “¿Wã wʉtʉchah, ĩ tʉ́i jepahmi niít?” niíj jéihíhnit, wã daác wahap jĩ. Bʉʉ ñi jepahatdih jéihna, wã wẽina caá. 10 Bʉʉ caán ã yéej chãjatjidih ñit jenah joí cádahap wʉt be. Weembʉ́t wã jenah joí cádahna caá. Caán weemdíh ã yéej chãjcah yʉhna, yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, Cristo ã enechah, ã yéejatjidih wã jwʉ́ʉb jenah joicán niít. Páant wã jenah joicátdih ennit, yeebbʉ́t ñi jenah joí cádahbipna caá. 11 Páant caán ã yéejatjidih jwiítdih jwʉ́ʉb jenah joicát caá náahap, ã tíicat yayáchah, nemépwã ĩ maáh, Satanás, ã náahat pah ã chãjcat pínah niijná. Ã yéejatjidih páantjeh jenah joiná, Satanásdih jwĩta jepah tagaá. Satanás ded pah jwiít nihatdih ã yéej chãjíhatdih jéihcannit jwĩ nihcan caá.

Titodih jwãáhcan, Pablo ã náhni dahwaat

12 Éfeso tʉ́tchimant bejni Troas tʉ́tchina jʉibínit, Cristoíh tʉ́ini doonádih wã naáwáchah, dawá ĩ tʉ́i joyóp jĩ. “Dios ã teo wáacachah, caandíh jepahnit dawá ĩ jʉmna caá”, wã niíj wẽi jenah joyóp jĩ. 13 Páant wã jenah joiná yʉhna, wã ʉ́ʉd panihni Tito, ñi pebhna wã wahnidih jwãáhcan, weémboó bʉ́dí wã náhni dahwanap jĩ. Pánih náhni dahwanit, caanjĩ́h moondíh “Wã bejna caá”, niijnít, nin Macedonia baácboó caandíh bididih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be.*

Cristo jwiítdih eníhcannidih ã yap yohat

14 Páant wã náhni dahwana yʉhna, Cristoíhwã jwĩ jʉmatdih jenah joinít, Diosdih bʉ́dí wã wẽina caá. Cristo Satanásdih yap yohni ã jʉmʉchah, Satanás jwiítdih ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, Cristoíhwã jʉmna, jwiítbʉt caandíh yap yohnit jwĩ jʉmna caá. Dios nihatdih Cristoíh doonádih jwiítdih ã naáwát tʉ́ʉtʉp be, Satanásdih Cristo ã yap yohatjidih ĩ jéihyat pínah niijná. Pánihna, Cristodih jéihnit, bʉ́dí wẽinit, nihat caandíh ĩ tʉ́i jenah joiná caá. 15 Cristoíh doonádih jwĩ naóh peét bejechah enna, Dios bʉ́dí wẽinit, “Wã wʉ̃ʉ́h Cristo panihnit ĩ jʉmna caá”, ã niíj jenah joiná nacaá. Biquína jwĩ naóhni tʉ́ini doonádih joinít, tʉ́i jepahnit jʉmna, iiguípna bejat déejidih Dios ã tʉ́i ʉbnit ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, bitaboó, joiná yʉhna, ĩ jepahcat peéh iiguípna bejnit pínah ĩ jʉmna caá. 16 Nin pah jwĩpĩ́ niíj naóh bohéna caá: “Cristodih ñi jepahcatji peéh iiguípna bejnit, tʉbit yeejép ñi tʉbaat ã yaicán niít. Obohjeéhtih, Cristodih tʉ́i jepahnit, Dioíh tʉ́ini pebhboó ñi bejechah, bʉ́dí ñi weñat ã yaicán niít”, jwĩpĩ́ niíj naóh bohéna caá. Páant, jwĩ niíj naáwáchah joinít, íijnit, biquína ĩ joííhcah yʉhna, bitaboó ĩ tʉ́i wẽi joiná caá. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Cristo jwiítdih ã teo wáaccah, ã́ih tʉ́ini doonádih yoobópdih jwĩ naóhcah, beh joicán, nihat ĩta wẽi joicán taga. 17 Dios naáwátdih bita bohé jibnitboó, jíib náahna, yoobópdih ĩ bohécan caá. Obohjeéhtih, páant ĩ bohéát pah jwiítboó jwĩ yee bohécan caá. Dios ã naáwát tʉ́ʉtnit jʉmna, caán ã enechah jéihnit, yoobópdih jwĩpĩ́ bohéna caá.

3

Pablowã Jesúíhwãdih teo wʉ̃hnit ĩ jʉmat

1 Bita ĩ niiját pah, “Dedé jéihcat pínah weemdíh wihcan caá”, weémboó wã niijcán caá. Yeéb weemdíh tʉ́i jéihna, “Pablowã yoobópdih ĩpĩ́ bohéna caá”, niíj jenah joinít, páant bita ĩ niíj daác wahatdih ñi náahcan caá. Yeebbʉ́t bitadih páant ñi niíj daác wahatdih wã náahcan caá. Obohjeéhtih, bitadih jéihcan, páant daác wahatdih ñita náah taga. 2 Yeebdíh jwĩ bohéniji tʉ́ini doonádih joinít, ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit, “Dios ã teo wáacatjĩh Pablowã queétdih ĩ naáwáchah joinít, ĩ jenah joyátdih ĩt tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p taga”, bita ĩ niíj jéihna caá. Páant niíj jéihnit, Dios ã bohéát tʉ́ʉtnit jwĩ jʉmatdihbʉt ĩ jéihna caá. 3 Pánihna, jwĩ tʉ́i bohénachah, ñi tʉ́ʉt nʉʉmátji doonádih joinít, Cristo jwiítdih ã bohéát tʉ́ʉtatjidih nihat ĩ jéihna caá. Dios báadhni ã́ih Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh, yeebdíh jwĩ naáwáchah, ñi tʉ́i jepahap jĩ. Cristoíh doonádih jwĩ bohénachah joinít, ñi jwíih tʉ́ʉt nʉʉmátji doonádih bita ĩ joyóchah, yeébboó queétdih jwĩ daác wahat panihnit ñi jʉmna caá.* 4 “Cristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatjĩh Dios ã tʉ́i teo wáacna caá”, ñi niíj jenah joyóchah jéihna, jwiítboó “Tʉ́ini Espíritu bʉ́dí ã teo wáacatjĩh Dios naáwátdih queétdih jwĩ tʉ́i bohénap jĩ”, jwĩ niíj wẽi jenah joiná caá. 5 Pánih wẽinit, “Weém wã jenah joyátjĩh nindih wã jéih chãjna caá”, niijcán, “Dios ã teo wáacatjĩhjeh wã bʉʉjána caá”, wã niíj jéihna caá. 6 Páant ã teo wáacatjĩh ã́ih jáap naáwát, tʉ́ini doonádih wã tʉ́i naóhna caá. Jon jã́tih Dios jeé naanádih ã daacátjidih jwĩ nʉowãdih ãt jepahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán máa wʉtatdih ĩ tʉ́i jepahat pínah wẽpat queétboodíh ãt wihcap wʉt jĩ. Nin jáap naáwátboodíh jwĩ jepahat pínah niijná, Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã teo wáacna caá, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.*

7-9 Dios ã wʉtatdih jeé naanádih daácnit, Moisésdih ã wʉ̃hʉchah, Dios ã wẽpatjĩh Moiséíh móot bʉ́dí ãt yeh iiguíp wʉt jĩ. Moisés jeemánt ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã́ih móot yeh iigát ã baáj jwʉ́ʉb bejechah yʉhna, quíib ihana, queét Israel jʉimenáji caandíh ĩt jéih encap wʉt jĩ.* Jon jã́tih Dios ã daácni wʉtatdih ã wʉ̃hʉchah, ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, caandíh tʉ́i jepahat ãt náahap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ĩ tʉ́i jepahcatji peéh iiguípna ĩt bejep wʉt jĩ. Páant ĩ jepahcah yʉhna, Moisés ã naóhni wʉtat tʉ́ini ã jʉmatdih jʉ́ʉtna, Dios bʉ́dí ã yeh iigát ãt jígohop wʉt jĩ. Bʉʉ láa jáap naáwát, tʉ́ini doonádih Dios ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, Tʉ́ini Espíritu jwĩ jepahat pínahdih ã teo wáacachah, chah tʉ́ini jʉmna, chah yeh iigát panihni ã jʉmna caá. Caán jeé naanádih ã daácni wʉtatdih jwĩ tʉ́i jepahcatji peéh iiguípna jwĩta bej taga. Caán wʉtatdih jepahcan, ãjeéh jwĩ jéih jʉmcah yʉhna, caán wʉtatdih ã wʉ̃hʉchah, Dios ã tʉ́i yeh iigát ãt jígohop wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ láa Jesucristoíh tʉ́ini doonádih jwĩ jepahachah, iiguípna jwĩ bejat déejidih, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Pánihna, jáap dooná chah tʉ́ini caá ã jʉmʉp. 10 Bʉʉ láa Jesucristoíh dooná jwiítdih bʉ́dí yeh iigní dée ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, Moisésdih Dios ã daác wʉ̃hni wʉtat jwiítdih yeh iigcánni dée ã jʉmna caá. 11 Caán wʉtatdih ã wʉ̃hʉchah, bʉ́dí yeh iigát maátcanjeh ãt jʉm jwʉhʉp wʉt jĩ. Pánihat pah, caán wʉtat tʉ́ini jʉmna yʉhna, bʉʉdní pínah ãt jʉmʉp tajĩ. Obohjeéhtih, Jesucristoíh tʉ́ini doonáboó ã bʉʉdcán niít. Bʉ́dí yeh iigát ã jʉmʉchah yʉhna, máa wʉtatji bʉʉdní pínah ãt jʉmʉp tajĩ. Pánihna, bʉʉdcánni pínah jáap doonádih ã wʉ̃hʉchah, chah bʉ́dí yeh iigát dée ã jʉmna caá.

12-13 Moisés ã́ih móot yeh iigát ã baáj jwʉ́ʉb bejechah, yégueh chóojĩh ãt jãhap wʉt jĩ, queét Israel jʉimená ĩ encat pínah niijná. Obohjeéhtih, jwiítboó nin bʉʉdcánni dooná chah iigní dée ã jʉmʉchah jéihna, tíiccanjeh, yoobópdih jwĩ naóhna caá.* 14 Queét Diosdih joííhcan, ĩ́ih jenah joyátdih jãhat dée ã jʉmʉchah, Moisés ã daacátjidih ĩt beh joicáp wʉt jĩ. Bʉʉ páantjeh caán daacátjidih ĩ en naáwáchah joiná yʉhna, biíc yoobó ĩ jéih beh joicán caá. Cristodih jwĩ jepahachahjeh, caán jãhat déedih ã yohna caá. 15 Yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Bʉʉbʉt queét Israel jʉimená jwĩ Maáh Cristodih jepahcan, Moisés ã daacátjidih páantjeh ĩ beh joicán caá. 16 Obohjeéhtih, det jwĩ Maáhdih jepahnitdih caán daacátjidih Jesúsboó ã tʉ́i beh joyána caá. 17 Jwĩ Maáhdih jepahnitdih Tʉ́ini Espíritu ã jʉmna caá. Pánihna, jwiít Tʉ́ini Espíritu jʉmnitdih Diosboó wẽi ennit, “Queét yéejat peéh chãjat wihcannit caá”, ã niijíchah joinít, “Moisés ã wʉtatjidih jwĩ tʉ́i jepahcatji peéh jwiítdih ã wihcan niít”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánih jʉmna, jãhat dée wihcah, Diosdih tʉ́i jéihnit, jwĩ ʉ́ʉm ʉʉ́bhcan caá. 18 Jwiít Cristoíhwã móot jãhat dée wihcan, “Caánboó chah tʉ́ini caá”, jwĩpĩ́ niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, ã weñat pínahdihjeh chãjna, caán ã jʉmat pahjeh jʉmat tʉ́ʉt niijná, yeó jáap jʉmat pah tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmná caá jwĩ chãjap. Jwiítdih Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, jwĩ tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmná caá. Pánih tʉ́inidih jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit, “Queét chah tʉ́i jenah joiná caá ĩ chãjap”, bitaboó jwiítdih ĩ niíj jenah joibípna caá.*

4

Jesúíh doonádih naóhnit ded pah ĩ jʉmat

1 Tʉ́ini Espíritu teo wáacni jʉmna, Dios weemdíh oinit, ã́ih jáap tʉ́ini doonádih ã bohé jibat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih bohéna, bita weemdíh yeejép ĩ chãjachah, jĩ́gahna yʉhna, wã bohé cádahcan caá. 2 Ded pah wã bohéátdih nihat ĩ jéihyat pínah niijná, wãpĩ́ bih bohécan caá. Nihat joinít ĩ tʉ́i beh joyát pínah niijná, yeecanjeh, ã́ih tʉ́ini doonádih yoobópdih wãpĩ́ bohéna caá. Dios weemdíh wẽi ennit, “Pablo ã tʉ́i bohéna caá”, ã niijná caá. Bitabʉt wã bohénachah joinít, biíc yoobó ĩpĩ́ niijná caá. 3 Obohjeéhtih, bita iiguípna bejnit pínah jʉmna, jãhat dée ã jʉmʉchah, wã bohéátdih ĩ beh joicán caá. 4 “Cristo chah tʉ́ini Maáh ã jʉmna caá”, jwĩ niíj bohénachah, Diosdih jéihcannit ĩ maáh, Satanás queétdih ã beh joyát tʉ́ʉtcan caá. Ã́ih yeh iigátdih jãhat dée pah caá queétdih ã chãjap. Dios ded pah ã jʉmatdih Cristojeh cã́acwãdih ã tʉ́i beh joyána caá. Caán Cristo Dios yoobát caá. 5 Pánih bohéna, “Weemdíh ñi weñeé”, niijcánjeh, “Jwĩ Maáh Jesucristoboodíh ñi weñeé”, wãpĩ́ niíj naóh bohéna caá. Jwiít Jesúsdih oina, ñi maáh dée nihcan, yeebdíh teo wáacnitjeh caá jwĩ jʉmʉp. 6 Jon jã́tih Dios nihatdih chãjna, “Dʉpʉ́napboó yeh iigát ã jʉmʉ naáh”, ãt niijíp wʉt jĩ. Caanjéh jwĩ́ih caolihdih yeh iigát dée ã jʉmat tʉ́ʉtna caá. Pánihna, Cristo, chah tʉ́ini ã jʉmatdih jéihna, Dios biíc yoobó tʉ́ini ã jʉmatdihbʉt jwĩ jéihna caá.*

Jesúíhwã ã́ih wẽpatjĩh ded pah ĩ chãjat

7 Weémboó wẽpcanni, oboh jʉmni wáam dah dée wã jʉmʉchah yʉhna, Jesucristoíh tʉ́ini doonádih wã bohé jibat pínah niijná, Dios weemdíh ã ñíwip jĩ. Oboh jʉmni wáam dah diítboó chah tʉ́inidih jwĩpĩ́ yac ámohat dée wã bíbohna caá. Caán tʉ́ini doonádih wã naáwáchah joinít, cã́acwãboó ĩ tʉ́ʉt nʉʉmná caá. “Oboh jʉmni, wẽpcanni wã jʉmʉchah yʉhna, Diosboó chah wẽpni jʉmna, bʉ́dí ã teo wáacachah, ĩ tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be”, wã niíj jéihna caá. Bitabʉt, wẽpcanni wã jʉmatdih jéihna, “Dios ã wẽpatjĩh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be”, biíc yoobó ĩ niíj jéihna caá.

8 Biquí láana weemdíh tʉbit ĩ jʉ̃ihñʉchah yʉhna, Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naóh cádahcan caá. Biíh láa ded pah Dios ã weñat pínahdih jéihcanjeh, “¿ded pah wã chãjbi?” niijnít, bʉ́dí wã jenah joiná caá. Pánih bʉ́dí jenah joiná yʉhna, weemdíh ã teo wáacachah, caandíh wã tʉ́i jenah joí cádahcan caá. 9 Biíh láa bita weemdíh eníhcan, Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát peéh, yeejép ĩ chãjna caá. Páant yeejép ĩ chãjachah yʉhna, weemdíh cádahcanjeh, Dios ãpĩ́ teo wáacna caá. Biíh láa ĩ wʉn mao jwejni yʉhna, ã teo wáacachah, booni páantjeh wã jʉmna caá. 10-11 Nin baácboó Jesús ã jʉm jwʉhʉchah, cã́acwã caandíh ĩt mao yohop wʉt jĩ. Pánihna, weembʉ́t nin baácboó jʉm jwʉhna, Jesúsdih ĩ mao yohatji pahjeh, ã́ih tʉ́ini doonádih wã naóh jibat peéh, weemdíhbʉt ĩ mao yohíhna caá. Obohjeéhtih, Jesucristo weemdíh ã tʉ́i wapachah, wã báadh jwʉhna caá. Páant weemdíh ã teo wáacachah enna, “Jesúsboó báadhni, chah wẽpni ã jʉmna caá. Caanjéh tigaá Pablodih wapni”, nihat cã́acwã ĩ niíj jéihna caá. 12 Weemdíh ĩ mawíhichah yʉhna, yeébboó wã naóhni doonádih joinít, Jesucristodih jepahna, Diosjeéh páantjeh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. 13 Tʉbit yeejép yapna yʉhna, Jesucristodih wã tʉ́i jenah joí cádahcan niít. Jon jã́tih Davidbʉt yeejép ã yapachah, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Diosdih tʉ́i jenah joinít, ded pah ã naáwátdih wã naóh yapanap be”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Ã tʉ́i jenah joyát pah mʉntih weembʉ́t jwĩ Maáhdih tʉ́i jenah joinít, ã́ih tʉ́ini doonádih wãpĩ́ naóh yapana caá. 14 Pánihna, Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát peéh bita weemdíh ĩ mao yohochah yʉhna, caandíh wã tʉ́i jenah joí cádahcan niít. “Jesucristoíh jʉmna, caandíh jwʉ́ʉb booaniboó weemdíhbʉt ã jwʉ́ʉb booabipna caá. Pánih booanit, weemdíh ñijeéh ã jʉmʉpboó ã waadát tʉ́ʉtbipna caá”, wã niíj jéihna caá. 15 Páant ã chãjat pínahdih jéihnit, yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, yeejép yapna yʉhna, wãpĩ́ bohéna caá. Wã bohéátdih dawá ñi joyóchah, yeebdíh oinit, Dios dawá iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉbna caá. Pánihna, dawá caandíh “Tʉ́ina caá, Paá”, ĩ niíj wẽi naóhbipna caá.

16 Páant jwiítdih ã chãjat pínahdih náhninit, bʉ́dí wẽina, Jesúíh tʉ́ini doonádih wã yabh naóhcan caá. Yeó jáap jʉmat pah wĩ́ih bácah ã wẽpca jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, caandíh chah tʉ́i jenah joiná caá wã chãjap. 17 Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, yeejép jwĩ yapatdih bʉ́dí wã jenah joicán caá. Obohjeéhtih, Dios pebhboó jwĩ jʉibínachah, yeejép yapat wihcah, chah tʉ́i wẽinit jwĩ jʉmat pínahdih wã tʉ́i jenah joiná caá. 18 Nin baácboó jʉm jwʉhna, dedé jwĩ enni bʉʉdní pínahjeh caá. Obohjeéhtih, Dios pebhboó jʉmnidih bʉʉ jwĩ jéih encah yʉhna, ã bʉʉdcán niít. Pánihna, nin baácboó jwĩ ennidih bʉ́dí jenah joicánjeh, Dios pebhboó ded pah jwĩ jʉmat pínahdih wã tʉ́i wẽi jenah joiná caá.

5

1 Nihat nin baácboó jʉmni bʉʉdní pínah ã jʉmatdih jéihna, “Jwĩ́ih bácahbʉt bʉʉdní pínah ã jʉmna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Jwĩ wʉnʉchah, jwĩ́ih bácah ã moópbipna caá. Obohjeéhtih, jwĩ wʉnat tʉ́ttimah, Dios jáap bácah jwiítdih ã jwʉ́ʉb wʉ̃hbipna caá. Caán bácahjĩh jwĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. “Pánih jʉmna, jáap bácahjĩh Dios pebhboó jwĩ jʉmbipna caá”, jwĩ niíj wẽi jenah joiná caá. 2 Nin baácboó jʉm jwʉhna, tʉbit yeejép yapna, biquí láana Dios pebhboó bʉ́dí wã jʉmíhna caá. 3 Yégueh chóodih jwĩ dʉwíhat pahjeh ã wʉ̃hni pínah jáap bácahboodíh bʉ́dí wã pã́ina caá. 4 Bʉʉ nin bácahdih yohíhcan yʉhna, jáap bácahboodíh wã pã́ina caá. Nin baácboó jʉm jwʉhna, wĩ́ih bácah ã moopát pínahdih jéihna, Diosjeéh páantjeh jʉmat tʉ́ʉt niijná, jáap bácah pínahdih bʉ́dí wã bidna caá. 5 Dios jwiítdih jáap bácah ã wʉ̃hat pínahdih jã́tih ãt jenah joijíp taga. Pánihna, ã́ih Tʉ́ini Espíritudih jwiítdih ã wʉ̃hʉchah, caánboó “Yoobópdih jáap bácahdih meemdíh ã wʉ̃hbipna caá”, jwiítdih ã niíj jenah joyát tʉ́ʉtna caá.

6 Páant ã chãjat pínahdih jéihnit, ʉ́ʉmcan, wã jĩ́gahcan caá. Bʉʉ nin bácahjĩh jʉm jwʉhna, Dios pebhboó wã bej jwʉhcan caá. 7 Pánih jʉmna, ded pah jwĩ yapat pínahdih jéih encan yʉhna, Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, “Ã niijátji pahjeh wã tʉ́i yapbipna caá”, wã niíj jéihna caá. 8 Nin baácboó jʉm jwʉhna, wã wʉnat pínahdih ʉ́ʉmcanjeh, wẽi jenah joinít, jáap bácahjĩh jwĩ Maáh Jesucristojeéh bʉ́dí wã jʉmíhna caá. 9 Pánihna, Dios pebhboó bejna, wã bej jwʉhcanbʉt, biíc yoobó jwĩ Maáh ã weñat pínahdihjeh wã chãjíhna caá. 10 Japboó jʉibínit, jwiít nihat jwĩ Maáh Jesucristo pebhna jwĩ jʉibí ñʉhbipna caá. Páant jwĩ jʉibí ñʉhʉchah, nin baácboó jʉmna, ded pah jwĩ chãjatjidih enniji jwĩ maáh ã ñíobipna caá. Páant ã ñíwichah, jwĩ jéih jweicán niít. Pánihna, biíc jwĩ Maáh ã weñat pínahdih ã tʉ́i chãjatji jíib, ã tʉ́i wẽi naóhbipna caá. Obohjeéhtih, biíhboó ã tʉ́i chãjcatji jíib, caandíh ã wẽican niít. Páant jwĩ yapat pínahdih jéihna, jwiítdih tʉ́i chãjat caá náahap.*

Dios jwiítdih ã wẽi enat

11 Dios ninboó ded pah jwĩ chãjatdih enna, caán ã weñat pínahdih jwĩ chãjcatji jíib ã peéh chãjbipna caá. Páant ã peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉm yacna, bʉ́dí teo wáaquíhna, cã́acwãdih wã wẽp bohéna caá. Pánih bohéna, bʉ́dí oinit, wã teo wáaquíhatdih Dios ã tʉ́i jéihna caá. Pánihna, biíc yoobó ñi jéihyat pínahdih yeebdíhbʉt wã náah yacna caá. 12 Páant niijnít, “Dedé jéihcat pínah weemdíh wihcan caá”, wã niijcán caá. Obohjeéhtih, bitaboó ĩ yee naáwáchah joinít, “Nihcan caá. Pablo tʉ́i oinit, yoobópdih jwiítdih ã bohéna caá”, ñi niiját pínah niijná, páant wã niíj naáwáp be. Queét ĩ tʉ́i jígohatdihjeh wẽi jenah joinít ĩ jʉmna caá. “Nihat jwiít judíowã ded pah jwĩ chãjatdih Pabloboó joyáh bojna, ã bohéát tʉ́ican caá”, ĩ niíj naóhna yʉh caá. Páant niijnít, bita queétdih ĩ wẽi enat pínahdihjeh ĩ jenah joyát ã tʉ́ican caá. Obohjeéhtih, ded pah ĩ́ih caolih ã jʉmatdih caá jenah joyát náahap. 13 Biquína weemdíh jʉ̃ihnitboó “Pablo tʉbit yójah bohé jibna, jenah joicánni caá”, ĩ niíj jʉ̃ihna caá. Obohjeéhtih, Diosdih bʉ́dí weñaíhna, páant wã bohé jibna caá. Bitaboó weemdíh eníhcannit, “Pablo ã jenah joyátjĩhjeh ã yee bohé jibna caá”, ĩ niijná yʉh caá. Obohjeéhtih, yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, tʉ́i jenah joinít, yoobópdih wã bohéna caá. 14 Cristo jwiítdih bʉ́dí ã oyochah jenah joinít, caandíh jepahna, wã tʉ́i bohéna caá. Pánih oina, caán Cristo biícjeh jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih ã jíib chãj beedá wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Caandíh jenah joiná, “Wĩ́ih pínah caá ãt wʉn wʉ̃hjip taga”, niíj jenah joinít, jwiít nihat jwĩ yéejat jíib ãjeéh wʉnnit panihnit caá jwĩ jʉmʉp. Jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih jíib chãj péanit panihnit jwĩ jʉmna caá. 15 Pánihna, Cristo nihat cã́acwã jwĩ yéejat jíib ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ, caandíh jepahnit, jwĩ náahat pah chãjnitji tʉ́ʉt nʉʉmnít, ã weñat pínahboodíh jwĩ chãjat pínah niijná. Caán ã wʉnʉchah yʉhna, Dios ãt jwʉ́ʉb booanap tajĩ.

16 Jwĩ Maáhdih jwĩ jepahachah, ded pah jwĩ jenah joyátdih ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be. Jã́tih nin baácdih bóodih jenah joinít, ded pah cã́acwã ĩ jígohatdihjeh ennit, “Tʉ́init caá. Yeejépwã caá”, jwĩ niíj en jwʉhʉp be. Obohjeéhtih, bʉʉ páant jwĩ niíj jenah joicán caá, bʉca. Jã́tih Cristodihbʉt pánih jenah joinít, “Caánboó cã́acjeh caá”, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Bʉʉ caandíhbʉt páant wã niíj jenah joyátjidih wã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be. 17 Ded Jesucristodih jepahni, ã́ih jʉmna, jenah joyát tʉ́ʉt nʉʉmní ã jʉmna caá. Ded pah ã jenah joyát tʉ́ʉt nʉʉmná, ded pah ã chãjatbʉt tʉ́ʉt nʉʉmní ã jʉmna caá. Jã́tih ã weñat pínahdihjeh chãjni ã jʉmʉp be. Bʉʉ, tʉ́ʉt nʉʉmná, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Dios ded pah ã weñat pínahboodíh chãjni ã jʉmna caá, bʉca.* 18 Jwiítjeh páant jwĩ jéih chãjcah, Dios jwiítdih ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p taga. Jã́tih, Diosdih eníhcannit jʉm jwʉhna, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉm jwʉhcap jĩ. Cristo ã wʉn wʉ̃hatjĩh jwĩ eníhcatdih Dios ãt cádahat tʉ́ʉtʉp taga, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Pánih chãjnit, jwiítdih bitadih ãt naáwát tʉ́ʉtʉp be, queétbʉt caandíh ĩ eníhcatdih cádahnit, ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 19 Nin pah caá ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp: “Nihat yéejnit jʉmna, Diosdih eníhcannit jwĩ jʉmna caá. Jwiítdih bʉ́dí bidnit, Jesucristo jwĩ yéejat jíib ã wʉn wʉ̃hatdih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, ã́ihwã chãjnit, jwiítdih ã tʉ́i pej jʉmna caá”, ã niíj naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ. 20 Pánihna, Jesúíh jʉmna, cã́acwãdih nin pah wãpĩ́ niíj naóh yapana caá: “Yeebbʉ́t Jesucristodih jepahna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́”, wã niijná caá. 21 Jwĩ Maáh Cristoboó biícjeh yéejat wihcanni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã yéej chãjcah yʉhna, Diosboó caandíh jwĩ yéejat jíib ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih Cristoboó ãt jíib chãj beedá wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ã jíib chãj beedá wʉ̃hatdih enna, Diosboó jwiít Cristoíhwãdih ennit, “Queétdih dedé yéejat peéh ã wihcan caá. Wã wʉ̃ʉ́hdih wẽi enat pahjeh mʉntih, queétdihbʉt wã wẽi enna caá, bʉca”, ã niijná caá. Pánihna, Cristoíhwã jwĩ jʉmʉchah, Dios tʉ́ini ã jʉmat pahjeh mʉntih jwiítdihbʉt ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá.

6

1 Dios yeebdíh bʉ́dí oinit, teo wáacna, ñi yéejat peéh ãt yoh wʉ̃hʉp taga. Jwiít, yeebbʉ́t Diosdih teo wʉ̃hnit jʉmna, nindih yeebdíh wã naóhna caá: Ã́ihwã jʉmna, yeebdíh wã bohéátjidih ñi tʉ́i jepahaá. “Wã jepahna caá”, niijná yʉhna, ã náahat pah chãjcan, dedé pínah ãta nihcan tagaá. Dios ã oyatdih yap yohnitjeh ñita jʉm tagaá. 2 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Wã náahni yeó jáap yeebdíh bʉ́dí oina, ñi ʉʉ́bátdih jepahnit, wã teo wáacap jĩ. Pánih teo wáacnit, yeebdíh wã tʉ́i ʉbʉp jĩ’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 49.8)

Bʉʉ caá ã náahni yeó jáap ã jʉmʉp. Bʉʉ yeebdíh ã tʉ́i ʉbat pínah niijná, caandíh jepahat caá náahap.

Ded pah Pablo ã jʉmat

3 “Bita wã bohéátdih ĩ jepahcan niít”, niijná, dedé yeejép chãjcan, yeejép wãpĩ́ wéhecan caá. 4 Tʉ́inijeh wãpĩ́ jʉmna caá, “Pablo Dios ã weñat pínahdihjeh chãjna, caandíh tʉ́i teo wʉ̃hni ã jʉmna caá”, cã́acwã weemdíh ĩ niiját pínah niijná. Dawá láa bita weemdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, weémboó íijcanjeh wã jʉmna caá. Dawá láa moh yéejna yʉhna, wã bohé cádahcan caá. 5 Nin pah caá yeejép wã yapap: Cã́acwã weemdíh ĩ mawachah; nemat mʉʉ́boó ĩ nemechah; dawá íijnit, míic wáac jʉinít, ĩ mao yohat tʉ́ʉtʉchah, yeejép wã yapap jĩ. Weém bʉ́dí teona; quíib chei tʉbʉchah yʉhna, ʉ̃oca daa jʉ̃óhna; nʉʉgʉ́p wʉnna, yeejép wã yapap jĩ.* 6 Ií náah chãjatdih jenah joicán, wã tʉ́i jʉmna caá. Yeebdíh teo wáaquíhna, jwĩ maáíh tʉ́ini doonádih tʉ́i jenah joinít, íijcanjeh, wã tʉ́i bohénap jĩ, ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná. Yeebdíh tʉ́i oinit, wã bohénachah, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã teo wáacatjĩh ñi tʉ́i jepahap jĩ. 7 Ã́ih tʉ́ini doonádih naóhna, yeecanjeh, Dios ã wẽpatjĩh wã bohénachah enna, caandíh teo wʉ̃hni wã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihna caá. Yoobópdih Dios ã weñat pínahdih chãjna, “Pablo yeejép chãjni caá”, cã́acwã weemdíh ĩ jéih niijcán caá. “Dios ã náahat pah, tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́”, bitadih wã niijíchah, wã tʉ́i jʉmatdih enna, “Pablo yee bohéna caá ã chãjap”, ĩ jéih niijcán caá. 8 Biquína weemdíh ĩ tʉ́i wẽi enechah, bita ĩ wẽi encah yʉhna, biquína ĩ wẽi naáwáchah, bita yeejép ĩ naáwáchah yʉhna, wã joyáh bojna caá. Yoobópdih wã bohénachah yʉhna, biquína “Pablo yee bohéni caá”, ĩ niíj naóh yacna caá. 9 Nihat cã́acwã ĩ enepboó wã bohénachah, weemdíh jéihna yʉhna, biquína weemdíh enah bojnit, “Oboh jʉmnijeh caá”, ĩ niijná caá. Bita weemdíh ĩ mawachah yʉhna, wã báadh jwʉhna caá. Ĩ mao yohat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, páantjeh wã jʉm jwʉhna caá. 10 Biquí láana jĩ́gahna yʉhna, Cristoíh jʉmna, páantjeh wã wẽina caá. Moh yéejni jʉmna yʉhna, bitadih tʉ́ini doonádih bohéna, queétdih bʉ́dí jíib jʉmni wʉ̃hat dée pah caá wã bohénap. Biíh pah bóonadih bíbohcan yʉhna, Cristoíh jʉmna, bʉ́dí bíbohni dée pah wã wẽina caá.

11 Yeéb Corinto tʉ́tchidih moondíh bʉ́dí oina, ʉ́ʉmcan, tíiccanjeh, ded pah yeebdíh bʉ́dí wã náah yacatdih wã tʉ́i naóh daác beedánap be. 12-13 Yeéb wã weh panihnit ñi jʉmʉchah, oinit, yeebdíh wã naóhna caá. Yeebdíh wã oi cádahcan caá. Obohjeéhtih, yeébboó weemdíh ñi oi cádahap jĩ. Pánihna, yeebdíh bʉ́dí wã oyat biíc yoobó weemdíhbʉt ñi jwʉ́ʉb oyoó.

Jesucristoíh nihcannitdih ã pej jʉmat tʉ́ʉtcat

14 Yeéb Jesucristoíhwã ã́ihwã nihcannitboodíh ñi pej jʉmca bojoó. Tʉ́i pej jʉmnit pínah nihcan caá. Nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: Ded Jesúsdih jepahni, tʉ́inidih ãpĩ́ chãjíhna caá. Obohjeéhtih, Jesúsdih jepahcanniboó, yeejépdih ãpĩ́ chãjna caá. Pánih jʉmna, biícdih ĩ jéih jʉmcan caá. Yeejép chãjni tʉ́i chãjíhniboodíh ã yéejabipna caá. Tʉ́i chãjíhni yeejépdih ã jéih yap yohcan niít. Ded Jesúíh jʉmna, ã naáwátdih ãpĩ́ tʉ́i jenah joiná caá. Obohjeéhtih, Jesúíh nihcanniboó nemépwã ĩ maáh ã naáwáchah joinít, ded pah Dios ã jʉmatdih ã jéihcan caá. Queét chénat pah ĩ jenah joyát mácah ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, ĩ jéih míic pej jʉmcan caá. 15 Jesucristo Satanásjĩh mácah míic ĩ jenah joyát ã jʉmʉchah, ĩ jéih míic pej jʉmcan caá. Biíc yoobó Jesúíhwã Satanáíhwãjĩhbʉt mácah míic ĩ jenah joyát ã jʉmʉchah, biícdih ĩ jéih jʉmcan caá. 16 Dios páantjeh jʉmni caá. Jwiít ã́ihwã jʉmna, caandíhjeh wẽinit, jwĩ jepahna caá. Biíhdih wẽinit, jepahna, ãta tʉ́ican tagaá. Jwiít Jesúíhwã ã́ihwã nihcannitdih pej jʉmna, ĩ wẽi jepahnidih jwiítbʉt jwĩ wẽi jepahat dée ã tobohna caá. Pánih jʉmna, yeéb Jesúíhwã, Jesúíhwã nihcannitdih ñi pej jʉmca bojoó. Dios báadhni jʉmna, jwiít Jesúíhwã biícdih, ã́ih mʉʉ pánihnit jwĩ jʉmna caá.* Jon jã́tih ã naáwátdih naóh yapanit nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Weémboó queétdih tʉ́i pej jʉmna, ĩ maáh wã jʉmbipna caá. Queétboó wĩ́ihwã jʉmna, weemdíhjeh ĩ wẽibipna caá’, Dios ã niijná caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (Lv 26.12; Jer 32.38; Ez 37.27)

17 Bita naóh yapanitbʉt nin pah ĩt jwʉ́ʉb niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Wĩ́ihwã nihcannitdih ñi cádahaá. Queétdih ñi pej jʉmca bojoó. Ií náah ĩ chãjat déedih yeébboó ñi chãjca bojoó. Páant ñi cádahachah, weémboó yeebdíh wã wẽi enbipna caá. (Is 52.11)

18 Pánih wẽi ennit, ñi íip wã jʉmbipna caá. Yeébboó wã weh ñi jʉmbipna caá’, Chah Wẽpni Maáh ã niijná caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ. (2S 7.14; 1Cr 17.13; Is 43.6; Jer 31.9)

7

1 Pánihna, wã oinitá, nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: “Ñi yéej chãjatdih ñi cádahachah, yeebdíh wẽi ennit, wã tʉ́i pej jʉmbipna caá”, Dios ã niijíchah joinít, nihat jwĩ yéejatdih jwĩ cádah jĩíh. Dios ã jĩ́gahat pínahdih chãjíhcan, yeejép jwĩ jenah joyátdih cádahat caá náahap. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́i jenah joiná, ã weñat pínahboodíh jwĩ chãj jĩíh.

Corinto tʉ́tchidih moón ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát

2 Weemdíh ñi jwʉ́ʉb oi jenah joyoó, páant mʉntih. Ñijeéh jʉmna, deddih wã yéej chãjcap jĩ. Bohéna, yeebdíh wã yéej chãjat tʉ́ʉtcan, yeebdíh wã yee dʉ́ʉc wáicap jĩ. 3 Páant niijnít, “Pablodih jwĩ tʉ́i oicatji jíib jwiítdih peéh chãjat ã jʉmna caá”, yeebdíh niíj jenah joyát tʉ́ʉtcan, “Pablo tʉ́i chãjni jĩí”, wã niíj jenah joyát tʉ́ʉtna caá. Wã jwíih niijátji pahjeh mʉntih, wã jwʉ́ʉb niijná caá: Yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Pánihna, ded pah yapna, wʉnna yʉhna, biíc yoobó yeebdíh jenah joinít, wã oi cádahcan niít. 4 “Queét Corintodih moón tʉ́i chãjnit jʉmna, wã naáwátdih ĩ tʉ́i jepahbipna caá”, niíj jenah joinít, bʉ́dí wã wẽina caá. Pánihna, yeejép yapna yʉhna, yeebdíh páantjeh wã wẽi jenah joiná caá.

5 Nin Macedonia baácboó wã jʉyʉ́chah, weemdíh chooát ã wihcap be. Páantjeh yeejép wã yapap be. Dawá jʉ̃ihnitboó “Ma tʉ́i chãjcan caá”, weemdíh ĩ niíj jʉ̃ihñʉp be. “¿Queét Corintodih moón wã oinitboó ĩ tʉ́i jʉm niít?” niíj jenah joinít, páantjeh yeebdíh bʉ́dí wã náhni dahwanap be.* 6 Obohjeéhtih, Dios jĩ́gahat yayániboó weemdíh teo wáacnit, Tito wã pebh ã jʉyʉ́chah, weemdíh bʉ́dí ã weñanap be. 7 “Queét ĩ jwʉ́ʉb tʉ́i jʉmatdih enna, bʉ́dí wã weñep be”, weemdíh Tito ã niíj naáwáp be. Páant ã niíj naáwáchah joiná, weembʉ́t bʉ́dí wã weñep be. “Queét Corintodih moón Jesúíhwã meemdíh bʉ́dí ĩ bidna beé. ‘Yéej chãjnit, Pablodih bʉ́dí jwĩt jĩ́gahanap taga’, niíj jenah joinít, queétbʉt bʉ́dí ĩt jĩ́gahap wʉt be. Pánih jĩ́gahnit, ma daác wahnidih ennit, ĩt tʉ́i jepahap tabe”, Tito weemdíh ã niíj naáwáchah joinít, chah bʉ́dí wã weñep be.

8 Wã jwíih daácnijidih wah péanit, “Nin wã wẽp naóh daacátjidih ennit, bʉ́dí ĩ jĩ́gahbipna caá. Páant wã wẽp naóh daáccan, ãta tʉ́i taga”, niíj jenah joinít, bʉ́dí wã jĩ́gah jwʉhʉp jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ ñi jĩ́gahat yayát doonádih joinít, weembʉ́t wã jĩ́gahcan caá. 9 Bʉʉ bʉ́dí wã wẽina caá. Ñi jĩ́gahat doonádih joinít, wẽina wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, jĩ́gahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmát doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽina caá. Dios caá yeebdíh ãt jĩ́gahat tʉ́ʉtʉp taga, ñi jenah joyátdih ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Pánihna, wã daác wahniboó yéejacan, yeebdíh ãt tʉ́i teo wáacap taga. 10 Dios ã náah yacat pahjeh jwĩ yéejatdih jĩ́gahna, yéej chãjatdih jwĩ cádahbipna caá. Pánih jĩ́gahna, jwĩ jenah joyátdih tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́iniboodíh jwĩ chãjbipna caá. Páant jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah enna, iiguípna jwĩ bejat déejidih Diosboó ã tʉ́i ʉbbipna caá. Maátcanjeh jwĩ jĩ́gahna yʉhna, tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmnít, bʉ́dí jwĩ wẽibipna caá, bʉca. Obohjeéhtih, bitaboó ĩ yéej chãjat jíib queétdih Dios ã peéh chãjat pínahdih jĩ́gahna yʉhna, tʉ́ʉt nʉʉ́míhcan, iiguípna ĩ bejbipna caá. 11 Yeéb Dios ã náah yacat pahjeh jĩ́gahnit, ñit tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p taga. ¡Ñi jenah joyoó! Nin pah caá ñi tʉ́ʉt nʉʉmát: Bʉʉ jwʉhna, ded yéej chãjni ã yéejatdih enah bojcanjeh, yoobópdih ñi tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtna caá. Ñi yeejép jenah joyátjidih cádahnit, tʉ́ʉt nʉʉmnít, bʉʉ ñi tʉ́i jenah joyátdih wã jéihyat pínahdih weemdíh ñi náah yacna caá. Pánihna, weemdíh ñi wẽi jenah joi jwʉ́hcatjidih bʉ́dí ñit jĩ́gahap wʉt be. Ñi yéejat jíib Dios ã peéh chãjat pínahdih bʉ́dí ʉ́ʉmna, tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmnít, weemdíh jwʉ́ʉb eníhna, bʉ́dí ñit bidip wʉt be. Dios ã weñat pínahdihjeh ñit chãjap wʉt be. Det yéej chãjnitdih ñit peéh chãjap wʉt be. “Bʉʉ, queét yoobópdih chãjnit caá. Dedé yéej chãjat peéh queétdih ã wihcan caá, bʉca”, wã niíj jenah joiná caá. 12 Yeebdíh daác wahna, yéej chãjnidih ñi peéh chãjat pínahdih, ã yéej chãjatjidihbʉt jenah joicánjeh wã daác wahap jĩ. Obohjeéhtih, Dios yeebdíh enna, “Queét Pablodih yoobópdih oinit caá”, ã niíj jenah joyátdih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná, wã daác wahap jĩ. 13 Páant ñi tʉ́ʉt nʉʉmátdih jéihnit, bʉ́dí wã wẽina caá.

Tito ninboó jwʉ́ʉb jʉinít, weemdíh nin pah ã niíj wẽi naáwáp be: “Queét Corintodih moón ĩ tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmátdih ennit, wã jĩ́gahatji ã yayáh bejep jĩ. Pánihna, bʉ́dí wã wẽina caá”, ã niijíp be. Páant ã niijátdih joinít, weembʉ́t chah yeebdíh wã wẽina caá. 14 Tito ñi pebhboó ã bejat tʉ́ʉt chãjachah, nin pah caandíh wã niijíp jĩ: “Queét Corintodih moón Jesúíhwã nin wã daác wahnidih ennit, ĩ tʉ́i jepahbipna caá”, wã niijíp jĩ. Pánihna, ñi tʉ́i jepahatjidih jéihnit, Titodih jwʉ́ʉb ennit, wã tíiccap be. Titodih wã niijátji biíc yoobó ãt yapap wʉt be. 15 Tito ñi pebhna ã jʉibínachah, caandíh tʉ́i wẽi jwãáhnit, wã daác wahatdih ñi tʉ́i jepahatdih náhninit, yeebdíh chah ã oi jenah joiná caá. 16 Bʉʉ tʉ́i jepahnit, Dios ã weñat pínahdihjeh ñi tʉ́i chãjatdih jéihna, tʉ́ttimah biíc yoobó ñi jepahat pínahdihbʉt wã tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihnit, bʉ́dí wã wẽina caá.

8

Jesúíhwã dinero wahnit, moh yéejnitdih ĩ teo wáacat

1 Bʉʉ wã ʉ́ʉdwã panihnitá, biíh naáwát ã jʉmna caá. Nin Macedonia baácdih jʉmni tʉ́tchinadih moón Jesúíhwã míic wáacnit ded pah ĩ tʉ́i chãjatjidih yeebdíh wã naóhbipna caá. Dios queétdih oinit, bʉ́dí ãt teo wáacap taga. 2 Queét tʉbit yeejép yapna yʉhna, jwĩ Maáhdih tʉ́i jenah joí cádahcan, bʉ́dí ĩ wẽina caá. Pánih tʉ́i jenah joiná, tʉbit moh yéejnit jʉmna yʉhna, ĩ́ih dinerodih oicanjeh, bita chah moh yéejnitdih bʉ́dí ĩ wʉ̃h wáacap jĩ. 3 Weém ennijijeh tigaá yeebdíh wã naáwáp. Queét moh yéejnit yʉhna, ĩ bíbohat pah bóo ĩ wʉ̃hʉp jĩ. Nihcan caá. Bʉ́dí pohba ĩ wʉ̃hʉp jĩ. Ĩ náahatdih jíib chãjat pínahdihbʉt ĩ wʉ̃hʉp jĩ. Weémboó páant wã wʉ̃hat tʉ́ʉtcah yʉhna, queétjeh jenah joinít, páant bóo bʉ́dí weemdíh ĩ wʉ̃hʉp jĩ. 4 “Judea baácdih moón Jesúíhwã moh yéejnitdih bʉ́dí teo wáaquíhna, nin pah bóo meemdíh jwĩ wʉ̃hnidih queétdih ma wʉ̃hʉʉ́”, weemdíh ĩ niijíp be.* 5 Pánih wʉ̃hna, wã jenah joyát chah ĩ wʉ̃hʉp be. Ĩ́ih dinerodih ĩ wʉ̃hat pínah jã́tih, “Paá, ded pah ma weñat pínahdihjeh yoobópdih meemdíh wã chãj wʉ̃hbipna caá”, Diosdih ĩt niijíp wʉt be. Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, “Dios ã wʉtʉchah joinít, yeéb Jesúíh doonádih bohé jibnitboodíh ded pah ñi náahatdih jwĩ tʉ́i teo wáacbipna caá. Ded pah ñi wʉtʉchah, jwĩ jepahbipna caá”, jwiítdih ĩ niijíp be. 6 Nit Macedonia baácdih moón ĩ́ih dinerodih ĩ wʉ̃hatdih jenah joinít, yeéb Corintodih moondíhbʉt wã jenah joyóp be. “Ninjĩh moón bʉ́dí ĩ wʉ̃hat pah queétbʉt ĩ wʉ̃hat pínahdih ĩ ámoh páña naáh”, wã niíj jenah joyóp be. Páant niíj jenah joinít, Titodih nin pah wã niijíp be: “Meém ĩ́ih dinerodih queétdih mat wʉ̃h wáac jwíihat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih jwíihnit, nihat ĩ wʉ̃h wáacni dinerodih ma jwʉ́ʉb ámohat tʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ĩ pebhna ma jwʉ́ʉb bej páñaá”, Titodih wã niijíp be. 7 Yeéb tʉ́i chãjnit jʉmna, jwĩ Maáh Cristodih ñi tʉ́i jenah joiná caá. Ã naáwátdih tʉ́i jéihnit, ñi tʉ́i naóh yapana caá. Caán ã weñat pínahdihjeh bʉ́dí chãjíhna, yeebdíh jwĩ bohéát pah tʉ́i oinit, bitadih ñi teo wáacna caá. Pánih tʉ́i chãjnit jʉmna, ñíih dinerodih oicanjeh, moh yéejnit Jesúíhwãdih teo wáaquíhna, biíc yoobó yeebdíh tʉ́i wʉ̃hat caá náahap.

8 Páant niijná, yeebdíh wʉtna wã chãjcan caá. Obohjeéhtih, nit Macedonia baácdih moón ded pah jĩ́gah ennit, moh yéejnitdih bʉ́dí ĩ teo wáacatdih yeebdíh wã naáwáp be, “Jwiítbʉt bʉ́dí jĩ́gah ennit, queétdih chah jwĩ wahbipna caá”, ñi niíj jenah joyát pínah niijná. Páant ñi wʉ̃hʉchah enna, “Queét Corintodih moón bitadih tʉ́i jĩ́gah en teo wáacnit ĩ jʉmna caá”, wã jéih niijbípna caá.

9 Jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih bʉ́dí oina, ã teo wáacatdih jwiítdih tʉ́i jenah joyát caá náahap. Nin baácboó ã dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Diosjeéh jʉmna, nihat maáh ã jʉmʉchah, caandíh dedé jʉdhdat ãt wihjican tagaá. Obohjeéhtih, nin baácboó dei jʉ̃óhnit, ã maáh wẽpatdih cádahna, jwiítdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, moh yéejni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih teo wáacna, jwiítboó moh yéejnit jʉmna yʉhna, ãjeéh jwĩ jʉmʉchah, jwiítdihbʉt dedé jʉdhdat ã wihcan niít. Pánih jĩ́gah ennit, ã teo wáacatdih jenah joinít, jwiítdihbʉt biíc yoobó bitadih jĩ́gah ennit, teo wáacat caá náahap.

10 Nin pah wã niíj jenah joiná caá: Ñi jwíih jenah joyátji bʉʉ biíc jópchi ã yapna caá. Con jópchi, nin Macedonia baácdih moón ĩ jenah joyát pínah jã́tih, yeéb Judea baácdih moón Jesúíhwã moh yéejnitdih jwíih teo wáaquíh jenah joinít ñit jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih teo wáaquíh jenah joinít, con jópchidih ñi wʉ̃hat pínah dinerodih ñit ámoh jwíihip wʉt yʉh jĩ. 11 Pánihna, jã́tih tʉ́i wẽinit ñi teo wáac jwíihat pah, bʉʉbʉt biíc yoobó wẽinit, ñi wʉ̃hat pínahdih wʉ̃h péaat caá náahap. Ded bʉ́dí dinerodih bíbohni chah ã wʉ̃hʉ naáh. Obohjeéhtih, ded nʉmp bíbohni bainí ã wʉ̃hʉ naáh. 12 Tʉ́i biíc yoobó wẽinit, ñíih dinerodih oicanjeh, wʉ̃hat caá náahap. Pánih wẽi wʉ̃hnidih Dios biíc yoobó ã wẽi enbipna caá. Obohjeéhtih, bií dée wihcanniboodíh “Dinerodih ma wʉ̃hʉʉ́”, Dios ã niijcán caá.

13 Judea baácdih moón Jesúíhwãdih yeebdíh wʉ̃hat tʉ́ʉtna, “Queét Corintodih moón moh yéejnit ĩ jʉmʉ naáh”, wã niíj jenah joicán caá. Obohjeéhtih, yeéb, queétbʉt biíc yoobó ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, páant wã wʉ̃hat tʉ́ʉtna caá. 14 Bʉʉ yeéb bʉ́dí bíbohnit jʉmna, queét bíbohcannitboodíh ñi jéih teo wáacna caá. Biíh láa, yeéb moh yéejnit ñi jʉmʉchah, queétboó bʉ́dí bíbohnit, yeebdíhbʉt ĩ jéih teo wáacbipna caá. Pánih míic teo wáacnit, nihat Jesúíhwã tʉ́i biíc yoobó jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 15 Jon jã́tih Moisés nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Chah bʉ́dí jeémát ojdih jʉ́i yacniboó ã ʉbni yeó jáap ã jeémát pínahdihjeh ã bíbohop be. Bainíjeh ʉbnibʉt caán yeó jáap ã jeémát pínahdihjeh ã bíbohop be”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

Titowã Corintona ĩ bejat

16 Yeebdíh wã oi teo wáaquíhat pah mʉntih, Dios Titodihbʉt biíc yoobó oi teo wáaquíhat ãt wʉ̃hʉp taga. Páant ã tʉ́i oi teo wáaquíhatdih ennit, “Tʉ́ina caá, Paá”, wã niijná caá. 17 “Corinto tʉ́tchidih moondíh jwʉ́ʉb enedih ma bejeé”, wã niijíchah joinít, “Jʉ́ʉ, wã bejmi caá”, ã niíj wẽi jepahap be. Caandíh wã naáwát pínah jã́tih, yeebdíh bʉ́dí teo wáaquíhna, caanjéh ñi pebhna tʉb bejíhni ã jʉmʉp be.

18 Caandíh pej jʉmni pínah biíh Jesúsdih jéihnidihbʉt ñi pebhna wã bejat tʉ́ʉtna caá. Ã pej jʉmni pínahdih nihat nin Macedonia baácdih jʉmni tʉ́tchinadih moón Jesúíhwã bʉ́dí ĩ wẽi naóhna caá. “Caánboó Jesúíh doonádih tʉ́i bohéni caá”, ĩ niíj wẽi naóhna caá. 19 Pánih wẽi naóhnit, Judea baácboó wã bejechah, weemdíh pej jʉm bejni pínahdihbʉt caandíh ĩ ñíwip be. Nihat yeéb Jesúíhwã ñi wʉ̃h wáacni dinerodih jwĩ jʉibí wʉ̃hʉchah enna, “Queét biíh baácdih moón Jesúíhwã jwiítdih oinit, dinerodih ĩ wahachah, bʉ́dí ma teo wáacna caá, Paá”, Diosdih ĩ niíj wẽi naóhbipna caá. 20 Ñi wʉ̃hni dinerodih jwĩ tʉ́i en daobípna caá. “Pablowã jwĩ́ih dinerodih yee dʉ́ʉc wáina caá ĩt chãjap taga”, ñi niíj jenah joicát pínah niijná, caán nihat tʉ́i wẽi ennidih Titojeéh wã wahna caá. 21 Pánihna, jwĩ Maáh ã enechah, bitabʉt ĩ enechah, yoobópdih tʉ́i chãjíhna, biíhdihbʉt Titojeéh wã wahna caá.*

22 Titowã ñi pebhna ĩ bejechah, biíhdihbʉt ĩjeéh wã wahna caá. Caanbʉ́t jwĩ Maáhdih jepahni, tʉ́i teo wʉ̃hni caá. Dawá láa bitadih tʉ́i oinit, ã teo wáacachah, wã enep be. Yeebdíh tʉ́i jenah joinít, “Queét Corintodih moón Jesúíhwã ĩ́ih dinerodih ĩ tʉ́i wʉ̃h wáacbipna caá”, wã niíj wẽi naáwáchah joinít, caanbʉ́t yeebdíh teo wáacadih bʉ́dí ã bejíhna caá. 23 Nit caá ñi pebhna wã wahnit: Titodih ñi tʉ́i jéihna caá. Caán wã chéen caá. Jesúíhwãdih wã teo wáacachah, caán wãjeéh teoni caá. Bita chénewãboó ñi pebhna ãjeéh bejnitdih ñi tʉ́i jéih jwʉhcan caá. Queét chénat pah jwĩ Maáhdih tʉ́i teo wʉ̃hna, caandíh tʉ́i weñanit caá. Páant ĩ jʉmʉchah enna, Jesúíhwã queétdih ĩ ñío wahap be. 24 Pánihna, ñi pebhna ĩ jʉibínachah, queétdih ñi tʉ́i oi pej jʉmʉʉ́. Páant ñi oi pej jʉmʉchah enna, ñi oyatdih wã naáwátji biíc yoobó ã jʉmatdih bita Jesúíhwã ĩ jéihbipna caá.

9

1 Judea baácdih moón Jesúíhwã moh yéejnitdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, dinerodih wahat pínahdih yeéb jã́tih ñitát jéih tagaá. Pánih jéihnit ñi jʉmʉchah, bainíjeh wã jwʉ́ʉb naóh daác wahna caá. 2 Yeéb bitadih bʉ́dí ñi teo wáaquíhatdih jéihnit, nihat Macedonia baácdih moón Jesúíhwãdih bʉ́dí niíj wẽi naóhna beé wã chãjap be. “Queét Acaya baácdih Corinto tʉ́tchidih moón Jesúíhwãboó con jópchi Judea baácdih moondíh bʉ́dí teo wáaquíhat ĩ jenah joí jwíihip jĩ”, wã niijíp be. Páant wã wẽi naáwáchah joinít, queétbʉt Jesúíhwã moh yéejnitdih bʉ́dí teo wáaquíhat ĩ jenah joiná caá. 3 Dinerodih ñi ámohochah, ĩ teo wáacat pínah niijná, nit biíc peihcannit jwĩ ʉ́ʉdwã panihnitdih bʉʉ ñi pebhna wã wahna caá. Páant ĩ teo wáacachah, weémboó ñi pebhna wã jʉibínachah, ñi wʉ̃h wáac pã́ini dinerodih ennit, yeebdíh wã naáwátji biíc yoobó ã jʉmatdih nihat ĩ jéihbipna caá. 4 Biquína nin Macedonia baácdih moón wãjeéh ñi pebhna ĩ jʉibínachah, ñi wʉ̃hat pínah dinerodih ñi bíboh pã́icah, wã naáwátji biíc yoobó ñi chãjcatdih enna, bʉ́dí wãta tíic tagaá. Yeebbʉ́t bʉ́dí ñita tíic tagaá. 5 Yeebdíh ĩ teo wáacat pínah niijná, Titowãdih ñi pebhna wã bej páñat tʉ́ʉtna caá. “Moh yéejnitdih jwĩ teo wáacat tʉ́ʉt niijná, nin pah bóo jwĩ wʉ̃h wáacbipna caá”, ñi niijníji dinerodih ñi tʉ́i bíboh páñat pínah niijná, ĩ jéih teo wáacbipna caá. Páant ñi wʉ̃h wáac páñachah, ñi pebhna wã jʉibínachah, yeebdíh jwʉ́ʉb wʉ̃hat tʉ́ʉtat ã wihcan niít. Pánihna, ñi wẽi wʉ̃hat pínahdih ñi tʉ́i bíboh páñaá.

Bʉ́dí wʉ̃hat caá náahap

6 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Ded daocánnibitjeh ã momochah, daocánnijeh ã ʉbbipna caá. Obohjeéhtih, dawá momniboó dawá ã ʉbbipna caá. Páant ã chãjat dée pah, moh yéejnitdih teo wáacna, jwĩ́ih dinerodih oinit, bainíjeh jwĩ wʉ̃hʉchah, Diosboó jwiítdih bainíjeh ã wʉ̃hbipna caá. Obohjeéhtih, tʉ́i wẽinit, bʉ́dí jwĩ wʉ̃hʉchah, Dios jwiítdihbʉt chah bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá. 7 Yeéb ñíih dinerodih ñi wʉ̃h wáacachah, tʉ́i jenah joí, “Nin pah bóo caá weemdíh jwĩ Maáh ã wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp”, niíj jenah joinít, ñíih dinerodih oicanjeh, wẽi wʉ̃hat caá náahap. “Bita weemdíh ĩ wʉ̃hat tʉ́ʉtʉchah, páant bóojeh caá wã wʉ̃hʉp”, niijcánjeh wʉ̃hat caá náahap. Bita ĩ niiját pínahdih jenah joicánjeh wʉ̃hat caá náahap. Páant, ñi tʉ́i wẽi wʉ̃hʉchah, Diosboó yeebdíh ã wẽi enbipna caá.* 8 Ñi náahat chah Dios yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá, ñi bíbohatjĩh bitadih ñi tʉ́i teo wáacat pínah niijná. Páant ã wʉ̃hʉchah, chah dawádih ñi jéih teo wáacbipna caá. 9 Jon jã́tih David nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Ded tʉ́iniboó moh yéejnitdih ã tʉ́i wẽi wʉ̃hna caá. Páant ã wʉ̃hʉchah, Dios caandíh ã jwʉ́ʉb wʉ̃hbipna caá, páantjeh bitadih ã jwʉ́ʉb tʉ́i teo wáacat pínah niijná”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 112.9)

10-11 Dios jwĩ momat pínah, jwĩ jeémát pínahdihbʉt wʉ̃hni,* bitadih ñi wʉ̃hat pínahdihbʉt yeebdíh bʉ́dí ã wʉ̃hbipna caá. Páant ã wʉ̃hʉchah, bitadih chah ñi jéih teo wáacbipna caá. Dios yeebdíh chah ã wʉ̃hʉchah, yeébboó tʉ́i wẽinit, queét Judea baácdih moón moh yéejnitdih ñi wʉ̃hnidih jwiítdih ñi wʉ̃h yapaat tʉ́ʉtna caá. Páant ñi wẽi wʉ̃hʉchah enna, queét nihat Diosdih wẽinit, “Queét jwiítdih ĩ teo wáacat tʉ́ina caá, Paá”, ĩ niíj wẽi naóhbipna caá. 12 Tʉ́i wẽi wʉ̃hnit, Jesúíhwãdih bʉ́dí ñi teo wáacna caá. Páant ñi teo wáacachah, dawá Diosdih bʉ́dí ĩ wẽi naóhbipna caá. 13 Páant ñi tʉ́i wẽi wʉ̃hʉchah enna, yeéb Jesúíhwã ñi jʉmatdih nihat cã́acwã ĩ jéihbipna caá. Bita Jesúíhwã ñi tʉ́i chãjatjidih ennit, “Paá, queétboó Jesúíh tʉ́ini doonádih naóhnitjeh nihcan, tʉ́i jepahnit caá. Pánih jʉmna, jwiítdih, bita míihwãdihbʉt teo wáacat tʉ́ʉt niijná, jwiítdih tʉ́i wẽinit ĩ́ih dinerodih ĩt wahap taga. Páant ĩ jʉmatdih meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá”, ĩ niíj wẽi naóhbipna caá. 14 Queét Judea baácdih moón yeebdíh jenah joinít, bʉ́dí oina, nin pah ĩ niíj wẽi naóhbipna caá: “Paá, queétdih bʉ́dí oinit, ma tʉ́i teo wáacachah, queét jwʉh jwiítdihbʉt bʉ́dí oinit, ĩ tʉ́i teo wáacap be. Pánihna, jwiít nihatdih bʉ́dí oinit, ma teo wáacatdih tʉ́ina caá”, ĩ niijbípna caá. 15 Dios bʉ́dí oinit, teo wáacat tʉ́ʉt niijná, jwiítdih wʉn wʉ̃hnit, ã tʉ́i ʉbat pínah niijná, ã wʉ̃ʉ́h Jesúsdih ãt wah deyajip taga. Pánih wahna, chah tʉ́ini ã chãjatjidih jenah joinít, “Bʉ́dí ma teo wáacatdih tʉ́ina caá, Paá”, caandíh jwĩ wẽi niíj jĩíh.

10

Pablo Jesús ã naáwát tʉ́ʉtni ã jʉmat

1 Bʉʉ nindih ñi náhninaá. Weém, Pablo, yeebdíh jwíih bohénijeh tigaá. Obohjeéhtih, yeéb weemdíh nin pah ñi niíj yeena caá: “Pablo ninboó jwĩjeéh jʉmna, cã́acwãdih ʉ́ʉmna, jéih naóhcanni pah ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, biáboó jʉmna, ʉ́ʉmcanjeh jwiítdih jʉ̃ih naóh daác wahni caá”, ñit niíj yeenap wʉt be. Cristo cã́acwãdih oinit, teo wáaquíhna, íijcan tʉ́inijeh naóhni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant tʉ́inijeh ã naáwátji pah mʉntih weembʉ́t íijcan tʉ́inijeh yeebdíh wã naóh daác wahna caá. 2 Pánih íijcan tʉ́inijeh naáwíhna yʉhna, yee naóhnitdih wã wẽp naóhna caá. Ñi pebhna wã jʉibínachah, ñi tʉ́i chãja chaáh, páant bóojeh, ñi yeeatdih ñi cádahaá, “Pablo jwiítdih jʉ̃ihná”, niijná. Ñi cãtíh jʉmnit, weemdíh nin pah ĩ niíj yeena caá: “Diosdih jepahcannit ĩ jenah joyát biíc yoobó Pablobʉt ã jenah joiná caá. Pánih jenah joí bohéna, Cristodih weñaíhcan, ã weñat pínahdihjeh ã bidna caá. Pánihna, Cristo ã naáwát tʉ́ʉtni nihcan caá”, queét ĩt niíj yeenap wʉt be. Páant niijnítdih bʉ́dí wã jʉ̃ihbipna caá. 3 Diosdih jepahcannit míic naóhna, queét ĩ jenah joyátjĩhjeh chah ĩpĩ́ niijná caá. Obohjeéhtih, weembʉ́t cã́acjeh jʉmna yʉhna, queét ĩ chãjat pah weémboó wã chãjcan caá. Weemdíh yeejép naóhnitdih Dios ã wẽpatjĩh caá chah wãpĩ́ niijíp. 4 Pánihna, Diosdih yap yohnitdih weém tʉ́i yoobópdih wã wẽp naóhna caá, ĩ yap yohatdih ĩ cádahat pínah niijná. Pánih wẽp naóhna yʉhna, wã jenah joyátjĩhjeh wã jéih cádahat tʉ́ʉtcan caá. Obohjeéhtih, Dios ã wẽpatjĩh ĩ yap yohatdih wãpĩ́ cádahat tʉ́ʉtna caá. Caandíh yap yohnit, ĩ jenah joyát yeejép ã jʉmatdih Dios ã wẽpatjĩh nihat cã́acwãdih wã jéihyana caá, yeejép ĩ jenah joí cádahat pínah niijná. 5 “Nin pah caá Dios ã jʉmat”, niíj yee naóhnitdih ã wẽpatjĩh wã cádahat tʉ́ʉtna caá. Cã́acwã Diosdih ĩ jéihyat déedih jãhat panihnidih ã wẽpatjĩhjeh wã jéih yohna caá. “Maá Jesús, weemdíh ma tʉ́i teo wáacá, meemdíh yap yohcanjeh, yeejép wã jwʉ́ʉb jenah joicát pínah niijná”, jwiít nihatdih niiját caá náahap.* 6 Ñi pebhna wã jʉibínachah, yeejép jenah joicánjeh, caandíh ñi tʉ́i jepahatdih enna, det jwĩ Maáhdih yap yohna, páantjeh yeejép jenah joinítboodíh bʉ́dí wã peéh chãjbipna caá.

7 Yeéb wĩ́ih bácahdihjeh ñi jéihna caá. Obohjeéhtih, wã jenah joyátboodíh ñi jéihcan caá. “Weem caá Cristo ã naáwátdih naóh yapaat tʉ́ʉtni”, ded niijnídih nin pahbʉt niíj jenah joyát caá náahap: “Pablobʉt biíc yoobó ã naáwátdih naóh yapaat tʉ́ʉtni caá”, ã niíj jenah joyó naáh. 8 Obohjeéhtih, yeéb nin pah ñi niijná caá: “Pablo nin pah ã niijná caá: ‘Corintodih moondíh Dios weemdíh bohénadih ã bejat tʉ́ʉtʉp be’, niijnít, jwiítdih maáh dée ã jʉmna caá”, ñit niijíp wʉt yʉh be. Obohjeéhtih, ã bohéát tʉ́ʉtni jʉmna, wã tíiccan caá. Dios beé ñi pebhna weemdíh ã bejat tʉ́ʉtʉp be, ã́ih tʉ́ini doonádih naóhna, yeebdíh wã teo wáacat pínah niijná. Páant ã naáwát tʉ́ʉtni jʉmna, yeebdíh yéejaíhcan, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, ã́ih wẽpatjĩh yeebdíh wã bohénap jĩ. 9 Pánihna, wẽp naóh daác wahna yʉhna, yeebdíh ʉ́ʉmaíhcan, ñi tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, yeebdíh wã daác wahap be. 10 Biquína ñijeéh jʉmnit nin pah ĩt niijíp wʉt yʉh be: “Pablo naóh daác wahna, ʉ́ʉm náah jʉmni maáh dée pah tʉb wẽpép ã wʉtna caá. Obohjeéhtih, ninboó jʉ̃óhna, oboh jʉmnijeh ã jʉmna caá. Pánihna, ã bohéni doonábʉt oboh naáwátjeh caá”, ĩt niijíp wʉt be. 11 Páant ĩ niijíchah yʉhna, ĩ niiját pah wã nihcan caá. Wã wẽp naóh daác wahat pahjeh mʉntih, ñi pebhna jʉibínit, ñi tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, biíc yoobó wẽp naóhni wã jʉmbipna caá.

12 Biquína ñijeéh jʉmnit, tʉ́i jéihcan yʉhna, “Bita ĩ jéihyat chah jwiítboó jéihnit caá. Bita Diosdih ĩ teo wʉ̃hat chah teo wʉ̃hnit jwĩ jʉmna caá”, ĩt niíj míic weñep wʉt yʉh be. Obohjeéhtih, páant niíj wẽina yʉhna, tʉ́i jenah joicánnit, Diosdih tʉ́i teo wʉ̃hnit nihcan caá. Queét ĩ jenah joyát pah weémboó wã jenah joicán caá. 13-14 Weém cã́acwã ĩ maáh nihcan caá. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Jesucristo ã wʉtatdih jepahnit, caandíh teo wʉ̃hnijeh caá. Yeebdíh bohénadih ã jib bejat tʉ́ʉtʉchah, wã jepahap jĩ. Wã jenah joyátjeh nihcan, Diosboó weemdíh ã wahachah, yap yohcanjeh, ã wʉtatdih wã jepahap jĩ. Páant ã wʉtatdih jepahnit, Jesúíh tʉ́ini doonádih yeebdíh jwíih bohéni wã jʉmʉp jĩ. Pánih jwíih bohéni jʉmna, weemdíh wẽp naáwát caá náahap. Ded pah wã bohéát pínahdih jwĩ Maáh weemdíh ã naáwáchahjeh joinít, wãpĩ́ bohéna caá. Wã jenah joyátdihjeh wã bohécan caá. 15 Yeebdíh yee bohénitji ĩ wẽi niiját pah, weémboó wã wẽi niijcán caá. Bita ĩ bohénitjidih ennit “Queétdih weémboó wã tʉ́i bohénachah, Cristodih ĩt jepahap taga”, wã niíj wẽican caá. Wã tewatdihjeh wã wẽi naóhna caá. Yeebdíh jwíih bohéni jʉmna, Cristodih chah ñi jenah joyát pínahdih wã náah yacna caá. Pánih náah yacna, ñi pebhna jwʉ́ʉb bohénadih wã bejíhna caá. 16 Pánih bohénit, jwĩ Maáh ã weñat pínahdih ñi tʉ́i chãjachah ennit, biíh tʉ́tchinadih moondíhbʉt bohénadih wã bejbipna caá. Pánihna, ñíih baác yehboó bejnit, bita bohé jwʉhcannitboodíh wã naóhbipna caá. Jesúíh doonádih joi jwʉ́hcannitdihjeh naóhna, bita ĩ bohénitjidih “Wã tʉ́i bohéátji jíib queét jwĩ Maáhdih ĩ tʉ́i péena caá”, wã niijcán niít. 17 Páant niijnít, jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Weemdíh dedé jʉdhdat wihcan caá’, ĩ niijcá bojo naáh. Obohjeéhtih, ‘Jwĩ Maáh Dios, nihat jéihni, weemdíh ã tʉ́i teo wáacap be’, ĩ niijí naáh”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 18 Det queétjeh “Jwiít caá tʉ́i bohénit”, niíj jenah joinítdih Dios ã wẽi encan caá. Obohjeéhtih, “Caán caá tʉ́i bohéni”, jwĩ Maáh Cristo ã niijníboodíh Dios ã tʉ́i wẽi enna caá.

11

Yeenit ĩ bohéát ã tobohat

1 Ded ã tʉ́i chãjatjidih bitadih ã wẽi naáwáchah, ãpĩ́ tʉ́ican caá. Páant naáwát ã tʉ́icah yʉhna, ded pah wã chãjatdih bita yeebdíh ĩ yeeatdih wã naóh yoobábipna caá. 2 Weém jĩí Jesúíh tʉ́ini doonádih yeebdíh wã jwíih bohénap jĩ. Dios yeebdíh bʉ́dí ã oyat biíc yoobó weembʉ́t yeebdíh wã oina caá. Pánih oinit, Cristodih jepah cádahcan, ãjeéh biícdih ñi jʉmatdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. 3 Obohjeéhtih, bita yeejép ĩ bohéátdih yeéb ñi joyát pínahdih bʉ́dí wã ʉ́ʉm yacna caá. Jon jã́tih mai pah jígohni Satanás Evadih bʉ́dí ãt yee naáwáp wʉt jĩ. Páant ã yee naáwátdih jepahnit, Eva Dios biícdih mi jʉmatdih mit cádahap wʉt jĩ. Páant ã yeeatdih mi jepahatji dée pah mʉntih, bitaboó ĩ yee bohéátdih yeebbʉ́t jepahnit, Cristodih ñi cádahíhatdih bʉ́dí wã ʉ́ʉm yacna caá.* 4 Det wã bohéátji pah bohécan, “Jesús nin pah jʉmni caá”, niíj yee bohénadih ñi pebhboó ĩ jʉibínachah, ñit wẽi jwãáhji tagaá. Yeebdíh wã bohéátji biíc yoobó ĩ bohécah yʉhna, ¿dépanihna jenah joicánjeh, queétdih ñi jepah? “Nin pah caá Tʉ́ini Espíritu ã chãjap”, ĩ niíj yee bohénachah, ñit joijí tagaá. Caandíh wã naáwátji biíc yoobó ĩ naóhcah yʉhna, ¿Dépanihna queét yee bohénitboodíh yeéb ñi jepah? Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát tʉ́ttimah, ¿Dépanihna yeéb yee naóhnitboodíh ñi tʉ́i joí? Páant ñi chãjachah enna, Cristodih ñi pée cádahat pínahdih wã ʉ́ʉm yacna caá. 5 Queét yee bohénit “Jwiítboó Dios ã bohéát tʉ́ʉtnit bita ã wahnit chah jéihnit jwĩ jʉmna caá”, ĩ niijíchah yʉhna, “Weém Dios ã bohéát tʉ́ʉtni wã jʉmʉchah, weemdíh chah jéihnit nihcan caá”, wã niíj jenah joiná caá. 6 Tʉ́i wéheni nihcan yʉhna, Dios naáwátdih tʉ́i beh joiní caá wã jʉmʉp. Ã naáwátdih wã bohénachah joinít, páant wã jʉmatdih yeéb ñi tʉ́i jéihna caá.

7 Nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: Yeebdíh Jesúíh tʉ́ini doonádih bohéna, wãpĩ́ jíib ʉʉ́bhcap jĩ. Páant wã bohéát jíib ʉʉ́bhcanjeh, moh yéejni dée wã jʉmʉp jĩ. Pánih jʉmna yʉhna, yeébboó moh yéejcanjeh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, yeebdíh wã tʉ́i teo wáacap jĩ. Pánih teo wáacna, ¿yeebdíh wã tʉ́i chãjcannit beé? ¿Weembʉ́t yeebdíh jíib wã niíj jĩíh, queét bita bohénitdih ñi wẽi enat pah, weemdíhbʉt ñi jwʉ́ʉb wẽi enat pínah niijná? 8 Obohjeéhtih, yeebdíh wã bohénachah, biíh tʉ́tchinadih moón dawá Jesúíhwã ñijeéh wã jʉmat pínah niijná, ĩ́ih dinerodih weemdíh ĩ wʉ̃hʉp jĩ. Yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ĩ wʉ̃hni dinerodih nʉʉmát dée wã chãjap be. 9 Ñijeéh jʉmna, bií dée bíbohcan yʉhna, yeebdíh dinerodih wãpĩ́ ʉʉ́bhcap jĩ. Jwĩ ʉ́ʉdwã panihnit Macedonia baácdih moón Jesúíhwã ñi pebh wã jʉmʉchah, nihat wã náahatdih ĩ ʉb jʉibínap jĩ. Páant ĩ ʉb jʉibínachah, yeebdíh dinerodih wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácap jĩ. Tʉ́ttimahbʉt, yeebdíh wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácan niít.* 10 Cristo yoobópdih ã naáwát pah, weembʉ́t ã́ih jʉmna, yoobópdih nindih wã naóhna caá: Jesúíh tʉ́ini doonádih jíib wihcanjeh yeebdíh wã bohéátdih bʉ́dí wã wẽi naóhna caá. Biíc yoobó jíib wihcanjeh wã bohéát pínahdihbʉt nihat ñíih baácdih moondíh jéihnit, páant wã wẽi naáwátdih joinít, “Caán dée ãpĩ́ chãjcan caá”, ĩ niijcán niít. 11 Yeebdíh dinerodih wã ʉʉ́bhcatjidih jenah joinít, ¿ded pah tigaá ñita niíj jenah joí? “Pablo jwiítdih jíib ʉʉ́bhcan, jwiítdih ã oican niít”, ¿ñi niíj jenah joí niít? Nihcan caá. Yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Páant wã oyatdih Dios ã jéihna caá. 12 Jíib wihcanjeh páantjeh yeebdíh wã bohébipna caá, queét yee bohénitboó “Pablo ded pah yeebdíh ã bohéát biíc yoobó caá jwiítbʉt jwĩpĩ́ bohéna caá”, ĩ yee niijíchah joinít, queétdih ñi joyáh bojat pínah niijná. Queét yee bohénit ĩ bohéátji jíib yeebdíh ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Obohjeéhtih, weémboó wãpĩ́ jíib ʉʉ́bhcan caá. Pánihatdih tʉ́i jenah joinít, mácah jwĩ jʉmatdih ñi tʉ́i jéihbipna caá.

13 Pánih chãjnit yoobópdih Jesús ã bohéát tʉ́ʉtnit nihcan, queét yeenitjeh caá. “Jwiít caá Jesús ã bohéát tʉ́ʉtnit”, niíj naóhna yʉhna, ã wahnit nihcan caá. Páant niijná, wã jʉmat dée pah ĩ jʉmíhip yʉh caá. 14 Pánihna, yeenit jʉmna, páant ĩ chãjat pínahdih wãát jéihyep be. Yeejépwã ĩ maáh Satanásbʉt biíc yoobó ãpĩ́ chãjna caá. Dawá láa caanbʉ́t yeena, tʉ́ini ángel, Dios ã wahni pah ã míic jígohana caá. 15 Satanás ã chãjatdih jéihna, caandíh teo wʉ̃hnitbʉt “Jesús ã wahnit caá”, niíj yeenit, Diosdih teo wʉ̃hnit pah ĩ jʉmíhatdih wãát jéihyep be. Tʉ́i chãjcannit jʉmna yʉhna, tʉ́i chãjnit dée pah ĩ jʉmíhna caá. Pánihna, Diosboó nihat ĩ yeeatji jíib queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.

Pablo yeejép ã yapatji

16 Bʉʉ jwʉhna, ded pah wã jʉmatjidih wã wẽi naóhbipna caá. “Pablo ã tʉ́i chãjatjidih tʉb wẽi naóhniabeh caá”, weemdíh ñi niíj jenah joicáh, ã tʉ́imi nacaá. Obohjeéhtih, weemdíh páant niíj jenah joiná yʉhna, ded pah wã yapatjidih wã wẽi naáwáchah, bainíbit ñi joi jwʉ́hʉʉ́. 17 Yeebdíh pánih naóhna, jwĩ Maáh Jesús weemdíh “Ma yapatjidih ma naáwá queétdih”, ã niijcáh yʉhna, ded pah wã yapatdih wã naóhbipna caá. 18 Dawá bitaboó ded pah ĩ tʉ́i chãjatjidih wẽi naóhna, weembʉ́t ded pah wã yapatjidih wã wẽi naóhbipna caá. 19 Yeébboó “Chah tʉ́i jéihnit jwĩ jʉmna caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, yee naóhnitboó ĩ naáwáchah yʉhna, ñi tʉ́i wẽi joiná caá. 20 Queét ñi maáta dée, yeebdíh bʉ́dí ĩ wʉtʉchah, ñi tʉ́i wẽi joiná caá. Dawá láa ñíih dinerodih ĩ yee dʉ́ʉc wáina caá. “Jwiít nihat jéihnit jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ñi tʉ́i weñeé”, ĩpĩ́ niijná yʉh caá. Biíh láa yeebdíh íijnit, ĩ mao tíicana caá. Páant yeejép yeebdíh ĩ chãjachah yʉhna, ¿Dépanihna páantjeh queétdih ñi tʉ́i jepah? 21 Ñijeéh jʉmna, “cã́acwãdih ʉ́ʉmni”, ñi niijní, queét ĩ chãjat pah weémboó wã chãjcap be. Páant wã chãjat pínahdih wã ʉ́ʉmatjidih naóhna, wã tíicna caá. Queét ĩ chãjat pah chãjcan yʉhna, Jesús ã wahni wã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná, weembʉ́t ded pah wã yapatjidih wã wẽi naóhbipna caá.

22 Queétboó bita chah jéihnit jʉmíhna, “Jwiít judíowã jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ñi weñeé”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t judío mʉn tigaá. Queétboó “Jwiít Israel ã jʉimená, Dios ã ñíonitji jwĩ jʉmna caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t Israel ã jʉima mʉn tigaá. Queétboó “Jwiít Abraham ã jʉimená, ‘Yeebdíh wã tʉ́i chãj wʉ̃hbipna caá’, Dios ã niijnítji caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t Abraham ã jʉima mʉn tigaá. 23 Queétboó “Cristodih teo wʉ̃hnit jwĩ jʉmna caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah yeebdíh wã niijná caá: “Weembʉ́t Cristodih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Weém caá bácah queét ĩ tewat chah bʉ́dí teoni”, yeebdíh wã niíj naóhna caá. Páant niíj naóhna, páantjeh jenah joicánnit ĩ wéheat pah naóhna yʉhna, wã tíiccan caá. Queét ĩ teo wʉ̃hat chah Cristodih wãpĩ́ teo wʉ̃hʉp be. Jesúíh tʉ́ini doonádih wã bohéátji peéh dawá láa nemat mʉʉ́boó weemdíh ĩ nemep jĩ. Dawá láa weemdíh ĩ pʉñʉp jĩ. Dawá láa cã́acwã weemdíh ĩ mao yohíhip jĩ. Páant ĩ mao yohíhichah, weém yeejép wãpĩ́ yapap jĩ.* 24 Cinco láa jwiít judíowã jwĩ maáta weemdíh ĩt tewat tʉ́ʉtʉp tajĩ. Weemdíh ĩ tewat jʉmat pah, tʉbit yéej chãjnitdih momo jiwi chóo coóh jʉmni tõpnajĩh ĩ pʉñat biíc yoobó treinta y nueve láa weemdíh ĩ pʉñʉp jĩ.* 25 Biíc peihcanni láa Romanowã weemdíh teonit, máa doóbhnajĩh ĩ pʉñʉp jĩ.* Biíc láa weemdíh mawíhna, jeejĩ́h ĩ yohop jĩ.* Biíc peihcanni láa bʉ́dí jãáj chóojĩh jib bejna, jwĩ daabáp jĩ. Biíc láa daabnít, máa naadíh teonit, bʉ́dí mʉj tacdih pah daa jʉ̃óh, caán yeó jáap pah tã́ah bej, jwʉ́ʉb pah tʉ̃́o bejat dée wã jʉmʉchah, ĩ ʉbʉp jĩ. Pánihna, caán láa, wã wʉníhip jĩ. 26 Dawá láa Jesúíh tʉ́ini doonádih bohénit, yʉʉ́p wã jib bejep jĩ. Pánih bohé jibnit, bʉ́dí yeejép wã yapap jĩ. Biíh láa tobohni mʉjnadih wã bejep jĩ. Biíh láa namáboó jib bejechah, bií déedih chewe mao dʉ́ʉc wáyat dée ã tobohop jĩ. Biíh láa wã déewãjeh weemdíh ĩ yéejaíhip jĩ.* Biíh láa judíowã nihcannitbʉt weemdíh ĩ mawíhip jĩ.* Tʉ́tchinaboó, tʉ́tchi wihcapboó, bʉ́dí mʉjboobʉ́t wã jʉmʉchah, wʉnat dée ã tobohop jĩ. Biíh láa “Jwiít Jesúíhwã caá”, niíj yeenit, ĩ mawat dée ã tobohop jĩ. 27 Jesúíh tʉ́ini doonádih bohéna, bʉ́dí wãpĩ́ tewep jĩ. Pánih teona, dawá láa ʉ̃ocanjeh wã bohé daa jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Dawá láa jeémát wihcah, nʉʉgʉ́p tʉbʉchah, tʉbit taca jootóchah, bʉ́dí yeejép wã yapap jĩ. Dawá láa dʉwát pínah yéguehbʉt wihcah, bʉ́dí cʉ́bʉhʉchah, yeejép wãpĩ́ yapap jĩ.

28 Pánih yeejép yapna, páant bóojeh ãt nihcap jĩ. Yeó jáap jʉmat pah nihat Jesúíhwã “caandíh cádahná”, niijná, bʉ́dí wãpĩ́ náhni dahwana caá. 29 Biíc Jesúíh ã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah, weembʉ́t tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hni pah wã jʉmna caá. Bita Jesúíhdih ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah enna, queét yeejépwãboodíh bʉ́dí wã íijna caá. Pánihna, yeéb nihat Jesúíhwã, wã weh dée ñi jʉmʉchah, yeebdíh ʉ́ʉm yacna, yeejép wãpĩ́ yapna caá.

30 Páant yeejép wã yapatjidih wẽi naóhna, ded pah wã tʉ́i chãjatdih yeebdíh wã wẽi naóhcan niít. Obohjeéhtih, wã wẽpcatjidih yeebdíh wã wẽi naóhbipna caá. 31 Páant wã naáwáchah joinít, “Yoobópdih caá páant ã niiját”, Dios ã niíj jéihna caá. Caán caá jwĩ Maáh Jesucristo íip. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah “Paá, meemjéh nihat jéihni, chah wẽpni caá”, tʉ́i wẽi niiját caá náahap. 32 Weém Jesucristodih wã jwíih jepahat tʉ́ttimahbitjeh, Damasco tʉ́tchiboó wã jʉmʉchah, caán tʉ́tchidih moón ĩ maáh, Aretas nʉmp jʉmni, weemdíh ãt tewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, nihat Damasco tʉ́tchi wáihyat jʉ́dʉ jẽcnadih ã́ih soldadowãdih ãt páñat tʉ́ʉt wʉt jĩ, wã bac bejechah ĩ tewat pínah niijná. 33 Páant ĩ páñachah enna, wã chéenwã bʉ́dí wʉhdih weemdíh waadát tʉ́ʉtnit, wáihyat jʉ́dʉdih jʉmni mʉʉ́ enat jẽcmant ĩ cádah deyanap jĩ. Pánih cádah deyanit, ĩ teo wáacachah, moh yéejni wã jweyép jĩ.*

12

Pablo oo jʉ́mat dée ã enat

1 Bʉʉ weemdíh ded pah biíh ã yapatjidih wã jwʉ́ʉb naóhbipna caá. Queét yee bohénitboó “Jwiítjeh caá oo jʉ́mat dée jígohatdih enna, chah jéihnit jwĩ jʉmʉp”, ĩ niíj naóhna yʉh caá. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh weemdíhbʉt oo máh enat dée pah ã jígohop jĩ. Páant ã jígohatjidih yeebdíh wã naóhbipna caá. Ded pah weemdíh ã jéihyaatdihbʉt wã naóhbipna caá. 2-3 Catorce jópchi jã́tih Dios weemdíh japboó ã ʉb pʉ́ʉh laab béjep jĩ. Ded pah ã ʉb pʉ́ʉh laab béjatjidih wã jéihcan caá. Wĩ́ih bácahdih, wĩ́ih caolihdihjeh ã ʉb bej déeji oo jʉ́mat pah enatjidih, wã jéihcan caá. Diosjeh caá ã jéihyep. 4 Ã pebhboó, Paraíso wʉ̃t jʉmʉpna jʉibínit, ã naáwáchah wã joyóp jĩ. Jwiít cã́acwãjeh jwĩ jéih naóh bʉʉjácat déedih wã joyóp jĩ. Páant caandíh wã joyóchah yʉhna, weemdíh ã jwʉ́ʉb naóh yapaat tʉ́ʉtcap jĩ. 5-6 Páant weemdíh ded pah ã yapatdih wẽi naáwíhna yʉhna, weemjéh ded pah wã jʉmatdih wã wẽi naóhcan niít. Obohjeéhtih, yoobópdih ã jʉmʉchah, wã jwʉ́ʉb naáwáchah nihna, ãta tʉ́i taga. “Pablo tʉ́ini oo jʉ́mat dée pah enna, Jesús ã wahni nacaá”, ñi niíj weñatdih yeebdíh wã náah yaccan caá. Obohjeéhtih, ded pah wã chãjatjidih, ded pah wã bohéátjidihbʉt jenah joinít, “Pablo jwĩ Maáh ã bohé jibat tʉ́ʉtni caá”, ñi niíj jéihyatdih wã náah yacna caá. Weemjéh wẽpcanni wã jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná, bʉʉ ded pah biíh wã yapatjidihbʉt yeebdíh wã naóhbipna caá. 7 Chah tʉ́ini oo jʉ́mat déedih enna, “Weém caá bácah chah jéihni”, wã niíj jenah joyát weemdíh ã tobohna caá. Páant ã tobohat pínahdih jéihna, Dios Satanásdih weemdíh yeejép ãt yapat tʉ́ʉtʉp taga, “Weemjéh wẽpcanni caá”, wã niíj jenah joyát pínah niijná. 8 Pánih jʉmna, biíc peihcanni láa jwĩ Maáh Jesúsdih caán yeejép yapatdih ã yohat pínahdih wã ʉʉ́bʉ́p yʉh be. 9 Obohjeéhtih, weemdíh nin pah ã niíj jepahap be: “Caandíh wã yohcan niít. Obohjeéhtih, caandíh yohcan yʉhna, meemdíh bʉ́dí oinit, wã tʉ́i teo wáacbipna caá. Pánih wẽpcannijeh jʉmna, wã oi teo wáacat pínahdih chah ma bidbipna caá. Pánihna, meemdíh bʉ́dí wã teo wáacachah ennit, wã wẽpatboodíh nihat cã́acwã ĩ jéihbipna caá”, Jesús weemdíh ã niíj jepahap be. Páant ã niijíchah joinít, wã wẽpcatdih wã wẽi naóhbipna caá, ã wẽpatjĩh weemdíh bʉ́dí ã teo wáacat pínah niijná. 10 Páant tigaá Jesúíh wã jʉmat jíib yeejép yapna, bʉ́dí wã wẽina caá. Bita weemdíh yeejép ĩ wéhenachah, yeejép ĩ chãjachah, ĩ jĩ́gahanachah, dedé biíh weemdíh yeejép ã yapachah yʉhna, wãpĩ́ tʉ́i jʉmna caá. Pánih wẽpcanni wã jʉmʉchah, Jesús ã wẽpatdih chah bʉ́dí bidnit, “Weém jéihcanni wã jʉmna yʉhna, ã teo wáacatjĩh wã tʉ́i bʉʉjábipna caá”, wã niíj jéihna caá.

Corinto tʉ́tchidih moondíh bʉ́dí ã jĩ́gahat

11 Bita weemdíh yeejép ĩ naáwáchah joinít, yeébboó queétdih ñi naóh bóod chʉñʉchah, ãta tʉ́i tagaá. Obohjeéhtih, páant ñi niijcáh, weemjéh yeebdíh wã míic wẽi naóhna caá. Weém oboh jʉmni dée wã jʉmʉchah yʉhna, queét yee bohénit “Jwiít caá bácah Dios ã bohéát tʉ́ʉtnit”, niijnítboó wã chah ĩ jʉmcan caá. 12 Ñijeéh wã jʉmʉchah, Dios ã naáwát tʉ́ʉtni wã jʉmatdih jʉ́ʉtíhna, ã wẽpatjĩh weemdíh bʉ́dí ãpĩ́ teo wáacap jĩ. Páant ã teo wáacachah, dawá láa wʉnnitdih booanit, nemépwãdihbʉt wã yohop jĩ. Pánih chãjnit, jwiít cã́acwã jwĩ jéih chãjca naáhdih ã wẽpatjĩhjeh wã chãj jʉ́ʉtʉp jĩ. Weemdíh eníhcannit ĩ yéejaíhichah yʉhna, wã chʉʉná yʉhna, wã teo cádahcap jĩ. 13 “Pablo jwĩjeéh jʉmna, biíh tʉ́tchidih moondíh ã tʉ́i chãjat pah jwiítdih ã tʉ́i chãjcap jĩ”, ¿yeéb ñi niíj jenah joí niít? Nihat tʉ́tchidih moondíh biíc yoobó wãpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Obohjeéhtih, yeebdíhjeh wĩ́ih pínah dinerodih wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácap jĩ. ¿Pánih ʉʉ́bh tac bʉʉgácan, yeebdíh wã yéej chãjnit jĩí? Caán yeejép ã jʉmʉchah, wã jĩ́gahna caá. Caán yéejatdih weemdíh ñi yohoó.

Ĩ pebhna ã jwʉ́ʉb jib bejat pínah

14 Nin wã naáwát pínahdih ñi tʉ́i joyoó: Chéne láa jʉibíniji bʉʉ ñi pebhna jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap, páant mʉntih. Ñi pebhna jʉibínit, yeebdíh wĩ́ih dinero pínahdih con láa wã ʉʉ́bhcatji pah, bʉʉ láabʉt wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácan niít. Ñíih dinerodih náahcan, Jesúsdih tʉ́i joinít ñi jʉmat caá yeebdíh wã náah yacap. Wébít ĩ mána ĩ náahatdih wʉ̃hnit pínah nihcan caá. Obohjeéhtih ĩ mána caá queét wébítboodíh ĩ náahatdih ĩpĩ́ wʉ̃hʉp. Páant ĩ chãjat pah yeéb wã weh panihnit ñi jʉmʉchah, wã náahatdih yeebdíh wã ʉʉ́bhcan niít. 15 Ñi íip panihni jʉmna, yeebdíh bʉ́dí oinit, nihat wã bíbohatdih wẽi wʉ̃hnit, yeebdíh wã teo wáaquíhna caá. Pánih teo wáaquíhna, bʉ́dí chʉʉná yʉhna, wã teo cádahcan niít. Páant yeebdíh chah wã oyochah yʉhna, ¿yeéb weemdíh nʉmp ñi oi niít?

16 “Pablo jwĩjeéh jʉmnit, ã́ih pínah dinerodih ãpĩ́ ʉʉ́bh tac bʉʉgácap jĩ”, ñi niíj jéihna caá. Obohjeéhtih, biquína ñijeéh jʉmnit weemdíh nin pah ĩt niíj jenah joi tágaá: “Jwĩ́ih dinerodih moh yéejnitdih ã wʉ̃h wáacat tʉ́ʉtnit, jwiítdih jéihcha dʉ́ʉc wáiniabeh tagaá”, ĩ niíj jenah joiná caá. 17 Páant ĩ niiját pahjeh chãjni jʉmna, ¿ded pah tigaá caandíh wãta nih chãj? ¿Ñi pebhna wã wahnitdih nit beé yeebdíh wã jéihcha nʉʉmát tʉ́ʉtʉp? Páant wã chãjcap jĩ. 18 Jã́tih Titodih ñi pebhna bejat tʉ́ʉtnit, biíh Jesúíhdihbʉt ãjeéh wã pej jʉm bejat tʉ́ʉtʉp jĩ. Páant ñi pebhboó jʉibínit, ¿Tito yeebdíh ã jéihcha nʉʉmnít jĩí? “Nʉʉmcánni caá”, ñi niíj jéihna caá. Jwiít chénat pah biíc yoobó jwĩ maáh ã weñat pínahdih chãjnit caá. Pánih jʉmnit, yeebdíh oinit, tʉ́inijeh ã chãjat pah, weembʉ́t biíc yoobó yeebdíh tʉ́inijeh wãpĩ́ chãjna caá.

19 Páant wã jãh niijíchah joinít, ¿ded pah ñita niíj jenah joí? “Caandíh jwĩ wẽi niiját pínahdihjeh caá ã bidip”, ¿ñi niíj jenah joí niít? Obohjeéhtih, weém Cristoíh jʉmna, Dios weemdíh ennit, “Ma tʉ́i chãjna beé”, ã wẽi niiját pínahdihjeh caá wã náahap. Yeebdíh teo wáaquíhna, ded pah wã chãjatjidih wã naóh beedánap be, jwĩ Maáhdih chah ñi tʉ́i jepahat pínah niijná. 20 Ñi pebhboó wã jʉibínachah, wã náah yacat pah ñi chãjcah, bʉ́dí yeebdíh wã ʉ́ʉm yacna caá. Páant ñi tʉ́i chãjcah, caanná jʉibínit, weembʉ́t yeéb ñi náah yacat pah wãta chãjcan tagaá. Pánihna, yeebdíh bʉ́dí wã jenah joiná caá. ¿Páantjeh ñi míic jʉ̃ih niít? ¿Páantjeh bitaíh bií déedih ñi en ñinah íij niít? ¿Bʉ́dí ñi míic íija niít? ¿Biquína páantjeh ĩ́ih pínahdihjeh bid niít? ¿Bʉʉbʉt páantjeh bitadih ñi yee naóh niít? ¿Yeejép dooná ñi jʉmatdih ñi cádah jwʉhcan niít? ¿“Weém nihat jéihni caá”, páantjeh ñi míic wẽi niíj niít? ¿Tʉbit ñi míic en naóh cádah jwʉhcan niít? ¿Yeéb biquína ñi jenah joyátdihjeh niít ñi chãjap? Yeéb páant ñi chãjatdih wã ʉ́ʉm yacna caá. 21 Pánihna, ñi pebhna jʉibínit, ñi tʉ́ʉt nʉʉmcátdih wã enechah, Dios weemdíh ãta tíicat tʉ́ʉt tagaá. Jon jã́tih yéej chãjnitji dawá páantjeh ĩ yéej chãjatdih cádahcah enna, bʉ́dí wãta jĩ́gah taga. Ií náah chãjat, yeejép chãjíhat jenah joyát, ĩ náahat pahjeh chãjatdihbʉt ĩ cádahcah enna, bʉ́dí wãta jĩ́gah taga. Páant ñi chãjatdih páant bóojeh ñi cádahaá, caanná jʉibínit, wã jʉ̃ihcat pínah niijná.

13

Pablo ã pée naáwát

1 Jon yeebdíh chéneji jʉibí enniji bʉʉ bejna, biíc peihcanni láa bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Pánihna, ñi yéej chãj cádahna, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, weemdíh ñi tʉ́i páñaá. Ñijeéh jʉmnitdih ĩ yéej chãjatdih cádahat tʉ́ʉtnit, Moisés nin pah ã niíj naóh daacátjidih ñi tʉ́i náhninaá: “Deddih ñi peéh chãjat pínah jã́tih, caán ã yéej chãjachah ennit, chénewã, biíc peihcannit ĩ enatji pahjeh ĩ naáwá naáh. Páant moonjéh ĩ naáwát tʉ́ttimah, ñi peéh chãjachah, ã tʉ́ibipna caá”, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* 2 Ñi pebhna wã jwʉ́ʉb jʉibí láa yéej chãjnitdih nin pah wã niíj naáwáp jĩ: “Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Ñi cádahcah, jwʉ́ʉb jʉibína, wã peéh chãjbipna caá”, wã niijíp jĩ. Páant wã niijátji pah, bʉʉ ñijeéh jʉmcan yʉhna, queét páantjeh yéej chãjnitdih, yeéb nihatdihbʉt, wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Páant bóojeh, ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíhjeh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Ñi pebhna jʉibínit, ñi cádahcatdih enna, bʉ́dí wã peéh chãjbipna caá. Yʉʉ́p wã jʉmʉchah, “ ‘Wã peéh chãjbipna caá’, niijná yʉhna, ã peéh chãjcan niít”, ñi niíj jenah joicá bojoó. 3 Cristo ã naáwátdih naóh yapani wã jʉmatdih ã jʉ́ʉtat pínahdih bidna, páant wẽpép weemdíh ã peéh chãjat tʉ́ʉtʉchah enna, ñi jéihbipna caá. ¿Bʉ́dí ã wẽpatjĩh yeebdíh ã teo wáacatjidih ñi náhnican niít? Yeéb yéej chãjnitdih ã peéh chãjat pínahbʉt biíc yoobó wẽpép ã jʉmbipna caá. 4 Jwiít cã́acwã jwĩ wẽpcat pah Cristo wẽpcanni jʉmna, cruzboó ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉ̃t jĩ. Pánih wʉnna yʉhna, Dios ã wẽpatjĩh boo pʉd jʉ̃óhniji, bʉʉ páantjeh báadhni ã jʉmna caá. Cruzboó ñʉhna, wẽpcanni ã jʉmat pah weembʉ́t wẽpcanni wã jʉmna caá. Wã jenah joyátjĩhjeh yeebdíh wãta jéih teo wáaccan tagaá. Obohjeéhtih, Cristo wãjeéh jʉmna, Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh teo wáacadih wã jʉibíbipna caá.

5 Yeéb míicjeh nin pah ñi míic niíj ʉʉ́bh joyoó: “¿Ded pah wã chãjatji? ¿Yoobópdih Jesúsdih wã jenah joí niít? ¿Caán ã náah yacatdih wã tʉ́i jepah niít?” ñi míic niíj ʉʉ́bh joyoó. Caandíh yoobópdih jenah joiná, ã náah yacatdih ñi tʉ́i jepahachah, Jesús ñíih caolihboó ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, yoobópdih caandíh jenah joicán, ã náah yacatdih jepahcan, ã́ihwã ñi nihcan caá. 6 Weémboó caandíh tʉ́i jenah joiní, ã náah yacatdih jepahni wã jʉmatdih wã jéihna caá. “Weém Jesúíh caá”, niíj yeeni wã nihcan caá. Páant wã jʉmatdih yeebdíhbʉt wã jéihyaíhna caá. 7 Ñi yéej chãjcat pínahdih náah yacna, Dios yeebdíh ã tʉ́i teo wáacat pínah niijná, bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá. Ñi pebhna jʉibínit, páant ñi yéej chãjcatdih wã enechah, weemdíh Dios yeebdíh ã peéh chãjat tʉ́ʉtcan niít. Páant ã peéh chãjat tʉ́ʉtcah, wã wẽibipna caá. Obohjeéhtih wã peéh chãjcatdih ennit, “Pablo Dios ã wẽpatjĩh queétdih peéh chãjcan, Dios ã wahni nihcan nacaá”, ñi niíj jenah joyóchah yʉhna, wã tʉ́i wẽibipna caá. Dios weemdíh ã bohé jibat tʉ́ʉtatjidih ñi jéihyat pínahdih wã náah yacna yʉhna, yeéb ñi tʉ́i chãjat pínahdih chah wã náah yacna caá. 8 Ñi yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmátdih enna yʉhna, yeebdíh wã peéh chãjachah, yoobópdih ãta nihcan tagaá. Pánihna, yoobópdih chãjíhna, yeebdíh wã bohébipna caá, Dios naáwátdih tʉ́i beh joinít, chah ñi jepahat pínah niijná. 9 Yeéb Cristodih ñi tʉ́i jenah joyóchah, Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh peéh chãjat ã náahcah, bʉ́dí wã wẽibipna caá. Pánihna, Diosdih bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá, ã weñat pínahdihjeh ñi tʉ́i chãjat pínah niijná. 10 Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh peéh chãjíhcan, ñi pebhna wã bejat pínah jã́tih wã daác wahna caá, yéej chãjatdih cádahnit, ñi tʉ́ʉt nʉʉ́m páñat pínah niijná. Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh jĩ́gahaíhcan, wãpĩ́ tʉ́i bohéna caá, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

11 Bʉʉ wã ʉ́ʉdwã panihnitá, yeebdíh wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Cristodih chah jenah joinít, tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́. Nin wã naóh daacátdih ñi tʉ́i jepahaá. Cristodih chah jenah joyát pínahdih ñi míic teo wáacá, biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná. Páant ñi tʉ́i jʉmʉchah ennit, Dios ñijeéh ã jʉmbipna caá. Caán jwiítdih bʉ́dí oinit, míic oyat tʉ́ʉtna, jwiít biícdih ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá. 12 Jesúíhwã jʉmna, ñi tʉ́i wẽi ʉʉ́bʉ́. 13 Nihat ninjĩh moón Jesúíhwãbʉt yeebdíh bʉ́dí ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. 14 Yeebdíh bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá, jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ã tʉ́i teo wáacat pínah niijná. Dios bʉ́dí ã oyatdih ñi jéihyat pínah, Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ã jʉmat pínah, yeéb biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínahdihbʉt wã ʉʉ́bhna caá. Pánih ʉʉ́bhnit, yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:1 Hch 18.1

* 1:8 1Co 15.32

* 1:15-16 Hch 19.21

* 1:19-20 Hch 18.5

* 1:21-22 Ef 1.14

* 2:13 Hch 20.1

* 3:3 Ex 24.12; Jer 31.33; Ez 11.19; 36.26

* 3:6 Jer 31.31

* 3:7-9 Ex 34.29

* 3:12-13 Ex 34.33

* 3:18 Ro 8.29; Gá 4.19; Fil 3.10

* 4:6 Gn 1.3

* 4:13 Sal 116.10

* 5:10 Ro 14.10

* 5:17 Jn 3.3-7; Gá 6.15

* 6:5 Hch 16.23

* 6:16 1Co 3.16; 6.19

* 7:5 2Co 2.13

* 8:4 Ro 15.26

* 8:15 Ex 16.18

* 8:21 Pr 3.4

* 9:7 Lc 6.38

* 9:10-11 Is 55.10

* 10:5 Ef 6.11-17

* 10:17 Jer 9.24

* 11:3 Gn 3.1-5; 13

* 11:9 Fil 4.15-18

* 11:23 Hch 16.23

* 11:24 Dt 25.3

* 11:25 Hch 16.22

* 11:25 Hch 14.19

* 11:26 Hch 9.23

* 11:26 Hch 14.5

* 11:33 Hch 9.23-25

* 13:1 Dt 17.6; 19.15

Gálatas

1

2

3

4

5

6

GÁLATAS

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1-2 Weém, Pablo, biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeéb Galacia baácdih jʉmni tʉ́tchinadih moón Jesúíhwãdih wã wahna caá. Nihat wãjeéh jʉmnit Jesúíhwãbʉt yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Weém, Pablodih jĩí Jesucristo ã ñíwip jĩ, ã́ih tʉ́ini doonádih wã naóh jib bohéát pínah niijná. Cã́acwã weemdíh ĩ naáwát tʉ́ʉtcap jĩ. Obohjeéhtih, Jesucristo, Dios jwĩ íip caán wʉnnijidih booanibʉt weemdíh ĩ ñíwip jĩ. Páant ĩ naáwát tʉ́ʉtni jʉmna, nin nʉ́odih yeebdíh wã daác wahna caá. 3 Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristobʉt yeebdíh oinit, ĩ tʉ́i teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. 4 Dios jwĩ íip ã náahat pahjeh, caán Jesucristoboó jwĩ yéejat jíib, ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ,* ã teo wáacatjĩh yeejépwã ĩ jʉmat pah nihcan, yéej chãjatdih jwĩ yap yohat pínah niijná. 5 Páant ã chãjatdih jéihna, “Paá, meém nihatdih jéih beedáni jʉmna, cã́acwãdih jĩ́gah ennit, mapĩ́ tʉ́i teo wáacna caá”, jwĩ íipdih yeó jáap jʉmat pah bʉ́dí jwĩ niíj wẽi naáwát dée caá. Páant tií jwĩ niíj wẽi naáwáp.

Dios cã́acwãdih ded pah ã tʉ́i ʉbat

6 Yeébboó ded pah ñi chãjat doonádih joinít, weém bʉ́dí wã náhni dahwana caá. Dios yeebdíh bʉ́dí oina, ãt ñíwip taga, Jesúsdih jepahnit, ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, páant yeebdíh bʉ́dí ã oyochah yʉhna, waícanjeh biíh bohéátdih joinít, Jesucristoboodíh cádahna caá ñi chãjap. Páant ñi cádahat doonádih joinít, “¿Dépanih tigaá waícanjeh ĩ tʉ́ʉt nʉʉ́m?” niíj jenah joinít, wã wʉ́hi bejep be. 7 Biquína ñi pebh jʉmnit, yeebdíh tac bʉʉgána, mácah bohénit, Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩ yéejana caá. Páant yeebdíh naóhna, nin pah ĩ niíj yee bohéna caá: “ ‘Tʉ́i ʉbnit jʉmat tʉ́ʉt niijná, Jesucristodihjeh ñi tʉ́i jepahaá’, Pablo niíj naóh bohéna, yeebdíh ã nih yáana caá. Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidihbʉt tʉ́i jepahat caá náahap”, ĩt niíj yee naáwáp wʉt be. Obohjeéhtih, “Nin tʉ́ini dooná caá”, ĩ niíj naóhniboó tʉ́ini dooná yoobát nihcan caá. 8 Jwiít, Dioíh ángel japmant jʉ̃óhni, yeebdíh jwĩ jwíih bohéátjidih mácah jwĩ bohénachah, jwiítdih Dios bʉ́dí peéh chãjna, iiguípna ã waha naáh. 9 Wã naáwátji pah wã jwʉ́ʉb naóhbipna caá, páant mʉntih: Yeebdíh jwĩ jwíih bohéátdih ñi tʉ́i jepahachah yʉhna, det yeebdíh mácah ĩ bohénachah, Dios queétdih bʉ́dí peéh chãjna, iiguípna ã waha naáh.

10 Páant niijná, “Caánboo tígaá tʉ́i bohéni ã jʉmʉp”, weemdíh cã́acwã ĩ niijátdih wã bidcan caá. Obohjeéhtih, Diosboó weemdíh “Meém ma tʉ́i bohéna jĩí”, ã niijátdihjeh caá wã náahap.* Cã́acwãdih weñaíhnit bohéna, Cristoboodíh wãta weñacan tagaá. Pánih weñacan, caandíh teo wʉ̃hni wãta jʉmcan taga.

Cristo Pablodih ded pah ã tʉ́ʉt nʉʉmátji

11 Wã déewã panihnitá, nindih ñi jéihyat pínah yeebdíh wã náah yacna caá: Wãpĩ́ bohéni tʉ́ini dooná cã́acwã ĩ jenah joyátjijeh nihcan beé. 12 Ded cã́acdih wã joiníji doonábʉt nihcan beé. Bita weemdíh ĩ bohécan beé. Obohjeéhtih, Diosjeh weemdíh ded pah ã wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih ã bohénap jĩ.

13 Jesucristodih wã jepahat pínah jã́tih, jwiít judíowã jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih wã tʉ́i joí waadánap jĩ. Pánih tʉ́i joí waadáni wã jʉmʉchah, ded pah wã chãjatji doonádih yeéb ñit joijí tagaá. Pánih jʉmnit, Jesúíhwã Diosdih yap yohnit ĩ jʉmatdih jenah joinít, eníhcan, bʉ́dí yeejép chãjna, queétdih wã tʉ́i mao beedá bojíhip yʉh jĩ.* 14 Jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih tʉ́i jepahíhna, weém biíc yoobó behnit chah wã tʉ́i bohénap jĩ.*

15-16 Obohjeéhtih, wã cã́ac jʉmat pínah jã́tih, Dios weemdíh bʉ́dí oina, ãtát ñíojip taga, ã́ih tʉ́ini doonádih wã bohéát pínah niijná. Pánihna, yéejni wã jʉmʉchah yʉhna, ã náahni yeó jáapdih Jesús ã wahniji ã jʉmatdih weemdíh ã jéihyanap jĩ. Pánih jéihyanit, judíowã nihcannit pebhboó ã wahap jĩ, ã́ih tʉ́ini doonádih queétdih wã naáwát pínah niijná. Páant ã wahachah, “¿Ded pah tigaá weemdíh niíj bohéát náah?” cã́acwãdih wã niíj ʉʉ́bh joí encap jĩ.* 17 Jesús ã́ih tʉ́ini doonádih naáwát tʉ́ʉtnit maáta, wã jã́tih ã ñíonit ĩ jʉmʉchah yʉhna, Jerusalén tʉ́tchina queétdihbʉt míic wéhenadih wã bejcap jĩ. Caanná bej jwʉhcanjeh, Dios ded pah weemdíh ã náah yacatdih jéihíhna, Arabia baác cã́ac wihcapboó caandíh ʉʉ́bʉ́dih wã bejep jĩ. Caánboó jʉmniji Damasco tʉ́tchina wã jwʉ́ʉb jʉibínap jĩ, páant mʉntih.

18 Biíc peihcanni jópchi tʉ́ttimah, Jerusalén tʉ́tchina Pedrodih enedih wã bejep jĩ bʉca.* Caanná chéne semanabitjeh wã jʉmʉp jĩ. 19 Jesús ã́ih doonádih ã naáwát tʉ́ʉtnit bita maátadih wã jwãáhcap jĩ. Obohjeéhtih, Santiago jwĩ Maáh ʉ́ʉddih pohba wã jwãááp jĩ. 20 Páant wã daacáchah, wã naáwát yoobópdih ã jʉmatdih Dios ã jéihna caá.

21 Tʉ́ttimah, Siria baác, Cilicia baácnabʉt naóh jibidih wã bejep jĩ. 22 Caanná wã jib bejechah, Judea baácboó jʉmnit Jesúíhwã weemdíh ĩ jwãáh jwʉhcap jĩ. 23 Ded pah wã chãjat doonádihjeh ĩtát joyóp tajĩ. “Jã́tih jwiít Jesúíhwãdih yeejép chãjna, tʉ́ini doonádih jwiítdih cádahat tʉ́ʉtniji bʉʉ caán doonádihjeh jwʉ́ʉb naóhna caá ã chãjap, cã́acwã Jesúsdih ĩ jepahat pínah niijná”, ĩt niíj míic wéhenap wʉt jĩ. 24 Páant wã tʉ́ʉt nʉʉmát doonádih joinít, “Paá, caandíh mat tʉ́i teo wáacap taga”, Diosdih bʉ́dí ĩt niíj wẽi naáwáp wʉt jĩ.

2

Cristo ã naáwát tʉ́ʉtnit maáta Pablodih ĩ wẽi jwãáát

1-2 Catorce jópchi tʉ́ttimah, Diosboó weemdíh Jerusalén tʉ́tchina ã bejat tʉ́ʉtʉchah, Bernabéjĩh caanná wã jwʉ́ʉb bejep jĩ. Pánih bejna, Titodihbʉt jwĩ nʉmah bejep jĩ.* Caánboó judío nihcanni, jwĩ nʉowã ĩ wʉtat pah bóodcanni ã jʉmʉp jĩ. Caanná jʉibína, caánboó jʉmnit Jesúíhwã ĩ maátajeh ĩ míic wáacachah, judíowã nihcannitdih tʉ́ini doonádih ded pah wã bohéátdih queétdih wã naáwáp jĩ. Pánih naóhnit, ded pah wãpĩ́ bohéátdih queét ĩ tʉ́i jéihyatdih wã náah yacap jĩ. Pánih jéihcan, wã bohéátdih ĩ wẽicah, wã tewat bʉʉdní ãta jʉm taga. Obohjeéhtih, ded pah wã bohéátdih jéihnit, ĩ tʉ́i weñep jĩ. 3 Páant wã naáwáchah wẽi joiná, Tito bóodcanni ã jʉmʉchah yʉhna, “Meembʉ́t ma bóodat tʉ́ʉtʉ́”, caandíh ĩ niijcáp jĩ. 4 Queét maáta biícdih jwĩ míic wéhe láa, jwiít Jesúíhwã nihat biícdih jwĩ míic wáacachah, biquína “Jesúsdih jepahnit jwĩ jʉmna caá”, niíj yeenitbʉt ĩt waadáp jĩ. Pánih waadnít, judíowã nihcannitdihbʉt ĩ bóodat tʉ́ʉtʉp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ Jesúíhwã jʉmna, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih jepahcan, Jesúsdihjeh jwĩ tʉ́i jenah joiná caá. “Páant jwĩ chãjachah, jwĩ íipboó jwiítdih ã tʉ́i enna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Páant niíj jéihnit jwĩ jʉmʉchah enna, jwiítdih jʉ̃ihñat tʉ́ʉt niijná, ded pah jwĩ chãjatdih jéihíhna, queét jwĩjeéh ĩt waadáp tajĩ. Pánih waadnít, jwĩ nʉowã ĩ naáwátji biíc yoobó jwiítdih ĩ jepah beedáát tʉ́ʉtʉp yʉh jĩ, páant mʉntih. 5 Páant ĩ wʉtʉchah yʉhna, tʉ́ini doonádih ñi jéihyat pínah niijná, jwiítboó queétdih jwĩ jepahcap jĩ.

6 Pánihna, Jesúíhwã ĩ maáta tʉ́ini doonádih ded pah wã bohéátdih joinít, “Ma bohéát pahjeh tih judíowã nihcannitdih ma bohénaá”, niíj naóhnit, weemdíh biíh wʉtatdih ĩ bohéát tʉ́ʉtcap jĩ. Queét Jesúíhwã ĩ maátadih “Queétboó chah jéihnit caá”, biquína ĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, dedé pínah weemdíh nihcan caá. Diosboó nihatdih biíc yoobó ã jenah joiná caá.* 7 Queét ded pah wã bohéátdih tʉ́i wẽinit, “Pedrodih jwiít judíowãdih ã bohéát pínah niijná, Dios ãt ñíojip taga. Pánihat pah, Pablodihbʉt judíowã nihcannitboodíh ãt bohé jibat tʉ́ʉtʉp taga”, ĩ míic niijíp jĩ. 8 Judíowãdih Pedro ã bohénachah, Dios bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ. Weembʉ́t judíowã nihcannitdih wã bohénachah, Dios biíc yoobó ã teo wáacachah, queétbʉt ĩ tʉ́i jepahap jĩ.

9 Pánihna, Santiago, Pedro, Juanjĩh, Jesúíhwã ĩ maáta yoobát, Dios weemdíh bʉ́dí ã teo wáacatjidih jéihnit, “Dios yoobópdih ãt ñío wahap taga, jwĩ déewã nihcannitdih ã naáwát pínah niijná”, ĩ míic niijíp jĩ. Páant niijnít, weemdíh Bernabédihbʉt bʉ́dí wẽinit, “Jwĩ tʉ́i míic teo wáac jĩíh”, niijná, jwĩ míic mʉj tewep jĩ. Pánih mʉj teonit, “Yeéb jwĩ déewã nihcannitdih ñi bohéátji pah ñi tʉ́i naáwá. Jwiítboó jwĩ déewãdihjeh jwĩ naóhbipna caá”, Santiagowã jwiítdih ĩ niijíp jĩ. “Páant tií ã jʉmʉ nah”, jwĩ míic niijíp jĩ. 10 Páant niijná, Jesúíhwã moh yéejnitdih jwiítdih ĩ teo wáacat tʉ́ʉtʉp jĩ. Weembʉ́t moh yéejnitdih bʉ́dí jĩ́gah ennit, wãpĩ́ teo wáacna caá. Páant niíj míic wéhe péanit, jwiít Antioquía tʉ́tchina jwĩ jwʉ́ʉb bejep jĩ.

Pablo Pedrodih ã jʉ̃ihñat

11 Tʉ́ttimah, Pedrobʉt Antioquía tʉ́tchiboó ã jʉibínap jĩ. Obohjeéhtih, jwĩ pebhna jʉibíniji, yoobópdih ã chãjcat peéh caandíh wã jʉ̃ihñʉp jĩ. 12 Nin pah ã chãjap jĩ: Jwĩ nʉowã “Jwiít judíowã bóodcannit biícdih jwĩ jeéméchah ã tʉ́ican caá”, ĩ niijátji ã jʉmʉchah yʉhna, Pedroboó jwĩ pebh jwíih jʉibína, jwĩ déewã nihcannit biícdih ã tʉ́i míic wẽp jwʉhʉp jĩ.* Obohjeéhtih, biquína jwĩ déewã, Santiago ã chéenwãboó ĩ jʉibínachah ennit, jwĩ déewã nihcannitdih cádahnit, Pedroboó “Bʉʉ jʉinít bóodat tʉ́ʉtnit weemdíh jʉ̃ihná”, niijná, ĩjeéh ã jwʉ́ʉb míic wẽpcap jĩ. 13 Páant ã yee bʉʉgʉ́chah ennit, bita jwĩ déewãbʉt caandíh míic jéih ennit, queétbʉt biíc yoobó ĩ cádahap jĩ. Bernabé yʉh bʉca tʉ́i jéihni jʉmna yʉhna, queét ĩ chãjat biíc yoobó caanbʉ́t ã cádahap jĩ. 14 Pánih cádahnit, “Nihat Jesúsdihjeh jepahnitdih Dios biíc yoobó ã wẽi enna caá”, ĩpĩ́ niíj bohéát pah queét ĩ cádahap jĩ. Páant ĩ cádahachah ennit, nihat Jesúíhwã ĩ joyóchah, nin pah Pedrodih wã niíj jʉ̃ihñʉp jĩ: “Meém judío jʉmna yʉhna, Jesucristodih jepahna, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih ma tʉ́i jenah joí cádahap jĩ. Pánih cádahnit, judíowã nihcannit ĩ chãjat pah queét biícdih ma tʉ́i jeémp jwʉhʉp be. Obohjeéhtih, bʉʉ queétdih cádahnit, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih ma jwʉ́ʉb jepahachah ennit, queét jwĩ déewã nihcannit nin pah ĩ niíj jenah joiná nacaá: ‘Pedro páant ã jwʉ́ʉb jenah joyóchah, queét judíowã ĩ nʉowã ĩ naáwátjidih jwiítdihbʉt jepahat caá náahap’, ĩ niíj jenah joiná nacaá. Páant ma chãjat ã tʉ́ican caá”, Pedrodih wã niijíp jĩ.

Jesúsdih tʉ́i jenah joinítdih Dios ã wẽi enat

15 Jwĩ nʉowã judíowãjeh ĩtát jʉmʉp tajĩ. Pánihna, jwiítbʉt ĩ jʉimená judíowãjeh mʉntih jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, Dios ã wʉtatdih jéihnit jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, queét judíowã nihcannit Diosdih ĩ jéihcan caá. 16 Pánihna judíowã jʉmna yʉhna, caán wʉtatdih jwĩ jéih jepah beedácatdih jwĩ jéihna caá. Caandíh jepahcat jíib “Queét tʉ́init caá”, jwiítdih Dios ã niíj encatdihbʉt jwĩ jéihna caá. Obohjeéhtih, Jesucristodihjeh tʉ́i jenah joinít jwĩ jepahat jíib, “Queét tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá. Pánih jéihnit, jwiít judíowã yʉhna, Jesucristodihjeh tʉ́i jenah joinít, jwĩ jepahap jĩ, “Queét tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enat pínah niijná. Jwiít cã́acwã Moisés ã wʉtatjidih jéih jepah beedácannit míic jwĩ jʉmna caá. Pánihna, caandíh jwĩ jepahcat jíib, “Queét tʉ́init caá”, Dios ã niíj encan niít. Caandíh jéihnit, “Caán wʉtatdih joí waadánachah, Dios jwiítdih ã tʉ́i wẽi enna caá”, jwĩ niíj jenah joicán caá.*

17 Pánihna, Cristodih jepahnit, “Queét tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enat pínah niijná, caán wʉtatdih cádahna caá jwĩ chãjap. Obohjeéhtih, páant jwĩ cádahachah ennit, bita jwĩ déewã caán wʉtatdih tʉ́i jepahat tʉ́ʉtnitboó “Queét jwĩ déewã nihcannit pah yéej chãjnit ĩ jʉmna caá”, jwiítdih ĩ niíj jenah joiná caá. Páant ĩ niíj jenah joyát pah jwiítbʉt jenah joinít, “Moisés ã wʉtatjidih cádahat tʉ́ʉtnit, Cristo jwiítdih ã yéej chãjat tʉ́ʉtna caá”, jwĩta niíj jenah joi tágaá. Obohjeéhtih, páant nihcan caá. Pánihna, “Jesucristodih jepahna, Moisés ã wʉtatjidih jwĩ cádahat jíib, yéejnit jwĩ jʉmna caá”, jwĩ niíj jenah joicán caá. 18 Cã́acwãdih nin pah wãpĩ́ niíj naóh bohéna caá: “Diosjeéh tʉ́i jʉmíhna, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih jenah joicán, Jesucristoboodíhjeh tʉ́i jenah joinít, jepahat caá náahap”, wã niijná caá. Obohjeéhtih, páant niíj bohéniji jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, “Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih tʉ́i jepahat caá náahap”, niíj naóh bohéna, yéej chãjni yoobát wãta jʉm tagaá. 19 Moisés ã wʉtatjidih weémboó tʉ́i jepahcanni jʉmna, caandíh yap yohni wã jʉmna caá. Pánih yap yohni wã jʉmatdih jéihna, “Caandíh wã jepahcat jíib, Dios weemdíh ã wẽi encan caá”, wã niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, Dios biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, caán wʉtatdih jenah joí cádahnit, Jesucristoboodíhjeh tʉ́i jenah joinít, wã jepahna caá. 20 Caánboó weemdíh oinit, wã yap yohat peéh cruzboó ã wʉn wʉ̃hʉchah, weembʉ́t ãjeéh biícdih wʉnni pah wã jʉmna caá. Pánih wʉnni pah jʉmna, weém wã jenah joyátdihjeh chãj cádahnit, Cristoboodíh tʉ́i jenah joinít, jepahna caá wã chãjap.* 21 Pánihna, “Dios jwiítdih bʉ́dí ã oyochah, Cristo ã wʉn wʉ̃hat dedé pínah nihcan caá”, wã niijcán caá. Obohjeéhtih, Dios ã wʉtatdih jepahat jíibjeh ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmʉchah, Cristo ã wʉn wʉ̃hat dedé pínah ãta nihcan tagaá.

3

Jesucristodihjeh jepahat caá náahap

1 ¡Yeéb Galacia baácdih moón Jesúíhwã jenah joicánnit ñi jʉmna caá! Jesucristo cruzboó ã wʉn wʉ̃hat doonádih yoobópdih yeebdíh wã naáwáp jĩ. Páant wã naáwátdih ñi tʉ́i jepahachah yʉhna, bʉʉ ¿Dépanih tigaá bitaboó yeebdíh mácah ĩ naáwáchah joinít, ñi jepah? 2 Nindih wãát jenah joí en tigaá: ¿Moisés ã wʉtatjidih ñi jepahat jíib niít Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ãt jwíih jʉm? Nihcan caá. Obohjeéhtih, tʉ́ini doonádih joiná, Cristodih tʉ́i jenah joinít, ñi jepahachah, ñijeéh ãt jwíih jʉmʉp be. 3 Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Cristodih ñi jwíih jepahna yʉhna, ¿Dépanih tibeé bʉʉ jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, ñi jenah joyátjĩhjeh Moisés ã wʉtatjidih jepahna caá ñi chãjap? Pánih chãjna, jenah joicánnit ñi jʉmna caá. 4 Tʉ́ini doonádih ñi jepahatji jíib dawá láa tʉ́ini yeebdíh ãt yapjip tagaá. ¿Páant yeebdíh ã tʉ́i yapatjidih ñi quíib bʉʉdá niít? Oboh pohba páant yapna ãt chãjjican tagaá. 5 ¿Ded pah ñi chãjatji jíib tibeé Dios yeebdíh Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hji? ñi jenah joyóchah. Moisés ã wʉtatjidih ñi jepahat jíib nihcan, ã́ih tʉ́ini doonádih joinít, Cristodih ñi jepahat jíib, yeebdíh Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hʉp taga. Páant ã jʉmʉchah, Jesucristodih ñi tʉ́i jepahat jíib cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh yeebdíh ã chãj jʉ́ʉtat tʉ́ʉtna caá.

Abraham Diosdih ã tʉ́i jenah joyát

6 Bʉʉ, jwĩ nʉo Abraham ded pah ã chãjatjidih jwĩ jenah joyát dée caá. Dios caandíh ã naáwátdih ãt tʉ́i jenah joyóp wʉt jĩ. “Meemdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, Dios ã niijíchah, ã tʉ́i jenah joyát jíib, “Caán Abraham tʉ́ini caá”, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ.* 7 Pánihna, caán Diosdih ã tʉ́i jenah joyát pah, jwiítbʉt páant tʉ́i jenah joinít, Abraham ã jʉimená panihnit jwĩ jʉmna caá.* 8 Judíowã nihcannitbʉt Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Queét tʉ́init caá”, Dios ã niíj enna caá. Páant ã niíj enat pínahdih jéihna, Dios nin tʉ́ini doonádih Abrahamdih jã́tih ãtát naáwáp wʉt jĩ: “Weemdíh ma tʉ́i jenah joyát jíib nihat nin baácdih moondíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 9 Pánihna, Abraham caandíh ã tʉ́i jenah joyóchah enna, Dios caandíh ã tʉ́i chãjatji pahjeh, bʉʉ láabʉt det Diosdih tʉ́i jenah joinítdih biíc yoobó ã tʉ́i chãjbipna caá.

10 Obohjeéhtih, ded “Moisés ã wʉtatjidih jepahíhna, Dioíh wã jʉmbipna caá”, niíj jenah joinídih bʉ́dí peéh chãjat ã jʉmbipna caá. Nin pah Moisés ãt niíj daacáp tajĩ: “Ded wã wʉtatjidih tʉ́i jepah beedácannidih bʉ́dí peéh chãjat ã jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 11 Biíh naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Diosdih tʉ́i jenah joí, jepahnitboodíh ‘Queét tʉ́init caá’, Dios ã niíj enbipna caá. Pánih jepahna, páantjeh Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ã niijátji yoobópdih ã jʉmʉchah jéihnit, nindihbʉt jwĩ tʉ́i jéihna caá: Ded Moisés ã wʉtatjidih ã jepahat jíib “Caán tʉ́ini caá”, Dios ã niíj encan niít. 12 “Ded Diosdih tʉ́i jenah joiní, ã jepahachah, ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios ã niíj enbipna caá. Ded weemdíh Dios ã wʉtat tʉ́ʉtatjidih tʉ́i jepah beedánijeh Dios biícdih ã tʉ́i jʉmbipna caá”, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.*

13 Jwiít nihat caán wʉtatdih jwĩ tʉ́i jéih jepah beedácah, jwiítdih Dios ã peéh chãjbipna caá. Páant ã peéh chãjat jwiítdih ã jʉmʉchah ennit, Cristoboó caán ã peéh chãjat déedih jíib chãjnit, jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Caandíh cruzboó ĩ péoh dodh mawat pínahdih jenah joinít, jon jã́tih nin pah ĩt niíj daacáp tajĩ: “Ded máa nahdih ĩ mao yaíhniboó bʉ́dí peéh chãjni ã jʉmbipna caá”, ĩt niíj daacáp tajĩ.* 14 Páant ĩ niíj daacátji pahjeh tih Cristo nin baácboó ã jʉmʉchah, caandíh ãt yapap tajĩ. Caandíh páant ã yapatji jíib, “Nin baácdih moondíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, Abrahamdih ã niijátji pahjeh tih jwĩ déewã nihcannitdih Dios ãt tʉ́i chãjap taga. Páant Cristo ã wʉn wʉ̃hʉchah, caandíh tʉ́i jenah joinít, jwĩ jepahachah ennit, “Tʉ́ini Espíritudih wĩ́ih cã́acwãdih wã wʉ̃hbipna caá”, ã niijátji pah jwiítdih ãt wʉ̃hʉp jĩ.

Dedé pínah tigaá Moisés ã wʉtatji

15 Wã déewã panihnitá, Dios jwĩ nʉo Abrahamdih ded pah ã chãjatjidih yeéb ñi beh joyát pínah niijná, ded pah jwiít cã́acwã jwĩpĩ́ chãjatdih yeebdíh wã náhniabipna caá. Jwiít biíhdih nin pah jwĩpĩ́ niíj naóhna caá: “Nin pah meemdíh wã chãjbipna caá”, jwĩ niijná caá. Páant jwĩ niijátjidih biíhboó ã jéih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. “Páant ã niijátji pah ã chãjcan niít”, bitaboó ĩ jéih niijcán niít. 16 Caán jwĩ niiját pahjeh mʉntih, Dios jwĩ nʉo Abrahamdihbʉt nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Weemdíh ma tʉ́i jenah joyát jíib, nihat baácdih moondíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, caandíh, ã jʉimadihbʉt ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijná, nihat ã jʉimená yoobátdihjeh niijná ãt chãjcap wʉt jĩ. Biíc ã jʉima, tʉ́ttimah bóo láa jʉmni Cristodih niijná ãt chãjap wʉt jĩ.* 17 Bʉʉ yeebdíh wã tʉ́i jéihya naóhbipna caá: Jwĩ nʉo Abrahamjidih “Meemdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, Dios ã niiját tʉ́ttimah, cuatrocientos treinta jópchi yapat tʉ́ttimahna Moisésjidih ãt wʉtat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, ã́ih cã́acwã ĩ jepahat pínah niijná. Pánih wʉtna yʉhna, “Abrahamdih wã jwíih niijátji pah, tʉ́ʉt nʉʉmcánjeh, biíc yoobó wã péabipna caá”, Dios ãt niijíp wʉt jĩ.* 18 Pánihna, Dios biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat pínah Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahat jíib nihcan caá. Páant ã jʉmʉchah nihna, Diosdih Abraham ã tʉ́i jenah joyát pah, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joyát jíib ãta nihcan tagaá. Obohjeéhtih, Diosdih Abraham ã tʉ́i jenah joyát pahjeh mʉntih, jwiítbʉt caandíh jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Yeéb tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá.*

19 Páant ã jʉmʉchah, ¿dépanih tigaá Dios caán wʉtatdih ãt naóhji? Abrahamdih páant ã niijátji tʉ́ttimah, caán wʉtatdih ãt naóhjip taga, jwiít cã́acwã yéej chãjnit jwĩ jʉmatdih jwĩ jéihyat pínah niijná. Abrahamdih Dios ã naáwátji tʉ́ttimah, caán wʉtat jwiítdih ãt jʉmʉp jĩ, pʉ́ʉ́ Abrahamji ã jʉima Cristo cã́ac jʉmnit, ã wʉn wʉ̃h láana. Dios ã wʉtatdih ã́ih ángelwãboodíh Moisésjidih ãt naóh yapaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Queét Moisésdih cã́acwãdih ĩt jwʉ́ʉb naóh yapaat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 20 Caán wʉtatdih Moisésdih ã naóh yapaat tʉ́ʉtʉchah, Dios caanjéh pohba cã́acwãdih ãt naóhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, “Meemdíh tʉ́i chãjnit, ma jʉimajĩh nihat cã́acwãdihbʉt wã tʉ́i chãjbipna caá”, Abrahamboodíh niíj naóhna, caanjéh páant ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.

Cristo nihat Moisés ã wʉtatjidih ã péaat

21 ¿Dios Moisésdih ã wʉtatjidih naóhna, Abrahamdih ã niijátjidih “Wã niijátji pah wã péacan niít”, niíj niít ãt chãjap? Páant ãt niijjícan tagaá. Abrahamdih ã niijátji pahjeh biíc yoobó ã péabipna caá. Dios biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, ã wʉtatdih jepahna, caán láa bácah, ã wʉtatjidih jwĩ tʉ́i jepah beedánachah, dedé peéh chãjat jwiítdih ãta wihcan tagaá. 22 Obohjeéhtih, jwiít nihat cã́acwã yoobó yéej chãjnit míic jʉmna, jwĩ yéejatdih jwĩ jéih cádahcatdih Dios naáwátboó ã naóhna caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, Diosdih Abraham ã tʉ́i jenah joyát pahjeh mʉntih, jwiítbʉt Jesucristodih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, jwiítdih Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá.

23-24 Bʉʉ láa, Dios biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, ã wahni Cristodih tʉ́i jenah joinít, jepahat caá náahap. Obohjeéhtih, Cristo ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i jepahíhna yʉhna, yéej chãjnit jʉmna, jwĩ jéih jepahcap jĩ. Páant jwĩ jepahcat jíib, Dios bʉ́dí ã peéh chãjnit pínah jwĩ jʉmʉp jĩ. Páant jwĩ jʉmatdih jéihnit, jwiítdih tʉ́i ʉbni pínahdih jwĩ bidip jĩ. Pánih bidnit, Cristoíh tʉ́ini doonádih joinít, caandíh jwĩ jepahap jĩ, “Queét tʉ́init caá”, Dios jwiítdih ã niíj enat pínah niijná. 25 Pánihna, Dios biícdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, bʉʉ Cristodih jwĩ tʉ́i jenah joiná caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, caán wʉtatboó jwiítdih bohéni panihni ã nihcan caá, bʉca. 26 Jesucristodih jepahnit jʉmna, yeéb nihat Dios ã weh ñi jʉmna caá. 27 Cristo ã wẽpatjĩh daabánit jʉmna, caán biícdih jwĩ jʉmʉchah, “Wã wʉ̃ʉ́h ã jʉmat pahjeh tih yeebbʉ́t ñi jʉmna caá”, Dios jwiítdih ã niíj enna caá. 28 Pánihna, Cristo biícdih jʉmna, chéne poómp jwĩ nihcan caá. Pánih biíc poómpjeh jʉmna, “ ‘Jwiít judíowã nihcannit, queét judíowãdih mácah caá’, Dios ã niíj enna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Teo wʉ̃hnit, teo wʉ̃hnit nihcannitdihbʉt; neoná, yaádhdihbʉt “Nit mácah caá”, Dios ã niíj encan caá. Pánihna, yeéb nihat Cristoíhwã jʉmna, biíc poómpjeh tigaá ñi jʉmʉp. 29 Cristoíhwã jʉmna, Abraham jʉimená panihnit ñi jʉmna caá. Páant ñi jʉmʉchah, Diosdih Abrahamji ã tʉ́i jenah joyát jíib caandíh ã niijátji pahjeh mʉntih, Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyóchah, yeebdíhbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá.

4

Teo wʉ̃hnit nihcan, Dios ã weh jwĩ jʉmat

1-2 Ded pah jwiít cã́acwã biíh jwĩpĩ́ chãjatdihbʉt yeebdíh wã jwʉ́ʉb náhniabipna caá. Ded ã íip ã éemp wʉnat tʉ́ttimah, ã́ih bií déedih ã́ih pínah ã jʉmʉchah yʉhna, páantjeh wébít ã jʉm jwʉhʉchah, caandíh en daonít ĩ jéih yapa jwʉhcan caá. Pánih bíboh jwʉhcah, caandíh en daonít ĩ niiját pah chãjat caá náahap. Pánih jʉmna, teo wʉ̃hni pahjeh ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, ã íip ã jenahatji láa ã jʉyʉ́chah, ã́ih pínahdih caanjéh ã bíbohbipna caá. 3 Pánihna, jwiít cã́acwã Jesucristodih jwĩ jepahat pínah jã́tih, caán wébít panihnit jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ. Pánih jʉm jwʉhnit, jwĩ nʉowã ded pah ĩ naáwátjidih yap yohatdih ʉ́ʉmna, jwĩpĩ́ jepahap jĩ.*

4-5 Páant jwĩ jʉmʉchah yʉhna, ã jenahatji láa ã jʉyʉ́chah, Dios ã wʉ̃ʉ́hdih nin baácna ãt wah bojjip taga. Páant ã wah bojni jwĩ wʉ̃ʉ́h panihnijeh ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Judío wili caandíh mi weh jʉmʉchah, Moisés ã wʉtatjidih caandíhbʉt tʉ́i jepahat ãt náahap wʉt jĩ. Jwiítboó caán wʉtatdih yap yohnit jwĩ jʉmʉchah, ã weh yoobát jwĩ jʉmat pínahdih náah yacna, Dios ã wʉ̃ʉ́hdih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, jwĩ yéejat peéh chãjat déedih ã jíib chãjat pínah niijná. 6 Yeebbʉ́t ã weh ñi jʉmʉchah, Dios wʉ̃ʉ́h Jesucristojeéh jʉmni Tʉ́ini Espíritudih yeebdíhbʉt ãt wah bojop wʉt jĩ. Páant ñijeéh jʉmna, ã teo wáacachah, “Paá”, ʉ́ʉmcanjeh Diosdih ñi jéih niijná caá. 7 Pánihna, ã weh jʉmna, bʉʉ teo wʉ̃hnit panihnit nihcan caá, bʉca. Páant ã weh yoobát ñi jʉmʉchah, yeebdíh bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá.*

Pablo Galacia baácdih moón Jesúíhwãdih ã ʉ́ʉm yacat

8 Jon jã́tih yeéb Diosdih jéih jwʉhcannit jʉmna, ñi pãpninadih tʉ́i jenah joinít, “Nin pah wã chãjachah, caán weemdíh ã tʉ́i chãjbipna caá”, ñipĩ́ niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Pánih chãjnit, Dios yoobát ã teo wáacat pínahdih bidcan, nemépwã ĩ teo wáacat pínahdih bidna ñi chãjap jĩ. Pánih chãjna, queétdih teo wʉ̃hnit panihnit ñi jʉmʉp jĩ. 9 Pánih jʉmna yʉhna, bʉʉ jwʉh Dios yoobátdih ñi jéihyechah, caanbʉ́t yeebdíh ã jéihna caá. Páant caandíh jéihna yʉhna, ¿Dépanihna bʉʉ cã́acwã oboh ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ naáwátdih ñi jwʉ́ʉb jepah? Pánih jepahna, Diosdih weñaíhna yʉhna, ñi bʉjácan niít. Páant ñi bʉʉjácat pínahdih jéihna yʉhna, ¿Dépanihna ñi nʉowã ĩ naáwátdih yap yohatdih ʉ́ʉmnit, teo wʉ̃hnit panihnit ñi jwʉ́ʉb jʉm?* 10 Bʉʉ Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, nin pahbʉt ñi chãjna yʉh caá: Jwiít judíowã jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih jepahnit, jwĩ wẽi láa ded pah jwĩpĩ́ chãjat pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjna caá. “Pánih chãjna, jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. 11 Páant ñi niíj jenah joyóchah, yeebdíh bʉ́dí ʉ́ʉm yacnit, “Weém queétdih tʉ́ini doonádih bʉ́dí wã bohénachah yʉhna, ¿bʉʉdní pínah niít ãt jʉmʉp?” wãpĩ́ niíj jenah joiná caá.

12 Wã déewã panihnitá, ñijeéh jʉmna, yeebdíh bohé láa, weemdíh yeejép ñi chãjcap jĩ. Pánihna, bʉʉ biíc yoobó weemdíh yeejép chãjcan, nin wã naáwát pínahdih ñi tʉ́i jepahaá: Yeebdíh bohénadih bejna, Moisés ã wʉtatjidih jenah joicán, Cristodihjeh yeebdíh wã jepahat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánihna, bʉʉ Cristodihjeh wã tʉ́i jenah joyát pah, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi tʉ́i jenah joyoó. 13 Nindih ñi náhninaá: Tʉbit wʉnna, ñi pebhboó chão jwʉ́hnit, yeebdíh tʉ́ini doonádih wã jwíih naáwáp jĩ.* 14 Páant wʉnni wã jʉmʉchah yʉhna, “Pablo dedé pínah nihcan caá”, niijcánjeh, yeéb weemdíh ñi bacat tʉ́ʉtcap jĩ. Pánih bacat tʉ́ʉtcan, Dioíh ángeldih, Jesucristodihbʉt ñi weñat pah, weemdíh ñi tʉ́i wẽi jwãááp jĩ. 15 Pánih wẽi jwãáhnit, nin pah ñi jʉmatjidih wã náhnina caá: Weemdíh bʉ́dí teo wáaquíhna, dedé wã náahatdih wʉ̃hna, ñíih quíibnadih ñita wã́at wʉ̃h tagaá. Pánih wẽinitji yʉhna, ¿dépanih tigaá bʉʉ wã wihcah, ñi weñatji ã bej? 16 Wã bohénitji jʉmna yʉhna, ¿bʉʉ yoobópdih yeebdíh wã naáwátji jíib, weemdíh ñi en jʉ̃ih niít? 17 Ñi pebhna jʉibínitboó “Bʉ́dí jwĩ teo wáacmi caá”, yeebdíh niijná yʉhna, ĩ jenah joyátboó mácah ã jʉmna caá. Páant ĩ niijíchah yʉhna, wã bohéátjidih, jwiítdihbʉt yeebdíh ĩ cádahat tʉ́ʉtna caá. Pánih cádahnit, ĩjeéh jʉmnit, ĩ bohéátboodíh ñi jepahat pínahdih ĩ náah yacna caá. 18 Jwiít cã́acwã bita ĩ tʉ́i bejat pínahdih yoobópdih náah yacachah, ãpĩ́ tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, páant niijná yʉhna, mácah jwĩ jenah joyóchah, ãpĩ́ tʉ́ican caá. Ñijeéh jʉmna, wãpĩ́ tʉ́i teo wáacap jĩ, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Bʉʉ ñijeéh wihcan yʉhna, biíc yoobó ñi tʉ́i jʉmat pínahdih wã náah yacna caá. 19 Yeebdíh bʉ́dí wã oyochah, wã weh panihnit ñi jʉmna caá. Pánih oinit, yeebdíh bʉ́dí wã náhni dahwana caá. Pánih bʉ́dí mácah jenah joiná, yad wili mi weép jáaat pah tʉbani wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, ded pah Cristo ã jʉmatji pah yeebbʉ́t ñi jʉmat pínahdih bʉ́dí wã náah yacna caá.* 20 Bʉtéh ñijeéh wã jʉmʉchah, ãta tʉ́i tagaá. Pánih biícdih jʉmna, jʉ̃ihcanjeh naóhnit, yeebdíh wã jéih míic wéhenachah, chah ãta tʉ́i tagaá. Obohjeéhtih, ninboó jʉmna, yeebdíh bʉ́dí mácah jenah joiná caá wã chãjap.

Agar Sarajĩh ded pah ĩ jʉmatji

21 Yeéb weemdíh ñi joi jwʉ́hʉʉ́. Biquína Diosjeéh tʉ́i jʉmíhna, jwiít judíowã jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih ñi jepahna yʉh caá. Caandíh jepahíhna yʉhna, ded pah ĩ naóh daacátjidih ñi tʉ́i beh joicán caá. Pánih beh joicánnit ñi jʉmʉchah, nin pah Moisés ã daacátjidih wã naóhbipna caá, ñi tʉ́i beh joyát pínah niijná: 22 Abraham chénewã ãt weh jʉmʉp wʉt jĩ. Caandíh teo wʉ̃hnih Agar biíc mit wʉ̃ʉ́h jʉmʉp wʉt jĩ.* Ã áa yoobát Sarabʉt biíc mit wʉ̃ʉ́h jʉmʉp wʉt jĩ.* 23 Pánihna, caandíh teo wʉ̃hnihboó, jáap wili jʉmna, Ismael pínahdih mit weh jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, “Majeéh bóli, Sara newé weépdih mi weh jʉmbipna caá”, Dios Abrahamdih ã niijátji pahjeh, Saraboó tʉb beh wili jʉmna yʉhna, Isaac pínahdih mit weh jʉmʉp wʉt jĩ.

24-25 Queét chénewã yaádhdih ded pah ã yapatji jwiítdih ã tʉ́i naóhna caá. Teo wʉ̃hnih Agardih jenah joinít, Arabia baácboó jʉmni Sinaí jeéboodíh jwĩ jenah joiná caá. Caán jeéboó Dios Moisésdih ã wʉtatjidih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ, jwĩ nʉowã ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná. Caán wʉtatdih jepahna, teo wʉ̃hnit pah ĩt jʉmʉp jĩ. Pánihna, Agar teo wʉ̃hnih mi jʉmat pah, jwiít cã́acwã caán jeéboó ã wʉtatjidih jepahíhnit, jwiítbʉt teo wʉ̃hnit panihnit jwĩ jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, caán Sinaí jee pánihni teo wʉ̃hnih Agar mit jʉmʉp jĩ. Pánihna, caánt teo wʉ̃hnih caán jee pánihnih mi jʉmat pah, bʉʉ Jerusalén tʉ́tchidih moón caán wʉtatdih jepahíhnit, mi jʉimená panihnit ĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, queétbʉt biíc yoobó teo wʉ̃hnit panihnit jʉmna, Dios weh ĩ nihcan caá.

26 Obohjeéhtih, teo wʉ̃hcannih Saraboodíh jenah joinít, “Majeéh bóli Sara newé weépdih mi weh jʉmbipna caá”, Dios Abrahamdih ã niijátjidih jwĩ náhnina caá. Pánihna, Abraham Dios ã niijátjidih ã tʉ́i jenah joyátji pah, jwiítbʉt Cristodih tʉ́i jenah joinít jʉmna, Sara mi jʉimená panihnit jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, Dios pebhboó jʉmni jáap Jerusalén tʉ́tchidih moon pánihnit jwĩ jʉmna caá. 27 Dios naáwátdih naóh yapani Isaías jwĩ éet Sara ded pah mi yapatjidih jenah joinít, nin baácboó jʉmni Jerusaléndih, jeáboó jʉmni Jerusaléndihbʉt ded pah ã yapat pínahdih Dios ãt jenah joyát tʉ́ʉtʉp jĩ. Caandíh jenah joinít, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Weh wihcannih, bʉ́dí ma wẽi ñaacá. Weép jʉmna tʉbatdih jéihcannih jʉmna yʉhna, ma weh jʉmbipna caá. Ma jʉimená dawá jʉmnit, meemdíh teo wʉ̃hnih mi jʉimená chah ĩ jʉmbipna caá. Pánihna, ma tʉ́i weñeé”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 54.1)

Páant niíj daácnit, chah dawá mi jʉimená ĩ jʉmat pínahdih naóhna, jeáboó jʉmni Jerusalén tʉ́tchiboó dawá Jesucristodih jepahnitji ĩ jʉmat pínahdih niíj naóhna ãt chãjap tajĩ. Agardih Abraham ã yohat pah nin baácboó jʉmni Jerusaléndih ĩ yohat pínahdihbʉt niíj naóhna ãt chãjap tajĩ.

28 Pánihna, Dios ã niijátji pahjeh Sara wʉ̃ʉ́h Isaac ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihat pah, “Weemdíh ma tʉ́i jenah joyát jíib, nihat baácdih moondíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, Dios Abrahamdih ã niijátji pah, Cristodih jepahnit ñi jʉmʉchah, yeebdíhbʉt ãt tʉ́i chãjap taga. 29 Queét chénewã ã wehdih ded pah ã yapatjibʉt jwiítdih nin pah ã bohéna caá: Dios ã niijátji pahjeh Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Isaacji ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ã cã́ac jʉmʉchah ennit, ã ʉ́ʉd jeñé Ismaeljiboó caandíh eníhcan, yeejép ãt chãjap wʉt jĩ.* Bʉʉbʉt ã chãjatji pahjeh jwĩ nʉowã ĩ naáwátjidih jepahíhnitboó jwiít Cristodih jepahnitdih yeejép ĩpĩ́ chãjna caá. 30 Páant yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Moisés nin pah ã niíj daacátjidih jwiítdih tʉ́i jenah joyát caá náahap: “Sara mi áa Abrahamjidih nin pah mi niijíchah, Dios ãt jepahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ: ‘Jwiítdih teo wʉ̃hnih wʉ̃ʉ́h, Ismael, míih bií déedih ã jéih bíbohcan niít. Jwĩ wʉ̃ʉ́h yoobát Isaacboó caandíh ã bíbohbipna caá. Pánihna, jwiítdih teo wʉ̃hnihdih mi wʉ̃ʉ́hjĩh biáboó ma bejat tʉ́ʉtʉ́’, mit niijíp wʉt jĩ”, Moisés ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ã niíj daacátjidih jenah joinít, jwiít Isaac panihnit jwĩ jʉmʉchah, Dios caandíh ã tʉ́i chãjat pah, jwiítdihbʉt ã tʉ́i chãjbipna caá. 31 Pánihna, wã déewã panihnitá, teo wʉ̃hnih Agar mi jʉimená panihcan, teo wʉ̃hcannih Saraboó mi jʉimená panihnit jwĩ jʉmna caá.

5

Teo wʉ̃hnit panihnit jwĩ jʉmatdih Cristo ã cádahat tʉ́ʉtat

1 Teo wʉ̃hnit panihnit jwĩ jʉmcat pínah niijná, Cristo jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ.* Páant ã wʉn wʉ̃hʉchah, “Caandíh tʉ́i jenah joiná, Dios biícdih wã tʉ́i jʉmbipna caá”, niijnít, caandíh ñi jepahap jĩ. Pánih jepahnit, “Moisés ã wʉtatjidih wã tʉ́i jepahachah, Dios weemdíh ã tʉ́i enbipna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Jesúsdih cádahcanjeh, tʉ́i wẽp ñʉhnit panihnit ñi jʉmʉʉ́. Pánih jʉmnit, bita ĩ wʉtatdih jepahcanjeh, teo wʉ̃hnit panihnit ñi jwʉ́ʉb waadcá bojoó.

2 Weém, Pablo, nindih wã naáwáchah, ñi tʉ́i jenah joyoó: “Bóodnit jʉmna, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, niíj jenah joinít, ñi míic bóodat tʉ́ʉtʉchah, Cristo yeebdíh ã wʉn wʉ̃hatji dedé pínah ãta nihcan tagaá. 3 Bʉʉtéh wã niiját pah, wã jwʉ́ʉb naóhbipna caá. Ded bóodat tʉ́ʉtniboodíh nihat Moisés ã wʉtatjidihbʉt jepah beedáát caá náahap. 4 Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, caán wʉtatdih tʉ́i jepahíhnit jʉmna, yeebjéh Cristoboodíh ñi cádahna caá. Pánih jepahíhna, Dios yeebdíh oinit, ã teo wáacatdihbʉt míic jãhna caá ñi chãjap.

5 Obohjeéhtih, jwiítboó Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Cristodih jwĩ tʉ́i jenah joiná caá. Páant jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Queét tʉ́init caá”, jwiítdih Dios ã niíj enna caá. Páant niíj ennit, ã pebhboó jwĩ jʉibínachah, jwiítdih ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péabipna caá. Páant ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péanachah, tʉ́init yoobát jwĩ jʉmat pínahdih jwĩ pã́ina caá. 6 Pánihna, jwiít Jesucristoíhwã bóodnit jʉmna, bóodcannitbʉt jwĩ jʉmʉchah, Dios jwiítdih biíc yoobó ã enna caá. Cristodih tʉ́i jenah joiná, bitadih tʉ́i oinit, teo wáacnit jwĩ jʉmʉchah ennit, Dios jwiítdih ã tʉ́i wẽibipna caá.

7 Wã déewã panihnitá, yeéb Cristodih ñi tʉ́i jenah joyóp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, tʉ́ini dooná yoobátdih ñi tʉ́i jenah joyóchah yʉhna, ¿déhe tibeé yeebdíh cádahat tʉ́ʉtni? 8 Dios yeebdíh ñíoniboó queétdih páant ãt naáwát tʉ́ʉtcan tagaá. 9 Nindih ñi náhninaá: Bʉ́dí pan pínahdih ã paa béjat pínah niijná, bainíbit paáát tʉ́ʉtnijeh ã náahna caá. Pánihat pah, wã tʉ́ttimah jʉ̃óhnit, yeebdíh mácah ĩ bohénachah, daocánnit yʉhna, dawá yeebdíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtna caá.* 10 Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Jesúsdih wã tʉ́i jenah joyóchah, weemdíh weñanit, nin pah ã niíj jenah joyát tʉ́ʉtna caá: “Jwĩ Maáh queétdih ã tʉ́i teo wáacbipna caá, queétdih mácah ĩ bohéátdih cádahnit, wã bohéátjidih yoobópdih ĩ jwʉ́ʉb jenah joyát pínah niijná”, ã niijná caá. Obohjeéhtih, ded yeebdíh yéejaniboodíh Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.

11 Wã déewã panihnitá, queét mácah naóhnit weemdíh nin pah ĩ niíj yeena caá: “ ‘Bóodat tʉ́ʉtnit, Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá’, Pablo ãpĩ́ niíj naóh bohéna caá”, ĩ niijná yʉh caá. Páant wã bohénachah nihna, queét weemdíh yeejép ĩta chãjcan tagaá. Obohjeéhtih, cruzboó Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatjidih wã bohéát peéh weemdíh ĩ jʉ̃ihna caá. 12 Pánihna, bóodat tʉ́ʉtnitboó, yeebdíh yeejép ĩ chãjat peéh, biáboó ĩ beje naáh.

Oina, wʉtatdihbʉt jwĩ jepahat

13 Wã déewã panihnitá, “Wã wʉtatdih jepahna, wãjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, Dios yeebdíh ñíonit, ãt niíj jenah joicáp jĩ. Obohjeéhtih, watnit panihnit jʉmna, “Bʉʉ caán wʉtatdih jepahcan, ded pah yeejép wã jenah joyátdihjeh wã chãjbipna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Páant niíj jenah joicánjeh, bʉ́dí oinit, ñi tʉ́i míic teo wáacá.* 14 Moisésjiboó nin pah ãt niíj wʉtʉp jĩ: “Meém míicjeh ma míic oyat pah, bitadihbʉt oinit, ma tʉ́i teo wáacá”, ãt niijíp jĩ.* Pánihna, bitadih tʉ́i oina, nihat biíh ã wʉtatdihbʉt tʉ́i jepahna caá jwĩ chãjap.* 15 Nʉñʉ́pwã ĩ míic chãacát pah, mácah bohénitdih joiná, yeebjéhbʉt tʉbit míic jʉ̃ihna caá ñi chãjap. Páant ñi chãjatdih cádahcan, yeebjéh ñi míic yéeja beedábipna caá.

Tʉ́ini Espíritu ded pah jwiítdih ã náah yacat

16 Nin pah yeebdíh wã niíj wẽp naóhna caá: Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh ded pah yeebdíh ã náah yacat pahjeh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Pánih jʉmna, yeejép ñi jenah joyát pah ñi chãjcan niít. 17 Ded pah jwiítjeh yeejép jwĩ náahatdih chãjna, Tʉ́ini Espíritudih en jʉ̃ihnit dée pah jwĩ jʉmna caá. Caán ã náah yacatdih chãjna, jwĩ náahatboodíh jwĩ chãjcan niít. Páant ã jʉmʉchah, ded pah yeejép jwĩ jenah joyátdihjeh chãjcan, Tʉ́ini Espíritu ã náah yacatdih chãjat caá náahap.* 18 Tʉ́ini Espíritu ded pah ã náah yacatdih chãjnit jʉmna, “Diosjeéh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i jepahat caá weemdíh náahap”, ñi niíj jenah joicán caá.

19 Diosdih jepahcannitboó yeejép ĩ jenah joyátdihjeh chãjnit, nin pah ĩ chãjatdih jwiít nihat jwĩ jéihna caá: Yéej chãjnit, yéej chãjatdih jenah joinít, tíic jenah joicánjeh ií náah chãjnit ĩ jʉmna caá. 20 “Nin weemdíh teo wáacni caá”, Dios yoobát nihcannidih niíj wẽinit, jióhnit, míic eníhcannit, míic jʉ̃ihnit, bita ĩ bíbohatdih en ñinahnit, waícanjeh íijnit, bitadih teo wáacatdih jenah joicánjeh, queétjeh maáta pah jenah joinít ĩ jʉmna caá. Míic en jʉ̃ihnit, tʉ́tchi wahnit, “Yeéb mácah moón caá”, niíj en jʉ̃ihnit ĩ jʉmna caá. 21 Bita ĩ tʉ́i jʉmʉchah en íijnit, máihnit, máihñatdih yaádh metatdihbʉt bidnit, bʉ́dí babhbat dooná jʉmat joiná wẽinit ĩ bejna caá. Pánihat caá yéej jenah joinít, ĩpĩ́ chãjna caá. Jã́tih yeebdíh wã niiját pahjeh, bʉʉbʉt wã jwʉ́ʉb niíj naóhna caá: Det pánih chãjnit Dios ã maáh jʉmʉpboó ĩ jéih jʉmcan caá.

22 Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh nin pah jwĩ jʉmna caá: Dios jwiítdih ã oyatdih jéihnit, tʉ́i wẽinit, jwiítbʉt bitadih jwĩ oina caá. Ʉ́ʉmcan, tʉ́inijeh jwĩ jʉmna caá. Yójahcan, ded pah bita ĩ chãjachah yʉhna, queétdih waícanjeh íijcan, tʉ́inijeh jwĩ jʉmna caá. Bitadih tʉ́i teo wáacnit, tʉ́i chãjnit jwĩ jʉmna caá. Diosdih, cã́acwãdihbʉt ded pah jwĩ niijátji biíc yoobó péanit jwĩ jʉmna caá. 23 “Weém chah jéihni wã jʉmna caá”, jwĩ niijcán caá. Ded pah yeejép chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, caandíh joyáh bojnit, jwĩ chãjcan caá. Páant jwĩ chãjachah ennit, “Moisés ã wʉtatjidih jepahcan, queét yeejép ĩ chãjna caá”, det ĩ jéih niijcán caá. 24 Jesucristoíhwã jʉmna, yeejép chãjat jwĩ jenah joyátjidih jwĩ jepah cádahap jĩ.* 25 Pánih cádahnit, Tʉ́ini Espíritu ã náah yacatboodíh wẽi jepahnit, jwĩ chãjat dée caá.

26 Pánih chãjnit, “Wã déewãdih chah wã jéihna caá”, niíj jenah joicánjeh, jwiítjeh jwĩ míic íijacan, jwĩ déewã ĩ tʉ́i jʉmʉchah ennit, jwĩ en íijca bojat dée caá.

6

Jesúíhwã ĩ míic teo wáacat

1 Wã déewã panihnitá, ñi tʉ́i míic teo wáacá. Pánih míic teo wáacnit, biíc ñijeéh jʉmni ã tʉ́i chãjcatdih ennit, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh caandíh ñi tʉ́i míic wéhenaá, tʉ́ʉt nʉʉmnít, tʉ́inijeh ã jwʉ́ʉb chãjat pínah niijná. Pánih teo wáacnit, yeéb míicjehbʉt ñi tʉ́i chãja chaáh, “Yeejépdih chãjná”, niijná. 2 Ñijeéh jʉmnit yeejép ĩ yapachah enna, queétdih ñi teo wáacá. Pánih míic teo wáacna, Cristo ded pah ã náah yacatdih jepahna caá ñi chãjap.

3 “Bita chah tʉ́i chãjni jʉmna, dedé teo wáacatdih wã náahcan caá”, ded niíj jenah joiná, caanjéh míic yeena caá ã chãjap. 4 Ded pah ñi chãjatdih jenah joinít, “Nin tʉ́ini caá. Caán yeejép caá”, niíj jéihyat caá náahap. Pánih jéihna, ded pah ñi chãjat tʉ́ini ã jʉmʉchah, bitadih ded pah ã yapatdih jenah joicánjeh, ñi tʉ́i wẽibipna caá. 5 Jesús jwiítdih ded pah ã náah yacatdih jepahna, jwĩ jepahcahbʉt jwiítjeh jwĩ ñíwat pínah ã jʉmna caá. Bitaboó jwiítdih ĩ jéih ñío wʉ̃hcan caá.

6 Det tʉ́ini doonádih bohénitboó queétdih naóhnidih ĩ tʉ́i teo wáaca naáh, dedé ã náahatdih ã bíbohat pínah niijná.

7 Ded pah jwĩ chãjatdih jenah joinít, nindih náhniat caá náahap: Jwiít cã́acwãboó dedédih jwĩ momochah, caanjéh ã jwʉ́ʉb chíih jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caandíhjeh jwĩ bíbohbipna caá. Tʉ́ininadih ñíonit, jwĩ momochah, tʉ́ini ã chíih jʉ̃óhbipna caá. Obohjeéhtih, yeejépnadih jwĩ momochah, tʉ́icanni ãta chíih jʉ̃óh tagaá. Pánihat pah, jwiít cã́acwãdihbʉt biíc yoobó ã jʉmna caá. Ded pah jwĩ chãjachah, biíc yoobójeh mʉntih jwiítdihbʉt ã yapbipna caá. Ñi tʉ́i náhninaá, Dios nihat jéihnidih jwĩ jéih tíohcan caá. Pánihna, “Weém wã tʉ́i chãjcatdih Dios ã encan caá”, ñi niíj míic yeeca bojoó.* 8 Ded ã weñat pínahdihjeh chãjna, yeejép ã chãjachah, ã yéej chãjat jíib, iiguípna ã bejbipna caá. Obohjeéhtih, ded Tʉ́ini Espíritu ã náah yacatboodíh jepahna, ã tʉ́i chãjat jíib, páantjeh Diosjeéh ã jʉmbipna caá. 9 Dios ã jenahat láa, tʉ́i chãj cádahcan, tʉ́inidih jwĩ bíbohbipna caá. Páant jwĩ bíbohat pínahdih jéihnit, tʉ́i chãj chʉʉcán, jwĩ cádahca boj jĩíh.* 10 Dedé teo wáacatdih ĩ náahachah, jwĩ bʉʉjáát pah bóo, nihat cã́acwãdih jwĩ tʉ́i chãj jĩíh. Jwĩ déewã panihnit Jesúíhwãdih bácah, chah jwĩ míic tʉ́i teo wáacat dée caá.

Pablo naóh péanit, ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

11 Nin nʉ́odih wã chéen ã daác wʉ̃hʉp be. Pánihna, nin péeni naáwátdih dahwani wã daacátdih ennit, “Pablojeh jwiítdih ãt daác wahap taga”, ñi niíj jéihbipna caá.

12 Bʉʉ queét yeebdíh yee bohénitdih wã jwʉ́ʉb naóhbipna caá. Queét yeebdíh bóodat tʉ́ʉtnitboó jwĩ déewã queétdih ĩ wẽi enat pínah niijná, páant ĩ bohéna caá. Jesús cruzboó ã wʉn wʉ̃hatjidihjeh bohéna, queétdih jʉ̃ihnit, jwĩ déewã yeejép ĩta chãj tagaá. Páant yeejép yapatdih náahcan, queét yeebdíh ĩ bóodat tʉ́ʉtna caá. 13 Queét bóodat tʉ́ʉtnitboó Moisés ã wʉtatjidih tʉ́i jepah beedácan yʉhna, yeebdíh caandíh jepahat tʉ́ʉtnit, ĩ bóodat tʉ́ʉtna caá. Bita jwĩ déewã “Queétboó Gálatasdih moón Jesúíhwãdih ĩt tʉ́i bóodat tʉ́ʉtʉp tagaá”, queétdih ĩ niíj wẽi naáwát pínah niijná, páant ĩ bohéna caá. 14 Obohjeéhtih, cã́acwã weemdíh ĩ tʉ́i wẽi naáwát pínahdih weémboó wã bidcan caá. Pánih bidcan, jwĩ Maáh Jesucristo cruzboó ã wʉn wʉ̃hatjidihjeh cã́acwã ĩ wẽi naáwát pínahdih wã náah yacna caá. Weemdíh ã wʉn wʉ̃hʉchah, nemép Dioíh nihcannitdih yeejép ã chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, weémboodíh ã bʉʉjácan niít. Páant yeejép ĩ chãjachah yʉhna, wã en yaccan niít. 15 Jwiít Jesucristoíhwã jʉmna, Dios jwiítdih ã enechah, bóodnit, bóodcannitbʉt jwĩ jʉmʉchah, biíc yoobó dedé pínah nihcan caá. Obohjeéhtih, tʉ́iniboodíh jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit bácah, bʉ́dí yoobát ã wẽi enna caá.*

16 Nin wã bohéátdih tʉ́i jepahnit, Diosjeéh ʉ́ʉmcanjeh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Dios yeebdíh jĩ́gah ennit, ã teo wáaca naáh. Biíc yoobó ã teo wáacat pínahdih nihat ã́ihwãdih wã náah yacna caá.*

17 Nin wã pée naáwátbit caá: Jwĩ Maáh Jesúsdih teo wʉ̃hni wã jʉmat jíib, weemdíh ĩ pʉñat yahwítji páantjeh wĩ́ih bácahdih wã dʉoná caá. Páant yaoh dʉoní wã jʉmʉchah ennit, “Pablo Jesúíh tʉ́ini doonádih Dios ã naáwát tʉ́ʉtni nihcan caá”, weemdíh ĩ jwʉ́ʉb niíj tac bʉʉgáca bojo naáh.

18 Wã déewã panihnitá, jwĩ Maáh Jesucristo yeéb nihatdih bʉ́dí oinit, ã tʉ́i teo wáaca naáh. Pánih náah yacnit, yeebdíh bʉ́dí oinit, wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Páant bóojeh tigaá wã daacát.

Pablo

* 1:4 Mt 20.28; Mr 10.45; 1Ti 2.6; Tit 2.14

* 1:10 1Ts 2.4

* 1:13 Hch 8.3; 22.4-5; 26.9-11

* 1:14 Hch 22.3

* 1:15-16 Hch 9.3-6; 22.6-10; 26.13-18

* 1:18 Hch 9.26-30

* 2:1-2 Hch 11.30; 15.2

* 2:6 Dt 10.17

* 2:12 Hch 11.2-17

* 2:16 Sal 143.2; Ro 3.20,22

* 2:20 Fil 1.21

* 3:6 Gn 15.6; Ro 4.3

* 3:7 Ro 4.16

* 3:8 Gn 12.3

* 3:10 Dt 27.26

* 3:11 Hab 2.4

* 3:12 Lv 18.5

* 3:13 Dt 21.23

* 3:16 Gn 12.7

* 3:17 Ex 12.40

* 3:18 Ro 4.14

* 3:19 Ro 4.13

* 4:3 Col 2.8,20

* 4:7 Ro 8.15-17

* 4:9 Col 2.8,20

* 4:13 Hch 16.6

* 4:19 Ro 8.29; 2Co 3.18; Fil 3.10

* 4:22 Gn 16.15

* 4:22 Gn 21.2

* 4:29 Gn 21.9

* 4:30 Gn 21.10

* 5:1 Jn 8.32-36

* 5:9 1Co 5.6

* 5:13 Mt 20.26

* 5:14 Lv 19.18

* 5:14 Ro 13.8-10

* 5:17 Ro 7.15-23

* 5:24 Ro 6.3-14; Gá 2.20; 6.14

* 6:7 Pr 22.8; Os 8.7

* 6:9 2Ts 3.13

* 6:15 Jn 3.3-7; 2Co 5.17

* 6:16 Sal 125.5; 128.6

Efesios

1

2

3

4

5

6

EFESIOS

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, biíhdih daacát tʉ́ʉtna, yeéb Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih wã wahna caá. Dios ã náahat pah Jesucristo weemdíh ã́ih tʉ́ini doonádih ã naáwát tʉ́ʉtni caá. Yeéb Jesucristodih tʉ́i jenah joí cádahcannitdih wã daác wahna caá.* 2 Jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristobʉt, yeebdíh oinit, ĩ tʉ́i teo wáaca naáh, caán biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Weembʉ́t yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Jwiít Cristoíhwãdih Dios ã tʉ́i chãjat

3 Jwiít Cristoíhwã caán biícdih jwĩ jʉmʉchah, Dios, jwĩ Maáh Jesucristo íip, jwĩ́ih caolihdih bʉ́dí ã tʉ́i chãjna caá. Páant ã tʉ́i chãjachah jéihnit, caandíh bʉ́dí jwĩ wẽi naóhna caá. 4 Jwiít ã́ihwãdih nin pah Dios ãt chãjap wʉt jĩ. Nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih, Jesucristo biícdih jwĩ jʉmat pínah, yéejat wihcannit ã enechah jwĩ jʉmat pínahbʉt niijná, jwiítdih ãtát ñíojip taga. Pánihna, jwiít Jesúsdih jepahnitdih, “Ma yéejat jíib jʉmna caá”, jwiítdih ã niijcán niít. 5 Ã náahat pahjeh jwiítdih oinit, jon jã́tih nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ: “Wã wʉ̃ʉ́h Cristo ã chãjatjĩh queét wã weh ĩ jʉmbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. 6 Pánih oinit, jwiít ã wʉ̃ʉ́h ã oiniíhwã jwĩ jʉmʉchah, Dios jwiítdih bʉ́dí pohba ãt tʉ́i chãj wʉ̃hʉp taga. Páant ã chãjatdih jenah joinít, caandíh páantjeh bʉ́dí jwĩ wẽi naáwát caá náahap. 7-8 Cristo jwĩ yéejat jíib bʉʉdáát panihnidih jíib chãjna, ã́ih meépdih yohnit, ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ.* Pánih wʉn wʉ̃hna, jwiít iiguípna jwĩ bejat déedih tʉ́i ʉbnit, Satanás ã chéwat tõp panihnidih ãt watap wʉt jĩ. Pánihna, Cristo jwĩ yéejat jíib ã wʉ̃hatdih jéihnit, Diosboó jwĩ yéejatdih ãt yoh wʉ̃hʉp wʉt jĩ.* Jwiítdih bʉ́dí oi jĩ́gah ennit, ã jéih beedáátjĩh ã wʉ̃ʉ́hdih páant ãt tʉ́i chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 9-10 Jon jã́tih ã jenah joyátjidih cã́acwãdih ã jéihya jwʉhcan yʉhna, bʉʉ jwʉhna Dios jwiít ã́ihwãboodíh ãt beh joyánap taga. Nin pah caá ã jenah joyátji: Cristo nihat ã chãjatjĩh, nihat japboó jʉmnit, nin baácboó jʉmnit, nʉmp bóo tólihboó jʉmnitdihbʉt Dios ã ñíoni yeó jáapdih Cristodih maáh ã waadábipna caá. Páant maáh ã jʉmʉchah, nihat ã́ih míic ã jʉmbipna caá. Dios páant ã chãjat pínahdih ãt wʉtʉp wʉt jĩ.

11-12 Dios ã náahat pahjeh nihatdih chãjnit, jwiít judíowã Cristodih jwíih jepah waóhnitboó jwĩ tʉ́i chãjat pínah niijná, bitabʉt Diosdih ĩ wẽi naáwát pínah niijná, jon jã́tih jwiítdih ãt ñíwip wʉt jĩ. 13 Yéejat jíib iiguípna ñi bejat déedih Jesús ã wʉn wʉ̃hatji doonádih joinít, yeebbʉ́t ñitát jepahap taga. Pánih jepahnit, Jesúíhwã ñi jʉmʉchah, Diosboó ã naóhniji Tʉ́ini Espíritudih yeebdíh ãt wahap taga. Pánih wahnit, ã́ihwã ñi jʉmatdih ã jʉ́ʉtna caá.* 14 Nin baácboó jwĩ jʉm jwʉhʉchah, Tʉ́ini Espíritu jwiítdih Dios ã jwíih wʉ̃hni caá. Pánihna, ã pebhboó jwĩ jʉibínachah, jwiít nihatdih tʉ́ʉt nʉʉ́m péanit, ã bíboh pã́inidih ã wʉ̃h beedábipna caá, ã wʉ̃t chah yáaat pínah niijná.*

Pablo Jesúíhwãdih ã ʉʉ́bát

15 Páant ã chãjatdih jéihnit, Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyát doonádih joinít, nihat bita Jesúíhwãdih ñi oyat doonádihbʉt joinít, 16 Diosdih ʉʉ́bh cádahcan, “Queétdih ma teo wáacat tʉ́ina caá”, wãpĩ́ niijná caá. 17 Nin pahbʉt jwĩ Maáh Jesucristoíh Diosdih wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, meém chah wẽpni jʉmna, queétdih ded pah ma jʉmatdih ma jéihyanaá, meemdíh chah ĩ tʉ́i jéihyat pínah niijná”, wãpĩ́ niijná caá. 18 Nin pahbʉt wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Queétdih tʉ́ʉt nʉʉ́m jwíihna, ma pebhboó ĩ jʉibínachah, ma tʉ́ʉt nʉʉ́m péaat pínahdih ma tʉ́i beh joyánaá. Jwiít míihwã caanná jwĩ jʉibínachah, chah bʉ́dí ma tʉ́i chãjat pínahdihbʉt, ma jéihyanaá”, wãpĩ́ niijná caá. 19-21 Nin pahbʉt wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Ded pah bʉ́dí ma wẽpat ã jʉmatdih queétdih ma jéihyanaá. Caán wẽpatjĩh Jesucristodih booanit, ma jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdat tʉ́ʉtnit, maáh mat waadánap taga.* Pánihna, caanjĩ́h chʉ́ʉdna, nihat maátadih maáh ã jʉmna caá. Bʉʉ láa, tʉ́ttimah bóo láabʉt páantjeh chah maáh ã jʉmbipna caá. Jwiít caandíh tʉ́i jenah joinítdih caán wẽpatjĩh ma teo wáacatdih queétdih ma tʉ́i beh joyánaá”, wãpĩ́ niijná caá. 22-23 Páant chah wẽpni ã jʉmʉchah, Diosboó nihatdih Jesúsdih ãt wʉtat tʉ́ʉtʉp taga.* Pánih chãjnit, Jesúsdih wao dáh panihni, ã́ihwãdih ã́ih bácah panihnibʉt ãt chãjap taga.* Pánihna, jwiít ã́ihwãjeéh jʉmni nihat pebhboó ã jʉmʉchah, ã́ih bácah panihni jʉmna, ã wẽpatdih jwiítbʉt jwĩ bíbohna caá.

2

Jíib náahcanjeh, Dios jwiítdih ã tʉ́i ʉbat

1 Yeébboó Jesúsdih ñi jepahat pínah jã́tih, yeejép ñi chãj jwʉhʉchah, Diosboó yeebdíh wʉnnit panihnit pah ãt enep taga. 2 Jã́tih nin pah ñit jʉm jwʉhʉp taga: Diosdih yap yohnit ĩ tʉ́i chãjcat pahjeh, biíc yoobó mʉntih yeebbʉ́t yeejép ñit chãj jwʉhʉp taga. Pánih chãjna, nemépwã ĩ maáhboó ã wʉtatdih ñit jepah jwʉhʉp taga. Caán nemépwã ĩ maáh Dios ã wʉtatdih yap yohni bʉʉ láa nin baácboó jʉmna, cã́acwãdihbʉt Dios ã wʉtatdih ã yap yohat tʉ́ʉtna caá.* 3 Jã́tih jwiít nihatbʉt caan páh jwĩ chãj jwʉhʉp jĩ. Dedé jwĩ weñat pínahdih, jwĩ yéej jenah joyátdihjehbʉt jwĩ chãj jwʉhʉp jĩ. Páant jwĩ chãjachah ennit, Diosboó jwiítdih íijnit, nihat bita yap yohnit biícdih, ãtih peéh chãjap ta yʉh caá.* 4 Obohjeéhtih, páant jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Diosboó jwiítdih bʉ́dí ãt oyop taga. 5 Pánih oi jĩ́gah ennit, boonit panihnit pah jwiítdih ãt chãjap taga. Yéej chãjnit, wʉnnit panihnit jʉm jwʉhna, Jesúsdih jwĩ jepahachah, caán biícdih Diosboó jwiítdih ãt booanap taga. Yeejépwã jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Dios bʉ́dí oi jĩ́gah enni jʉmna, jwĩ yéejat jíib iiguípna jwĩ bejat déedih jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga.* 6 Cristodih booana, caán biícdih jwiítdihbʉt ãt booanap wʉt jĩ. Cristodih ã booaat tʉ́ttimah, caandíh ã pebhboó chʉ́ʉdat tʉ́ʉtnit, jwiít ã́ihwã caán biícdih jʉmna, ãjeéh maáta jwĩ jʉmat pínah niijná, jwiítdihbʉt ã pebhboó Dios ãt chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 7 Pánih chãjna, jwiít Cristoíhwãdih ã oi teo wáacat, débóo bʉ́dí ã jʉmatdih nihatdih ã jʉ́ʉtbipna caá. 8 Cristodih jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, Dios bʉ́dí oi teo wáacni jʉmna, jwiítdih ã tʉ́i ʉbna caá. Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Ded pah jwĩ tʉ́i chãjachah yʉhna, jwiít míicjeh jwĩ jéih tʉ́i ʉbcan caá. Obohjeéhtih, Diosboó jíib náahcanjeh jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. 9 Dedé jwĩ tʉ́i chãjat jíib nihcan, jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Pánihna, “Wã tʉ́i chãjat jíib weemdíh ãt tʉ́i ʉbʉp taga”, ded ã jéih niijcán caá. 10 Obohjeéhtih, jwĩ tʉ́i chãjatji jíib tʉ́i ʉbcan yʉhna, jwĩ tʉ́i chãjat pínah niijná, jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Ded pah jwĩ tʉ́i chãjat pínahdih jã́tih ãtát jenah joijíp taga. Pánihna, Jesúíhwã jwĩ jʉmʉchah, ded pah ã jenah joyátji pahjeh, tʉ́i chãjat caá náahap.

Jwiít Cristoíhwã jʉmna, biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat

11 Nindihbʉt ñi náhninaá: Jã́tih yeéb judíowã nihcannit, Dioíhwã ñit jʉm jwʉhcap taga. Páant ñi jʉmʉchah, jwiít judíowã quehli nah yapat chóodih bóodnit, Dioíhwã jʉmna, yeéb bóodcannitdih jwĩ ií en jwʉhʉp jĩ. Obohjeéhtih, cã́acwãjeh jwiítdih ĩ bóodochah, Dioíhwã jwĩ jʉmatdih jʉ́ʉtat pínah ã jʉmʉchah yʉhna, dawá wã déewã Diosdih ĩ joyáh bojna caá. 12 Nindihbʉt ñi náhninaá: Jã́tih Dios ã wahni Cristodih ñit jéih jwʉhcap tajĩ. Jwiít judíowã Dios ã ñíonitdih mácah jʉmna, Dios jwiítdih ã naáwátjidihbʉt ñit jéihcap tajĩ. “Weemjéh tigaá ñi Maáh. Yeébboó wĩ́ih cã́acwã ñi jʉmna caá. Pánihna, weém yeebdíh wã tʉ́i chãj wʉ̃hbipna caá”, Dios jwiít judíowãdihjeh ãt niíj naáwáp tajĩ. Yeéb judíowã nihcannitboodíh ãt niíj naóhcap tajĩ. Pánih jʉmna, ded pah ñi yéej chãjat peéh, yeebdíh tʉ́i ʉbni pínahboodíhbʉt ñit jéih jwʉhcap tajĩ. Diosdihbʉt yʉʉ́p jʉmnit panihnit ñit jʉm jwʉhʉp tajĩ. 13 Obohjeéhtih, bʉʉ jwʉhna, Cristodih jepahna, ã yoh wʉ̃hni meépjĩh yeéb yʉʉ́p jʉmnit panihnitjidih, pebhbit jʉmnit panihnit Dios ãt chãjap tajĩ.

14 Jesucristojeh jwiít chéne poómp jʉmnitjidih biíc poómp pah ãt chãjap taga. Jwiít judíowã, yeéb judíowã nihcannitbʉt jã́tih tʉbit míic eníhcannit jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Jesús wʉn wʉ̃hna, jwĩ míic íijatji jãhat panihnidih, ãt yoh wʉ̃hʉp tajĩ. Páant ã yohochah, jwiít ã́ih bácah panihni jʉmna, biícdih jwĩ tʉ́i jʉmna caá, bʉca.* 15-16 Jã́tih jwiít judíowã Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, Moisés ã wʉtatjidih jwĩ tʉ́i jepah beedáíhip yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caandíh jwĩ jepah beedácatji jíib bʉ́dí peéh chãjat jwiítdih ã jʉmʉp jĩ. Pánihna, bʉʉ Cristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatdih tʉ́i jenah joiná, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmna caá.* Pánih wʉn wʉ̃hnit, caán peéh chãjatdih ãt ʉbʉp wʉt jĩ. Jwiít chéne poómp jʉmnitjidih biíc poómpjeh, ã́ih bácah panihni chãjna, biícdih Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ.*

17 Cristo nin baácboó dei jʉ̃óhnit, ded pah Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah doonádih ãt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Pánih dei jʉ̃óhniji jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjna, yeéb judíowã nihcannit Diosdih yʉʉ́p jʉmnit panihnitdih, jwiít judíowã caandíh pebhbit jʉmnit panihnitdihbʉt, caán doonádih ãt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 18 Ã wʉn wʉ̃hatjĩh jwiít chéne poómp jʉmnitjidih jwĩ íip Dios ded pah ã jʉmatdih ãt jéihyanap tajĩ. Páant ã jéihyanachah, Tʉ́ini Espíritu jwiít nihatdih biíc yoobó ã teo wáacatjĩh ʉ́ʉmcanjeh Diosdih jwĩ tʉ́i jéih ʉʉ́bhna caá. 19 Pánihna, yeéb judíowã nihcannit, jã́tih Diosdih jéih jwʉhcan, jwĩ déewã nihcan yʉhna, bʉʉ yeebbʉ́t Jesúsdih jepahnit, Dios ã weh ñi jʉmʉchah, jwiít nihat biíc weh pah jwĩ jʉmna caá. 20 Jwiít nihat biícdih Dios ã chãjni mʉʉ pánihni jwĩ jʉmna caá. Jesús ã́ih tʉ́ini doonádih naáwát tʉ́ʉtnit, Dios naáwátdih naóh yapanit biícdih, Dios ã chãjni mʉʉ́ wẽp teo lajat panihnidih ãt jwíih jwejep taga. Jesucristoboó choójboó wẽp teo lajni jenah enat jee dáh panihni ã jʉmna caá.* 21 Jwiít nihat Jesúsdih jepahnitdih Dios tʉ́i jenah ennit, ã dʉʉj pã́p aabánit, caandíh weñat pínah mʉʉ pánihnidih ã chãjna caá. 22 Yeebdíhbʉt tʉ́i jenah ennit, biíc yoobó jwĩjeéh ã dʉʉj pã́p aabáát pah ã chãjna caá. Pánih chãjna, jwiít nihat biícdih Tʉ́ini Espíritu ã jʉmat mʉʉ pánihni jwĩ jʉmna caá.*

3

Judíowã nihcannitdih Pablo tʉ́ini doonádih naóhni ã jʉmat

1 Páant Dios yeebdíh ã tʉ́i teo wáacachah jéihnit, weém, Pablo, yeéb judíowã nihcannitdih Diosdih bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá. Yeebdíh Jesúíh tʉ́ini doonádih wã bohéát jíib nemat mʉʉ́boó ĩ nemni wã jʉmna caá. 2 Dios weemdíh oi teo wáacnit, weemdíh ã́ih tʉ́ini doonádih ã naáwát tʉ́ʉtʉp be. Caandíh ñitát joi tágaá.* 3-6 Jon jã́tih ã jenah joyátji pah Dios yeéb judíowã nihcannitdih ã oi teo wáacat pínahdih cã́acwã ĩ jéih jwʉhcah yʉhna, bʉʉ jwʉhna weémboodíh Dios ã tʉ́i jéihyanap jĩ.* Caandíh yeebdíh wãát naóh daacáp jĩ. Páant wã daacátjidih ennit, “Pablodih Dios ãt tʉ́i jéihyanap taga”, ñi niíj jéihbipna caá. Yeéb judíowã nihcannit, jwiít judíowãbʉt biíc yoobó Jesucristodih jwĩ jepahachah, jwiít nihat biícdih Dios ã́ihwã pínah ã chãjna caá. Páant ã chãjat pínahdih nihat jwĩ nʉowã ĩ jéihcah yʉhna, bʉʉ jwʉhna Tʉ́ini Espírituboó Jesús ã́ih tʉ́ini doonádih naáwát tʉ́ʉtnitdih, Dios naáwátdih naóh yapanitdihbʉt ãt jéihyanap taga. Yeéb judíowã nihcannit, jwiít judíowã biícdih, jwĩ yéejat jíib iiguípna jwĩ bejat déedih, Jesucristodih jwĩ jepahat jíib, Dios jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Pánihna, jwiít nihat biícdih ã́ih bácah panihni jwĩ jʉmna caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, ã́ih cã́acwãdih ã naáwátji pahjeh jwiít nihat biícdih ã tʉ́i chãjbipna caá.* 7 Dios weemdíh oi teo wáacnit, nin tʉ́ini doonádih yeéb nihat judíowã nihcannitdih ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih naáwát tʉ́ʉtnit, Dios ã wẽpatjĩh weemdíh ã jéihyanap jĩ, wã tʉ́i naáwát pínah niijná.

8 Nihat Jesúíhwãdih jenah joinít, oboh jʉmni wã jʉmʉchah yʉhna, Diosboó weemdíh bʉ́dí ã oi teo wáacap jĩ, judíowã nihcannitdih Jesucristoíh tʉ́i doonádih wã naáwát pínah niijná. “Jesucristodih ñi jepahachah, Diosboó yeebdíh bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá”, wãpĩ́ niíj naóh bohéna caá.* 9 Pánih tʉ́ini doonádih bohéna, Dios nihatdih chãjni, ded pah ã jenah joyátji ã jéihya jwʉhca naáhdih bʉʉ nihat cã́acwãdih wã tʉ́i jéihyana caá. 10 ¿Pánih chãjna, ded panihat pínahji ta tigaá? Dios nihat cã́acwã, bita poómpna jʉmna yʉhna, Jesucristodih ĩ jepahachah, biícdih ã́ihwã pínah ã chãjachah ennit, nihat ã́ih ángelwã, nihat nemépwãbʉt Dios chah ã tʉ́i jéih beedáátdih ĩ jéihyat pínah niijná, páant ãt chãjap wʉt jĩ. 11 Dios biíhmah páant ã jenah joyátji biíc yoobó, jwĩ Maáh Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatjijĩh ãt chãj beedánap wʉt jĩ. 12 Pánihna, Jesucristodih jepahnit, ã́ihwã jʉmna, ʉ́ʉmcanjeh, “Weemdíh ã tʉ́i joiná nacaá”, niíj jéihnit, Diosdih jwĩ tʉ́i jéih ʉʉ́bhna caá. 13 Pánih jʉmnit, yeéb judíowã nihcannitdih tʉ́ini doonádih wã naáwát jíib weemdíh yeejép yapat doonádih joinít, ñi jĩ́gahca bojoó. Yeebdíh jĩ́gahaat pínah nihcan, Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah caá. Pánihna, caandíh jenah joinít, ñi tʉ́i weñeé.

Jesucristo ded pah ã oyat

14 Yeéb judíowã nihcannit, jwiít judíowã biícdih Jesucristoíhwã jʉmna, jwĩ íipdih bódicha caj yoh ñajnit, yeebdíh bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá. 15 Dios ã pebh jʉmnitdih, nihat nin baácdih moondíhbʉt mácah poómp jwĩ jʉmʉchah yʉhna, ã́ihwãdih biíc weh pah ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjna, jwiítdih ã́ih wʉ̃t ãt bʉ́ʉdhdʉp wʉt jĩ. 16 Pánihna, nin pah yeebdíh jwĩ íip Diosdih wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, meém chah wẽpni jʉmna, Tʉ́ini Espíritujĩh queétdih bʉ́dí ma teo wáacá, 17 queét Cristodih ĩ tʉ́i jenah joyóchah, ã́ih mʉʉ pánihni, ĩ́ih caolihboó ã tʉ́i jʉmat pínah niijná. Pánih jʉmna, tʉ́i oinit, ded pah chãjna, ĩ chãja naáh. Máa náatna baác nʉmah bejna, bʉʉjcán ã tʉ́i tewat dée pah, queétbʉt tʉ́i oinit ĩ jʉmʉ naáh, tʉ́inijeh ĩ chãjat pínah niijná”, wãpĩ́ niijná caá. 18 Nin pahbʉt wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá. “Paá, Cristo ã oyat ded pah bʉ́dí ã jʉmatdih queétdih, nihat bita míihwãdihbʉt, ma tʉ́i beh joyánaá. 19 Jwĩ jéih beh joí beedácah yʉhna, ma teo wáacá, bʉ́dí ã oyatdih ĩ jéihyat pínah niijná. Páant ĩ jéihyechah, ded pah ma tʉ́i jéih beedáátdih, ma oyatdihbʉt queétdih bʉ́dí ma jéihyanaá, ma náahat pah ĩ tʉ́i chãjat pínah niijná”, jwĩ íipdih wãpĩ́ niijná caá.

20-21 Ded pah Diosdih jwĩ ʉʉ́bátdih, jwĩ jenah joyátdihbʉt caán chah bʉ́dí ã jéih chãjna caá. Páant caán chah wẽpni jʉmna, jwĩ́ih caolih diítboó Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh jwiítdih bʉ́dí ã jéih teo wáacna caá. Páant ã chãjachah, nihat cã́acwã, bʉʉ láa moón, tʉ́ttimah bóo láa moonbʉ́t caandíh bʉ́dí ĩ weñe naáh. Ded pah nihat ã́ihwãdih bʉ́dí ã teo wáacatdih ennit, ded pah Jesucristo ã tʉ́i chãj wʉ̃hatjidihbʉt ennit, Diosdih páantjeh weñat caá náahap. Páant tií ã jʉmʉ nah.

4

Jwiít Cristoíhwã biícdih ded pah jwĩ jʉmat

1 Yeéb judíowã nihcannitdih wã bohéát jíib nemat mʉʉ́boó jʉmna, nin pah yeebdíh wã wʉtna caá. Yeéb Dios ã ñíonit jʉmna, tʉ́inijeh jʉmat caá náahap. 2 “Weém oboh jʉmni caá”, niíj jenah joinít, bitadih jʉ̃ihcannit ñi jʉmʉʉ́. Bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, queétdih íijcanjeh oinit, ded pah ĩ chãjatjidih ñi jwʉ́ʉb náhnica bojoó.* 3 Pánih jʉmnit, yeéb tʉ́i biícdih Tʉ́ini Espíritu ã chãjatjidih ñi yéejacan niít. Tʉ́i biícdih jwĩ jʉmat pínahdih jwiít Dioíhwãdih bʉ́dí bidat caá náahap. 4 Jwiít nihat biícdih Jesucristoíh bácah panihnijeh jwĩ jʉmna caá. Jwiít nihatdih Dios ã wahni Tʉ́ini Espíritu biícjeh tigaá. Jwiít nihat Dios ã ñíonit ã pebhboó jwĩ bejat pínahdih biíc yoobó jwĩ pã́ina caá. 5 Caán biíc Jesúsjeh tigaá jwĩ Maáh. Caán Jesúsdihjeh tigaá jwiít nihat jwĩ jepahap be. Jesúsdih jwĩ jepahat jʉ́ʉtna, biíc yoobó daabánit jwĩ jʉmʉp be. 6 Caán biíc Diosjeh tigaá jwiít nihatdih jáap caolih dée ãt chãjap taga. Pánih chãj wʉ̃hna, jwiít nihat jwĩ íip jʉmna, jwĩ Maáh caá. Ã maáh jʉmat nihat chah ã wẽpna caá. Pánih jʉmna, jwiít nihatdih ã teo wáacna caá, ã weñat pínahdih jwĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. Jwiít nihat cãtíh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, biíc weh dée pah tʉ́i jʉmat caá jwiítdih náahap.

7 Obohjeéhtih, biíc weh dée jwĩ jʉmʉchah yʉhna, ã náahat pah mácah jéihyatnadih jwiít nihatdih Cristo ãt wʉ̃hʉp taga. 8 Pánihat pínahdih jenah joinít Davidjiboó nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Caandíh eníhcannitdih yap yohnit, Dios pebhboó ã jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laáb jʉibíát tʉ́ttimah, ã́ihwãdih tʉ́inidih ãt wʉ̃hʉp taga”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 68.18)

9 Pánihna, “jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laáb jʉibíát”, ã niijíchah, “Nin baácboó jʉmnit, caandíh eníhcannitdih ã yap yohat tʉ́ttimah, wʉnnitji ĩ jʉmʉpboobʉ́t ãt dei bej jwʉhʉp wʉt jĩ”, jwĩ niíj jéihna caá. 10 Pánih caanná dei bej jwʉhniji, nihatdih maáh jʉmat tʉ́ʉt niijná, Dios pebhboó ãt jwʉ́ʉb pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ. 11 Pánih pʉ́ʉh laab béjnit, ã́ihwãdih Tʉ́ini Espíritudih wah deyana, mácah jéihyatnadih ãt wʉ̃hʉp taga. Biquínadih Jesúíh tʉ́ini doonádih naóh peetát pínah jéihyatdih ãt wʉ̃hʉp taga. Bitaboodíh Tʉ́ini Espíritu ã naáwáchah joinít, naóh yapaat pínah jéihyatdih ãt wʉ̃hʉp taga. Bitaboodíh Jesúíh tʉ́ini doonádih jáap joinít ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná, wẽp naáwát pínah jéihyatdih ãt wʉ̃hʉp taga. Bitaboodíh Dioíhwãdih dʉó wáinit, ã naáwátdih ĩ tʉ́i bohéát pínah jéihyatdih ãt wʉ̃hʉp taga. 12 Pánihatdih Cristo jwiít ã́ihwãdih ãt tʉ́i wʉ̃hʉp taga, Dios ã weñat pínahdih chãjnit, jwĩ tʉ́i míic teo wáacat pínah niijná. Pánih míic teo wáacna, ded pah Dios ã chãjat tʉ́ʉtʉchah, jwĩ tʉ́i jéih chãjna caá. Pánih jʉmna, jwiít nihat biícdih Diosdih jwĩ chah tʉ́i jenah joibípna caá. Jwiít Cristoíh bácah panihni jʉmna, wébít ã behat dée pah, biícdih jwĩ tʉ́i behbipna caá. 13 Pánihna, jwiít Dioíhwã tʉ́i behna, Jesús Dios wʉ̃ʉ́hdih chah jenah joinít, jwĩjeéh ã jʉmatdihbʉt chah jéihnit, biícdih jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Pánihat tʉ́ttimah, tʉ́i behnit dée pah jʉmna, Jesucristo ã jʉmat pah mʉntih jwiítbʉt jwĩ jʉmbipna caá. 14 Pánihna, Jesucristo ã wʉ̃hni jéihyatnajĩh tʉ́i míic teo wáacna, wébít dée jwĩ jʉmcan niít. Wébítboó dedé naáwátdih joinít, ĩpĩ́ tʉ́i joiná caá. Pánih joiná, bita queétdih yeenit yeejép ĩ chãjat tʉ́ʉtʉchah, ĩ jepahna caá. Bita Dios naáwátdih ded pah mácah ĩ yee naáwáchah, ĩpĩ́ tʉ́i joiná caá. Cã́ac wihcanni jãáj chóo dée pah ĩ jʉmna caá. Íim tac yoób pahachah, johlit nolihatbʉt caán chóodih ã wénoh johochah, yoobópdih ã bejcan caá. 15 Jwiítdih pánihat dée jʉmcat caá náahap. Dios yoobópdih naóhni ã jéih yeecan caá. Páant ã jʉmʉchah, ã naáwátdih joí cádahcan, ded yee naóhnitdih joyáh bojnit, bitadih oinit, yoobópdih naáwát caá náahap. Pánih jʉmna, Dios ded pah jwiítdih ã chãjat tʉ́ʉtatdih tʉ́i beh joinít, beh bejnit dée pah, yeó jáap jʉmat pah jwĩ Maáh Jesucristodih chah jwĩ tʉ́i jenah joibípna caá. Caán jwĩ Maáh jʉmna, wao dáh panihni caá. 16 Jwiítboó ã́ih bácah panihni caá. Ã́ih mʉj nah, ã́ih téihya, ã́ih jítcha, ã́ih tã́ah panihni jwĩ jʉmna caá. Cã́aquíh bácah tʉ́i dʉʉj ñʉ́hna, ñeh tõpna tʉ́i wẽpna, ã tʉ́i jʉmna caá. Pánihat dée, jwiítboó tʉ́i biícdih míic oinit jʉmna, jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Pánih míic oina, mácah jwĩ jéihyatnajĩh míic teo wáacna, beh bejnit dée pah, Dios ã weñat pínahdih biícdih jwĩ tʉ́i jéih chãjna caá.*

Jwiít Cristoíhwã jʉmna, tʉ́iniboodíh jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmát

17 Jwĩ Maáh ã naáwát tʉ́ʉtatji pah yeebdíh wã wẽp wʉtna caá. Ñi déewã Diosdih jéihcannit ĩ chãjat dée pah, yeébboó ñi chãj cádahaá. Queétboó tʉ́i jenah joicánnit, tʉbit yeejép ĩ chãjna caá. 18 Ded pah Dios ã jʉmatdih beh joicán, dʉpʉ́át panihipboó jʉmnit, Diosdih yʉʉ́p pah ĩ jʉmna caá. 19 Dios ded pah queétdih ã wʉtʉchah yʉhna, queét jéih joicánnit panihnit ĩ jʉmna caá. Pánih joicán, tíic jenah joicánjeh, ĩ yéej chãjatdih cádahíhcan, chah ĩ bidna caá.* 20-22 Obohjeéhtih, Cristoíh tʉ́ini doonádih bita yeebdíh ĩ tʉ́i bohénachah joiná, bita yeejép chãjnit pah jʉmcan, Jesús ã jʉmat pah yeebdíh ĩt jʉmat tʉ́ʉtʉp tajĩ. Máa yéguehdih yohat dée pah, jã́tih ñi yeejép chãjatjidih cádahat pínah niijná, ĩt bohénap tajĩ. “Jwiít yeejép chãjnit, bʉ́dí jwĩ wẽibipna caá”, jã́tih ñit niíj jenah joyóp ta yʉh jĩ. Obohjeéhtih, wẽican, chah yeejép chãj bejna ñit chãjap tajĩ.* 23 Pánih yeejép ñi jenah joyátdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmná, Dios ã weñat pínahdihjeh jenah joyát caá náahap. 24 Páant niíj jenah joinít, tʉ́iniboodíh ñi chãjbipna caá. Dios ã jʉmat pah jwĩ jʉmat pínah niijná, jwiítdih jáap dée ãt chãjap taga. Páant ã chãjachah jéihnit, jwiítdih tʉ́i chãjat caá náahap.*

25 Ñi yeeatdih ñi cádahaá. Jwiít biíc bácah panihnit jʉmna, míic yeena, jwiít míicjeh jwĩ míic yéejana caá. Pánihna, yeecanjeh, yoobópdih míic tʉ́i naáwát caá náahap.*

26 Bitadih íijna yʉhna, yeejép ñi chãjca bojoó. Caán yeó jáapjeh ñi íij cádahaá.* 27 Ñi íijatdih quíib bʉʉdcán, nemép ã náahatboodíh ñita chãj tagaá.

28 Ded nʉʉmní ã nʉʉmátdih ã cádaha naáh. Nʉʉmcánjeh, ded moh yéejnidih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, tʉ́inidih ã tewe naáh.

29 Ií náah jʉmni naáwátdih ñi míic naóhca bojoó. Tʉ́i míic teo wáacat tʉ́ʉt niijná, tʉ́iniboodíhjeh ñi míic naáwá. 30 Jwiít Dios pebhboó jwĩ bejat pínahdih jwĩ jéihyat pínah niijná, Dios Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ãt wahap taga. Pánihna, yeejép chãjna, caandíh ñi jĩ́gahaca bojoó.

31 Bita yeebdíh ĩ tʉ́i chãjcatdih jwʉ́ʉb náhnican, ñi quíib bʉʉdʉ́. Páant ñi quíib bʉʉdcáh, maiwã man pah ñi íijat yeebdíh ã yéejabipna caá. Pánih íij yapnit, ñi míic jʉ̃ih ñaacátdih ñi cádahaá. Bitadih yeejép dooná ñi naóhca bojoó. Dedé yeejép ñipĩ́ míic chãjatdih ñi cádahaá. 32 Pánih cádahna, yeéb míicjeh oina, jĩ́gah ennit, ñi tʉ́i míic teo wáacá. Yeebjéh ñi míic yéej chãjatjidih ñi míic ámohoó. Diosboó jwĩ yéejatdih ã yohat pínah niijná, Cristo jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Páant ã yohat pah, yeebbʉ́t bitadih ñi eníhcatdih yohat caá náahap.*

5

Dios weh jʉmna, ded pah jwĩ jʉmat

1 Jwĩ weh jwiítdih ennit, biíc yoobó ĩ chãjat dée pah, Dios weh ã oinit jʉmna, caandíh jenah joinít, biíc yoobó ñi jʉmʉʉ́. 2 Pánih jʉmna, Jesucristo jwiítdih ã oyat pah, bitadihbʉt ñi tʉ́i oyoó. Pánih bʉ́dí oinit, jwĩ yéejat jíib, caán jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Judíowã Dios ã weñat pínah niijná, caandíh oveja wʉ̃ʉ́hdih ĩpĩ́ mao cáo wʉ̃hʉp jĩ. Páant ĩ mao cáo wʉ̃hat dée pah, Jesús jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ.*

3 Jesúíhwã jʉmna, dedé ií náah jʉmnidih ñi chãjca bojoó. Pánih chãjatdihbʉt ñi jenah joicá bojoó. Bitaíh bií déedihbʉt ñi en ñinahca bojoó. Páant ñi chãjcah, yeebdíh dooná ã wihcan niít. 4 Dedé ií náah jʉmnidih míic niijcán, jenah joicánnit pahbʉt míic wéhecan, ñi míic yeejép deoh naóhca bojoó. Dios tʉ́ini ã jʉmʉchah, ã́ihwãdih tʉ́inijeh míic wéheat caá náahap. Pánih míic wéhena, “Jwiítdih ma tʉ́i chãjna caá”, Diosdih niiját caá yeebdíh náahap. 5 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Ded ií náah chãjni, ded ií náah chãjat jenah joiníbʉt Dios pebhboó ã waadcán niít. Ded dawá bií déedih en ñinahnitbʉt ã waadcán niít. Pánih en ñinahni bií déedihjeh wẽinit, Diosboodíh ã jéih wẽican caá. Pánih chãjni Jesucristo ã maáh nihcah, Dios maáh ã jʉmʉpboó ã jʉibícan niít. Pánihatdih yeéb ñi tʉ́i jenah joyoó.

6 “Páant ñi chãjachah, ã tʉ́ina caá”, ded ã niíj yee naáwáchah yʉhna, yeébboó ñi joyáh bojoó. Pánih yeejép chãjnit Dios ã wʉtatdih ĩ yap yohatji jíib, bʉ́dí íijnit, queétdih ã peéh chãjbipna caá. 7 Pánih yeejép chãjnitdih ñi pej jʉmca bojoó. 8 Diosdih ñi jepahat pínah jã́tih, tʉ́i chãjcan, dʉpʉ́át panihipboó ñit jʉm jwʉhʉp taga. Obohjeéhtih bʉʉ, Jesucristodih jepahna, baabát panihipboó ñi jibna caá, bʉca. Pánih jʉmnit, tʉ́inijeh ñi chãjaá. 9 Baabát panihipboó jʉmna, tʉ́inijeh ñi jʉmbipna caá. Yeecanjeh, yoobópdih ñi naóhbipna caá. 10 Dios ded pah ã weñat pínahdih ñi bidií. 11 Diosdih náahcannit dʉpʉ́át panihipboó jʉmna, yeejép ĩ chãjat pah yeébboó ñi chãjca bojoó. Páant ĩ tʉ́i chãjcatdih ennit, Dios naáwátdih naóhna, “Páant ñi chãjachah, ã tʉ́ican caá”, queétdih ñi niijí. 12 Cã́acwã ĩ encah, queét yeejépwã tʉbit yeejép ĩ chãjatdih bitadih míic wéhena, jwĩta tíic tagaá. 13 Queét yeejép chãjnitdih Dios naáwátdih naóhna, jiiátjĩh jii bídat pah chãjna, ĩ chãjat yeejép ã jʉmatdih queétdih jwĩ jéihyana caá. Páant ĩ yéej chãjatdih jwĩ jéihyanachah, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít, baabát panihipboó ĩ jʉmbipna caá. 14 Pánihat pínah caá nin pah jwĩpĩ́ niíj ewep:

“Ʉ̃oni panihni, ma jáa bojoó. Wʉnni panihnibʉt, ma boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́. Meém yeejép chãjni baabát panihipboó ma jʉmat pínah niijná, ma tʉ́i chãjat pínahdih Jesucristo meemdíh ã jéihyabipna caá”, jwĩ niijná caá.

15 Pánihna, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Jenah joicánnit pah jʉmcanjeh, tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́. 16 Bʉʉ láa cã́acwã tʉbit yeejép ĩ chãjachah, yeébboó yeó jáap jʉmat pah Dios ã weñat pínahdih jenah joinít, tʉ́inijeh ñi chãjaá.* 17 Pánih jenah joicánnit jʉmcan, Dios ã weñat pínahdih ñi tʉ́i beh joyoó. 18 Ñi weñat pínahdih bidna, babh máihca bojoó. Máihnit, ñi jenah joyátdih, ñíih bácahdihbʉt ñi yéejana caá. Yeejépdihbʉt ñi chãjna caá. Máihñat yeebdíh yeejép wʉtni dée caá. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã tʉ́i teo wáacat pínahdih bʉ́dí ñi bidií. Caán ã wʉ̃hni weñat pínahdihjeh ñi bidichah, caánboó yoobópdih weñat ã wʉ̃hbipna caá. Caán tʉ́iniboodíhjeh wʉtni caá. 19 Míic wéhenit, Diosdih ñi weñeé. Pánih wẽina, David ã daacátjidih, bita ĩ daacátjidihbʉt eonit, Tʉ́ini Espíritu ded pah ã jéihyanachah, caandíhbʉt ñi eweé. Caolih diítboobʉ́t caandíh wẽinit, ñi eweé. 20 Pánih jʉmnit, yeéb Cristoíhwã ded pah ã yapachah, biíc yoobó “Ma tʉ́i chãjna caá, Paá”, Diosdih niijnít ñi jʉmʉʉ́.*

Jesúíhwã áa jʉmnit ded pah ĩ jʉmat

21 Cristojeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, bita Jesúíhwã ĩ jenah joyátdih ĩ naáwáchah, wẽi joinít ñi míic tʉ́i jepahaá.

22 Jwĩ Maáh Jesúsdih ñi jepahat dée pah, yeéb yaádhboó ñi weha mánadih ñi tʉ́i jepahaá.* 23 Nin pah ã jʉmna caá: Newé wao dáh panihni ã jʉmʉchah, ãjeéh bóli ã́ih bácah panihni mi jʉmna caá. Pánihna, mi áaboó mi maáh panihni caá. Pánihat pah, Cristo maáh jʉmna, wao dáh panihni ã jʉmʉchah, jwiít ã́ihwãboó ã́ih bácah panihni jwĩ jʉmna caá. Caanjéh jwiítdih tʉ́i ʉbni ã jʉmna caá. 24 Pánihna, Cristoíhwã jʉmna, caandíh jwĩ tʉ́i jepahat pah yadboó mijeéh bóodih jepahat caá náahap.

25 Bʉʉ yeéb neoná áa jʉmnitdih jwʉh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Cristo jwiít ã́ihwãdih bʉ́dí oina, jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, jwiítdih ã oyat pah, yeebbʉ́t ñi weha mána yaádhdih ñi tʉ́i oyoó.* 26 Jwiít ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná, Cristo jwiítdih wʉn wʉ̃hʉdih ãt dei jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Pánihna, ã́ih tʉ́ini doonádih joinít, jwĩ jepahachah, yéguehdih jwĩ choc yohat pah, jwĩ yéejatdih ãt yoh wʉ̃hʉp taga. Ã́ihwã jwĩ jʉmat jʉ́ʉtat pínah niijná, jwĩ daabánap jĩ. 27 Pánih yéejatdih yoh wʉ̃hna, jwiít nihat ã́ihwãdih Dios pebhboó Jesús ã ʉb bejechah, tʉ́ini yoobát yéejat wihcannit, quei wíhcannit, wiguihat wihcannit, tʉ́i jígohnit jwĩ jʉmbipna caá.* 28 Cristo ã́ihwã ã́ih bácah déedih ãpĩ́ tʉ́i en daoná caá. Pánihat pah, yeéb neoná ñíih bácahdih ñipĩ́ míic tʉ́i en dawát pah, ñi weha mána yaádhdih tʉ́i en dawát caá náahap. Queétboó ñíih bácah dée jʉmna, queétdih tʉ́i en daonít, ñíih bácahdihbʉt tʉ́i en daoná caá ñi chãjap. 29-30 Jwiít nihat jwĩ́ih bácahdih yéejaíhcan, caandíh jwĩpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Pánihat pah, jwiít Cristoíhwã ã́ih bácah dée jwĩ jʉmʉchah, caanbʉ́t jwiítdih ãpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Páant ã tʉ́i chãjat pah, jwĩ weha mána yaádhdih tʉ́i chãjat caá jwiítdihbʉt náahap. 31 Nin pah Moisés ãt niíj daacáp tajĩ: “Páant tigaá ded newé yad pínahdih ʉbna, ã mánadih pahnit, ãjeéh bólijeéhjeh ã jʉmbipna caá. Pánihna, queét chénewã jʉmna yʉhna, biíc bácah dée pah ĩ jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.*

32 Páant ã niijátdih beh joyát ã bʉona caá. Obohjeéhtih, bʉona yʉhna, yoobópdih ã jʉmna caá. Nin pah niíj naóhna caá ãt chãjap: Jwiít nihat Cristoíhwã ã́ih bácah panihni jʉmnit, ãjeéh biíc pah jwĩ jʉmna caá. 33 Pánihat dée, yeéb neoná ñi weha mána yaádhjeéh biíc pah ñi jʉmna caá. Pánih jʉmnit, ñi weha mána yaádhdih tʉ́i oyat caá náahap. Yaádhbʉt ñi weha mánadih tʉ́i joyát caá náahap.

6

Ĩ mána ĩ wehjĩh ded pah ĩ jʉmat

1 Bʉʉ yeéb wébítdih jwʉh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Jwĩ Maáh Jesúsdih jepahnit jʉmna, ñi mána ĩ wʉtʉchah, jípónih niijcánjeh, ñi jepahaá. Páant chãjatdih yeebdíh Dios ã náah yacna caá.* 2-3 Jon jã́tih Moisés nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Ñi mánadih ñi tʉ́i chãjaá. Pánih chãjna, bʉ́dí wẽinit, nin baácboó maatápdih ñi tʉ́i jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant niíj wʉtna, jwíih láa nin pahbʉt ãt niijíp wʉt jĩ: “Páant ñi chãjachah, wã niijátji pah yeebdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.

4 Bʉʉ yeéb ĩ mánadih jwʉh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Ñi wehdih tʉbit jʉ̃ihnit, ñi íijaca bojoó. Obohjeéhtih, oinit, ñi tʉ́i wái behanaá. Dios ã weñat pínahdih ded pah ĩ chãjat pínahdih ñi bohénaá. Dios naáwátdih ĩ joyáh bojochah, ñi tʉ́i joyát tʉ́ʉtʉ́.*

Teo wʉ̃hnit, ĩ maátabʉt ded pah ĩ jʉmat

5 Bʉʉ yeéb teo wʉ̃hnitdih jwʉh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Yeebdíh wʉtnit ĩ peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉmna, queétdih ñi tʉ́i jepahaá. Cristodih ñi jepahat pah, queétdihbʉt wẽinit ñi jepahaá. Yabhcanjeh, queétdih ñi tʉ́i teo wʉ̃hʉʉ́. 6 Yeebdíh wʉtnit ĩ enechahjeh tʉ́i teona yʉhna, ĩ encah teocannit ñi jʉmca bojoó. Obohjeéhtih, Cristodih teo wʉ̃hnit jʉmna, Dios yeebdíh ã náah yacat pah tʉ́i wẽi chãjnit ñi jʉmʉʉ́. 7 Pánihna, ded pah teo wʉ̃hna, cã́acdihjeh teo wʉ̃hcan, wẽinit, jwĩ Maáhboodíhjeh ñi teo wʉ̃hʉʉ́. 8 Pánih chãjnit, nindih ñi tʉ́i náhninaá: Ded pah tʉ́ini ñi chãjachah, Diosbʉt tʉ́inidih yeebdíh ã chãj jwʉ́ʉbabipna caá. Ñi teo wʉ̃hʉchah, cã́acwã yeebdíh jíib wʉ̃hna, ĩ wʉ̃hcahbʉt, biíc yoobó Dios tʉ́inidih ã chãj jwʉ́ʉbabipna caá.*

9 Bʉʉ yeéb queét ĩ maátadih jwʉh wã jwʉ́ʉb naóhna caá. Yeebdíh teo wʉ̃hnitdih tʉ́inijeh ñi chãjaá. “Wã wʉtatdih ma jepahcah, bʉ́dí wã peéh chãjbipna caá”, ñi niíj jʉ̃ihca bojoó. Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Jwĩ Maáh Jesucristo, Dios pebhboó jʉmni queétdihbʉt ĩ Maáh caá.* Pánihna, yeéb maáta ded pah ñi chãjatdih jéihnit, yeebdíh teo wʉ̃hnit ĩ chãjatdihbʉt jéihnit, biíc yoobó ñi chãjat jíib ã tʉ́i wʉ̃hbipna caá.*

Jwiít Cristoíhwã ded pah nemépwãdih jwĩ jéih yap yohat

10 Bʉʉ yeebdíh péeni wʉtatdih wã naáwíhna caá. Jwĩ Maáh Jesús nihatdih jéih beedáni ã jʉmʉchah, jwiít caán biícdih jʉmna, caandíh tʉ́i jenah joinít, nemépwãdih yap yohnit jʉmat caá náahap. 11 Romadih moón soldadowã ĩ maáh nihat ã wʉ̃hni míic maona ĩ jãhat chóodih ĩpĩ́ dʉoná caá. Pánihat dée pah yeebbʉ́t jwĩ Maáh Dios nihat ã wʉ̃hni jãhat pínahdih ñi ʉbʉʉ́, nemép ã yeeatdih tʉ́i yap yohat tʉ́ʉt niijná. 12 Cã́acwãdihjeh pohba nihcan caá jwiítdih míic mawat panihni ã jʉmʉp. Obohjeéhtih, wẽpép nemépwãdih jwĩ míic maona caá. Queét nihat jwiít cã́acwãdih yeejép ĩ wʉtna caá. Jwiít Jesúíhwãdih chah eníhcan, Dios ã wʉtatdih ĩ yap yohat tʉ́ʉtna caá. 13 Pánihna, ĩtah chóo panihni, nihat Dios ã wʉ̃hni jãhat pínahdih ñi ʉbʉʉ́, nemép yeebdíh yeejép ã chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, ñi tʉ́i yap yohat tʉ́ʉt niijná. Pánih chãjna, míic mao péanachah, ñáo jweicánjeh, wẽp ñʉhnit panihnit ñi jʉmbipna caá.

14 Tʉ́i yap yohnit pínah jʉmíhna, nin panihnit ñi jʉmʉʉ́: Soldado ã́ih jʉyáát tõpjĩh ãpĩ́ jʉí wái chéona caá, ã́ih yégueh chóodih ã tʉ́i tewat pínah niijná. Pánihat dée, yeebbʉ́t yoobópdih naóhnit ñi jʉmʉʉ́. Soldado ã́ih tacadihbʉt ĩtah chóo ãpĩ́ dʉoná caá, caandíh eníhcannit ã́ih caolihdih ĩ ñʉ́ʉp chʉ̃ʉ́ácat pínah niijná. Pánihat dée, yeebbʉ́t Dios ã wẽpatjĩh tʉ́i yoobópdih chãjat caá náahap, nemépboó ñíih caolihdih ã jéih yéejacat pínah niijná.* 15 Soldado ã́ih jítchadih tʉ́i wẽpép zapatosdih ãpĩ́ dʉoná caá, ã tʉ́i bejat tʉ́ʉt niijná. Pánihat dée, yeebbʉ́t Dioíh tʉ́ini doonádih ñi tʉ́i joí cádahca bojoó, jwĩ maáhjeéh tʉ́i jʉmnit, bitadih naáwádih ñi tʉ́i bejat tʉ́ʉt niijná.* 16 Soldado ã́ih bácahdih jãhat naadíh ãpĩ́ ʉbna caá, caandíh eníhcannit ĩ́ih ñʉ́ʉpat doóbhnadih cáo dodhnit, ĩ ñʉ́ʉpʉchah ennit, caán naajĩ́h ã tʉ́i míic jãhat tʉ́ʉt niijná. Pánihat dée, yeebbʉ́t Diosdih tʉ́i jenah joí cádahca bojoó, nemépboó chah yeejép ã yee wʉtʉchah yʉhna, ñi joyáh bojat tʉ́ʉt niijná.* 17 Soldado ĩtah waochá páhadih ãpĩ́ páahna caá, ã́ih wao dáhdih ã tʉ́i wapat pínah niijná. Pánihat dée, Dios yeebdíh ã tʉ́i ʉbatjidih ñi tʉ́i náhninaá, nemép ñi jenah joyátdih ã yéejacat pínah niijná.* Soldado íibat naadíh ãpĩ́ ʉbna caá, caandíh eníhcannitdih ã tʉ́i míic mawat tʉ́ʉt niijná. Pánihat dée, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh ded yeebdíh yéejaíhnidih Dios naáwátdih ñi naáwá,* caandíh ñi tʉ́i yap yohat tʉ́ʉt niijná.* 18 Pánih jʉmnit, ded pah ã yapachah, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Diosdih ñi tʉ́i ʉʉ́bh cádahca bojoó. Pánih ʉʉ́bhna, ñíih pínahdih ʉʉ́bhnit, bitaíh pínahdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. Ʉ̃onit panihnit jʉmcanjeh, jáanit panihnit tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́. Nihat Jesúíhwãdihbʉt ñi ʉʉ́bh cádahca bojoó. 19 Pánih ʉʉ́bhnit, weemdíhbʉt bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́, ʉ́ʉmcanjeh Jesúíh tʉ́ini doonádih yoobópdih wã tʉ́i naáwát pínah niijná. 20 Caán doonádih wã naáwát jíib nemat mʉʉ́boó ĩtah tõpjĩh chéoni wã jʉmna caá. Pánihna, caán tʉ́ini doonádih naóhnit, ʉ́ʉmcanjeh wã tʉ́i wẽp naáwát pínah niijná, weemdíh ñi ʉʉ́bʉ́. Weemdíh páant naáwát caá náahap.*

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

21 Ded pah wã jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná, yeeb pébhna Tíquicodih wã wahna caá.* Caánboó Jesúsdih tʉ́i jéihni, jwĩ oini caá. Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naóh jibichah, weemdíh bʉ́dí ãpĩ́ teo wáacna beé. Pánihna, ñi pebhna jʉibínit, nihatdih yeebdíh ã naóhbipna caá. 22 Páant ã naáwáchah, wã tʉ́i jʉmatdih jéihnit, ñi jĩ́gahat ã yayát pínah niijná, ñi pebhna caandíh wã wahna caá.

23 Jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristo biícdih yeéb Jesúíhwã ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Pánih jʉmna, Jesucristodih tʉ́i jenah joí cádahcan, chah míic oinit ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmat pínahdih Dios ã teo wáaca naáh. 24 Yeéb nihat jwĩ Maáh Jesucristodih oi cádahcannitdih Dios ã oyatjĩh ã tʉ́i chãja naáh. Yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Páant bóojeh tigaá.

Pablo

* 1:1 Hch 18.19-21; 19.1

* 1:7-8 Mr 10.45; 14.24; He 9.12-14

* 1:7-8 Col 1.14

* 1:13 Lc 24.49; Jn 14.26; 16.13-15; Hch 1.4; 2.33

* 1:14 2Co 1.22

* 1:19-21 Sal 110.1

* 1:22-23 Sal 8.6

* 1:22-23 Col 1.18

* 2:2 Ef 6.11-12; Col 1.13

* 2:3 Col 3.6

* 2:5 Col 2.13

* 2:14 Jn 14.27

* 2:15-16 Col 2.14

* 2:15-16 Col 1.20

* 2:17 Is 57.19

* 2:20 Is 28.16; Mt 21.42

* 2:22 1Co 3.16-17; 1P 2.4-5

* 3:2 Col 1.25

* 3:3-6 Gá 1.12

* 3:3-6 Col 1.26-27

* 3:8 1Co 15.9

* 4:2 Col 3.12-13

* 4:16 Col 2.19

* 4:19 Ro 1.21-25

* 4:20-22 Col 3.9

* 4:24 Gn 1.26; Col 3.10

* 4:25 Zac 8.16; Ro 12.5

* 4:26 Sal 4.4; Stg 1.19-20

* 4:32 Col 3.13

* 5:2 Ex 29.18; Sal 40.6

* 5:16 Col 4.5

* 5:20 Col 3.16-17

* 5:22 Col 3.18; 1P 3.1

* 5:25 Col 3.19; 1P 3.7

* 5:27 2Co 11.2; Ap 21.2,9

* 5:31 Gn 2.24

* 6:1 Col 3.20

* 6:2-3 Ex 20.12; Dt 5.16

* 6:4 Col 3.21

* 6:8 Col 3.22-25

* 6:9 Col 4.1

* 6:9 Dt 10.17; Col 3.25

* 6:14 Is 11.5; 59.17

* 6:15 Is 52.7

* 6:16 Sal 7.13

* 6:17 Is 59.17

* 6:17 He 4.12

* 6:17 Ro 13.12-14; 1Ts 5.8

* 6:20 Col 4.2-4

* 6:21 Hch 20.4; 2Ti 4.12

Filipenses

1

2

3

4

FILIPENSES

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém Pablo, Timoteojĩh Jesucristodih teo wʉ̃hnit jʉmna, nihat yeéb Filipos tʉ́tchidih moón Jesúíhwã, ñi maáta, yeéb nihatdih teo wáacnitdihbʉt tʉ́yat tʉ́ʉtna, biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, nin nʉ́odih yeebdíh wã wahna caá.* 2 Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ĩ teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Pablo queétdih ã ʉʉ́bát

3-4 Yeebdíh náhnina, wã ʉʉ́bát jʉmat pah bʉ́dí wẽinit, “Tʉ́ina caá, Paá”, jwĩ íipdih wãpĩ́ niijná caá. 5 Tʉ́ini doonádih wã bohé jibichah, Jesúsdih ñi jwíih jepahni yeó jáapmant, bʉʉbʉt páantjeh weemdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ʉʉ́bhnit, dinerodihbʉt ñipĩ́ wahna caá. Páant ñi tʉ́i teo wáacatdih náhninit, bʉ́dí wãpĩ́ wẽi ʉʉ́bhna caá. 6 Jesucristodih jepahnit ñi jʉmʉchah, jwĩ íip Dios yeebdíh tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmná caá ã chãjap. Jesucristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh ã tʉ́ʉt nʉʉ́m jwíihat pahjeh mʉntih, yéejat wihcannit yoobát ñi jʉmat pínah niijná, ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péabipna caá. Páant ã chãjat pínahdih wã tʉ́i jéihna caá.* 7 Yeebdíh bʉ́dí oinit, páant wã wẽi jenah joyóchah, ã tʉ́ina caá. Dios weemdíh oinit, Jesúíh tʉ́ini dooná ded pah ã jʉmatdih bitadih wã bohé jibichah, nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah, ãpĩ́ tʉ́i teo wáacna caá. Weemdíh ñi teo wáacat pínah niijná, yeebdíhbʉt oinit, biíc yoobó ãpĩ́ teo wáacna caá. 8 Jesucristo ã oyatjĩh yeebdíh bʉ́dí wã bidatdih Dios ã jéihna caá. 9 Yeebdíh nin pah wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, queétdih bʉ́dí ma teo wáacá, tʉ́i oinit jʉmna, ma naáwátdih chah jéihnit, tʉ́i jenah joinít ĩ jʉmat pínah niijná. 10 Pánih jʉmna, ded pah ĩ tʉ́i chãjat pínahdih ĩ jéihbipna caá. Pánih jéihna, Cristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, tʉ́i chãjnit ĩ jʉmʉchah, ĩ yéejatji jíib queétdih ã peéh chãjcan niít. 11 Páant ĩ tʉ́i chãjachah, Jesucristo queétdih ã teo wáacatjidih nihat cã́acwã ĩ jéihbipna caá. Pánih jéihnit, ‘Dios tʉ́ini, wẽpni ã jʉmna caá’, meemdíh ĩ niíj wẽi naóhbipna caá”, Diosdih wãpĩ́ niijná caá.

Pablo Cristo ã weñat pínahdihjeh ã chãjat

12 Wã déewã panihnitá, nindih ñi tʉ́i jéihyat pínahdih yeebdíh wã náah yacna caá: Bʉʉ nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah yʉhna, tʉ́ini doonádih dawá cã́acwã joiná caá ĩ chãjap. 13 Cristoíh doonádih wã bohéátji jíib nemat mʉʉ́boó wã jʉmatdih nihat maátaíh mʉʉ́boó jʉmnit soldadowã ĩ jéihna caá. Nihat bita ninjĩh jʉmnitbʉt caandíh ĩ jéihna caá.* 14 “Pablo nemat mʉʉ́boó jʉmna yʉhna, Dios ã teo wáacachah, Jesúíh doonádih ã naóh cádahcan caá. Pánihna, jwiítdihbʉt yeejép ĩ chãjachah yʉhna, biíc yoobó ã teo wáacatjĩh jwĩ naóh cádahca bojat dée caá”, niijnít, ʉ́ʉmcanjeh, chah dawá ninjĩh moón Jesúíhwã ã́ih tʉ́ini doonádih bitadih wẽp naóhna caá ĩ chãjap.

15 Biquína weemdíh jepchá tʉbnit, “Jwiít Cristoíh doonádih jwĩ bohénachah, cã́acwã bʉ́dí wẽinit, jwiítboodíh ĩ tʉ́i péebipna caá”, niíj jenah joinít, ã́ih doonádih ĩ bohéna yʉh caá. Obohjeéhtih, bitaboó páant jenah joicán, cã́acwã Cristodih ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná, tʉ́inijeh caandíh ĩ bohéna caá. 16 Queét weemdíh, Cristodihbʉt oinit, ã́ih doonádih ĩ bohéna caá. Cristoíh doonádih bitadihbʉt wã tʉ́i bohéát pínah niijná, Dios weemdíh nemat mʉʉ́boó ã wahatdih jéihnit, queétbʉt caán doonádih ĩ tʉ́i bohéna caá. 17 Obohjeéhtih, queét jepchá tʉbnit weemdíh eníhcan, Cristodih yoobópdih oican, cã́acwã queétboodíh ĩ en weñatdihjeh náahna, ã́ih doonádih ĩ bohéna yʉh caá. Pánih bohéna, nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah, weemdíh ĩ jĩ́gahat tʉ́ʉtíhna caá. 18 Obohjeéhtih, páant ĩ chãjachah yʉhna, Cristoíh doonádih bohé tigaá ĩ chãjap. Queét Cristodih yoobópdih oican yʉhna, ã́ih tʉ́ini doonádih ĩ naáwáchah, cã́acwãboó caandíh ĩ jepahna caá. Bitaboó tʉ́i oinit, ĩ bohéna caá. Pánihna, queét nihat ĩ bohénachah, dawá cã́acwã joiná caá ĩ chãjap. Páant ĩ joyát doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽina caá.

Nindihbʉt jenah joinít, wã wẽina caá: 19 Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́chah, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh weemdíh nemat mʉʉmánt ĩ bacabipna caá. 20 Obohjeéhtih, páant ĩ bacanachah, ĩ mawachah yʉhna, weemdíh dedé pínah nihcan caá. Ded pah Cristo weemdíh ã teo wáacatjidih náhninit, cã́acwã caandíh ĩ weñat pínahdihjeh caá wã náah yacap. Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh, ã́ih doonádih páantjeh yoobópdih bohéna, wã tíiccan niít. 21 Wã jʉm jwʉhna, Cristo ã náah yacat pah wã chãjbipna caá. Obohjeéhtih, wʉnna, ãjeéh wã jʉmʉchah, chah ãta tʉ́i tagaá.* 22 Páant niijná yʉhna, wã jʉm jwʉhíhna caá, Cristoíh doonádih wã naáwáchah, chah dawá caandíh ĩ jepahat pínah niijná. Páant niijná yʉhna, ã pebhboó bejat tʉ́ʉt niijná, wʉnatdihbʉt wãta náah tagaá. Pánihna, ded pah chah wã náahatboodíh wã jéihcan caá. 23 Cristo biícdih bʉ́dí jʉmíhna, ã pebhna wã bejíhna caá. Nin baácboó jʉmat chah tʉ́ini con baác ã jʉmna nacaá. 24 Obohjeéhtih, chah tʉ́ini ã jʉmʉchah yʉhna, yeebdíh teo wáacat pínah niijná, jʉm jwʉhat caá weemdíh náahap. 25 Pánihna, caandíh jéihna, ñijeéh wã jʉm jwʉhat pínahdih wã jéihna caá. Pánih jʉm jwʉhna, yeebdíh páantjeh wã teo wáacbipna caá, Cristodih tʉ́i jenah joinít, chah ñi weñat pínah niijná. 26 Ñi pebhna wã jʉibínachah, Jesús weemdíh ã bacaatjidih jéihnit, “Jesucristo ãt tʉ́i teo wáac tagaá”, caandíh ñi niíj wẽibipna caá.

Cristoíhwã ded pah ĩ jʉmat

27 Nindih yeebdíh wã naóhbipna caá: Cristoíh tʉ́ini doonádih jepahnit jʉmna, ã jʉmat tʉ́ʉtat pahjeh tʉ́i wẽpnit panihnit ñi jʉmʉʉ́. Ñi pebhna jʉibína, wã jʉibícahbʉt, ã́ih doonádih bitadih ñi bohéátdih wã náah yacna caá. Pánihna, tʉ́i biícdih jenah joinít, tʉ́ini doonádih chah wẽp naóhnit ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmat doonádih wã joííhna caá. 28 Yeebdíh eníhcannitdih ñi ʉ́ʉmca bojoó. Ñi ʉ́ʉmcatdih ennit, Dioíhwã ñi jʉmatdih bita ĩ jéihbipna caá. Pánih jéihnit, Dios yeebdíh ã tʉ́i ʉbat pínahdihbʉt ĩ jéihbipna caá. Queét iiguípna ĩ bejat pínahdihbʉt ĩ jéihbipna caá. Páant tigaá Dios ã chãjbip. 29 Cristodih ñi tʉ́i jenah joyát pínahdih Dios yeebdíh ãt náah yacap taga. Pánih náah yacnit, ã́ihwã ñi jʉmat jíib míic yáihnit jʉmna yʉhna, caandíh cádahcannit pínahbʉt ãt náah yacap taga. 30 Con láa ñijeéh wã jʉmʉchah, weemdíh yeejép ĩ chãjatdih ñi enep jĩ. Bʉʉbʉt weemdíh páant ĩ chãjat doonádih ñi joiná nacaá. Cristoíhwã jwĩ jʉmat jíib, bita yeebdíh yeejép chãjnit, weemdíhbʉt yeejép ĩ chãjachah, jwiít nihatdih biíc yoobó bʉwat ã jʉmna caá.*

2

Cristoíhwã tʉ́i biícdih ĩ jʉmat

1 Yeéb Cristoíhwã ñi jʉmʉchah, ã oyatjĩh yeebdíh ã tʉ́i weñana caá. Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ã jʉmʉchah, bitadih oinit, jĩ́gah en teo wáacnit ñi jʉmna caá. 2 Páant ñi jʉmʉchah jéihnit, wã tʉ́i wẽina caá. Pánihna, biíc yoobó jenah joinít, míic oinit, tʉ́inijeh ñi jʉmat doonádih joinít, chah wã wẽibipna caá. 3 “Weém nihatdih jéihni caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Bita yeebdíh ĩ wẽi enat pínahdihbʉt ñi bidca bojoó. Obohjeéhtih, bitadih tʉ́i wẽinit, “Caánboó chah tʉ́ini ã jʉmna caá”, ñi niíj jenah joyoó. 4 Yeéb ñi weñat pínahdih bidcanjeh, bitadih ñi tʉ́i teo wáacá.

Cristo oboh jʉmni panihnijidih Dios Maáh yoobát caandíh ã jwʉ́ʉb waadáát

5 Jesucristo ded pah ã jenah joyát pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jenah joyoó.

6 Caánboó Dios yoobát jʉmna yʉhna, “Wã íip biíc yoobó wã jʉmatdih wã cádahcan niít”, ãt niíj jenah joicáp wʉt jĩ.*

7 Pánih Dios biíc yoobó ã jʉmatdih cádahnit, nin baácboó teo wʉ̃hni pah ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ.

8 Pánih chãjna, jwiít cã́acwã jwĩ jʉmat pah oboh jʉmni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih jʉmnit, ã íipdih tʉ́i jepahna, ã náahat pah ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Yeejépwãdih ĩpĩ́ mawat pah, caandíh cruzboó ĩt péoh dodh mawap wʉt jĩ.*

9 Páant ã jʉmʉchah, jwĩ íip caandíh chah maáh ãt waadánap wʉt jĩ, nihat cã́acwã caandíh ĩ weñat pínah niijná.*

10 Pánihna, Jesús ã maáh jʉmatdih jéihna, jeámant moón, nin baácdih moón, iiguípboó jʉmnitbʉt bódicha caj yoh ñajnit, caandíh ĩ wẽi naóhbipna caá.

11 “Jesucristo Maáh yoobát ã jʉmna caá”, nihat ĩ niíj naóhbipna caá. Páant tigaá Dios queétdih ã naáwát tʉ́ʉtbipna caá, caandíhbʉt ĩ weñat pínah niijná.*

Cristoíhwã yeh iignít panihnit jwĩ jʉmat

12 Pánihna, wã oinitá, ñijeéh wã jʉmʉchah, wã naáwátdih ñi tʉ́i jepahatji pahjeh mʉntih, bʉʉ yʉʉ́p wã jʉmʉchah yʉhna, chah ñi jepahaá. Pánih jepahnit, Cristo ã tʉ́i ʉbnit jʉmna, Dios maáh ã jʉmatdih jenah joinít, ã weñat pínahdihjeh ñi chãjaá. 13 Diosjeh ãpĩ́ tʉ́i teo wáacna caá, ã náah yacatdih jenah joinít, jwĩ tʉ́i chãjat pínah niijná.

14 Ded pah ñi chãjat pínahdih wẽinit, yeejép wéhecanjeh, bitadih míic jʉ̃ihcan, tʉ́inijeh ñi chãjaá. 15 Pánih chãjnit, Dios ã weh yéejat wihcannit ñi jʉmbipna caá. Páant caá yeebdíh jʉmat náahap, yeejépwãjeéh jʉmna yʉhna, ĩ chãjat pah ñi chãjcat tʉ́ʉt niijná. Pánih chãjcan, yeh iigní cʉ́iwã panihnit jʉmna, queétdih teo wáacnit, tʉ́ini doonádih bohéát caá náahap.* 16 Pánih chãjna, Dios naáwátdih cádahcanjeh, bitadih ñi tʉ́i bohénaá, queétbʉt ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Páant ñi bohénachah, Cristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, yeebdíh bʉ́dí wẽinit, “Oboh caá queétdih wãt bohéjip taga”, wã niijcán niít. 17 Cristoíh doonádih yeebdíh wã naáwátji jíib, bita weemdíh ĩ mao yohíhna caá. Obohjeéhtih, weemdíh ĩ mao yohochah nihna, páantjeh wãta wẽi tagaá. Pánihna, yeéb caán doonádih ñi jepahatji jíib, bita yeebdíhbʉt yeejép ĩ chãjachah yʉhna, caandíh cádahcan, Diosdih páantjeh ñi teo wʉ̃hna caá. Pánih teo wʉ̃hna, ñi tʉ́i weñechah, weembʉ́t ñijeéh wã wẽina caá. 18 Páant weemdíh ĩ mao yohochah, Cristo pebhboó wã jʉmat pínahdih jenah joinít, wãjeéh yeebbʉ́t ñi weñeé.

Timoteo ded pah ã jʉmat

19 Jwĩ Maáh Jesús ã náahachah, waícanjeh Timoteodih ñi pebhna wã wahbipna caá, jwʉ́ʉb jʉinít, ñíih doonádih ã naáwáchah joinít, wã weñat pínah niijná.* 20 Caanjéh yeebdíh oinit, ñi tʉ́i jʉmat pínahdih bʉ́dí ã jenah joiná caá. Biíh caan pánihni ã wihcan caá. 21 Bita ĩ weñat pínahdihjeh jenah joiná, Jesucristo ã náahatboodíh ĩ jenah joicán caá. 22 Obohjeéhtih, Timoteoboó tʉ́i chãjnit, wã wʉ̃ʉ́h panihni wãjeéh tʉ́ini doonádih ãpĩ́ bohéátdih yeéb ñi jéihna caá. 23 Pánihna, ninjĩh moón maáta weemdíh ded pah ĩ chãjat pínahdih jéihna, Timoteodih ñi pebhboó wã wahbipna caá, yeebdíhbʉt wĩ́ih doonádih ã naáwát pínah niijná. 24 Jwĩ Maáh Jesús ã teo wáacachah, waícanjeh weembʉ́t ñi pebhna wã bejbipna caá.

Epafrodito ded pah ã jʉmat

25-26 Ñi wahniji Epafroditodihbʉt Timoteo biícdih ñi pebhna wã jwʉ́ʉb wahbipna caá. Weemdíh ñi teo wáacat tʉ́ʉtʉchah joinít, caán wã ʉ́ʉd panihni wãjeéh teona, bita caandíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Dios naáwátdih ã tʉ́i naóhna caá. Obohjeéhtih, caán yeebdíh bʉ́dí ã náhnina caá. Ã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́át doonádih ñi joyátjidih jéihna, bʉ́dí ã jĩ́gah jenah joiná caá. Pánihna, bʉ́dí ã jenah joyátdih jéihnit, “Caandíh ĩ pebhboó jwʉ́ʉbaat caá náahap”, wã niíj jenah joiná caá. 27 Yoobópdih tigaá caán bʉ́dí ã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́p be. Wʉnatbit ã yapap be. Páant bʉ́dí tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah yʉhna, Dios caandíh jĩ́gah ennit, weemdíhbʉt jĩ́gah ennit, caandíh ã booanap be. Caán wã chéen ã bʉʉdʉ́chah nihna, weémboó bʉ́dí wãta jĩ́gah tagaá. 28 Pánihna, bʉʉ bácah waícanjeh caandíh ñi pebhboó wã wahbipna caá, caandíh ennit, ñi weñat pínah niijná. Páant ñi weñat pínahdih jéihnit, weembʉ́t wã wẽibipna caá. 29-30 Jwĩ maáíh ã jʉmʉchah, caandíh ñi tʉ́i wẽi jwãáá. Yeébboó weemdíh ñi jéih teo wáacadih jʉ̃óhcan, caandíh ñi wahachah, weemdíh ã tʉ́i teo wáacap be. Pánih teo wáacnit, Cristo ã náahat pah chãjna, ã wʉníhip yʉh be. Pánihna, caandíh, bita caan pánihnitdihbʉt bʉ́dí ñi wẽi naáwá.

3

Cristodihjeh tʉ́i jenah joyát

1 Bʉʉ bácah, wã déewã panihnitá, nindih wã naóhbipna caá: Jwĩ maáíh jʉmna, bʉ́dí ñi weñeé. Páant wã naáwát pah naóh chʉʉcánjeh, biíc yoobó wã jwʉ́ʉb naóhna caá, bita yeebdíh ĩ yee bohénachah, ñi joyáh bojat pínah niijná. 2 ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Yeebdíh mácah bohénitboó yeejép chãjnit, Diosdih eníhcannit ĩ jʉmna caá. Yeéb Dioíhwã ñi jʉmat pínah niijná, queét yeebdíh quehli nah yapat chóodih bóodat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ wʉtat dedé pínah nihcah, queétdih ñi joyáh bojoó. 3 Queét bóodnit jʉmna yʉhna, ã náahat pah ĩ chãjcah, “Wĩ́ihwã caá”, Dios ã niijcán nacaá. “Dios yeebdíh ã tʉ́i wẽi enat pínah niijná, bóodnit ñi jʉmʉʉ́”, ĩ niíj yee bohéátdih ñi joyáh bojoó. Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacachah, Jesucristodihjeh wẽinit, jwĩ jepahachah, “Wĩ́ihwã caá”, Dios jwiítboodíh ã niijná nacaá. Pánihna, “Jwĩ nʉowã ĩ naáwátji pahjeh wã chãjachah, Dios weemdíh ã wẽi enbipna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó.* 4 Bʉʉ caandíh wã jenah joicáh yʉhna, bitaboó páantjeh jenah joinít, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatjidih ĩ tʉ́i jepahíhna yʉh caá. Jã́tih weembʉ́t biíc yoobó wã chãjap yʉh jĩ. Pánihna, “Pablo ã tʉ́i chãjat chah weémboó wã tʉ́i chãjna caá”, ded ã jéih niijcán caá. 5 Nin pah chãjni wã jʉmʉp yʉh jĩ: Dios ã wʉtatji pah, ocho yeó jáap wã cã́ac jʉmat tʉ́ttimah, weemdíh quehli nah yapat chóodih ĩt bóodop wʉt jĩ. Israel wʉ̃ʉ́h Benjamín ã jʉimená poómpdih bóo wã jʉmna caá.* Wã mána judíowã ĩ jʉmʉchah, weembʉ́t judío yoobát wãt cã́ac jʉmʉp tajĩ. Fariseo poómpdih bóo jʉmnit, Moisés ã wʉtatji pah wã tʉ́i chãjap jĩ.* 6 Páant wã chãjatdih ennit, “Moisés ã wʉtatjidih Pablo ã yap yohop be”, det ĩ jéih niijcán caá. Dios ã náahat pah bʉ́dí chãjíhni jʉmna, “Jesucristo Dios nihcan caá”, niíj jenah joinít, Jesúíhwãboodíh yeejép wã chãj jwʉhʉp jĩ.* 7 “Páant wã chãjachah, Dios weemdíh ‘Caán tʉ́ini caá’, ã niíj enbipna caá”, wã niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ Jesucristodih jepahni jʉmna, “Caandíh tʉ́i péeat tʉ́ʉt niijná, páant wã chãjatji dedé pínah ãt nihjican tagaá”, wã niíj jéihna caá. 8 “Caán tʉ́ini caá”, cã́acwã ĩ niijnídihbʉt “Caán dedé pínah nihcan caá”, wã niíj jenah joiná caá. Páant ã jʉmʉchah, wã Maáh Jesucristo biícdih wã jʉmʉchah bácah, tʉ́ini ã jʉmna caá. Cristodih chah jéihyat tʉ́ʉt niijná, wã tʉ́i chãjatjidih “Caán yeejépji tagaá”, wã niíj jenah joiná caá, bʉca. 9 Pánihna, Cristodih jéihna, ãjeéh tʉ́i biícdih wã jʉmat pínahdih chah wã bidna caá. Moisés ã wʉtatji pah wã chãjachah, “Caán tʉ́ini caá”, niíj encan, Cristodih wã tʉ́i jenah joyóchahjeh, “Caán tʉ́ini caá”, Dios weemdíh ã niíj enna caá. Cristodih jwĩ jepahachah ennit, “Yéejat jíib wihcannit ĩ jʉmna caá”, Dios jwiítdih ã niijná caá. 10 Cristodih tʉ́i jéihyat tʉ́ʉt niijná, jã́tih ded pah wã jenah joyátjidih wã cádahap jĩ. Ã náahat pah tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, Dios Jesucristodih ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtni wẽpatdih weembʉ́t wã náahna caá. Jesús yeejép yapnit, ã wʉnat pah mʉntih, caandíh wã jepahat jíib, weemdíhbʉt yeejép chãjnit ĩ mao yohbipna nacaá.* 11 Pánihna, Jesús wʉnniji ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pahjeh mʉntih, weembʉ́t wʉnniji wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih wã jéihna caá.

Chah wẽp ñáoni pah Jesúsdih bʉ́dí jwĩ bidat

12 “Jesúsdih tʉ́i jéih beedána, caan páh yéejat wihcanni caá”, wã niijcán caá. Páant niijcán, Jesucristodih chah jéihyat tʉ́ʉt niijná, yeó jáap jʉmat pah caandíh bʉ́dí wã bidna caá. Pánih bidna, ded pah Cristo weemdíh ã náah yacatjidih chãj péanit, ã pebhboó jʉibína, yéejat wihcanni yoobát wã jʉmbipna caá. 13 Wã déewã panihnitá, “Wã tʉ́i jéih beedána caá”, wã niíj jenah joicán caá. Páant niíj jenah joicán, jã́tih wã chãjatjidih náhnicanjeh, ded pah wã chãjat pínahboodíh wã jenah joiná caá. 14 Wẽp ñáoni ã ñáwat jíib pínahdih ã bidat pah mʉntih, weembʉ́t wã tʉ́i chãjat jíib Jesucristo weemdíh ã wʉ̃hat pínahdih wã bidna caá. Pánihna, wã tʉ́i chãjatdih ennit, Dios weemdíh “Wã pebhna ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niijbípna caá.

15 Jesucristodih tʉ́i jéihnit jʉmna, ded pah wã jenah joyát pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jenah joyoó. Obohjeéhtih, mácah ñi jenah joyóchah, Dios yeebdíh ã teo wáacbipna caá, yoobópdih ñi jenah joyát pínah niijná. 16 Pánihna, Dios jwiítdih ã jéihyaatji pah tʉ́i chãjat caá náahap.

17 Wã déewã panihnitá, ded pah wã chãjatdih náhninit, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá. Páant jwĩ chãjat pah mʉntih, bita ĩ chãjatdihbʉt ñi tʉ́i en yacaá.* 18 Bita “Weém Jesúíh caá”, niijná yʉhna, yeejép chãjnitdih dawá láa yeebdíh wã naáwáp jĩ. Bʉʉbʉt bʉ́dí náhni dahwana, queétdih wã jwʉ́ʉb naóhna caá, páant mʉntih. Queét Cristo cruzboó ã wʉn wʉ̃hatji doonádih joííhcan, páantjeh ĩ yéej chãjna caá. 19 Pánih joííhcan, queét iiguípna bejnit pínah caá. Yéej chãjatdih ñinahnit, ĩ weñat pínahdihjeh ĩ bidna caá. Pánih bidna, tíiccanjeh, “Caán tʉ́ini caá”, queét ĩ niijná yʉh caá. Nin baácdih bóodihjeh ĩ jenah joiná caá. 20 Obohjeéhtih, jwiítboó jeáboó jʉmnit pínah caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, caanmánt jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih ʉbʉdih ã jʉ̃ʉ́wát pínahdih pã́ina caá jwĩ chãjap. 21 Pánih jʉ̃óhna, jwĩ moh yéejni bácahjidih ã wẽpatjĩh tʉ́ʉt nʉʉmnít, jáap bácah ã chãjbipna caá. Caán ã wẽpatjĩh nihatdih ã náahat pah ã jéih yapat tʉ́ʉtna caá. Pánih jéihna, ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, ded pah ã́ih bácah ã jʉmat pah mʉntih jwiítdihbʉt tʉ́ini bácah yoobát ã jéih wʉ̃hbipna caá.

4

Jwĩ Maáhdih páantjeh weñat

1 Wã déewã panihnitá, yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Jesúíh doonádih yeebdíh wã bohénachah, ñi tʉ́i jepahatjidih náhninit, bʉ́dí wã wẽina caá. Pánih wẽinit, yeebdíh bʉ́dí wã jenah joiná caá. Pánihna, wã oinitá, jwĩ Maáhdih ñi jwíih jepahatji pah, caandíh ñi tʉ́i péenaá.

2 Evodiadih Síntiquedihbʉt nin pah wã wẽp wʉtna caá: Jesúíhwã yaádh jʉmna, míic íij cádahnit, tʉ́inijeh ĩ jʉmʉ naáh. 3 Pánihna, wã tʉ́i pej jʉmniá, queét yaádhdih ma teo wáacá, míic ámohnit, tʉ́i biícdih ĩ jwʉ́ʉb jʉmat pínah niijná. Queét yaádh, Clemente, bitabʉt weém biícdih yeejép yapna yʉhna, Jesúíh doonádih jwĩ bohénap jĩ. Queét yaádhbʉt Jesúíhwã ĩ jʉmʉchah, Dios ã́ih papélah tólih panihnidih ĩ wʉ̃tnadihbʉt ãt daacáp wʉt jĩ. Caán tólihboó páantjeh ãjeéh jʉmnit cã́acwã ĩ wʉ̃tna daácni ã jʉmna caá.

4 Jwĩ maáíhwã jʉmna, yeó jáap jʉmat pah ñi weñeé. Wã jwʉ́ʉb naóhna caá: Bʉ́dí ñi weñeé.* 5 “Caán tʉ́ini caá”, nihat ĩ niiját pínah niijná, bitadih tʉ́i chãjnit ñi jʉmʉʉ́. Jwĩ Maáh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhna caá.*

6 Ded pah ñi yapna yʉhna, ñi náhni dahwaca bojoó. Náhni dahwacanjeh, Diosdih nihatdih naóhna, ã teo wáacat pínahdih ñi ʉʉ́bʉ́. Ñi ʉʉ́bátjidih ã jepahachah enna, “Tʉ́ina caá, Paá”, caandíh ñi niijí.* 7 Páant ñi chãjachah, yeebdíh Dios bʉ́dí ã teo wáacbipna caá, ded pah yeejép yapna yʉhna, jĩ́gahcanjeh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Bitaboó yeéb ñi jĩ́gahcatdih ĩ beh encan niít.

Tʉ́inidihjeh jenah joyát

8 Wã déewã panihnitá, nin wã pée naáwát caá. Nin pah jenah joyát caá náahap: Tʉ́i yoobópdih jʉmnidih, Dios ã wẽi ennidih, cã́acwã “Caán tʉ́ini caá”, ĩ niíj jenah joinídihbʉt ñi jenah joyoó. Tʉ́inidihjeh ñi jenah joyoó. Cã́acwã ĩ wẽi ennidih, yeebbʉ́t ñi wẽi jenah joyoó.

9 Yeebdíh wã bohéátjidih, ded pah wã chãjatjidihbʉt náhninit, biíc yoobó ñi chãjaá. Páant ñi chãjachah, Dios jwiítdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni ñijeéh ã jʉmbipna caá.

Caandíh ĩ wahatjidih Pablo ã wẽi naáwát

10 Bʉʉ jwʉhna, weemdíh jwʉ́ʉb náhninit, ñi teo wáacatdih wã wẽina caá. Pánih wẽinit, jwĩ Maáhdih “Tʉ́ina caá”, wã niijná caá. “Weemdíh ĩt quíib bʉʉd tágaá”, wã niíj jenah joicán beé. Jã́tih weemdíh teo wáaquíhna yʉhna, ñit jéih teo wáaccap taga. 11 Weemdíh ñi teo wáacatjidih wẽi naóhna, “Biíh weemdíh ã jʉdhna caá”, wã niijcán caá. “Wã bíbohatjĩh wã tʉ́i jʉmna caá”, wãpĩ́ niijná caá. 12 Dawá bií déedih bíbohna, wã tʉ́i jʉmna caá. Bií dée bíbohcan yʉhna, biíc yoobó wã tʉ́i jʉmna caá. Jeémát bíbohna, bíbohcan yʉhna, wã tʉ́i jʉmna caá. Pánihna, ded pah jʉmna, dedboó jʉmna, biíc yoobó wẽinit, wã tʉ́i jʉmna caá. 13 Ded pah weemdíh ã yapachah yʉhna, Cristo ã teo wáacatjĩh, wã jéih bʉʉjána caá. 14 Pánihni wã jʉmʉchah yʉhna, bʉwat weemdíh ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah jéihnit, ñi teo wáacat ã tʉ́ina beé.

15 Tʉ́ini doonádih bohé jwíihnit, ñíih baác Macedoniamant wã bejechah, yeéb Filipos tʉ́tchidih moón Jesúíhwãjeh weemdíh dinero wahnit, ñi teo wáacap jĩ. Biíh tʉ́tchidih moón weemdíh ĩ teo wáaccan jĩí. Caandíh ñi jéihna caá. 16 Tesalónica tʉ́tchidih wã jʉm jwʉhʉchah,* weemdíh teo wáacna, dawá láa ñi wahap jĩ.* 17 Páant niijná, dinerodih yeebdíh ʉʉ́bhna wã chãjcan caá. Yeéb bitadih ñi teo wáacat jíib Dios yeebdíh ã tʉ́i chãjat pínahboodíh caá wã náah yacap. Pánih jenah joinít, bʉ́dí wã wẽina caá. 18 Epafroditojĩh weemdíh ñi wahachah, dedé weemdíh ã jʉdhcan caá. Wã náahat chah ñit wahap tabe. Dioíh mʉʉ́boó chej jʉmnidih ĩ cáo wʉ̃hatjidih Dios ã weñat pah, weemdíh ñi wʉ̃hatjidihbʉt ã tʉ́i wẽina caá.* 19 Yeéb Jesucristoíhwã ñi jʉmʉchah, dedé ñi náahatdih jwĩ íip yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Caán nihatdih bíbohni jʉmna, yeebdíh ã jéih tʉ́i teo wáacna caá. 20 Yeó jáap jʉmat pah jwĩ íip Diosdih jwĩ weñat dée caá. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

21 Nihat caánboó jʉmnit Jesucristoíhwã ĩ tʉ́yʉ naáh. Wãjeéh jʉmnit jwĩ déewã panihnitbʉt yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. 22 Nihat ninjĩh moón Jesúíhwãbʉt, Roma tʉ́tchidih moón ĩ maáh ã pebh moon yʉ́h bʉca, bʉ́dí ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

23 Jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, bʉ́dí ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:1 Hch 16.12

* 1:6 Sal 138.8

* 1:13 Hch 28.30

* 1:21 Gá 2.20; Col 3.4

* 1:30 Hch 16.19-40

* 2:6 Jn 1.1-3; Col 1.15

* 2:8 Mt 26.39; Jn 10.18; He 5.8

* 2:9 He 2.9; 12.2

* 2:11 Is 45.23

* 2:15 Dt 32.5

* 2:19 Hch 16.1-3

* 3:3 Jer 4.4; Ro 2.28-29; Gá 6.14-15; Col 2.11-13

* 3:5 Ro 11.1

* 3:5 Hch 23.6; 26.5

* 3:6 Hch 8.3; 9.1-2; 22.4; 26.9-11

* 3:10 Ro 6.11-13; 8.29; 2Co 3.18; Gá 4.19

* 3:17 1Co 4.16; 11.1

* 4:4 1Ts 5.16

* 4:5 Sal 119.151

* 4:6 Col 4.2-7; 1Ts 5.17-18

* 4:16 Hch 17.1

* 4:16 2Co 11.9

* 4:18 Ex 29.18

Colosenses

1

2

3

4

COLOSENSES

1

Pablo queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1-2 Weém, Pablo, jwĩ ʉ́ʉd panihni Timoteojĩh yeebdíh tʉ́yat tʉ́ʉtna, biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, nin nʉ́odih wã wahna caá. Jesúíh tʉ́ini doonádih naóhni pínah niijná, Dios weemdíh ã ñíwip jĩ. Yeéb Colosas tʉ́tchidih moón Jesúsdih cádahcannitdih wã daác wahna caá. Jwĩ íip Dios yeebdíh oinit, ã teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Pablo Jesúíhwãdih ã ʉʉ́bát

3-4 Yeéb Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, bita ã́ihwãdihbʉt ñi tʉ́i oina caá. Caán doonádih joiná, wẽinit, Dios, jwĩ Maáh Jesucristo íipdih yeebdíh ʉʉ́bhna, “Queétdih ma teo wáacat tʉ́ina caá, Paá”, jwĩpĩ́ niijná caá. 5 Yoobópdih jʉmni naáwát Jesúíh tʉ́ini doonádih jwíih joinít, páantjeh jeáboó ãjeéh yeebdíh ã jʉmat tʉ́ʉtat pínahdih ñit joyóp taga. Páant ã chãjat pínahdih tʉ́i pã́ina, Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, bita ã́ihwãdihbʉt ñi tʉ́i oina caá. 6 Caán tʉ́ini doonádih yeéb Colosasdih moón ñi jwíih joí láa, “Dios jwiítdih bʉ́dí oinit, ã tʉ́i teo wáacna caá. Páant ã teo wáacat pínah dooná yoobópdih tigaá”, ñit niíj jéihyep taga. Pánih jéihnit, tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmná caá ñi chãjap. Biíc yoobó chah dawá tʉ́tchinadih moonbʉ́t caán tʉ́ini doonádih joinít, tʉ́ʉt nʉʉm béjna caá ĩ chãjap. 7 Épafras yeebdíh caán tʉ́ini doonádih ãt jwíih bohénap wʉt jĩ.* Caán bʉ́dí jwĩ oini, weem páh Cristoíh doonádih naóh cádahcanni ã jʉmna caá. Pánih bohénit, yeebdíh ãt tʉ́i teo wáacap taga, ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 8 Pánihna, jwĩ pebhna jʉinít, ñi tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmátdih Épafras jwiítdih ã niíj naáwáp be. “Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Diosdih, nihat Jesúíhwãdihbʉt queét ĩ tʉ́i oina caá”, ã niijíp be.

9 Páant ñi tʉ́i chãjat doonádih joinít, yeó jáap jʉmat pah yeebdíh jwĩpĩ́ ʉʉ́bh cádahcan caá. “Ded pah yoobópdih bohéát, yoobópdih nihcannidihbʉt Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh queétdih ma tʉ́i jéihyanaá, ded pah queétdih ma náah yacatdih ĩ jéihyat pínah niijná”, jwĩpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá. 10 Dios yeebdíh ã teo wáacat pínahdih jwĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá, ã́ihwã jʉmna, jwĩ Maáhdih chah jéihnit, ã náahat pah ñi tʉ́i chãjat pínah niijná. 11 Nin pahbʉt yeebdíh jwĩpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, bʉ́dí ma wẽpatjĩh queétdih ma teo wáacá, bita queétdih yeejép ĩ chãjachah yʉhna, oi cádahcan, biíc yoobó wẽinit, ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 12 Meém queétdih míihwã pínah mat chãjap taga. Pánih chãjna, ma pebh yeh iiguípna ĩ jʉibínachah, nihat míihwã ĩ bíbohat pínahdih queétdihbʉt ma wʉ̃hbipna caá. Pánihna, nihat ma teo wáacatdih jéihnit, meemdíh ‘Bʉ́dí tʉ́ina caá, Paá’, ĩ niijí naáh”, jwĩpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá.

Ded pah jwiítdih Jesús ã teo wáacat

13-14 Diosjeh jwiít iiguípna bejnit déejidih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Jã́tih nemépwã ĩ maáh jwiítdih ã wʉtʉchah, dʉpʉ́át panihipboó jʉmnit, yéejatdih jwĩ jéih cádahcap jĩ. Obohjeéhtih, yéejnit jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Diosboó ã wʉ̃ʉ́h, ã oinidih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, jwĩ yéejatdih ã yohat pínah niijná. Pánih chãjna, jwiítdih dʉpʉ́át panihipmant ʉb bacanit, ã wʉ̃ʉ́h, ã oini ã maáh jʉmʉpna ãt waadát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*

15 Cristo ã íip Diosdih biíc yoobó ã jʉmna caá. Pánihna, nin baácdih ĩ chãjat pínah jã́tih jʉmna, nihat ĩ chãjatjidih maáh ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, jwiít cã́acwã Diosdih jwĩ jéih encah yʉhna, ã wʉ̃ʉ́hboó ã íip ded pah ã jʉmatdih jwiítdih ã jéihyana caá. 16 Dios ã wʉtʉchah, Cristo nihat bʉʉ jʉmni pínahdih ãt jígohanap wʉt jĩ. Jeáboó jʉmnitdih, nin baácboó jʉmnitdih, jwĩ ennidih, jwĩ enca naáhdihbʉt ãt chãjap wʉt jĩ. Nihat ángelwãdih, nin baácdih moón, nihat ĩ maátadihbʉt ãt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, Cristo ã wʉ̃t chah yáaat pínah niijná, nihatdih ãt chãjat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.* 17 Cristojeh, nihatdih ĩ chãjat pínah jã́tih jʉmna, waóhni ã jʉmna caá. Ã wẽpatjĩh nihatdih páantjeh ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá.* 18 Nihat jwiít ã́ihwã ã́ih bácah panihni jwĩ jʉmʉchah, caánboó jwĩ́ih wao dáh panihni ã jʉmna caá. Caán wʉnni, jwíih waóh boo pʉd jʉ̃óhni, nihatdih maáh yoobát ã jʉmna caá.* 19 Cristo jwĩ íip biícdih biíc bácah panihni jʉmna, nihat Dios ã wẽpat Cristodihbʉt ã jʉmna caá. Páant ã jʉmatdih jwĩ íip ãt náah yacap wʉt jĩ. 20 Nihat cã́acwã jwĩ íipdih eníhcan, jwĩt yéej chãjap wʉt jĩ. Páant eníhcannit jwĩ jʉmʉchah, jwĩ íip Cristodih cruzboó ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, ã́ih meépjĩh nihat cã́acwã jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih ã jíib chãjat pínah, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínahbʉt niijná. Pánih chãjnit, nihat jeáboó jʉmnit, nihat nin baácboó jʉmnitdihbʉt caán biícdih ãt tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.*

Cristo jwiítdih ã tʉ́i ʉbʉchah, ded pah jwĩ jʉmat

21 Yeebbʉ́t biíc yoobó Diosdih eníhcannit, yéejnit jʉmna, caán biícdih ñit jéih jʉmcap jĩ. 22 Obohjeéhtih, caandíh ñi eníhcatdih cádahat tʉ́ʉtnit, bʉʉ ãjeéh biícdih Dios ãt jwʉ́ʉb jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Cristo ã wʉn wʉ̃hatjĩh páant ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjna, ã pebhboó yeebdíh jʉmat tʉ́ʉtnit, “Queét yéejat wihcah, peéh chãjat queétdih ã wihcannit”, ã niijbípna caá. 23 Jesúíh doonádih tʉ́i jenah joinít, behnit panihnit jʉmna, “Ã niijátji pah, ã pebhboó wã jʉibínachah, Dios weemdíh tʉ́inidih ã wʉ̃hbipna caá”, ñi niíj jenah joí cádahcah, páant yeebdíh ã wʉ̃hbipna caá. Caán tʉ́ini doonádih nihat tʉ́tchinadih moón ĩt joyóp wʉt yʉh jĩ. Weém Pablobʉt caán doonádihjeh tigaá wãpĩ́ naáwáp.

Jesúíhwãdih Pablo ã teo wáacat

24 Jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, Cristo bʉ́dí ãt yéej chʉ̃ʉ́ʉ́p wʉt jĩ. Biíc yoobó weembʉ́t yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, wã yéej chʉ̃ʉ́hna yʉhna, bʉ́dí wã wẽina caá. Jwiít nihat Cristodih teo wʉ̃hnit jʉmna, biíc yoobó jwĩ yéej chʉ̃ʉ́hbipna caá. Cristoíh tʉ́ini doonádih bohéát tʉ́ʉt niijná, yeejép ã yapat pínah weemdíh páantjeh ã jʉdh jwʉhna caá. Pánihna, yeéb ã́ihwã, ã́ih bácah panihni ñi jʉmʉchah, yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, weemdíh yeejép ã yapachah yʉhna, bʉ́dí wã wẽina caá. 25 Jesúíhwãdih teo wʉ̃hni wã jʉmat pínah niijná, Dios weemdíh ã ñíwip jĩ. Páant ã ñíwatdih jéihna, nihat yeéb wã déewã nihcannitdih wã tʉ́i naóh bohé jibna caá. Yeebbʉ́t bʉʉdcánnit ñi jʉmat pínah doonádih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná, Dios weemdíh páant ã naóh jibat tʉ́ʉtʉp jĩ.* 26 Caán doonádih jon jã́tih Dios cã́acwãdih ãt naáwát tʉ́ʉt jwʉhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ ã́ihwãdih ãt tʉ́i naóh beedáát tʉ́ʉtʉp be, bʉca. 27 Caán doonádih ĩ jéih jwʉhcah yʉhna, “Judíowã nihcannitdihbʉt bʉ́dí wã tʉ́i chãjbipna caá”, niíj jenah joinít, bʉʉ ã́ih cã́acwãdih caandíh ãt jéihya naáwáp taga. Nin pah caá ã jéihya naáwát: Cristo yeéb ã́ihwãjeéh ã jʉmʉchah, jeáboó chah tʉ́yʉpna ñi jʉibíbipna caá. Caán doonádih jéihnit, yeéb wã déewã nihcannitbʉt ñi tʉ́i wẽi pã́ina caá.

28 Caán Cristoíh doonádihjeh tigaá nihatdih jwĩ bohénap. Pánih bohéna, “Yeó jáap jʉmat pah Cristodih tʉ́i péenit, caandíh ñi cádahca bojoó”, queétdih jwĩpĩ́ niíj naóhna caá. Dios pebhna jʉibínit, “Nit ma wʉ̃ʉ́hdih jepahnit, caandíh tʉ́i péenitji caá”, Diosdih jwĩ niíj naáwát tʉ́ʉt niijná, ã jéihyaatjĩh queétdih jwĩ tʉ́i bohéna caá. 29 Pánihna, chʉʉná yʉhna, Dios weemdíh bʉ́dí ã teo wáacatjĩh wãpĩ́ teo cádahcan caá.

2

1 Yeéb Colosas tʉ́tchidih moón, Laodicea tʉ́tchidih moóníh pínahdihbʉt bʉ́dí wã teona caá. Nihat bita weemdíh jéih jwʉhcannitíh pínahdihbʉt bʉ́dí wã teona caá. Páant wã tewatdih ñi jéihyatdih yeebdíh wã náah yacna caá.* 2 Nin panihat pínahdih wã teona caá: Wẽinit, míic oinit, tʉ́i biícdih ñi jʉmat pínah, “Dios jwiítdih bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá”, ñi niíj jéihyat pínahdih wã náah yacna caá. Dios jon jã́tih ã jéihya jwʉhca naáhjidih ñi tʉ́i jéihyat pínahdihbʉt wã náah yacna caá. Caán ã jéihya jwʉh canaáhji nin pah caá: Yeéb judíowã nihcannitbʉt Cristodih jepahnit, Diosjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá. 3 Caán Cristo nihatdih ã jéih beedána caá. Pánih jéihni ã jʉmʉchah, ã teo wáacatjĩhjeh tʉ́i jenah joinít yeéb ñi jʉmbipna caá. 4 Pánih tʉ́i jenah joinít jʉmna, bita yeebdíh tʉ́i naóhnit pah ĩ niíj yeenachah yʉhna, queétdih ñi joyáh bojbipna caá. 5 Weém ñijeéh wihcan yʉhna, ñijeéh jʉmni pah wã jenah joiná caá. Pánihna, Cristodih tʉ́i péenit, tʉ́i biícdih ñi jʉmat doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽina caá.

Jwiít Cristoíhwãdih ã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtat

6-7 Épafras Cristoíh tʉ́ini doonádih yeebdíh ã jwíih bohénachah, tʉ́i jepahnit, “Wã Maáh ma jʉmʉʉ́”, Cristodih ñit niíj naáwáp wʉt jĩ. Ñi jwíih jepahatji biíc yoobó páantjeh yeó jáap jʉmat pah caandíh ñi tʉ́i péenaá. Pánih péenit, yeó jáap jʉmat pah caandíh chah jenah joiná, caandíh wẽinit, “Bʉ́dí ma teo wáacat tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niijnít ñi jʉmʉʉ́.

8 ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Cã́acwã ĩ yee bohéátdih ñi joyáh bojoó. Queét jon jã́tih moón ĩ jenah joyátdihjeh ĩ bohéna caá. Páant ĩ bohéát dedé pínah nihcan caá. Diosdih jéihcannitboó ĩ wʉtatdihjeh ĩ bohéna caá. Cristoíhboodíh ĩ bohécan caá.*

9 Nin pah Cristoíh dooná ã jʉmna caá: Caán jwĩ íip biíc yoobó jʉmni, Diosjeh tigaá ã jʉmʉp. Páant ã jʉmʉchah yʉhna, nin baácboó jwĩ nihat pah ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Cã́ac yoobát ã jʉmʉchah yʉhna, ã íip ã wẽpat, ã oyat, ã tʉ́yatbʉt caandíh ã jʉmna caá. 10 Yeéb Cristoíhwã jʉmna, Dios ã wẽpat, ã oyat, ã tʉ́yatbʉt yeebdíhbʉt ã jʉmna caá. Pánihna, ñíih caolihdih dedé ã jʉdhcan caá. Caán Cristo nihat maátadih chah maáh ã jʉmna caá. 11 Wã déewã Dios ã wʉtatjidih jepahat tʉ́ʉt niijná, quehli nah yapat chóodih ĩpĩ́ bóod yohna caá. Obohjeéhtih, yeébboó páant ñi chãjcah yʉhna, Cristoíhwã jʉmna, bóod yohnit panihnit tigaá ñi jʉmʉp. Ĩ bóod yohat pah ñi yéej chãjíhat jenah joyátdih Cristoboó yeebdíh ãt yohop taga. 12 Caandíh ñi jepahachah, daabánit ñit jʉmʉp taga. Pánih daabánit, jwʉ́ʉb pah jʉ̃óhna, Jesúsdih ĩ yohat, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pah ã jʉmna caá. Páant ã chãjat dée pah chãjnit, ãjeéh biícdih ñi jʉmna caá. Pánihna, “Dios ã wẽpatjĩh Cristodih ã booanachah, weemdíhbʉt ã wẽpatjĩh tʉ́iniboodíh ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá”, ñit niíj jenah joyóp taga.*

13 Yeéb jã́tih wʉnnit panihnit jʉmna, ñi yéejat jíib iiguípna bejnit pínah ñit jʉm jwʉhʉp taga. Obohjeéhtih, bʉʉ Cristo ã wʉn wʉ̃hatjĩh jwĩ íip yeebdíh ãjeéh jʉmnit pínah ãt chãjap taga. Jwiít nihat jwĩ yéejatdih ãt yohop taga.* 14 Moisés ã wʉtatjidih jwĩ jepahcah, jwiítdih peéh chãjat ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Cristo cruzboó ñʉhnit, jwiítdih ã wʉn wʉ̃hatjĩh caán wʉtatjidih jwĩ jepahcat jíib bʉʉdáátdih Dios ãt yohop wʉt jĩ.* 15 Cristo pánih wʉnna, nemépwã ĩ naóh yacat wẽpatdih dʉ́ʉc wáinit, ãt yohop wʉt jĩ. Pánih yohnit, nemépwã ĩ maáh biícdih Dios ã yap yohochah, oboh jʉmnit ĩ jʉmna caá. Cristo cruzboó ã wʉnatjĩh queétdih ã yap yohatdih nihatdih jéihyana, Dios queétdih ãt tíicanap wʉt jĩ.

Cristoíhwã jʉmna, jwĩ nʉowã ĩ wʉtatjidih jwĩ jepahcat

16 Ñi jeémátdih, ñi babhbatdihbʉt enna, jópchi jʉmat pah, widh jʉmat pah, semana jʉmat pah, “Bʉʉ Diosdih chah jwĩ weñat pínah yeó jáapna caá”, niíj jenah joicán, ñi míic wáaccah enna, “Queétdih peéh chãjat caá náahap”, bita yeebdíh ĩta niíj en tagaá. Páant ĩ niijíchah joiná yʉhna, páantjeh queétdih ñi joyáh bojoó.* 17 Dios jon jã́tih moondíh páant ĩ chãjat pínahdih ãt wʉtjip taga, tʉ́ttimah ded pah Cristo ã wʉn wʉ̃hat pínahdih jwiítdih jéihyaat tʉ́ʉt niijná. Obohjeéhtih, bʉʉ láa Cristo jwiítdih wʉn wʉ̃hnit, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wátdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. 18 Bitaboó nin pah ĩpĩ́ chãjna caá: “Weém oboh jʉmni Diosdih wã jéih ʉʉ́bhcan caá”, niíj jenah joinít, ángelwãdih ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá, ĩ ʉʉ́bátdih queét Diosdih ĩ jwʉ́ʉb naóh yapaat pínah niijná. Bitabʉt “Oo jʉ́mat pah jígohatdih wã enep be. Pánih ennit, weém chah jéihni caá”, ĩpĩ́ niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jenah joyát dedé pínah nihcan caá. Pánih jʉmnit, “Ded pah jwĩ chãjat biíc yoobó, yeéb ñi chãjcat jíib, yeebdíh Dios ã peéh chãja naáh”, yeebdíh ĩ niijíchah yʉhna, queétdih ñi joyáh bojoó. 19 Páant niijnítboó Cristo ã wʉtat pah chãjcan, ãjeéh ĩ jʉmcan caá. Obohjeéhtih, jwiítboó ã́ihwã ãjeéh jʉmnit, ã́ih bácah panihni jwĩ jʉmna caá. Caánboó wao dáh panihni jʉmna, jwiítdih ã wʉtna caá. Caandíh jwĩ jepahachah, Diosboó jwiítdih ãpĩ́ teo wáacna caá, caandíh chah jwĩ jéihyat pínah niijná.*

20 Cristo yeebdíh ãt wʉn wʉ̃hʉp taga, yéej chãj cádahnit, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Pánih tʉ́ʉt nʉʉmná, Diosdih jepahcannitboó ĩ wʉtʉchah, ñi joyáh bojoó.* 21 Queét ĩ jenah joyátjĩh nin pah yeebdíh ĩpĩ́ niíj wʉtna caá: “Caán jeémátdih babhbatdihbʉt jeémpcan, babhcan, ñi teoca bojoó”, ĩpĩ́ niíj wʉtna caá. 22 Obohjeéhtih dedédih jwĩ jeéméchah, waícanjeh ãpĩ́ bʉʉdná caá. Pánihna, bʉʉdní pínahdih cã́acwã ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ wʉtʉchah, Dios ã wʉtat pah nihcan, ĩ wʉtat dedé pínah nihcan caá. 23 Nin pahbʉt yeebdíh ĩ niíj wʉtna caá: “ ‘Weém oboh jʉmni caá’, ñi niíj jenah joyoó”, ĩ niijná caá. Ĩ́ih bácahdih yeejép chãjnit, yeebdíhbʉt biíc yoobó ĩ chãjat tʉ́ʉtna yʉh caá. Páant ĩ wʉtʉchah, jéih beedánit ĩ jenah joyát pah ĩ chãjat tʉ́ʉtna yʉh caá. Obohjeéhtih, ĩ wʉtat ã tʉ́ican caá. Páant cã́acwãjeh ĩ wʉtat dée nihna, jwĩ yéej chãjatdih jwĩ cádahíhichah yʉhna, jwiítdih ã teo wáaccan caá.

3

1 Cristo waóh boo pʉd jʉ̃óhni ã jʉmʉchah, yeéb ã́ihwãbʉt ãjeéh boo pʉd jʉ̃óhnit panihnit jʉmna, ã weñat pínahdih ñi tʉ́i jenah joyoó. Caán jeáboó jwĩ íip jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, nihatdih wʉtni caá.* 2-3 Cristoíhwã jʉmna, ñi yéej chãjatdih ñi cádahachah, Diosboó yeebdíh ã wapna caá, páantjeh ãjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Jeáboó jwĩ jʉibínachah, Dios ã wʉ̃hni pínahdih tʉ́i jenah joinít, nin baácdih bóo yeejépdih ñi bidca bojoó.* 4 Pánihna, Cristo páantjeh jʉmat tʉ́ʉtni, jeámant ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat caandíh ĩ wẽi naáwáchah, yeéb ãjeéh jʉmnitdihbʉt ĩ wẽi naóhbipna caá.*

Yeéb Cristoíhwã ded pah ñi jʉmat

5 Cristoíhwã jʉmna, jã́tih ñi yéej chãjatjidih ñi cádahaá: Ñi weha mána nihcannitjĩh ñi yéej chãj cádahaá. Nihat ñi yéej chãjíhat jenah joyátdihbʉt ñi cádahaá. Bií déedih ñi en ñinahca bojoó. Bií déedih bʉ́dí bidna, Diosboodíh ñi jenah joicán caá. 6 Bita pánih yéej chãjna, caandíh ĩ yap yohochah ennit, queétdih íijna, Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.* 7 Pánih yéej chãjnit ñit jʉm jwʉhji tagaá. 8 Obohjeéhtih, bʉʉ caán yéej chãjatdih ñi cádahaá. Nin pah ñi chãjatdihbʉt ñi cádahaá: Ñi íij jenah joyátdih, tʉbit íijnit, ñi táoh jʉ̃ihñatdih, bitadih yeejép ñi jenah joyátdih, bitadih yeejép dooná ñi naáwátdih, yeejép ñi wéheatdih, nihat páant ñi chãjatdih ñi cádahaá. 9-10 Pánihna, yeébboó Jesúíhwã jʉmna, yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít ñit jʉmʉp be.* Dios yeebdíh páant ãt tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtʉp taga, caandíh chah ñi tʉ́i jéihyat pínah, caán ã jʉmat pah ñi jʉmat pínahbʉt niijná.* Pánihnit jʉmna, ñi míic yeeca bojoó.* 11 Cristo nihat ã́ihwãjeéh ã jʉmʉchah, Dios jwiít nihatdih biíc yoobó ã enna caá. Pánihna, judíowã, judíowã nihcannitbʉt, bóodnit, bóodcannitbʉt, jwĩ́ih wéheatdih wéhenit, wéhecannitbʉt, bohénit, bohécannitbʉt, teo wʉ̃hnit, maáta déebʉt jwĩ jʉmʉchah, dedé pínah nihcan caá. Jwiít nihat mácah jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Jesucristo nihat ã́ihwãjeéh biíc yoobó ã jʉmna caá. Caán oboh jʉmni nihcah, caandíhjeh chah jenah joyát caá jwiít nihatdih náahap.

12 Pánihna, Dioíhwã, ã ñíonit, ã oinit jʉmna, nin pah ñi chãjaá: Bitadih ñi jĩ́gah en teo wáacá. “Chah jéihni wã jʉmna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Bitadih jʉ̃ihcan, ded pah ĩ chãjachah yʉhna, íijcan, tʉ́inijeh ñi chãjaá. 13 Ñijeéh jʉmnit ñi náahat pah ĩ chãjcah yʉhna, íijcanjeh, páantjeh ñi jʉmah bojoó. Ñijeéh jʉmnit yeebdíh ĩ tʉ́i chãjcah enna, míic íijnit, waícanjeh ñi míic yoobánaá. Jwĩ Maáh ñi yéej chãjatdih ãt yohop taga. Páant ã yohat pah yeebbʉ́t ñi íijatdih ñi míic ámohoó.* 14 Páant wã wʉtat chah yeebdíh nin pah wã wʉtna caá: Bitadih ñi míic oyoó. Pánih míic oina, nihat biíh wã wʉtatdihbʉt ñi jepahbipna caá. Pánih míic oina, biíc weh pah ñi jʉmbipna caá. 15 Biíc bácah panihni jʉmna, míic jʉ̃ihcanjeh, bita Jesúíhwã biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat pínahdih Dios jwiítdih ã náah yacna caá. Páant ã náah yacat pah, yeéb biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Pánihna, ded pah ñi chãjat pínahdih jenah joinít, “Nin pah chãjna, ¿bita Jesúíhwã biícdih páantjeh wã tʉ́i jʉmmi niít?” niíj jenah joyát caá náahap. Pánih tʉ́i biícdih jʉmnit, “Ma teo wáacat tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ñi niijí.

16 Cristoíh tʉ́ini doonádih ñi tʉ́i náhninaá. Bʉ́dí ã teo wáacatjĩh ã naáwátdih ñi tʉ́i míic bohénaá. Pánihna, míic teo wáacat tʉ́ʉt niijná, “¡Ma tʉ́i jenah joyó chaáh! Páant ma chãjachah, meemjéh ma míic yéejabipna caá”, ñi niíj naáwá. Jwĩ Maáhdih chah jéihyat tʉ́ʉt niijná, Salmosjĩh, wẽi ewatnajĩh, Tʉ́ini Espíritu ã wʉ̃hni ewatnajĩhbʉt biícdih ñi eweé. Caandíh bʉ́dí wẽinit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ñi niíj wẽi eweé. 17 Jwĩ Maáh Jesúsdih ñi weñaat tʉ́ʉt niijná, ded pah chãjna, ded pah naóhna, tʉ́inijeh chãjnit ñi jʉmʉʉ́. Cristo ã teo wáacatjĩh jwĩ íip Diosdih ʉʉ́bhnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, caandíh ñi niijí.*

Ded pah Jesúíhwã biícwã ĩ jʉmat

18 Yeéb áa jʉmnit yaádh, ñi weha mánadih ñi tʉ́i jepahaá. Páant tigaá chãjat náahap jwĩ Maáh Cristoíhwã yaádhdih.* 19 Yeéb áa jʉmnit neonáboó ñi weha mána yaádhdih ñi tʉ́i oyoó. Pánih oinit, jʉ̃ihcanjeh, tʉ́i waóhnit, queétdih tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́.*

20 Yeéb ĩ wehbʉt ñi mánadih yap yohcannit míicjeh ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmʉchah ennit, jwĩ maáh yeebdíh ã wẽibipna caá.* 21 Yeéb ĩ mánabʉt ñi wehdih páantjeh ñi jʉ̃ihca bojoó. Pánih jʉ̃ihnit, íijanit, queétdih bʉ́dí ñita jĩ́gaha tagaá. “Ĩ enechah, weémboó wã tʉ́i chãjcan nacaá”, ĩta niíj jenah joi tágaá.*

22 Yeéb teo wʉ̃hnit ñi maátadih ñi tʉ́i jepahaá. “Caán ã enechahjeh, wã tʉ́i teobipna caá, weemdíh ã wẽi enat pínah niijná”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Obohjeéhtih, jwĩ Maáh Jesúsdih weñaíhna, ñi maátadih yeecanjeh, ñi tʉ́i jepahaá. 23 Yoobópdih yeéb Cristoíhwã jʉmna, caandíh tʉ́i jepahnit ñi jʉmʉʉ́. Nin baácdih moón ñi maátadih jepahna, Cristodihbʉt jepahnit ñi jʉmʉʉ́. Ded pah ñi maáta ĩ wʉtat pah yabhcanjeh, ñi tʉ́i teweé. 24 Páant ñi jepahat jíib Cristoboó yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. “Wã pebhboó ñi jʉyʉ́chah, yeebdíh tʉ́inidih wã wʉ̃hbipna caá”, jwĩ Maáh ã niijátji pah ã wʉ̃hbipna caá. Caandíh yeéb ñi tʉ́i jéihna caá. Jwĩ Maáh Cristodih yeéb teo wʉ̃hnit ñi jʉmna caá. 25 Obohjeéhtih, det tʉ́i chãjcannitdih biíc jʉdhdat wihcan, jwĩ Maáh ã peéh chãjbipna caá.*

4

1 Yeéb maátaboó, ñi pebh moondíh ñi tʉ́i wáyaá. Yeebdíhbʉt Dios ñi Maáh ded pah ñi chãjachah, ãpĩ́ enna caá. Páant ã enatdih tʉ́i náhninit, ã náah yacat pah yoobópdih ñi pebh moondíh ñi tʉ́i chãjaá.*

Nihat queét Jesúíhwã ded pah ĩ jʉmat

2 Tʉ́i jenah joinít, yeó jáap jʉmat pah Diosdih ñi tʉ́i ʉʉ́bʉ́. Pánih ʉʉ́bhnit, ã jepahat pínahdih jéihnit, “Weemdíh mapĩ́ tʉ́i chãjna caá, Paá”, caandíh ñi niijí. 3-4 Jwiítdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. Cristoíh tʉ́ini dooná, cã́acwã ĩ jéih jwʉhca naáhdih bohéna, queétdih jwĩ tʉ́i jéihyaat pínah niijná, jwĩ íipdih bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́. Páant wã bohéát jíib bʉʉ nemat mʉʉ́boó wã jʉmna caá. Pánihna, det weemdíh enedih jʉinítdih Dios naáwátdih wã tʉ́i naáwát pínah niijná, ñi ʉʉ́bát pínahdih wã náahna caá. Páant naáwát tigaá Cristo weemdíh ã wʉtʉp.*

5 Jesúsdih jepahcannitjeéh jʉmna, ã́ih tʉ́ini doonádih queétdih ñi naáwáchah, ĩ joyát pínah niijná, yéej chãjcanjeh, Dios ã náahat pah ñi chãjaá.* 6 Bitadih míic wéhena, tʉ́inijeh ñi naáwá. Páant ñi naáwáchah, tʉ́i wẽi joinít, jéihíhna, yeebdíh ĩ ʉʉ́bh joibípna caá. Páant ĩ ʉʉ́bh joyóchah, queétdih ñi tʉ́i jéih jepahbipna caá.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

7 Jwĩ ʉ́ʉd panihni, jwĩ oini Tíquico, Cristoíh tʉ́ini doonádih bohéna, jwiít biícdih teo cádahcanni ã jʉmna caá. Nin wã daácnidih ʉb bejna, ñi pebhna jʉibínit, nihat wĩ́ih doonádih yeebdíh ã naóhbipna caá.* 8 Ded pah wã jʉmatdih yeebdíh naóhnit, ñi jĩ́gahatdih ã yayáát pínah niijná, ñi pebhna caandíh wã wahna caá.* 9 Tíquicodih pej jʉm bejni pínah wã oini, wã ʉ́ʉd panihni Onésimodihbʉt wã wahna caá. Caán ñíih tʉ́tchidih bóo, Cristodih cádahcanni ã jʉmna caá. Pánihna, queét chénat pah jwiít ninjĩh ded pah jwĩ yapatdih yeebdíh ĩ naóhbipna caá.*

10 Aristarco, nemat mʉʉ́boó wãjeéh jʉmni, yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Bernabé baih Marcosbʉt ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Ã́ih doonádih jã́tih wãát wahap jĩ. Pánihna, ñi pebhna ã jʉibínachah, caandíh ñi tʉ́i wẽi jwãáá.* 11 Jesús “Justo”, ĩ niijníbʉt yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Nit biíc peihcannitjeh caá wã déewã yoobát pohba weém biícdih Dios naáwátdih ĩ bohéna caá, Cristodih cã́acwã ĩ jepahat pínah niijná. Queét weemdíh tʉ́i teo wáacnit ĩ jʉmna caá. 12 Épafras, ñijeéh jʉmniji, yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Caán Cristodih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Pánih jʉmnit, Diosdih ʉʉ́bhna, yeebdíh bʉ́dí ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá, “Ded pah ã niijátji pah Dios weemdíh ã tʉ́i chãjbipna caá”, niíj jéihna, Diosdih tʉ́i péenit, ã náahat pah ñi chãjat pínah niijná.* 13 Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Caán yeebdíh ãpĩ́ ʉʉ́bh cádahcan caá. Laodicea tʉ́tchidih moondíh, Hierápolis tʉ́tchidih moondíhbʉt bʉ́dí ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. 14 Jwĩ oini Lucas, cohni cã́acbʉt yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Demas yʉh bʉca ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.*

15 Jwĩ déewã Laodicea tʉ́tchidih moón bʉ́dí ĩ tʉ́yʉ naáh. Ninfabʉt mi tʉ́yʉ naáh. Jesúíhwã miíh mʉʉ́boó míic wáacnitbʉt ĩ tʉ́yʉ naáh.

16 Nin wã wahni nʉ́odih ñi míic bohé péanit, Laodicea tʉ́tchidih moondíhbʉt ñi wahaá, queétbʉt ĩ míic bohéát pínah niijná. Queétdih wã wahni nʉ́odihbʉt, yeebbʉ́t ñi míic bohénaá.* 17 Arquipodih nin pah ñi niíj naáwá: “Jwĩ Maáh Jesús meemdíh ã wʉtatji pah ma péanaá”, ñi niijí.*

18 Weém Pablo, wĩ́ih téihyajĩhjeh nin tʉ́yat tʉ́ʉtatdih wã daácna caá. Yeebdíh bʉ́dí wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Nemat mʉʉ́boó wã jʉmatdih náhninit, weemdíh bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́. Dios yeebdíh oinit, bʉ́dí ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:7 Col 4.12; Flm 23

* 1:13-14 Ef 1.7; 6.12

* 1:16 Ef 6.12

* 1:17 Jn 1.1-3,18; He 1.2-3

* 1:18 Hch 26.23; Ef 1.22-23; 4.15; Ap 1.5

* 1:20 Ef 2.16

* 1:25 Ef 3.2

* 2:1 Ap 3.14-22

* 2:8 Gá 4.3,9

* 2:12 Ro 6.4

* 2:13 Ef 2.1-5

* 2:14 Ef 2.15

* 2:16 Ro 14.1-6

* 2:19 Ef 1.22; 4.15-16

* 2:20 Ro 6.6-11; Gá 2.19-20; 4.3,9

* 3:1 Sal 110.1; Mt 22.44; He 1.3

* 3:2-3 Ro 6.4-11; Col 2.12

* 3:4 Gá 2.20; Fil 1.21

* 3:6 Ef 2.3

* 3:9-10 Ef 4.22

* 3:9-10 Gn 1.26; Ef 2.10

* 3:9-10 Ef 4.24

* 3:13 Ef 4.2,32

* 3:17 Ef 5.19-20

* 3:18 Ef 5.22; 1P 3.1

* 3:19 Ef 5.25; 1P 3.7

* 3:20 Ef 6.1

* 3:21 Ef 6.4

* 3:25 Dt 10.17; Ef 6.5-9

* 4:1 Ef 6.9

* 4:3-4 Ef 6.18-20; Fil 4.6

* 4:5 Ef 5.16

* 4:7 Hch 20.4; 2Ti 4.12

* 4:8 Ef 6.21-22

* 4:9 Flm 10-12

* 4:10 Hch 12.12,25; 13.13; 15.37-39; 19.29; 27.2; Flm 24

* 4:12 Col 1.7; Flm 23

* 4:14 2Ti 4.10,11; Flm 24

* 4:16 Ap 3.14-22

* 4:17 Flm 2

1 Tesalonicenses

1

2

3

4

5

1 TESALONICENSES

1

Pablowã queétdih ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém Pablo, yeéb Tesalónica tʉ́tchidih moón jwĩ íip Dioíhwã, jwĩ Maáh Jesucristoíhwãbʉt ñi jʉmʉchah, nin nʉ́odih biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeebdíh wã wahna caá. Weém, Silvano, Timoteojĩh, jwiít biíc peihcannit yeebdíh bʉ́dí jwĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Jwĩ íip Dios yeebdíh oinit, ã teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.*

Tesalónicadih moón ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát

2 Diosdih ʉʉ́bhna, “Míih Tesalónicadih moón ĩ tʉ́ʉt nʉʉmátji ã tʉ́ina caá, Paá”, jwĩpĩ́ niijná caá. 3 Yeebdíh náhninit, Diosdih nin pah jwĩ niíj ʉʉ́bhna caá: “Paá, míih Tesalónicadih moón meemdíh tʉ́i jenah joinít, ma weñat pínahdih ĩpĩ́ chãjna caá. Meemdíh oinit, bitadihbʉt oina, queétdih ĩpĩ́ tʉ́i teo wáacna caá. Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih tʉ́i wẽi pã́init, meemdíh ĩ cádahcan caá”, jwĩ niijná caá. Páant ñi jʉmatdih bʉ́dí wẽinit, Diosdih “Tʉ́ina caá, Paá”, jwĩpĩ́ niijná caá. 4-5 Jwĩ déewã panihnitá, Jesucristoíh tʉ́ini doonádih yeebdíh naóhna, oboh jʉmni naáwát nihcan jĩí. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh yeebdíh jwĩ naáwáp jĩ. Páant jwĩ naáwáchah, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã teo wáacap jĩ, jwĩ naáwátdih joinít, ñi jepahat pínah niijná. Páant ñi jepahachah, Dios yeebdíh oinit, ã́ihwã pínah ã ñíwatdih jwĩ jéihna caá. Ñijeéh jʉmnit, yeebdíh jwĩ tʉ́i teo wáacatjidih yeebbʉ́t ñi jéihna caá.

6 Ñijeéh jʉmna, ded pah jwĩ chãjatjidih ennit, jwĩ Maáh Jesucristo ded pah ã jʉmatji doonádihbʉt jéihnit, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjna caá. Jesúíh tʉ́ini doonádih joííhcan íijna, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ã teo wáacachah, yeébboó wẽinit, Diosdih ñi tʉ́i joyóp jĩ.* 7 Páant ñi jʉmat doonádih joinít, nihat ñíih baác Macedonia baácdih moón, nin baác Acaya baácdih moón Jesúíhwã ñi jʉmat pah mʉntih tʉ́ʉt nʉʉmná caá ĩ chãjap. 8 Pánihna, jwĩ Maáh Jesúíh doonádih jepahnit, ñi tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmátji doonádih joinít, bitabʉt jwĩ Maáhdih ĩt jepahap wʉt jĩ. Ñíih baácdih moón, Acaya baácdih moonjéhbʉt nihcan, nihat baácdih moón Diosdih ñi tʉ́i jepahat doonádih ĩt joyóp wʉt jĩ. Ñi wʉ̃t yáana caá. Jwiítboó ñíih doonádih queétdih jwĩ naóh jwʉhcah, queét jã́tih ĩtát joyóp tabe. 9 Pánihna, ñi tʉ́ʉt nʉʉmát doonádih jwĩ naáwát déedih, yeéb jwiítdih wẽi jwãáhnit, ñi tʉ́i joyátjidih ĩpĩ́ jwãáh naáwáp jĩ. Ñi pãpninadih ʉʉ́bh cádahnit, Dios yoobátdihjeh wẽi ʉʉ́bhnit, ã wʉtatdih ñi tʉ́i jepahatjidihbʉt ĩpĩ́ naáwáp jĩ. 10 Dios wʉ̃ʉ́h jeámant ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih ñi tʉ́i páñatdihbʉt ĩpĩ́ naáwáp jĩ. Caán Jesús wʉnnijidih yʉhna, Dios ãt booanap tajĩ. Caan tígaá Dios yeejép yoobát ã peéh chãjat déedih jwiítdih ã tʉ́i ʉbna caá.

2

Tesalónicadih jʉmna, ded pah Pablo ã jʉmatji

1 Ñijeéh jʉmna, yeebdíh jwĩ bohénachah, tʉ́i wẽi joinít, ñi jepahap jĩ. Páant ñi jepahachah, jwĩ tewat oboh jʉmni nihcatdih ñi jéihna caá. 2 “Pablowã jwiítdih enedih ĩ jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Filipos tʉ́tchiboó ĩ bohénachah, íijnit, caán tʉ́tchidih moón queétdih yeejép ĩ chãjap jĩ”, yeébboó ñi niíj náhnina nacaá. Obohjeéhtih, Filiposdih moón jwiítdih yeejép ĩ chãjachah yʉhna, ʉ́ʉmcanjeh, Jesúíh doonádih yeebdíhbʉt naáwádih jwĩ jʉibínap jĩ. Biquína ñíih tʉ́tchidih moón maáta jwiítdih ĩ naóh cádahat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, Dios ã teo wáacatjĩh Jesúíh doonádih yeebdíh jwĩ tʉ́i naáwáp jĩ.* 3 “Pablowã yoobópdih ĩ naóhcan caá. Yeebdíh pánih bohéna, queétdih ñi weñat pínahdihjeh ĩ bidna caá”, biquína ĩ niíj yeena caá. 4 Obohjeéhtih, Dios jwĩ jenah joyátdih jéihni nin pah ã niíj naáwáp jĩ: “Jesúíh tʉ́ini doonádih ĩ naáwát pínah niijná, Pablowãdih wã wahbipna caá”, ã niijíp jĩ. Pánihna, caandíh naóhna, “Pablowã tʉ́i chãjnit caá”, bita ĩ niíj jenah joyát pínahdih jwĩ bidcan caá. Diosboó “Ĩ tʉ́i chãjna caá”, ã niiját pínahdihjeh bidnit, Jesúíh doonádih jwĩ naáwáp jĩ.* 5 Pánihna, yeebdíh naóhna, tʉ́ini niiját pah niijcán, ñíih bií déedih náahcan, ded pah jwĩ bohéátjidih ñi jéihna caá. Diosbʉt páant jwĩ chãjatjidih ã jéihna caá. 6 “Pablowã chah jéihnit caá”, yeéb, bitabʉt ñi niíj jenah joicát pínah niijná, yeebdíh jwĩ bohénap jĩ. 7 Jesucristoíh tʉ́ini doonádih yeebdíh naáwát tʉ́ʉtna, Dios ã wahnit jʉmna, yeebdíh bʉ́dí jwĩta jéih wʉt tagaá. Obohjeéhtih, pánih wʉtcan, bʉ́dí oinit, chaíhjeh bohéna, yeebdíh jwĩ yójahcap jĩ. Nomanih mi wʉ̃ʉ́hdih tʉ́inijeh mi en dawát pah yeebdíh jwĩ bohénap jĩ. 8 Yeebdíh bʉ́dí oinit, wẽina, nihat yeó jáap jʉmat pah tʉ́ini doonádih jwĩ naáwáp jĩ. Bita jwiítdih ĩ mao yohíhatdih jéihna yʉhna, yeebdíh jwĩ teo wáac cádahcap jĩ. 9 “Jwĩjeéh ĩ jʉm láa, ĩ́ih bácah ã chʉʉnáchah yʉhna, bʉ́dí ĩ tewep jĩ”, ñi niíj náhnina nacaá. “Baáb jéenat pínah jã́tih teo jwíihnit, pʉ́ʉ́ nihat yeó jáap teo tã́ah bejnit, chei tac yoob póhba ĩpĩ́ teo cádahap jĩ. Pánihna, Dioíh tʉ́ini doonádih naóhnit, jwiítdih tac bʉʉgáíhcan, ĩ jeémát pínahdih jíib chãjat tʉ́ʉt niijná, bʉ́dí ĩ tewep jĩ”, ñi niíj jéihna caá.*

10 “Jwĩjeéh jʉmna, Dios ã weñat pínahdihjeh chãjnit, ĩ tʉ́i jʉmʉp jĩ”, ñi niíj jéihna caá. Diosbʉt caandíh ã jéihna caá. Pánihna, bita “Pablowã yeejép ĩ jʉmʉp jĩ”, ĩ jéih niijcán caá. 11-12 “Jwiít nihatdih tʉ́inijeh ĩ bohénachah, jwĩ tʉ́i joyóp jĩ. Biquínadihbʉt jwiítdih ĩ naáwáp jĩ. Ded ã wehdih ã tʉ́i bohéát pah jwiítdih ĩ tʉ́i naáwáp jĩ. Dios ã weñat pínahdih ded pah jwĩ chãjat pínah niijná, bʉ́dí ĩ bohénap jĩ”, ñi niíj jéihna caá. Dios yeebdíh ãt ñíwip wʉt jĩ, ã́ihwã jʉmnit, ãjeéh ã maáh jʉmʉpboó ñi jʉmat pínah niijná. Páant yeebdíh jwĩ bohéátjidihbʉt ñi quíib bʉʉdcán nacaá.

13 Pánihna, yeebdíh jwĩ naáwátdih ñi tʉ́i jepahachah náhninit, bʉ́dí wẽinit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih jwĩpĩ́ niijná caá. Ã naáwátdih yeebdíh jwĩ bohénachah, nin pah ñi niíj jenah joyóp jĩ: “Ĩ jenah joyátjĩhjeh naóhna ĩ chãjcan caá. Dios naáwát yoobát jwiítdih bohéna caá ĩ chãjap”, ñi niíj jenah joyóp jĩ. Pánih jenah joiná, caán naáwátdih joinít, Jesúsdih jepahna, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmná caá ñi chãjap. 14 Judea baácdih moón Dioíhwã ĩ jʉmat pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi jʉmna caá. Dios ã wahni Jesucristodih queét ĩ jepahat jíib, ĩ́ih baácdih moón judíowã, queétdih yeejép ĩ chãjap jĩ. Pánihat pah mʉntih, yeebbʉ́t Jesúsdih ñi jepahat jíib, ñíih baácdih moonjéh yeebdíh yeejép ĩt chãjap taga.* 15 Queét judíowã jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanitjidih yehna niijnít, ĩt mao yohop tajĩ. Tʉ́ttimah, jwĩ Maáh Jesucristodihbʉt ĩt mao yohop tajĩ. Tʉ́ttimah, Dios naáwátdih ñi joicát pínah niijná, jwiítboodíh ñíih tʉ́tchimant ĩ bacanap jĩ. Pánih chãjna, Diosdih bʉ́dí íijanit, nihat cã́acwãdihbʉt ĩ eníhcan caá.* 16 Judíowã nihcannit iiguípna ĩ bejat déedih náahcan, Jesúíh doonádih naáwádih jwĩ bejechah, judíowã jwĩ naáwátdih ĩ jãhíhip yʉh jĩ. Pánihna, Diosdih yehna ĩ niiját jíib, íijnit, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.

Pablo Tesalónicadih moondíh ã jwʉ́ʉb eníhat

17 Yeebdíh wã cádah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wĩ́ih caolih ñijeéh ã páñap be. Maátcanjeh ñijeéh wihcan yʉhna, yeebdíh bʉ́dí jwĩ bidip be. 18 Pánihna, bʉ́dí oina, yeebdíh enedih jwĩ jwʉ́ʉb bejíhip yʉh be. Weemjéh dawá láa yeebdíh bʉ́dí enedih wã bejíhichah yʉhna, Satanás jwĩ jib bejatdih ã jãhap jĩ. 19 Yeebdíh Jesúíh doonádih jwĩ naáwáchah, ñi tʉ́i joyátjidih náhninit, bʉ́dí jwĩ wẽina caá. Jwĩ Maáh Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ñi jepahatjidih jenah joinít, bʉ́dí wẽina, “Jwĩ naóhniji tʉ́ini doonádih ĩ tʉ́i jepahap jĩ”, Jesúsdih jwĩ niíj naóhbipna caá. 20 Pánihna, yeebdíh jwĩ naáwáchah, ñi jepahatji jíib, jwĩ Maáh jwiítdih ã wẽi naáwátdih jéihnit, jwiítbʉt bʉ́dí jwĩ wẽina caá.

3

Timoteodih ã wahat

1-2 Pánihna, yeebdíh bʉ́dí náhni dahwanit, yeebdíh ã enat pínah niijná, Timoteodih ñi pebhna jwĩ wah bojop be. Caán jwĩ ʉ́ʉd panihni, weemdíh pej jʉmni, Cristoíh tʉ́ini doonádih ãpĩ́ naáwáp jĩ. Diosjeh caandíh ã wahachah, weemdíh bʉ́dí ã teo wáacap jĩ. Pánihna, yeebdíh ã bohéát pínah niijná, ñi pebhna caandíh wahniji, Atenas tʉ́tchiboó biícjeh wã páñap jĩ.* 3 Jesúsdih ñi jepahatji jíib bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Diosdih ñi cádahcat pínah niijná, yeebdíh wã bohéát tʉ́ʉtʉp jĩ. “Jesucristodih jwĩ jepahachah, jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmátdih íijnit, ã́ihwã nihcannitboó jwiítdih yeejép ĩ chãjbipna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. 4 Ñijeéh jʉmna, páant jwĩ yapat pínahdih dawá láa yeebdíh jwĩ naáwáp jĩ. Bʉʉ jwĩ naáwátji pah ã yapatdih ñi jéihna caá. 5 Pánihna, ded pah ñi jʉmatdih bʉ́dí jéihíhna, Timoteodih wã wahap jĩ. “Nemépwã ĩ maáh queétdih ã yee naáwáchah, ¿queétboó caandíh yehna ĩ niijná niít? Yehna ĩ niijcáh, nihat conboó jwĩ bohéát bʉ́dí jwĩ tewatji bʉʉdní ã jʉmbipna caá”, wã niíj jenah joyóp jĩ.

6 Bʉʉ Timoteo, ñi pebhboó jʉibíniji, ã jwʉ́ʉb jʉyʉ́p jĩ. Jwʉ́ʉb jʉinít, “Nihat Tesalónica tʉ́tchidih moón meemdíh bʉ́dí ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtʉp be. Queét Dios naáwátdih tʉ́i joiná beé ĩ chãjap be. Tʉ́i joinít, Diosdih bʉ́dí oinit, ĩ míic tʉ́i oina beé. Yeebdíh náhninit, bʉ́dí wẽinit, yeebdíh ĩ bidna beé. Yeéb queétdih bidnit, bʉ́dí enedih ñi bejíhat pah mʉntih, queétbʉt yeebdíh ĩ bidna caá”, weemdíh ã niíj naáwáp jĩ.* 7 Páant ã niíj naáwáchah, yeebdíh jwĩ náhni dahwaat ã yayáh bejep jĩ. Yeéb Dios naáwátdih jepahnit, ñi tʉ́i jʉmat doonádih joinít, bita jwiítdih yeejép ĩ chãjachah yʉhna, bʉ́dí jwĩ wẽina caá. 8 Yeéb jwĩ Maáh Jesúsdih ñi tʉ́i péenachah, jwĩ́ih caolih bʉ́dí ã wẽina caá. 9 Pánihna, “Paá, ma teo wáacatjĩh queét Jesúsdih ĩ tʉ́i péeatdih jéihna, bʉ́dí wã wẽina caá. Páant weemdíh ma weñaat ã tʉ́ina caá”, Diosdih wã niijná caá. 10 Pánih wẽinit, yeó jáap, cheibʉt Diosdih bʉ́dí jwĩ ʉʉ́bhna caá, yeebdíh enat tʉ́ʉtna, jwiítdih ã wahat pínah niijná. Yeéb Jesúíhwã ded pah ñi tʉ́i chãjat pínahdih beh joyát yeebdíh páantjeh ã jʉdhdʉchah, ñi pebhna jwʉ́ʉb bohénadih jwĩ bejíhna caá.

11 Yeebdíh jwʉ́ʉb enedih jwĩ bejat pínah niijná, Satanás ã jãhat panihatdih ĩ yohat pínahdih jwĩ íip Diosdih, jwĩ Maáh Jesucristodihbʉt bʉ́dí jwĩ ʉʉ́bhna caá. 12 Pánih ʉʉ́bhna, jwĩ Maáh yeebdíh ã teo wáacat pínahdih jwĩ ʉʉ́bhna caá, chah míic oinit, nihatdihbʉt ñi oyat pínah niijná. Pánihna, yeebdíh bʉ́dí jwĩ oyat pah mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi oyat pínahdih wã náah yacna caá. 13 “Paá, queétdih ma tʉ́i teo wáacá, ma weñat pínahdihjeh ĩ chãjat pínah niijná”, jwĩ niíj ʉʉ́bhna caá. Páant ã teo wáacachah, jwĩ Maáh Jesucristo nihat ã́ihwãjeéh jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, Jesús jwĩ íip Diosdih nin pah ã niíj naóhbipna caá: “Queét tʉ́init ĩ jʉmʉchah, queétdih dedé peéh chãjat pínah ã wihcan caá”, ã niijbípna caá.

4

Dios ã weñat pínahdih ded pah ĩ chãjat

1 Bʉʉ biíh bohéátdih yeebdíh jwĩ naáwát tʉ́ʉt caá. Ñijeéh jwĩ jʉm láa, Dios ã weñat pínahdih ded pah ñi chãjat pínahdih jwĩ bohénap jĩ. Páant jwĩ bohéátjidih ñit quíib bʉʉdcáp taga. Páant ñi chãjat chah ñi tʉ́i jepahatdih yeebdíh bʉ́dí jwĩ náah yacna caá.

2 Jwĩ Maáh Jesucristo ded pah ã wʉtatjidihjeh yeebdíh jwĩ naóh yapaatdih ñi tʉ́i jéihna caá. 3 Nin pah ñi jʉmat pínahdih Dios ã náah yacna caá: Diosdih jepahcannit ĩ jʉmat pah yeebbʉ́t ñi jʉmca bojoó. Ñi áa nihcannitjĩh yeejép ñi chãjca bojoó. 4 Dios ã enechah, cã́acwãbʉt ĩ enechah, ñi tʉ́i áa jʉmʉʉ́. Pánih áa jʉmnit, mijeéh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. 5 Diosdih jéihcannit ĩ áa nihcannitjĩh ĩpĩ́ metna caá. Obohjeéhtih, yeéb Diosdih jéihnitboó páant ñi chãjca bojoó. Ñi weha mána yaádhjeéh tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́. 6 Mijeéh bóojeéh jʉmnihdih ñi dʉ́ʉc wái metca bojoó. Dios nihat ñi chãjatdih jéihnit, páant ñi chãjat jíib bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. Jon ñi pebh jʉibínitji caandíh bʉ́dí jwĩ bohénap jĩ. 7 Dios jwiítdih ií náah chãjatdih wʉtcan, tʉ́inijeh jwĩ jʉmat pínahdih ãt wʉtʉp wʉt jĩ. 8 Bʉtéh wã naáwátdih weemjéh wã wʉtat nihcan beé. Dios yeebdíh páant ã wʉtatdih wã naóh yapanap be. Pánihna, ded caandíh yehna niijná, weemdíh nihcan, Diosboodíh ã yap yohna caá. Caán caá Tʉ́ini Espíritudih yeebdíh wʉ̃hni.

9-10 Bʉʉ míic oyatdih yeebdíh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. “Ñi míic oyoó”, Dios ã niíj wʉtatdih joinítji caandíh tʉ́i jepahna caá ñi chãjap. Pánih jepahna, nihat ñíih baác Macedoniadih moón Jesúíhwãdih yeéb ñi tʉ́i oina caá. Pánih míic oinit, chah míic teo wáacnit ñi jʉmʉʉ́. 11-12 Pánih míic oina, biícdih tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́. Míic jʉ̃ihcanjeh, bitadih yeejép táoh naóhcan, bita ĩ tewatdih tʉbit ñi en naóhca bojoó. Yabhcanjeh, ñi tʉ́i teweé. Pánih teonit, bitaíh bií déedih, ĩ́ih jeémátdihbʉt tʉbit ñi ʉʉ́bh tac bʉʉgáca bojoó. Pánih wʉtatdih jáantjeh yeebdíh jwĩ naáwáp jĩ. Caandíh ñi jepahachah, Diosdih jéihcannitboó yeebdíh ennit, “Queét tʉ́i chãjnit caá”, ĩ niijbípna caá.

Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ded pah ã yapat pínah

13-14 Bʉʉ, jwĩ déewã panihnitá, Jesúíhwã ĩ wʉnʉchah, ded pah ĩ yapat pínahdih yeebdíh jwĩ naáwát tʉ́ʉt caá, tʉbit ñi jĩ́gahcat pínah niijná. Jesucristo ã wʉnat tʉ́ttimah, Dios caandíh ãt jwʉ́ʉb booanap tajĩ. Caan páh mʉntih jwiít ã́ihwã jwĩ wʉnat tʉ́ttimah, jwiítdihbʉt ã jwʉ́ʉb booanachah, Jesús ã jʉmʉpboó ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Páant jwĩ yapat pínahdih ñi tʉ́i náhninaá. Pánih náhninit, Jesúíhwã, ñi oinit ĩ wʉnat tʉ́ttimah, ñi bidna yʉhna, tʉbit ñi jĩ́gahca bojoó. Bita Jesúsdih jepahcannit, Jesúsjeéh ĩ wihcan niít. Pánihna, ĩ oinit ĩ wʉnat tʉ́ttimah, ĩ jwʉ́ʉb míic encat pínahdih jéihna, bʉ́dí jĩ́gahnit, ĩ moh yéejna caá. Obohjeéhtih, Jesúsdih jepahcannit ĩ jĩ́gahat pah yeéb ñi jĩ́gahca bojoó.

15 Nin pah Jesúsjeh ã naáwátjidih yeebdíh jwĩ naóh yapana caá: “Queét wĩ́ihwã wʉnnitji ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, wʉncannit ĩ waóh pʉ́ʉh laab béj pã́ican niít”, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ. 16-17 Nin pah ã yapbipna caá: “Ñi pʉ́ʉh laáb jʉ̃ʉ́wʉ́”, Jesús ã niíj ejatdih, ángelwã ĩ maáh bʉ́dí ã ejatdihbʉt jwĩ joibípna caá. Dios ã wʉ̃hni póojat nahjĩh ángelwã ĩ maáh ã póojochah, jwĩ joibípna caá. Páant ã yáanachahjeh, jwĩ Maáh Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Páant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã́ihwã wʉnnitji, Jesús ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wátji pah mʉntih, ĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Queét ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwiít ã́ihwã wʉncannit, ĩjeéh wáac jʉibínit, wẽpép pʉ́ʉh laab béjnit, mah tólihna nihat biícdih jwĩ Maáh Jesúsdih jwĩ jwãáhbipna caá. Pánihna, jwiít nihat biícdih Jesúsjeéh páantjeh jwĩ jʉmbipna caá.* 18 Pánihat pínahdih jéihnit, yeéb bitadihbʉt jwʉ́ʉb naóh yapanaá, Jesúíhwã wʉnnitdih tʉbit ĩ jĩ́gahcat pínah niijná.

5

1-2 Bʉʉ, wã déewã panihnitá, Jesúíhwã wʉnnit ded pah ĩ yapat pínahdih ñi jéihna caá, bʉca. Obohjeéhtih, débólih Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáap pínahdih jwiít cã́acwã jwĩ jéihcan caá. “Náhnicah, nʉʉmní ã jʉyát pah jwĩ Maáh Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá”, yeebjéh ñi niíj jéihna caá. Páant ñi jéihyechah, wã jwʉ́ʉb naóhcan niít.* 3 Diosdih jepahcannit nin pah ĩ niijbípna caá: “Bʉʉ tʉ́ini láa caá. Cã́acwã ĩ míic maocah, ʉ́ʉmcanjeh, jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Yeejép yapat jwiítdih ã wihcan niít”, ĩ táoh niijbípna caá. Páant ĩ niijíchahjeh, caandíh ĩ jepahcatji jíib, Jesús peéh chãjadih ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Yaádh ĩ weép jáaat dée pah ã jʉmbipna caá. Wʉdʉ jʉmnih mi weép jáanachah, caán tʉbatdih mi jéih jweicán caá. Pánihat pah Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, caandíh jepahcannitji ĩ yéejat jíib ĩ jéih jweicán niít.* 4-5 Obohjeéhtih, wã déewã panihnitá, yeébboó dʉpʉ́nap panihipboó jʉmcan, baabáp panihipboó ñi jʉmna caá. Jesúsdih jepahcannit, bita ĩ encat pínah niijná, dʉpʉ́napboó yeejép ĩpĩ́ chãjna caá. Obohjeéhtih, yeébboó páant ñi chãjcan caá. Pánihna, náhnicah nʉʉmní ã waád jʉyát pah, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ñi wʉ́hi bejcan niít. Yeebdíh peéh chãjadih jʉ̃óhna ã chãjcan niít. 6 Jwiít Jesúíhwã jʉmna, caandíh jéihcannit ĩ chãjat pah jwiítdih chãjcat caá náahap. Ʉ̃onit panihnit jʉmna, ded pah nin baácboó ã yapatdih queét ĩ jéihcan caá. Obohjeéhtih, jáanit panihnit, “¿Dios ã weñat pínahdih chãjat tʉ́ʉt niijná, ded pah wã chãjbi?” niíj jenah joyát caá jwiítdih náahap. “Waícanjeh Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá”, niíj náhninit, tʉ́i chãjat caá náahap. 7 Jesúsdih jepahcannit, dʉpʉ́át panihipboó jʉmna, ʉ̃onit panihnit caandíh ĩ joicán caá. “Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhcan niít”, niíj jenah joinít, ĩ weñat pínahdihjeh chãjnit, ĩpĩ́ babh máihna caá. 8 Obohjeéhtih, jwiít baabáp panihipboó jʉmnitdih Dios naáwátdih tʉ́i jenah joyát caá náahap. Ã weñat pínahdih jenah joinít, yeejép chãjcat caá náahap. Soldado míic mawadih bejna, ĩtah wao chá páha páahnit, ã́ih bácahdih jãhat pínah niijná, ĩtah chóodihbʉt ã́ih tacamant ãpĩ́ dʉoná caá. Pánihna, soldado ã míic jãhat pah, jwiít Jesúíhwãdihbʉt míic jãhat caá náahap. Obohjeéhtih, jwĩ́ih bácahdihjeh pohba jãhatdih niijná wã chãjcan caá. Jwĩ́ih caolihdih jãhatdih niijná caá wã chãjap. Nin caá jwĩ́ih caolihdih jwĩ jãhat pínah: Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, Diosdih cã́acwãdihbʉt tʉ́i oyat caá caolihdih jãhat ã jʉmʉp. “Jesús wã yéejatdih yohnit, weemdíh ãjeéh ã ʉb bejbipna caá”, niíj jenah joyátbʉt caolih jãhat ã jʉmna caá. Pánih jãhnit panihnit jʉmna, Satanás jwiítdih ã yéejat tʉ́ʉtʉchah, caandíh jwĩ jéih yap yohna caá.* 9-10 Jesucristodih jepahcannit biícdih Dios jwiítboodíh ãt peéh chãjíhcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná, jwĩ yéejat jíib, jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, jwiít ã́ihwã jʉmnit, nin baácboó páantjeh jʉmna, wʉnna yʉhna, nihat biícdih ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 11 Caandíh náhninit, Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyát pínah, ñi jepahat pínahdihbʉt páantjeh ñi míic teo wáacá.

Pablo queétdih biíh ã wʉtat

12-13 Bʉʉ yeebdíh bainí wã jwʉ́ʉb naáwát tʉ́ʉt caá, páant mʉntih. Ñijeéh jʉmnit Dios naáwátdih yeebdíh ĩ bohénachah, ñi tʉ́i joyoó. Yeebdíh bohéát pínah niijná, Diosboó queétdih ã wʉtʉchah, yeebdíh bohénit, bʉ́dí ĩ teona caá. Pánihna, queétdih oinit, ñi tʉ́i jepahaá. Yeebbʉ́t míic oinit, biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́.

14 Yabhnitdih ñi tewat tʉ́ʉtʉ́. Ʉ́ʉmnitdih, jĩ́gahnitdihbʉt ñi weñanaá. Wẽpcannitdih ñi tʉ́i teo wáacá. Bitadih yójahcan, ĩjeéh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́.

15 Yeebdíh yeejép chãjnitdih ñi yéej chãj jwʉ́ʉbaca bojoó. Nihatdih tʉ́i chãjnit, biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́.

16 Ded pah yeejép yapna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joinít, páantjeh ñi weñeé.* 17 Caandíh ñi ʉʉ́bh cádahca bojoó. 18 Yeó jáap jʉmat pah “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niijnít ñi jʉmʉʉ́. Tʉ́i yapna, yeejép yapna yʉhna, biíc yoobó “Tʉ́ina caá, Paá”, niijnít ñi jʉmʉʉ́. Pánihatdih Dios yeéb Jesúíhwãdih ã náah yacna caá.*

19 Tʉ́ini Espíritudih tʉ́i jepahnit, ded pah ã teo wáacatdih ñi jãhca bojoó. 20 Detdih Tʉ́ini Espíritu ã naáwáchah, queét ĩ naóh yapaíhichah, yeébboó joííhcannit pah ñi jʉmca bojoó. 21 Pánihna, nihat naáwátdih tʉ́i jenah joinít, ded tʉ́ini, ded tʉ́icanni ã jʉmatdih ñi jéihyeé. Pánih jéihna, tʉ́inidih jepahnit, ñi náhninaá. 22 Obohjeéhtih, tʉ́icanniboodíh, ñi joyáh bojoó.

23 Jwiít yeebdíh Dios ã tʉ́yatdih bʉ́dí jwĩ náah yacna caá. Pánihna, yeebdíh ʉʉ́bhna, “Paá, queét míihwãdih bʉ́dí ma teo wáacá, yéej chãjatdih ĩ yap yohat pínah niijná. Meemdíh ĩ tʉ́i jenah joyát pínahdihbʉt teo wáacnit, queétdih ma tʉ́i wapaá”, bʉ́dí jwĩ niíj ʉʉ́bhna caá. Páant ã teo wáacachah, jwĩ Maáh Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih yeéb ã́ihwã tʉ́init ñi jʉmbipna caá. 24 Diosjeh yeebdíh ñíonit, ã niijátji pah yeebdíh ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péabipna caá.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

25 Wã déewã panihnitá, jwiítdihbʉt bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́.

26 Dios ã oyatjĩh nihat Jesúíhwã ñi tʉ́i míic ʉʉ́bʉ́.

27 Jwĩ Maáh Jesús ã enechah, nin pah yeebdíh wã naóhna caá: Nin nʉ́odih ñi pebhna ĩ ʉb jʉibínachah, nihat caánboó jʉmnit Jesúíhwãdih ñi tʉ́i en naáwá.

28 Jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ã tʉ́i teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:1 Hch 17.1

* 1:6 Hch 17.5-9

* 2:2 Hch 16.19-24; 17.1-9

* 2:4 Gá 1.10

* 2:9 Hch 18.3; 2Ts 3.8

* 2:14 Hch 17.5

* 2:15 Hch 9.23,29; 13.45,50; 14.2,5,19; 17.5,13; 18.12

* 3:1-2 Hch 17.15

* 3:6 Hch 18.5

* 4:16-17 Mt 24.30-31; Mr 13.26-27; 1Co 15.51-52

* 5:1-2 Mt 24.43; Lc 12.39; 2P 3.10

* 5:3 Is 13.8

* 5:8 Is 59.17; Ro 13.12; Ef 6.13-17

* 5:16 Fil 4.4

* 5:18 Fil 4.6; Col 4.2-7

2 Tesalonicenses

1

2

3

2 TESALONICENSES

1

Queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém Pablo, Silvano, Timoteojĩh tʉ́yat tʉ́ʉtnit, yeéb Tesalónica tʉ́tchidih moón jwĩ íip Dioíhwã, jwĩ Maáh Jesucristoíhwãbʉt ñi jʉmʉchah, nin nʉ́odih biíhdih daacát tʉ́ʉtnit, yeebdíh wã jwʉ́ʉb wahna caá.* 2 Jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ĩ teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Queétdih “Tʉ́ina caá, Paá”, ã niiját

3 Wã déewã panihnitá, yeebdíh ʉʉ́bhnit, “Jesúsdih chah ĩ tʉ́i jenah joyátdih, chah ĩ míic oyatdihbʉt ã tʉ́ina caá, Paá”, yeó jáap jʉmat pah jwĩ niiját dée caá. 4 Jesúsdih ñi péeat jíib, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, caandíh ñi cádahcan caá. Páant ñi cádahcatdih jéihna, bita Dioíhwãdihbʉt jwĩ tʉ́i wẽi naóhna caá.

Cristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Dios yeejépwãdih ã peéh chãjat

5 Yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih ñi cádahcah enna, Dios ã maáh jʉmʉpna yeebdíh ã bejat tʉ́ʉtbipna caá. Páant ã chãjachah, ã jenah joyát yoobópdih ã jʉmatdih nihat cã́acwã ĩ jéihbipna caá. 6 Pánihna, Dios yoobópdih jenah joiní jʉmna, yeebdíh yeejép chãjnitboodíh ã peéh chãjbipna caá. 7 Jwĩ Maáh Jesús jeámant jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, bʉ́dí tʉʉ iigát cãtíh, ã́ih wẽpnit ángelwã biícdih, yeéb yeejép yapnitjidih ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Jwiítdihbʉt biíc yoobó ã chãjbipna caá. 8 Pánih jʉ̃óhna, Diosdih, jwĩ Maáh Jesúíh tʉ́ini doonádihbʉt jepahcannitdih ã peéh chãjbipna caá. 9 Dios queétdih ã peéh chãjachah, páantjeh iiguípboó yeejép ĩ yapbipna caá. Jwĩ Maáh Jesús pebh jéih jʉmcan, bʉ́dí ã wẽpatdihbʉt ĩ jéihcan niít. 10 Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih ã́ihwã caandíh wẽinit, “Jesús tʉ́ini, chah wẽpni caá”, ĩ niijbípna caá. Yeéb ã́ih doonádih jwĩ naáwáchah joinítbʉt queét biícdih caandíh bʉ́dí ñi wẽibipna caá.

Queétdih ã ʉʉ́bát

11 Yeebdíh Diosdih jwĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá, ã náahat pahjeh ñi chãjat pínah niijná. Nihat ã́ihwãdih páant chãjat caá náahap. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah yeebdíh bʉ́dí jwĩ ʉʉ́bhna caá, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ã teo wáacatjĩh ded pah ñi chãjíhatdih ñi bʉʉjáát pínah niijná. 12 Páant ñi tʉ́i chãjachah, jwĩ Maáh Jesucristoíhwã ñi jʉmatdih jéihnit, bita caandíh, yeebdíhbʉt ĩ tʉ́i wẽi naóhbipna caá. Páant ñi jʉmat pínah niijná, jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristobʉt yeebdíh oinit, ĩ teo wáacbipna caá.

2

Jesucristo ded pah ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát

1 Bʉʉ jwʉh jwĩ Maáh Jesucristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, míic wáac jʉibínit, caandíh jwĩ jwãáát pínahdih wã naóhbipna caá.* 2 Bita yeebdíh yeena, “Jwĩ Maáh ãtát jwʉ́ʉb dei jʉ̃óh tagaá”, ĩ niijíchah yʉhna, ñi ʉ́ʉmca bojoó. Biquína “Dios weemdíh páant ã niijíp jĩ”, niíj, bita “Pablo páant ãt daác wahap jĩ”, ĩt niíj yee tagaá. 3 Pánihna, bita páant yeebdíh ĩ yeenachah, ñi joyáh bojoó. Caán ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, Diosdih dawá ĩ yap yohbipna caá. Páant ĩ yap yohochah, chah yeejép wʉtni ã jígohbipna caá. Caandíh Dios peéh chãjna, iiguípna ã wahbipna caá. 4 “Caán nihat maáh caá”, cã́acwãdih niíj jenah joyát tʉ́ʉtnit, Diosboodíh ã weñat tʉ́ʉtcan niít. “Weém caá Dios”, niíj yeenit, Dioíh mʉʉ́boó ã waadbípna caá, nihat caandíh ennit, ĩ wẽi naáwát pínah niijná.*

5 ¿Ñijeéh jʉmna, páant yapat pínahdih wã naáwátjidih ñi náhnican niít? 6 Bʉʉ caán yeejép wʉtni pínahdih jãhni páantjeh jwĩ cãtíh ã jʉm jwʉhna caá. Obohjeéhtih, Dios ã ñíoni yeó jáapdih yeejép wʉtni ã jígohbipna caá. 7 Bʉʉ caandíh ñi jéih encah yʉhna, nemépwã ĩ maáhboó Dios ã wʉtatdih cã́acwãdih ã yap yohat tʉ́ʉtna caá. Obohjeéhtih, páant ã chãjachah yʉhna, yeejép wʉtnidih jãhni ã bejat pínah jã́tih caán tʉbit yeejép ã jéih wʉt jwʉhcan caá. 8 Ã bejat tʉ́ttimah bácah, tʉbit yeejép wʉtni ã jígohbipna caá. Páant ã jígohat tʉ́ttimah, jwĩ Maáh Jesucristo ã yeh iigátjĩh nin baácboó jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, ã naáwátjĩh póoj yohat pah, caandíh ã bʉʉdábipna caá.* 9 Caán yeejép wʉtniboó nemép ã wẽpatjĩh, cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih dawá láa ã chãj jʉ́ʉtbipna caá, queét caandíh ĩ wẽi enat pínah niijná.* 10 Bʉ́dí yeejép ã chãjachah yʉhna, iiguípna bejnit pínahboó “Caán tʉ́i chãjni caá”, niijnít, caandíh ĩ jepahbipna caá. Queét Jesúíh doonádih, yoobópdih ã jʉmʉchah yʉhna, ĩt joííhcap tagaá. Páant ĩ joííhcat jíib, queét iiguípna bejnitdih Dios ã ʉbcan niít. 11 Tʉ́ini doonádih ĩ náahcat jíib, Dios queétdih máihnit pah ã chãjbipna caá, yee naáwátdih ĩ tʉ́i joyát pínah niijná. 12 “Caán naáwát yoobópdih nihcan caá”, niijnít, yeejép ĩ wẽi chãjatji jíib, Dios queétdih ã peéh chãjbipna caá.

Dios ã́ihwãdih ã ñíwat

13 Yeéb jwĩ déewã panihnitá, jwĩ Maáh Jesús ã oinit ñi jʉmna caá. Nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih yeéb iiguípna bejnit déejidih Dios ãt ñíwip wʉt jĩ, ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná. Tʉ́ini doonádih “Yoobópdih tigaá”, yeéb ñi niíj jenah joyóchah, Tʉ́ini Espíritu yeebdíh ãt teo wáacap tagaá, tʉ́init ñi jʉmat pínah niijná. Pánihna, ã ñíonit ñi jʉmʉchah, Diosdih wẽinit “Tʉ́ina caá, Paá”, jwĩ niiját dée caá. 14 Tʉ́ini doonádih jwĩ naáwáchah, Dios yeebdíh ãt ñíwip taga, jwĩ Maáh Jesucristo jeáboó maáh ã jʉmʉchah, yeebbʉ́t caán biícdih maáta ñi jʉmat pínah niijná.

15 Pánihna, Jesucristodih tʉ́i péenit ñi jʉmʉʉ́. Pánih péena, jwĩ naóh bohéátjidih jwĩ daác wahnidihbʉt tʉ́i náhninit, ñi yap yohca bojoó.* 16-17 Jwĩ Maáh Jesucristodih, jwĩ íip Diosdihbʉt yeebdíh bʉ́dí jwĩ ʉʉ́bhna caá, ĩ náah yacat pah ñi chãjat pínah niijná. Jwiítdih oina, iiguípna bejnit déejidih Dios ã tʉ́i ʉbatdih náhninit, yeó jáap jʉmat pah bʉ́dí jwĩ wẽina caá. Jesucristo, jwĩ íip biícdih yeebdíh ĩ teo wáaca naáh, wẽp ñʉhnit panihnit jʉmna, tʉ́i chãjnit, tʉ́i míic wéhenit páantjeh ñi jʉmat pínah niijná.

3

“Jwiítdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́”, ã niiját

1 Bʉʉ jwĩ déewã panihnitá, jwiítdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́, jwĩ Maáh Jesúíh doonádih dawá cã́acwãdih jwĩ tʉ́i bohéát pínah niijná. Yeéb caán doonádih ñi wẽi jepahat pahjeh mʉntih bitadih jwĩ bohénachah, ĩ tʉ́i wẽi jepahat pínahdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. Pánih jepahnit, bitadihbʉt ĩ naáwáchah, caán dooná waícanjeh ã bej peét bejbipna caá. 2 Jesúíh doonádih dawá jepahcan, yéej chãjnit jʉmna, jwiítdih ĩ yeejép chãjíhichah, Dios jwiítdih ã wapat pínahdihbʉt ñi ʉʉ́bʉ́. 3 Jwĩ Maáh Jesús ã niijátji pahjeh chãjni ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, nemépwã ĩ maáh yeebdíh ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, yeebdíh ã teo wáacbipna caá, Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, nemépwãboodíh ñi jepahcat pínah niijná. 4 Páant Dios yeebdíh ã teo wáacatjĩh, ded pah jwĩ wʉtʉchah, ñi jepahatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Páant ñi chãj cádahcatdihbʉt jwĩ jéihna caá. 5 Dios bʉ́dí ã oyatdih yeebdíh ã tʉ́i jéihyana naáh, caandíh oinit, bitadihbʉt ñi oyat pínah niijná. Jwĩ Maáh Jesús yeejép yapna yʉhna, Diosdih ãt cádahcap wʉt jĩ. Páant ã jʉmat pah mʉntih, yeebbʉ́t yeejép yapna yʉhna, ñi cádahcat pínahdih wã ʉʉ́bhna caá.

Ã tewat tʉ́ʉtat

6 Jwĩ Maáh Jesucristo ã wẽpatjĩh, nin pah yeebdíh wã wʉtna caá: Det Jesúíhwã jwĩ bohéátjidih jepahcan, tewíhcannitdih ñi pej jʉmca bojoó. 7 Ñijeéh jʉmnit, bʉ́dí jwĩ tewechah, ñi enep jĩ. Pánihna, jwĩ tewatji pahjeh mʉntih yeebdíhbʉt tewat ã náahatdih ñi jéihna caá. 8 Ñíih jeémátdih jíib wihcanni jwĩpĩ́ jeémpcap jĩ. Obohjeéhtih, yeebdíh ʉʉ́bh tac bʉʉgácat tʉ́ʉt niijná, yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt bʉ́dí jwĩ tewep jĩ.* 9 Jwĩ bohéátji jíib yeebdíh jwĩta jíib waadá tagaá. Obohjeéhtih, jíib náahcanjeh, bʉ́dí jwĩ tewep jĩ, yeébboó jwiítdih ñi en yacat pínah niijná. 10 Ñijeéh jʉmnit, nin pah yeebdíh jwĩ niíj bohénap jĩ: “Teocannit ĩ jeémpca bojo naáh”, jwĩ niijíp jĩ. 11 Obohjeéhtih, yeéb biquína ñit tewíhcap wʉt be. Pánih tewíhcan, bitadih ñit tac bʉʉgánap wʉt be. 12 Pánih tewíhcannitdih jwĩ Maáh Jesucristo ã wẽpatjĩh nin pah jwĩ niíj wʉtna caá: “Bitadih tac bʉʉgácanjeh, ñi teweé, ñíih jeémát pínah jíib”, jwĩ niijná caá.

13 Obohjeéhtih, yeéb jwĩ déewã panihnitá, tʉ́i chãjna, ñi chʉʉcá bojoó.* 14 Biquína caanjĩ́h moón jwĩ tewat tʉ́ʉtatdih ĩ yap yohochah enna, queétdih ñi pej jʉmca bojoó, tíicnit, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 15 Obohjeéhtih, Jesúsdih cádahnitdih ñi en jʉ̃ihñat pah, queétdih ñi en jʉ̃ihca bojoó. Queét ñi déewã, Jesúíhwã ĩ jʉmʉchah, ĩ yap yohatdih queétdih tʉ́inijeh ñi naáwá, ĩ tʉ́i tewat pínah niijná.

Ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

16 Jwĩ Maáh Jesús jwiítdih tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni, yeó jáap jʉmat pah yeebdíh ã tʉ́i teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Jwĩ Maáh ñijeéh ã tʉ́i jʉmʉ naáh.

17 Weém Pablo, nin péeni naáwátbitdih wĩ́ih téihyajĩhjeh wã daácna caá. Nihat wã daác wahnidih wĩ́ih téihyajĩhjeh wãpĩ́ daác péana caá. Páant péeni naáwátbitdih míic wã daacátdih enna, wã naáwát yoobát ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá. 18 Jwĩ Maáh Jesucristo yeéb nihatdih oinit, bʉ́dí ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:1 Hch 17.1; 1Ts 1.1

* 2:1 1Ts 4.15-17

* 2:4 Dn 11.36; Ez 28.2

* 2:8 Is 11.4

* 2:9 Mt 24.24

* 2:15 1Co 11.2

* 3:8 Hch 18.3; 1Ts 2.9

* 3:13 Gá 6.9

1 Timoteo

1

2

3

4

5

6

1 TIMOTEO

1

Timoteodih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, meém Timoteodih* nin nʉ́odih wã daác wahna caá. Jwĩ íip Dios jwiítdih tʉ́i ʉbni, Jesúsjĩh ã́ih tʉ́ini doonádih ĩ naáwát tʉ́ʉtni wã jʉmna caá. Jwiítdih Jesús ã pebhboó ã ʉb bejat pínahdih jéihna, jwĩ wẽi pã́ina caá. 2 Timoteo, meemdíh Jesúíh doonádih weemjéh wã bohénachah joinít, Jesúsdih ma jwíih jepahachah, wã wʉ̃ʉ́h panihni ma jʉmna caá. Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristobʉt oi jĩ́gah ennit, ĩ teo wáaca naáh, ma tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Bita ĩ yee bohéátdih Timoteodih ã yoobáát tʉ́ʉtat

3 Macedonia baácboó jwĩ bej láa Éfeso tʉ́tchiboó jʉibínit, biquína Jesúíh doonádih yee bohénitdih jwĩ joyóp jĩ. Páant ĩ bohéátdih joinít, meemdíh caán tʉ́tchidih wã cádahap jĩ, ĩ yee naáwátdih ma cádahat tʉ́ʉtat pínah niijná. 4 Ĩ nʉowã jon jã́tih moón ĩ jenah joyátjidih páantjeh ĩ bohénap jĩ. Ded pah ĩ naáwátji, ĩ wʉ̃tnadihbʉt ĩ bohénap jĩ. Queét pánih bohéna, míic íijanit, Dios jwiítdih ã wʉtat pah ĩ chãjcap jĩ. Ĩ jéihyatjĩhjeh bohéna, Diosboodíh ĩ tʉ́i jenah joicáp jĩ.

5 Páant ĩ jʉmʉchah enniji, meemdíh chah wã wẽp bohéát tʉ́ʉtʉp jĩ, Jesúíhwã bitadih ĩ oyat pínah, Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyát pínah, dedé yéejat wihcan, yéejat peéh chãjatdih ĩ ʉ́ʉmcat pínahbʉt niijná. 6 Páant wã bohéátdih yohnit, oboh jʉmniboodíh ĩ míic wéhena caá. 7 Moisés ã wʉtatjidih bohénit jʉmíhna yʉhna, ded pah ĩ bohéátdih queétjeh ĩ beh joicán caá.

8 Páant Moisés ã wʉtatjidih yoobópdih jwĩ bohénachah, tʉ́ini wʉtat ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. 9-10 “Caán wʉtatdih jepahnitdih jwʉ́ʉb bohéát caá náahap”, jwĩ niíj jenah joicán caá. Obohjeéhtih, nin panih chãjnitboodíh bohéát caá náahap: Dios ã wʉtatdih yap yohnit, yeejép chãjnit, ĩ mánadih mao yohnit, bitadihbʉt mao yohnit ĩ jʉmna caá. Yéej chãjnit, neoná míicjeh, yaádh míicjehbʉt yéej chãjnit ĩ jʉmna caá. Cã́acwãdih ʉbnit, bitadih teo wʉ̃hat pínah niijná, queétdih jíib chãj wʉ̃hnit ĩ jʉmna caá. Yee naóhnit, tʉ́ini bohéátdih yap yohnitbʉt ĩ jʉmna caá. Pánih chãjnitdih caá Dios naáwátdih bohéát náahap, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 11 Caán bohéát caá Jesúíh doonádih Dios weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtʉp jĩ.

Dios Pablodih ã oi jĩ́gah enat

12 Weém yeejép wã chãjachah yʉhna, “Pablo wã naáwátdih ã tʉ́i bohébipna caá”, niíj jenah joinít, jwĩ Maáh Jesús weemdíh ã ñíwip jĩ. Páant ã ñíwichah jéihna, “Tʉ́ina caá”, caandíh wã niijná caá. Páant ã ñíoni jʉmna, ã́ih doonádih wã bohénachah, ã wẽpatjĩh weemdíh ã teo wáacna caá. 13 Páant ã ñíwat pínah jã́tih, Jesúsdih jéih jwʉhcan, caandíh yeejép wã wéhenachah, ã́ih cã́acwãdihbʉt yeejép wã chãjachah yʉhna,* caánboó weemdíh ã ñíwip jĩ. Yeejép chãj jwʉhna, “Yeejép chãjna caá wã chãjap”, wã niíj jenah joicáp jĩ. Páant wã jéih jwʉhcah enna, peéh chãjcanjeh, weemdíh ãt oi jĩ́gah enep jĩ. 14 Pánihna, jwĩ Maáh Jesucristo weemdíh bʉ́dí oinit, ã tʉ́i chãjatdih jéihna, caandíh wã jepahap jĩ. Pánih jepahni jʉmna, ã oyatjĩh bitadihbʉt bʉ́dí wã oina caá.

15 Yeejépwã jwĩ jʉmʉchah jéihnit, iiguípna jwĩ bejat déedih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, Jesucristo nin baácboó ãt dei jʉ̃ʉ́wʉ́p tajĩ. Páant jwĩ naáwát yoobópdih ã jʉmatdih nihat ĩ tʉ́i jéihye naáh. Weémboó bita chah yeejép wã jʉmʉp jĩ. 16 Obohjeéhtih, páant yeejép chãjni wã jʉmʉchah yʉhna, Jesucristo weemdíh peéh chãjcan, ãt jĩ́gah enep jĩ. Pánih jĩ́gah enna, weemdíh ã tʉ́i chãjatdih jéihnit, bitabʉt caandíh ĩ jepahbipna caá. Pánih jepahnit, Diosjeéh ã pebhboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá.

17 Dios páantjeh jʉmni nihat cã́acwãdih chah maáh caá. Caán jwĩjeéh ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh jwĩ en jʉicán caá. Caanjéh caá Dios. Biíh wihcan caá. Páant ã jʉmʉchah jéihnit, jwiítdih yeó jáap jʉmat pah caandíh wẽi naáwát caá náahap. Páant tií ã jʉmʉ nah.

18 Timoteo, wã wʉ̃ʉ́h panihni ma jʉmʉchah, nindih meemdíh wã wʉtna caá: Jwiít Jesúíhwã waóhnitboó meemdíh jwĩ teo jã́ha ʉʉ́bh láa, Tʉ́ini Espíritu ã jéihyanachah, meemdíh jwĩ naóh yapanap jĩ. Páant jwĩ naóh yapaatjidih tʉ́i náhninit, Jesúíh doonádih wẽp naóh bohéni ma jʉmʉʉ́. Bita meemdíh joicánjeh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, caandíh ma bohé cádahca bojoó. 19 Jesúsdih tʉ́i jenah joí cádahcan, yeó jáap jʉmat pah caandíh ma tʉ́i ʉʉ́bʉ́. “Dedé yéej chãjat jíib weemdíh ã wihcan niít”, niíj jenah joyát tʉ́ʉt niijná, mapĩ́ jʉmat pah, tʉ́inijeh ma jʉmʉʉ́. Biquína pánih jʉmcan, Jesúsdih ĩtát cádahap tajĩ. 20 Queét cádahnit poómpjeéh Himeneo, Alejandrojĩh ĩ jʉmna caá. Pánihna, jáantjeh nemépwã ĩ maáhdih wãát wʉ̃hʉp jĩ, ded pah ã náahat pah queétdih ã chãjat pínah niijná. Queét yeejép ĩ bohéátjidih cádahnit, ĩ jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, caandíh wã wʉ̃hʉp jĩ.

2

Jesúíhwã míic wáacnit, ded pah ĩ ʉʉ́bát

1 Bʉʉ nin pah meemdíhjeh wã jwíih naóhna caá, bitadihbʉt ma bohéát pínah niijná: Yeéb Jesúíhwã míic wáacnit, nihat cã́acwãdih ñi ʉʉ́bʉ́, queétbʉt Jesúsdih ĩ jepahat pínah niijná. Pánih ʉʉ́bhna, “Tʉ́ina caá, Paá”, caandíh niijátbʉt ã náahna caá. 2 Nihat maátadihbʉt ʉʉ́bát náahap, míic mawat wihcan, Dios ã náahat pah chãjnit, ĩ́ih cã́acwã ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 3-4 Nihat cã́acwã iiguípna bejnit déedih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, ã wʉ̃ʉ́íh tʉ́ini doonádih joinít ĩ jepahatdih Dios ã náah yacna caá. Páant bitadih jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, bʉ́dí ã wẽina caá. 5-6 Biícjeh tigaá Dios. Obohjeéhtih, jwiítboó yéejnit jʉmna, caán biícdih jwĩ jéih jʉmcan caá. Páant jwĩ jʉmʉchah, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé Jesucristojeh jwĩ yéej chãjat jíib ãt wʉn wʉ̃hʉp jĩ, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Jesús ã wʉn wʉ̃hatji doonádih Dios ã ñío láa cã́acwãdih ãt jéihya jwíihip jĩ.* 7 Jesús páant ã jʉmatdih wã naáwát pínah, judíowã nihcannitdih tʉ́ini doonádih wã bohéát pínahbʉt niijná, weemdíh ã ñíwip jĩ. Yoobópdih meemdíh wã naóhna caá. Wã yeecan caá.*

Neoná, yaádh ded pah ĩ chãjat

8 Queét Jesúíhwã mʉʉná jʉmat yoobó míic wáacnit, biícdih ʉʉ́bhna, neoná yéejat cádahnit jʉmna, téihya aabánit, ĩ ʉʉ́bʉ́ naáh. Íijcan, míic jʉ̃ihñat wihcanjeh ʉʉ́bh waáwát caá náahap. 9 Yaádhboó tʉ́inijeh yégueh ĩ dʉwʉ́ naáh, bita ĩ en ñinahcat pínah niijná. Tʉbit mácah jígohni ĩ́ih waó yoócnadih ĩ chãjca bojo naáh. Bita ĩ wẽi naáwát pínahdih bidcanjeh, bʉ́dí jíib jʉmni iigní tõpna, yégueh chóonadihbʉt ĩ dʉocá bojo naáh.* 10 Queét yaádh ĩ tʉ́i chãja naáh. Pánih chãjna, bitaboó queétdih jenah joiná, ĩ tʉ́i jígohatdih jenah joicán, ded pah ĩ tʉ́i chãjatboodíh ĩ jenah joibípna caá. Páant tigaá Dioíhwã yaádhdih náahap. 11 Míic wáacna, laihcanjeh, wẽinit, bohéátdih ĩ tʉ́i joyó naáh. 12-14 Míic wáacnit, yaádh neonádih bohécan, ĩ wʉtca bojo naáh. Laihcan, tʉ́inijeh joí chʉ́ʉdnit yaádh ĩ jʉmʉ naáh.* Adándih Dios jwíih chãjnit, caán tʉ́ttimah, Evadih ãt chãjap wʉt jĩ, caandíh teo wáacnih mi jʉmat pínah niijná.* Caánt Adándih wʉtnih pínah mit nihcap wʉt jĩ. Nemép ã yeenachah joiní Adán nihcah, Evaboó mit joyóp wʉt jĩ. Páant ã yeenachah joiná, Diosdih mit yap yoh jwíihip wʉt jĩ.* 15 Obohjeéhtih, yad wili Diosdih mi yap yoh jwíihichah yʉhna, yaádh ĩ wehdih tʉ́i en daonít, Diosdih tʉ́i jenah joí cádahcan, ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Diosdih cã́acwãdihbʉt oinit, ĩ tʉ́i chãjachah, queétdih ã wẽi enbipna caá.

3

Jesúíhwã ĩ maáta ded pah ĩ chãjat

1 Bʉʉ, Jesúíhwã ĩ maátadih ded pah ĩ ñíwat pínahdih wã naóhbipna caá. Ded queétdih waóhni jʉmíhni tʉ́ini tewatdih ã bidna caá. Caán yoobópdih tigaá. 2 Jesúíhwãdih waóhnit pínahdih ñíona, yeejép dooná ã wihcat pínah niijná, nin pah jʉmnitdih ĩ ñíwi naáh: Det biíc wilidihjeh bíbohnitdih, tʉ́i jenah joinít, tʉ́inijeh mʉʉdíh waád jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnit, tʉ́i naóh bohénitdih ñíwat caá náahap. 3 Det máihcannitdih, míic maocannit, míic jʉ̃ihcannit, dinero bʉ́dí bidcannit, cã́acwãdih tʉ́inijeh chãjnitdih ñíwat caá náahap. 4 Pánih ñíonit, ĩ weha mána yaádhdih, ĩ wehdihbʉt yeejép niijcánjeh tʉ́i wʉtnit ĩ jʉmʉ naáh. 5 Queétdih tʉ́i wʉtcan, Jesúíhwãdihbʉt ĩta tʉ́i wʉtcan tagaá. 6 Jesúsdih jáap jepahni Jesúíhwãdih waóhni ã jʉmca bojo naáh. Jáap jepahnidih ĩ waadánachah, “Weém chah jéihni caá”, ãta niíj jenah joi tágaá. Páant ã niíj jenah joyóchah, Satanásdih ã peéh chãjat pah mʉntih Dios caandíhbʉt ãta peéh chãj tagaá. Satanás páant ã niíj jenah joyátji jíib, Dios ãt peéh chãjap wʉt jĩ. 7 “Caán tʉ́i chãjni caá”, Jesúsdih jepahcannitboó ĩ niijnídih maáh ĩ waadána naáh. Pánih tʉ́i chãjni jʉmna, nemép ã náahat pah ã chãjcah, caandíh dedé yeejép dooná ã wihcan niít.*

Jesúíhwãdih teo wáacnit ded pah ĩ chãjat

8 Jesúíhwãdih teo wáacnitjeéh waadát tʉ́ʉtnitdih ñíona, nin pah jʉmnitdih ĩ ñíwi naáh: Tʉ́i jenah joinítdih, ĩ niiját pah chãjnit, máihcannit, jéihcha dinerodih ʉʉ́bhcannitdihbʉt ñíwat caá náahap. 9 Dedé peéh chãjat wihcan, Dios naáwátdih tʉ́i jepahnitdihbʉt ñíwat caá náahap. 10 Queét waádíhnit ded pah ĩ chãjatdih ĩ jwíih tʉ́i ene naáh. Pánih enat tʉ́ttimah, yeejép chãjcannit jʉmna, Jesúíhwãdih teo wáacnitjeéh ĩ jʉmʉ naáh. 11 Ĩ weha mána yaádhbʉt nin pah ĩ jʉmʉ naáh: Tʉ́inijeh jʉmnit, obohjeh dooná naóhcannit, tʉ́i jenah joinít, máihcannit, ded pah ĩ niiját pah chãjnit yaádh ĩ jʉmʉ naáh. 12 Jesúíhwãdih teo wáacnit pínahdih ñíona, nin pah jʉmnitdih ĩ ñíwi naáh: Det biíc wilidihjeh bíbohnitdih, ĩ weha mána yaádh, ĩ weh, queétdih teo wʉ̃hnitdihbʉt tʉ́i wʉtnitdih ĩ ñíwi naáh. 13 Páant ĩ ñíonitboó Jesúíhwãdih ĩ tʉ́i teo wáacachah, bita queétdih ĩ tʉ́i wẽi naóhbipna caá. Pánihna, tʉ́ini doonádih, Jesucristodih ĩ jepahatdihbʉt ʉ́ʉmcanjeh bitadih ĩ naóhbipna caá.

Dios naáwát ded pah ã jʉmat

14-15 Bʉtéhjeh ma pebhboó bejíhna caá wã chãjap yʉh caá. Obohjeéhtih, “Bʉtéhjeh weém wãta bej jwʉhcan caá”, niijnít, nin nʉ́odih meemdíh wã daác wahna caá, queét Jesúíhwã míic wáacnit, ded pah ĩ jʉmat pínahdih ma jéihyat pínah niijná. Jwiít Jesúíhwã Dios páantjeh jʉmniíhwã jwĩ jʉmna caá. Ã́ihwã jʉmna, ã naáwát yoobópdih jʉmnidih jéihna, caandíh jwĩpĩ́ bohéna caá. 16 Jon jã́tih Jesucristoíh tʉ́ini doonádih jwĩ jéih jwʉhcap jĩ. Páant jwĩ jéihcannidih bʉʉ Dios jwiítdih ã jéihyanap be. Nin pah caá ã jéihyaat:

Jwiít pahjeh Jesucristo ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Tʉ́ini Espíritu caandíh bʉ́dí teo wáacnit, yéejat wihcanni ã jʉmatdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ángelwãbʉt caandíh ĩt enep wʉt jĩ. Ã bohéát tʉ́ʉtnitboó nihat baácdih moondíh ã́ih tʉ́ini doonádih jwĩ bohénap jĩ. Páant jwĩ bohénachah, caán doonádih joinít, dawá caandíh ĩ jepahap jĩ. “Nihat baácdih moondíh ñi bohénaá”, ã niiját tʉ́ttimah, jeáboó Dios caandíh ãt ʉb pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ.

Caán naáwátdih jwiít nihat Jesúíhwã jwĩ tʉ́i jéihna caá.

4

Ded pah yee bohéát ã jʉmat

1 Tʉ́ini Espíritu nin pah jwiítdih ã jéihyana caá: Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, biquína ã́ih tʉ́ini doonádih joinítji caandíh cádahnit, nemépwã ĩ yeeatdih ĩ joibípna caá. 2 Pánih joinít, bitadih ĩ yee naáwáchah, queétbʉt ĩ jepahbipna caá. Pánih yee naóhnit, yeejép chãjna yʉhna, “Weemdíh yéejat wihcan caá”, ĩ niíj jenah joibípna yʉh caá. 3 Nin pah ĩ niíj bohébipna caá: “Ñi áa jʉmca bojoó. Jwĩ jeémát tʉ́ʉtcanni jeémátdih ñi jeémpca bojoó”, ĩ niíj wʉtbipna caá. Queét páant ĩ jeémát tʉ́ʉtcah yʉhna, Diosboó jwĩ jeémát pínahdih wʉ̃hna, nihatdih ã jeémát tʉ́ʉtna caá. Jeémátdih bíbohna, caandíh “Tʉ́ina caá, Paá”, niiját caá náahap. 4 Nihat Dios ã chãjni tʉ́ini caá.* Pánihna, ã wʉ̃hni jeémátdih ʉbna, caandíh “Tʉ́ina caá, Paá”, niijná, yohcanjeh, tʉ́i wẽi jeémát caá náahap. Bita ĩ jeémát tʉ́ʉtcah, queétdih ñi joyáh bojoó. 5 “Nihat wã wʉ̃hni jeémát ã tʉ́ina caá”, Dios ã niijátdih náhninit, “Nin jeémát ma wʉ̃hat tʉ́ina caá, Paá”, niijnít, ã wʉ̃hni jeémátdih wẽi jeémát caá náahap.

Jesúíhwãdih teo wáacnit ded pah ĩ jʉmat

6 Páant wã naáwátdih Jesúíhwãdih bohéna, meém, Timoteo, caandíh tʉ́i teo wʉ̃hni ma jʉmbipna caá. Jesucristoíh doonádih tʉ́i joiníji jʉmna, Dios naáwátdihbʉt tʉ́i jepahni ma jʉmna caá.

7 Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ bohénachah joyáh bojnit, Dios ã weñat pínahboodíhjeh chãjat caá náahap. 8 Ded ã́ih bácahdih ã wẽpanachah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, ã́ih bácahdihjeh nihcan, ã́ih caolihdih ã wẽpanachah, chah ã tʉ́ina caá. Pánih caolihdih wẽpana, nin baácboó tʉ́i jʉm, ã wʉnat tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit, Dios pebhboobʉ́t ã tʉ́i jʉmbipna caá. 9 Caán yoobópdih tigaá. Pánihna, nihat cã́acwãdih caán naáwátdih jepahat caá náahap. 10 Yeejép yapna yʉhna, bʉ́dí jwĩ teona caá, nihat Diosdih ĩ jepahat pínah niijná. Caán páantjeh jʉmni, nihat iiguípna bejnit déedih tʉ́i ʉbni jʉmna, caandíh jepahnitdihjeh ã tʉ́i ʉbbipna caá. Páant ã tʉ́i ʉbat pínahdih jéihnit, jwĩ wẽi pã́ina caá.

11 Páant wã niijátdih bohéna, Jesúíhwãdih ma tʉ́i wʉtʉʉ́. 12 Obohjeéhtih, jáap ma jʉmʉchah ennit, biquína meemdíh ĩta joyáh boj tagaá. Páant ĩ joyáh bojcat pínah niijná, nin pah queétdih ma chãj jʉ́ʉtʉ́: Bitadih oina, tʉ́inijeh naóhnit, tʉ́i chãjnit, Jesúsdih ma tʉ́i jenah joí cádahca bojoó. Páant ma chãjachah ennit, jáap ma jʉmʉchah yʉhna, meemdíh ĩ joyáh bojcan niít. Páant ma tʉ́i jʉmʉchah, queét meemdíh ĩ en yacbipna caá. 13 Pánihna, ma pebhna wã jʉibíát pínah jã́tih, Dios naáwátdih en naóhnit, Jesúíhwãdih ma tʉ́i beh joyánaá. 14 Jesúíhwã ĩ maáta meemdíh teo jã́ha ʉʉ́bhnit, Tʉ́ini Espíritu ã niijátdih ĩ naóh yapaatjidih ma tʉ́i náhninaá. Páant ĩ teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Dios meemdíh ã́ih wẽpat ã wʉ̃hatjidih náhninit, ʉ́ʉmcanjeh ma tʉ́i wẽp bohénaá.

15 Páant wã niijátdih ma tʉ́i náhninaá, yeó jáap jʉmat pah Dios naáwátdih chah ma tʉ́i bohéátdih nihat ĩ enat pínah niijná. 16 Meemjéh ma tʉ́i eneé, ded pah ma chãjatdih, ded pah ma bohéátdihbʉt. Yeó jáap jʉmat pah páant míic ma chãjaá. Pánih chãjna, meemjéh, ma bohénitdihbʉt iiguípna bejnit déejidih ma tʉ́i ʉbbipna caá.

5

Bita Jesúíhwãdih ded pah teo wáacat

1 Bʉʉ bainí meemdíh wã jwʉ́ʉb naáwíhna caá, ded pah Jesúíhwãdih ma teo wáacat pínah niijná. Behnitboó ĩ yéej chãjachah, jʉ̃ihcan tʉ́inijeh naáwát caá náahap. Ma íipdih ma naáwát pah, behnitdihbʉt tʉ́inijeh ma naáwá, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Ma ʉ́ʉdwãdih ma naáwát pah japatadihbʉt tʉ́inijeh ma naáwá, queétbʉt ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 2 Ma íindih ma naáwát pah, behnit yaádhdihbʉt tʉ́inijeh ma naáwá. Ma déewã yaádhdih ma naáwát pah, jʉ̃ihcan, japata yaádhdihbʉt tʉ́inijeh ma naáwá, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná.

3 Bʉʉ éemp wʉnnit yaádhdih ded pah ma teo wáacat pínahdih wã naóhbipna caá. Dedh déewã wihcannih éemp wʉnnihdih teo wáacat caá náahap. 4 Obohjeéhtih, éemp wʉnnih mi weh jʉmna, mi jʉimená jʉmna, queétboó caántdih ĩ teo wáaca naáh. Pánih teo wáacna, Dios ã wʉtat pah ĩ chãjna caá. Queétdih mi en dawátji pah, queétboó ĩ jwʉ́ʉb en dawá naáh. Páant ĩ chãjachah enna, Dios ã tʉ́i wẽina caá. 5 Biíh wili éemp wʉnnih, déewã wihcannih jʉmna, Dios ã teo wáacatdih mi pã́ina caá. Pánih jʉmna, yeó jáap jʉmat pah Diosdih mi ʉʉ́bhna caá. Páant mi jʉmatdih ennit, caántdih ñi teo wáacá. 6 Obohjeéhtih, biíh wili éemp wʉnnihboó mi weñat pínahdihjeh jenah joinít, Jesúsdih jepahcan, iiguípna mi bejbipna caá. Páant mi jʉmʉchah ennit, caántdih ñi teo wáacca bojoó. 7 Nin bʉtéh wã wʉtatdih Jesúíhwãdihbʉt ma jwʉ́ʉb naóh yapanaá, ĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. Páant ĩ chãjachah ennit, “Ĩ tʉ́i chãjcan caá”, bita queétdih ĩ jéih niijcán niít. 8 Ded ã déewãdih tʉ́i en daocánni, ã wehdih ĩ íindihbʉt en daocánni “Weém Jesúíh caá”, niijná yʉhna, ã naáwátdih ã yap yohna caá. Pánih jʉmna, Jesúsdih jepahcannitdih chah yeejép ã chãjna caá.

9 Dedh éemp wʉnnih Jesúíhwãdih teo wáacnitjeéh mi waádíhichah, sesenta jópchi chah bíbohnih, biícdihjeh áa jʉmnihjidih ñi waadánaá. 10 “Caánt tʉ́inijeh chãjnih caá”, ĩ niijníhdih, mi wehdih tʉ́i behanih, miíh mʉʉ́boó bitadih tʉ́i waád jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtnih, Jesúíhwãdih teo wáacnih, yeejép yapnitdihbʉt teo wáacnih, tʉ́inijeh chãjnihdih ñi waadánaá. Queét teo wáacnit pínah yaádhdih ñío péanit, ĩ́ih wʉ̃tnadih ñi daacá.

11-12 Obohjeéhtih, éemp wʉnnit yaádh jáapwã yaádh bʉʉ́g ĩ jʉmʉchah, ĩ́ih wʉ̃tnadih ma daácca bojoó. “Míihwãdih teo wáacnih pínahjeh wã jʉmbipna caá”, Cristodih niijníh yaádh jʉmna yʉhna, tʉ́ttimah newédih jwʉ́ʉb bidna, ĩta jwʉ́ʉb áa jʉm tagaá. Pánih chãjnit, ĩ naáwátji biíc yoobó ĩ péacah, queét yaádhdih peéh chãjat ãta jʉm tagaá 13 Pánih chãjna, nin pahbʉt ĩta chãj tagaá. Teocannit yaádh, mʉʉná yoobó táoh yee naóhnit, bita ĩ tewatdih en naóhnit, yeejép wéhenitbʉt ĩta jʉm tagaá. 14 Pánihna, queét yaádh jwʉ́ʉb áa jʉmnit, ĩ weh jʉmʉ naáh. Ĩ weha mána, ĩ wehdihbʉt ĩ tʉ́i en dawá naáh. Páant ĩ chãjachah, jwiít Jesúíhwãdih eníhcannit “Queét yaádh yeejép chãjna caá”, ĩ jéih niijcán niít. 15 Bʉʉ biquína éemp wʉnnit yaádh Jesucristodih cádahnit, Satanás ã náahatboodíh ĩ chãjna caá. Pánihna, bita yaádh páant ĩ chãjcat pínah niijná, meemdíh wã naóhna caá.

16 Det Jesúíhwã ĩ dée wili éemp wʉnnih mi jʉmʉchah, queétboó caántdih ĩ teo wáaca naáh. Páant ĩ teo wáacachah, bita éemp wʉnnit, déewã wihcannit yaádhboodíh Jesúíhwã ĩ jéih teo wáacna caá.

17 Bʉʉ Jesúíhwã ĩ maátadih ded pah ĩ chãjat pínahdih meemdíh wã naóhbipna caá. Ĩ maáta queétdih ĩ tʉ́i en dawát jíib, wẽinit ĩ jíib chãja naáh. Biquína ĩ maáta, Dios naáwátdih bohénitbʉt ĩ jʉmʉchah, bita maátadih ĩ jíib chãjat chah, queét bohénitboodíh ĩ jíib chãja naáh. 18 Dios naáwátdih daácni nin pah ã niíj daacátjidih náhniat caá náahap: “Momo jiwiwã trigodih ĩ caóh chʉñʉchah, queétdih ñi jac chéoca bojoó, ĩ tʉ́i jeémát pínah niijná”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ã daacátji pah mʉntih, biíhboó “Teonidih ã tewatji jíib, jíib chãjat caá náahap”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ĩ niijátjidih náhninit, Jesúíhwã ĩ maátadih wẽinit, queétdih ĩ tʉ́i jíib chãja naáh.

19 Jesúíhwã maátadih biícjeh yeejép dooná naóhnidih joyáh bojat caá náahap. Obohjeéhtih, chénewã, biíc peihcannit biíc yoobó ĩ niijíchah, caandíh ĩ naóh yacat yoobópdih ã jʉmna caá.* 20 Pánihna, ã yéej chãjatdih ã cádahíhcah ennit, ñi míic wáacapboó caandíh ñi jʉ̃ihñʉʉ́. Páant ñi jʉ̃ihñʉchah joinít, bitabʉt biíc yoobó yeejép ĩ chãjcan niít.

21 Dios, Jesucristo, ã ñíonit ángelwãbʉt ĩ enechah, nin pah meemdíh wã wʉtna caá: Bʉtéh wã naáwát pah ma tʉ́i chãjaá. Pánih chãjni jʉmna, biícdih chah teo wáacnit, biíhdih nʉmp ma teo wáacca bojoó. Nihat Jesúíhwãdih biíc yoobó ma chãjaá.

22 Det Jesúíhwã ĩ maáh waádíhnitdih ma teo jã́ha ʉʉ́bát pínah jã́tih, yójahcanjeh, ded pah ĩ chãjatdih ma tʉ́i en ñʉʉn jwʉ́hʉʉ́. Páant tʉ́i en jwʉhcanjeh ma ñíwichah, queét yeejép chãjnit ĩta jʉm tagaá. Páant yeejép ĩ chãjachah ennit, maátajeéh queétdih ma waadáca bojoó. Yeejép chãjnitdih waadána nihna, “Queét tʉ́i chãjnit caá”, niijní pah mata jʉm tagaá. Meémboó yéejat wihcanni ma jʉmʉʉ́.

23 Bʉʉ meemdíh jwʉh bainí wã naóhbipna caá. Mahdihjeh ma babhna caá. Pánih babhna, wʉdah tʉbat, biíh wʉnatbʉt meemdíh dawá láa ã jʉmna caá. Pánihna, jiwá iguíh macdihbʉt bainíbit babhbat caá meemdíh náahap, míih bácah ã tʉ́i jʉmat pínah niijná.

24 Maátadih ñi bidatdih jwʉ́ʉb jenah joinít, nin pah wã niíj naóhna caá: Biquí láana det ĩ yéej chãjachah, nihat jwĩ jéihna caá. Dios queétdih ã peéh chãjat pínahdihbʉt jwĩ jéihna caá. Pánihnit maáta ĩ jʉmíhichah yʉhna, queétdih ñi waadáca bojoó. Obohjeéhtih, bitaboó ĩ yéej chãjatdih jwĩ jéih jwʉhcan caá. Pánih jéih jwʉhcan yʉhna, tʉ́i en ñʉʉnnít, yeejép ĩ chãjachah, jwĩ jéihbipna caá. 25 Caan páh mʉntih biquína ĩ tʉ́i chãjachah, nihat jwĩ jéihna caá. Bitaboó ĩ tʉ́i chãjatdih jéih jwʉhcan yʉhna, tʉ́ttimah jwĩ jéihbipna caá. Tʉ́iniboodíh ded pah jwĩ jéih bihcan caá.

6

1 Bʉʉ teo wʉ̃hnit jwʉh ded pah ĩ chãjat pínahdih wã naóhbipna caá. Queét Jesúíhwã jʉmna, ĩ maátadih ĩ tʉ́i teo wʉ̃hʉ naáh. Páant ĩ chãjachah ennit, Jesúsdih jepahnit ĩ jʉmʉchah jéihna, bitaboó Diosdih, jwĩ bohéátdihbʉt ded pah ĩ jéih yeejép naóhcan niít. 2 Ĩ maáta Jesúíhwã ĩ jʉmʉchah, queét teo wʉ̃hnitbʉt Jesúíhwã jʉmna, ĩ maátadih ĩta tʉ́i wẽi jepahcan tagaá. Obohjeéhtih, páant ĩ chãjachah, ã tʉ́ican caá. Queétdih ĩ tʉ́i teo wʉ̃hʉ naáh. Pánih teo wʉ̃hna, ĩ déewã panihnitdih teo wáacna caá ĩ chãjap. Ĩ maátadih oina, Jesúsdih jéihcannitdih ĩ teo wʉ̃hat chah, ĩ tʉ́i wẽi jepaha naáh. Páant wã wʉtatdih queétdih ma jwʉ́ʉb naóh yapanaá.

Ded pah Diosjeéh tʉ́i jʉmat

3 Bʉʉ jwĩ bohéátdih mácah naóhnitdih ded pah ñi chãjat pínahdih wã naóhbipna caá. Det mácah bohéna, jwĩ Maáh Jesucristoíh tʉ́ini doonádih náahcan, Dios naáwátdihbʉt ĩ tʉ́i bohécan caá. 4 “Weém jéih beedáni caá”, niijná yʉhna, ĩ tʉ́i jéihcan caá. Íijnit pah míic wéhena, míic jʉ̃ihñat tʉ́ʉtnit, ĩ míic eníhcan caá. Bitadih yeejép dooná ĩ niijátji jíib, queétdih ĩ wẽi encan caá. 5 Yeejép jenah joiná, bitajeéh jéih jʉmcan, míic jʉ̃ihnitjeh ĩ jʉmna caá. “Dios naáwátdih bohéna, bʉ́dí dinerodih jwĩ bíbohbipna caá”, ĩ niíj jenah joiná yʉh caá. 6 Obohjeéhtih, bainí bíbohatjĩh wẽina, Diosdih jepahna, tʉ́i jʉmat caá náahap. 7 Jwĩ jwíih cã́ac jʉmna, dedé bií déedih jwĩt ʉb jʉ̃óhcap jĩ. Bʉʉdná, bií déedih jwĩ jéih ʉb bejcan niít. Pánihna, jwĩ bíbohat pah bóojeh weñat caá náahap.* 8 Jwĩ jeémátdih, jwĩ́ih yéguehdihbʉt jwʉ́ʉb chah náahcanjeh, weñat caá náahap. 9 Dawá bií déedih bidna, nemépboó ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, nihat yeejépdih chãjnit caá ĩta jʉmʉp. Queét dawá láa jenah joicánjeh, yeejép chãjatdih cádahcan, queétjeh tigaá yeejép ĩ yapbipna caá. Pánih cádahcan, iiguípna ĩ bejbipna caá. 10 Det dinerodih bʉ́dí bidna, dedé yeejép ĩ chãjna caá. Biquína pánih bidnitboó Jesúsdih cádahnit, bʉ́dí jĩ́gahna, tʉbit ĩ moh yéejna caá.*

Timoteodihjeh ã naáwát

11 Obohjeéhtih, meémboó Dioíh jʉmna, yeejép ĩ chãjatdih ennit, “Biíc yoobó weembʉ́t wã chãjcan niít”, niijnít, biáboó ma jwei béjeé. Tʉ́iniboodíhjeh ma chãjaá. Ded pah Dios meemdíh ã wʉtʉchah, caandíhjeh ma jepahaá. Jesúsdih ma tʉ́i jenah joyoó. Bitadih ma oyoó. Yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih ma cádahca bojoó. Bitadih tʉ́inijeh ma nʉmah jʉmʉʉ́. 12 Jeáboó ãjeéh jʉmni pínahdih Dios meemdíh ãt ñíwip jĩ. Meemdíh ĩ daabánachah, Jesúsdih ma jepahatdih dawá cã́acwãdih ma tʉ́i naáwáp jĩ. Pánihna, yeejép yapna yʉhna, caandíh ma jepah cádahca bojoó, jeáboó jʉibínit, páantjeh ma jʉmat tʉ́ʉt niijná. 13 Diosboó nihatdih ãt chãjap wʉt jĩ. Jesucristoboó Poncio Pilatodih ded pah ã jʉmatdih tʉ́i yoobópdih ãt naáwáp wʉt jĩ.* Dios, Jesucristojĩh ĩ enechah, nin pah meemdíh wã wẽp naóhna caá: 14 Páant meemdíh wã wʉtatdih ma tʉ́i jepahaá. Jwĩ Maáh Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, ã wʉtat pahjeh ma chãjaá, cã́acwã meemdíh ĩ naóh yaccat pínah niijná. 15 Ã náahni yeó jáapdihjeh Dios ã wʉ̃ʉ́hdih ã jwʉ́ʉb wah deyabipna caá. Dios tʉ́ini, caanjéh tigaá nihat cã́acwã ĩ maáh. Nihat cã́acwã ĩ maáta chah maáh caá ã jʉmʉp. 16 Caanjéh tigaá páantjeh jʉmni, yeh iigátjĩh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, jwiít cã́acwã ã yeh iiguípna jéih bejcan, caandíh jwĩt en jʉicáp jĩ.* Bʉʉ láabʉt caandíh jwĩ en jʉicán caá. Caánboodíh jwĩ weñat dée caá. “Meém chah wẽpni caá”, caandíh jwĩ niíj jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

17 Dawá bií dée bíbohnitdih nin pah ma wʉtʉʉ́: “Weemdíh dedé jʉdhdat wihcan caá”, ĩ niíj jenah joicá bojo naáh. Ĩ́ih bií déedih bʉʉdní pínahjeh ã jʉmʉchah, caandíh ĩ tʉ́i jenah joicá bojo naáh. Dios nihat jwĩ náahatdih ã wʉ̃hʉchah jéihnit, caánboodíhjeh ĩ tʉ́i jenah joyó naáh. 18 Pánihna, tʉ́inidih chãjnit, bitadih ĩ́ih bií déedih wʉ̃hna, tʉ́i teo wáacnit ĩ jʉmʉ naáh. 19 Páant ĩ chãjachah enna, Dios pebhna ĩ jʉibínachah, queétdihbʉt ã tʉ́i chãj jwʉ́ʉbanachah, caánboó páantjeh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá.

Pablo Timoteodih ã pée naáwát

20 Timoteo, Dios meemdíh ã naáwát tʉ́ʉtnidih ma tʉ́i bohénaá. Ma quíib bʉʉdcá bojoó. Biquínaboó Diosdih jéihcannit, jenah joicánnit pah ĩ wéhena caá. Bitaboó yee naóhna, “Wã bohéát tʉ́i jéihnit ĩ bohéát caá”, ĩ niijná yʉh caá. Páant ĩ niíj naáwáchah, ma joyáh bojoó. 21 Biquína páant ĩ niíj naáwáchah joinít, Jesúsdih ĩt cádahap wʉt jĩ.

Dios meemdíh bʉ́dí oinit, ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá.

Pablo

* 1:1 Hch 16.1-3

* 1:13 Hch 8.3; 9.4-5

* 2:5-6 Mt 20.28; Mr 10.45; Gá 1.4; Tit 2.14

* 2:7 2Ti 1.11

* 2:9 1P 3.3

* 2:12-14 1Co 11.2-6; 14.34-35

* 2:12-14 Gn 2.7,21-22

* 2:12-14 Gn 3.1-6

* 3:7 Tit 1.6-9

* 4:4 Gn 1.31

* 5:18 Dt 25.4

* 5:18 Mt 10.10; Lc 10.7

* 5:19 Dt 17.6; 19.5

* 6:7 Job 1.21; Sal 49.17; Ec 5.15

* 6:10 He 13.5

* 6:13 Jn 18.37

* 6:16 Sal 104.2

2 Timoteo

1

2

3

4

2 TIMOTEO

1

Timoteodih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, Jesucristoíh doonádih Dios ã naáwát tʉ́ʉtni jʉmna, nin nʉ́odih meém Timoteodih wã jwʉ́ʉb daác wahna caá. “Nihat Jesucristodih jepahnit wãjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá”, ã niijátjidih bitadih Dios weemdíh ã naóh bohéát tʉ́ʉtʉp jĩ. 2 Timoteo, wã wʉ̃ʉ́h panihni ma jʉmʉchah, meemdíh bʉ́dí wã oina caá.* Dios jwĩ íip, jwĩ Maáh Jesucristo biícdih meemdíh oinit, ĩ jĩ́gah en teo wáaca naáh, ma tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Pablo Diosdih “Tʉ́ina caá”, ã niiját

3 Diosdih ʉʉ́bhna, yeó jáap, chei jʉmat pahbʉt meemdíh wã ʉʉ́bhna caá. Pánih ʉʉ́bhnit, “Timoteodih bʉ́dí ma teo wáacatdih tʉ́ina caá, Paá”, wãpĩ́ niijná caá. Caán Diosdih tigaá jwĩ nʉowã wẽinit, ĩpĩ́ jepahat pahjeh mʉntih, weembʉ́t caandíh wẽinit, wã jepahna caá. Pánih jepahnit, dedé yeejép chãjat peéh weemdíh ã wihcatdih wã jéihna caá. 4 Con láa meemdíh wã cádah bejechah, ma jʉñátjidih náhninit, majeéh jʉmnit, tʉ́i weñat tʉ́ʉt niijná, meemdíh wã jwʉ́ʉb eníhna caá. 5 Meém Jesúsdih ma tʉ́i jenah joyátdih wã náhnina caá. Ma éet Loida, ma íin Eunicebʉt Jesúsdih ĩt jwíih jepahap tajĩ. Pánihna, queétdih en yacnit, meembʉ́t caandíh ma tʉ́i jenah joiná caá.*

6 Meemdíh wã teo jã́ha ʉʉ́bʉ́chah, Dios meemdíh ã wẽpatdih bʉ́dí ãt wʉ̃hʉp jĩ, ã wʉtat pah bitadih ma tʉ́i teo wáacat pínah niijná. Páant ã chãjatjidih náhninit, ʉ́ʉmcanjeh, ã wẽpatjĩh bitadih chah ma teo wáacá. 7 Dios jwiítdih Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hʉp be, jwĩjeéh ã jʉmat pínah niijná. Pánih jwĩjeéh jʉmni Tʉ́ini Espíritu jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacna caá, cã́acwã ded pah ĩ jenah joyátdih jwĩ ʉ́ʉmcat pínah niijná. Páant ã teo wáacachah, cã́acwãdih oinit, ã wẽpatjĩh queétdih jwĩ jéih teo wáacna caá. Caán Tʉ́ini Espíritujeh jwiítdih ã tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉtna caá. 8 Pánihna, jwĩ maáíh doonádih bitadih naóhna, ma tíic jenah joicá bojoó. Weém ã́ih doonádih wã bohéát jíib nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah, wã chéen ma jʉmatdihbʉt ma tíicca bojoó. Obohjeéhtih, tʉ́ini doonádih ma bohéát jíib meemdíhbʉt yeejép ã yapachah, “Ã tʉ́imi nacaá”, ma niijí. Páant ã yapachah, Dios meemdíh ã teo wáacbipna caá, caandíh ma cádahcat pínah niijná. 9 Jwiít iiguípna bejnit déejidih Diosjeh jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Pánih tʉ́i ʉbnit, jwiítdih ãt ñíwip wʉt jĩ, ã́ihwã jʉmnit, jwĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. Obohjeéhtih, jwĩ tʉ́i chãjat jíib ãt ñíocap wʉt jĩ. Nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih ã jenah joyátji pah jwiítdih oina, ãt ñíwip wʉt jĩ. Pánih oina, jwiítdih tʉ́i ʉbni pínah Jesucristodih ã wah deyaat pínahdih ãt jenah joyóp wʉt jĩ. 10 Pánih jenah joiníji caandíh wah deyana, ã oyatdih jwiítdih ã tʉ́i jéihyana caá. Páant ã wah deyani Jesús jwiít ã́ihwãdih iiguípna jwĩ bejat déejidih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Caán Jesúsdih jepahna, páantjeh Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah doonádih jwiítdih naáwádih ãt dei jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ.

11 Weemdíh ñíonit, Dios ã wahap jĩ, caán tʉ́ini doonádih wã naáwát pínah niijná.* 12 Páant ã wʉtatdih wã jepahatji jíib bʉʉ nin nemat mʉʉ́boó jʉmnit, yeejép wã yapna caá. Obohjeéhtih, pánih yeejép yapna yʉhna, wã tíic jenah joicán caá. “Wã jepahni Jesús tʉ́i wẽpni jʉmna, ã́ih doonádih naáwát tʉ́ʉtnit, weemdíh ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Páant ã teo wáacachah, pʉ́ʉ́ ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chahna, caandíh tʉ́i jenah joí cádahcan, páantjeh ã́ih doonádih wã naóhbipna caá”, wã niíj jenah joiná caá.

13 Meémboó Jesucristodih tʉ́i jenah joiná, caandíh oinit, meemdíh yoobópdih wã bohéátji pah ma chãj cádahca bojoó. 14 Jwĩjeéh jʉmni Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh Dios meemdíh ã naáwát tʉ́ʉtnidih yoobópdih ma bohénaá. Caandíh tʉ́i náhninit, mácah ma bohéca bojoó.

15 Nihat Asia baácdih moón Jesúíhwã weemdíh cádah tigaá ĩt chãjap. Pánih tigaá ĩ jwʉ́ʉb jígohcap. Ĩjeéh Figelo, Hermógenes wʉ̃t jʉmnitbʉt ĩ cádahatdih ma jéihna caá. 16-17 Páant queét nihat weemdíh ĩ cádahachah yʉhna, Onesíforoboó dawá láa weemdíh enedih jʉinít, ã tʉ́i weñanap be. Nemat mʉʉ́boó wã jʉmʉchah yʉhna, Roma tʉ́tchiboó jʉinít, wã chéen ã jʉmatdih tíic jenah joicánjeh, weemdíh maatápdih bidniji weemdíh ã bid jʉyʉ́p jĩ. Páant weemdíh ã tʉ́i teo wáacat jíib, ã déewãdih jwĩ Maáh ã jĩ́gah en teo wáaca naáh. 18 Éfeso tʉ́tchiboó jwĩ jʉmʉchah, weemdíh bʉ́dí ã teo wáacatjidihbʉt ma tʉ́i jéihna caá. Pánihna, jwĩ Maáh Jesúsdih bʉ́dí wã ʉʉ́bhna caá, nin baácboó jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, caandíh bʉ́dí ã jĩ́gah en teo wáacat pínah niijná.

2

Jesúíh tʉ́ini soldado panihni

1 Meémboó, wã wʉ̃ʉ́h panihni, Jesucristo meemdíh oinit, ã teo wáacachah, caandíh ma tʉ́i péenaá. 2 Dawá wã bohéátdih joiníji meem jwʉ́h bitadih ma bohénaá. Páant queétdih ma bohénachah, Dios ã náahat pah tʉ́i chãjnit, bitadih bohé jéihnitbʉt ĩ jʉmʉ naáh.

3 Soldadodih bʉwat ã jʉmʉchah yʉhna, ã cádahcat pah mʉntih, meemdíhbʉt biíc yoobó ã yapachah, Jesúsdih ma cádahca bojoó. Jwiít nihat Jesúíhwãdih biíc yoobó ã yapna caá. 4 Ded soldado ã maáhdih weñaíhna, ã wʉtat pahjeh caá ã chãjap. Soldado nihcanni ã chãjat pínahdih páantjeh chãjna, ã maáh ã wʉtat pah ãta jéih chãjcan tagaá. Pánihna, soldado ã chãjat pah mʉntih, meembʉ́t Dios ã weñat pínahdihjeh jenah joinít, ã wʉtat pah ma tʉ́i chãjaá. 5 Pánihat dée, ded ñáoni maáta ĩ wʉtat pah tʉ́i chãjnijeh, ã wẽp ñáwat jíibdih ã jéih bíbohna caá. Pánihna, ñáoni ã tʉ́i chãjat pahjeh mʉntih, Jesucristo ã wʉtat pah ma tʉ́i chãj cádahcat jíib, ã pebhna ma jʉibínachah, meemdíh tʉ́inidih ã wʉ̃hbipna caá. 6 Pánihat dée mʉntih, wápchi tʉ́i teoniboó ã tewat jíib jeémátdih jwíih bíbohat caá náahap. Pánihna, Dios meemdíh ã wʉtat pah ma tʉ́i chãjat jíib, ã pebhboó ma jʉibínachah, meemdíh wẽinit, ã tʉ́i chãjbipna caá. 7 Wã niijátjidih ma tʉ́i náhninaá. Páant ma náhninachah, jwĩ Maáh meemdíh ã tʉ́i jéihyabipna caá.

8 Ded pah Jesucristo ã jʉmatjidih ma quíib bʉʉdcá bojoó. Caán maáh David jʉima ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Wʉnna yʉhna, ã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wátji tʉ́ini doonádih wãpĩ́ bohénap jĩ. 9 Pánih caandíh wã bohéát jíib, yeejép chãjnitdih ĩ nemat pah, weemdíh ĩtah tõpjĩh chéonit, nemat mʉʉ́boó ĩ nemechah, wã moh yéejna caá. Pánih jʉmna yʉhna, Dios naáwátdih wã bohé cádahcan niít. 10 Dios ã ñíonitdih bohéna, yeejép wãpĩ́ yapna caá, queétbʉt Jesucristoíhwã ĩ jʉmat pínah niijná. Ã́ihwã iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉbnit pínah ĩ jʉmʉchah, queét Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmbipna caá.

11 Nin naáwát yoobópdih caá:

Cristo jwĩ yéejat jíib ã wʉn wʉ̃hat pah mʉntih, jwiítbʉt ãjeéh wʉnnit panihnit, yéejatdih cádahnit jwĩ jʉmna caá. Pánih cádahnit, ãjeéh jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhnit panihnit, ãjeéh páantjeh jwĩ jʉmbipna caá.

12 Ã́ihwã jwĩ jʉmat jíib yeejép yapna yʉhna, ã náahat pah jwĩ chãj cádahcan, ã maáh jʉmʉpboó caán biícdih jwiítbʉt maáta jwĩ jʉmbipna caá.* Obohjeéhtih, “Jesucristodih wã jéihcan caá”, jwĩ niijíchah, caanbʉ́t jwiítdih biíc yoobó ã niijbípna caá.*

13 Jwiít jwĩ niijátji pah jwĩ chãjcah yʉhna, caánboó ã niijátji pahjeh ã chãjbipna caá. Yeecanni jʉmna, ã niiját pahjeh chãjni ã jʉmna caá.

Diosdih tʉ́i teo wʉ̃hni ded pah ã jʉmat

14 Majeéh jʉmnit Jesúíhwãdih bʉʉtéh wã naáwátdih ma tʉ́i náhnianaá. Dios ã enechah, queétdih ma míic jʉ̃ihcat tʉ́ʉtʉ́. Ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ míic jʉ̃ihñʉchah, dedé pínah nihcan caá. Pánih jʉ̃ihna, teo wáaccan, míic yéejana caá ĩ chãjap. Ĩ míic jʉ̃ihñatdih joinít, ĩ bʉwa jenah joiná caá. 15 Dios naáwátdih tʉ́i jéihnit, caán meemdíh ã wʉtat pah, bitadih ã́ih tʉ́ini doonádih yoobópdih ma bohénaá. Páant ma chãjachah ennit, “Ma tʉ́i chãjna caá”, Dios ã niijíchah joinít, ma tíiccan niít.

16 Diosdih jéihcannitboó ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ míic wéhenachah, ma joyáh bojoó. Páant ĩ míic wéheat dedé pínah nihcah, chah ĩ yéej chãjbipna caá. 17 Páant ĩ yee bohéát, yahwít ã moóp aabát pah, bitadih ĩ yéejana caá. Páant tigaá Himeneo, Fileto wʉ̃t jʉmnitbʉt ĩt chãjap. 18 Páant ĩ yee bohéátdih joinít, Dios naáwát yoobátdih ĩt cádahap wʉt jĩ. Pánih cádahnit, “Jesúíhwã jáantjeh ĩtát pʉ́ʉh laab béjep be”, queét ĩt niíj yee bohénap wʉt jĩ. Pánih mácah bohénit, biquína Jesúíhwãdih ĩ yéejanachah, caandíh ĩt cádahap wʉt jĩ. 19 Obohjeéhtih, páant ĩ yee naóh bohénachah yʉhna, Dios naáwátboó yoobópdih ã jʉmna caá. Caán ã tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. Páantjeh biíc yoobó ã jʉmbipna caá. Nin pah Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ: “Jwĩ Maáh ã́ihwãdih ã jéihna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* “ ‘Jesús wã Maáh caá’, niijnítboó, yeejép ĩ chãjatdih ĩ cádaha naáh”, biíhboó ãt niíj daacáp tajĩ.

20 Jwiít Jesúíhwã nin pah caá jwĩ jʉmʉp: Bʉ́dí mʉʉ́boó dawá pamapna ã jʉmna caá. Biquína oro, platajĩh ĩ chãjniji jʉm, biquína máa naá, wáam déepjĩh ĩ chãjnijibʉt ã jʉmna caá. Pánihna, caán mʉʉ́ mínah cã́acwãdih nʉmah jeémpnit, ã́ih oro, platajĩh ĩ chãjniji pamapnadih wẽi ennit, ĩ jeémát pínahdih ã cáagna caá. Obohjeéhtih, máa naá, wáam déepjĩh ĩ chãjnijiboó yeó jáap jʉmat pah jeémát cáagat pínah, ĩ yohnidih ĩ yacat pínahbʉt ã jʉmna caá. 21 Pánihat pah, ded yeejép ã chãjatdih cádahnit, oro, platajĩh ĩ chãjniji pamap panihni jʉmna, jwĩ Maáh ã weñat pínahdih ã jéih chãjbipna caá. Páant ã chãjachah, jwĩ Maáh caandíh ã wẽi enbipna caá.

22 Meémboó jáap jʉmna, japata ĩ yéej chãj ñinahatdih enna, iinít, biáboó ma bejeé. Pánih iinít, tʉ́iniboodíhjeh chãjna, jwĩ Maáh Jesúsdih chah jenah joinít, bitadih ma tʉ́i oyoó. Pánih oinit, míic jʉ̃ihcanjeh, ĩjeéh ma tʉ́i jʉmʉʉ́. Nihat Jesúsdih tʉ́i ʉʉ́bhnitbʉt biíc yoobó ĩ chãja naáh. 23 Jenah joicánnit ĩ míic jʉ̃ihñʉchah, ma joyáh bojoó. Beh joicánjeh, míic ʉʉ́bh joinít, queétjeh chah ĩ míic jʉ̃ihna caá. 24 Obohjeéhtih, Dios naáwátdih bohéniboodíh míic jʉ̃ihcat caá náahap. Pánih jʉ̃ihcan, nihatdih tʉ́i chãjnit, tʉ́i bohénit, biícmantjeh íijcan tʉ́inijeh jʉmat caá náahap. 25 Ã naáwátdih joííhcan, mácah niijnítdih íijcanjeh tʉ́i bohéát caá náahap. Páant tʉ́inijeh ñi bohénachah joinít, Dios ã teo wáacatjĩh ĩ yap yohatdih cádahna, tʉ́ini bohéátboodíh “Caán yoobópdih caá”, ĩ niíj jenah joibípna caá. 26 Pánihna, yoobópdih bohéátdih joinít, queét nemépwã ĩ maáh ã náahat pah chãjnitji caandíh ĩ cádahbipna caá. Pánih cádahnit, ã jwʉ́ʉb yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, yoobópdih bohéátdih jepahnit, ã wʉtatboodíh ĩ jepahcan niít, bʉca.

3

Péeni yeó jáapdih ded pah cã́acwã ĩ jʉmat pínah

1 Bʉʉ, Timoteo, nindihbʉt ma tʉ́i náhninaá: Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih, cã́acwãdih bʉ́dí bʉwat ã jʉmbipna caá. 2 Caán láa, cã́acwã bitadih teo wáacat pínahdih jenah joicán, ĩ weñat pínahdihjeh ĩ jenah joibípna caá. Pánih jenah joinít, dawá bií déedih ĩ bidbipna caá. “Nihatdih jéihna, bitadih chah wã jʉmna caá”, niíj jenah joinít ĩ jʉmbipna caá. Cã́acwãdih, Diosdihbʉt yeejép wéhenit, ĩ mánadihbʉt yap yohnit ĩ jʉmbipna caá. Bita queétdih ĩ tʉ́i chãjachah yʉhna, “Tʉ́ina caá”, niijcánnit ĩ jʉmbipna caá. Diosdih wẽicanjeh, bʉ́dí yeejép chãjnit ĩ jʉmbipna caá. 3 Cã́acwãdih oican, ĩ jĩ́gah en teo wáaccan niít. Yeejép doonádih naóhnit ĩ jʉmbipna caá. Ĩ jenah joyátjĩhjeh yeejépdih ĩ jéih chãj cádahcan niít. Cã́acwãdih tʉbit yeejép chãjnit, tʉ́iniboodíh ĩ en iibípna caá. 4 Ĩ chéenwãdih yʉh bʉca yeejép ĩ chãjbipna caá. Jenah joicánjeh chãjnit, “Jéih beedáni caá”, niíj jenah joinít ĩ jʉmbipna caá. Queét ĩ weñat pínahdihjeh chãjnit jʉmna, Diosboodíh náahcannit ĩ jʉmbipna caá. 5 Cã́acwã ĩ enechah, Diosdih tʉ́i wẽinit pah jígohnit jʉmna yʉhna, ĩ jenah joyátdih ã tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih ĩ náahcan niít. Pánihnitdih ma pej jʉmca bojoó.

6 Biquína pánih chãjnit bitaíh mʉʉnádih waadnít, “Dios naáwátdih yeebdíh bohénadih wã jʉ̃ʉ́wʉ́p be”, caanjĩ́h jʉmnit yaádhdih ĩpĩ́ niíj yeena caá. Páant ĩ niíj yeenachah yʉhna, queét yaádh tʉ́i jenah joicánnit, yeejép chãjnit jʉmna, ĩ yee bohéátdih ĩ wẽi joiná caá. Queét yaádh bʉ́dí ĩ yéej chãjíhna caá. 7 Pánihna, dedé mácah yee bohéátdih joííhna, Dioíh yoobópdih bohéátboodíh ĩ náahcan caá. 8 Jon jã́tih Egiptodih moón jióhnitji, Janes, Jambres wʉ̃t jʉmnit, Moisésdih ĩt yap yohíhip wʉt yʉh jĩ.* Páant ĩ yap yohíhat pah mʉntih queét yaádhdih yee bohénitboó tʉ́ini bohéátdih ĩ en iiná caá. Queét yeejépdihjeh jenah joinít ĩ jʉmna caá. Pánih jʉmna, Jesúsdih tʉ́i jenah joicán, ã́ihwã yoobát ĩ nihcan caá. 9 Queét ĩ yee bohé jibichah yʉhna, daocánnitjeh queétdih ĩ jepahbipna caá. Ĩ yee bohéátdih “Caán yeejép bohéát caá”, cã́acwã ĩ niíj jéihbipna caá. Janes, Jambresjĩh ĩ yeeatjidih jon jã́tih moón ĩ jéihyat pah mʉntih, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih jʉmnitbʉt ĩ yeeatdih ĩ jéihbipna caá.

Timoteodih ã jwʉ́ʉb wʉtat

10 Obohjeéhtih, ded pah wã bohéát, wã jʉmat, wã jenah joyátdihbʉt meemjéh ma tʉ́i jéihna caá. Jesúsdih wã tʉ́i jenah joyátdih, íijat wihcanjeh cã́acwãdih oina wã teo wáacat, yeejép yapna yʉhna wã cádahcatdihbʉt ma jéihna caá. 11 Weemdíh yeejép ĩ chãjachah, bʉ́dí wã yéej chʉ̃ʉ́átjidihbʉt ma jéihna caá. Antioquía, Iconio, Listra tʉ́tchinaboó Jesúíh doonádih wã jib bohéát jíib, weemdíh yeejép ĩ chãjatjidihbʉt ma jéihna caá. Obohjeéhtih, ĩ mawíhichah yʉhna, jwĩ Maáh Jesúsboó weemdíh ã wapachah, ĩ jéih maocap jĩ.* 12 Páant weemdíh ĩ chãjat pah, nihat Jesucristoíhwã caandíh ĩ tʉ́i péeat jíib, bita queétdihbʉt yeejép ĩ chãjat pínahdihbʉt jwĩ jéihna caá. 13 Yeejépwã, yeenitbʉt chah yeejép chãjnit ĩ jʉmbipna caá. Bitadih yeena, queétjehbʉt ĩ yeeatdih joiná, chah yeejép ĩ jʉmbipna caá.

14 Obohjeéhtih, ma éet, ma íin, weembʉ́t meemdíh jwĩ bohénachah joiná, meémboó mat tʉ́i jepahap wʉt jĩ. “Weemdíh bohénit yeenit nihcan caá”, niíj jéihnit, yoobópdih jwĩ bohéátjidih tʉ́i náhninit, ma pée cádahca bojoó. 15 Meém wébít jʉm láa, Dios naáwátdih mat jéih jwíihip wʉt jĩ. Pánih jéihnit, Jesucristodih tʉ́i jepahnit, iiguípna bejni déejidih Dios ã tʉ́i ʉbni ma jʉmna caá. 16 Dios naáwátdih nihat daácnitdih “Nin pah ma niíj daacá”, Diosjeh ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, ĩ daacátjidih jwiítdih bohéát caá náahap, yoobópdih naáwátdih jwĩ tʉ́i jéihyat tʉ́ʉt niijná. Pánih jéihnit, “Caán yeejép wã chãjatdih cádahat caá náahap”, jwĩ niíj jéihna caá. Caandíh bohéna, tʉ́iniboodíh jwĩ jéih tʉ́ʉt nʉʉmná caá. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, ã naáwátdih bohéát caá náahap. 17 Ded Dios naáwátdih tʉ́i míic bohéna, nihat tʉ́inidih ã jéih chãjbipna caá.

4

1 Jesucristo, nihat cã́acwã ĩ Maáh jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, báadhnit, wʉnnitbʉt ded pah ĩ chãjatji jíib ã naóhbipna caá. Pánihna, caán, ã íip Diosbʉt ĩ enechah, meemdíh nin pah wã wẽp naóhna caá: 2 Yeó jáap jʉmat pah cã́acwã ĩ joííhichah, ĩ joííhcah yʉhna, Dios naáwátdih páantjeh ma bohénaá. Pánih bohéna, cã́acwã ĩ yéej chãjatdih jéihyanit, “Jwʉ́ʉb yéej chãjcanjeh, tʉ́iniboodíh ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́”, ma niíj naáwá. Pánih naóhnit, chʉʉcánjeh, queétdih ma tʉ́i bohé cádahca bojoó. 3-4 Tʉ́ttimah bóo láa, cã́acwã tʉ́ini bohéátdih ĩ joííhcan niít. Pánih joííhcan, ĩ náahatdihjeh chãjíhna, ĩ weñat pínah bohéátdihjeh joííhnit, mácah bohénitboodíh bʉ́dí ĩ bidbipna caá. Páant ĩ bidichah, dawá queétdih ĩ yee bohébipna caá. Tʉ́ini bohéátdih cádahnit, mácah bohénit ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ bohéátboodíh ĩ joibípna caá. Pánihna, waícanjeh páant ã yapat pínahdih jéihnit, meémboó Dios naáwát, yoobópdih jʉmnidih, ma bohé cádahca bojoó. 5 Pánih bohénit, queét yeenit pah chãjcat tʉ́ʉt niijná, tʉ́i jenah joiní ma jʉmʉʉ́. Yeejép yapna yʉhna, biíc yoobó chãjnit, tʉ́ini doonádih ma bohé cádahca bojoó. Pánih cádahcan, Dios meemdíh ã wʉtat pah ma tʉ́i chãj péanaá.

6 Weém Dios ã wʉtat pah, ã naáwátdih wã jib bohéátji jíib weemdíh ĩ mao yohat pínah bahnijeh caá ã jʉdhdʉp. 7 Wã wʉnat pínah jã́tih nin pah meemdíh wã naóhna caá: Jesúíh tʉ́ini doonádih Dios weemdíh ã bohéát tʉ́ʉtʉchah, wã tʉ́i bohénap be. Nihat ã wʉtat pah wã chãj péanap be. Pánih chãjnit, yeejép yapna yʉhna, caandíh wã tʉ́i jenah joí cádahcap be. 8 Pánihna, wã tʉ́i chãjatji jíib jwĩ Maáh jeáboó ã bíboh pã́ina nacaá. Nihat cã́acwã ded pah ĩ chãjatdih jéih beedána, yoobópdih jíib wʉ̃hni jʉmna, ã wʉtatdih wã tʉ́i jepahatji jíib, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih weemdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. Bita caandíh oinitbʉt ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih tʉ́i pã́init ĩ jʉmʉchah, jwĩ Maáh Jesús biíc yoobó queétdih ã tʉ́i chãjbipna caá.

Timoteo ded pah ã chãjat pínah

9 Waícanjeh wã pebhna ma jʉ̃ʉ́wʉ́. 10 Demas wʉ̃t jʉmni chah dawá bií déedih náahna, weemdíh cádahnit, Tesalónica tʉ́tchina ã jwʉ́ʉb bejep be.* Crescente wʉ̃t jʉmni Galacia baácna ã bejechah, Tito wʉ̃t jʉmnibʉt Dalmacia baácna ã bejep be.* 11 Páant ĩ yoh bejat tʉ́ttimah, Lucasjeh caá wãjeéh ã chãwáp.* Pánihna, bita teo wáacnitdih náahnit, meemdíh wã jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtna caá. Pánih jʉ̃óhnit, Marcosdihbʉt ma nʉmah jʉ̃ʉ́wʉ́.* Cristoíh doonádih wã bohénachah, weemdíh tʉ́i teo wáacni pínah caán ã jʉmbipna caá. 12 Tíquicodih Éfeso tʉ́tchina wã wahap be.* 13 Ninna jʉ̃óhna, Troas tʉ́tchiboó* Carpo wʉ̃t jʉmniíh mʉʉdíh wã jwej jʉ̃óhni cʉ́bʉh jweyát chóodih, wĩ́ih papélah tólihnadihbʉt ma ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́. Wĩ́ih papélah nʉ́onadih bácah bʉ́dí wã náahna caá. Pánihna, caandíhbʉt ma ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́.

14 Alejandro wʉ̃t jʉmni ĩtahdih teoni weemdíh bʉ́dí yeejép ã chãjap be.* Páant ã chãjatji jíib Dios caandíh ã peéh chãjbipna caá.* 15 Caán Alejandro jwĩ bohéátdih bʉ́dí ã yap yohna caá. Pánihna, caandíh ma tʉ́i chãja chaáh, meemdíh yeejép ã chãjcat pínah niijná.

16 Roma tʉ́tchidih moón ĩ maáta weemdíh ĩ jwíih ʉʉ́bh joyóchah, wã chãjatjidih wã bohéátdihbʉt queétdih wã naáwáchah, det weemdíh teo wáacnit pínah ĩ wihcap be. Ʉ́ʉmnit, nihat weemdíh ĩ cádah bejep be. Obohjeéhtih, páant weemdíh ĩ cádahachah yʉhna, Dios queétdih ã peéh chãjca bojo naáh. 17 Weemdíh páant ĩ cádahachah yʉhna, jwĩ Maáh Jesúsboó ã teo wáacap be, ã́ih doonádih wã naóh beedáát pínah niijná, nihat judíowã nihcannit ĩ joyát pínah niijná. Jiowã́ panihnit weemdíh ĩ mao yohat déedih ã tʉ́i wapap be. 18 Nihat weemdíh yeejép chãjnitdih yap yohnit, jwĩ Maáh weemdíh ã wapbipna caá. Pánih wapnit, jeáboó maáh ã jʉmʉpna weemdíh ã tʉ́i bejat tʉ́ʉtbipna caá. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah “Caán chah tʉ́ini, chah wẽpni Maáh caá”, jwĩ niíj jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

19 Prisca, Aquila,* Onesíforo* ã pebh moonbʉ́t ĩ tʉ́yʉ naáh. 20 Erasto* Corinto tʉ́tchiboó ã chãwáp jĩ. Trófimo* Mileto tʉ́tchiboó tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hnit, ã chãwáp jĩ. 21 Meémboó mah noój láa jã́tih waícanjeh ma jʉ̃ʉ́wʉ́. Eubulo, Pudente, Lino, Claudia, nihat bita Jesúíhwãbʉt meemdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

22 Jwĩ Maáh Jesucristo majeéh ã jʉmʉ naáh. Dios yeéb nihatdih oinit, ã tʉ́i teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:2 Hch 16.1; 1Ti 1.2

* 1:5 Hch 16.1

* 1:11 1Ti 2.7

* 2:12 1P 5.1

* 2:12 Mt 10.33; Lc 12.9

* 2:19 Nm 16.5; Jn 10.14; 1Co 8.3

* 3:8 Ex 7.11

* 3:11 Hch 13.14-52; 14.1-20

* 4:10 Col 4.14; Flm 24

* 4:10 2Co 8.23; Gá 2.3; Tit 1.4

* 4:11 Col 4.14; Flm 24

* 4:11 Hch 12.12,25; 13.13; 15.37-39; Col 4.10; Flm 24

* 4:12 Hch 20.4; Ef 6.21-22; Col 4.7-8

* 4:13 Hch 20.6

* 4:14 1Ti 1.20

* 4:14 Sal 62.12; Ro 2.6

* 4:19 Hch 18.2,18

* 4:19 2Ti 1.16-17

* 4:20 Hch 19.22; Ro 16.23

* 4:20 Hch 20.4; 21.29

Tito

1

2

3

TITO

1

Titodih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, Diosdih teo wʉ̃hni wã jʉmʉchah, Jesucristoíh doonádih weemdíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ, ã ñíonitboó Jesúsdih jepahnit, jwĩ bohéát pahjeh ĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. 2 Dios yeecanni nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih “Wĩ́ihwã jeáboó wãjeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, caán tʉ́ini doonádih jepahnit páantjeh jeáboó ĩ jʉmat pínahdih ĩ jéihna caá. 3 Ã ñíoni yeó jáapdih páant ã niijátjidih cã́acwãdih weemdíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp jĩ. Weemdíh páant wʉtni iiguípna jwĩ bejat déejidih tʉ́i ʉbni caá. 4 Pánihna, Jesúíh doonádih wã bohénachah joinít, Tito, meém Jesúsdih ma tʉ́i jepahap jĩ.* Meemdíh bohéni wã jʉmʉchah, wã wʉ̃ʉ́h yoobát panihni caá ma jʉmʉp. Páant ma jʉmʉchah, nin nʉ́odih meemdíh wã daác wahna caá. Dios jwĩ íip, Jesucristo jwiítdih tʉ́i ʉbni biícdih meemdíh oinit, ĩ teo wáaca naáh, ma tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Tito Creta quewadih moondíh ã teo wáacat

5 Creta quewaboó biícdih jwĩ jʉm láa, caanjĩ́h moón Jesúíhwã ĩ tʉ́i chãjat pínahdih bohé beedáát ã jʉdh jwʉhʉp jĩ. Páant ã jʉdh jwʉhʉchah jéihnit, meemdíh ĩ pebh wã chãwát tʉ́ʉtʉp jĩ, queétdih ma tʉ́i bohéát pínah niijná. Pánih bohénit, ĩ́ih tʉ́tchina jʉmat yoobó Jesúíhwã ĩ maáta pínahdih meemdíh wã ñíwat tʉ́ʉtʉp jĩ. 6 Queét ma ñíonit maáta pínahdih nin pah jʉmat caá náahap: “Caán yoobópdih chãjni caá”, cã́acwã ĩ niijnítdih, biíc wilidihjeh bíbohnitdih ma ñíwií. Páant ma ñíonit ĩ wehbʉt Jesúsdih jepahnit, tʉ́i chãjnit, yap yohcannit ĩ jʉmʉ naáh. 7 Jesúíh cã́acwãdih en daonít, ã naáwátdih bohénit pínahdih ñíona, tʉ́i chãjnit, “Weém nihat jéihni caá”, niíj jenah joicánnit, biícmantjeh íijcannit, máihcannit, míic maocannit, bií déedihbʉt tʉbit bidcannitdih ma ñíwií. 8 Pánih ñíona, ĩ́ih mʉʉdíh bitadih wẽi waadát tʉ́ʉtnit, tʉ́i jenah joí bitadih teo wáacnit, yeejép chãjat jenah joyátdih páantjeh jʉmah bojnit, tʉ́i yoobópdih chãjnit, Dios naáwátdih tʉ́i jepahnitdih ma ñíwií. 9 Jwĩ tʉ́i bohéátdih jepah cádahcannit ĩ jʉmʉ naáh, bita ĩ bohéátdih joinít, ĩ weñat pínah niijná. Caán bohéátdih yap yohnitboó ĩ yeeatdih jéihnit, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá. Pánihna, Jesúíhwã ĩ maáta pínahdih ded pah ĩ chãjatdih tʉ́i ennit, ma ñíwií.*

10 Dawá ĩ maátadih yap yohnit, tʉ́i jenah joí wéhecannit, yeenit caá ĩ jʉmʉp. Pánih yeejép chãjnitjeéh jʉmnit, dawá Jesúsdih jepahna yʉhna, judíowãdih Dios ã wʉtatji pah quehli nah yapat chóodih judíowã nihcannitdihbʉt bóodat tʉ́ʉtnit ĩ jʉmna caá. Pánihna, ded pah ĩ chãjat yoobópdih nihcah, queétdih jéihyaat caá náahap, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. 11 Dinerodihjeh bidnit, queét mácah ĩ bohéna caá. Páant ĩ chãjachah, tíic náah ã jʉmna caá. Páant ĩ yee bohénachah joinít, dawá neoná, ĩ weha mána, ĩ weh biícdih, queétdih jepahnit, tʉ́ini doonádih ĩ cádahna caá. Páant queétdih ma bohéát tʉ́ʉtca bojoó.

12 Queét Cretadih moón ded pah ĩ jʉmatdih nihat cã́acwã ĩ tʉ́i jéihna caá. Jon jã́tih naóhniboobʉ́t, ĩjeéh jʉmniji yʉhna, nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Creta quewadih moón tʉbit yeenit, yeejép tac behna míic maonit, bʉ́dí jeémíhnit, ĩ weñat pínahdihjeh chãjna, ĩpĩ́ tewíhcan caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. 13 Páant ã niijátji yoobópdih tigaá. Páant ĩ jʉmatdih jéihnit, queét Jesúíhwãdih ma wẽp naáwá, mácah bohéátdih cádahnit, Jesúsboodíh ĩ jwʉ́ʉb jepahat pínah niijná. 14 Pánih tʉ́ʉt nʉʉmnít, jwiít judíowã jwĩ nʉowã ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ naáwátjidih, tʉ́ini bohéátdih yap yohnit ĩ wʉtatdihbʉt ĩ joyáh bojbipna caá.

15 Dedé jeémátdih, “Caán yeejép caá”, mácah bohénit ĩ niijíchah yʉhna, Jesúsdih tʉ́i jenah joinítboó “Caandíh wã jeéméchah, ã tʉ́ina caá”, ĩ niíj jéihna caá. Obohjeéhtih, Jesúsdih jepahcannitboó yeejép chãjna, yéej chãjatdihjeh ĩ jenah joiná caá. Pánih jʉmna, yeejép chãjna yʉhna, “Ã tʉ́ina caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. 16 “Diosdih wã tʉ́i jéihna caá”, niijná yʉhna, yeejép ĩ chãjna caá. Páant ĩ chãjachah ennit, Diosdih ĩ jéihcatdih jwiítboó jwĩ jéihna caá. Tʉbit yeejép chãjna, Dios naáwátdih yap yohnit, queét tʉ́iniboodíh ĩ jéih chãjcan caá.

2

Titodih tʉ́i yoobópdih ã bohéát tʉ́ʉtat

1 Páant yeejép ĩ jʉmʉchah jéihnit, meémboó queétdih yoobópdih ma bohénaá. 2 Pánih bohénit, behnit neonádih nin pah ma niíj naáwá: “Tʉ́inijeh jenah joinít, ñi tʉ́i chãjaá, ‘Caán tʉ́ini caá’, cã́acwã yeebdíh ĩ niiját pínah niijná. Yeejép chãjat jenah joyátdih páantjeh jʉmah bojnit, Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, ã́ihwãdih oinit, yeejép yapna yʉhna, caandíh ñi cádahca bojoó”, ma niijí. 3 Behnit yaádhdihbʉt biíc yoobó ma bohénaá, Jesúsdih jepahna, tʉ́i chãjnit yaádh ĩ jʉmat pínah niijná. Yeejép doonádih naóhcannit, máihcannit yaádh ĩ jʉmʉ naáh. Pánih jʉmnit, queétbʉt bita yaádhdih tʉ́ini doonádih ĩ bohéna naáh. 4 Pánih bohénit, queét behnit yaádhboó japata yaádh bʉʉgdíh nin pah ma bohéát tʉ́ʉtʉ́: “Ñi weha mánadih, ñi wehdihbʉt ñi oyoó. 5 Tʉ́i jenah joinít, yéej chãjcannit, ñíih mʉʉdíh jʉmnitdih ñi tʉ́i en dawaá. Bitadih tʉ́i teo wáacnit, ñi weha mánadih tʉ́i jepahnit yaádhbʉt ñi jʉmʉʉ́, bita yeebdíh ennit, Dios naáwátdih yeejép ĩ naóhcat pínah niijná”, ĩ niíj naáwá naáh.

6 Japatadihbʉt nin pah ma niíj bohénaá: “Yeejép chãjat jenah joyátdih páantjeh jʉmah bojnit, tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́”, ma niijí. 7 Meémboó tʉ́inijeh ma chãjaá, meemdíh ĩ en yacat pínah niijná. Yeecan, tʉ́inijeh ma bohénaá. 8 Pánih bohéna, ma tʉ́i jenah joyoó, bita meemdíh ĩ naóh yaccat pínah niijná. Páant yoobópdih ma bohénachah ennit, jwiítdih eníhcannit ĩ naóh yaquíhna yʉhna, ĩ tíicbipna caá.

9 Teo wʉ̃hnitdih jwʉh nin pah ma niíj bohénaá: “Ñi maátadih wẽi jepahnit, yeejép niijcánjeh, ñi tʉ́i teo wʉ̃hʉʉ́, queét ĩ weñat pínah niijná. 10 Ñi maátaíh bií déedih ñi nʉʉmcá bojoó, ‘Caánboó yoobópdih jʉmni caá’, queét yeebdíh ĩ niíj jenah joyát pínah niijná. Páant ñi tʉ́i chãjachah ennit, Dios jwiítdih tʉ́i ʉbniíh bohéátdih bita ĩ wẽi joibípna caá”, ma niijí.

11 Dios nihat cã́acwãdih oi teo wáacna, iiguípna bejnit déejidih ã tʉ́i ʉb beedáíhatdih nihat jwiít cã́acwãdih ãt jéihyanap taga. 12 Caandíh eníhcannitboó yeejép chãjatdih ĩ ñinahatdih Dios jwiítdih ã cádahat tʉ́ʉtna caá. Pánih cádahnit, yeejép chãjat jenah joyátdih páantjeh jʉmah bojnit, tʉ́iniboodíh ã chãjat tʉ́ʉtna caá. 13 Pánihna, Jesucristo, jwiítdih tʉ́i ʉbni, Dios wẽpni bʉ́dí ã yeh iigátjĩh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ enat pínah yeó jáapdih wẽi pã́ina caá jwĩ chãjap.* 14 Caán Jesucristo jwĩ yéejat jíib bʉʉdáátdih jíib chãjna, ãt wʉn wʉ̃hʉp tajĩ,* nihat jwĩ yéej chãjatdih cádahnit,* ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná.* Pánih yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh wẽi chãjnit jwĩ jʉmbipna caá.

15 Páant wã niijátdih queétdih ma bohé beedáát pínahdih caá meemdíh wã náah yacap. Pánih bohéna, Jesús ã wẽpatjĩh queétdih ma tʉ́i naáwá. Ĩ yéej chãjachah ennit, queétdih ma tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtʉ́. Páant ma bohénachah, “Caán ã bohéát dedé pínah nihcan caá”, ĩ niijcá bojoó naáh.

3

Jesúíhwã ded pah ĩ tʉ́i chãjat

1 Nin pahbʉt queét Jesúíhwãdih ma niíj bohénaá: “Ñíih baácdih moón maátadih jepahnit, tʉ́inidihjeh ñi chãjaá. 2 Bitadih yeejép doonádih naóhcan, míic jʉ̃ihcan, bitadih tʉ́i teo wáacnit ñi jʉmʉʉ́. ‘Weém nihat jéih beedáni caá’, ñi niíj jenah joicá bojoó”, ma niijí.

3 Jon jã́tih jwiítbʉt jenah joicánnit, yap yohnit, yeeatdih joinít, yeejép chãjatdih ñinahnit, jéih cádahcannit jwĩ jʉmʉp jĩ. Bitadih en jʉ̃ihnit, en ñinah íijnit, bita jwiítdih ĩ en jʉ̃ihñʉchah jwiítbʉt queétdih en jʉ̃ih jwʉ́ʉbanit jwĩ jʉm jwʉhʉp jĩ. 4-5 Obohjeéhtih, páant jwĩ jʉmʉchah yʉhna, Diosboó jwiítdih oinit, Jesucristodih ãt wah deyanap wʉt jĩ, iiguípna jwĩ bejat déejidih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná. Jwiít jwĩ tʉ́i chãjat jíib ãt ʉbcap taga. Obohjeéhtih, jwiítdih jĩ́gah ennit,* Tʉ́ini Espíritudih jwĩjeéh ã jʉmat tʉ́ʉtʉp jĩ. Pánih jwĩjeéh jʉmnit, jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacna caá, jwĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh jwĩ chãjat pínah niijná.* Pánih chãjnit, Dios ã weh jwiítdih ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp tajĩ. 6 Jesucristo jwiítdih wʉn wʉ̃hnit, boo pʉd jʉ̃óhna, ã pʉ́ʉh laab béjechah, Dios Tʉ́ini Espíritudih ãt wahap tajĩ, ã wẽpatjĩh jwiítdih ã tʉ́i teo wáacat pínah niijná. 7 Pánih teo wáacnit, jwiítdih oina, “Caán tʉ́ini caá”, Dios ã niíj enat jíib, ãjeéh páantjeh jwĩ jʉmbipna caá. Pánihna, ãjeéh jwĩ jʉmat pínahdih jéihna, Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih jwĩ wẽi pã́ina caá.

8 Páant wã niiját yoobópdih caá. Pánihna, caandíh cã́acwãdih ma wẽp bohénaá, Diosdih jepahnit, tʉ́ini ĩ chãjat pínah niijná. Wã daacát tʉ́ini, oboh jʉmni naáwát nihcah, nihat caandíh ĩ tʉ́i joyó naáh. 9 Pánih joinít, oboh ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩ míic jʉ̃ihca bojo naáh. Ĩ nʉowã ĩ wʉ̃tnadih, Moisés ã wʉtatjidihbʉt míic wéhenit, ĩ míic jʉ̃ihñat dedé pínah nihcan caá. Páant ĩ míic jʉ̃ihñatdih ma joyáh bojoó.

10 Ded yeéb Jesúíhwãdih ã íijanachah enna, “Páant ma chãjca bojoó”, caandíh ma niijí. Chéne láajeh caandíh páant ma niíj naáwá. Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb yap yohochah enna, caandíh Jesúíhwã ĩ pej jʉmca bojo naáh. 11 Pánih íijani tʉ́ini bohéátdih yap yohna, yeejép chãjni ã jʉmna caá. Pánih yeejép chãjnit, caanjéh tigaá yeejép ã jʉmatdih bitadih ã jéihyanap.

Pablo ã pée naáwát

12 Artemas ã bejíhichah, ñi pebhna wã wahbipna caá. Obohjeéhtih, caán ã jéih bejcah, Tíquicodih wã wahbipna caá.* Pánihna, caanná ã jʉibínachah, meémboó ñahwat jwʉ́ʉb jʉ̃óhnit, Nicópolis tʉ́tchiboó weemdíh ma jwãááp. Caán tʉ́tchiboó mah noój láa wã jʉmíhna caá. 13 Zenas, ã́ih cã́acwã ĩ wʉtatdih jéihnidih, Apolosdihbʉt ma tʉ́i teo wáacá.* Pánih teo wáacnit, Jesúíh doonádih naóh jibidih ĩ bejat pínah jã́tih, dedé ĩ náahatdih queétdih ma wʉ̃hʉʉ́. 14 Jwĩjeéh jʉmnit Jesúíhwã ded pah ĩ tʉ́i chãjat pínahdih ĩ jéihye naáh, yabhcanjeh, bitadih ĩ teo wáacat tʉ́ʉt niijná.

Pablo ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

15 Nihat wãjeéh jʉmnit meemdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Caanjĩ́h jʉmnit jwiítdih oinit Jesúíhwã ĩ tʉ́yʉ naáh. Dios yeebdíh bʉ́dí oinit, ã tʉ́i teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:4 2Co 8.23; Gá 2.3; 2Ti 4.10

* 1:9 1Ti 3.2-7

* 2:13 2P 1.1

* 2:14 Mt 20.28; Mr 10.45; Gá 1.4; 1Ti 2.6

* 2:14 Sal 130.8; Mt 20.28

* 2:14 Ex 19.5; Dt 4.20; 7.6; 14.2; 1P 2.9

* 3:4-5 Dn 9.18

* 3:4-5 Ef 5.26

* 3:12 Hch 20.4; Ef 6.21-22; Col 4.7-8; 2Ti 4.12

* 3:13 Hch 18.24; 1Co 16.12

Filemón

FILEMÓN

1

Filemóndih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pablo, Jesucristoíh doonádih wã naáwát jíib nemat mʉʉ́boó jʉmni, jwĩ ʉ́ʉd Timoteojĩh meém Filemóndih jwĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Meém jwĩ oini, jwĩ naáwát pah Jesucristoíh doonádih naóhni ma jʉmʉchah, nin nʉ́odih meemdíh wã daác wahna caá. 2 Míih mʉʉdíh míic wáacnit Jesúíhwãdih, jwĩ dée wili panihnih Apia, Arquipodihbʉt wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.* Arquipo yeejép yapna yʉhna, weém wã chãjat pah Cristoíh doonádih naóhni ã jʉmna caá. 3 Jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, ĩ tʉ́i teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Filemón ded pah ã jʉmat

4-5 Wã dée panihni Filemón, Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, nihat ã́ihwãdih ma oyat doonádih wãpĩ́ joiná caá. Pánih joinít, meemdíh ʉʉ́bhna, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih wãpĩ́ niijná caá. 6 Jwiít Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, biíc yoobó ã́ihwã jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, Cristodih oina, ã teo wáacatjĩh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. “Paá, ma teo wáacatjĩh jwĩ tʉ́i jʉmat pínahdih Filemóndih ma jéihyanaá”, wãpĩ́ niíj ʉʉ́bhna caá. 7 Bita Jesúíhwãdih oinit, mat tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ, ĩ tʉ́i weñat pínah niijná. Páant ma chãjat doonádih joinít, weembʉ́t bʉ́dí wã wẽina caá.

Filemóndih Onésimodih ã wẽi jwãáát tʉ́ʉtat

8-10 Nihat Jesúíhwãdih oina, ma tʉ́i teo wáacatdih jéihnit, bʉʉ Onésimo, meemdíh teo wʉ̃hniji, ma pebhna ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, biíc yoobó ma tʉ́i chãjat pínahdih meemdíh wã náah yacna caá. Weém, Pablo, behe wã jʉmʉchah, Cristoíh doonádih wã bohéát jíib nin nemat mʉʉ́boó ĩ nemep jĩ. Ninna weemdíh Onésimo* ã en jibichah, caandíh Cristoíh tʉ́ini doonádih wã naáwáp jĩ. Páant wã naáwáchah joinít, caandíh ã jepahap jĩ. Pánihna, bʉʉ caanbʉ́t Jesúíh jʉmna, wã wʉ̃ʉ́h panihni ã jʉmna caá. Weemdíh Cristo naáwát tʉ́ʉtna, ã ñíoni jʉmna, ded pah Onésimodih ma chãjat pínahdih wãta jéih wʉt tagaá. Obohjeéhtih, pánih jéih wʉtna yʉhna, tʉ́i míic oinit jwĩ jʉmʉchah, ded pah caandíh ma chãjat pínahdih wʉtcanjeh, meemdíh wã naóhna caá.

11 Caán Onésimo, Cristodih ã jepahat pínah jã́tih, meemdíh teo wʉ̃hni jʉmna yʉhna, ãt tʉ́i teo wáaccap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ Cristoíh jʉmna, tʉ́ʉt nʉʉmnít, oboh jʉmni ã nihcan caá, bʉca. Weemdíh tʉ́i teo wáacni jʉmna, meemdíhbʉt tʉ́i teo wáacni ã jʉmbipna caá. 12 Pánihna, bʉʉ caandíh bʉ́dí oina yʉhna, meemdíh wã jwʉ́ʉb wahna caá. 13 Obohjeéhtih, nemat mʉʉ́boó wã jʉmat pónih, wãjeéh wãta chãwát tʉ́ʉt tagaá, weemdíh ã teo wáacat pínah niijná. Páant wãjeéh ã jʉmʉchah nihna, meém weemdíh ma jéih teo wáacadih jʉ̃óhcah, caánboó meem páh ãta jéih teo wáac tagaá. 14 “Pablodih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ãjeéh ma chão jwʉ́hʉʉ́”, caandíh ma niijíchah, wãjeéh caandíh wãta chão jwʉ́hat tʉ́ʉtʉp taga. Obohjeéhtih, meemdíh pánih wʉtíhcan, weemdíh tʉ́i teo wáacni ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ma pebhna wã jwʉ́ʉb bejat tʉ́ʉtna caá. 15 Nin pah wã jenah joiná caá: Onésimo meemdíh ã jweyéchah yʉhna, Dios ã náahat pahjeh, bahni ãt cádah jwʉhʉp tagaá, majeéh tʉ́inijeh ã jwʉ́ʉb jʉmat pínah niijná. Ma pebh jwʉ́ʉb jʉibí jʉmna, ã jwʉ́ʉb jweicán niít, páant mʉntih. 16 Pánihna, bʉʉ teo wʉ̃hnijeh nihcan, ma ʉ́ʉd panihni Jesúíh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, caandíh bʉ́dí wã oyochah yʉhna, wã oyat chah meémboó caandíh ma oibipna caá.

17 “Dios naáwátdih Pablojĩh tʉ́i biícdih bohénit jwĩ jʉmna caá”, niíj jenah joinít, ma pebhna wã bejechah, weemdíh bʉ́dí mata wẽi jwãáh taga. Páant weemdíh ma wẽi jwãáát pah mʉntih, Onésimodihbʉt biíc yoobó ma tʉ́i wẽi jwãáá. 18 Meemdíh ã yéej chãjachah, ã jíib bʉʉdánachah nihna, weémboó caandíh wã jíib chãjbipna caá. 19 Páant wã chãjat pínahdih wĩ́ih téihyajĩhjeh daácna caá wã chãjap. Obohjeéhtih, weémboó Jesúíh tʉ́ini doonádih meemdíh wã naóhcah, Diosjeéh mata jʉmcan tagaá. Pánihna, meémboó weemdíh bʉ́dí jíib bʉʉdáni ma jʉmna caá. Obohjeéhtih, páant jíib bʉʉdáni ma jʉmʉchah yʉhna, Onésimo ã jíib bʉʉdáátdih meemdíh wã jíib chãjbipna caá. 20 Pánihna, wã dée, wã oini, jwĩ Maáh Cristoíh jʉmna, Onésimodih ma tʉ́i chãjaá. Páant ma chãjat doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽibipna caá. 21 Páant wã naáwátdih ma tʉ́i jepahat pínahdih wã jéihna caá. Chah ma chãjat pínahdihbʉt wã jéihna caá. Pánih jéihnit, meemdíh wã daác wahna caá.

22 Nindihbʉt meemdíh wã naóhbipna caá: Ñi pebhna wã bejat pínahdih jwĩ Maáhdih ñi ʉʉ́bátdih wã jéihna caá. Páant ñi ʉʉ́bátdih ã jepahachah, ñi pebhna jʉibína wã ʉ̃wat tólih pínahdih ma ámoh páñaá.

Ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

23 Épafras* meemdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Caánboó Cristoíh ã jʉmat jíib wãjeéh nemat mʉʉ́boó ã jʉmna caá. 24 Marcos,* Aristarco,* Demas,* Lucas* yʉh bʉca meemdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Cristoíh doonádih wã bohénachah, queétboó weemdíh tʉ́i teo wáacnit ĩ jʉmna caá.

25 Jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh oinit, bʉ́dí ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pablo

* 1:2 Col 4.17

* 1:8-10 Col 4.9

* 1:23 Col 1.7; 4.12

* 1:24 Hch 12.12,25; 13.13; 15.37-39; Col 4.10

* 1:24 Hch 19.29; 27.2; Col 4.10

* 1:24 Col 4.14; 2Ti 4.10

* 1:24 Col 4.14; 2Ti 4.11

Hebreos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HEBREOS

1

Dios ã wʉ̃ʉ́hdih cã́acwãdih ã naáwát tʉ́ʉtat

1 Jon jã́tih ã naáwátdih naóh yapanitjidih dawá láa Dios ãt naáwáp wʉt jĩ. Biquí láana ĩ oo jʉ́matjĩh, biíh láa oo jʉ́mat pah jígohatjĩh queétdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Biíh láa ángelwãdih ãt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Biíh láa ã wéheatdihjeh ĩt joyóp wʉt jĩ. Páant queétdih ã naáwáchah, jwĩ nʉowãjidih ĩt jwʉ́ʉb naóh yapanap wʉt jĩ. 2 Obohjeéhtih, nin péeni yeó jáapnadih ã wʉ̃ʉ́hboodíh ã́ih doonádih ãt naáwát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ã íip ã wʉtʉchah, nin baácdih jeádihbʉt ã wʉ̃ʉ́h ãt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, péeni yeó jáapdih nihat ã́ih pínah ã jʉmʉchah, ã íipboó nihat caandíh ã wʉ̃hbipna caá. 3 Caán ã íip biíc yoobó jʉmna, tʉ́ini yoobát ã jʉmatdih jwiítdih ã jʉ́ʉtna caá. Ã wʉ̃ʉ́h ã wẽpatjĩh ã wʉtʉchah, nin baác, jeábʉt páantjeh ã jʉmna caá. Jwiítdih wʉn wʉ̃hni jwĩ yéejatdih ã yoh péaat tʉ́ttimah, jeáboó pʉ́ʉh laab béjnit, ã íip ã jéihyepmant bóo bʉwámant ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ.*

Dios wʉ̃ʉ́h ángelwã chah ã tʉ́yat

4 Pánih jʉmna, ã wʉ̃ʉ́hboó ángelwã chah ã tʉ́ina caá. Dios caandíh ã wʉ̃hni wẽpatbʉt ĩ wẽpat chah ã jʉmna caá. 5 Páant ã jʉmʉchah, ángelwãdih nihcan, ã wʉ̃ʉ́hdihjeh nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ:

“Meém wã wʉ̃ʉ́h caá. Páant ma jʉmʉchah, bʉʉ nihat cã́acwã ĩ enechah, meemdíh maáh wã waadána caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 2.7)

Pánihna, ángeldih naóhcan, ã wʉ̃ʉ́hdihjeh nin pahbʉt ãt niijíp wʉt jĩ:

“Weém ã íip caá. Caán wã wʉ̃ʉ́h ã jʉmna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. (2S 7.14; 1Cr 17.13)

6 Ã wʉ̃ʉ́h ã cã́ac jʉmʉchah, nin pahbʉt caandíh ãt niijíp wʉt jĩ:

“Nihat wĩ́ih ángelwã bódicha caj yoh ñajnit, wã wʉ̃ʉ́hdih ĩ wẽi naáwá naáh”, ãt niijíp wʉt jĩ. (Dt 32.43; Sal 97.7)

7 Ã́ih ángelwãboodíh nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ:

“Wĩ́ih ángelwãdih johlit wẽpép ã bejat pah wẽpép bejnit wã chãjna caá. Queét weemdíh teo wʉ̃hnitdih bʉ́dí iigát pah wẽpnit wã jʉmat tʉ́ʉtna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 104.4)

8 Queétdih páant niijná yʉhna, ã wʉ̃ʉ́hboodíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Meém Dios jʉmnit, nihat cã́acwãdih yoobópdih wʉtni ma maáh jʉmat ã bʉʉdcán niít.

9 Tʉ́i chãjatdih bʉ́dí wẽinit, yéej chãjatboodíh ma iiná caá. Páant ma jʉmʉchah, meemdíh wẽi ennit, majeéh jʉmnit ĩ weñat chah, weém, ma íip Dios, meemdíh wã weñana caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 45.6-7)

10 Ã wʉ̃ʉ́hdih nin pahbʉt Dios ãt niijíp wʉt jĩ:

“Maá, biíhmahjeh nin baácdih, jeádihbʉt ma chãjap jĩ.

11-12 Páant ma chãjniji ã bʉʉdáh bejbipna caá. Obohjeéhtih, meémboó páantjeh ma jʉmbipna caá. Cã́acwã moópni yéguehdih yohnit, jáap chóo ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pah, jeá, baácdihbʉt yohnit, jáap jeá, jáap baácdihbʉt ma chãjbipna caá. Obohjeéhtih, meémboó wʉncan, ma jʉmat pahjeh ma jʉmbipna caá”, ã wʉ̃ʉ́hdih ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 102.25-27)

13 Ángeldih niijcán, ã wʉ̃ʉ́hboodíh Dios nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Chah Maáh jʉmna, wã jéihyepmant bóo bʉwámant ma chʉ́ʉdʉ́. Páant ma chʉ́ʉdʉchah, meemdíh eníhcannitdih wã yap yohat tʉ́ttimah, queétdihbʉt chah maáh jʉmnit, nihatdih ma wʉtbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 110.1)

14 Nihat ángelwã Diosdih teo wʉ̃hnit caá ĩ jʉmʉp. Pánihna, ã wʉ̃ʉ́h ã tʉ́i ʉbnitdih ĩ teo wáacat pínah niijná, jwĩ íip ã́ih ángelwãdih ãpĩ́ wahna caá.*

2

Cristo ã naáwátdih jwĩ joyáh bojcat

1 Pánihna, Dios wʉ̃ʉ́h chah wẽpni, jwiítdih naóhni ã jʉmʉchah jéihnit, caandíh cádahcat tʉ́ʉt niijná, jwĩ joiníjidih tʉ́i náhninit, jepahat caá náahap. 2 Dios ã wʉtatdih ángelwã ĩ naóh yapanachah, cã́acwãboó ĩ yap yohat jíib Dios queétdih ãt peéh chãjap wʉt jĩ. Ĩ naóh yapani wʉtatdih cã́acwãdih jepahat ãtih náahap wʉt yʉh jĩ. 3 Obohjeéhtih, jwĩ Maáhboó ángelwã chah wẽpni ã jʉmatdih jéihnit, jwiítdih ã tʉ́i ʉbat pínah doonádih jepahat caá chah náahap. Cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbat pínah doonádih caanjéh ãt jwíih naáwáp wʉt jĩ. Páant ã naáwáchah joinítjiboó jwiítdih ĩ jwʉ́ʉb naóh yapanachah, yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Pánihna, ã́ih tʉ́ini doonádih joyáh bojna, Dios jwiítdih bʉ́dí ã peéh chãjat pínahdih jwĩ jéih jweicán niít. 4 Jesúíhwã caán doonádih bohénit, cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih Dios ã wẽpatjĩh dawá láa ĩt chãj jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ chãjat pínahdih Tʉ́ini Espírituboó ã náahat pahjeh queétdih wẽpat ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, ã wẽpatjĩh ĩ chãj jʉ́ʉtʉchah, ĩ bohéát yoobópdih ã jʉmatdih Dios queét joinítdih ãt jéihyanap wʉt jĩ.

Jesucristo jwiít pah ã cã́ac jʉmat

5 Péeni yeó jáapdih Dios ã jáap chãjni baácdih moondíh ángelwã maáta ĩ jʉmcan niít. 6 Obohjeéhtih, jwiítboodíh maáta ã waadábipna caá. Dios naáwátdih biíc naóh yapaniji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Cã́acwã oboh jʉmnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, queétdih bʉ́dí oina, tʉ́i náhninit, mapĩ́ tʉ́i en daoná caá.

7 Maátcanjeh ángelwã ĩ wẽpat nʉmp cã́acwãdih mat jʉm jwʉhat tʉ́ʉtʉp taga. Pánih jʉmat tʉ́ʉtna yʉhna, bʉʉ queétdih wẽpat wʉ̃hnit, maáta mat waadánap taga.

8 Páant maáta ma waadánachah, nihat nin baácdih jʉmnit chah caá ĩ jʉmʉp”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 8.4-6)

Pánih maáta waadánit, nihatdih wʉtnit pínah jʉmna yʉhna, bʉʉ jwĩ wʉt jwʉhcan caá. 9 Obohjeéhtih, Jesúsboó nin baácboó ã jʉmʉchah, ángelwã nʉmp jʉm jwʉhnit, nihat cã́acwãdih bʉ́dí oina, ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Bʉ́dí yeejép yapna, jwiítdih ã wʉn wʉ̃hʉchah ennit, ã wẽpatdih wʉ̃hna, Dios Jesúsdih maáh ãt waadánap wʉt jĩ. Pánihna, bʉʉ chah maáh, tʉ́ini yoobát ã jʉmatdihbʉt jwĩ jéihna caá.*

10 Dios ã náahat pah nihatdih chãjni ã jʉmna caá. Ã náahat pah mʉntih jwiít ã wehdih jeáboó ʉb bejat tʉ́ʉt niijná, ã wʉ̃ʉ́hdih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Jesús yeejép yapna, ã wʉn wʉ̃hatjĩh jwiít cã́acwãdih yoobópdih tʉ́i ʉbni caandíh Dios ãt chãjap wʉt jĩ. 11 Det ĩ yéejatdih yohnit, queétdih tʉ́i ʉbnibʉt Dios weh ĩ jʉmna caá. Pánihna, Dios jwĩ íip ã jʉmʉchah, Jesús jwiít ã́ihwãdih “Queét wã ʉ́ʉdwã caá”, tíiccanjeh, ã niijná caá. 12 Jesús ã íipdih nin pah ã niijátdih Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ:

“‘Dios, ded pah ma jʉmatdih wã ʉ́ʉdwãdih wã naóhbipna caá. Nihat wĩ́ihwã ĩ míic wáac jʉyʉ́chah, meemdíh wẽi eonit, “Chah wẽpni ma jʉmna caá”, wã niijbípna caá’, ã niijíp jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 22.22)

13 Nin pahbʉt biíh ãt niíj daacáp tajĩ:

“‘Meém chah wẽpni jʉmna, weemdíh ma tʉ́i teo wáacbipna caá’, ã íipdih ã niijíp jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 8.17)

Nin ã niijátdihbʉt ãt niíj daacáp tajĩ:

“‘Dios ã wehdih weemdíh ã wʉ̃hʉchah, queét biícdih ninjĩh wã jʉmna caá’, ã wʉ̃ʉ́h ã niijíp jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 8.18)

14 Pánihna, “Ã weh”, ã niijnít jwĩ jʉmʉchah, Cristo jwiít pah ãt cã́ac jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih cã́ac jʉmnit, cruzboó wʉn wʉ̃hna, nemépwã ĩ maáh cã́acwãdih wʉnat tʉ́ʉtnidih ãt yap yohop wʉt jĩ. 15 Jã́tih jwiítboó jwĩ wʉnat pínahdih ʉ́ʉmnit, chéonit panihnit jwĩ jʉmʉp jĩ. Pánihna, nemépwã ĩ maáhdih yap yohna, jwiít chéonit panihnitdih Cristo ãt watap taga. 16 Ángelwãdih teo wáaccan, jwiít Abraham jʉimená, Dioíhwã pínahboodíh ãt teo wáacap wʉt jĩ. Caandíh jwĩ jéihna caá. 17 Pánihna, jwiít ã ʉ́ʉdwã panihnitjeh cã́ac jʉmat caandíhbʉt ãt náahap wʉt jĩ. Páant ã cã́ac jʉmʉchah, jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, ã íip caandíh ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã wʉtatdih tʉ́i jepahna, jwiítdih jĩ́gah en teo wáacnit, sacerdotewã ĩ chãjat pah ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih chãjna, sacerdotewã ĩ chah maáh ã jʉmna caá. 18 Jwiít panihni ã jʉmʉchah, caandíh bʉ́dí yeejép ãt yapap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, nemépwã ĩ maáh ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, caandíh ãt yap yohop wʉt jĩ. Pánih yap yohni jʉmna, jwiítdihbʉt nemépwã ĩ maáh ã yéejaíhichah, ã jéih teo wáacna caá.

3

Cristo Moisés chah ã tʉ́yat

1 Wã déewã, Jesúíhwã, Dios pebhboó bejnit pínah ã ñíonit ñi jʉmna caá. Pánih jʉmna, Jesucristo Dios ã naáwát tʉ́ʉtni ã jʉmatdih, sacerdotewã ĩ chah maáh ã jʉmatdihbʉt ñi tʉ́i náhninaá. Páant ã naáwát tʉ́ʉtni jʉmna, Dios jwiít cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbat pínahdih ãt bohénap wʉt jĩ. Sacerdotewã ĩ chah maáh jʉmna, jwiítdih ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Páant ã jʉmat doonádih jwĩpĩ́ naóhna caá. 2 Dios ã chãjat tʉ́ʉtat pahjeh Jesús ãt chãjap wʉt jĩ. Moisésjibʉt Dios caandíh ã wʉtat pahjeh, ã́ih cã́acwãdih ãt tʉ́i teo wáacap wʉt jĩ.* 3 Cã́acwã mʉʉdíh ĩ wẽi enat chah, caán chãjniboodíh ĩpĩ́ wẽi enna caá. Pánihat pah, Dioíh cã́acwãdih teo wáacni Moisésjidih ĩ weñat chah, queétdih chãjni Jesúsboodíh weñat caá náahap. 4 Mʉʉ́ chãjni ã wihcah, mʉʉ́ ãta wihcan tagaá. Pánihat pah, jwiítdih chãjni wihcah, jwiítbʉt jwĩta wihcan tagaá. Obohjeéhtih, Diosboó nihatdih chãjni ã jʉmna caá. 5 Moisés Diosdih teo wʉ̃hni jʉmna, ã wʉtat pah ã́ih cã́acwãdih ãt tʉ́i bohénap wʉt jĩ. Pánih bohéna, Dios tʉ́ttimah ã naáwát pínahdihbʉt ãt jéihyanap wʉt jĩ. 6 Obohjeéhtih, Cristoboó Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna, ã íip ã wʉtat pahjeh jwiítdih en daoní ã jʉmna caá. Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh caandíh cádahcan, ã pebhna jwĩ bejat pínahdih wẽi pã́ina, ã́ihwã yoobát jwĩ jʉmna caá.

Dioíhwã ãjeéh ĩ chooát

7 Tʉ́ini Espíritu Dios naáwátdih naóh yapanidih nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ:

“ ‘Bʉʉ, Dios ã naáwáchah joiná, ñi nʉowã caandíh ĩ yap yohatji pah ñi yap yohca bojoó.

8-9 Ñi nʉowã tʉ́tchi wihcapboó jʉmna, weemdíh ĩ yap yohop jĩ. Pánih yap yohnit, “¿Yoobópdih Dios jwiítdih ã en daomí niít?” ĩ niijíp jĩ. Cuarenta jópchi caánboó jibnit, queétdih wã tʉ́i chãjatdih ĩ enep yʉh jĩ. Obohjeéhtih, pánih enna yʉhna, ĩ jepahcap jĩ. Páant ĩ yap yohatji pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi yap yohca bojoó.

10 Weemdíh ĩ yap yohatji jíib queétdih bʉ́dí wã íijip jĩ. Pánih íijnit, “Queétdih yoobópdih wã tʉ́i waáwáchah yʉhna, weemdíh ĩpĩ́ jepahíhcan caá.

11 Pánihna, queétdih wã chooát tʉ́ʉtat pínah pebhboó wã waadát tʉ́ʉtcan niít”, wã niijíp jĩ’, Dios ã niíj naóhna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 95.7-11)

12 Wã déewã panihnitá, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Yéej chãjatdih jwʉ́ʉb bidnit, Dios, páantjeh jʉmnidih tʉ́i jenah joyátdih ñita cádah tagaá. 13 Nin baácboó jʉm jwʉhna, yéej chãjcat tʉ́ʉt niijná, yeó jáap jʉmat pah ñi tʉ́i míic teo wáacá. Míic teo wáaccan, yéej chãjna, “Páant wã chãjachah, ã tʉ́ina caá”, ñita niíj jenah joi tágaá. Pánih yeeatdih jepahna, Diosdih bʉ́dí ñita yap yoh tagaá. 14 Pánihna, Cristodih jwĩ jwíih jepahat pah, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcan, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 15 Ã naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Bʉʉ, Dios ã naáwáchah joiná, ñi nʉowã caandíh ĩ yap yohatji pah ñi yap yohca bojoó”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 95.7-8)

16 ¿Det tigaá Dios ã naáwáchah joiná yʉhna, yap yohnit ĩt jʉmji? Egipto baácdih jʉmnitji Moisés ã nʉmah bac jʉ̃óhnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 17 Pánihna, queét yap yohnitdih cuarenta jópchi Dios ã íijichah, tʉ́tchi wihcapboó ĩt wʉn beedép wʉt jĩ. 18 “Wã chooát tʉ́ʉtat pínah pebhboó yeebdíh wã waadát tʉ́ʉtcan niít”, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.* 19 Diosdih ĩ tʉ́i jenah joicát jíib ĩ chooát déejiboó ĩ waadcátjidih jwĩ jéihna caá.

4

1 Jon jã́tih moondíh “Wã pebh yeebdíh wã tʉ́i chooát tʉ́ʉtbipna caá”, Dios ãt niijíp wʉt yʉh jĩ. Pánih naóhna, jwiítdihbʉt biíc yoobó niijná ãt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, ãjeéh tʉ́i chooát tʉ́ʉt niijná, Diosdih tʉ́i jepahat caá náahap. 2 Jon jã́tih moón Dios naáwátdih ĩ joyátji pahjeh mʉntih, jwiítbʉt ã́ih tʉ́ini doonádih jwĩ joyóp jĩ. Obohjeéhtih, queét joí waóhnitboó joiná yʉhna, “Dios ã niiját pahjeh ã chãjbipna caá”, ĩt niíj jenah joicáp wʉt jĩ. Pánihna, ĩ joiníji dedé pínah queétdih ãt nihcap wʉt jĩ. 3-4 Jwiítboó caandíh tʉ́i jenah joinít, Diosjeéh jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ã tʉ́i chooát tʉ́ʉtbipna caá. Obohjeéhtih, Dios naáwátdih naóh yapaniji ã daacát pahjeh tigaá caandíh jepahcannit nin pah ĩ yapbip:

“ ‘Queétdih bʉ́dí íijnit, nin pah wã niijíp jĩ: “Ĩ chooát pínah pebhboó waadcán, wãjeéh ĩ jʉmcan niít”, wã niijíp jĩ’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 95.11)

Obohjeéhtih, Diosjeh nin baácdih chãj péanit, nihat ã́ih tewatdih ãt teo péanap wʉt jĩ. Ã naáwátdih biíh naóh yapani nin pahbʉt ãt niíj daacáp tajĩ:

“Seis yeó jáap nin baácdih, jeádihbʉt chãj péanit, teo cádah jwʉhnit, Dios ãt choonáp wʉt jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Gn 2.2)

5 Caandíh tʉ́i jenah joicánnitjidih nin pahbʉt ã naáwátdih naóh yapani ãt jwʉ́ʉb niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Queét ĩ chooát déejiboó waadcán, wãjeéh ĩ jʉmcan niít’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 95.11)

6 Jwĩ nʉowã Dioíh doonádih jwíih joinítjiboó caandíh ĩ yap yohat peéh, ã́ihwã nihcan, ĩ chooát déejiboó ĩt waadcáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, bitaboó caandíh tʉ́i jepahnit, ã́ihwã jʉmna, ãjeéh ĩ tʉ́i choobípna caá. 7 Cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbat pínah yeó jáapnadih Dios ãt jwʉ́ʉb ñíwip wʉt jĩ. Páant ã ñíoni yeó jáapna bʉʉ láa ã jʉmna caá. Dawá jópchina jwĩ nʉowã ĩ joyát tʉ́ttimah, caán ã ñíoni yeó jáapnadih Davidjidih Dios ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Bʉʉ yeebdíh wã naáwáchah joinít, yap yohcanjeh, weemdíh ñi tʉ́i jepahaá’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 95.7-8)

8 Josuéjiboó Dios ã wʉ̃hni baácdih jwĩ nʉowãdih ãt nʉmah jʉibínap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, “Wãjeéh ñi tʉ́i choobípna caá”, niijná, caán baácdih ĩ chooát pínahdih Dios niijná ãt chãjcap wʉt jĩ. Caán baácdihjeh chooát tʉ́ʉtna nihna, biíh ĩ chooát pínah yeó jáapdih ãta naóhcan taga.* 9 Seis yeó jáap ã tewat tʉ́ttimah, Dios ã chooátji pah mʉntih, jwiít ã́ihwãbʉt ãjeéh jwĩ tʉ́i choobípna caá. 10 Dios ã tewatdih ã cádahat pahjeh mʉntih, ãjeéh chooná, jwĩ wái náah jʉmni tewatdih jwĩ cádahbipna caá.* 11 Pánihna, ãjeéh tʉ́i chooát tʉ́ʉt niijná, jwiít ã́ihwãboó caandíh tʉ́i jenah joinít, ã naáwátdihbʉt jwĩ tʉ́i jepah jĩíh. Jon jã́tih moón jwĩ déewã Diosdih ĩ yap yohatji jíib ãjeéh tʉ́i jʉmcan, ĩt jéih choocáp wʉt jĩ. Pánihna, queét ĩ chãjatji pah jwiítboó jwĩ chãjca boj jĩíh.

12 Dios naáwát oboh jʉmni nihcan, báadhni panihni ã jʉmna caá. Pánih jʉmna, chénaboó jaco wáini eeép naajĩ́h iidíp dʉʉj lájapdih jwĩ bóodat pah, ã naáwátdih jwĩ jenah joyóchah, jwiítdih ã tʉ́i chʉ̃ʉ́hna caá. Pánih chʉ̃ʉ́hna, ded pah jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih jwiítdih ã jéihyana caá.* 13 Ded pah jwĩ jenah joyátdih Diosdih jwĩ jéih bihcan caá. Nihat ã chãjnidih caánboó ã enna caá. Pánihna, ã pebhna jʉibínit, ded pah jwĩ chãjatjidih caandíh naáwát ã náahbipna caá.

Jesús sacerdotewã ĩ chah maáh ã jʉmat

14 Dios wʉ̃ʉ́h, Jesús, ã íip pebhna waadnít, chah maáh ã jʉmna caá. Pánih wẽpni jʉmna, sacerdotewã ĩ chah maáh caá. Sacerdotewã ĩ maáh Dioíh cã́acwãdih ã ʉʉ́bát pah, Jesúsbʉt jwiítdih ʉʉ́bhni ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah jéihnit, jwiítboó caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahca boj jĩíh. 15 Jesús cã́ac jʉmna, ded pah jwĩ yapat pínahdih ã tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihnit, yeejép jwĩ yapachah enna, jwiítdih jĩ́gah ennit, ã jéih teo wáacna caá. Nemépwã ĩ maáh caandíh ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, Jesús yéej chãjcanni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih jʉmna, jwiítdihbʉt ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah, Jesús ã jéih teo wáacna caá, jwĩ yéej chãjcat pínah niijná. 16 Pánihna, Dios jwiítdih ã oyatdih jéihna, ʉ́ʉmcanjeh, caandíh jwĩ ʉʉ́bát dée caá. Páant caandíh jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, jwiítdih oinit, jĩ́gah enna, ã tʉ́i teo wáacbipna caá.

5

1 Nihat sacerdotewã maáta ĩ chah maáta pínahdih Dios cã́acwã cãtíh ã ñíona caá, queétdih ĩ teo wáacat pínah niijná. Pánihna, Diosdih teo wʉ̃hnit jʉmna, cã́acwã ĩ yéej chãjatji peéh nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hnit, biíhdihbʉt caandíh ĩpĩ́ wʉ̃hna caá, Dios ã enechah, cã́acwã ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 2 Bita yéejnit ĩ jʉmat pah mʉntih, sacerdotewã ĩ chah maátabʉt yéejnit ĩ jʉmna caá. Pánih yéej chãjnit jʉmna, yéej chãjnitdih jĩ́gah ennit, ĩ tʉ́i jéih teo wáacna caá. 3 Pánih yéejnit ĩ jʉmʉchah, queét sacerdotewã ĩ maátadihbʉt yéej chãjat peéh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, queétjeh ĩ yéej chãjat peéh, cã́acwã ĩ yéej chãjat peéhbʉt nʉñʉ́pdih mao cáo wʉ̃hat caá náahap, Dios ã enechah, ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.* 4 Sacerdotewã ĩ chah maáta jʉmíhna, queétjeh ĩ jéih waadcán caá. Diosboó queétdih ñíonit, ã waadána caá. Jon jã́tih Aarónjidih Dios ã ñíwat pahjeh mʉntih, bʉʉbʉt sacerdotewã ĩ chah maáta pínahdihbʉt ã ñíona caá.* 5 Páant queétjeh ĩ waadcátji pahjeh mʉntih, Cristobʉt sacerdotewã ĩ chah maáh pínah caanjéh maáh ãt waadcáp wʉt jĩ. Diosboó caandíh maáh waadána, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Meém wã wʉ̃ʉ́h ma jʉmna caá. Páant ma jʉmʉchah, bʉʉ nihat cã́acwã ĩ enechah, meemdíh maáh wã waadána caá”, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 2.7)

6 Biíh láa nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Melquisedec sacerdote ã jʉmatji pahjeh, biíc yoobó meembʉ́t páantjeh sacerdote ma jʉmbipna caá”, ã wʉ̃ʉ́hdih ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 110.4)

7 Cristo nin baácboó jʉmna, jʉ̃inít, ã íipdih bʉ́dí ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. “Ma náahna, ma teo wáacá, wã wʉncat pínah niijná. Obohjeéhtih, páant wã wʉníhcah yʉhna, ma náahat pahjeh ma chãjaá”, ãt niijíp wʉt jĩ.* Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chah, ã íip ãt joyóp wʉt jĩ. Pánihna, ã íip ã náahat pahjeh ã chãjíhichah enna, ã ʉʉ́bátdih joiná, caán wʉnnijidih ãt booanap wʉt jĩ. 8 Cristo Dios wʉ̃ʉ́h jʉmna yʉhna, bʉ́dí yeejép ãt yapap wʉt jĩ. Pánih yapna yʉhna, ã íipdih ãt jepah cádahcap wʉt jĩ. Pánih jʉmna, ded pah tʉ́i jepahatdih ãt jéihyep wʉt jĩ.* 9 Pánih yeejép yapna yʉhna, yoobópdih jepahni cruzboó wʉnna, nihat caandíh jepahnitdih tʉ́i ʉbni ã jʉmna caá. 10 Páant ã wʉn wʉ̃hʉchah, Melquisedec panihni sacerdotewã ĩ chah maáh Diosboó caandíh maáh ãt waadánap wʉt jĩ.

Cristoíh doonádih jwĩ jepah cádahachah, bʉ́dí ã tobohat

11 Cristo sacerdotewã ĩ chah maáh ã jʉmatdih yeebdíh chah wã bohéíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant wã jwʉ́ʉb naáwíhichah yʉhna, yeébboó ñita tʉ́i beh joicán tagaá. Pánih beh joicánnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã tʉ́i jéih bohécan caá. 12 Maatápdih Cristoíhwã ñi jʉmna yʉh caá. Pánih jʉmnit, bitaboodíh ñi bohénachah, ãta tʉ́i tagaá. Obohjeéhtih, tʉ́i beh joicánnit ñi jʉmʉchah, bitaboó yeebdíh ĩ jwʉ́ʉb bohéát caá náahap. Dios naáwát bʉocannidihjeh ñi beh joiná caá. Wébít jõóh macdihjeh ĩ nomat pah yeebbʉ́t bʉocannidihjeh ñi tʉ́i joiná caá. Jáap bohé jwíihnit ĩ jʉmat pah ñi jʉmna caá. 13 Det jõóh macdih nomnit, wébít ĩ jʉm jwʉhna caá. Queét ĩ nihat pahjeh tigaá yeéb ñi jʉmʉp. Pánihna, “Nin yeejép caá. Con tʉ́ini caá”, yeebdíh ĩ niíj bohénachah yʉhna, páantjeh ñi beh joicán caá.* 14 Jeémátdih jeémpnitboó behnit ĩ jʉmna caá. Queét panihnit caá Dios naáwátdih tʉ́i míic bohénit ĩ jʉmʉp. Pánih bohéna, “Nin yeejép caá. Con tʉ́ini caá”, queétboó ĩ niíj jéihna caá.

6

1-2 Pánihna, Dios naáwátdih chah jéihna, tʉ́i behnit panihnit jwĩ jʉm jĩíh. Cristoíh doonádih jwíih bohéna, nin pah jwĩ jéihyep jĩ: Jwiít cã́acwã jwĩ jenah joyátjĩhjeh jwĩ chãjachah, dedé pínah nihcap jĩ. Pánih chãjna, Diosdih jwĩ weñacap jĩ. Páant jwĩ chãjatjidih cádahnit, Cristodih jepahna, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmnít, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí jwíihip jĩ. Páant jwĩ jwíih jepahachah, nin pah jwiítdih ĩ jwíih bohénap jĩ: Ded pah Jesúíhwãdih daabáátdih, jwiít ã́ihwãdih ĩ teo jã́haatdihbʉt ĩ bohénap jĩ. Wʉnnitji ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát pínahdih, péeni yeó jáapdih caandíh jepahcannitdih Dios ã peéh chãjachah, bʉ́dí yeejép ĩ yapat pínah ã péacatdihbʉt ĩ jwíih bohénap jĩ. Páant ĩ jwíih bohéátjidih tʉ́i jéihna, chah jwĩ bohé jĩíh. 3 Diosdih, ã naáwátdihbʉt chah jwĩ jéih jĩíh. Dios ã náahachah, jwiít nihat biícdih páant jwĩ chãjbipna caá.

4 Obohjeéhtih, det pánih chãjcan, Diosdih ĩ cádahbipna caá. Pánih cádahnit, jwʉ́ʉb yéej chãjna, ĩ jéih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. Queét Cristodih jwíih jepahnit, “Ã́ih dooná yoobópdih caá ã jʉmʉp”, ĩt niíj jenah joyóp yʉh jĩ. Pánih jenah joinít, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbatdih, Tʉ́ini Espíritu ĩjeéh ã jʉmatdihbʉt ĩt jéihyep wʉt yʉh jĩ. 5 Dios naáwátdih joiná, tʉ́ini naáwát ã jʉmatdih ĩt jéihyep wʉt yʉh jĩ. Nin péeni yeó jáapna Dios ã maáh jʉmʉpboó ã wẽpatjĩh ã teo wáacatdihbʉt ĩt jéihyep wʉt yʉh jĩ. 6 Pánih jéihna yʉhna, caandíh cádahna, Dios wʉ̃ʉ́hdih cruzboó ĩ jwʉ́ʉb mao yohat pah caá ĩ chãjap. Páant ĩ chãjachah enna, bita Cristodih ĩ deohbipna caá. Páant ĩ cádahachah, det queétdih ĩ jéih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtcan niít. 7 Nin pah caá ã jʉmʉp: Tʉ́ini baácdih mah ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wápchi mínah caanjĩ́h ã momni tʉ́i chíih jʉ̃óhnit, ã quehechah, ã jeémát pínahdih ã bíbohna caá. Caán baácdih Dios ã tʉ́i chãjna caá. Pánihat pah Diosdih cádahcan, ã naáwátdih chah bohénitdih ã tʉ́i teo wáacbipna caá. 8 Obohjeéhtih, ded baácdih óot jʉmni pihna, yeejép yílipbʉt ã chíihichah, dedé pínah nihcan caá. Pánihni baácdih tʉ́i chãjcan, Dios ã cáo yohbipna caá. Páant ã cáo yohat pah caandíh cádahnitdihbʉt ã cáo yohbipna caá.*

Cristodih cádahcannitdih Dios ã tʉ́i ʉbat

9 Wã oinitaá, yeebdíh páant niíj naóhna yʉhna, “Cristodih cádahnit caá”, yeébboodíh wã niíj jenah joicán caá. Cristo ã tʉ́i ʉbnit ñi jʉmʉchah, tʉ́ini ñi chãjatdih wã jéihna caá. 10 Jwiít nihat jwĩ tʉ́i chãjatji jíib jwĩ íip jwiítdih ãpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Caandíh oina, bʉ́dí teonit, ã́ihwãdih ñipĩ́ tʉ́i teo wáacna caá. Páant ñi chãjachah enna, ã quíib bʉʉdcán niít. 11 Pánihna, ñi jʉmat yoobó ñi jʉmat pah bóo bitadih tʉ́i oinit, ñi teo wáacat pínahdih yeebdíh jwĩ náah yacna caá. Páant ñi chãj cádahcat jíib jwĩ íip ã pebhboó yeebdíh ã tʉ́i chãjat pínahdih ñi tʉ́i jéihbipna caá. 12 Yeéb yabh teonit ñi jʉmatdih jwĩ náah yaccan caá. Bita Cristoíhwã yeejép yapna yʉhna, “Jesús weemdíh ã tʉ́i teo wáacbipna caá”, niíj jenah joinít, caandíh ĩ cádahcan caá. Páant ĩ jʉmʉchah ennit, “Wã pebhboó yeebdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, jwĩ íip ã niijátji pah ã chãjbipna caá. Pánihna, queét ĩ chãjat pah, yeebbʉ́t ñi chãjaá.

13-14 Jon jã́tih Abrahamdih Dios ã wẽpatjĩh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: “Meemdíh bʉ́dí wã tʉ́i chãjbipna caá. Pánih tʉ́i chãjna, ma jʉimenádih dawá wã cã́ac pooat tʉ́ʉtbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Biíh caan páh wẽpni wihcah, caán ã wẽpatjĩhjeh ãt naáwáp wʉt jĩ.* 15 Páant ã niijátjidih náhninit, Abrahamboó ã tʉ́i páñachah enna, ã niijátji pahjeh Dios caandíh ãt tʉ́i chãjap wʉt jĩ. 16 “Dios ã enechah, yoobópdih niijná caá wã chãjap”, jwiít cã́acwãboó jwĩpĩ́ niijná caá. Pánihna, chah jʉmni ã wẽpatjĩh niijnít, yoobópdih jwĩ niiját ã jʉmatdih jwĩ jʉ́ʉtna caá. Páant jwĩ niijíchah joinít, jwĩjeéh míic jʉ̃ihniboó “Ã niiját yoobópdih tigaá”, niíj jéihnit, ã jʉ̃ih cádahna caá. 17 Obohjeéhtih, Dios Abrahamdih “Meemdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, ã niiját yoobópdih ã jʉmatdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, ã wẽpatjĩhjeh ãt naáwáp wʉt jĩ. Páant ã naáwátdih jéihnit, “Ã naáwát yoobópdih ã jʉmʉchah, caandíh ã tʉ́ʉt nʉʉmcán niít”, Abraham, ã jʉimenábʉt ĩt niíj jéihjip taga. Jwiít nihat ã́ihwãbʉt caandíh jwĩ jéihna caá. 18 Dios ã jéih yeecan caá. Pánih yeecanni jʉmna, chéne naáwátjĩh ã niiját yoobópdih ã jʉmatdih jwiítdih ã jéihyana caá. Ã niijátdih joiná, ã wẽpatjĩhjeh ã niijátdihbʉt joiná, caandíh ã tʉ́ʉt nʉʉmcát pínahdih jwĩ jéihna caá. Páant ã jʉmatdih jéihna, ã pebhna jwiítdih ã ʉb bejat pínahdih ʉ́ʉmcanjeh jwĩ wẽi pã́ina caá. 19-20 Pánih wẽi pã́ina, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcan niít. Sacerdotewã ĩ chah maáta cã́acwãdih ʉʉ́bh wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, Dios ã jʉmni tólihna waadnít, wʉ́ʉpni yégueh jãh yaíhni chóodih ĩpĩ́ yap waadáp wʉt jĩ.* Páant ĩ chãjat pah, jwĩ́ih pínahdih Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, Jesúsbʉt Dios pebhna ãt waad béjep wʉt jĩ. Pánihna, Jesús páantjeh sacerdotewã ĩ chah maáh Melquisedec panihni jʉmna, Dios ã jʉmʉpboó jwiít ã́ihwãdih ã waóh waadáchah, jwiítbʉt jwĩ jéih waadbípna caá.*

7

Melquisedec panihni sacerdotewã ĩ chah maáh Jesús ã jʉmat

1 Melquisedecboó* Salem wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moón ĩ maáh, caanjéh mʉntih sacerdotebʉt jʉmna, Dios wẽpnidih ʉʉ́bhni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Maátadih Abrahamwã míic mao yap yohnit, ĩ jwʉ́ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Melquisedec caandíh jwãáádih ãt jʉibínap wʉt jĩ. Pánih jwãáh jʉibínit, “Nin Abrahamdih bʉ́dí ma tʉ́i chãjaá”, Diosdih ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 2 Páant ã jwãáát pínah jã́tih, Abrahamboó caandíh eníhcannitdih míic mao yap yohnitji, maátaíh bií déedih ãt ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Páant ã ʉb jʉ̃óhnidih chénat pah téihya poómpdih jenah ennit, biíc poómpdih Melquisedecdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. “Melquisedec”, niijná, “Tʉ́i chãjni maáh”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. “Salem”, niijná, “Tʉ́i jʉmni”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, caán Salem tʉ́tchidih moón ĩ maáh jʉmna, “Chah maáh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtni”, caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.* 3 Melquisedec ã mánadih, ã nʉowãdihbʉt ĩ daacát ã wihcan caá. Ã cã́ac jʉmatdih, ã wʉnatdihbʉt ĩ daacát ã wihcan caá. Pánih jʉmna, páantjeh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmatdih jéihna, ded pah Dios wʉ̃ʉ́h Cristobʉt páantjeh sacerdote ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Pánihna, Cristo sacerdote ã jʉmat pah Melquisedecbʉt sacerdote ã jʉmna caá.

4 Melquisedec oboh jʉmni ã nihcatdih ñi tʉ́i náhninaá. Chah maáh jʉmna, Diosdih Abraham ã tʉ́yat pínahdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Abrahamboó jwĩ nʉowãji ĩ maáh yoobát jʉmna yʉhna, Melquisedec chah maáh ã jʉmatdih jéihna, ã ʉb jʉ̃óhni biíc poómpdih caánboodíh ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 5 Moisésji nihat judíowãdih páant ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánih wʉtna, Leví ã jʉimená sacerdotewã ĩ jʉmʉchah, ĩ déewã ĩ wʉ̃hat pínahdih ãt ʉbat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ĩ déewã Abraham ã jʉimená ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Leví Abraham jʉima ã jʉmʉchah, ã jʉimenábʉt Abraham jʉimená ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Nihat Abraham jʉimená jʉmna yʉhna, Leví jʉimená sacerdotewã jʉmnit, ĩ déewã ĩ wʉ̃hatdih ĩpĩ́ ʉbʉp wʉt jĩ.* 6 Obohjeéhtih, Melquisedecboó Leví jʉima nihcan yʉhna, Abraham ã wʉ̃hatdih ãt ʉbʉp wʉt jĩ. “Meemdíh wã tʉ́i chãjbipna caá”, Dios ã niijní Abraham ã jʉmʉchah yʉhna, Melquisedecboó caandíh Dios ã tʉ́i chãjat pínahdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 7 Nindih jwiít nihat jwĩ jéihna caá: Chah jʉmniboó nʉmp jʉmnidih tʉ́i chãjat pínahdih ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Pánih jéihnit, Melquisedecboó pánih ʉʉ́bhni ã jʉmʉchah, Abraham chah ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. 8 Jwiít cã́acwã jwĩ wʉ̃hatdih ʉbnit sacerdotewã, cã́acwãjeh jʉmna, wʉnnit pínah ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, Melquisedecboó Abraham ã wʉ̃hnidih ʉbniji báadhni ã jʉmna caá. Dios naáwátdih naóh yapanit daácna, ã wʉnatjidih naóhcan, “Páantjeh báadhni caá”, niijná ĩt chãjap wʉt jĩ. 9 Bʉʉ moón Leví jʉimená jʉmnit sacerdotewã, Dios ã wʉ̃hat tʉ́ʉtatdih ĩ ʉbna caá. Páant ĩ ʉbʉchah yʉhna, Abraham Melquisedecdih wʉ̃hna, nihat Leví jʉimená ĩ wʉ̃hat pínah panihnidihbʉt Melquisedecdih wʉ̃hna ãt chãjap wʉt jĩ. 10 Melquisedecdih Abraham wʉ̃h láa, ã jʉima Levíboó ãt cã́ac jʉm jwʉhcap wʉt jĩ. Pánihna, Melquisedec Abrahamdih jwãáhna, Leví pínahdihbʉt ãt jwãááp wʉt jĩ. Leví, ã jʉimenábʉt Melquisedecdih wʉ̃hnit panihnit jʉmna, caán nʉmp ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.

11 Moisésji wʉtnit, Leví ã déewãdihbʉt sacerdotewã ãt jʉmat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Ã wʉtat pahjeh queét sacerdotewã nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hnit, cã́acwãdih ĩt ʉʉ́bh wʉ̃hʉp wʉt jĩ, Dios ã enechah, tʉ́init ĩ jʉmat pínah niijná. Páant ĩ chãjachah, tʉ́i yoobópdih jʉmna nihna, biíh sacerdotedih jwĩta náahcan tagaá. Obohjeéhtih, pánih jʉmcan, biíh sacerdote Melquisedec panihnidih bʉʉ jwĩ náahna caá. Pánihna, Leví jʉima Aarónji ã jʉimená poómpdih moón sacerdotewãdih bʉʉ jwĩ náahcan caá. 12 Sacerdotewãdih Dios tʉ́ʉt nʉʉmnít, jwiítdih ã wʉtatdihbʉt tʉ́ʉt nʉʉmát caá náahap. 13 Dios Moisésjidih wʉtat tʉ́ʉtnit, Leví jʉima Aarón ã jʉimená poómpdihjeh sacerdotewã ãt waadáát tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Páant ã wʉtʉchah yʉhna, jwĩ Maáh Jesús Leví jʉima nihcan caá. 14 Judá jʉimená poómpdih bóo ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Obohjeéhtih, Moisés sacerdotewã waadánit, Judáíh poómpdih moondíh ãt waadácap wʉt jĩ. 15 Caandíh jéihna, nindihbʉt jwĩ tʉ́i jéihna caá: Bʉʉ Dios jáap ã waadáni sacerdote Cristo Melquisedec panihni ã jʉmna caá.

16 Jon jã́tih jʉmnit sacerdotewã pínah Dios ã wʉtat pahjeh Levííh poómpdih moonjéh ĩt waadáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Leví jʉima nihcah yʉhna, páantjeh jʉmna, Cristo sacerdote ãt waadáp wʉt jĩ. 17 Nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ:

“Meém páantjeh sacerdote ma jʉmbipna caá. Melquisedec sacerdote ã jʉmat pahjeh mʉntih meembʉ́t sacerdote ma jʉmbipna caá”, Dios ã wʉ̃ʉ́hdih ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 110.4)

18-19 Moisésji ã wʉtatdih jepahíhna yʉhna, jwiít cã́acwã yoobópdih jwĩ jéih jʉmcan caá. Pánihna, caán ã jwíih wʉtatji yoobópdih jwĩ jʉmat pínahdih ã teo wáaccah, Dios caandíh ãt cádahap wʉt jĩ. Pánih cádahnit, jwĩ Maáh ã wʉn wʉ̃hatdih jwĩ tʉ́i jenah joyát jíib Dios jwiítdih ã tʉ́i ʉbna caá, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Páant ã chãjachah, caandíh tʉ́i jéih ʉʉ́bhnit, ã pebhboó yoobópdih jwĩ jʉmat pínahdih jwĩ wẽi pã́ina caá.

20 Cristodih sacerdote waadána, ã wẽpatjĩh naóhnit, Dios caandíh ãt waadánap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã wẽpatjĩh naóhcanjeh, bita sacerdotewãdih ãt waadánap wʉt jĩ. 21 Cristoboodíh sacerdote waadánit, Dios caandíh nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Weém, ma Maáh, wã wẽpatjĩh meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Pánih wẽp naóhna, meemdíh wã jenah joyátdih wã tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. Páantjeh sacerdote ma jʉmbipna caá”, Dios Cristodih ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 110.4)

22 Pánih wẽp naóhna, Jesús jwiítdih ã tʉ́i ʉbat pínahdih niijná, ãt chãjap wʉt jĩ. “Cã́acwãdih wã tʉ́i ʉbbipna caá”, niijná, Dios Jesúsdih ãt wah deyanap wʉt jĩ. Pánihna, Jesús ã wʉn wʉ̃hatdih tʉ́i jenah joinít, Dios ã niijátji yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. 23 Jwíih jʉmnit sacerdotewã ĩ wʉnʉchah, bita ĩpĩ́ tʉ́ʉt nʉʉ́m waadáp wʉt jĩ. Pánihna, dawá sacerdotewã ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 24 Obohjeéhtih, Jesúsboó páantjeh ã jʉmʉchah, caandíh tʉ́ʉt nʉʉmní sacerdote pínahdih jwĩ náahcan caá. 25 Jesús páantjeh jʉmna, ã́ih cã́acwãdih ã ʉʉ́bh cádahcan caá. Pánih ʉʉ́bhna, nihat caandíh jepahnitdih ã tʉ́i ʉbna caá, Dios pebhboó ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Pánihna, Jesúsjeh yoobópdih jwiítdih tʉ́i ʉbni ã jʉmna caá.

26 Cã́acwã jwĩ chãjat pah yeejép chãjni nihcan, Jesúsdih yéej chãjat peéh ã wihcan caá. Yeejépwã cãtíh jʉmnijidih jeáboó ʉb bejnit, nihat cã́acwã chah maáh Dios ãt waadánap wʉt jĩ. Pánih jʉmna, Jesús sacerdotewã ĩ chah maáhbʉt jʉmna, jwiítdih tʉ́i teo wáacni ã jʉmna caá. 27 Bita sacerdotewã ĩ jʉmat pah nihcan caá. Queétboó yeó jáap jʉmat pah nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hna, queétjeh ĩ yéej chãjat jíib jwíih wʉ̃hnit, tʉ́ttimah, cã́acwã ĩ yéej chãjat jíibbʉt ĩpĩ́ wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Dawá láa páant ĩt chãjap wʉt jĩ, cã́acwãdih Dios ã tʉ́i enat pínah niijná. Obohjeéhtih, Jesúsboó biíc láajeh wʉn wʉ̃hna, caanjéh ã́ih bácahdih míic wʉ̃hnit, cã́acwãdih ĩ yéej chãjat peéh ãt jíib chãjap wʉt jĩ.* 28 Moisésji ã wʉtat pah sacerdotewã ĩ maáta pínahdih cã́acwãdih ĩ waadát tʉ́ʉtʉchah, yéejat wihcannit ĩt nihcap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caán tʉ́ttimah, Dios wẽp naóhna, ã wʉ̃ʉ́h páantjeh yéejat wihcanniboodíh sacerdotewã ĩ chah maáh ãt waadánap wʉt jĩ.

8

Jesús sacerdotewã ĩ chah maáh jwiítdih ã tʉ́i teo wáacat

1 Caán nihatdih naóhna, nindih bácah yeebdíh naóhna caá wã chãjap: Sacerdotewã ĩ chah maáh panihni Jesús jwiítdih teo wáacni, jeáboó Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant ã chʉ́ʉdna caá.* 2 Pánih chʉ́ʉdnit, jwiít ã́ihwãdih ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Nin baácboó jʉmni, cã́acwã ĩ chãjniji Dioíh mʉʉ́boó sacerdotewã Dioíh cã́acwãdih ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Obohjeéhtih, Jesús jeáboó Dios ã chãjni mʉʉ́ yoobát diítboó jʉmna, jwiít ã́ihwãdih ãpĩ́ ʉʉ́bhna caá.

3 Nihat nin baácdih moón sacerdotewã ĩ maáta nʉñʉ́pwãdih ĩpĩ́ mao cáo wʉ̃hna caá. Páant queétdih Dios ãt wʉtʉp wʉt jĩ, cã́acwã ĩ yéej chãjat peéh ĩ jíib chãjat pínah niijná. Jwiítdih teo wáacni sacerdotedihbʉt mao cáo wʉ̃hat panihnidih Dios ãt wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, jwĩ yéejat peéh ã jíib chãjat pínah niijná. Páant ĩ wʉ̃hat pahjeh mʉntih, Cristo jwĩ yéejat jíib caanjéh ãt míic wʉ̃hʉp wʉt jĩ, Dios jwiítdih ã wẽi enat pínah niijná. 4 Nin baácboó sacerdotewã wãát jʉmna caá. Pánihna, Jesúsboó nin baácboó páantjeh jʉmna nihna, sacerdote ãta jéih jʉmcan tagaá. 5 Nin baácboó jʉmnit sacerdotewã nin baácdih jʉmni Dioíh mʉʉdíhjeh ĩ teo wʉ̃hna caá. Cã́acwã caán mʉʉdíh chãjna, jeáboó jʉmni mʉʉ pánihni ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant ã jʉmʉchah, jeejíboó Moisésdih Dios ã́ih mʉʉ́ pínahdih chãjat tʉ́ʉtnit, “Meemdíh wã naáwát pahjeh mʉntih wĩ́ih mʉʉdíh, nihat caán diítboó jʉmnidihbʉt tʉ́i yoobópdih ma chãjat tʉ́ʉtʉp”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 6 Obohjeéhtih, jeáboó jʉmni Dioíh mʉʉ́ nin baácboó jʉmni mʉʉ́ chah tʉ́ini ã jʉmna caá. Pánihna, Jesús sacerdote jʉmna, ã tewatboó nin baácdih jʉmni sacerdotewã ĩ tewat chah caá ã jʉmʉp. Dios Moiséswãdih “Yeebdíh wã wʉtatdih jepahnit, wãjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá”, ãt niíj naáwáp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, jwiítdih “Jesús yeebdíh ã wʉn wʉ̃hatboodíh tʉ́i jenah joinít, wãjeéh ñi tʉ́i jʉmbipna caá”, ãt niíj naáwáp wʉt jĩ. Queétdih ã naáwátji chah jwiítdih ã naáwát ã jʉmna caá. Pánihna, Jesúsboó jwiítdih tʉ́i ʉbni jʉmna, nin baácboó jʉmnit sacerdotewã chah wẽpni ã jʉmna caá.

7 Ã jwíih wʉtatjidih yoobópdih jéih jepahcan, cã́acwã ãjeéh ĩt jéih jʉmcap wʉt jĩ. Ã wʉtatjidih jwĩ jéih jepahachah nihna, biíh naáwátdih Dios ãta naóhcan tagaá. 8 Obohjeéhtih, ã wʉtatjidih ĩ tʉ́i jepahcatdih enna, ã́ih cã́acwãdih jʉ̃ihna, nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:

“Nin wã niijátdih ñi tʉ́i joyoó: Tʉ́ttimah, nihat wĩ́ih cã́acwã, Israel jʉimenádih, Judá jʉimenádihbʉt jáap naáwátdih wã naóhbipna caá.

9 Ĩ nʉowã Egipto baácboó jʉmnitjidih bacanit, ded pah wãjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínahdih queétdih wã naáwáp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant wã naáwátdih ĩ joí cádahap jĩ. Páant ĩ cádahatdih ennit, weembʉ́t queétdih wã cádahap jĩ. Páant queétdih wã naáwátji pah jwʉ́ʉb naóhcan, mácah wã naóhbipna caá.

10 Tʉ́ttimah nihat Israel jʉimenádih nin pah wã naóhbipna caá: Wã wʉtatdih yeebdíh wã tʉ́i náhniabipna caá. Páant wã náhnianachah, ñi tʉ́i wẽi jepahbipna caá. Weém ñi Maáh jʉmna, yeebdíh wã en daobípna caá. Yeéb wĩ́ihwã jʉmna, weemdíhjeh ñi ʉʉ́bhbipna caá.

11 Pánihna, caán láa teo wʉ̃hnit dée, maáta déebʉt nihat weemdíh tʉ́i jéihnit míicjeh ĩ jʉmbipna caá. Pánih jéihnit jʉmna, det ĩ déewãdih nin pah ĩ míic niíj bohécan niít: ‘Ded pah jwĩ Maáh Dios ã jʉmatdih ma jéihyeé’, ĩ niijcán niít.

12 Pánihna, ĩ yéej chãjatjidih yohnit, queétdih peéh chãjcan, caandíh chéneji wã jwʉ́ʉb náhnican niít”, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. (Jer 31.31-34)

13 Pánihna, jáap naáwátdih naóhna, ã jwíih naáwátji ãt cádahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Caán máa naáwátjidih jáap naáwátboó jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmní ã jʉmna caá.

9

Dioíh mʉʉ́ nin baácboó jʉmni, jeáboó jʉmni

1 Dios Moisésjidih jwíih wʉtna, ded pah cã́acwã caandíh ĩ weñat pínahdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Nin baácdih moón caandíh ĩ weñat pínah mʉʉdíh ded pah ĩ chãjat pínahdihbʉt ãt naáwáp wʉt jĩ. 2 Caán mʉʉdíh nʉñʉ́pwã chóojĩh ĩt wãapáp wʉt jĩ.* Caán mʉʉ́ diítboó chéne tólih ĩt chãjap wʉt jĩ. Ĩ jwíih waád jʉibíni tólih “Dioíh tólih”, ĩt niijíp wʉt jĩ. Caán tólihboó ĩ jií cáagat nahna ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* Cáagat naabʉ́t ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán cáagat naajíh sacerdotewã Diosdih ĩ wʉ̃hni pan naaná ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 3 Wʉ́ʉpni yégueh chóojĩh ĩ jãh yaíhni tã́ahmant biíh tólih ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán “Dios ã jʉmat tólih”, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 4 Caán tólihboó chej jʉmnidih cáagnit ĩ cáwat naá ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caán naá orojĩh ĩ chãjni wʉt jĩ.* Orojĩh ĩ chãjni paihbʉt caanjĩ́h ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* Caan páih diítna orojĩh ĩ chãjni pamap ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Caan pámap diítna “maná”, ĩ niijní ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* Caan páih diítna Aaróníh íoh cajat nahbʉt chíih yabacni jʉm,* Dios ã wʉtatdih ã daác bʉ́ʉdhniji chéne jeé naanábʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ.* 5 Caan páih wãáp lajni naajíh chéne ángelwã orojĩh ĩ pãp dodhnit ĩt jwãáh ñʉhʉp wʉt jĩ. Queét ángelwã Dios caanjĩ́h ã jʉmatdih jʉ́ʉtna ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, caanjĩ́h jʉmna, Dios cã́acwã ĩ yéejatdih ãpĩ́ yohop wʉt jĩ.* Caán mʉʉdíh bóodih páant bóojeh tigaá wã naóh jwʉhʉp.

6 Caán mʉʉdíh ĩ tʉ́i ámohat tʉ́ttimah, sacerdotewã yeó jáap jʉmat pah jwíih waád jʉibíni tólihdih waadnít, Dios ã wʉtat pah ĩpĩ́ chãjap wʉt jĩ.* 7 Sacerdotewã ĩ chah maáhjeh biíh tólihboó jópchi jʉmat pah biíc láa ã waadát yeó jáapdihjeh ãpĩ́ waadáp wʉt jĩ. Pánih waadnít, ĩ maoni nʉñʉ́p ĩ wʉ̃hni pínah meépdih caanjĩ́h jʉmni paih wãapátdih ãpĩ́ chíanap wʉt jĩ, caán meépdih ennit, Dios cã́acwã ĩ yéejatdih ã yohat pínah niijná. Meépdih ʉb bejcan, ãpĩ́ jéih waadcáp wʉt jĩ. Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, caanjéh ã yéej chãjatji, nihat bita judíowã ĩ jéihca naáh yéej chãjatji jíibbʉt meépdih ãt ʉb waad béjep wʉt jĩ.* 8 Páant Dios ã chãjatjijĩh Tʉ́ini Espíritu nin pah jwiítdih ã jéihyana caá: Moisésdih ã chãjat tʉ́ʉtni mʉʉ́ Dios ã jʉmat tólihboó cã́acwã ĩt jéih waadcáp wʉt jĩ. Sacerdotewã ĩ chah maáhjeh caanná ãt jéih waadáp wʉt jĩ. Pánihna, Moisésdih ã chãjat tʉ́ʉtniji mʉʉ́ páantjeh ã jʉmʉchah nihna, jwiít cã́acwãjeh Diosdih jwĩta jéih ʉʉ́bhcan tagaá. 9 Diosdih ĩ weñat mʉʉ́ ded pah ã jʉmatji, caán diítboó ded pah ĩ chãjatjidihbʉt naóhna, jwiít bʉʉ moondíh nindih Dios bohéna caá ã chãjap: Cã́acwã Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hna yʉhna, Dios ã náah yacat pah tʉ́init ĩt nihcap wʉt jĩ. Pánih chãjna yʉhna, ĩ́ih caolih páantjeh yéejni jʉmna, Diosjeéh ĩt jéih jʉmcap wʉt jĩ. 10 Nin pah ĩpĩ́ chãjap wʉt jĩ: Nʉñʉ́pdih mao cáo wʉ̃h, jeémp, babh, ĩ́ih bácahnadih chocna, Moisés ã wʉtatji pah Diosdih ĩpĩ́ weñep wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, caán wʉtat pah chãjna yʉhna, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát déedih queétdih ãt teo wáaccap wʉt jĩ. Pánihna, Dios jáap bohéátdih ã naáwát tʉ́ttimah, jon jã́tih bóo wʉtatboó dedé pínah nihcan caá.

11 Obohjeéhtih, jwiítdih tʉ́i chãjat tʉ́ʉt niijná, Cristoboó sacerdotewã ĩ chah maáh yoobát jʉmnit, ãtát jʉ̃ʉ́wʉ́p wʉt jĩ. Pánih maáh jʉmna, jeáboó jʉmni Diosdih weñat mʉʉ́ yoobátdih ãt waadáp wʉt jĩ. Caán jeáboó jʉmni mʉʉ́ nin baácboó cã́acwã ĩ chãjni mʉʉ́ chah tʉ́ini ã jʉmna caá. 12 Cristo Dios ã jʉmʉpboó cabra meépdih, jiwi meépdih Diosdih wʉ̃hat tʉ́ʉt niijná, ãt ʉb waadcáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, biíc láajeh jwiítdih wʉn wʉ̃hna, ã́ih meép panihnidihjeh ãt ʉb waadáp wʉt jĩ. Pánih ʉb waadnít, jwĩ yéejatdih ã yohochah, jwiítboó páantjeh Diosjeéh jwĩ jʉmbipna caá. 13 Dios Moisésdih ã wʉtatjiboó “Wʉnnitdih ñi chʉ̃ʉ́ʉ́chah, ñíih bácahdih quei pánihni ã naácna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Pánihna, ĩ́ih bácah quei pánihnidih chocat tʉ́ʉt niijná, cabra meép, jiwi meép,* jiwiwãdih ĩ cáwatji jõóhjĩhbʉt* sacerdotewã queétdih ĩpĩ́ choj jã́hanap wʉt jĩ. 14 Páant ĩ chãjachah yʉhna, queétdih ãt tʉ́i teo wáaccap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Cristo wʉnna, ã́ih meépboodíh ã yoh wʉ̃hʉchah, jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacna caá. Caán yéejat wihcanni jʉmna, cruzboó wʉnna, Tʉ́ini Espíritu páantjeh jʉmni ã teo wáacatjĩh, caanjéh ã́ih bácahdih Diosdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih chãjna, jwĩ yéejatdih yohnit, iiguípna jwĩ bejat déejidih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Páant ã tʉ́i ʉbnit jʉmna, “Yéejat peéh weemdíh wihcan caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánih jʉmna, Dios, páantjeh jʉmni ã náahat pahjeh chãjnit jwĩ jʉmna caá.

Jáap naáwát

15 Moisés ã wʉtatjidih jepahna yʉhna, ĩ yéejat peéh queétdih páantjeh ã jʉmʉchah, cã́acwã Diosjeéh ĩt jéih jʉmcap wʉt jĩ. Páant ĩ jʉmʉchah, nin jáap naáwátdih naóhnit, “Cristoboó ã wʉn wʉ̃hatjĩhjeh cã́acwãdih wãjeéh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá”, Dios ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijátji pah, ĩ yéejatdih yohnit, ã ñíonitdih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, Cristo ãt wʉn wʉ̃hʉp jĩ. Páant ã tʉ́i ʉbʉchah, páantjeh ãjeéh jwiít ã́ihwã jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Pánih jʉmna, ã́ihwãdih Dios ã wʉ̃hat pínahdih jwĩ bíbohbipna caá.

16-17 Cã́ac ã wʉnat pínah jã́tih, ã déewãdih ã wʉ̃hat pínahdih ãpĩ́ daác jwejna caá. Obohjeéhtih, ã bʉʉd jwʉ́hcah, ã́ih bií déedih ã déewã ĩ jéih ʉb jwʉhcan caá. Ã wʉnat pínah jã́tih ã daác jwejni nʉ́o dedé pínah nihcan caá. Obohjeéhtih, ã wʉnat tʉ́ttimah, ã daacátji pahjeh ã́ih bií déejidih ĩ ʉbbipna caá. 18 Páant ã wʉncah, caán nʉ́o dedé pínah ã nihcat pahjeh mʉntih, nʉñʉ́pdih ĩ maocah, Dios Moisésdih ã niijátjibʉt dedé pínah ãta nihcan tagaá.

19 Dios ã wʉtatdih Moisésji nihat ã́ih cã́acwãdih ãt naóh beedánap wʉt jĩ. Pánih naóh péanit, jiwi meép, cabra meépdih mahjĩh ãt widip wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, oveja yoócdih ĩ dʉʉani, hisopo wʉ̃t jʉmni yílip biícdih nah chéonit, ãt taj báahanap wʉt jĩ. Pánih taj báahanit, Dios ã wʉtatdih ã daácni tólihdih, nihat cã́acwãdihbʉt ãt choj jã́hanap wʉt jĩ. 20 Pánih choj jã́hanit, nin pah Moisés queétdih ãt niijíp wʉt jĩ: “Dios nin ã wʉtatjidih jwiítdih ã jepahat tʉ́ʉtʉp jĩ, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Pánihna, caán meépdih enna, ã naáwát yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 21 Tʉ́ttimah, caán tólihdih cã́acwãdihbʉt ã choj jã́haat pahjeh mʉntih, Diosdih ĩ weñat pínah mʉʉdíh, nihat caán diítboó jʉmnidihbʉt ãt choj jã́hanap wʉt jĩ.* 22 Páant tigaá, Dios ã wʉtat pah, meépdih yoh wʉ̃hat caá náahap, cã́acwã ĩ yéejatdih ã yohat pínah niijná. Biquí láanajeh cã́acdih quei pánihni ã jʉmʉchah, meépdih yoh wʉ̃hcan, mahjĩhjeh chocat pínahdih Dios ãt wʉtʉp wʉt jĩ. Meép panihnijĩh choccannidih, Dios cã́aquíh yéejatdih ã quíib bʉʉdcán niít.* 23 Pánihna, nin baácboó jʉmni Diosdih ĩ weñat mʉʉ́, nihat caán diítboó jʉmnibʉt quei wíhcanni panihni ã jʉmat pínah niijná, nʉñʉ́p meépdih yoh wʉ̃hat ãpĩ́ náahap wʉt jĩ. Moiséswã caán mʉʉdíh jeáboó jʉmni mʉʉ pánihni ĩt chãjap wʉt jĩ. Jeáboó jʉmni mʉʉ́ Dioíh mʉʉ́ yoobát ã jʉmʉchah, chah tʉ́ini meép panihnidih yohat caá náahap.

Cristo biíc láajeh ã wʉn wʉ̃hat

24 Nin baácdih bóo Diosdih ĩ weñat mʉʉ́ cã́acwã ĩ chãjnidih Cristo ãt waadcáp wʉt jĩ. Caán mʉʉdíh waadcánjeh, yoobópdih jeáboó ãt bejep wʉt jĩ, Dios ã jʉmʉpboó jwiítdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná. 25 Nin baácdih moón sacerdotewã ĩ maáta jópchi jʉmat pah Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, ã jʉmni tólihboó nʉñʉ́p meépdih ĩpĩ́ ʉb waadáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Cristo biíc láajeh wʉnna, ã́ih meép panihnidih Dios ã jʉmat tólih yoobátboó ãt ʉb waadáp wʉt jĩ. 26 Cristo dawá láa waadná nihna, nin baácdih Dios ã chãjat tʉ́ttimah, nihat cã́acwã jwĩ yéej chãjatji jíib, dawá láa caandíh wʉn wʉ̃hat ãta náah tagaá. Obohjeéhtih, nin péeni yeó jáapna jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, nin baácboó biíc láajeh cã́ac jʉmnit, ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. 27 Nihat cã́acwã biíc láajeh jwĩ wʉnna caá. Páant jwĩ wʉnat tʉ́ttimah, tʉ́initdih, yeejépwãdihbʉt Dios ã ñíobipna caá, yeejépwãdih peéh chãjat tʉ́ʉt niijná. 28 Biíc láajeh jwĩ wʉnat pah, dawá cã́acwã jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, Cristobʉt biíc láajeh ãt wʉn wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá, páant mʉntih. Pánih jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, ã jwʉ́ʉb wʉn wʉ̃hcan niít. Obohjeéhtih, jwiít caandíh wẽi pã́initdih ʉbʉdih ã jʉ̃óhbipna caá, páantjeh ã pebhboó Diosjeéh jwĩ jʉmat pínah niijná.*

10

Máa naáwát ã teo wáaccat

1 Cristoíh dooná tʉ́ini yoobát ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, Moisés ã wʉtatji tʉ́ini pah jʉmna yʉhna, biíc yoobó nihcan caá. Caán wʉtatdih jepahnit, yeó jáap jʉmat pah, nihat jópchina nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hna, Diosdih ĩpĩ́ weñep wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, pánih chãjna yʉhna, cã́acwã ĩ yéejatdih ĩ jéih yoh beedácan caá. 2 Ĩ jéih yoh beedána nihna, biíc láajeh Diosdih pánih wʉ̃hnit, “Bʉʉ yéejat peéh jwiítdih ã wihcan caá”, ĩta niíj jenah joi tágaá. Pánih jenah joiná, nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hatdih ĩta cádah tagaá. 3 Obohjeéhtih, jópchi jʉmat pah nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hna, cã́acwã ĩ yéejatdih ĩ jéih quíib bʉʉdcán caá. 4 Pánihna, jiwi meépdih, cabra meépdihjeh Diosdih jwĩ wʉ̃hʉchah yʉhna, jwĩ yéej chãjatdih ãta yoh beedácan tagaá.

Cristo ã wʉn wʉ̃hat

5 Páant yoobópdih ã jʉmʉchah, Cristo nin baácboó ã cã́ac jʉmat pínah jã́tihbit nin pah Diosdih ãt niijíp wʉt jĩ:

“Cã́acwã nʉñʉ́pwãdih mao cáo wʉ̃hna, trigo ojdihbʉt ĩ wʉ̃hatdih ma náahcan caá. Pánih náahcan, con baácboó ma cã́ac jʉmat tʉ́ʉtʉchah, ma chãjni bácah meemdíh weñani pínah ã jʉmbipna caá.

6  Cã́acwã ĩ yéejatdih ma yohat pínah niijná, nʉñʉ́pwãdih ĩ mao cáo wʉ̃hʉchah, ma wẽi encan caá.

7  Páant ma wẽi encatdih jéihnit, ninboó jʉmna, ma náahat pah chãjadih wã bejbipna caá. Páant ma naáwátdih naóh yapani ã niíj daacáp jĩ”, Cristo ã íipdih ãt niijíp wʉt jĩ. (Sal 40.6-8)

8  “Cã́acwã nʉñʉ́pdih ĩ mao cáo wʉ̃hat pínah, trigo ojdihbʉt ĩ wʉ̃hat pínahdih queétdih ma náahcap jĩ. Páant ĩ wʉ̃hʉchah yʉhna, ma wẽi encap jĩ”, Cristo ãt jwíih niíj naáwáp wʉt jĩ. Moisés páant queétdih ã chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, caandíh Dios ãt wẽi encap wʉt jĩ. 9 Páant niíj péanit, nin pah ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ: “Meém ma náahat pah chãjadih wã bejbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah, nin pah jwĩ jéihna caá: Jon jã́tih nʉñʉ́pwãdih ĩ mao cáo wʉ̃hatjidih cádahat tʉ́ʉtnit, biíh bohéátboodíh Dios naóhna ãt chãjap wʉt jĩ. 10 Pánihna, Jesucristo ã íip ã náahat pah wʉn wʉ̃hnit, jwiít cã́acwã jwĩ yéejatdih ãt yoh wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Biíc láajeh wʉnna, ã́ih bácahdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ, jwiít ã́ihwã Diosjeéh páantjeh jwĩ jʉmat pínah niijná.

11 Nihat sacerdotewã yeó jáap jʉmat pah Diosdih weñat mʉʉ́boó teonit, nʉñʉ́pwãdih ĩpĩ́ mao cáo wʉ̃hna caá. Obohjeéhtih, páant ĩ mao cáo wʉ̃hna yʉhna, cã́acwã ĩ yéejatdih ĩ jéih yoh beedácan caá.* 12 Obohjeéhtih, jwĩ yéejatji jíib Cristoboó biíc láajeh wʉn wʉ̃hna, jwĩ yéejatdih ãt tʉ́i yoh beedánap wʉt jĩ. Pánih yoh beedá péanit, ã íip pebhna pʉ́ʉh laab béjnit, ã jéihyepmant bóo bʉwámant, ãt chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 13 Caanná chʉ́ʉdnit, caandíh eníhcannitdih ã íip ã yap yohat pínahdih ã pã́ina caá.* 14 Pánihna, biíc láajeh wʉn wʉ̃hnit, Dioíhwã ĩ yéejatdih ãt yohop wʉt jĩ, yéejat wihcannitjeh páantjeh ĩ jʉmat pínah niijná.

15 Caán yoobópdih ã jʉmatdih naóhna, Dios naáwátdih naóh yapanidih Tʉ́ini Espírituboó nin pah ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ:

16 “Nin pah Dios ã niijíp be: ‘Tʉ́ttimah bóo láa nihat cã́acwãdih nin pah wã niíj naóhbipna caá: “Wã wʉtatdih yeebdíh wã náhnianachah, wẽinit ñi jepahbipna caá.

17 Ñi yéej chãjatdih wã jwʉ́ʉb náhnican niít”, wã niijbípna caá,’ Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacát tʉ́ʉtʉp tajĩ. (Jer 31.33-34)

18 Pánihna, jwĩ yéej chãjatdih ã yohochah, jwĩ yéejat jíib sacerdotewã nʉñʉ́pdih ĩ jwʉ́ʉb mao cáo wʉ̃hatdih jwĩ náahcan caá.

Ʉ́ʉmcanjeh, Diosdih jwĩ jéih ʉʉ́bát

19 Wã déewã panihnitá, Jesúsboó wʉn wʉ̃hna, ã́ih meépdih ã yohochah, jwiítboó ʉ́ʉmcanjeh, Dios pebhna waadnít pah, caandíh jwĩ jéih ʉʉ́bhna caá. 20 Pánihna, nin baácdih moón sacerdotewã ĩ maáta ĩpĩ́ chãjatji bʉʉ láa jwiítdih dedé pínah nihcan caá. Cristoboó jwĩ yéej chãjatji jíib ã wʉn wʉ̃hʉchah, caán tólihdih jãh yaíhni chóodih ã yeo dei bejechah,* jáap namá panihnidih ãt chãjap wʉt jĩ, Dios ã jʉmʉpna jwĩ tʉ́i waadát pínah niijná.* 21 Pánihna, jwiítboó Dioíh mʉʉ pánihnit jwĩ jʉmʉchah, jeáboó jʉmna, jwiítdih ʉʉ́bh wʉ̃hni Cristo chah wẽpni sacerdote ã jʉmna caá. 22 Páant ã jʉmatdih jéihna, ʉ́ʉmcanjeh, caandíh tʉ́i jenah joiná, Dios pebhna waadnít, caandíh jwĩ ʉʉ́bát dée caá. “Cristo weemdíh wʉn wʉ̃hna, wã yéejatdih ã yohochah, bʉʉ yéejat jíib weemdíh wihcan caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánih jenah joí cádahcan, mahjĩh jwĩ chocat pah, quei wíhcannit panihnit jwĩ jʉmat dée caá.* 23 “Yeebdíh wã tʉ́i ʉbbipna caá”, ã niijátji pah ã chãjbipna caá. Páant ã chãjat pínahdih tʉ́i jéihnit, bitadihbʉt caandíh jwĩpĩ́ naóhna caá. Caandíh jwĩ tʉ́i náhniat dée caá. 24 Pánih náhninit, jwĩjeéh jʉmnitdih oina, teo wáacnit, nihat biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat dée caá. 25 Diosdih weñat tʉ́ʉt niijná, jwĩ míic wáacat dée caá. Bita ĩ míic wáacatdih cádahna caá ĩ chãjap. Páant ĩ cádahachah yʉhna, jwiítboó jwĩ cádahca boj jĩíh. Nin baácboó jwĩ Maáh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Caandíh jéihna, jwiít ã́ihwã bʉ́dí jwĩ míic weña jĩíh.

26 Yoobópdih jʉmni naáwátdih jwĩ jéihna yʉhna, “Wã náahat pah wã chãjbipna caá”, jwʉ́ʉb niíj jenah joinít, jwĩ yéej chãjachah, Dios jwĩ yéejatdih ã yohcan niít. 27 Páant jwĩ chãjachah, ã tobohna caá. Nihat Diosdih eníhcannitdih peéh chãjnit, iiguípna ã bejat tʉ́ʉtbipna caá. Pánihna, caandíh cádahnit, jwʉ́ʉb yéej chãjnitdihbʉt biíc yoobó ã peéh chãjbipna caá. Páant ã peéh chãjat pínah bʉ́dí ʉ́ʉm náah jʉmni caá.* 28 Moisés ã wʉtatjidih ded ã yap yohochah, judíowã ĩ maáta caán yap yohnidih ĩpĩ́ peéh chãjap wʉt jĩ. Ã yéej chãjachah ennitji, biíc peihcannit caandíh ĩ naóh yacachah, ĩ naáwát yoobópdih ã jʉmatdih ĩt jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihnit, jĩ́gah encanjeh, caandíh ĩpĩ́ mao yohop wʉt jĩ. Biíc peihcannit wihcah, chénewã caandíh ĩ naóh yacachah, ĩpĩ́ peéh chãjap wʉt jĩ.* 29 Páant ĩ peéh chãjat chah, Dios ã wʉ̃ʉ́hdih eníhcannitboodíh ã peéh chãjbipna caá. Cristo wʉn wʉ̃hna, ã́ih meépdih ã yoh wʉ̃hʉchah, Dios jwĩ yéejatdih ã yohna caá. Páant ã yohat pínahdih jwiítdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, det yéejatdih yohnit jʉmna yʉhna, tʉ́ttimah caandíh yap yohna, jwʉ́ʉb yéej chãjnit, “Jesúíh meép oboh jʉmni ã jʉmna caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, queétdih oini Tʉ́ini Espíritudih yeejép naóhna caá ĩ chãjap. Páant ĩ chãjachah ennit, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.* 30 “Det ĩ yéej chãjatji jíib weém caá wã peéh chãjbip. Wĩ́ihwã jʉmna yʉhna, yeejép ĩ chãjachah, queétdih wã peéh chãjbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.* “Yoobópdih tigaá Dios páant niíj naóhni ã jʉmʉp”, jwĩ niíj jéihna caá. 31 Pánihna, Dios chah wẽpni ã jʉmʉchah, yéej chãjnitdih ã peéh chãjat pínah ʉ́ʉm náah jʉmni caá.

32 Jã́tih ded pah ñi jʉmatjidih ñi tʉ́i náhninaá. Tʉ́ini doonádih joiná, jwíih jepahnit, dawá láa bʉ́dí yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih ñit cádahcap tajĩ. 33 Biquí láana cã́acwã ĩ enechah, bita yeebdíh yeejép naóhnit, yeejép ĩt chãjap tajĩ. Biíh láa bita Jesúíhwãdih yeejép ĩ chãjachah enna, yeejép yapnitdih ñit jĩ́gah en teo wáacap tajĩ. 34 Bitadih nemat mʉʉ́boó ĩ nemechah ennit, yeebbʉ́t ñit jĩ́gahap tajĩ. Ñíih bií déedih ĩ dʉ́ʉc wáyachah yʉhna, jĩ́gahcanjeh, “Ã tʉ́ina caá”, ñit niijíp tajĩ. “Nin baácdih bóo chah tʉ́ini jeáboó wã bíbohat pínah páantjeh ã jʉmna caá”, niíj jéihna, ĩ dʉ́ʉc wáyachah yʉhna, ñit weñep tajĩ. 35 Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh, Diosdih ñi tʉ́i jenah joí cádahca bojoó. Páant ñi cádahcat jíib, yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. 36 Yeejép yapna yʉhna, Dios ã náahat pah ñi chãj cádahca bojoó. Páant ñi chãj cádahcah, “Wĩ́ihwãdih wã pebhboó wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá”, Dios ã niijátji pah, yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. 37 Nin pah Dios naáwátdih naóh yapani ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Wã wahni ã jʉibíát pínah bahnibitjeh ã jʉdhna caá.

38 Pánihna, wĩ́ihwã, wã náahat pah chãjnit, wã wahnidih tʉ́i jenah joinít, ĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, caandíh ĩ cádahachah, queétdih wã wẽi encan niít’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Hab 2.3-4)

39 Obohjeéhtih, jwiítboó Diosdih cádahcan, iiguípna bejnit pínah nihcan caá. Caandíh tʉ́i jenah joinít jʉmna, páantjeh ãjeéh jwĩ jʉmbipna caá.

11

Diosdih tʉ́i jenah joyát

1 Nin pah Diosdih tʉ́i jenah joyát ã jʉmna caá: Diosdih tʉ́i jenah joiná, jwiítdih ã tʉ́i chãjat pínahdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Ã niijátji pahjeh ã chãj jwʉhcah yʉhna, “Ã niijátji pah yoobópdih ã chãjbipna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Páant ã chãjat pínahdih encan yʉhna, “Yoobópdih páant ã chãjbipna caá”, jwĩ niíj jenah joiná caá. 2 Páant ĩ tʉ́i jenah joyóchah ennit, Dios jon jã́tih moondíh ãt tʉ́i wẽi enep wʉt jĩ.

3 Diosdih tʉ́i jenah joinít, nin pah jwĩ jéihna caá: Dios ã naáwát wẽpatjĩh nihatdih ãt chãjap tajĩ. Pánihna, jwĩ enca naáhjidih nihat bʉʉ jwĩ enni pínahdih ãt jígohanap wʉt jĩ.*

4 Abeljiboó Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ovejadih mao cáo wʉ̃hnit, caandíh ãt weñep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ã ʉ́ʉd jeñé Caín ã momatji quehedihjeh Diosdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánihna, Dios Abel ã wʉ̃hniboodíh chah ãt wẽi enep wʉt jĩ. Pánih wẽi enna, “Weemdíh tʉ́i jenah joinít, Abel tʉ́ini ã jʉmna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Caán ã wʉnat tʉ́ttimah yʉhna, ã tʉ́i jenah joyátjidih bohénit, ded pah jwiítboó jwĩ tʉ́i jenah joyát pínahdih jwĩ jéihna caá.*

5 Enocboó Diosdih tʉ́i jenah joiní ã jʉmʉchah, Dios caandíh ãt wẽi enep wʉt jĩ. Pánih wẽi ennit, ã wʉncat pínah niijná, nihat bácahjeh Dios jeáboó caandíh ãt ʉb bejep wʉt jĩ. Páant ã ʉb bejat tʉ́ttimah, cã́acwã caandíh ĩt jéih bid jʉicáp wʉt jĩ.* 6 Páant ã yapatjidih jenah joinít, “Diosdih tʉ́i jenah joicán, caandíh jwĩ jéih weñacan caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Ded caandíh bidniboó “Dios ã jʉmna caá. Pánihna, caandíh wã tʉ́i bidichah, weemdíh ã tʉ́i chãjbipna caá”, niíj jenah joyát caá náahap.

7 Noéjiboó Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ded pah ã chãjat pínahdih ã naáwáchah, ãt tʉ́i jepahap wʉt jĩ. Pánih jepahnit, ãjeéh bóli, ã weh, ã weh áana yaádh biícdih pobyitdih tʉ́i yapat tʉ́ʉt niijná, bʉ́dí jãáj chóodih ãt chãjap wʉt jĩ. Pánih tʉ́i jenah joiná, nihat bita yeejép ĩ chãjachah enna, queétdih ãt pej jʉmcap wʉt jĩ. Pánihna, Diosdih ã tʉ́i jenah joyóchah, “Caán tʉ́ini ã jʉmna caá”, Dios ãt niíj enep wʉt jĩ.*

8 Abrahamjiboó Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, Dios ã wʉ̃hni pínah baácboó ã bejat tʉ́ʉtʉchah joinít, ãt jepahap wʉt jĩ. Caandíh jepahnit, ã jʉmni baácmant bejna, ã jéihca naáh baácna ãt jʉibínap wʉt jĩ.* 9 Páant ã jʉibínachah, “Nin baácdih yeebdíh wã wʉ̃hbipna caá”, Dios ã niijíchah joinít, caán baácdih ãt chãwáp wʉt jĩ. Caandíh, ã wʉ̃ʉ́h Isaacdih, ã jʉima Jacobdihbʉt “Nin baácdih yeebdíh wã wʉ̃hbipna caá”, Dios ãt niíj naáwáp wʉt jĩ. Queét caán baácdih moón nihcan yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, nʉñʉ́p chóonadih yʉ́ʉh taj cáagni mʉʉnádih chãjnit, caánboó ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.* 10 Pánih jʉmna yʉhna, caanjĩ́h ã jʉm jwʉhat pínahdihjeh Abraham ãt jéihyep wʉt jĩ. Jeáboó jʉmni tʉ́tchina ã bejat pínahboodíh wẽi pã́ina ãt chãjap wʉt jĩ. Caán tʉ́tchi Diosboó ã jenah joyát pah chãjni ã jʉmʉchah, bʉʉdcán, páantjeh ã jʉmbipna caá.*

11 Abraham behe, ãjeéh bóli Sarabʉt beh wili, weh wihcannit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Queét chénat pah behnit jʉmna yʉhna, Abraham Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, Dios ã teo wáacatjĩh ĩt weh jʉmʉp wʉt jĩ. “Dios ã niijátji pah ã chãjbipna caá”, Abraham ã niíj jenah joyát jíib, Sara mit weh jʉmʉp wʉt jĩ. Pánihna, Abraham behe jʉmna yʉhna, ã wʉ̃ʉ́hdih ãt enep wʉt jĩ.* 12 Abrahamji wʉnni dée ã jʉmʉchah yʉhna, ã jʉimená dawá ĩt cã́ac poonap wʉt jĩ. Cʉ́iwãdih, óondihbʉt jwĩ jéih jenah encat pah ã jʉimenádihbʉt jwĩ jéih jenah en bʉʉjácan caá.*

13 Queét nihat Diosdih tʉ́i jenah joinít, ĩt bʉʉdʉ́p wʉt jĩ. “Yeebdíh caán baácdih wã wʉ̃hbipna caá”, Dios queétdih ã niijníji baácdih jʉibícanjeh, ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. Caán baácdih queétjeh bíbohcan yʉhna, Dios ã niijátji pah, tʉ́ttimah ĩ jʉimená ĩ bíbohat pínahdih ĩt jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihnit, ĩt weñep wʉt jĩ. Pánihna, “Nin baácdih jibnitjeh jwĩ jʉmna caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 14 Páant niijná, biíh baácdih ĩ bidatjidih jwĩ jéihna caá. 15 Pánih bidnit, ĩ jwíih jʉmni baácna jwʉ́ʉb bejíhna nihna, ĩta jéih jwʉ́ʉb bej tagaá. Pánihna, “Biíh baácdih jwĩ bidna caá”, niijná, jon jã́tih ĩ cádahni baácdih niijná ĩt chãjcap wʉt jĩ. 16 Obohjeéhtih, chah tʉ́ini baácboodíh bidna ĩt chãjap wʉt jĩ. Caán ĩ bidni baác jeáboó caá ã jʉmʉp. Caánboó ĩ́ih tʉ́tchi pínahdih Dios ãtát ámoh péanap wʉt jĩ. Pánihna, “Dios jwĩ Maáh caá”, ĩ niijíchah joinít, ãt tíiccap wʉt jĩ.

17-18 Tʉ́ttimah, Dios Abrahamdih ã wʉ̃ʉ́h Isaacdih ãt mao cáo wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. “¿Yoobópdih niít weemdíh ã tʉ́i jenah joí?” niijná, páant ãt wʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, Abraham Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã niiját pah ãt chãjap wʉt jĩ. “Ma wʉ̃ʉ́h Isaacjĩh ma jʉimenádih wã cã́ac pooabipna caá”,* Dios ã niijátjidih náhnina yʉhna, Abraham caandíhjeh mawat tʉ́ʉt ãt chãjap wʉt jĩ.* 19 “Wã wʉ̃ʉ́h Isaacdih wã mao wʉ̃hʉchah, Dios caandíh ã jéih booabipna caá”, Abraham ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ã mawat tʉ́ʉt chãjachahjeh, Dios caandíh ãt cádahat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ã mawíhni jwʉ́ʉb báadhni pah caandíh ã enechah, ã wʉ̃ʉ́h ãjeéh ãt jwʉ́ʉb jʉmʉp wʉt jĩ.*

20 Pánihat tʉ́ttimah, Isaacboó Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã weh Jacob, Esaúdihbʉt “Tʉ́ttimah, Dios meemdíh bʉ́dí ã tʉ́i chãja naáh”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

21 Pánihat tʉ́ttimah, Jacobboó, Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã wʉnat pínah jã́tihbit ã́ih wʉ́ʉat nahjĩh tóo caj ñʉhnit, Diosdih ãt weñep wʉt jĩ. Pánih wẽinit, ã wʉ̃ʉ́h José ã weh chénat pahdih “Meemdíh Dios bʉ́dí ã tʉ́i chãjbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.*

22 Tʉ́ttimah, Joséboó, Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã wʉnat pínah jã́tih judíowã Egipto baácboó jʉmnitji ĩ bejat pínahdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Pánih naóhnit, ã jʉimená pínah ã́ih bácahjidih ĩ ʉb bejat pínahdih ãt wʉtʉp wʉt jĩ.*

23 Tʉ́ttimah, Moisés mánaboó Diosdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, ã cã́ac jʉmʉchah, caandíh biíc peihcanni widh ĩt bih bíbohop wʉt jĩ. Tʉ́inibit ã jʉmʉchah ennit, caandíh ĩt bihip wʉt jĩ.* Caán baácdih moón ĩ maáhdih ʉ́ʉmcanjeh, judíowã ĩ wehdih ã mawat tʉ́ʉtʉchah, ĩt jepahcap wʉt jĩ.*

24 Tʉ́ttimah, Egipto baácdih moón ĩ maáh nʉʉ́m Moisésdih mit behanap wʉt jĩ. Páant mijeéh behna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, “Caánt mi wʉ̃ʉ́h caá”, ĩ niijátdih ãt náahcap wʉt jĩ.* 25 Caandíh behanih mi déewãboó wẽinit, yeejép ĩ chãjachah enna yʉhna, ãt chãjíhcap wʉt jĩ. Pánih chãjcan, Dioíhwã biícdih yeejép ãt yapat wʉt jĩ. 26 Dios ã wahni pínah Cristodih cã́acwã yeejép ĩ chãjat pínah pah Moiséswãdihbʉt Egiptodih moón yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. Pánihna, nihat Egiptodih moón bʉ́dí jíib jʉmnidih ĩ bíbohatdih náahcanjeh, Dioíhwã biícdih ã jʉmat jíib bita yeejép ĩ dehwat pínahdih ãt ñíwip wʉt jĩ. Tʉ́ttimah, ã tʉ́i chãjat jíib, Dios caandíh ã tʉ́i chãjat pínahdih jenah joí waáwána, yeejép ã yapat pínahdih ãt ñíwip wʉt jĩ.

27 Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, Egipto baácdih moón ĩ maáh ã íijichah yʉhna, caandíh ʉ́ʉmcanjeh, caán baácmant ãt bejep wʉt jĩ. Dios jígohcanni ã jʉmʉchah yʉhna, jígohnidih ã enat pah ã wʉtatdih Moisés ãt jepah cádahcap wʉt jĩ.* 28 Moisés caandíh tʉ́i jenah joiní jʉmna, judíowãdih Dios ã tʉ́i ʉbat pínahdih ãt jéihyep wʉt jĩ. Pánih jéihna, Dios ã wʉtat pahjeh queét judíowãdih ĩ́ih jẽcnadih oveja wʉ̃ʉ́h meépjĩh ãt ñáñat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Páant ĩ ñáñatdih ennit, Dios nihat ĩ jwíih tʉ́ʉhnitdih ã mawat tʉ́ʉtni ángelboó judíowã ĩ jwíih tʉ́ʉhnitboodíh ãt maocap wʉt jĩ. Caán oveja wʉ̃ʉ́hdih mao péanit, Moisés ã wʉtat pahjeh, ĩ jʉmat yoobó ĩt jeémép wʉt jĩ. Caán jeémát, Pascua ĩ niijní, biícdih ĩ jwíih jeémp láa ãt jʉmʉp wʉt jĩ.*

29 Tʉ́ttimah, Diosdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, “Mʉj Mac Dʉʉni”, ĩ niijní mʉjdih, mah wihcanni namádih judíowã ĩt chʉ́ʉh bejep wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Egiptodih moón queétdih ñʉʉn béjnit, mʉj ã jwʉ́ʉb dʉʉj yóh lajachah, ĩt chĩíc wʉn beedép wʉt jĩ.*

30 Pánihat tʉ́ttimah, Diosdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, judíowã Jericó tʉ́tchidih bóo bʉ́dí wáihyat jʉ́dʉ yehmant ĩt pʉ́ʉd bejep wʉt jĩ. Siete yeó jáap pohba caán tʉ́tchidih ĩt pʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. Páant bói yeó jáap ĩ pʉ́ʉdat tʉ́ttimah, caán wáihyat jʉ́dʉ ãt boto jéen bejep wʉt jĩ.*

31 Diosdih tʉ́i jenah joiníh jʉmna, Jericó tʉ́tchidih bóli deoh nah jʉmnih, Rahab wʉ̃t jʉmnih, judíowã en waóhnitdih wẽi jwãáhnit, mit teo wáacap wʉt jĩ. Páant mi teo wáacatji jíib, caán tʉ́tchidih moón Diosdih yap yohnitdih maonit, judíowã caántboodíh ĩt maocap wʉt jĩ.*

32 Bita Diosdih tʉ́i jenah joinítdih naáwíhna yʉhna, queét dawá ĩ jʉmʉchah, wã jéih naóh daác beedácan caá. Gedeón,* Barac,* Sansón,* Jefté,* David,* Samuel,* Dios naáwátdih naóh yapanitbʉt, nihat ĩ́ih doonádih wã naáwíhna yʉh caá. Obohjeéhtih, queétdih wã naóh daáccan niít. 33 Diosdih tʉ́i jenah joinít jʉmna, biquína biíh baácdih moondíh míic maona, ĩt yap yohop wʉt jĩ. Bita ĩ́ih cã́acwãdih tʉ́inijeh ĩt wʉtʉp wʉt jĩ. Páant Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyóchah, “Yeebdíh wã teo wáacbipna caá”, ã niijátji pah queétdih ãt teo wáacap wʉt jĩ. Bita tʉ́i jenah joinít jʉmna, jiowã́ queétdih ĩ jeémíhichah yʉhna, Dios ĩ́ih jacnadih ãt nemep wʉt jĩ.* 34 Bita tʉ́i jenah joinít jʉmna, bʉ́dí iigátboó jʉmna yʉhna, ĩt iigcáp wʉt jĩ.* Bita tʉ́i jenah joinít jʉmna, queétdih ĩ mao yohíhichah yʉhna, ĩt jwei béjep wʉt jĩ. Bita wẽpcannitji jʉmna yʉhna, Diosdih tʉ́i jenah joiná, wẽpépwã ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Pánih jʉmnit, biíh baácmant jʉ̃óhnit queétdih eníhcannit soldadowãdih míic maonit, ĩt yap yohop wʉt jĩ. 35 Biquína yaádh Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyát jíib, ĩ déewã wʉnah bejnitjidih Dios ãt booa wʉ̃hʉp wʉt jĩ.*

Obohjeéhtih, bita Dioíhwã ĩ jʉmat jíib, queétdih teonit, bʉ́dí yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. “Diosdih ma cádahachah, jwĩ watbipna caá”, queétdih ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ĩ niijíchah yʉhna, jeáboó chah tʉ́ini pebhboó ĩ bejat pínahdih náahna, ĩt jepahcap wʉt jĩ. Páant ĩ jepahcat jíib, queétdih yeejép ĩ chãjachah, ĩt wʉnʉp wʉt jĩ. 36 Bita Diosdih tʉ́i jenah joinítdih yeejép deohnit, bʉ́dí ĩt pʉñʉp wʉt jĩ.* Bitadih chéonit, nemat mʉʉ́boó ĩt nemep wʉt jĩ.* 37 Bitadih jeejĩ́h yohnit, ĩt mawap wʉt jĩ.* Bitadih ĩ́ih bácahdih tac yoób ĩt bóodop wʉt jĩ. Bitadih íibat naajĩ́h ĩt mawap wʉt jĩ.* Bita moh yéejnit jʉmna, oveja chóo, cabra chóodihjeh ĩt dʉwʉ́p wʉt jĩ. Queétdih ñʉʉnnít, bita bʉ́dí yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. 38 Queét chah tʉ́init jʉmna, nin baácdih moón yeejépwã biícdih jʉmnit pínah ĩt nihcap wʉt jĩ. Queét Diosdih tʉ́i jenah joinítboodíh cã́acwã ĩ náahcah, mʉʉ́ wihcapboó, jeéboobʉ́t ĩpĩ́ jib bejep wʉt jĩ. Pánih jib bejnit, jeé íitboó, baácboó jʉmni íitboobʉ́t ĩpĩ́ ʉ̃wʉp wʉt jĩ.

39 Queét nihat caandíh tʉ́i jenah joinítdih Dios bʉ́dí ãt wẽi enep wʉt jĩ. Pánih tʉ́i jenah joinít jʉmna yʉhna, “Yeebdíh chah tʉ́ini baácdih wã wʉ̃hbipna caá”, Dios ã niijníji baácdih ĩt jʉibí jwʉhcap wʉt jĩ. 40 Páant niíj naóhna, nin pah Dios niíj jenah joiná ãt chãjap wʉt jĩ: “Queét wĩ́ihwã, tʉ́ttimah jʉmnit wĩ́ihwãbʉt wã pebhna ĩ jʉyʉ́chah, queét nihat biícdih tʉ́init yoobát wã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá”, ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Pánih jenah joiná, jã́tih ã chãjatji chah tʉ́ini jwiítdih ã chãjbipna caá.

12

Jesúsdih tʉ́i jenah joí cádahca boj jĩíh

1 Queét wã naóhnit dawá Diosdih tʉ́i jenah joí cádahcannit ĩ jʉmatjidih jéihnit, yéej chãj cádahnit, jwiítbʉt Jesúsdih jwĩ tʉ́i jenah joí cádahca bojat dée caá. Nin pah caá jʉmat náahap: Ñáoni ã tʉ́i ñáwíhichah yʉhna, chodópdih dʉo béjna, ã jéih wẽp ñáocan caá. Yégueh wʉ́ʉpnidih dʉoná, ã tʉ́i jéih ñáocan caá. Páant ã jʉmat pah Diosdih jwĩ tʉ́i jepahíhna yʉhna, jwĩ weñat pínahdihjeh chãjna, caandíh jwĩ tʉ́i jéih jepahcan caá. Pánihna, jwĩ yéej chãjatdih cádahat caá náahap. Chah wẽp ñáoniboó ã tʉ́i péaat pahjeh, jwiítbʉt Dios ã náah yacat pah jwĩ chãj cádahca bojat dée caá. 2 Jesúsdihjeh jwĩ tʉ́i náhni jĩíh. Caanjéh Diosdih tʉ́i jenah joí waóhni jʉmna, jwiítdih tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉtnibʉt ã jʉmna caá. Pánihna, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcat pínah niijná, jwiítdih ã teo wáacna caá. Cruzboó wʉnna yʉhna, ã íipdih ãt tʉ́i jenah joí cádahcap wʉt jĩ. Cruzboó wʉnat tíic náah jʉmni ã jʉmʉchah yʉhna, ã íip ã jʉmʉpboó ã weñat pínahdih jéihna, tíiccanjeh, cruzboó ãt wʉnʉp wʉt jĩ. Pánihna, bʉʉ chah maáh jʉmna, Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant ã chʉ́ʉdna caá.*

3 Jesúsdih eníhcannit caandíh bʉ́dí yeejép ĩ chãjachah yʉhna, Dios ã náah yacat pah ãt cádahcap wʉt jĩ. Páant ã cádahcatjidih ñi tʉ́i náhninaá, yeebdíhbʉt yeejép ĩ chãjachah yʉhna, biíc yoobó cádahcat tʉ́ʉt niijná. 4 Bita yeebdíh tʉbit yeejép chãjna yʉhna, ĩt mao yohcap taga. Obohjeéhtih, Jesúsboodíh ĩt mao yohop wʉt jĩ. Páant yeejép ã yapatjidih náhninit, yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, caandíh ñi cádahca bojoó. 5 Dios yeéb ã wehdih ã naáwátjidih ¿ñi quíib bʉʉ́d niít? Yeejép ñi yapat pínahdih ã naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Wʉ̃ʉhʉ́, yeejép yapna yʉhna, ma íijca bojoó. Páant yeejép ma yapachah, weém, ma Maáh, meemdíh bohéna caá wã chãjap. Pánih bohénit, wã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtʉchah, ma joyáh bojca bojoó. Páant wã wʉtʉchah, jĩ́gahcanjeh, ma tʉ́i jepahaá.

6 Nihat wã oinit, “Meém wã wʉ̃ʉ́h caá”, niíj ennitdih wãpĩ́ bohéna caá, ĩ yap yohcat pínah niijná. Pánihna, ĩ yap yohochah ennit, queétdih wã peéh chãjbipna caá’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Job 5.17; Pr 3.11-12)

7 Pánihna, yeejép yapna yʉhna, Dioíh namádih ñi cádahca bojoó. Páant ñi yapatjĩh, Dios ã weh ñi jʉmʉchah, yeebdíh bohéna caá ã chãjap, chah ñi tʉ́i chãjat pínah niijná. Det mána ĩ wehdih ĩ wʉtʉchah, ĩ jepahcah, ĩpĩ́ peéh chãjna caá, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Páant ĩ chãjat pah, Diosbʉt jwiít ã weh jwĩ jepahcah, jwiítdih ã peéh chãjbipna caá. 8 Ñi tʉ́i chãjcatdih ennit, yeebdíh ã naóhcah nihna, ã weh ñita nihcan tagaá. Páant ã naóhcah, mána wihcannit pah ñita jʉm tagaá. “Dios wã íip caá”, ñita jéih niijcán tagaá. 9 Jwĩ mána jwiítdih ded pah ĩ bohéátjidih ñi jenah joyoó. Queét jwiítdih ĩ peéh chãjachah, queétdih jwĩpĩ́ jepahap jĩ. Pánih jepahnit, jwĩ íip Dios ã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtʉchah, chah jepahat caá náahap. Pánih jepahna, páantjeh ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. 10 Wébít jwĩ jʉm jwʉhʉchah, jwĩ mána jwiítdih peéh chãjnit, “Nin pah wã chãjachah, wã wʉ̃ʉ́h ã tʉ́i jʉmbipna caá”, ĩpĩ́ niíj jenah joyóp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Diosboó peéh chãjna, jwiítdih teo wáacna caá ã chãjap, caán tʉ́ini ã jʉmat pah jwiítbʉt tʉ́init jwĩ jʉmat pínah niijná. 11 Dedé peéh chãjatdih “Caán tʉ́ina caá”, jwĩpĩ́ niíj jenah joicán caá. Bʉ́dí jwĩpĩ́ jĩ́gahna caá. Obohjeéhtih, jwíih jĩ́gahna yʉhna, tʉ́ttimah caandíh jwĩ jenah joyóchah, jwiítdih ã teo wáacna caá, yéej chãjcanjeh, jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná.*

12 Pánihna, bʉ́dí yeejép yapnit jʉmna yʉhna, Dios yeebdíh ã bohéátdih jéihna, ñi jĩ́gah cádahaá. Caandíh chah tʉ́i jenah joinít, ʉ́ʉmcanjeh, ñi tʉ́i weñeé.* 13 Pánih jʉmnit, Jesúíh namádih bejnit, tʉ́inijeh ñi chãjaá. Páant yeejép ñi yapachah yʉhna, Jesúsdih cádahcanjeh, wẽpnit panihnit ñi jʉmbipna caá. Yeéb páant ñi jʉmʉchah ennit, bita Jesúíhwã wẽpcannit panihnitboobʉ́t caandíh chah ĩ tʉ́i jenah joibípna caá.

Dios ã wʉtatdih jepahcah, ã tobohat

14 Míic jʉ̃ihcanjeh, nihat biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Pánih jʉmna, jwĩ Maáhdih tʉ́i jepahnit, ñi yéej chãjca bojoó. Det yéej chãjcannitjeh jwĩ Maáhdih ĩ enbipna caá. 15 ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Dios yeebdíh oinit ã teo wáacachah, ñi tʉ́i jepahaá. Jepah cádahna, ñi jwʉ́ʉb yéej chãjat pínah ã tobohna caá. Caandíh cádahna nihna, momatdih yeejép yílip ã jã́wat panihni yeebjéh ñita míic yéeja tagaá. Jesúíh namádih ñi cádahachah ennit, bita ã́ihwãbʉt biíc yoobó ĩta cádah tagaá.* 16 Ñi weha mána nihcannitjĩh yeejép ñi chãjca bojoó. Diosdih náahcannitbʉt ñi jʉmca bojoó. Esaúboó ded pah ã jʉmatjidih ñi tʉ́i náhninaá. Diosdih, ã wʉ̃hni pínahdihbʉt náahcanni ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Weép jeñé jʉmna, ã íip ã wʉnat tʉ́ttimah ã íipíh bií déedih bíbohni pínah ãt jʉmʉp wʉt yʉh jĩ. Dios ã íipdih ã niijníjidihbʉt bíbohni pínah ãt jʉmʉp wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, biíc yeó jáap bʉ́dí nʉʉgʉ́p wʉnna, biíc láa ã jeémát jíibjeh ã bíbohat déejidih oboh jʉmni pah jenah joinít, ã ʉ́ʉdboodíh ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ. Pánih chãjna, Dios ã wʉ̃hat pínahdih ãt náahcap wʉt jĩ. Pánih náahcanni ã jʉmat pah yeébboó ñi jʉmca bojoó.* 17 Ã ʉ́ʉddih ã́ih pínahdih ã wʉ̃hat tʉ́ttimah, Esaú ded pah ã yapatdih ñi jéihna caá. Ã íip caandíh ã wʉ̃hat pínahdih Esaú bʉ́dí ãt náahap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, páant ã náahachah yʉhna, weép jeñédih ã wʉ̃hat pínahdih ã ʉ́ʉddih wʉ̃h péanit, Esaúboodíh ã íip ãt wʉ̃hcap wʉt jĩ. Caandíh ã jʉ̃í ʉʉ́bʉ́chah yʉhna, tʉ́ʉt nʉʉmcánjeh, caandíh ãt wʉ̃hcap wʉt jĩ.*

18 Dios Moisésjidih ã wʉtat tʉ́ʉtʉchah, jwĩ déewã judíowã Dios ã jʉmni jeená ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, caanná ĩ jʉibíát pah yeébboó ñi jʉibícan caá. Nin pah queétboó ĩt yapap wʉt jĩ. Dios ã jʉmni jeé, Sinaí wʉ̃t jʉmni jeená ĩ jʉibínachah, bʉ́dí iigát ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dʉpʉ́át, baác méméat, bʉ́dí johlitbʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. 19-20 Caanná jʉibínit, póojat nah, Dios ã wéheatbʉt bʉ́dí ã yáanachah ĩt joyóp wʉt jĩ. Páant ã wéhenachah joiná, bʉ́dí ʉ́ʉmnit, queét ĩt joííhcap wʉt jĩ. Dios nin pah queétdih ãt niíj wʉtʉp wʉt jĩ: “Det nin jeedíh chʉ̃initdih jeejĩ́h yoh mawat caá náahap. Nindih nʉñʉ́p ã chʉñʉchah, caandíhbʉt jeejĩ́h ñi yoh mawaá”, ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, tʉbit ʉ́ʉm náah jʉmni wʉtat ã jʉmʉchah, “Jwiítdih ma jwʉ́ʉb naóhca bojoó”, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 21 Páant ã yapatdih ennit, nihat ĩ ʉ́ʉmʉchah, “Bʉ́dí ʉ́ʉmnit, méména caá wã chãjap”, Moisés yʉh bʉca ãt niijíp wʉt jĩ.*

22 Páant Diosjeéh ĩt jwíih jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, yeébboodíh pánihcan caá. Dios biícdih jʉmat tʉ́ʉt niijná, Sión wʉ̃t jʉmni jee pánihipna ñi jʉibína caá. Caán jeáboó jʉmni, Dios báadhniíh, Jerusalén tʉ́tchi caá. Yeebbʉ́t dawá ángelwã biícdih wẽi naáwát tʉ́ʉt niijná, ĩ míic wáacapna ñi jʉibína caá. 23 Yeéb caán tʉ́tchidih moón pínah jʉmna, Dios weh jwíih jʉibínit biícdih ñi míic wáac jʉibína caá. Nihat ĩ wʉ̃tnadih ã daácni nʉ́obʉt jeáboó ã jʉmna caá. Nihat cã́acwãdih ñíoni ã jʉmʉpna ñi jʉibína caá. Bita tʉ́i chãjnitji Dioíhwãjĩh míic wáacnit yeebbʉ́t ñi jʉmna caá. Dios queétdih yéejat wihcannit ãtát chãjap wʉt jĩ. 24 Pánihna, Jesús pebhna ñi jʉibína caá. Jon Moisés ã wʉtatjidih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít, “Jesúsboó wʉnna, ã́ih meépdih ã yoh wʉ̃hʉchah, yeebdíh wã tʉ́i ʉbbipna caá”, Dios jwiítdih ãt niijíp wʉt jĩ. Abelji ã́ih meépdih ã yohochah enna, Dios caandíh maonidih ãt peéh chãjap wʉt jĩ.* Obohjeéhtih, Jesúsboó ã́ih meépdih ã yoh wʉ̃hʉchah enna, Dios jwiítdih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Pánihna, ã́ih meép oboh jʉmni nihcan caá.

25 ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Dios yeebdíh ã naáwáchah, ñi tʉ́i jepahaá. Jon jã́tih nin baácboó jʉmni Moisés Dios naáwátdih ã naóh yapanachah, caandíh ĩ joííhcatji jíib, Dios cã́acwãdih ãt peéh chãjap wʉt jĩ. Pánihna, bʉʉ jeáboó jʉmni Cristo jwiítdih ã naóh yapanachah jwĩ joííhcah, queétdih ã peéh chãjat chah, jwiítboodíh Dios ã peéh chãjbipna caá.* 26 Moisésji jʉm láa Dios ã wéhenachah, baác ãt méménap wʉt jĩ.* Obohjeéhtih, biíh ã naáwátdih naóh yapaniboó Dios tʉ́ttimah ã niiját pínahdih nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Nin baácdih, jeádihbʉt biíc láa pohba wã cádah méméabipna caá”, Dios ã niijná caá, ãt niíj daacáp tajĩ. * 27 “Biíc láa pohba wã cádah méméabipna caá”, niijná, nihat ã chãjnijidih ã yohat pínahdih naóhna ãt chãjap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, Dios ã maáh jʉmʉpboó jéih yohca naáh jʉmna, páantjeh ã jʉmbipna caá. 28 Pánihna, ã maáh jʉmʉpna bejnit pínah jʉmna, caandíh ã yohcat pínahdih jéihnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih jwĩ niíj jĩíh. Páant niijnít, ã náahat pah caandíh bʉ́dí jwĩ wẽi jĩíh. 29 Dios wẽpni tʉ́ini yoobát jʉmna, jwĩ tʉʉ cáwat pah, det caandíh jepahcannitdih ã yoh beedábipna caá.

13

Dios ã weñat pínahdih ded pah chãjat

1 Bita Jesúíhwãdih ñi míic oi cádahca bojoó. 2 Ñi jéihca naáhwãdihbʉt ñi tʉ́i wẽi jwãáá. Pánih wẽi jwãáhna, biquína Jesúíhwã, jéihcan yʉhna, ángelwãdih ĩt wẽi jwãááp wʉt jĩ.*

3 Nemat mʉʉ́boó jʉmnitdih ñi jĩ́gah en teo wáacá. Yeéb ĩjeéh jʉmna nihna, ded pah ñi náahatdih jenah joinít, queétdihbʉt ñi tʉ́i chãjaá. Bita yeejép ĩ yapachah ennit, yeéb biíc yoobó yapna nihna, ded pah ñi náahat pah, queétdihbʉt ñi tʉ́i teo wáacá.*

4 Ñi téihya chéwechah, ã tʉ́ina caá. Pánih téihya chéonit, ñi míic cádahca bojoó. Ñi weha mána nihcannitjĩh yeejép ñi chãjca bojoó. Pánih yeejép chãjnitdih Dios ã peéh chãjbipna caá.

5 Bií déedih tʉbit ñi bidca bojoó.* Nin pah Dios ãt niijíp wʉt jĩ: “Yeebdíh cádahcanjeh, wã tʉ́i teo wáacbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.* Páant ã niijátdih jéihnit, ñi bíbohni bií déedihjeh wẽinit, chah ñi jwʉ́ʉb bidca bojoó. 6 Pánihna, ʉ́ʉmcanjeh, nin pah jwĩ niíj jenah joiná caá:

“Wã Maáh Dios weemdíh teo wáacni caá. Páant ã jʉmatdih jéihna, cã́acwã weemdíh yeejép ĩ chãjat pínahdih wã ʉ́ʉmcan niít”, jwĩ niijná caá. (Sal 56.3-4,9-11; 118.6)

7 Yeebdíh waóhnit, Dios naáwátdih bohénitjidih, ĩ tʉ́i chãj cádahcatjidihbʉt ñi tʉ́i náhninaá. Pánih náhninit, Diosdih ĩ tʉ́i jenah joyátji pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó ñi tʉ́i jenah joyoó.

8 Jesucristo páantjeh biíc yoobó jʉmni caá. Jon jã́tih ded pah ã jʉmatji pah bʉʉbʉt ã jʉmna caá. Tʉ́ttimahbʉt biíc yoobó ã jʉmbipna caá. 9 Jesúíh namádih cádahnit, biáboó bejcat tʉ́ʉt niijná, dawá mácah ĩ bohéátdih ñi joicá bojoó. “Nindih ñi jeémé. Caandíh ñi jeémpca bojoó”, biquína ĩ niíj bohéna caá. Páant ĩ niíj bohéátdih jwĩ jepahachah yʉhna, Diosdih chah jwĩ tʉ́i jenah joyát pínahdih ã teo wáaccan niít. Obohjeéhtih, Diosboó jwiítdih oinit, ãpĩ́ teo wáacna caá, Jesúsdih chah jwĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná. Pánihna, ã teo wáacatjĩh caandíh tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́.

10 Jesús cruzboó ã wʉn wʉ̃hatjidihjeh jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, jwĩ yéejatdih Dios ã yohna caá, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, sacerdotewãboó nʉñʉ́pwãdih ĩ mao cáo wʉ̃hna yʉhna, cã́acwã ĩ yéejatdih ĩt jéih yoh beedácap wʉt jĩ. 11 Queét sacerdotewã ĩ maáta jópchi jʉmat pah nʉñʉ́p meépdih Dios ã jʉmni tólihboó ĩpĩ́ ʉb waad béjep wʉt jĩ, cã́acwã ĩ yéej chãjatdih Dios ã yohat pínah niijná. Páant ĩ chãjat tʉ́ttimah, ĩ maoniji nʉñʉ́pdih cã́acwã ĩ jʉmʉp yehboó ĩpĩ́ cáo yoh beedánap wʉt jĩ.* 12 Jesúsbʉt tʉ́tchi yehboó cruzboó wʉn wʉ̃hnit, ã́ih meépdih ãt yohop wʉt jĩ, jwĩ yéejatdih ã yohochah, Dioíhwã jwĩ jʉmat pínah niijná. 13 Tʉ́tchi yehboó tíic náah jʉmni ã wʉnatdih enna, judíowã ĩ maáta caandíh ĩt eníhcap wʉt jĩ. Pánihna, cruzboó ã wʉn wʉ̃hatjidih jwĩ tʉ́i jenah joí jĩíh. Páant jwĩ jʉmʉchah enna, cã́acwã jwiítdihbʉt ĩ eníhcan niít. 14 Nin baácboó páantjeh jwĩ jʉmat pínah yoobát ã wihcan caá. Obohjeéhtih, jeáboó jwĩ yoób jʉmat pínah tʉ́tchidih pã́ina caá jwĩ chãjap. 15 Pánihna, Jesús ã teo wáacatjĩh Diosdih jwĩ wẽi naáwáchah, caandíh mao cáo wʉ̃hat panihni ã jʉmna caá. Caandíh jwĩ tʉ́i weñat dée caá.*

16 Ñijeéh jʉmnitdih tʉ́i chãjnit, ñi teo wáacá. Páant ñi chãjat pínahdih ñi tʉ́i náhninaá. Pánih chãjna, Diosdih cáo wʉ̃hat panihnidih wʉ̃hnit, caandíh tʉ́i wẽina caá ñi chãjap. Páant ñi chãjachah ennit, Dios ã tʉ́i wẽibipna caá.

17 Yeebdíh waóhnitdih tʉ́i jepahna, ĩ wʉtat pah wẽinit ñi chãjaá. Dios queétdih bohéát tʉ́ʉtnit, yeebdíh ã tʉ́i en dawát tʉ́ʉtʉp tagaá, caandíh ñi yap yohcat pínah niijná. Pánih wʉtnit ĩ jʉmʉchah, yeebdíh ded pah ĩ en dawátjidih Diosdih naáwát ã náahbipna caá. Pánihna, queétdih ñi tʉ́i jepahachah ennit, ĩ tʉ́i wẽibipna caá. Obohjeéhtih, ñi jepahcah ennit, bʉ́dí ĩta jĩ́gah tagaá. Pánih jepahcan, ñita tʉ́i jʉmcan tagaá.

18 Jwiítdih ñi ʉʉ́bh cádahca bojoó, Diosdih páantjeh jwĩ tʉ́i jepahat pínah niijná. Yeó jáap jʉmat pah tʉ́i chãjíhna, “Yeejépdih chãjna caá wã chãjap”, jwĩ niíj jenah joicán caá. 19 Weemdíhbʉt bʉ́dí ñi ʉʉ́bʉ́, ñi pebhna waícanjeh Dios weemdíh ã jwʉ́ʉb wahat pínah niijná.

Queétdih ã pée ʉʉ́bát

20 Jwĩ Maáh Jesús jwĩ yéejat jíib wʉn wʉ̃hnit, ã́ih meépdih ãt yohop wʉt jĩ. Páant ã chãjachah, “Ñi yéejatdih wã yohbipna caá, páantjeh wãjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná”, Dios jwiítdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ.* Páant niijní jwĩ Maáh Jesúsdih ãt jwʉ́ʉb booanap wʉt jĩ. Pánihna, Jesúsboó jwiítdih tʉ́i ʉbni, chah wẽpni, ovejawãdih en daoní panihni jʉmna, jwiít ã́ih ovejawã panihnitdih ã tʉ́i en daoná caá.* 21 Dios caandíh booaniji jʉmna, yeebdíh ã tʉ́i teo wáaca naáh, ã weñat pínahdihjeh ñi chãjat pínah niijná. Pánih teo wáacnit, jwiít nihatdih ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmʉ́ naáh, ã náahat pah jwĩ jʉmat pínah niijná. Jesucristodih yeó jáap jʉmat pah bʉ́dí jwĩ wẽi jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

22 Wã déewã panihnitá, yeebdíh nin wã daacátji bʉ́dí pohba nihcan caá. Pánihna, ninjĩh yeebdíh wã naóh bohéátdih íijcanjeh, ñi tʉ́i joyoó. Pánih bohéna, yeebdíh weñaat tʉ́ʉt niijná, páant wã daacáp be.

23 Nindihbʉt yeebdíh wã jéihyana caá: Jwĩ ʉ́ʉd panihni Timoteo nemat mʉʉ́boó jʉmnijidih ĩt bacanap wʉt be. Waícanjeh ninjĩh ã jʉyʉ́chah, yeebdíh enedih bejna, caandíhbʉt wã nʉmah bejbipna caá.

24 Ñi maáta, nihat bita caanjĩ́h jʉmnit Jesúíhwãbʉt ĩ tʉ́yʉ naáh. Nin Italia baácdih moón Jesúíhwã yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

25 Weembʉ́t yeéb nihatdih wã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Dios yeebdíh bʉ́dí oinit, ã teo wáaca naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

* 1:3 Jn 1.1-3; Col 1.15-17

* 1:14 Mt 4.11; Lc 1.19

* 2:9 Fil 2.6-11; He 12.2

* 3:2 Nm 12.7

* 3:18 Nm 14.1-35

* 4:8 Dt 31.7; Jos 22.4

* 4:10 Gn 2.2

* 4:12 Is 49.2; Ef 6.17

* 5:3 Lv 9.7

* 5:4 Ex 28.1

* 5:7 Mt 26.36-46; Mr 14.32-42; Lc 22.39-46

* 5:8 Mt 26.39; Jn 10.18; Fil 2.8

* 5:13 1Co 3.2

* 6:8 Gn 3.17-18

* 6:13-14 Gn 22.16-17

* 6:19-20 Lv 16.2

* 6:19-20 Sal 110.4

* 7:1 He 5.6

* 7:2 Gn 14.17-20

* 7:5 Nm 18.21

* 7:27 Lv 9.7

* 8:1 Sal 110.1

* 8:5 Ex 25.40

* 9:2 Ex 26.1-30

* 9:2 Ex 25.31-40

* 9:2 Ex 25.23-30

* 9:3 Ex 26.31-33

* 9:4 Ex 30.1-6

* 9:4 Ex 25.10-16

* 9:4 Ex 16.33

* 9:4 Nm 17.8-10

* 9:4 Ex 25.16; Dt 10.3-5

* 9:5 Ex 25.18-22

* 9:6 Nm 18.2-6

* 9:7 Lv 16.2-34

* 9:13 Lv 16.15-16

* 9:13 Nm 19.9,17-19

* 9:20 Ex 24.6-8; Zac 9.11; Mt 26.28

* 9:21 Lv 8.15

* 9:22 Lv 17.11

* 9:28 Is 53.12

* 10:11 Ex 29.38

* 10:13 Sal 110.1

* 10:20 Mt 27.51; Mr 15.38; Lc 23.45

* 10:20 Jn 14.6

* 10:22 Lv 8.30; Ez 36.25

* 10:27 Is 26.11

* 10:28 Dt 17.6; 19.15

* 10:29 Ex 24.8; He 13.20

* 10:30 Dt 32.35-36; Ro 12.19

* 11:3 Gn 1.1; Sal 33.6,9; Jn 1.3

* 11:4 Gn 4.3-10

* 11:5 Gn 5.21-24

* 11:7 Gn 6.13-22

* 11:8 Gn 12.1-5

* 11:9 Gn 35.27

* 11:10 He 13.14

* 11:11 Gn 17.19; 18.11-14; 21.2; Ro 4.17-22

* 11:12 Gn 15.5; 22.17; 32.12

* 11:13 Gn 23.4; 1Cr 29.15; Sal 39.12

* 11:17-18 Gn 21.12

* 11:17-18 Gn 22.1-14

* 11:19 Gn 22.13

* 11:20 Gn 27.27-29,39-40

* 11:21 Gn 47.31–48.20

* 11:22 Gn 50.24-25; Ex 13.19

* 11:23 Ex 2.2

* 11:23 Ex 1.22

* 11:24 Ex 2.10-12

* 11:27 Ex 2.15

* 11:28 Ex 12.21-30

* 11:29 Ex 14.21-31

* 11:30 Jos 6.12-21

* 11:31 Jos 2.1-21; 6.22-25

* 11:32 Jue 6.11–8.32

* 11:32 Jue 4.6–5.31

* 11:32 Jue 13.2–16.31

* 11:32 Jue 11.1–12.7

* 11:32 1S 16.1–1R 2.11

* 11:32 1S 1.1–25.1

* 11:33 Dn 6

* 11:34 Dn 3

* 11:35 1R 17.17-24; 2R 4.25-37

* 11:36 Jer 20.2; 37.15

* 11:36 1R 22.26-27; 2Cr 18.25-26; Jer 20.2; 37.15; 38.6

* 11:37 2Cr 24.21

* 11:37 Jer 26.23

* 12:2 Fil 2.6-11; He 2.9

* 12:11 Dt 8.5; 1S 7.14; 1Co 11.31-32

* 12:12 Is 35.3

* 12:15 Dt 29.18

* 12:16 Gn 25.29-34

* 12:17 Gn 27.30-40

* 12:19-20 Ex 19.12-13,16-22; 20.18-21; Dt 4.11-12; 5.22-27

* 12:21 Dt 9.19

* 12:24 Gn 4.10

* 12:25 Ex 20.22

* 12:26 Ex 19.18; Jue 5.5; Sal 68.7-8

* 12:26 Hag 2.6

* 13:2 Gn 18.1-8; 19.1-3; Ro 12.13; 1P 4.9

* 13:3 Mt 25.35-46

* 13:5 1Ti 6.6-10

* 13:5 Dt 31.6,8; Jos 1.5; Fil 4.11-13

* 13:11 Lv 16.27

* 13:15 Lv 7.12; Sal 50.14,23; Os 14.2

* 13:20 Ex 24.8; He 10.29

* 13:20 Is 40.11; Ez 34; Lc 15.4-5; Jn 10.1-16

Santiago

1

2

3

4

5

SANTIAGO

1

Queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Santiago,* jwĩ íip Dios, jwĩ Maáh Jesucristodihbʉt teo wʉ̃hni wã jʉmna caá. Yeéb wã déewã, doce jwĩ nʉowã ĩ jʉimená poómpdih moón, Jesúíhwã biíh baácnaboó jʉmnitdih* tʉ́yat tʉ́ʉtnit, nin nʉ́odih wã daác wahna caá.

Dios jwiítdih ã jéihyaat

2 Wã déewãá, dawá láa yeejép yapna yʉhna, ñi tʉ́i wẽi jenah joyoó. 3 Pánih yeejép yapna, yoobópdih Jesúsdih jepahnit jʉmna, chah tʉ́i jenah joinít, caandíh ñi cádahcan niít. Chah ñi tʉ́i jenah joyát pínahdih jéihnit, ñi weñeé. 4 Jesúsdih cádahcan, tʉ́i jenah joinít jʉmat tʉ́ʉt niijná, biíc yoobó tʉ́i chãjnit ñi jʉmʉʉ́.

5 “¿Ded pah wã chãjbi?” niíj jéihíhni Diosdih ã ʉʉ́bʉ́ naáh. Páant ã ʉʉ́bʉ́chah, Dios caandíh ã jéihyabipna caá. Caán nihat caandíh ʉʉ́bhnitdih jʉ̃ihcanjeh, bʉ́dí ãpĩ́ teo wáacna caá, ĩ jéihyat pínah niijná.* 6 Pánih ʉʉ́bhna, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ã ʉʉ́bʉ́ naáh. “Wã ʉʉ́bʉ́chah yʉhna, Dios weemdíh ãta teo wáaccan tagaá”, niíj jenah joiní ã jʉmca bojo naáh. Páant niíj jenah joiníboó johlit dedboó ã johochah, bʉ́dí mʉj nolihat ãpĩ́ tʉ́ʉt nʉʉmát pah ã jʉmna caá. Páant niíj jenah joiní, yeó jáap jʉmat pah biíc yoobó ãpĩ́ chãjcan caá. Diosdih tʉ́i jenah joiní nihcan caá.* 7-8 Bʉʉ nindih jenah joiná yʉhna, cheibit mácah ã jenah joibípna caá. Páant tʉ́i jenah joicán ã ʉʉ́bʉ́chah, jwĩ Maáh caandíh ã jepahcan niít.

9 Ded Jesúíh oboh jʉmnijidih Diosboó maáh panihni ã waadábipna caá. Páant ã chãjat pínahdih jéihnit, ã weñe naáh.* 10 Ded Jesúíh dawá bií dée bíbohnidih bita ĩ dʉ́ʉc wáyachah yʉhna, ã weñe naáh. Cháa ã moopát pah tigaá caán bií dée ã bʉʉdáh bejbipna caá. Pánih jéihnit, caanbʉ́t ã weñe naáh. 11 Yeó aáb jʉ̃óhna, tʉbit ã chãhachah, cháa diib téh bejnit, ã yʉ́ʉgna caá. Páant ã yʉ́ʉgʉchah, ã tʉ́i jígohat ã beedná caá. Pánihat pah bʉ́dí bií déedih wẽinibʉt ã́ih bií dée biícdih ã bʉʉdbípna caá.*

Yeejép chãjat jenah joyátdih jepahcat

12 Ded yeejép yapna yʉhna, Jesúsdih cádahcanni tʉ́i wẽini ã jʉmbipna caá. Páant ã cádahcatji jíib, páantjeh jeáboó Dios ãjeéh jʉmat tʉ́ʉtnit, caandíh ã tʉ́i chãjbipna caá. “Weemdíh tʉ́i oinitdih wãjeéh wã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtbipna caá”, ã niijátji pah ã chãjbipna caá. 13 Yeejép chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Dios caá weemdíh páant ã chãjat tʉ́ʉtʉp”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Dios yeejép chãjat jenah joicán, cã́acwãdihbʉt páant ã jenah joyát tʉ́ʉtcan caá. 14 Obohjeéhtih, cã́acwãjeh tʉbit yeejép ĩ ñinahat pah ĩpĩ́ jenah joiná caá. 15 Pánih jenah joinít, yeejép ĩpĩ́ chãjna caá. Páant ĩ chãjatji jíib Dios queétdih iiguípna ã bejat tʉ́ʉtbipna caá.

16 Wã déewã, wã oinitá, “Dios weemdíh ã wʉtʉchah, yeejép wã chãjap jĩ”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Páant jenah joyát yoobópdih nihcan caá. 17 Jwĩ íip Dios jeáboó jʉmni jwiítdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, tʉ́inidihjeh bitadih ã wʉ̃hat tʉ́ʉtna caá. Caanjéh tigaá yeó, widh, cʉ́iwãdihbʉt chãjni. Pánihna, ĩ jígohat ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah yʉhna, Diosboó páantjeh biíc yoobó ã jʉmna caá.* 18 Ã náahat pah ã́ih tʉ́ini doonádih jwĩ jepahachah, ã weh jwĩ jʉmat pínah niijná, jwiítdih jáap cã́ac jʉmnit panihnit ãt jʉmat tʉ́ʉtjip taga. Pánih jʉmnit, nihat ã chãjnit cãtíh jwiítdih ã tʉ́i ʉbʉchah, ã jwíih tʉ́ʉt nʉʉmnít jwĩ jʉmna caá.*

Diosdih yoobópdih jepahat

19 Wã déewã, wã oinitá, Dios naáwátdih ñi tʉ́i wẽi joyoó. Pánih caandíh tʉ́i joinít, tʉ́i jenah joicánnit ĩ wéheat pah wéhecan, waícanjeh íijnit ñi jʉmca bojoó. 20 Det íijnit Dios ã náahat pah ĩ tʉ́i chãjcan caá. 21 Nihat ñi yéej chãjatdih, yeejép ñi en ñinahatdihbʉt ñi cádahaá. Pánih cádahnit, Dios naáwátdih ĩ bohénachah, tʉ́i wẽi jepahnit ñi jʉmʉʉ́. Páant ĩ bohéátdih ñi joyóchah, iiguípna bejnit déejidih tʉ́i ʉbnit, Dios yeebdíh ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péabipna caá.

22 Ã naáwátdih joiná yʉhna, jepahcan, ñi míic yeena caá. “Wã jepahcah, ã tʉ́imi nacaá”, niíj jenah joiná, yeeatdih jenah joiná caá ñi chãjap. Pánihna, ã naáwátdih tʉ́i joinít, ã bohéát pah ñi chãjaá. 23 Ded caán naáwátdih joiná yʉhna, jepahcanniboó nin pah chãjni ã jʉmna caá: Ã́ih móotdih quenalihjĩh ã míic enna caá. 24 Pánih míic en péa bejnit, ded pah ã jígohatdih waícanjeh ã quíib bʉʉdná caá. 25 Obohjeéhtih, biíhboó ã enatjidih ã quíib bʉʉdcát pah Dios naáwátdih joiná, tʉ́i náhninit, jepahna, chéoni panihni nihcan, tʉ́i chãjna, bʉ́dí ã wẽibipna caá. Pánihna, caán bohéátdih jepah cádahcannidih wẽi ennit, Dios ã tʉ́i teo wáacbipna caá.

26 Ded jenah joicánjeh wéheni jʉmna, yoobópdih Diosdih ã wẽican caá. “Diosdih wã tʉ́i wẽina caá”, niíj jenah joiná yʉhna, yeeatdih ã jenah joiná caá. Pánih jenah joiná, Diosdih ã wẽi naáwát dedé pínah nihcan caá. 27 Dios jwĩ íip ã náahat pah caandíh jwĩ weñat tʉ́ʉt niijná, nin pah caá jwiítdih chãjat náahap: Mána wihcannitdih, éemp wʉnnitdihbʉt yeejép ĩ yapachah enna, queétdih teo wáacat caá náahap. Diosdih náahcannit yeejép ĩ chãjat pah jwiítdih chãjcat caá náahap.

2

Cã́acwãdih biíc yoobó tʉ́i chãjat

1 Wã déewãá, jwĩ Maáh chah tʉ́ini Jesucristodih jepahnit jʉmna, cã́acwãdih biíc yoobó tʉ́i chãjat caá náahap. 2-3 Orojĩh ĩ chãjniji téihya yacat jʉ́dʉna, bʉ́dí jíib jʉmni yéguehdihbʉt dʉoní yeéb Jesúíhwã ñi míic wáacapna ã waád jʉibínachah enna, caandíh ñita wẽi jwãáh tagaá. “Nin tʉ́yʉpboó ma chʉ́ʉdʉ́”, ñita niij tágaá. Páant niijná yʉhna, caanná yeejép yégueh dʉoní moh yéejni ã waád jʉibínachah enna, caánboodíh ñita wẽi jwãáhcan tagaá. “Con bʉwáboó ma ñʉhʉʉ́. Baácdihjeh ma chʉ́ʉdʉ́”, caandíh ñita niij tágaá. 4 Pánih chãjna, cã́acwãdih yeejép jenah joinít, tʉ́i jígohnitdihjeh ñita wẽi en tagaá. Obohjeéhtih moh yéejnitdih ñita wẽi encan tagaá. Páant niíj jenah joyát ã tʉ́ican caá.

5 Wã déewã, wã oinitá, weemdíh ñi joyoó. Dawá moh yéejnitdih Diosdih tʉ́i jenah joinít, ã maáh jʉmʉpboó jʉmnit pínah niijná, Dios ãt ñíwip wʉt jĩ. “Wãjeéh páantjeh ñi jʉmbipna caá”, Dios caandíh oinitdih ãt niijíp wʉt jĩ. 6 Obohjeéhtih, queétdih ã ñíwichah yʉhna, yeébboó queétdih ñipĩ́ tíicana caá. Pánih queétdih tíicanit, dawá bií dée bíbohnitdihjeh ñi wẽi enna caá. Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Dawá bií dée bíbohnitboó yeebdíh yeejép ĩpĩ́ chãjna caá. Queétjeh yeebdíh naóh yacat tʉ́ʉt niijná, cã́acwãdih peéh chãjat tʉ́ʉtnit pebhna ĩpĩ́ teo wái bejna caá. 7 Queétjeh Cristodih yeejép ĩpĩ́ wéhena caá. Obohjeéhtih, yeébboó “Jwiít Cristoíhwã caá”, niijnít jʉmna yʉhna, caandíh yeejép wéhenitboodíh ñi wẽi enna caá. Páant ñi chãjat ã tʉ́ican caá.

8 Dios naáwátdih daácniboó nin chah wẽpni wʉtatdih ã daacátjidih ñi tʉ́i náhninaá: “Meemjéh ma míic oyat pah, bitadihbʉt biíc yoobó ma oyoó”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Caán wʉtatdih jepahna, ñi tʉ́i chãjna caá. 9 Obohjeéhtih, maáta panihnitdih tʉ́i wẽi enna yʉhna, moh yéejnitboodíh enah bojnit, teo wáaccan, yeejép chãjna caá ñi chãjap. Pánih chãjna, Dios ã wʉtatdih ñi yap yohna caá. 10 Ded Dios ã wʉtatdih jepahna yʉhna, biíc wʉtatbitdihjeh yap yohna, nihatdih ã yap yohna caá. Páant ã yap yohochah, caandíh peéh chãjat ã jʉmbipna caá. 11 “Ñi weha mána nihcannitjĩh yeejép ñi chãjca bojoó”, Diosjeh ãt niíj wʉtʉp wʉt jĩ.* Caanjéh mʉntih, “Cã́acwãdih mao yohca bojoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.* Pánihna, det ĩ weha mána nihcannitjĩh yeejép chãjcan yʉhna, cã́acdih mao yohna, Dios ã wʉtatdih yap yohnit ĩ jʉmna caá. 12 Cristo jwiítdih bʉ́dí oina, jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, bitadih ã oyat tʉ́ʉtna caá. Páant ã wʉtatdih jepahnitdih, jepahcannitdihbʉt ñíonit, ded pah ĩ chãjatji jíibdih ã naóhbipna caá. Páant ã jʉmʉchah, ã wʉtat pah jwĩ tʉ́i chãjat dée caá. Ã náahat pahbʉt jwĩ wéhe jĩíh. 13 Bitadih jwĩ jĩ́gah encah, Dios cã́acwãdih ã ñío láa jwiítdihbʉt jĩ́gah encanjeh, ã peéh chãjbipna caá. Obohjeéhtih, bitadih jwĩ jĩ́gah enechah, jwiítdihbʉt jĩ́gah ennit, ã peéh chãjcan niít.

Jesúsdih tʉ́i jenah joinít, bitadih teo wáacat

14 Wã déewãá, nindih ñi tʉ́i joyoó: “Weém Cristodih wã tʉ́i jenah joiná caá”, ded niijná yʉhna, bitadih ã tʉ́i teo wáaccah, ã niijátji dedé pínah nihcan caá. Páant ã niijíchah yʉhna, Dios caandíh ã tʉ́i ʉbcan niít. 15-16 Ded Jesúíh, Jesúíh wili ĩ jeémát pínah wihcah ennit, yeejép yéguehdihjeh ĩ dʉwʉ́chah ennit, jwiít Jesúíhwã queétdih tʉ́i teo wáacat caá náahap. “Tʉ́ini yégueh dʉonít, tʉ́ini jeémátdih jeémpnit, ñi tʉ́i jʉmʉʉ́”, niijná yʉhna, ĩ náahatdih ñi wʉ̃hcah, ñi niiját dedé pínah nihcan caá. 17 Pánihna, “Cristodih wã tʉ́i jenah joiná caá”, niijná yʉhna, ñi tʉ́i chãjcah, Cristodih ñi jenah joyát dedé pínah nihcan caá.

18 Ñijeéh jʉmni nin wã bohéátdih joííhcanni nin pah ãta niij tágaá: “Weém wãpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Meémboó bitadih teo wáaccan yʉhna, ‘Cristodih wã tʉ́i jenah joiná caá’, mapĩ́ niijná caá. Jwiít chénat pahdih Dios ã tʉ́i ʉbbipna caá”, ãta niij tágaá. Obohjeéhtih, Cristodih tʉ́i jenah joiníboó bitadih ã tʉ́i chãjachah, caandíh tʉ́i jenah joiní ã jʉmatdih cã́acwã ĩ jéihbipna caá. 19 “Dios biícjeh caá”, ñi niíj jenah joiná caá. Páant ñi niíj jenah joyóchah, ã tʉ́ina caá. Obohjeéhtih, páant ñi niíj jenah joiná yʉhna, Diosdih ñi jepahcah, caandíh ñi jéihyat dedé pínah nihcan caá. Nemépwãbʉt ñi jenah joyát pahjeh mʉn tigaá ĩ jenah joyóp. Pánih jenah joinít, Dios biícjeh ã jʉmatdih jéihna, ã wẽpatdih ʉ́ʉmnit, queétboó ĩ méména caá. 20 “Cristodih tʉ́i jenah joiní wã jʉmna caá”, ded niíj jenah joiná yʉhna, bitadih teo wáaccan, yoobópdih ã tʉ́i jenah joicán caá. Pánihna, Cristodih jepahna yʉhna, bitadih teo wáaccanniboó yoobópdih ã jepahcan caá. 21 Caán yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihyat pínah niijná, jwĩ nʉo Abraham ded pah ã chãjatjidih wã naóhbipna caá. Caán ã wʉ̃ʉ́h Isaac wʉ̃t jʉmnidih Diosdih ãt mao cáo wʉ̃híhip wʉt yʉh jĩ. Pánihna, jee dáhnajĩh ã cáag aabáni poómpjih ã cáagni tʉʉjih caandíh ãt chéo cáagap wʉt jĩ. Pánih chéo cáagna, Dios ã niijátji pahjeh caandíh wẽinit, ã wʉ̃ʉ́hdih mawat tʉ́ʉt ãtih chãjap wʉt yʉh jĩ. Páant ã jepahachah ennit, “Yoobópdih tʉ́ini caá”, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ.* 22 Páant ã niijátjidih náhninit, nindih ñi jenah joyoó: Abraham Diosdih tʉ́i jenah joiní jʉmna, ã wʉtatdih ãt jepahap wʉt jĩ. Pánih jepahna, Diosdih ã tʉ́i jenah joyátdih ãt jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. 23 Dios naáwátdih naóh yapani ã niíj daacátji pahjeh ãt yapap wʉt jĩ. “Abraham Diosdih tʉ́i jenah joinít, ãt jepahap wʉt jĩ. Páant ã jepahachah enna, ‘Caán tʉ́ini caá’, Dios caandíh ãt niíj enep wʉt jĩ”, ãt niíj daacáp tajĩ.* Páant ã niíj enatdih jéihna, “Abraham Dios ã chéen caá”, cã́acwã caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ.*

24 Pánihna, ded pah Abraham ã yapatjidih jenah joinít, nindih ñi jéihbipna caá: “Diosdih wã tʉ́i jenah joiná caá”, niijná yʉhna, caandíh ã jepahcah enna, “Caán tʉ́ini caá”, Dios caandíh ã niíj encan caá. Obohjeéhtih, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ã tʉ́i chãjatdih enna, “Caán tʉ́ini caá”, caánboodíh Dios ã niíj enna caá. 25 Páant tigaá Rahab wʉ̃t jʉmnih deoh nah jʉmnihjidihbʉt “Caánt tʉ́inih caá”, Dios ãt niíj enep wʉt jĩ. Josué ã wah bojnitji miíh tʉ́tchina ĩ jʉibínachah, queétdih jwãáhnit, “Wĩ́ih mʉʉ́boó ñi ʉ̃o jwʉhʉ́p”, mit niijíp wʉt jĩ. Cheibit Josuéwã ĩ jʉmʉpna queét ĩ jwʉ́ʉb bejechah, biíh namáboó mit jʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, “Queétdih eníhcannit maoná”, niijná. Páant queétdih mi teo wáacatdih enna, “Caánt tʉ́inih caá”, Dios ãt niíj enep wʉt jĩ.* 26 Jwĩ́ih bácahdih caolih ã wihcah, jwĩta báadhcan tagaá. Pánihna, caolih ã wihcah, jwĩ́ih bácahboó dedé pínah ãta nihcan tagaá. Pánihat pah “Diosdih wã tʉ́i jenah joiná caá”, niijná yʉhna, bitadih teo wáaccan, yoobópdih caandíh jwĩ tʉ́i jenah joicán caá. Pánihna, jwĩ teo wáaccah, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joyát dedé pínah nihcan caá. Caolih wihcanni bácah pah ã jʉmna caá.

3

Ded pah caá jwĩ wéheat

1 Wã déewãá, ded Dios naáwátdih cã́acwãdih bohéna, caán ã bohéátdih caanjéhbʉt ã tʉ́i jepaha naáh. Pánih bohéna yʉhna, ã tʉ́i chãjcatdih enna, caánboodíh Dios chah ã peéh chãjat pínahdih ñi jéihna caá. Pánihna, ñijeéh jʉmnit Dios ã ñíonitjeh ĩ bohéna naáh. 2 Dawá láa nihat jwiít cã́acwã yeejép jwĩpĩ́ chãjna caá. Ded yeejép niíjíhat ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, niijcán, tʉ́i yoobópdih jʉmna, yeejép chãjíhatdihbʉt ãta jéih yap yoh tagaá. 3 Nin pah ã jʉmna caá: Caballoíh jacdih ĩtah naabítdih yacnit, ã́ih yapatnaboó tõpnadih jwĩpĩ́ chéona caá. Caandíh pʉ́ʉh laáb chʉ́ʉdnit, caan tṍpnadih wáinit, ded jwĩ bejíhipboó caballodih jwĩ jéih bejat tʉ́ʉtna caá. Bainí naabít ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh jwĩ wáyachah, caballo jwiítdih ã tʉ́i jepahna caá. 4 Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Bʉ́dí jãáj chóo ã jʉmʉchah yʉhna, caán chóodih íoh tewat naáboó bainíjeh ã jʉmna caá. Pánihna, bʉ́dí johlit ã ʉb joh bojochah yʉhna, caandíh íoh teoniboó caán bainí naajĩ́hjeh ded ã bejíhipboó ã jéih íoh teo bejna caá. 5 Pánihat pah tigaá jwĩ́ih nʉʉ́c bainí ã jʉmʉchah yʉhna, caanjĩ́h niijná, bitadih bʉ́dí jwĩ yéejana caá. Nin pahbʉt ã jʉmna caá: Bainí tʉʉ cʉ́ʉt jʉmna yʉhna, iig ñáhna, dawá máa nahnadih ã iigná caá. Pánihat pah jwĩ́ih nʉʉ́cjĩh niijná, bʉ́dí yeejép jwĩ jéih chãjna caá. 6 Pánihna, jwĩ́ih nʉʉ́c tʉʉ cʉ́ʉt panihni ã jʉmna caá. Jwĩ́ih nʉʉ́cjĩh niijná, jwĩ jéih míic yéejana caá. Tʉʉ cʉ́ʉt bʉ́dí ã iigát pah yeejép pohba jwĩ chãjna caá. Pánih yeejép niijná, nemépwã ĩ wʉtat pah jwĩ chãjna caá.* 7 Nihat jiadih moón nʉñʉ́pwã, jiijnít, maiwã, dóbohwã, queejwã́dihbʉt cã́acwã ĩt wʉtʉp wʉt jĩ. 8 Obohjeéhtih, jwĩ́ih nʉʉ́cjĩh yeejép niijná, jwĩ jéih cádahat tʉ́ʉtcan caá. Maiboó cã́acdih chãácna, ã yéejaat pah jwiítbʉt jwĩ́ih nʉʉ́cjĩh yeejép niijná, bitadih bʉ́dí jwĩ yéejana caá. 9 Jwĩ́ih nʉʉ́cjĩh Diosdih wẽi naóhna yʉhna, caán ã jʉmat pah jwiít cã́acwãdih ã chãjnit jʉmna yʉhna, yeejép pohba bitadih jwĩ niijná caá.* 10 Pánihna, caan jácmantjeh wẽi naáwát, yeejép niijátbʉt ã bacna caá. Wã déewãá, páant jwĩ niijíchah, ã tʉ́ican caá. 11 Biíc meo waócáhmantjeh tʉ́ini mah, nʉ́ʉmni mah biícdih ãpĩ́ nooj báccan caá. 12 Wã déewãá, higuera nah olivo tíibnadih ãpĩ́ quehcan caá. Iguíh nahboó higueradih ãpĩ́ quehcan caá. Meo waócáhmant nʉ́ʉmni mah ã nooj bácachah, tʉ́ini mah ã nooj báccan niít. Pánihat pah jwiítdih tʉ́ini naáwát, yeejép niijátdihbʉt niijcát caá náahap.*

Tʉ́i jenah joyát

13 ¿Ñijeéh jʉmnit biquína tʉ́i jenah joinít ĩ jʉm niít? Pánih jʉmíhna, “Bita chah wã jéihna caá”, ĩ niíj jenah joicá bojo naáh. Páant niíj jenah joicánjeh, tʉ́inijeh jʉmnit, ĩ tʉ́i chãja naáh. Páant ĩ chãjachah enna, “Queétboó tʉ́i jenah joinít yoobát ĩ jʉmna caá”, ñi niíj jéihbipna caá. 14 Obohjeéhtih, det bií déedih bʉ́dí en ñinahna, ĩ weñat pínahdihjeh jenah joiná yʉhna, “Weémboó tʉ́i jéihni wã jʉmna caá”, ĩ niijcá bojo naáh. Páant niijnít, tʉbit yeenit ĩ jʉmna caá. 15 Páant jenah joinít, Diosdih náahcannit ĩ jenah joyát pah, jenah joiná caá ĩ chãjap. Páant Dios queétdih ã jenah joyát tʉ́ʉtcan caá. Nemépwã caá páant ĩ jenah joyát tʉ́ʉtʉp. 16 Bitadih jepchá tʉbnit, queétdih teo wáaquíhcan, bʉ́dí míic jʉ̃ihñatbʉt ã jʉmna caá. Pánih míic jʉ̃ihnit jʉmna, bʉ́dí yeejépdihbʉt ĩ chãjna caá. 17 Obohjeéhtih, caandíh jéihnitdih Dios ã tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉtna caá. Páant ã jenah joyát tʉ́ʉtʉchah, ĩpĩ́ tʉ́i chãjna caá. Pánih tʉ́i chãjna, míic jʉ̃ihcan, bitadih yap yohcan, ĩjeéh tʉ́i biícdih jʉmnit, queét nihatdih biíc yoobó oinit, bitadih ĩ jĩ́gah en teo wáacna caá. Pánih chãjna, yeecanjeh, ĩpĩ́ tʉ́i jʉmna caá.* 18 Pánih míic jʉ̃ihcan, “Tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́”, bitadihbʉt ĩpĩ́ niíj naóhna caá.

4

Nin baácdih bóodih bidcat

1 ¿Dépanih tigaá míic jʉ̃ihnit, ñi míic mao? Tʉ́i chãjíhna yʉhna, yeejép ñi jenah joyát pah chãjna, ñi míic maona caá. 2 “Caandíh bʉ́dí wã náahna caá”, niíj en ñinahna yʉhna, ñi jéih bíbohcan caá. Pánih náahna, caandíh bíbohnidih jʉ̃ihnit, míic maonit, ñi mao yohna caá. Obohjeéhtih, Diosboodíh ʉʉ́bhcan, ñi náahatdih ñi bíbohcan caá. 3 Ʉʉ́bhna yʉhna, ñi weñat pínahdihjeh ñipĩ́ ʉʉ́bhna caá. Páant ñi ʉʉ́bʉ́chah, Dios yeebdíh ã jepahcan caá. 4 Diosdih jéihcannit ĩ náahat pah yeebbʉ́t náahna, Diosdih eníhcannit ñi jʉmna caá. ¿Caandíh ñi jéihcan niít? Pánihna, queét ded pah ĩ chãjatdih wẽi enna, biíc yoobó chãjnit, Diosdih náahcannit ñi jʉmna caá.* 5 Dios naáwátdih daácniji nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Dios jwĩjeéh ã jʉmat tʉ́ʉtni Tʉ́ini Espíritu jwiítdih bʉ́dí oinit, jwĩ yéej chãjíhichah, tʉbit ã jĩ́gahna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. Páant ã niíj daacátji oboh jʉmni nihcan, yoobópdih tigaá ã jʉmʉp.* 6 Pánih oina, Dios jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacna caá, caandíh jwĩ tʉ́i jepahat pínah niijná. Nindihbʉt Dios naáwátdih biíh daácni ãt niíj daacáp tajĩ: “ ‘Weém bácah bitadih chah wã jéihna caá’, niijnídih Dios ã eníhcan caá. Obohjeéhtih, ‘Weém oboh jʉmni caá’, niijníboodíh Dios bʉ́dí oinit, ã teo wáacna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 7 Pánihna, Diosdih tʉ́i jepahnit ñi jʉmʉʉ́. Caandíh jepahnit, nemép ã yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah yʉhna, caánboodíh ñi yap yohoó. Páant ñi yap yohatdih enna, ã jweibípna caá. 8 Diosdih bʉ́dí bidnit, ãjeéh tʉ́i biícdih ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmʉchah, caanbʉ́t ñijeéh jʉmnit, yeebdíh bʉ́dí ã teo wáacbipna caá. Yéej chãjíhatdih jenah joí cádahnit, ñi jwʉ́ʉb chãjca bojoó. Pánih cádahnit, tʉ́iniboodíhjeh jenah joinít, ñi tʉ́i chãjaá. 9 Ñi yéej chãjatdih bʉ́dí jĩ́gahnit, ñi jʉñʉʉ́. Yeejép ñi wẽi chãjatjidih cádahnit, caandíh tíicnit ñi jʉmʉʉ́. 10 “Yéej chãjni, oboh jʉmni wã jʉmna caá”, Diosdih ñi niijí. Páant ñi niijíchah, caánboó ñi yéejatdih yohnit, nin baácboó ñi jʉm jwʉhʉchah, ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Tʉ́ttimah, ã pebhna ñi jʉibínachah, yeebdíh maáta ã waadábipna caá.*

Bita Jesúíhwãdih yeejép niijcát

11 Wã déewãá, yeejép doonádih yeéb míicjeh ñi niijcá bojoó. “Caán tʉ́icanni caá”, niijná, “Caandíh peéh chãjat caá náahap”, niijná caá ñi chãjap. Páant niijnít, “Jwĩ míic oyat pínahdih Cristo ã wʉtat ã tʉ́ican caá”, ñi niijná caá. Páant niijná, caandíh jepahcan, “Tʉ́i chãjat pínahdih weemjéh caá wã jéih ñíwip”, niijná caá ñi chãjap. Páant niijnít, yeebjéh míic wʉtna caá ñi chãjap. 12 Obohjeéhtih, Diosjeh cã́acwãdih wʉtni, queétdih ñíoni ã jʉmna caá. Cã́acwã iiguípna bejnit déejidih caanjéh ã jéih tʉ́i ʉbna caá. Caanjéh queétdih iiguípna ã jéih bejat tʉ́ʉtna caá. Pánihna, “Caán yeejép caá”, jwiítboó cã́acwãdih jwĩ jéih niijcán caá.

Cheibit ded pah ã yapat pínahdih jwĩ jéihcat

13 Bʉʉ, nindihbʉt ñi tʉ́i joyoó: Nin pah biquína ñi niíj jenah joiná yʉh caá: “Bʉʉ, cheibit biíh tʉ́tchina jibidih wã bejbipna caá. Caanná jʉibínit, biíc jópchi jʉm, bií déedih jíib chãjnit, bʉ́dí dinerodih wã bíbohbipna caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. 14 Obohjeéhtih, cheibit ded pah ñi yapat pínahdih ñi jéihcan caá. Tʉʉ jeí maátcanjeh jʉmnit, biícmantjeh ã bʉʉdáh bejna caá. Pánihat pah jwiítbʉt maátcanjeh jʉm jwʉhnit, jwĩ bʉʉdbípna caá.* 15 Obohjeéhtih, “Dios ã náahachah, páantjeh báadh jwʉhnit, nin pah wã chãjbipna caá”, niíj jenah joyát caá náahap. 16 Pánihna, “Weemjéh tʉ́i jéihni jʉmna, nin pah wã chãjbipna caá”, ñi niíj jenah joyát yeejép caá. Diosdih ñi tʉ́i jenah joicán caá. 17 Ded ã tʉ́i chãjat pínahdih jéihna yʉhna, caandíh chãjcan, ã yéej chãjna caá.

5

Dawá bií dée bíbohnitdih ã wẽp naáwát

1 Yeéb dawá bií dée bíbohnitboó weemdíh ñi tʉ́i joyoó. Bʉʉ nihat ñi náahatdih ñi bíbohna yʉhna, tʉ́ttimah bʉ́dí moh yéejnit ñi jʉmbipna caá. Páant yeejép ñi yapat pínahdih jéihnit, bʉ́dí ñi ñaác jʉñʉʉ́. 2 Ñíih bií dée ã moóp beedáh bejbipna caá. Ñíih yéguehdih jõóh macwã ĩ jeémp beedábipna caá. 3 Bʉ́dí oro, platadihbʉt ñi ámohochah yʉhna, moópni jʉmna, dedé pínah nihcan niít. Yeéb dinerodih oinit, bʉ́dí ñi ámohochah, Dios ã enna caá. Páant ã enechah, dinerodih yeéb ñi oyatji jíib, péeni yeó jáapdih yeejép ñi yapbipna caá. Iiguípboó jʉmnit, bʉ́dí ñi moh yéejbipna caá.* 4 Yeebdíh teo wʉ̃hnitdih yeenit, ĩ tewat jíibdih yoobópdih ñi jíib chãjcap be. Pánih jíib chãjcan, ĩ́ih dinerodih páantjeh ma bíbohochah, Dios ã enna caá. Yeebdíh teo wʉ̃hnitboó ĩ tewat jíibdih náahna, bʉ́dí ĩ ñaácna caá. Páant ĩ ñaacáchah, jwĩ Maáh Dios queétdih ã joiná caá.* 5 Nin baácboó jʉm jwʉhnit, dawá bií déedih ñi bíbohochah, dedé yeebdíh ã jʉdhcan caá. Pánih jʉmnit, ded pah ñi weñat pínahdihjeh ñipĩ́ chãjna caá. Obohjeéhtih, yeebdíh Dios ã peéh chãjat pínahdih ñi jéihcan caá. Jwiít cã́acwã jwĩ́ih momo jiwiwãdih bʉ́dí jeémát jwĩpĩ́ wʉ̃hna caá, bʉ́dí ĩ débehat pínah niijná. Pánihat tʉ́ttimah, tʉ́i débehnit ĩ jʉmʉchah ennit, queétdih jeémát tʉ́ʉt niijná, jwĩpĩ́ maona caá. Obohjeéhtih, queét jiwiwã ĩ wẽi jeémpna yʉhna, queétdih jwĩ mao jeémát pínahdih ĩ jéihcan caá. Yeébboó queét wẽi jeémpnit jiwiwã panihnit caá ñi jʉmʉp. 6 Nin pahbʉt ñipĩ́ chãjna caá: Tʉ́i chãjnit yeebdíh ĩ yap yohcah yʉhna, nemat mʉʉ́boó nemat tʉ́ʉtnit, queétdih ñipĩ́ mawat tʉ́ʉtna caá. Páant ñi chãjat jíibbʉt Dios yeebdíh bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.

Cristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih tʉ́i páñat

7 Wã déewãá, jwĩ Maáh nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih ñi tʉ́i páñaá. Wápchi mínah “Wã momnidih mah ã jʉ̃ʉ́wʉ́ naáh, tʉ́i chíihnit, ã tʉ́i quehat pínah niijná”, niijnít, ã tʉ́i pã́ina caá. Páant ã páñat pah mʉntih, yeebbʉ́t ñi tʉ́i páñaá. 8 Jwĩ Maáh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhdatdih jéihnit, yeejép yapna yʉhna, tʉ́i pã́init, caandíh ñi jenah joí cádahca bojoó.

9 Wã déewãá, yeéb míicjeh yeejép ñi míic niijcá bojoó, Dios yeebdíh ã peéh chãjcat pínah niijná. Nindih ñi náhninaá: Ã peéh chãjat pínah yeó jáap bahnijeh ã jʉdhna caá. 10 Wã déewãá, Dios naáwátdih naóh yapanitjiboó bʉ́dí yeejép yapna yʉhna, Dios queétdih ã naáwát tʉ́ʉtatdih ĩt naóh cádahcap wʉt jĩ. Pánihna, queét ĩ cádahcat pahjeh mʉntih, yeebbʉ́t biíc yoobó Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih ñi pã́i cádahca bojoó. 11 “Det yeejép yapna yʉhna, Diosdih cádahcannit tʉ́i wẽinit ĩ jʉmna caá”, jwĩ niíj jenah joyátdih ñi tʉ́i jéihna caá. Jon jã́tih bóo Job wʉ̃t jʉmniíh doonádih ñit joijí tagaá.* Caán bʉ́dí yeejép yapna yʉhna, Diosdih ãt tʉ́i jenah joí cádahcap wʉt jĩ. Pánih yeejép ã yapat tʉ́ttimah, Dios jwĩ Maáh tʉ́i jĩ́gah enni jʉmna,* caandíh bʉ́dí ãt teo wáacap wʉt jĩ.

12 Wã déewãá, ded pah ñi wéheat pínahdih jenah joinít, nindih chah ñi tʉ́i náhninaá: Cã́acwã ĩ naáwátdih bita ĩ tʉ́i joyát pínahdih náahna, nin pah ĩpĩ́ niijná caá: “Jeá tʉ́ini ã jʉmʉchah, yoobópdih caá wã niijíp”, ĩpĩ́ niijná caá. Páant ĩ niiját pah, yeéb ñi niijcá bojoó. Bitadih naóhna, tʉ́i yoobópdihjeh ñi naáwá. Páant ñi tʉ́i naóhcah, Dios yeebdíh ã peéh chãjbipna caá.*

Ʉʉ́bát

13 Ñijeéh jʉmni yeejép yapna, Diosdih ã ʉʉ́bʉ́ naáh. Biíh wẽini jʉmna, Diosdih ã wẽi ewe naáh. 14 Biíh wʉnni jʉmna, Jesúíhwã ĩ maátadih ã bid bojo naáh, yíijĩh ñáinit, jwĩ Maáh Jesús ã wẽpatjĩh caandíh ĩ ʉʉ́bát pínah niijná.* 15 Pánih teo jã́ha ʉʉ́bhnit, “Jwĩ ʉʉ́bát pah Dios ã chãjbipna caá”, ĩ niíj jenah joyóchah, wʉnnidih Dios ã booabipna caá. Ã yéej chãjatji jíib wʉnni ã jʉmʉchah, ĩ ʉʉ́bʉ́chah, ã yéej chãjatjidihbʉt Dios ã yohbipna caá. 16 Pánihna, yeéb ñi yéej chãjatdih ñi míic naáwá. Pánih míic naóhnit, yeéb míicjeh Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, dedé wʉnat ã jʉmʉchah, caandíh ã booaat pínah niijná. Tʉ́i chãjnit ñi ʉʉ́bʉ́chah, Dios ã tʉ́i jepahbipna caá. Páant ñi ʉʉ́bát oboh jʉmni nihcan, wẽpni ã jʉmna caá. 17 Dios naáwátdih naóh yapani Elíasji jwiít pah ãt jʉmʉp wʉt jĩ. “Mah ã bʉʉgcá bojo naáh”, Diosdih ã niíj ʉʉ́bʉ́chah, biíc peihcanni jópchi biíh jópchi tac yoób mah ãt bʉʉgcáp wʉt jĩ.* 18 Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb ʉʉ́bʉ́chah, mah ãt jwʉ́ʉb bʉʉgʉ́p wʉt jĩ. Baácdih mah ã jwʉ́ʉb bʉʉgʉ́chah, momni chíihnit, ãt jwʉ́ʉb quehep wʉt jĩ, páant mʉntih. Pánihna, Diosdih jwĩ ʉʉ́bát oboh jʉmni nihcan caá.*

Yéej chãjni ã tʉ́ʉt nʉʉmát

19-20 Wã déewãá, ñijeéh jʉmni Dios naáwátdih ã cádahachah ennit, caandíh jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtat caá náahap. Pánih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtnit, caandíh ñi tʉ́i teo wáacna caá. Páant ñi teo wáacachah, ã jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah, bʉ́dí ã yéej chãjachah yʉhna, Diosboó ã yéejatdih yohnit, caán iiguípna bejni déejidih ã tʉ́i ʉbbipna caá.* Caandíh tʉ́i náhninit, ñi tʉ́i míic teo wáacá.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Santiago

* 1:1 Mt 13.55; Mr 6.3; Hch 15.13; Gá 1.19

* 1:1 1P 1.1

* 1:5 1R 3.7-12; Pr 1.1–9.18; Stg 3.13-17

* 1:6 Mt 7.7-11; Jn 16.23-24

* 1:9 Jer 9.24

* 1:11 Is 40.6-7

* 1:17 Nm 23.19; Mal 3.6

* 1:18 1P 1.23

* 2:8 Lv 19.18

* 2:11 Ex 20.14; Dt 5.18

* 2:11 Ex 20.13; Dt 5.17

* 2:21 Gn 22.1-4

* 2:23 Gn 15.6

* 2:23 2Cr 20.7; Is 41.8

* 2:25 Jos 2.1-21

* 3:6 Pr 16.27

* 3:9 Gn 1.26

* 3:12 Pr 18.21

* 3:17 Pr 1.1–9.18; Stg 1.5

* 4:4 Is 1.21; Jer 3.6-10; Os 2.2; Mt 6.24; Lc 16.13

* 4:5 Ex 20.5; Dt 4.24; Zac 8.2

* 4:6 Pr 3.34; 1P 5.5

* 4:10 Mt 23.12; 1P 5.6

* 4:14 Pr 27.1

* 5:3 Mt 6.19

* 5:4 Dt 24.14-15

* 5:11 Job 1.21-22; 2.10

* 5:11 Sal 103.8; 111.4

* 5:12 Mt 5.34-37

* 5:14 Mr 6.13; Lc 10.34

* 5:17 1R 17.1; 18.1; Lc 4.25

* 5:18 1R 18.42-45

* 5:19-20 Pr 10.12; 1P 4.8

1 Pedro

1

2

3

4

5

1 PEDRO

1

Pedro queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pedro, Jesucristo ã́ih doonádih naáwát tʉ́ʉtni jʉmna, yeéb Jesúíhwã biíh baácna jweí peétnitdih wã daác wahna caá. Ponto baácna, Galacia baácna, Capadocia baácna, Asia baácna, Bitinia baácna jwei béjnitji ñi jʉmna caá.* 2 Jon jã́tih ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná, jwĩ íip Dios ã náahat pahjeh yeebdíh ãt ñíojip taga. Páant ã ñíonit ñi jʉmʉchah, Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩh tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmná caá ñi chãjap. Jesucristodih ñi tʉ́i jepahat pínah, ã́ih meépjĩh ñi yéejatdih chocnit pah ñi jʉmat pínahbʉt niijná, Dios yeebdíh ãt ñíojip taga. Dios bʉ́dí oinit, yeebdíh ã teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Tʉ́i wẽi pã́init jwĩ jʉmat

3 Jwĩ Maáh Jesucristo íipdih bʉ́dí jwĩ wẽi naóh jĩíh. Caanjéh tigaá jwiítdih jĩ́gah en teo wáacnit, Jesucristo wʉnnijidih ãt jwʉ́ʉb booanap tajĩ, jáap cã́ac jʉmnit panihnit jwĩ jʉmat pínah niijná. Pánih jʉmnit, jwĩ́ih bácah ã wʉnʉchah yʉhna, jwĩ́ih caolih Diosjeéh ã pebhboó páantjeh ã jʉmbipna caá. Pánihatdih jéihnit, jwĩ wẽi pã́ina caá.* 4 Caán tʉ́yʉpboó jʉmna, jwĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít, bʉca. Dios tʉ́ini yoobát ã jʉmatdih ennit, caandíh bainí jwĩ wẽican niít. Caanná jwĩ jʉibínachah, tʉ́ini ã wʉ̃hat pínahdih ã bíboh pã́ina caá. 5 Caán péeni yeó jáapdihjeh Dios jwiítdih ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péabipna caá. Páant ã tʉ́ʉt nʉʉ́m péaat tʉ́ʉt niijná, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joyóchah, ã wẽpatjĩh iiguípna jwĩ bejat déejidih ã tʉ́i wapna caá.

6 Páant ã wapatdih jéihnit, daocánni yeó jáapna yeejép yapna yʉhna, ñi tʉ́i wẽina caá. 7 Oro yoobát ã jʉmatdih jéihíhna, cã́acwã caandíh ĩ pʉʉ́b enna caá. Obohjeéhtih, oro bʉ́dí jíib jʉmna yʉhna, ã bʉʉdbípna caá. Jesúsdih jwĩ tʉ́i jenah joyátboó oro ã jíib jʉmat chah ã jíib jʉmna caá. Yoobópdih Jesucristodih tʉ́i jenah joiná, dedé yeejép yapna yʉhna, caandíh jwĩ cádahcan niít. Jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcah, Jesucristo jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, bʉ́dí wẽina, “Ma tʉ́i chãjna beé”, jwiítdih ã niijbípna caá.

8 Caán Jesucristo nin baácboó ã jʉm jwʉhʉchah, yeéb caandíh encannitji yʉhna, ñi oina caá. Bʉʉbʉt caandíh encan yʉhna, tʉ́i jenah joinít, bainí ñi wẽican caá.* 9 Pánih tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉchah, iiguípna ñi bejat déejidih Dios yeebdíh ã tʉ́i ʉbna caá.

10 Dios cã́acwãdih oinit, ĩ yéejat jíib iiguípna bejat déedih ã tʉ́i ʉbat pínahdih jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapanitji ĩt daacáp wʉt yʉh jĩ. Pánih daácna yʉhna, queétjeh caandíh ĩt beh joicáp wʉt jĩ. Pánih beh joicán, bʉ́dí jéihíhna, queétjeh ĩt míic ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 11 Cristo yeejép ã yapat pínah, boo pʉd jʉ̃óhnit, ã maáh waadát pínahdihbʉt Tʉ́ini Espíritu queétdih ãt jéihyanap wʉt jĩ. Páant ã jéihyanachah, “¿Débólih tigaá Cristo ã jʉ̃óhbi? ¿Páant ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ded panihat tigaá ã jʉmbi? ¿Ded pah tigaá caandíh jwĩ beh enbi?” ĩpĩ́ niíj míic ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ. 12 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu queétdih naóhna, ĩ́ih pínah nihcan, bʉʉ láa moóníh pínah ã jʉmatdih ãt jéihyanap wʉt jĩ. Páant ĩ joiníji tʉ́ini doonádihjeh Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh yeebdíh bita ĩt naáwáp wʉt jĩ. Caán doonádih Dioíh ángelwãbʉt bʉ́dí ĩ jéihíhna caá.

Ded pah jwiít Jesúíhwã jwĩ jʉmat

13 Dios jwiítdih nihat ã tʉ́i chãjatdih náhninit, tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́. Yeejép chãjat jenah joyátdih páantjeh jʉmah bojnit, Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, jwiítdih ãjeéh ã ʉb bejat pínahdih ñi tʉ́i wẽi páñaá. 14 Jesúíh doonádih joi jwʉ́hcan, ñi náahat pahjeh ñit chãjap taga. Obohjeéhtih, bʉʉ caandíh jéihna, ñi jwíih jʉmatji pah ñi chãjca bojoó. Dios weh jʉmna, caandíh tʉ́i jepahnit ñi jʉmʉʉ́. 15 Pánih jʉmna, yeebdíh ñíoni Dios tʉ́ini yoobát ã jʉmat pah, yeebbʉ́t ñi tʉ́i chãjaá. 16 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ: “Weém caá yéejat wihcanni. Páant wã jʉmat pah, yeebbʉ́t yéejat wihcannit ñi jʉmʉʉ́”, Dios ã niijná caá, ãt niíj daacáp tajĩ.*

17 Diosdih ʉʉ́bhna, “Paá”, ñi niijní, nihat cã́acwã ded pah ĩ chãjatdih ã enna caá. Páant ã enatdih jéihnit, nin baácboó táoh jibnit dée ñi jʉm jwʉhʉchah, tíic jenah joinít, ã peéh chãjatdih ʉ́ʉmna, yéej chãjcat caá náahap. 18 Ñi nʉowã ĩ wʉtatji dedé pínah nihcan caá. Queét ĩ wʉtatdih jepahnit ñi jʉmʉchah, Cristo ñi yéejat jíib bʉʉdáát panihnidih ãt jíib chãjap taga. Pánih jíib chãjna, platajĩh, orojĩh yeebdíh ãt jíib chãjcan tagaá. Plata, orobʉt ã bʉʉdáh bejbipna caá. 19 Obohjeéhtih, Cristoboó tʉ́ini yoobát oveja wʉ̃ʉ́h panihni jʉmna, wʉn wʉ̃hnit ã́ih meépjĩh ñi yéejat jíib bʉʉdáátdih ãt jíib chãjap taga. Caandíh ñi tʉ́i jéihna caá. 20 Nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih, Diosboó Cristo ded pah ã yapat pínahdih ãtát jenah joyóp wʉt jĩ. Páant ã jenah joiníji Cristodih ã wahachah, yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, bʉʉ ãt cã́ac jʉmʉp tajĩ. 21 Pánihna, Cristo ã teo wáacatjĩh Diosdih jepahnit ñi jʉmna caá. Cristo wʉnnijidih jwʉ́ʉb booanit, ã pebhboó ʉb pʉ́ʉh laab béjnit, ãjeéh biícdih wʉtni pínah Dios maáh ãt waadánap taga. Pánihatdih jéihnit, Diosdih tʉ́i jenah joinít, jwʉ́ʉb booanit, ã pebhna yeebdíhbʉt ã ʉb bejat pínahdih ñi jéihna caá. Caandíh jéihnit, ñi wẽi pã́ina caá.

22 Jesucristoíh tʉ́ini doonádih jepahnit, yéej chãjatdih ñit cádahjip taga. Pánih cádahnit, biíc weh pah Jesúíhwãdih ñi tʉ́i míic oina caá. Pánihna, “Meemdíh wã oina caá”, niijnít, queétdih ñi tʉ́i teo wáacá. 23 Yeéb jáap cã́ac jʉmnit panihnit Dios weh ñi jʉmna caá. Jwĩ mána ĩ cã́ac jʉmat tʉ́ttimah, ĩpĩ́ wʉnna caá. Obohjeéhtih, Dios weh jwĩ jʉmʉchah, caan pánihcan caá. Dios naáwát báadhni panihni jʉmna, caandíh jepahnitdih ã tʉ́i tʉ́ʉt nʉʉmná caá. Caán naáwát páantjeh ã jʉmbipna caá.* 24 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Yílip ã diib téh wʉnat pah mʉntih, cã́acwãbʉt ĩpĩ́ wʉnna caá. Ded cháa, tʉ́ini jʉmna yʉhna, maátcanjeh jʉm jwʉhnit, ã yʉ́ʉg jéenna caá. Caan pánihni cã́acwã wẽpnit jʉmna yʉhna, maátcanjeh jʉm jwʉhnit, ĩpĩ́ wʉnna caá.

25 Obohjeéhtih, Dios naáwátboó ã bʉʉdcán niít”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 40.6-8)

Caanjéh tigaá yeebdíh ĩ naóhniji tʉ́ini dooná.

2

1 Pánihna, bʉʉ Dios weh jʉmnit, nihat ñi yéej chãjatdih ñi cádah beedánaá. Ñi yeeatdih, “Weém chah tʉ́ini caá”, ñi niíj jenah joyátdih, bií déedih en ñinahnit ñi íijatdih, bitadih oboh ñi dooná jʉmatdihbʉt ñi cádahaá. 2 Pánih cádahnit, Dios naáwátdih jéihíhna, caandíh bʉ́dí ñi bidií. Tʉ́ʉh jwʉhni wébít jõóh mac bʉ́dí ãpĩ́ bidna caá. Pánih tʉ́i nomnit, ã tʉ́i behna caá. Caan pánihat pah jwiítbʉt Dios naáwátdih bʉ́dí bidnit, tʉ́i jenah joinít, ã tʉ́i behat pah jwiítbʉt jwĩ tʉ́i behna caá. 3 Pánihna, yeebdíh wã naóhna caá: Dios ã oyatdih jéihnit jʉmna, ã naáwátdih tʉ́i náhninit, ñi tʉ́i jepahaá.*

Cristo choójboó wẽp teoni jee dáh panihni ã jʉmat

4 Cristo choójboó wẽp teoni jee dáh panihni ã jʉmna caá. Mʉʉ́ teonit caán jee dáhdih ĩ náahcat pah, cã́acwã caandíh ĩ náahcah yʉhna, Diosboó caandíh wẽi ennit, ãt ñíwip wʉt jĩ. Pánihni ã jʉmʉchah, caandíh ñi tʉ́i jenah joyoó. 5 Yeebbʉ́t mʉʉdíh ĩ chãjat pínah jee dáhna panihnit ñi jʉmna caá. Páant ñi jʉmʉchah, Dios yeebjĩ́h dʉʉj pã́p aabánit, ã́ih mʉʉ pánihni ã chãjna caá, Tʉ́ini Espíritu ã jʉmat pínah niijná. Yeéb Dioíh mʉʉ́boó teonit ã́ih sacerdotewã panihnitbʉt ñi jʉmna caá. Pánih jʉmnit, Jesucristo ã teo wáacatjĩh cã́acwãdih ʉʉ́bhnit pínah, Diosdih wẽi naóhnit pínahbʉt ñi jʉmna caá. Páant ñi chãjachah ennit, “Ñi tʉ́i chãjna caá”, Dios ã niijná caá. 6 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Weém Jerusalén tʉ́tchiboó mʉʉ pánihni wã chãjna caá. Yoobópdih jʉmni jeé, mʉʉ́ choójboó wẽp teoni panihnidih ñíonit, wã jwejna caá. Caandíh bʉ́dí wã wẽi enna caá. Ded caandíh tʉ́i jenah joiní ã jepahatdih ã jĩ́gahcan niít’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 28.16)

7 Yeéb Cristodih tʉ́i jenah joinít, caandíh ñi wẽi enna caá. Obohjeéhtih, jepahcannitboó caandíh ĩ náahcan caá. Páant ĩ náahcannidih nin pah Davidji ãt niíj naóh daacáp tajĩ:

“ ‘Mʉʉ́ chãjnitboó ĩ yohni jee dáhdihjeh wĩ́ih mʉʉ pánihnidih chãjna, choójboó wẽp teoni panihnidih wã ñíwip be’, Dios ã niijná caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 118.22)

8 Isaíasjibʉt nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Caán cã́acwã ĩ tóoc bʉʉgát jee dáh panihni ã jʉmbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Is 8.14)

Páant ĩ daacátji pah, Dios naáwátdih jepahcan, Cristodih cã́acwã ĩ náahcat jíib, tóoc bʉʉgnít panihnit ĩ jʉmna caá. Jon jã́tih Dios “Páant ã yapbipna caá”, ã niíj jenah joyátji biíc yoobó, Cristodih ĩ náahcap be.

9 Obohjeéhtih, yeébboó Dios ã ñíonit jʉmna, ã́ihwãjeh ñi jʉmna caá.* Pánih jʉmna, maáhdih teo wʉ̃hnit sacerdotewã panihnit bitadih ʉʉ́bhnit caá. Diosdihjeh teo wʉ̃hnit yéejat cádahnit ñi jʉmna caá. Pánihat pínahdih yeebdíh ãt ñíwip wʉt jĩ, ã tʉ́i chãjatdih ñi wẽi naáwát pínah niijná.* Pánihna, “Dios weemdíh dʉpʉ́át panihipmant ʉb bacanit, baabát panihipboó ã jwejep be”,* ñi niíj wẽi naóhna caá. 10 Jon jã́tih oboh jʉmnit ñit jʉmjip taga. Bʉʉ ã́ihwã ñi jʉmna caá. Jon jã́tih Dios yeebdíh ãt jĩ́gah en teo wáaquíhichah yʉhna, ñit jéihcap tajĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ ã jĩ́gah en teo wáacatdih jéihnit, caandíh ñit jepahap taga.*

Tʉ́i chãjat

11 Wã oinitá, nin baácboó táoh jibnit dée jwĩ jʉm jwʉhna caá. Dios pebhboó caá jwĩ yoób jʉmat pínah yoobát pohba. Páant jwĩ jʉmʉchah, nin pah yeebdíh wã wʉtna caá: Yeejép ñi chãjat jenah joyátdih ñi chãjca bojoó. Pánih jenah joinít, ñíih caolihdih ñita yéeja tagaá.* 12 Yeéb Diosdih jéihcannit cãtíh jʉmna, tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmʉchah ennit, “Queét yeejép chãjnit caá”, bʉʉ niijnítji yʉhna, Jesús ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhni yeó jáapdih Diosdih ĩ wẽi naóhbipna caá.

Maátadih jepahat

13-14 Jwĩ Maáh Jesús ã jepahat pah, ñíih baácdih moón ĩ maátadih tʉ́i jepahnit ñi jʉmʉʉ́. Chah jʉmni maáhdih, caán nʉmp jʉmnit maátadihbʉt ñi jepahaá. Yeejép chãjnitdih peéh chãjat pínah niijná, tʉ́i chãjnitdih wẽi naáwát pínahdihbʉt niijná, queétdih ĩ Maáh ãt wahap taga. Pánihna, Jesúíhwã jʉmna yʉhna, queétdih ñi jepahcah, bita yeebdíh ennit, jwĩ maáh Jesúsdih yeejép ĩ niijbípna caá. 15 Tʉ́i chãjnit, ñi maátadih ñi jepahachah, tʉ́i jenah joicánnitboó “Queét yeejép chãjnit caá”, niíjíhna yʉhna, ĩ jéih niijcán niít. Páant ñi chãjatdih Dios yeebdíh ã náah yacna caá.

16 Obohjeéhtih, biquína jwĩ cãtíh jʉmnit “Weemdíh wʉtni wihcan caá”, niíj jenah joinít, yeejép ĩta chãjíh taga. Yeébboó Diosdih teo wʉ̃hnit jʉmna, ã náahat pah ñi tʉ́i chãjaá. 17 Pánih ã́ihwã jʉmna, bitadih “Caanbʉ́t Dios ã chãjni mʉn tigaá”, niíj jenah joinít, queétdih ñi tʉ́i chãjaá. Bita Jesúíhwãdihbʉt tʉ́i oinit, Diosdih ʉ́ʉmnit, caandíh ñi tʉ́i jepahaá. Ñíih baácdih moón ĩ maáhdihbʉt ñi tʉ́i jepahaá.

Teo wʉ̃hnit ded pah ĩ jʉmat

18 Bʉʉ yeéb teo wʉ̃hnitdih bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Ñi maáta tʉ́i chãjnitdih, jʉ̃ihnitdihbʉt biíc yoobó ñi tʉ́i jepahaá. 19 Yeéb yeejép ñi chãjcah yʉhna, ñi maáh ã peéh chãjachah, Dios ñijeéh ã jʉmatdih jenah joinít, íijcah, Dios yeebdíh ã wẽi enbipna caá. 20 Obohjeéhtih, yeéb yeejép ñi chãjat jíib ñi maáh ã pʉñʉchah, ñi íijcah yʉhna, Dios yeebdíh ã wẽi naóhcan niít. Ma yéejat jíibjeh caá. Obohjeéhtih, ñi tʉ́i chãjachah yʉhna, yeebdíh ã pʉñʉchah, ñi íijcah, Dios yeebdíh ã wẽi naóhbipna caá. 21 Pánihnit pínahdih Dios yeebdíh ãt ñíwip taga. Cristoboó yéej chãjcan yʉhna, yeejép yapnit, jwiítdih ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ. Páant yeejép ã yapatjidih náhninit, yeebbʉ́t yeejép yapna yʉhna, ñi íijca bojoó. 22 “Caán Cristo yeejép chãjcan, ã yeecap jĩ”, Isaías ãt niíj daacáp tajĩ.* 23 Cã́acwã caandíh ĩ jʉ̃ihñʉchah yʉhna, ã jʉ̃ih jwʉ́ʉbacap jĩ. Ã tʉbana yʉhna, “Yeejép ĩ yapa naáh”, ãt niijcáp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, “Wã íip yoobópdih chãjni weemdíh, queétdihbʉt ã náahat pah ã chãja naáh”, ãt niíj jenah joyóp tajĩ.* 24 Caanjéh jwĩ yéejat jíib cruzboó ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ, jwĩ yéej chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh jwĩ chãjat pínah niijná. Ã́ih yahwítjĩh jwiítdih ãt booanap tajĩ.* 25 Déhenit ovejawã panihnit yeéb iiguípna bejna ñi chãjap yʉh be. Obohjeéhtih, bʉʉ Cristo ovejawãdih en daoní panihnidih ñit jwʉ́ʉb jʉ̃óh tagaá, yeebdíh ã tʉ́i wapat pínah niijná.*

3

Áa jʉmnit ded pah ĩ jʉmat

1-2 Bʉʉ áa jʉmnit yaadá, yeebdíhbʉt bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Ñi weha mána yeebdíh ĩ wʉtʉchah, jípónih niijcánjeh, ñi tʉ́i jepahaá.* Biquína ñi weha mána Jesucristodih jepah jwʉhcannit, ã́ih doonádih ñi naáwáchah, joííhcanjeh, molít ĩ nem teona caá. Páant ĩ nem tewechah ennit, yeébboó jwʉ́ʉb naóhcanjeh, tʉ́inijeh queétdih ñi jepahaá. Tʉ́inijeh ñi jʉmʉchah ennit, ñi jwʉ́ʉb naóhcah yʉhna, queétboó Jesucristodih ĩta jepah tagaá. 3 Chah ñi tʉ́i jígohat pínah niijná, bʉ́dí ñi míic jenah joicá bojoó. “¿Ded pah wã tʉ́i jígohbi? ¿Ded pah waó yoócdihbʉt wã tʉ́i yʉgh ámoh tajbi? ¿Bʉ́dí jíib jʉmni tʉ́i iigní tõpnadih, bʉ́dí jíib jʉmni yéguehdihbʉt ded pah wã dʉobí?” ñi niíj jenah joicá bojoó.* 4 Obohjeéhtih, Dios ã weh yatá jʉmna, ñíih caolih ã tʉ́i jʉmat pínahdih ñi tʉ́i jenah joyoó. Jʉ̃ihcan, tʉbit wʉtcan, tʉ́inijeh ñi jʉmʉʉ́. Páant ñi jʉmʉchah, Dios yeebdíh bʉ́dí ã wẽi enbipna caá. 5 Jon jã́tih moón yaádh Diosdih tʉ́i jenah joiná, ĩ weha mánadih jepahnit, tʉ́i jígohnit panihnit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. 6 Jwĩ éet Saraji mijeéh bóo Abrahamdih “Maá”, niijnít, caandíh mipĩ́ tʉ́i jepahap wʉt jĩ. Pánihna, yeebbʉ́t tʉ́i chãjnit, ʉ́ʉmcanjeh, mi weh yatá panihnit ñi jʉmna caá.*

7 Bʉʉ áa jʉmnit neonádih jwʉh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Yeébboó ñi weha mána yaádhdih bʉ́dí oina, tʉ́inijeh ñi chãjaá, ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Queét yaádhboó nʉmp wẽpnit ĩ jʉmʉchah jéihnit, queétdih ñi tʉ́i en dawaá. Queét yaádhbʉt jenah joinít ĩ jʉmʉchah jéihnit, ded pah ñi chãjat pínahdih ñi míic wéhenaá. Dios yeéb chénat pahdih oinit, ãt ñíojip taga, ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná. Pánih jʉmnit, Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́chah, jãhat panihat wihcah, ã tʉ́i jepahbipna caá.*

Jesúíhwã ded pah ĩ jʉmat

8 Bʉʉ yeéb nihatdih bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Biícdih tʉ́i jʉmnit, ded jĩ́gahnidih ennit, biíc yoobó jĩ́gahnit, caandíh ñi teo wáacá. Yeéb biíc weh panihnit jʉmna, míic oinit, ñi míic tʉ́i chãjaá. Oboh jʉmni pah ñi jʉmʉʉ́. 9 Ded yeebdíh yeejép ã chãjachah yʉhna, yeejép ñi chãj jwʉ́ʉbaca bojoó. Ded yeebdíh yeejép ã niijíchah yʉhna, biíc yoobó niíj jwʉ́ʉbacanjeh, “Dios meemdíh ã tʉ́i chãja naáh”, caandíh ñi niijí. Páant ñi chãjat pínahdih Dios yeebdíh ãt ñíwip taga, yeebdíhbʉt ã tʉ́i chãjat pínah niijná. 10 Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“Ded tʉ́i wẽi jʉmíhni, yeejép wéhecan, ã yee naóhca bojo naáh.

11 Yeejép chãjatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh ã chãja naáh. Bitajeéh biícdih tʉ́i jʉmíhna, jʉ̃ihcanjeh, queétdih ã tʉ́i oyo naáh.

12 Pánih chãjnitdih Dios wẽi enna, ĩ ʉʉ́bʉ́chah, ã tʉ́i jepahna caá. Obohjeéhtih, yeejép chãjnitdih ã eníhcan caá”, ãt niíj daacáp tajĩ. (Sal 34.12-16)

13 Páant ñi tʉ́i chãjíhichah, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjcan niít. 14 Obohjeéhtih, ñi tʉ́i chãjat jíib, biquí láana yeebdíh yeejép ĩ chãjbipna caá. Páant ĩ chãjatdih ennit, Diosboó yeebdíh ã tʉ́i chãjbipna caá. Pánihna, det yeebdíh yeejép chãjnitdih bʉ́dí jenah joicánjeh, ñi ʉ́ʉmca bojoó.* 15 “Cristo wã Maáh caá”, niíj jenah joinít, caandíhjeh ñi weñeé. Bitaboó “¿Ded pah chãj tigaá Dios pebhboó wã bejbi?” yeebdíh ĩ niíj ʉʉ́bh joyát pínah jã́tih, queétdih tʉ́i jepahat tʉ́ʉt niijná, Dios naáwátdih tʉ́i míic bohé pã́init ñi jʉmʉʉ́.* 16 Páant ĩ ʉʉ́bh joyóchah, queétdih oinit, tʉ́inijeh ñi jepahaá. Pánih jepahna, ñi naáwát pahjeh biíc yoobó ñi tʉ́i chãjaá. Páant ñi chãjachah yʉhna, bitaboó yeebdíh oboh yeenit, “Cristoíhwã ĩ tʉ́i chãjachah yʉhna, yeejép wã wéhenap be”, niíj jenah joinít, ĩ tíicbipna caá.

17 Ñi tʉ́i chãjat jíib, yeejép yapna yʉhna, “Dios páant ã náahachah, ã tʉ́imi nacaá”, ñi niíj jenah joyoó. Obohjeéhtih, yeejép ñi chãjatji jíib yeejép ñi yapachah, “Wã yéejat jíibjeh tigaá”, niíj jenah joyát caá náahap. 18 Jwĩ tʉ́i chãjachah yʉhna, yeejép jwĩ yapachah, Cristo biíc yoobó ã yapatjidih jenah joyát caá náahap. Caánboó dedé ã yéej chãjcap jĩ. Pánih yéej chãjcan yʉhna, jwĩ yéejat jíib biíc láajeh ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Cã́acwã caandíh ĩ mao yohochah yʉhna, Tʉ́ini Espírituboó caandíh ãt booanap tajĩ. 19-20 Cristoíh bácah ĩ yohopji íitboó ã laj jwʉhʉchah, ã́ih caolihboó Noéji jʉm láa chĩíc wʉnnitji ĩ́ih caolih chéonit panihnit ĩ jʉmʉpna ãt jʉibínap wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, ded pah ã chãjatjidih queétdih ãt naáwáp wʉt jĩ. Ĩ báadh jwʉhʉchah, Noéjiboó ĩ yéej chãjatdih queétdih ãtih cádahat tʉ́ʉtʉp wʉt yʉh jĩ. Noéwã bʉ́dí jãáj chóodih ĩ chãjat pónih, ã naóhnitji ĩ jepahat pínahdih Diosboó maatápdih pã́ina ãtih chãjap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩt jepahcap wʉt jĩ. Pánihna, pobyit ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Noéwã ĩ chĩíc wʉncat pínah niijná, Dios queétdihjeh jãáj chóona ãt waadát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Queét ocho cã́acwãbitdihjeh ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ.* 21 Caandíh náhninit, Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, jwĩ daabáátdihbʉt jwĩ jenah joiná caá. Noéwã ĩ chĩíc wʉnat déejidih Dios caán jãáj chóojĩh queétdih ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Pánihat dée pah, jwiít iiguípna jwĩ bejat déejidih Dios Jesucristo ã wʉn wʉ̃hatjĩh jwiítdih ã tʉ́i ʉbna caá. Jwiítdih ĩ daabánachah, jwĩ́ih bácahdih queí chocat panihni, jwĩ yéejatdih cádahatdih jwĩ jʉ́ʉtna caá. Jesucristo jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhna, jwĩ́ih caolihdih ãt booanap wʉt jĩ, jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. 22 Caán Jesucristo ã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, ã íip pebhboó pʉ́ʉh laáb jʉibínit, Dios ã jéihyepmant bóo bʉwámant chʉ́ʉdnit, nihat ángelwãdih, nihat nemépwãdih, nihat nin baácdih moón maátadihbʉt ã wʉtna caá.

4

1 Cristo nin baácboó jʉm láa, yeejép yapna yʉhna, ã íipdih páantjeh ãt jepahap wʉt jĩ. Pánihna, yeebbʉ́t biíc yoobó jenah joinít, wẽp ñʉhnit panihnit ñi jʉmʉʉ́. Pánih jenah joiníboó yeejép yapna, ã yéej chãjatdih ã cádahna caá. 2 Nin baácboó jʉm jwʉhna, Diosdih jéihcannit ĩ yéej chãjatdih ĩ ñinahat pah ñinahcan, Dios ã weñat pínahdihjeh ã chãjbipna caá. 3 Cristodih ñi jepahat pínah jã́tih, Diosdih jéihcannit ĩ chãjat biíc yoobó ñit chãj jwʉhʉp taga. Dedé yeejép chãjíhna, ñit chãj jwʉhʉp taga. Babh máihna, míic jʉ̃ih ñaácnit, bʉ́dí ií náah ñit chãj jwʉhʉp taga. Diosdih yap yohna, ñi pãpniboodíh wẽinit, yeejép ñit chãj jwʉhʉp taga. Bʉʉ Cristoíhwã jʉmna, páant maatápdih ñi chãjatjidih ñi cádahaá. 4 Ñijeéh yeejép chãj pej jʉmnitjiboó bʉʉ ĩjeéh ñi jwʉ́ʉb yeejép chãjcat enna, “¿Dépanih tigaá jwĩjeéh ĩ jwʉ́ʉb pej jʉmcan?” ĩ niíj jenah joiná caá. Páant niíj jenah joinít, ĩjeéh ñi jwʉ́ʉb pej jʉmcatdih enna, yeebdíh yeejép ĩ wéhena caá. 5 Dios báadhnitdih wʉnnitdihbʉt ñíonit, ded pah ã peéh chãjat pínahdih ã naóhbipna caá. Páant ã naóhni yeó jáap queét yeejép chãjnitdih “¿Dépanih tibeé wã wehdih yeejép ma chãj?” Dios ã niíj jʉ̃ihñʉchah, queétboó ĩ jéih jepahcan niít. 6 Cã́acwã ĩ wʉnat pínah jã́tih Dioíh tʉ́ini doonádih ĩt joijíp taga. Pánih joinítji biquína ĩ jepahcah, bitaboó ĩt tʉ́i jepahap tajĩ. Pánihna, jepahnitjiboó ĩ́ih bácah ã wʉnʉchah yʉhna, ĩ́ih caolih Diosjeéh ã tʉ́i jʉmna caá.

Bitadih ded pah teo wáacat

7 Péeni yeó jáap ã tóah jʉ̃ʉ́wátdih náhnina, tʉ́i jenah joinít, yéej chãjat jenah joyát ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ñi jʉmah bojoó. Pánih jʉmnit, Dios ã náahat pah ñi jéih ʉʉ́bhbipna caá. 8 Bitadih ñi tʉ́i míic oyat pínahdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. Pánih míic oinit, jwiítdih bita ĩ yeejép chãjatdih íijcan, quíib bʉʉdnít, jwĩ míic teo wáacbipna caá.* 9 Pánih míic oinit, bita Jesúíhwã ñíih mʉʉná ĩ jʉibínachah, yeejép jenah joicánjeh, queétdih ñi wẽi jwãáá.* 10 Dios yeéb biquínadih ded pah ñi chãjat pínahdih ãt jéihyanap taga. Páant ã jéihyanachah, ã wʉ̃hni wẽpatjĩh bita Jesúíhwãdih ñi tʉ́i teo wáacá. 11 Ded Dios naáwátdih naóhni Dios ã naáwát tʉ́ʉtat pahjeh ã naáwá naáh. Ded bitadih teo wáacni Dios ã wʉ̃hni wẽpatjĩh ã teo wáaca naáh. Páant ñi chãjachah ennit, bitaboó “Queét Jesucristoíhwã ã wẽpatjĩh ĩ míic tʉ́i teo wáacna caá”, niíj naóhnit, Diosdih ĩ wẽi naóhbipna caá. “Meém caá chah Maáh. Ma wẽpat ã bʉʉdcán niít”, Diosdih páantjeh jwĩ niíj wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Jesúíhwã yeejép ĩ yapat

12 Wã oinitá, yeéb Jesúíhwã tʉbit yeejép yapna, “¿Dépanihna weemdíhjeh yeejép ãpĩ́ yap?” ñi niíj jenah joicá bojoó. Yoobópdih Jesúsdih ñi tʉ́i jenah joyátdih jʉ́ʉtat tʉ́ʉt niijná, “Páant ã yapa naáh”, Dios ã niijná caá. 13 Obohjeéhtih, yeejép yapna yʉhna, bʉ́dí ñi weñeé. “Cristobʉt tʉbit yeejép ãt yapjip taga”, niíj jenah joinít, yeebbʉ́t yeejép yapna, ñi jéih wẽibipna caá. Pánih wẽinit, Cristo ã yeh iigátjĩh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wátdih nihat cã́acwã ĩ enechah, bainí ñi wẽican niít.* 14 Yeéb Cristoíhwã ñi jʉmat jíib bitaboó yeejép ĩ deoh naáwáchah yʉhna, Diosboó ã́ih Tʉ́ini Espíritujĩh yeebdíh ã teo wáacachah, ñi weñeé. 15 Cã́acwãdih mao yohnit, nʉʉmnít, yeejép chãjnit, bitaíh tewatdih en naóhnitbʉt ĩ jʉmat jíib yeejép ĩpĩ́ yapna caá. Yeébboó páant ñi chãjca bojoó. 16 Obohjeéhtih Cristoíhwã ñi jʉmat jíib yeejép yapna, tíiccanjeh, ã́ihwã ñi jʉmatdih wẽina, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih ñi niíj weñeé.

17 Dios jwiít ã́ihwãdih peéh chãjna, yeejép ã yapat tʉ́ʉtna caá, jwĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná. Jwiítdih jwíih peéh chãjna, ã́ihwã jwĩ jʉmʉchah yʉhna, ¿ded pah ã́ih doonádih jepahcannit ĩ yapbi? Queétdih chah yeejép ã peéh chãjbipna caá. 18 Dios naáwátdih naóh yapaniji nin pah ãt niíj naóh daacáp tajĩ: “Tʉ́i chãjnit yeejép ĩ yapachah yʉhna, Dios queétdih ã tʉ́i ʉbbipna caá. Obohjeéhtih, Diosdih náahcan, yeejép chãjnitdih bʉ́dí ã peéh chãjachah, chah yeejép ĩ yapbipna caá”, ãt niíj daacáp tajĩ.* 19 Pánihatdih jéihnit, Dios ã náahat pah yeejép yapna yʉhna, bitadih tʉ́i chãjatdih ñi cádahca bojoó. Dios nihat chãjni, ã niijátji pah péani ã jʉmʉchah, caán ã teo wáacatdih ñi jenah joí cádahca bojoó.

5

Jesúíhwãdih waóhnit ded pah ĩ chãjat

1 Bʉʉ yeéb Jesúíhwãdih waóhnitdih bainí wã naóh daacát tʉ́ʉt caá. Weembʉ́t yeeb páh mʉntih Jesúíhwãdih waóhni wã jʉmna caá. Cristo yeejép ã yapachah, enniji wã jʉmna caá. Pánihna, yeh iigátjĩh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ã wẽpatdih ennit, bʉ́dí jwĩ wẽibipna caá. 2 Dioíhwã ovejawã panihnit ĩ jʉmʉchah, queétdih ñi tʉ́i en daó bohénaá. “Queétdih wã bohéíhcah yʉhna, ĩ wʉtʉchah, wã bohébipna caá”, niíj jenah joicán, “Queétdih wã bohéát jíib weemdíh bʉ́dí ĩ jíib chãjbipna caá”, ñi niíj jenah joicá bojoó. Obohjeéhtih, Dios ã náahat pah, wẽinit, ñi bohénaá.* 3 Nihat jéihnit pah nihcan, jʉ̃ihcan, tʉ́inijeh ñi bohénaá. Pánih bohéna, ñi bohéát pah yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjaá, queét yeebdíh ĩ en yacat pínah niijná. 4 Páant ñi chãjachah, Cristo, ovejawãdih en daonít ĩ Maáh jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhnit, “Meémboó wĩ́ihwãdih ma tʉ́i bohénap be”, ã niijíchah joinít, bʉ́dí jwĩ wẽibipna caá. Ãjeéh jwĩ jʉmʉchah, jwĩ weñat ã yaicán niít.*

Jesúíhwã ded pah ĩ chãjat

5 Yeéb japata Jesúíhwã, yeebdíh waóhnitdih ñi tʉ́i jepahaá. Yeéb nihatbʉt “Weém nihat jéihni caá”, niíj jenah joicánjeh, ñi míic tʉ́i teo wáacá. Dios naáwátdih naóh yapani nin pah ãt niíj daacáp tajĩ:

“ ‘Weemdíh dedé jʉdhdat wihcan caá’, niijnítdih Dios ã jãhna caá, ĩ bʉʉjácat pínah niijná. Obohjeéhtih, páant niíj jenah joicánnitboodíh wẽi ennit, ã tʉ́i teo wáacna caá”,* ãt niíj daacáp tajĩ. (Pr 3.34)

6 Pánihna, “Dios chah wẽpni, nihat jéihnibʉt ã jʉmʉchah, weém oboh jʉmni caá”, niíj jenah joinít, ded pah Dios ã wʉtʉchah, ñi tʉ́i jepahaá. Páant ñi jʉmʉchah, Dios ã ñíoni yeó jáapdih yeebdíh maáta pah ã waadábipna caá.* 7 Ʉ́ʉmcanjeh “¿Dedé weemdíh ã yapbi?” ñi niíj jenah joicá bojoó. Obohjeéhtih, Diosdih tʉ́i jenah joinít, ñi ʉ́ʉmatdih caandíh ñi naáwá. Caánboó yeebdíh oinit, ã tʉ́i teo wáacbipna caá.*

8 Tʉ́i jenah joinít ñi jʉmʉʉ́. Jió nʉñʉ́pdih jeémíhna, ã ñʉʉ ñʉʉ́n péeat pah, yeebdíh eníhcanni nemépwã ĩ maáh Cristodih ñi cádahat pínah niijná, ã yee naáwátdih ãpĩ́ jepahat tʉ́ʉtna caá. 9 Pánihna, nihat baácdih moón Cristoíhwã yeeb páh yeejép ĩ yapatdih jéihna, nemépwã ĩ maáh ã yeenachah yʉhna, Cristodih tʉ́i jenah joinít, caandíh ñi cádahca bojoó. 10 Maátcanjeh yeejép ñi yapat tʉ́ttimah, Diosboó tʉ́i oinit, yeebdíh ã teo wáacbipna caá. Caandíh ñi tʉ́i jenah joí cádahcat pínah, bita yeebdíh yeejép ĩ chãjachah yʉhna, ñi tʉ́i yap yohat pínahbʉt niijná, yeebdíh ã teo wáacbipna caá. Yeéb Cristoíhwã biíc weh pah jʉmna, ãjeéh páantjeh ñi jʉmat pínah niijná, Dios yeebdíh ãt ñíojip taga. 11 “Meém caá chah Maáh. Ma wẽpat ã bʉʉdcán niít”, páantjeh caandíh jwĩ niíj wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Pedro ã pée tʉ́yat tʉ́ʉtat

12 Weém, Pedro, caán yeebdíh wã naáwátdih Silvanodih wã daacát tʉ́ʉtʉp be.* Caán Jesucristodih tʉ́i jenah joiní jʉmna, wã ʉ́ʉd panihni caá. Páant niíj naóh daác wahnit, yeebdíh wã weñaíhna caá. Dios yeebdíh bʉ́dí ã oina caá. Pánihna, yeejép yapna yʉhna, caandíh ñi cádahca bojoó. 13 Nin Babilonia tʉ́tchidih moón Jesúíhwã yeebdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Yeebdíh Dios ã ñíwatji pah mʉntih, queétdihbʉt ãt ñíoji tagaá. Wã wʉ̃ʉ́h panihni Marcosbʉt yeebdíh ã tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.* 14 Jesúíhwãdih biíc weh pah jʉmna, ã oyatjĩh ñi ʉʉ́bʉ́. Yeéb nihat Cristoíhwã biícdih ñi tʉ́i jʉmʉʉ́.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pedro

* 1:1 Stg 1.1

* 1:3 Jn 3.3-7; Ro 6.4-13; 1P 1.22

* 1:8 Jn 20.29

* 1:16 Lv 11.44-45; 19.2

* 1:23 Jn 3.3-7; Stg 1.18; 1P 1.3

* 2:3 Sal 34.8

* 2:9 Ex 19.5-6; Dt 4.20; 7.6; 14.2; Is 43.20; Tit 2.14

* 2:9 Is 43.21

* 2:9 Is 9.2

* 2:10 Os 2.23; Ro 9.25

* 2:11 Sal 119.19

* 2:22 Is 53.9

* 2:23 Is 53.7

* 2:24 Is 53.5

* 2:25 Is 53.6

* 3:1-2 Ef 5.22; Col 3.18

* 3:3 1Ti 2.9

* 3:6 Gn 18.12

* 3:7 Ef 5.25; Col 3.19

* 3:14 Mt 5.10

* 3:15 Is 8.12-13

* 3:19-20 Gn 6.1–7.24

* 4:8 Pr 10.12; 1Co 13.7

* 4:9 Ro 12.13

* 4:13 Ro 8.17; 1P 4.1

* 4:18 Pr 11.31

* 5:2 Jn 21.15-17

* 5:4 He 13.20

* 5:5 Stg 4.6

* 5:6 Mt 23.12; Lc 14.11; 18.14; Stg 4.10

* 5:7 Sal 55.22; Mt 6.25-34

* 5:12 Hch 15.22,40

* 5:13 Hch 12.12,25; 13.13; 15.37-39; Col 4.10; Flm 24

2 Pedro

1

2

3

2 PEDRO

1

Pedro queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Pedro, Jesucristo ã naáwát tʉ́ʉtni, caandíh teo wʉ̃hnibʉt jʉmna, yeebdíh wã jwʉ́ʉb daác wahna caá. Jesucristo jwiítdih tʉ́i ʉbni, Dios ã jʉmna caá. Caán yoobópdih chãjni jʉmna,* jwiít nihatdih oinit, ã teo wáacachah, biíc yoobó caandíh jepahnit jwĩ jʉmna caá. Pánih jepahnit, jwiít nihat biíc yoobó ã́ihwã jʉmna, caandíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá. 2 Diosdih, jwĩ Maáh Jesúsdihbʉt ñi tʉ́i jéihyechah, yeebdíh bʉ́dí oinit, ĩ teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Nin pah Cristoíhwã ĩ jʉmat

3-4 Dios tʉ́ini, nihat jéihni jʉmna, jwiítdih ãt ñíwip wʉt jĩ, ã́ihwã jwĩ jʉmat pínah niijná. Páant ã ñíwatdih jéihna, caandíh jwĩ tʉ́i jepahna caá. Páant jwĩ jepahachah, ã wẽpatjĩh jwiítdih bʉ́dí ã teo wáacbipna caá, caandíh jéihnit, tʉ́i chãjnit jwĩ jʉmat pínah niijná. Dawá tʉ́ini naáwátnadih jwiítdih ãt naóhjip tagaá, ã jʉmat pah jwiítbʉt jwĩ jʉmat pínah niijná. Páant ã naáwátjidih ñi tʉ́i joyóchah, ã wẽpatjĩh Diosdih jéihcannit yeejépdih ĩ en ñinahat pah chãjcan, yeébboó ã náahat pahjeh tʉ́i chãjnit ñi jʉmbipna caá. 5 Pánihna, Cristodih tʉ́i jenah joinít jʉmna, tʉ́i chãjnitbʉt ñi jʉmʉʉ́. Pánih jʉmna, Dios naáwátdih ñi tʉ́i míic bohénaá, ded pah yeebdíh ã náah yacat pínahdih ñi jéihyat pínah niijná. 6 Dedé yeejép chãjíhatdih yap yohnit, Dios ã náahatboodíh chãjnit ñi jʉmʉʉ́. Pánih jʉmna, dedé yeejép yeebdíh ã yapachah yʉhna, biíc yoobó tʉ́i chãjnit, Diosdih wẽina, ã náahat pah chãjnit ñi jʉmʉʉ́. 7 Pánih jʉmna, biíc weh pah oinit, tʉ́i míic teo wáacnit, nihat bitadihbʉt tʉ́i oinit ñi jʉmʉʉ́.

8 Det pánih jʉmna, yeó jáap jʉmat pah Cristo ã weñat pínahdih tʉ́i chãjnit, caandíh chah ĩ tʉ́i jenah joibípna caá. Pánihna, Cristodih ĩ tʉ́i jenah joyát, bitadih ĩ teo wáacatbʉt oboh jʉmni nihcan niít. 9 Obohjeéhtih, det pánih chãjcan, tʉ́i jéih encannit panihnit, Dios naáwátdih tʉ́i jéihnit nihcan caá. Cristo ĩ yéejatdih ã yohatjidih quíib bʉʉdnít ĩ jʉmna caá. 10 Wã déewã panihnitá, ã́ihwã ñi jʉmat pínahdih Dios yeebdíh ã ñíwichah, ñit tʉ́i jepahap taga. Pánih jepahnit jʉmna, caandíh tʉ́i jenah joí cádahcan, ã náahat pah ñi tʉ́i chãjaá. Pánih chãj cádahcan, yoobópdih ã ñíonit jʉmna, páantjeh Diosjeéh ñi jʉmat pínahdih ñi tʉ́i jéihbipna caá. Pánih jéihna, yeejép chãjnit nihcan, 11 jwiítdih tʉ́i ʉbni jwĩ Maáh Jesucristo ã jʉmʉpna ñi tʉ́i jʉibíbipna caá. Pánihna, ã́ihwã yoobát ñi jʉmʉchah, yeebdíh ã wẽi jwãáhbipna caá, páantjeh ã maáh jʉmʉpboó ãjeéh ñi jʉmat pínah niijná.

Ã bohéátjidih ã náhniat tʉ́ʉtat

12 Yeebdíh wã bohéátjidih tʉ́i jéihnit, nihat Dioíh doonádih ñi joyátji pahjeh ñi tʉ́i chãjna caá. Páant ñi chãjachah yʉhna, caandíh wã jwʉ́ʉb náhniabipna caá. 13-14 Wã wʉnat pínah bahnijeh ã jʉdhdatdih jwĩ Maáh Jesucristo weemdíh ã jéihyanap be. Páant ã jéihyanachah, wã báadh jwʉhna, wã bohéátjidih yeebdíh wã jwʉ́ʉb náhnianachah, ã tʉ́ina caá. 15 Pánihna, nin nʉ́odih yeebdíh wã daác wahna caá, wã bʉʉdát tʉ́ttimah nihat wã naáwátjidih ñi tʉ́i náhniat pínah niijná.

Cristo ã wẽpat

16 Cristo ã wẽpatdih, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdihbʉt yeebdíh naóhna, cã́acwã ĩ jenah joiní naáwátnajeh naóhna jwĩ chãjcap be. Obohjeéhtih, jwiít ã bohénitjiboó wẽpni ã jʉmatdih jwiítjeh jwĩ enep jĩ. 17 Jwĩ íip Diosboó Jesucristo chah wẽpni ã jʉmatdih jwiítdih ã jʉ́ʉtʉchah, bʉ́dí yeh iigát cãtíh ã ñʉhʉp jĩ. Páant ã ñʉhʉchah, Dios nin pah ãí wẽp niijíp jĩ: “Nin wã wʉ̃ʉ́h, wã oini caá. Caandíh bʉ́dí wã wẽina caá”, ãí niijíp jĩ. 18 Dios ã jʉmni jeejíboó jwiít Jesúsjeéh jʉmnit, jeámant páant ã niíj yáanachah, jwiítjeh jwĩ joyóp jĩ.*

19 Pánih caandíh ennitji jʉmna, Dios naáwátdih naóh yapanitji ĩ daacát yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Páant ĩ daacátjidih míic bohénit, ñi tʉ́i jepahaá. Nin baácdih moón Diosdih jéihcannit dʉpʉ́át panihipboó ĩ jʉmna caá. Nin dʉpʉ́napboó jʉm jwʉhnit, jon jã́tih ĩ daacátjidih ñi tʉ́i bohénachah, jiiát panihni yeebdíh ã tʉ́i jéihyabipna caá. Cristo jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, ã íip ded pah ã jʉmatdih ã tʉ́i jéihya beedábipna caá. 20-21 Nin wã naáwát pínahdih ñi tʉ́i beh joyoó: Dios naáwátdih naóh yapanitji ĩ jenah joyátjĩhjeh ĩt daácjican tagaá. Obohjeéhtih, Tʉ́ini Espírituboó queétdih ã naáwát tʉ́ʉtat pahjeh ĩt naóh daácjip taga. Pánihna, ĩ daacátjidih jwiítboó jwĩ jenah joyátjĩhjeh bohéna, “Nin pah niijná caá ã chãjap”, jwĩ jéih niijcán caá. Tʉ́ini Espíritu ã teo wáacatjĩhjeh jwĩ jéih beh joiná caá.

2

Yee bohénit ded pah ĩ jʉmat

1 Jon jã́tih jwĩ déewã judíowã yʉhna, biquína “Dios naáwátdih naóh yapanit caá”, niíj yeenit ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Páant ĩ jʉmatji pahjeh mʉntih, bʉʉbʉt ñijeéh jʉmnit biíc yoobó yeenit ĩ jʉmbipna caá. Queét yoobópdih bohénit pah jʉmna yʉhna, ĩ yee bohébipna caá. Pánih bohéna, Cristoíh tʉ́ini doonádih ĩ yéejabipna caá. “Cristo ã tʉ́i ʉbnit jwĩ jʉmna caá”, niijná yʉhna, “Caán jwĩ Maáh caá”, niíj jenah joicán, ã wʉtatdih ĩ jepahcan niít. Páant ĩ yee bohéát jíib, waícanjeh Dios queétdih peéh chãjnit, iiguípna ã wahbipna caá. 2 Páant ĩ yee bohénachah joinít, yeejép ĩ chãjat pah mʉntih, dawá Jesúíhwã biíc yoobó yeejép ĩ chãjbipna caá. Páant yeejép ĩ chãjachah ennit, bitaboó tʉ́ini doonádih yeejép ĩ wéhebipna caá.* 3 Dawá bií déedih náahna, ĩ bohéát jíib bʉ́dí jíib waadánit, ĩ jenah joyátjĩhjeh yeebdíh ĩ yee bohébipna caá. Páant ĩ yee bohéátji jíib Dios jon jã́tih queétdih peéh chãjat pínahdih ã jenah joyát pahjeh, iiguípna ã wahbipna caá.

4 Jon jã́tih Dios yeejépwãdih ã peéh chãjatjidih ñi tʉ́i náhninaá. Caandíh jepahcannit ángelwã ĩ jepahcatji jíib, iiguípna yohnit, dʉpʉ́ni tólihboó queétdih ãt nemep wʉt jĩ. Pánihna, péeni yeó jáapdih queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.* 5 Pánihat pah mʉntih, Noéji jʉm láa Diosdih náahcannitdih peéh chãjna, nihat queét yeejépwãdih pobyitjĩh ãt mawap wʉt jĩ. Queét ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná, Noé queétdih ãtih bohénap wʉt yʉh jĩ. Obohjeéhtih, ĩ jepahcatji jíib Dios queétdih ãt peéh chãjap wʉt jĩ. Pánihna, Noéwãdihjeh Dios ã tʉ́i ʉbʉchah, queét ocho cã́acwãbitjeh ĩt tʉ́i yapap wʉt jĩ.* 6 Pánihat pah mʉntih, Sodoma tʉ́tchidih moón Gomorra tʉ́tchidih moondíhbʉt peéh chãjnit, iigátjĩh ãt cáo beedánap wʉt jĩ. Pánih peéh chãjna, tʉ́ttimah jʉmnit yeejépwãdihbʉt ã peéh chãjat pínahdih jéihyana ãt chãjap wʉt jĩ.* 7 Obohjeéhtih, Lotdihjeh ãt tʉ́i ʉbʉp wʉt jĩ. Lot tʉ́ini jʉmna, Sodoma tʉ́tchidih moón Dios ã wʉtatdih yap yohnit, tʉbit yeejép ĩ chãjachah enna, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ.* 8 Caán tʉ́ini Lot queét tʉ́icannitjeéh jʉmnit, yeó jáap jʉmat pah yeejép ĩ chãjachah ennit, yeejép ĩ wéhenachah joinítbʉt, bʉ́dí ãt jĩ́gahap wʉt jĩ. 9 Pánihna, Noéji, Lotjidihbʉt Dios ã tʉ́i ʉbatjidih náhnina, bʉʉ láabʉt biíc yoobó ã tʉ́i ʉbat pínahdih jwĩ jéihna caá. Ã́ihwã yeejép ĩ yapachah ennit, jwĩ Maáh queétdih ã tʉ́i teo wáacbipna caá. Yeejépwãboodíh nemat tólih panihipboó nemnit, peéh chãjna caá ã chãjap. Péeni yeó jáapdih, queét ã nemnitjidih iiguípna ã yoób yohbipna caá. 10 Bita yeejépwã ĩ en ñinahat pahjeh chãjnit, Diosdih yap yohnitdih chah ã peéh chãjbipna caá. Páant yeejép chãjnit, ñijeéh jʉmnit yeebdíh yee bohénit ĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, ʉ́ʉmcan, tíiccan, “Bita chah wã jéihna caá”, niíj jenah joinít caá. Pánih jʉmna, ángelwãdih yeejép ĩpĩ́ naóhna caá.* 11 Obohjeéhtih, ángelwãboó queét yee bohénit chah wẽpnit jʉmna yʉhna, Dios ã pebh ñʉhnit, tʉ́icannit ángelwãdih ĩpĩ́ naóh yaccan caá.*

12 Queét yee bohénitboó nʉñʉ́pwã dée pah jenah joicánnit ĩ jʉmna caá. Jiaboó jwĩpĩ́ bid jʉí maonit panihnit ĩ jʉmna caá. Jenah joicán, ĩ náahat pahjeh ĩ chãjna caá. Ĩ jéihcannitdih deohnit, yeejép ĩ wéhena caá. Páant ĩ jʉmʉchah, nʉñʉ́pwãdih jwĩ mawat pahjeh mʉntih, Dios queétdih iiguípna ã yohbipna caá.* 13 Queét bitadih yeejép ĩ chãjatji jíib Dios queétdih ã peéh chãjbipna caá. Yeó jáapdih cã́acwã queétdih ĩ enechah yʉhna, tíiccanjeh, bʉ́dí yeejép ĩpĩ́ wẽi chãjna caá. Yeebjéh ñi tʉ́i wẽi jeéméchah, queét yeejépwãbʉt waadnít, ĩpĩ́ chãjat pah tíic náah jʉmnidih chãjna, ñi wẽi jeémátdih ĩ yéejana caá.*

14 Yaádhdih en ñinahnit, ĩpĩ́ yeejép chãjíhna caá. Páant ĩ chãjatdih ĩ jéih cádahcan caá. Pánih chãjnit, Dios naáwátdih tʉ́i jéihcannitdihbʉt yeejép ĩ chãjat tʉ́ʉtna caá. Bií déedih tʉbit bidnit ĩ jʉmna caá. Páant ĩ jʉmat jíib, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá. 15 Pánih tʉ́ini namádih cádahnit, déhenit panihnit biáboó bejna caá ĩ chãjap. Balaam ã chãjatji pah queétbʉt ĩ chãjna caá. Balaam, Beor wʉ̃ʉ́h ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Bʉ́dí jíib náahnit, yéej chãjadih ãt bejep wʉt yʉh jĩ. 16 Páant ã yéej chãjíhichah ennit, ã́ih burro caandíh ãt jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Caán wéhecanni ã jʉmʉchah yʉhna, Dios caandíh ãt wéheat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, ã mínahdih ã jʉ̃ihñat pínah niijná. Páant ã jʉ̃ihñʉchah joiná, Balaam yéej chãjadih ã bejatdih ãt cádahap wʉt jĩ.*

17 Queét yeenitboó meo waócáh mac wihcanni panihni ĩ jʉmna caá. Meo mac wihcanni pah jʉmnit, dedé pínah nihcan caá. Pánihat pah mʉntih, mah tólihdih johlit ã ʉb joh bojochah, mah ã bʉʉgcát pah, queét yee bohénitbʉt cã́acwãdih teo wáaccan, dedé pínah nihcan caá. Pánihna, queétdih peéh chãjnit, tʉbit dʉpʉ́napboó Dios ã bejat tʉ́ʉtbipna caá.* 18 Queét jéihnit pah cã́acwãdih ĩ bohénachah yʉhna, ĩ bohéát dedé pínah nihcan caá. Nin pah ĩ niíj bohéna yʉh caá: “Jwĩ náahat pah jwĩ chãjachah, ã tʉ́ina caá”, ĩ niíj bohéna caá. Páant niijná, Jesúsdih jáap jepahnit, ĩ yéejatdih cádahnitboodíh ĩ jwʉ́ʉb yeejép chãjat tʉ́ʉtíhna caá. 19 Queétdih nin pah ĩ niíj yee bohéna caá: “Dedé wʉtatdih jepahat jwiítdih ã náahcan caá. Jwĩ weñat pínahdihjeh jwĩ chãjachah, ã tʉ́ina caá”, ĩ niíj yee bohéna yʉh caá. Páant niíj bohénit, yeejép chãjatdih cádahíhcan, caandíh ĩ jéih cádahcan caá. Pánih yeejép chãjna, queétjeh ĩ míic yéejana caá. Pánihna, ĩ yéejat ĩ maáh panihni ã jʉmna caá.* 20 Queét yee bohénitboó jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih tʉ́i ʉbnidih jepahnit, nin baácdih moón yeejép ĩ chãjatdih ĩt cádahjip ta yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ cádahat tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb yeejép chãjna, Cristodih ĩ jepahat pínah jã́tih ĩ jʉmatji chah yeejép pohba ĩ chãjna caá.* 21 Pánih chãjnit, tʉ́ini namádih ĩ waadcáh, chah queétdih ãta tʉ́i tagaá. Caán namádih waadát tʉ́ttimah, tac pʉ́ʉd biáboó bejat pah, Jesúsdih ĩ cádahachah, chah ã tʉ́ican caá. Pánihna, Dios tʉ́ini ã wʉtatdih jepahna yʉhna, caandíh cádahnit, jwʉ́ʉb yeejép ĩ chãjachah, chah yeejép caá. 22 Pánih tʉ́ʉt nʉʉmná yʉhna, jwʉ́ʉb yéej chãjna, jwiít cã́acwã nin jwĩ niiját pahjeh tigaá queét yee bohénit ĩ chãjap: “Mʉjjió ã éegnijidih ãpĩ́ jwʉ́ʉb jeémpna caá. Mʉʉdih ĩ chocat tʉ́ttimah, yeejép bepédih ãpĩ́ jwʉ́ʉb tʉ̃pʉ́na caá, páant mʉntih”, jwĩpĩ́ niijná caá.*

3

Cristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah

1 Wã oinitá, jã́tih yeebdíh biíc nʉ́o wãát daác wahap jĩ. Pánihna, nin nʉ́odih yeebdíh bʉʉ wã jwʉ́ʉb daác wahna caá, páant mʉntih. Con láa wã daacátji pahjeh, bʉʉ láabʉt biíc yoobó yeebdíh wã náhniat tʉ́ʉtna caá, yee bohéátdih joicán, yoobópdih ñi jéihyat pínah niijná. 2 Dios naáwátdih naóh yapanit ĩ naóh daacátjidih, jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih tʉ́i ʉbni ã wʉtatjidihbʉt ñi tʉ́i náhninaá. Ã wʉtatdih jwiít ã naáwát tʉ́ʉtnit yeebdíh jwĩ bohénap jĩ.

3 Nindih ñi tʉ́i náhninaá: Péeni yeó jáapna dawá yeejépdih ñinahnit, Jesúíh doonádih tʉbit deoh naóhnit ĩ jʉmbipna caá.* 4 Nin pah ĩ niíj deoh naóhbipna caá: “ ‘Wã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá’, Jesús ã niijíchah yʉhna, ¿dépanih tigaá ã jígohcan? Ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhcan niít. Nin baác ã jwíih jʉmat tʉ́ttimah, jwĩ nʉowãji ĩ wʉnat tʉ́ttimah, nihat biíc yoobó páantjeh ã jʉmna caá”, ĩ niijbípna caá.* 5 Páant niíj deohna, nindih ĩ náhnican caá: Dios ã wʉtatjĩh nin baácdih, jeádihbʉt ãt chãjap wʉt jĩ. Nin baác mahjeh ã jʉmʉchah, caandíh ãt wáac jʉyát tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ, baác ã jígohat pínah niijná.* 6 Pánihat tʉ́ttimah, pobyitjĩh nin baácdih moondíh ãt yoh beedánap wʉt jĩ.* 7 Pánih chãjna, iigátjĩh ã yoh beedáát pínah jã́tih, ã wʉtatjĩh mʉntih Dios jeádih, nin baácdihbʉt ã wap jwʉhna caá. Péeni yeó jáapdih, caandíh náahcannitdih peéh chãjnit, jeádih, nin baácdihbʉt iigátjĩh ã yoh beedábipna caá. Pánih peéh chãjna, queétdih iiguípna ã yohbipna caá.

8 Wã oinitá, nindihbʉt ñi tʉ́i náhninaá: “Mil jópchi maatápdih caá”, jwiít jwĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, Diosboó ã enechah, biíc yeó jáap pahjeh caá. “Biíc yeó jáap bahnijeh caá”, jwĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, Dios ã enechah, mil jópchi pah ã jʉmna caá.* 9 Jwĩ Maáhdih biquína nin pah ĩ niíj jenah joiná yʉh caá: “Dios ã niijátji pah chãjat tʉ́ʉt niijná, maatápdih ã pã́ina caá”, ĩ niijná yʉh caá. Obohjeéhtih, pánihcan caá. Cã́acwãdih tʉ́i ʉbíhna, caandíh ĩ jepahat pínahdih pã́i jwʉhna caá ã chãjap. Biíc cã́acdih iiguípna ã yohíhcan caá. Nihat cã́acwã ĩ yéejatdih jĩ́gahnit, tʉ́iniboodíh ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih ã náah yacna caá.*

10 Obohjeéhtih, nʉʉmní cã́ac mʉʉ́ mínah ã náhnicah, nʉʉmʉ́dih ã waadát pahjeh, jwiítboó jwĩ náhnicah, Cristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá. Páant ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, bʉ́dí yáanit, jeáboó ã bʉʉdáh bejbipna caá. Caánboó jʉmnit cʉ́iwã, widh, yeobʉ́t ĩ iíg beedáh bejbipna caá. Nin baác, nihat ninboó jʉmni, cã́acwãbʉt ĩ iíg beedáh bejbipna caá.*

11 Pánihna, “Nihat ã beedáh bejbipna caá”, Dios ã niijíchah joinít, yéejatdih cádahnit, Dios ã náahat pahjeh chãjat caá jwiítdih náahap. 12 Jwĩ Maáh nin baácboó waícanjeh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih wẽi pã́init, tʉ́inijeh ñi chãjaá. Caán yeó jáapdih jeáboó jʉmni ã iíg beedáh bejbipna caá. 13 Obohjeéhtih, Dios ã niijátji pahjeh nihatdih ã tʉ́ʉt nʉʉmát pínahdih jwĩ wẽi pã́ina caá. Nihat ã iíg beedát tʉ́ttimah, jáap jeá, jáap baácdihbʉt Dios ã chãjbipna caá. Caán jáap baácboó tʉ́i chãjnitjeh ĩ jʉmbipna caá.*

14 Pánihna, wã oinitá, Diosjeéh tʉ́i jʉmat tʉ́ʉt niijná, jwĩ Maáh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih wẽi pã́init, ñi tʉ́i chãjaá.* 15 Maatápdih ã jígohcah ennit, nindih ñi náhninaá: Dawá caandíh jepahnitdih ã tʉ́i ʉbat pínah ã jʉdh jwʉhʉchah, queétdih ã pã́i jwʉhna caá. Biíc yoobó jwĩ dée jwĩ oini Pablodih Dios ã jéihyanachah, yeebdíh ãt daác wahap tajĩ. 16 Páant míic caá Pablo Cristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih naóhna, ãpĩ́ daác wahap. Biquí láana jwĩ beh joíca naáhdih ã daác wahna caá. Pánihna, Dios naáwátdih bita tʉ́i jéihcannit, jenah joicánnit, yee naóhna, Pablo ã daacátdih ĩ tʉ́ʉt nʉʉmjéhna caá. Ã daacát yoobópdih ã jʉmʉchah yʉhna, mácah ĩ jwʉ́ʉb naóhna caá. Dios naáwátdih ĩ daácni nʉ́onajidihbʉt páantjeh mʉn tigaá ĩ chãjap. Páant ĩ chãjat jíib, Dios queétdih peéh chãjnit, iiguípna ã yohbipna caá.

Ã pée naáwát

17 Pánihna, wã oinitá, nihatdih páant ã yapat pínahdih yeebdíh wã naáwáchah jéihna, ñi tʉ́i chãjaá. Yeejépwã yeebdíh mácah ĩ bohénachah yʉhna, Cristoíh doonádih cádahcat tʉ́ʉt niijná, queétdih ñi joicá bojoó. 18 Jwĩ Maáh Jesucristo jwiítdih tʉ́i ʉbnidih chah ñi tʉ́i jenah joyoó. “Weemdíh bʉ́dí oinit, ã tʉ́i teo wáacbipna caá”, ñi niíj náhninaá. Yeó jáap jʉmat pah “Meém tʉ́ini, chah wẽpni caá ma jʉmʉp”, jwĩ niíj wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Pedro

* 1:1 Tit 2.13

* 1:18 Mt 17.1-5; Mr 9.2-7; Lc 9.28-35

* 2:2 Jud 4

* 2:4 Jud 6

* 2:5 Gn 6.1–7.24; 8.18; 2P 3.6

* 2:6 Gn 19.24; Jud 7

* 2:7 Gn 19.1-16,29

* 2:10 Jud 8

* 2:11 Jud 9

* 2:12 Jud 10

* 2:13 Jud 12

* 2:16 Nm 22.4-35; 31.16; Jud 11; Ap 2.14

* 2:17 Jud 12-13

* 2:19 Jn 8.34; Ro 6.6,16

* 2:20 Mt 12.45; Lc 11.26

* 2:22 Pr 26.11

* 3:3 2Ti 3.1-5; Jud 18

* 3:4 Ex 12.22

* 3:5 Gn 1.6-9; Sal 24.2

* 3:6 Gn 7.11

* 3:8 Sal 90.4

* 3:9 Ez 18.23; 33.11

* 3:10 Mt 24.43; Lc 12.39; 1Ts 5.2; Ap 16.15

* 3:13 Is 65.17; 66.22; Ap 21.1

* 3:14 Jud 24-25

1 Juan

1

2

3

4

5

1 JUAN

1

Jesucristo ded pah ã jʉmat

1 Ded pah Jesucristo ã jʉmatjidih yeebdíh wã naóh daácna caá. Jesucristo biíhmah jʉmni,* ded pah Dios ã jʉmatdih naóhni, cã́acwã Diosjeéh páantjeh jʉmat tʉ́ʉtnibʉt ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Dios cã́acwãdih ded pah ã naáwátdih Jesúsboó naóh yapani ã jʉmʉp jĩ. Ã naáwáchah joinít, jwiítjeh caandíh jwĩ enep jĩ. Jwiítdih ã dʉó wáyachah, caandíh jwĩ pej jʉmʉp jĩ. 2 Jesucristo cã́acwãdih páantjeh jʉmat tʉ́ʉtni, nin baácboó ã jʉ̃ʉ́wát pínah jã́tih ã íip Diosjeéh jʉmniji nin baácboó ãt cã́ac jʉmʉp tajĩ. Caandíh ennitji bʉʉ ã́ih doonádih yeebdíh wã naóhna caá.* 3 Jwĩ íip Diosjeéh, ã wʉ̃ʉ́h Jesucristojeéhbʉt jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Pánihna, yeéb jwĩjeéh, jwĩ íipjeéh, ã wʉ̃ʉ́hjeéhbʉt ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, jwĩ ennijidih, jwĩ joiníjidihbʉt yeebdíh wã naóhna caá. 4 Biícdih wẽinit jwĩ jʉmat pínah niijná, nindih yeebdíh wã daácna caá.

Baabát panihipboó jwĩ jʉmat

5 Dios wʉ̃ʉ́h jwiítdih ã naóhniji bohéátdih bʉʉ yeebdíh wã naóhna caá. Dios tʉ́ini yoobát jʉmna, baabát panihni caá. Dedé yéejat wihcah, dʉpʉ́át caandíh ã wihcan caá. 6 Jwiít yeejép chãjnit, dʉpʉ́át panihipboó jʉmna yʉhna, “Diosjeéh wã tʉ́i jʉmna caá”, niijnít, yeena caá jwĩ chãjap. Dios ã náahat pah jwĩ chãjcan caá. 7 Obohjeéhtih, tʉ́i chãjnit, baabát panihipboó Dios ã jʉmat pah mʉntih jwiítbʉt jʉmna, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Ã́ihwãjeéhbʉt jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Caandíh jwĩ jepahat jíib, Dios ã enechah, ã wʉ̃ʉ́h Jesucristo cruzboó wʉn wʉ̃hnit, ã́ih meépjĩh jwiítdih yéejat wihcannit pah ã chãjna caá.

8 “Weém bácah yéej chãjni nihcan caá”, niíj jenah joinít, yeeatdihjeh jwĩ jenah joiná caá. Páant niíj jenah joiná, Dios naáwátdih jwĩ tʉ́i jenah joicán caá. 9 Obohjeéhtih, jwĩ yéej chãjatdih Diosdih jwĩ naáwáchah, caandíh ã quíib bʉʉdbípna caá. “Dios yoobópdih jʉmni ã niiját pah ã chãjbipna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. 10 “Weém yéej chãjni nihcan caá”, niíj jenah joiná, “Dios yeeni caá”, niijnít, ã naáwátdih jwĩ náahcan caá.*

2

Jesucristo jwiítdih ded pah ã teo wáacat

1 Wã weh panihnitá, yeéb yeejép ñi chãjcat pínah niijná, nindih yeebdíh wã daác wahna caá.* Obohjeéhtih, jwĩ yéej chãjachah, Jesucristo, yéejat wihcanni, ã íipdih jwiítdih ã naóh teo wáacbipna caá. 2 Jwiít yéejnit jwĩ jʉmʉchah, jwĩ yéejat Diosdih ã jãhna caá. Dios biícdih jwĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná, Jesucristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ.* Jwiítdihjeh nihcan, nihat baácdih moón jwĩ yéejatdih yohat tʉ́ʉt niijná, ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ.

3 Dios ã wʉtat pah chãjna, “Ãjeéh wã tʉ́i jʉmna caá”, jwĩ niíj jéihna caá.* 4 Obohjeéhtih, bita “Diosjeéh wã tʉ́i jʉmna caá”, niijná yʉhna, ã wʉtat pah chãjcan, yeenit caá. Pánih yeenit, Dios naáwátdih ĩ jéihcan caá. 5 Obohjeéhtih, biíhboó ã wʉtat pah chãjni Diosdih ã tʉ́i oina caá. Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmatdih nin pah jwĩ jéihbipna caá: 6 Ded Diosjeéh tʉ́i jʉmni Jesucristo ã chãjatji pah mʉntih caanbʉ́t ã tʉ́i chãjbipna caá.

Jáap wʉtat

7 Wã oinitá, yeebdíh bʉʉ wã daácni jáap wʉtat nihcan caá. Jon jã́tih ñi jéihni wʉtatjeh tigaá. Yeebdíh Jesúíh doonádih jwĩ naáwáchah, nin wʉtatdihbʉt ñi joyóp jĩ.* 8 Obohjeéhtih, máa wʉtat yʉhna, jáap wʉtatbʉt ã jʉmna caá.* Cristo nin wʉtatdih jepahnit, jwiít cã́acwãdihbʉt ã oyat tʉ́ʉtʉp jĩ. Dʉpʉ́át panihipboó ñi jʉmʉchah, Cristo nin baácna jʉ̃óhnit, caán dʉpʉ́átdih ã baabánap jĩ. Pánihna, ã baabáát panihipboó jʉmnit, Cristo ã oyat tʉ́ʉtatdih ñi jepahna caá.

9 “Weém baabápboó jʉmni Dios ã wʉtatdih jepahni caá”, niijná yʉhna, ã dée panihni Jesúíhdih eníhcan, Dios ã wʉtatdih jepahcan, dʉpʉ́napboó jʉmni caá. 10 Ded ã dée panihnidih oini baabápboó ã jʉmna caá. Pánih oina, caandíh dedé bʉʉgát panihni ã wihcan caá.* 11 Obohjeéhtih, ded ã dée panihnidih eníhcan, dʉpʉ́napboó ã bejna caá. Pánih bejna, jéih encanni panihni ded pah ã chãjatdih ã jéihcan caá.

Cristodih tʉ́i jenah joyát ded pah ã jʉmat

12 Wébítá, Cristo ã wʉn wʉ̃hatjĩh ñi yéej chãjatdih ãt yohop taga. Pánih yéejat yohnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá. 13 Behnitá, yeéb biíhmahjeh jʉmni Cristodih ñi tʉ́i jéihna caá. Caandíh tʉ́i jéihnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá. Japatá, yeéb nemépwã ĩ maáhdih ñit yap yohop taga. Pánih yap yohnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá.

14 Wébítá, jwĩ íipdih ñi tʉ́i jéihna caá. Caandíh tʉ́i jéihnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá. Behnitá, biíhmahjeh jʉmni Cristodih ñi tʉ́i jéihna caá. Caandíh tʉ́i jéihnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá. Japatá, Dios naáwátdih tʉ́i jepahnit, wẽp ñʉhnit panihnit ñi jʉmna caá. Pánih jʉmnit, nemépwã ĩ maáhdih ñit yap yohop taga. Páant ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá.

15 Diosdih jéihcannit ded pah ĩ en ñinahatdih ñi en ñinahca bojoó. Ded queét panihni jwĩ íipdih ã oican caá.* 16 Diosdih jéihcannit nin pah ĩ jʉmna caá: Yeejép chãjatdih ĩ en ñinahna caá. Bií déedih wẽi ennit, ĩ bíbohíh jenah joiná caá. Dawá bií déedih bíbohna, “Weém bita chah tʉ́ini wã jʉmna caá”, ĩ niíj jenah joiná caá. Jwĩ íipboó páant ã jenah joyát tʉ́ʉtcan caá. 17 Nin baác ã bʉʉdʉ́chah, ded pah cã́acwã yeejép ĩ náah jenah joyátbʉt ã bʉʉdbípna caá. Obohjeéhtih, Dios ã náahat pah chãjnitboó páantjeh ãjeéh ĩ jʉmbipna caá.

Yoobópdih naáwát, yee naáwát

18 Wehá, nin yeó jáapna bʉʉdát pínah tóah jʉ̃óhna caá ã chãjap. “Cristodih tʉbit en jʉ̃ihni ã jʉmbipna caá”, ĩ niijíchah, ñiát joiná jĩ. Pánihna, bʉʉ dawá ĩ jʉ̃ʉ́wátdih jéihnit, “Péeni yeó jáap bahnijeh ã jʉdhna caá”, jwĩ niíj jéihna caá. 19 Queét Cristodih en jʉ̃ihnit jwĩ cãtíh jʉmna yʉhna, jwiítdih ĩ éemp yoh bacap jĩ. Páant ĩ bacatdih ennit, Jesúíhwã yoobát ĩ nihcatdih jwĩ jéihna caá. Queét ã́ihwã nihna, jwĩjeéh ĩta chão tágaá. Jwĩjeéh páantjeh ĩ jʉmʉchah nihna, Cristodih en jʉ̃ihnit ĩ jʉmatdih jwĩta jéihcan tagaá.

20 Obohjeéhtih, yeebdíh Tʉ́ini Espíritu ã jʉmʉchah, yeéb nihat Cristoíh dooná yoobópdih ã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihna caá.* 21 Yeebdíh naóhna, “Queét ĩ tʉ́i jéihcan caá”, wã niíj jenah joicán caá. Obohjeéhtih, tʉ́i jéihnit ñi jʉmʉchah, yeebdíh wã naóh daácna caá. Caán dooná dedé yeeat ã wihcatdih ñi tʉ́i jéihna caá. 22 Nin pah caá yeeni ã niijíp: “Jesús Dios ã wahni nihcan caá”, ã niijná caá. Ded “Jesús Dios wʉ̃ʉ́h nihcan caá”, niíj naóhni Jesucristodih, jwĩ íip Diosdihbʉt en jʉ̃ihni caá. 23 “Dios wʉ̃ʉ́h Jesús nihcan caá”, niijní jwĩ íip Diosjeéh ã tʉ́i jʉmcan caá. Obohjeéhtih, “Jesús Dios wʉ̃ʉ́h caá”, niijníboó jwĩ íipjeéh ã tʉ́i jʉmna caá.

24 Yeéb Jesúsdih jwíih jepahnit, ded pah ã jʉmat doonádih ñi joyóp jĩ. Páant ñi joyátjidih ñi tʉ́i náhninaá. Pánih náhninit, Jesúsdih, ã íipdihbʉt ñi tʉ́i pej jʉmbipna caá. 25 Nin pah Jesús jwiít ã́ihwãdih ã niíj naáwáp jĩ: “Yeéb wãjeéh páantjeh ñi tʉ́i jʉmbipna caá”, ã niijíp jĩ.

26 Yeebdíh yeenitdih ñi joyáh bojat pínah niijná, wã naóh daácna caá. 27 Jesucristo yeebdíh Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hʉp taga. Ñijeéh jʉmnit, yeebdíh ã tʉ́i bohéna caá. Yoobópdih bohéna, yeeatdih ã naóhcan caá. Páant ã bohénachah, biíh bohénidih ñi náahcan caá. Pánihna, ã bohéátdih joí cádahcan, Cristojeéh páantjeh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́.

28 Páant tigaá, wehá, Cristojeéh páantjeh ñi tʉ́i jʉmʉʉ́. Pánih jʉmnit, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, ʉ́ʉmcan, ñi tíiccan niít. 29 Jesucristo tʉ́ini ã jʉmatdih yeéb ñi jéihna caá. Pánih jéihnit, nihat tʉ́i chãjnit Dios weh ĩ jʉmatdihbʉt ñi jéihna caá.

3

Dios weh jwĩ jʉmat

1 Jwiítdih bainí oican, “Yeébboó wã weh caá”, Dios ã niijná caá. Ã oinit jʉmna, jwiít ã weh caá. Pánihna, yéej chãjnitboó Diosdih jéihcan, jwiít ã wehdihbʉt ĩ jéihcan caá.* 2 Wã oinitá, bʉʉ Dios weh jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, ded pah jwĩ jʉmat pínahdih jwĩ tʉ́i jéih jwʉhcan caá. Jesucristo ã jígohochah, caandíh ennit, ded pah ã jʉmatdih jwĩ tʉ́i jéihbipna caá. Pánih jéihnit, caán ã jʉmat pah mʉntih, jwiítbʉt jwĩ jʉmat pínahdih jwĩ jéihna caá. 3 Det Jesucristo ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínahdih pã́initboó yéej chãj cádahnit, ã tʉ́i chãjat pah mʉntih ĩ tʉ́ʉt nʉʉmná caá.

4 Nihat yéej chãjnit Dios ã wʉtatdih yap yohnit caá. Dedé yéej chãjat Dios ã wʉtatdih yap yohat ã jʉmna caá. 5 Cã́acwã ĩ yéej chãjatdih yohni pínah Cristo ã cã́ac jʉmatdih ñi jéihna caá. Caánboodíh yéejat wihcan caá.* 6 Ded Cristo biícdih jʉmni páantjeh ã yéej chãjca bojo naáh. Obohjeéhtih, ded yéej chãj cádahcan, Cristodih jéihcan, ã́ih nihcan caá. 7 Wã oinitá, yeebdíh yeenitdih ñi joyáh bojoó. Nihat tʉ́i chãjnit Jesucristo yoobópdih ã jʉmat pah mʉntih, queétbʉt yoobópdih ĩ jʉmna caá. 8 Obohjeéhtih, yéej chãjniboó nemépwã ĩ maáíh ã jʉmna caá. Nemépwã ĩ maáh bácah, biíhmahjeh yeejép chãjni caá. Páant ã chãjatdih yoh beedáni pínah Dios wʉ̃ʉ́h nin baácboó ãt cã́ac jʉmʉp tajĩ.*

9 Det Dios weh jʉmna, jwĩ íip Dios ã jenah joyát pah queétdihbʉt ãt jenah joyát tʉ́ʉtʉp taga. Pánih jenah joinít, ã wẽpat ĩjeéh ã jʉmʉchah, páantjeh ĩ yéej chãjcan niít. 10 Nin pah Dios weh, nemépwã ĩ maáh wehbʉt ĩ jʉmatdih ñi jéihbipna caá: Tʉ́i chãjcannit, ĩ déewãdih oicannit Dios weh nihcan caá. Nemépwã ĩ maáh weh ĩ jʉmna caá.

Jesúíhwã ĩ míic oyat

11 Yeéb Jesucristodih jwíih jepahnit, “Míic oyat caá náahap”, jwĩ niíj bohéátdih ñi joyóp jĩ.* 12 Caín ã jʉmatji pah ñi jʉmca bojoó. Caán nemépwã ĩ maáíh jʉmna, ã ʉ́ʉddih ãt mao yohop wʉt jĩ. ¿Dépanih tigaá ã ʉ́ʉddih ãt mao yohji? ñi jenah joyóchah. Caandíh yeebdíh wã naóhbipna caá. Caín yéej chãjni jʉmna, ã ʉ́ʉdboó tʉ́i chãjni ã jʉmatdih íijnit, caandíh ãt mao yohop wʉt jĩ.*

13 Páant tigaá yéej chãjnitboó yeebdíh ĩ eníhcan caá. Pánihna, ĩ en jʉ̃ihñʉchah, “¿Dépanih tigaá weemdíh ĩ en jʉ̃ih?” ñi niíj jenah joicá bojoó. 14 Yeejép chãjnit, iiguípna bejnit pínah jwĩ jʉmʉp yʉh jĩ. Obohjeéhtih, bʉʉ jeáboó bejnit pínah jʉmna, tʉ́iniboodíh tʉ́ʉt nʉʉmná caá jwĩ chãjap. Jesúíhwãdih oina, jwiítdih ã tʉ́ʉt nʉʉmátdih jwĩ jéihna caá. Ded cã́acwãdih oicanni iiguípna bejni pínah ã jʉmna caá.* 15 Ded ã déedih eníhcan, mao yohíhat jenah joyát caá caandíh ã jʉmʉp. Pánih jʉmna, Dios ã enechah, cã́acdih mao yohni biíc yoobó ã jʉmna caá. “Ded mao yohni Diosjeéh páantjeh ã jʉmcan niít”, ñi niíj jéihna caá. 16 Ded pah oyat ã jʉmatdih nin pah jwĩ jéihna caá: Jwiítdih bʉ́dí oina, Diosjeéh páantjeh jwĩ jʉmat pínah niijná, Jesucristo jwiítdih ã wʉn wʉ̃hʉp jĩ. Páant ã wʉn wʉ̃hatdih náhninit, “Caán oyat yoobát caá”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánihna, jwiítbʉt wʉnna yʉhna, jwĩ déewãdih tʉ́i oinit, teo wáacat caá náahap.* 17 Dawá bií dée bíbohni, ã dée panihni moh yéejnidih enna yʉhna, caandíh jĩ́gah en teo wáaccan, Diosdih ã oican caá. 18 Pánihna, wã weh panihnitá, “Bitadih wã oina caá”, niijná, jacjeh pohba niijcát caá náahap.

Ʉ́ʉmcanjeh, Diosjeéh jwĩ jʉmat

19 Cã́acwãdih tʉ́i oina, Dioíhwã jwĩ jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Pánihna, ã peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉmcanjeh, ãjeéh jwĩ tʉ́i jʉmna caá. 20 “Yéejat jíib weemdíh ã jʉmna nacaá”, jwĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, Dios nihatdih jéihni jʉmna, jwĩ jenah joyátdihbʉt ã tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihna, ã́ihwã jwĩ jʉmatdih jwĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná, jwiítdih ã teo wáacbipna caá. 21 Wã oinitá, “Dios wã yéejatdih ãt yoh tagaá”, niíj jenah joinít, ʉ́ʉmcanjeh, Diosjeéh jwĩ tʉ́i jʉmna caá. 22 Pánih jʉmnit, Dios ã wʉtatdih jepahna, ã weñat pínahdih jwĩ chãjachah, caandíh dedé jwĩ ʉʉ́bátdih jwiítdih ã wʉ̃hbipna caá. 23 Nin pah jwiítdih ã wʉtna caá: “Wã wʉ̃ʉ́h Jesucristodih tʉ́i jenah joinít, bita ã́ihwãdihbʉt ñi oyoó”, ãt niijíp wʉt jĩ.* 24 Dios ã wʉtatdih tʉ́i jepahnitboó ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmna caá. Dios ĩjeéhbʉt ã tʉ́i jʉmna caá. “¿Dios wãjeéh ã jʉm niít?” jwĩ niíj jéihíhichah, Dios jwiítdih ã wʉ̃hni Tʉ́ini Espíritu “Jʉ̃́jʉh, Dios majeéh ã jʉmna caá”, ã niíj jéihyana caá.

4

Cristodih eníhcannitdih ded pah jwĩ jéihyat

1 Wã oinitá, “Tʉ́ini Espíritu weemdíh nin pah ã niíj naáwát tʉ́ʉtna caá”, niíj yeenit, dawá ĩ jʉmna caá. Pánihna, Dios ã naáwát tʉ́ʉtni ã jʉmatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná, ded pah ã naáwátdih ñi tʉ́i joyoó. Dios naáwát biíc yoobó ã naóhcah, ñi joyáh bojoó. 2 Yoobópdih Tʉ́ini Espíritu ã naáwát tʉ́ʉtni nin pah ã niíj naóhbipna caá: “Jesucristo jwiít panihni cã́ac jʉmna yʉhna, Diosjeh ãt jʉmʉp wʉt jĩ”, ã niijbípna caá. Páant niijní Dios ã wahni ã jʉmna caá. 3 Obohjeéhtih, nemépwã ĩ maáh ã wahniboó, “Jesús Dios nihcan caá”, ã niijbípna caá. Páant niijní Dios ã wahni nihcan, Cristodih en jʉ̃ihniíh caá. Cristodih en jʉ̃ihniíhwã dawá ĩ jʉmat pínah doonádih ñitát joi tágaá. Bʉʉ nin baácboó dawá ĩ jʉmna caá.*

4 Obohjeéhtih, yeébboó, wã oinitá, Dioíhwã ñi jʉmʉchah, Tʉ́ini Espíritu ñijeéh ã jʉmna caá. Jesúsdih jepahcannit, nemépwã ĩ maáh ã wẽpat chah, Tʉ́ini Espírituboó ã wẽpna caá. Pánihna, yeebdíh ĩ yee naáwáchah yʉhna, caán ã wẽpatjĩh queétdih yap yohnit ñi jʉmna caá. 5 Queétboó Dioíhwã nihcah, ĩ bohéátbʉt Dioíh nihcan caá. Bita Dioíh nihcannit, ĩ bohéátdih ĩ tʉ́i wẽi joiná caá.* 6 Obohjeéhtih, Dioíhwã jʉmna, ã naáwátdih jwĩ bohénachah, ã́ihwãboó jwiítdih ĩ tʉ́i wẽi joiná caá. Diosdih jéihcannitboó, jwĩ naáwáchah, ĩ joííhcan caá. Pánihna, Dios naáwátdih ded yoobópdih bohéni, ded yee bohéni ã jʉmatdih ñi jéihbipna caá.*

Dios oini caá

7 Wã oinitá, oyat wẽpat Dios jwiítdih ã wʉ̃hʉchah, bita ã́ihwãdih jwĩ oi jĩíh. Det bitadih tʉ́i oinit Dios weh ĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnitjeh Diosdih jéihnit, ãjeéh ĩ tʉ́i jʉmna caá. 8 Dios oini ã jʉmʉchah, bitadih oicannit, Diosdih jéihcan, ãjeéh ĩ jʉmcan caá. 9 Dios ã wʉ̃ʉ́h biíc jʉmnidih nin baácboó ãt wah deyanap tajĩ, ã wẽpatjĩh Diosjeéh wẽinit, páantjeh jwĩ jʉmat pínah niijná. Pánih chãjna, ded pah ã oyatdih jwiítdih ãt jéihyanap tajĩ.* 10 Oyat yoobát nin pah caá ã jʉmʉp: Diosdih jwĩ oyat pah nihcan, jwiítdih Diosboó ã oyat pah caá oyat yoobát ã jʉmʉp. Jwiítdih bʉ́dí oinit, jwĩ yéejat jíib iiguípna bejat déejidih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, Dios ã wʉ̃ʉ́hdih ãt wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

11 Wã oinitá, Dios jwiítdih caan páh bʉ́dí ã oyochah, jwiítbʉt tʉ́i míic oyat caá náahap. 12 Nihat Diosdih encannit jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, jwĩ míic oyochah, Diosjeh jwĩjeéh ã jʉmna caá. Páant ã jʉmʉchah, ã náah yacat pah ã oyatjĩh bitadih jwĩ tʉ́i teo wáacna caá.* 13 Dios jwiítdih ã́ih Tʉ́ini Espíritudih ãt wʉ̃hʉp taga. Páant jwĩjeéh ã jʉmʉchah, “Dios biícdih wã jʉmna caá. Wãjeéh caanbʉ́t ã jʉmna caá”, jwĩ niíj jéihna caá.* 14 Jwĩ íip ã wʉ̃ʉ́hdih nin baácboó ãt cã́ac jʉmat tʉ́ʉtʉp tajĩ, cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbat pínah niijná. Páant ã cã́ac jʉmat tʉ́ʉtnijidih jwiítjeh jwĩ enep jĩ. Pánih ennitji, bitadih jwĩ jéih naóhna caá.* 15 “Jesús Dios wʉ̃ʉ́h caá”, niijníjeh Diosjeéh ã tʉ́i jʉmna caá. Diosbʉt ãjeéh ã tʉ́i jʉmna caá.

16 Dios jwiítdih ã oyatdih jwĩ jéihna caá. Pánih jéihnit, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joiná caá. Dios nihat cã́acwãdih bʉ́dí ã oina caá. Pánihna, ded bitadih oini Dios biícdih ã jʉmna caá. Diosbʉt ãjeéh ã jʉmna caá. 17 Pánih Dios biícdih jʉmna, caandíh, bitadihbʉt jwĩ tʉ́i oina caá. Pánih oina, cã́acwã ĩ yéejat jíib peéh chãjat yeó jáapdih ʉ́ʉmcanjeh, jwĩ tʉ́i jʉmbipna caá. Cristo ã íip Dios biícdih ã jʉmʉchah, jwiítbʉt nin baácboó jʉm jwʉhna, biíc yoobó caán biícdih jwĩ jʉmna caá. Pánih jʉmnit, ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, jwĩ ʉ́ʉmcan niít. 18 Ded Diosdih oini ã oyatdihbʉt jéihna, caandíh ã ʉ́ʉmcan niít. Pánih tʉ́i oina, jwĩ oinidih jwĩ ʉ́ʉmcan caá. Obohjeéhtih, biíhdih ʉ́ʉmna, caán ã peéh chãjat pínahdih jwĩ ʉ́ʉm jenah joiná caá. Pánihna, jwĩ ʉ́ʉmnidih jwĩ oican caá.

19 Dios jwiítdih ã oi waáwáchah, jwiítbʉt caandíh, bitadihbʉt jwĩ jéih oina caá. 20 Ded ã dée panihnidih eníhcan, “Weém Diosdih wã oina caá”, niijná yʉhna, ã yeena caá. Biíhdih enna yʉhna, ã oican, Dios ã enca naáhdih ã jéih oican caá. 21 Pánihna, nin pah jwiítdih Jesucristo ã niíj wʉtʉp jĩ: “Ded Diosdih oina, ã dée panihnidihbʉt oyat caá náahap”, ã niijíp jĩ.*

5

Dios weh yéejatdih ĩ yap yohat

1 Det Jesúsdih “Dios ã wahni Cristo caá”, niijnít, Dios weh ĩ jʉmna caá. Det jwĩ íip Diosdih tʉ́i oinit, ã wehdihbʉt ĩ oina caá. 2 Diosdih oina, ã wʉtatdih jepahnit, ã wehdihbʉt jwĩ oyat yoobópdih ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. 3 Ã wʉtatdih jepahnajeh, Diosdih jwĩ tʉ́i oina caá.* Caandíh oina, jwiítdih ã wʉtat wái náah jʉmni nihcan caá.* 4 Det Dios weh jʉmna, yéej chãjatdih ĩ jéih yap yohna caá. Jesucristo ã wẽpatdih tʉ́i jenah joiná, Diosdih jéihcannit ĩ jenah joyát pah, jwĩ jenah joicán niít. 5 “Jesús Dios wʉ̃ʉ́h caá”, niíj jenah joiníjeh yéejatdih náahcan, ã yap yohna caá.

Dios wʉ̃ʉ́h ded pah ã jʉmat

6 Jesucristo nin baácboó ãt cã́ac jʉmʉp tajĩ. Ã tewat pínah jã́tih, Juan Daabánidih ã daabáát tʉ́ʉtʉp jĩ. Tʉ́ttimah, cruzboó wʉn wʉ̃hna, ã́ih meépdih ã yohop jĩ. Pánihna, mahjĩh ã daabáátdih, cruzboó ã́ih meép ã yohatdihbʉt náhninit, Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. Tʉ́ini Espíritubʉt “Nin Dios wʉ̃ʉ́h tigaá”, jwiítdih ã niíj jéihyana caá. Caán Tʉ́ini Espíritu yeecan, yoobópdih naóhni caá. 7-8 Pánihna, Jesús Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih nit biíc peihcannit jéihyanit ĩ jʉmna caá: Tʉ́ini Espíritu jwiítdih ã jéihyanachah, mahjĩh ã daabáátjidih, ã́ih meép ã yohatjidihbʉt jenah joinít, Jesús Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmatdih jwĩ jéihna caá. 9 Cã́acwãjeh ĩ naáwáchah joiná, “Caán yoobópdih tigaá”, jwĩ niijná caá. Páant niijnítdih jwĩ joiná yʉhna, jwĩ íip ã wʉ̃ʉ́hdih naóhna, cã́acwã ĩ naáwát chah ã jʉmʉchah, caánboodíh tʉ́i joyát caá náahap.* 10 Dios wʉ̃ʉ́hdih ded tʉ́i jenah joiní “Jesús Dios wʉ̃ʉ́h ã jʉmat dooná yoobópdih tigaá”, ã niíj jéihna caá. Obohjeéhtih, Dios ded pah ã wʉ̃ʉ́hdih ã naáwátdih joyáh bojni “Dios yeeni caá”, ã niijná caá. 11 Nin pah Dios jwiítdih ã niíj jéihyana caá: “Wã wʉ̃ʉ́hdih tʉ́i jenah joinít, páantjeh wãjeéh ñi jʉmbipna caá”, ã niijíp jĩ. 12 Dios wʉ̃ʉ́h Jesúsdih ded tʉ́i jenah joiní, Diosjeéh páantjeh ã jʉmna caá. Obohjeéhtih, ded Jesúsdih jepahcanni, Diosjeéh ã jʉmcan niít.*

Juan ã pée naáwát

13 Yeéb Dios wʉ̃ʉ́hdih tʉ́i jenah joinítdih naóh daácna caá wã chãjap, páantjeh Diosjeéh ñi jʉmat pínahdih ñi jéihyat pínah niijná.*

14 Dios ã náahat pah caandíh jwĩ ʉʉ́bʉ́chah, jwiítdih ã joyátdih jwĩ tʉ́i jéihna caá. Pánih jéihna, ʉ́ʉmcanjeh caandíh jwĩ ʉʉ́bhna caá. 15 Páant ã joyátdih jéihna, “Wã ʉʉ́bátdih ãt wʉ̃h tagaá”, jwĩ niíj jéihna caá.*

16-17 Yeéb ñi dée panihni ã yéej chãjachah ennit, Diosdih ñi ʉʉ́bʉ́, ã yéejat jíib caandíh iiguípna ã wahcat pínah niijná. Páant ñi ʉʉ́bʉ́chah, Dios caandíh ã tʉ́ʉt nʉʉmbípna caá, ãjeéh páantjeh ã jʉmat pínah niijná. Obohjeéhtih, ded Cristodih páantjeh náahcan, yap yohnit, ã́ihwãdihbʉt eníhcan, iiguípna ã bejbipna caá. Pánihniboodíh ñi ʉʉ́bát pínahdih wã wʉtcan caá. Nihat yéej chãjat Diosdih yap yohat míic caá. Obohjeéhtih, biíh yéej chãjat iiguípna ã bejat tʉ́ʉtcan caá. Pánih chãjnitdih caá ʉʉ́bát náahap, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmát pínah niijná.

18 Dios wʉ̃ʉ́h Jesús ã́ihwãdih ã tʉ́i en daoná caá, nemépwã ĩ maáh queétdih ã yéejacat pínah niijná. Pánihna, “Dios weh páantjeh ĩ yéej chãjcan caá”, jwĩ niíj jéihna caá. 19 “Jwiítboó Dioíhwã jwĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, nihat Diosdih náahcannitdih Satanás caá ã wʉtʉp”, jwĩ niíj jéihna caá. 20 “Dios wʉ̃ʉ́h nin baácboó cã́ac jʉmnit, Dios yoobátdih jwĩ jéihyat pínah niijná, jwiítdih ã jéihyanap jĩ”, jwĩ niíj jéihna caá. Pánihna, Diosjeéh tʉ́i jʉmnit, ã wʉ̃ʉ́h Jesucristojeéhbʉt jwĩ tʉ́i jʉmna caá. Jesucristo Dios yoobát jʉmna, páantjeh Diosjeéh jwiítdih ã tʉ́i jʉmat tʉ́ʉtna caá.* 21 Wã weh panihnitá, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! Pãpnidih ñi wẽi ʉʉ́bhca bojoó.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Juan

* 1:1 Jn 1.1,4; 6.68; 1Jn 2.13-14

* 1:2 Jn 1.14,18

* 1:10 Pr 20.9

* 2:1 Ro 6.11-14

* 2:2 1Jn 4.10

* 2:3 Jn 14.15,21,23

* 2:7 2Jn 5-6

* 2:8 Jn 13.34; 15.12

* 2:10 Ro 13.12-14

* 2:15 Stg 1.27

* 2:20 1Co 2.10-16

* 3:1 Jn 1.12

* 3:5 Jn 1.29

* 3:8 He 2.14-15

* 3:11 Jn 13.34; 15.12

* 3:12 Gn 4.8

* 3:14 Jn 5.24

* 3:16 Jn 15.13

* 3:23 Jn 13.34; 15.12,17

* 4:3 Mt 7.15; 2Jn 7

* 4:5 Jn 15.19

* 4:6 Jn 8.47

* 4:9 Jn 3.16

* 4:12 Jn 1.18

* 4:13 Ro 8.9; 1Jn 3.24

* 4:14 Jn 3.17

* 4:21 Mt 5.44-45; Mr 12.29-31

* 5:3 Jn 14.15; 2Jn 6

* 5:3 Dt 30.11; Mt 11.30

* 5:9 Jn 5.32-37; 8.18

* 5:12 Jn 3.36

* 5:13 Jn 20.31

* 5:15 Mt 7.7-11; Lc 11.9-13; Jn 15.7,16; 16.23-24; 1Jn 3.21-22

* 5:20 Jn 17.3

2 Juan

2 JUAN

1

Queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém Juan, Jesúíhwãdih waóhni, meém Dios ã ñíonihdih ma weh panihnitdihbʉt wã daác wahna caá. Yoobópdih yeebdíh wã oina caá. Weém biícjeh pohba nihcan, nihat tʉ́ini doonádih jéihnitbʉt yeebdíh ĩ oina caá. 2 Jwiít nihat caán tʉ́ini doonádih jepahnit jʉmna, caandíh jwĩ tʉ́i jenah joí cádahcan niít. Pánih jʉmna, yeebdíh bʉ́dí jwĩ oina caá. 3 Dios jwĩ íip, Jesucristo ã wʉ̃ʉ́hbʉt bʉ́dí oinit, yeebdíh ĩ jĩ́gah en teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Míic oyat tʉ́ʉtat

4 Jwĩ íip jwiít nihatdih ã wʉtat pah, Jesús ã bohéátdih biquína ma weh panihnit ĩ tʉ́i jepahat doonádih joinít, bʉ́dí wã wẽina caá.* 5 Némá, bʉʉ meemdíh wã naáwát jáap wʉtat nihcan caá. Jesúsdih jwíih jepahnit jwĩ jʉmʉchah, nin pah jwiítdih ã niíj wʉtʉp jĩ. “Ñi míic oyoó”, ã niijíp jĩ. Pánihna, jwĩjeéh jʉmnitdih jwĩ oyat dée caá.* 6 Diosdih yoobópdih oinit, ã wʉtat pah jwĩ tʉ́i chãjbipna caá. Pánihna, jwíih jepahnit ñi joyátji pah bʉʉbʉt nin pah yeebdíh wã wʉtna caá: Bitadih oinit, ñi tʉ́i teo wáacá.*

Dawá yeenit ĩ jʉmat

7 Páant niijná, nin pahbʉt yeebdíh wã naóhna caá: “Jesucristo nin baácboó ã cã́ac jʉmat dooná yoobópdih nihcan caá”, niijnít, dawá ĩ yee bohéna caá. Det páant yee bohénit Yeeni Yoobát, Cristodih En Jʉ̃ihni pah ĩ jʉmna caá.* 8 ¡Queétdih ñi tʉ́i chãja chaáh! Cristodih ñi teo wʉ̃hat jíib ñi bʉʉdcát pínah niijná, ĩ yee bohéátdih ñi jepahca bojoó. Yeéb yoobópdih Jesúsdih ñi pée cádahcatdih ennit, Dios yeebdíh chah tʉ́ini ã chãjbipna caá.

9 Det Cristoíh bohéátdih cádahnit, “Wã jenah joyát caá chah ã tʉ́yʉp”, niíj jenah joinít, jwĩ íipíhwã nihcan caá. Obohjeéhtih, det caandíh cádahcannit, Dios jwĩ íipjĩh, ã wʉ̃ʉ́hjĩhbʉt tʉ́i biícdih ĩ jʉmna caá.* 10 Pánihna, “Cristoíh naáwátdihjeh caá wã bohénap”, niijná yʉhna, mácah bohéátdih naóhni ñi pebhna ã jʉibínachah, caandíh wẽi jwãáhcanjeh, ñíih mʉʉdíh ñi waadát tʉ́ʉtca bojoó. 11 Páant mácah bohéátdih naóhna, Cristoíh bohéátdih náahcan, yeejép chãjni caá. Pánihna, caandíh wẽi jwãáhniboó yeejép chãjnidih teo wáacna caá ã chãjap. Páant ñi chãjca bojoó.

Ã pée naáwát

12 Yeebdíh chah naáwíhna yʉhna, caandíh wã daáquíhcan caá. Obohjeéhtih, yeéb biícdih míic wéheat tʉ́ʉt niijná, yeebdíh enedih wã bejíhna caá. Pánih míic wéhenit, jwiít nihat biícdih jwĩ tʉ́i wẽibipna caá.*

13 Ninjĩh bóli, ma jwan panihnih, Dios ã ñíonih, mi weh meemdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Juan

* 1:4 3Jn 3

* 1:5 Jn 13.34; 15.12,17

* 1:6 Jn 14.15,23-24; 1Jn 5.3

* 1:7 Mt 7.15; 1Jn 2.18; 4.1-3

* 1:9 1Jn 2.22-23; 4.15

* 1:12 3Jn 13-14

3 Juan

3 JUAN

1

Gayodih ãt tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém Juan, Jesúíhwãdih waóhni, meém Gayo, bʉ́dí wã oinidih nin nʉ́odih wã daác wahna caá.*

2 Wã dée panihni, wã oini, Dios biícdih ma tʉ́i jʉmatdih wã jéihna caá. Caán biícdih ma tʉ́i jʉmat pah, ma tʉ́i yapat pínah, míih bácahbʉt ã tʉ́i jʉmat pínahdihbʉt meemdíh wã ʉʉ́bhna caá. 3 Biquína Jesúíhwã wã pebhna jʉinít, ded pah ma jʉmat doonádih jwiítdih ĩ naáwáp be. “Cristo ã náahat pahjeh Gayo yoobópdih ãpĩ́ chãjna caá”, ĩ niíj naáwáp be. Páant ĩ niijíchah joinít, bʉ́dí wã weñep be.* 4 Det wã bohénit, wã weh panihnit, Dios ã náahat pahjeh ĩ tʉ́i chãjat doonádih joinít, bʉ́dí wãpĩ́ wẽina caá.

5 Wã chéen, wã oini, Jesúíh doonádih bohé jibnitdih ma jéihca naáhwã ĩ jʉmʉchah yʉhna, ma teo wáacachah, ã tʉ́ina caá. Pánih teo wáacna, jwĩ Maáh Jesúsdih yoobópdih jepahni ma jʉmna caá. 6 Biquína queét bohé jibnit jwĩ pebhna jʉinít, jwiít Jesúíhwã jwĩ míic wáacachah, “Gayo jwiít Jesúíhwãdih ã tʉ́i oina caá”, jwiítdih ĩ niijíp jĩ. Pánihna, ma pebhna ĩ jwʉ́ʉb jʉibínachah, queétdih bʉ́dí ma teo wáacá, bohé péanit, ĩ tʉ́i jwʉ́ʉb jib bejat pínah niijná. Páant míic teo wáacatdih Dios ã́ihwãdih ã náah yacna caá. 7 Queét Jesúíh tʉ́ini doonádih bohé jib bejna, Diosdih jéihcannitboó ĩ teo wáacat pínahdih ĩpĩ́ náahcan caá. 8 Pánihna, jwiít Jesúíhwãboó queétdih wẽi jwãáhnit, jwĩ teo wáacat dée caá. Pánih teo wáacna, queét biícdih jwiítbʉt Dios yoobópdih ã naáwátdih bitadih jwĩ jéihyana caá.

Diótrefes yeejép ã chãjat

9 Caanjĩ́h moón Jesúíhwãdih wã daác wahap yʉh be. Obohjeéhtih, páant wã daacáchah yʉhna, Diótrefes wʉ̃t jʉmni, caanjéh wʉtni jʉmíhna, weemdíh ãt jepahcap wʉt be. 10 Pánihna, ñi pebhna wã jʉibínachah, ded pah ã chãjatjidih yeéb Jesúíhwãdih wã naóh beedábipna caá. Weemdíh yeejép ãpĩ́ naóh yacna caá. Chah yeejépbʉt ãpĩ́ chãjna caá. Jesúíhwã ã́ih tʉ́ini doonádih naóh jibnitdih wẽi jwãáhcan, ã́ih mʉʉdíh ãpĩ́ waadát tʉ́ʉtcan caá. Bita caanjĩ́h moón Jesúíhwãboó bohé jibnitdih ĩ wẽi jwãááchah ennit, caánboó “Queét bohé jibnitdih ñi wẽi jwãáhca bojoó”, ãpĩ́ niíj wʉtna caá. “Queétdih ñi wẽi jwãáát jíib jwiít Jesúíhwã jwĩ míic wáacapboó ñi jwʉ́ʉb waadcá bojoó”, ãpĩ́ niijná caá.

11 Wã oini, det yeejépwã ĩ chãjat pah chãjcanjeh, tʉ́i chãjnitboodíh ma en yacaá. Tʉ́i chãjnit Dioíhwã ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, yeejép chãjnitboó Diosdih jéihcannit ĩ jʉmna caá.*

Demetrio ã tʉ́i chãjat

12 Demetrio wʉ̃t jʉmniboodíh nihat cã́acwã ĩ tʉ́i wéhena caá. Dios ã náahat pah ã tʉ́i chãjatdih enna, tʉ́ini ã jʉmatdih ñi jéihna caá. Weembʉ́t caandíh páant tigaá wã niijíp. Páant wã niiját yoobópdih ã jʉmatdih ñi jéihna caá.

Ã naóh péaat

13 Meemdíh chah naáwíhna yʉhna, caandíh wã daáquíhcan caá. 14 Waícanjeh meemdíh enedih wã bejíhna caá. Caanná jʉibínit, meemdíh wã míic wéhebipna caá.*

15 Dios meemdíh ã teo wáaca naáh, ma tʉ́i jʉmat pínah niijná. Ninjĩh jʉmnit jwĩ chéenwãbʉt meemdíh ĩ tʉ́yat tʉ́ʉtna caá. Caanjĩ́h moón jwĩ chéenwã nihat ĩ tʉ́yʉ naáh.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Juan

* 1:1 Hch 19.29; Ro 16.23; 1Co 1.14

* 1:3 2Jn 4

* 1:11 1Jn 2.29; 3.6,9-10

* 1:14 2Jn 12

Judas

JUDAS

1

Queétdih ã tʉ́yat tʉ́ʉtat

1 Weém, Judas* Santiago ʉ́ʉd, Jesucristodih teo wʉ̃hni, yeéb Jesúíhwãdih nin nʉ́odih wã daác wahna caá. Jwĩ íip Dios yeebdíh oinit, ãt ñíwip tagaá, ã́ihwã ñi jʉmat pínah niijná. Jesucristo yeebdíh ã tʉ́i wapna caá, caandíh ñi tʉ́i jenah joí cádahcat pínah niijná. 2 Dios yeebdíh bʉ́dí oi jĩ́gah ennit, ã teo wáaca naáh, ãjeéh ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná.

Yee bohénit ded pah ĩ jʉmat

3 Wã oinitá, Dios jwiítdih iiguípna jwĩ bejat déejidih ã tʉ́i ʉbatdih bʉ́dí daác wahíhna yʉhna, mácah daacát caá weemdíh náahap, bita yeebdíh ĩ yee bohéátdih ñi yap yohat pínah niijná. Pánih yap yohna, Jesucristoíh bohéátboodíh ñi cádahca bojoó. Caandíh joiná, Jesucristodih ñit tʉ́i jepahap tagaá. Caán bohéát páantjeh biíc yoobó ã jʉmna caá. Ã tʉ́ʉt nʉʉmcán niít. 4 Yeéb ñi jéihcah yʉhna, biquína yeejépwã Diosdih náahcannit, ñi pebhna ĩt jʉibínap tagaá. Ñijeéh jʉmnit, nin pah yeebdíh ĩ niíj yee bohéna yʉh caá: “Dioíhwã ñi jʉmʉchah, yeéb bita yaádhjĩh ñi yéej chãjachah enna yʉhna, yeebdíh oina, ã peéh chãjcan niít”, ĩ niíj bohéna yʉh caá. Jwĩ Maáh Jesucristo biícjeh jʉmnidih yap yohna, “Caandíh jepahat ã náahcan caá”, ĩ niíj bohéna yʉh caá. Páant bohénitdih Dios ã peéh chãjat pínahdih jon jã́tih ã naáwátdih naóh yapanit ĩt daacáp tajĩ.*

Dios queétdih ã peéh chãjat pínah

5 Bʉʉ nindih ñi tʉ́i jéihyechah yʉhna, yeebdíh wã jwʉ́ʉb náhniana caá. Dios judíowã Egipto baácboó jʉmnitdih ã bacaat tʉ́ttimah, ĩjeéh jʉmnit caandíh jepahcannitdih ãt mawap wʉt jĩ.* 6 Biquína ángelwãdih ã chãjatjidihbʉt ñi náhninaá. Queét Dios ã wʉtatdih ĩt jepahcap wʉt jĩ. Nʉmp maáta Dios queétdih ã waadánachah yʉhna, queétboó chah maáta ĩt jʉmíhip wʉt jĩ. Pánihna, Dios ã jʉmat tʉ́ʉtatjidih ĩ cádahat jíib dʉpʉ́napboó yohnit, ĩtah tõp panihnijĩh Dios queétdih ãt chéo jwejep wʉt jĩ. Péeni yeó jáapdih queét ã chéo jwejnitdih ã peéh chãjbipna caá.* 7 Sodoma tʉ́tchidih moón, Gomorra tʉ́tchidih moón, pebhbit jʉmni tʉ́tchinadih moonbʉ́t ded pah ĩ yapatjidih ñi náhninaá. Yaádhdih yeejép chãjnit, neoná míicjehbʉt bʉ́dí yeejép ĩt chãjap wʉt jĩ. Páant ĩ chãjatji peéh Dios queétdih ãt cáo yohop wʉt jĩ. Páant ã cáo yohochah, iiguípboó jʉmnit, yeejép ĩ yapat ã bʉʉdcán niít. Pánihna, iiguípboó Dios queétdih ã peéh chãjatdih náhninit, caandíh nihat cã́acwãdih tʉ́i jepahat caá náahap.*

8 Páant yeejép ĩ chãjatji pahjeh mʉntih, yeebdíh yee bohénitboó biíc yoobó ĩpĩ́ chãjna caá. Pánih chãjnit, “Oo jʉ́mat jígohat déedih wã enechah, Dios nin pah ã chãjat tʉ́ʉtʉp be”, niíj yeenit, queétjeh ĩ́ih bácahdih ĩpĩ́ yéejana caá. Jwĩ Maáh Jesucristodih jepahcan, ã́ih cã́acwã ĩ maátadihbʉt ĩpĩ́ jepahcan caá. Ángelwãdih “Queét tʉ́icannit, dedé pínah nihcan caá”, ĩpĩ́ niijná caá.* 9 Obohjeéhtih, jon jã́tih Moiséíh bácahjidih ʉb bejíhna, ángelwã ĩ maáh Miguel* nemépwã ĩ maáh Satanásjĩh ĩt míic jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ. Pánih míic jʉ̃ihnit, Satanás “Caán Moisésji cã́acwãdih ã mawachah, ã́ih bácah wĩ́ih pínah ã jʉmna caá”, ãt niíj yeejip taga. Obohjeéhtih, páant ã yee naáwáchah joiná yʉhna, Miguelboó, Satanásdih naóh yaccan, “Wã Maáh meemdíh ã peéh chãja naáh”, ãt niijjéhjip taga.* 10 Obohjeéhtih, yeebdíh yee bohénitboó ded pah ángelwã ĩ jʉmat, Jesucristo ã wẽpatdihbʉt jéihcan, “Queét dedé pínah nihcan caá”, niijnít, ĩpĩ́ yeejép naóhna yʉh caá. Obohjeéhtih, ded pah yeejép chãjat pínahdih ĩ tʉ́i jéihna caá. Nʉñʉ́pwã jenah joicánjeh ĩpĩ́ chãjat pah, queétboó yeejép ĩpĩ́ chãjna caá. Páant yeejép ĩ chãjat jíib, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.*

11 Caín ded pah yeejép ã chãjatji pahjeh mʉntih queétbʉt ĩpĩ́ chãjna caá.* Balaam* dinerodih bʉ́dí bidnit, ã yee bohéátji pahjeh mʉntih, queétbʉt dinerodih bidnit, yeebdíh ĩ yee bohéna caá. Coré* Diosdih ã yap yohat peéh Dios caandíh ã mao yohatji pahjeh mʉntih, yeebdíh yee bohénit caandíh ĩ yap yohochah, queétdihbʉt ã mao yohbipna caá. Pánihna, Dios queétdih ã peéh chãjachah, queét bʉ́dí yeejép ĩ yapbipna caá. 12 Yeéb Jesúíhwãboó ã oyatdih wẽi jenah joinít, biícdih ñi jeéméchah, queét yeenit jʉmna yʉhna, tíiccanjeh, ñijeéh ĩpĩ́ jeémpna caá. Pánih jeémpnit, ĩ weñat pínahdihjeh jenah joinít, biícdih ñi tʉ́i jʉmatdih ĩ yéejana caá. Nin pah queét ĩ jʉmna caá: Mah tólihnadih johlit ã joh yapanachah, mah ã bʉʉgcát pah, “Bohénit jwĩ jʉmna caá”, niijná yʉhna, tʉ́i jenah joicánnit jʉmna, bitadih ĩpĩ́ teo wáaccan caá. Nin pahbʉt ĩ jʉmna caá: Quehe wihcanni nahna wʉnni pah ã jʉmʉchah enna, ã mínah caandíh ãpĩ́ dʉg yohna caá. Pánihat pah, cã́acwãdih yee bohénitboó wʉnnit pah ĩ jʉmʉchah, Dios iiguípna queétdih ã bejat tʉ́ʉtbipna caá.* 13 Nin pahbʉt ĩ jʉmna caá: Bʉ́dí mʉjdih jʉmni bʉ́dí nolihatna mʉj jwẽ́ejdih moópni bʉ́dí wĩ́ijnidih ãpĩ́ yohna caá. Pánihat pah tigaá, queét yeejépwã Dios ã wʉtatdih jepahcannit, cã́acwãdih ĩpĩ́ yeejép chãjap. Nin pahbʉt ĩ jʉmna caá: Dios ã bejat tʉ́ʉtni namá panihnidih cʉ́iwã ĩ bejcat pah, Dios queétdih ã bohéát tʉ́ʉtat pah ĩ bohécan caá. Páant ĩ yee bohénachah, Dios queétdih peéh chãjnit, páantjeh tʉbit dʉpʉ́napboó ã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá.

14-15 Adán ã jʉima Enocboó,* Dios naáwátdih naóh yapaniji nin pah ãt niíj naóh yapajip taga: “Nihat cã́acwãdih ñíwat tʉ́ʉt niijná, jwĩ Maáh dawá ã́ih tʉ́init ángelwã biícdih ã dei jʉ̃óhbipna caá. Pánih ñíonit, Diosdih náahcannitboó yeejép ĩ chãjatji jíib ã peéh chãjbipna caá. Queét yeejépwã Diosdih yeejép ĩ naáwátji jíibbʉt ã peéh chãjbipna caá”, ãt niijjíp taga. Pánih naóhna, yeebdíh yee bohénitdihbʉt naóhna ãt chãjjip tagaá. 16 Queétdih ded pah ã yapachah, Diosdih, bitadihbʉt yeejép ĩpĩ́ wéhena caá. Yeejép jenah joinít, ĩ náahat pahjeh ĩpĩ́ chãjna caá. “Yeéb tʉ́i joinít ñi jʉmʉchah, weém wã tʉ́i jéih bohéna caá”, ĩpĩ́ niijná yʉh caá, bita queétdih wẽinit, ĩ tʉ́i jepahat pínah niijná.

Yeebdíh nin pah jʉmat caá náahap

17 Obohjeéhtih, yeébboó, wã oinitá, Jesús ã naáwát tʉ́ʉtnitboó ded pah ĩ niíj bohéátjidih ñi tʉ́i náhninaá. 18 Nin pah yeebdíh ĩt niíj bohénap wʉt jĩ: “Péeni yeó jáapna Dios naáwátdih, ã́ih cã́acwãdihbʉt tʉbit deohnit, ĩ náahat pahjeh cã́acwã yeejép ĩ chãjbipna caá”, ĩt niijíp wʉt jĩ.* 19 Páant ĩ niijnítjiboó yeéb biícdih ñi jʉmatdih ĩ yéejana caá. Queét Jesúsdih jepahcannit ĩ jʉmʉchah, Tʉ́ini Espíritu ĩjeéh ã wihcah, ĩ weñat pínahdihjeh ĩpĩ́ chãjna caá.

20 Obohjeéhtih, yeébboó, wã oinitá, yeó jáap jʉmat pah Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh ʉʉ́bhnit, Jesucristodih chah ñi tʉ́i jenah joyoó. 21 Pánih chãjnit, yeebdíh bʉ́dí ã oyatdih náhninit, ã oyat chah jéihyat tʉ́ʉt niijná, ã náahat pah ñi tʉ́i chãjaá. Pánihna, jwĩ Maáh Jesucristo yeebdíh bʉ́dí oi teo wáacnit, páantjeh ãjeéh ã jʉmat tʉ́ʉtat pínahdih ñi wẽi páñaá.

22 Biquína Jesucristodih tac yoób tʉ́i jenah joinítdih ñi jĩ́gah en teo wáacá, Jesúsdih yoobópdih ĩ jepahat pínah niijná. 23 Bitaboó yee bohéátdih jepah jwíihnitdih Jesúíh tʉ́ini doonádih ñi wẽp naáwá, caandíh jepahnit, iiguípna ĩ bejcat pínah niijná. Bitaboó yee bohénit yeejép ĩ chãjat pahjeh mʉntih chãjnitdih ñi jĩ́gah en teo wáacá. Obohjeéhtih, pánih teo wáacat pónih, ¡ñi tʉ́i chãja chaáh! ĩ yéej chãjat pah mʉntih yeebbʉ́t biíc yoobó ñi chãjcat tʉ́ʉt niijná. Ĩ yéej chãjatdih bʉ́dí ií enat caá náahap.

Diosdih ã pée wẽi naáwát

24-25 Jwĩ Maáh Jesucristodih wʉn wʉ̃hat tʉ́ʉtna, jwiít iiguípna bejnitjidih Dios ãt tʉ́i ʉbʉp taga. Pánih tʉ́i ʉbni jʉmna, yeebdíh ã jéih wapna caá, caandíh ñi cádahcat pínah niijná. Pánih wapna, chah Maáh jʉmnit, ã pebhboó yeebdíh ã ñʉhat tʉ́ʉtʉchah, yéejat wihcannit jʉmna, bʉ́dí ñi wẽibipna caá.* Caanjéh Dios ã jʉmʉchah, caandíh wẽi naóhnit, “Meém chah tʉ́ini, nihatdih Maáh jʉmna, chah wẽpni, nihatdih jéihnibʉt ma jʉmna caá”, jwĩ niíj jĩíh. Caán biíhmahjeh jʉmni, bʉʉbʉt jʉmni, páantjeh ã jʉmbipna caá. Páant ã jʉmʉchah, nihat cã́acwã caandíh bʉ́dí ĩ wẽi naáwá naáh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Páant bóojeh tigaá wã naáwát.

Judas

* 1:1 Mt 13.55; Mr 6.3

* 1:4 2P 2.1-2

* 1:5 Ex 12.51; Nm 14.29-30

* 1:6 2P 2.4

* 1:7 Gn 19.1-24; 2P 2.6

* 1:8 2P 2.10

* 1:9 Dt 34.6; Dn 10.13,21; 12.1; Ap 12.7

* 1:9 Zac 3.2; 2P 2.11

* 1:10 2P 2.12

* 1:11 Gn 4.3-9; He 11.4; 1Jn 3.12

* 1:11 Nm 22.1-35; 31.16; 2P 2.15-16; Ap 2.14

* 1:11 Nm 16.1-35

* 1:12 2P 2.17

* 1:14-15 Gn 5.18,21-24

* 1:18 2Ti 3.1-5; 2P 3.3

* 1:24-25 2P 3.14

Apocalipsis

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

APOCALIPSIS

1

Dios Juandih ã daacát tʉ́ʉtat

1 Weém, Juan, Jesucristo weemdíh ã jéihyaatjidih nin nʉ́odih wã daác wahna caá. Jwĩ íipboó caandíh ã naáwát tʉ́ʉtʉchah, Jesucristoboó, weemdíh naáwát náahna, ã́ih ángeldih ãt wahap be, ã́ihwã jwĩ jéihyat pínah niijná. Bahnijeh jʉdhna caá, páant ã yapat pínah. 2 Weém nihat wã enatji, jwĩ íip ã naáwáchah, Jesucristo ã jwʉ́ʉb naóh yapanachah, wã joyátjidihbʉt wã daác wahna caá.

3 Ded pah ã yapat pínah bahnijeh ã jʉdhdʉchah, det nin nʉ́odih ennit, bita ĩ en naáwáchah joinítbʉt, wã naáwátdih tʉ́i jepahnit, tʉ́i wẽinit ĩ jʉmbipna caá.

Siete tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih Juan ã daác wahat

4 Weém, Juan, yeéb Asia baácboó jʉmni siete tʉ́tchidih moón, Jesúíhwãdih wã daác wahna caá. Dios yeebdíh oinit, bʉ́dí ã teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Caán jon jã́tih jʉmni, bʉʉbʉt jʉmni, tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb jʉ̃óhbipna caá.* Caán ã chʉ́ʉdʉp pebh Tʉ́ini Espíritubʉt nihat jéihni ã oyatjĩh yeebdíh ã teo wáaca naáh.* 5 Jesucristo ã oyatjĩhbʉt ã teo wáaca naáh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Dios ded pah ã jʉmatdih, cã́acwãdih ã náah yacatdihbʉt yoobópdih naóhni caá.* Ã wʉnat tʉ́ttimah, waóh boo pʉd jʉ̃óhni ã jwʉ́ʉb wʉncan niít, páant mʉntih.* Pánihna, nin baácboó jʉmnit maáta ĩ chah Maáh caá.* Jwiítdih oina, ã́ih meépdih yohnit, jwĩ yéejat jíib peéh chãjat déejidih ãt yohop tajĩ. 6 Pánih yohnit, jwiítdih ã́ihwã chãjna, caandíh ʉʉ́bhnit, wẽi naóhnit pínahdihbʉt ãt chãjap wʉt jĩ, ã íipdih jwĩ teo wʉ̃hat pínah niijná.* Pánihna, “Chah wẽpni, nihat jwĩ Maáh ma jʉmna caá”, Jesucristodih páantjeh jwĩ niíj wẽi naóh jĩíh. Páant tií ã jʉmʉ nah.

7 ¡Jã́aj! Cristo mah tólihjĩh ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhbipna caá.* Páant ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat cã́acwã ĩ enbipna caá. Caandíh péoh dodh mao yohnitji, jwã́agnitjibʉt ĩ enbipna caá. Ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nihat nin baácdih moón ĩ yéej chãjatjidih jéihnit, bʉ́dí ĩ jʉ̃ibípna caá.* Páant ã yapbipna caá. Páant tií ã jʉmʉ nah.

8 Jwĩ Maáh Dios, chah wẽpni, nin pah ã niijná caá: “Weém biíhmah jʉmni caá. Nihat wã chãjnidih Maáh jʉmna, caandíh wã jwʉ́ʉb yohat tʉ́ttimah páantjeh wã jʉmbipna caá. Jon jã́tih wãát jʉmʉp jĩ. Bʉʉbʉt wã jʉmna caá. Tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb jʉ̃óhbipna caá”, ã niijná caá.*

Jesucristodih Juan ã enat

9 Weém, Juan, Jesúíh jʉmna, ñi weép jeñé panihni caá. Yeéb yeejép ñi yapat pah, weembʉ́t Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát jíib yeejép wã yapna caá. Ñi cádahcat pah, weemdíhbʉt ĩ yéej chãjachah yʉhna, Jesús ã teo wáacatjĩh caandíh wã cádahcan caá. Caán Jesús jwiít nihat jwĩ Maáh ã jʉmna caá. Dios naáwátdih Jesucristo ã naóh yapaatjidih wã bohéát jíib Patmos wʉ̃t jʉmni quewaboó ĩ yohni wã jʉmna caá. 10 Ninjĩh jʉmna, biíc chooát yeó jáapdih Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat weemdíh bʉ́dí ã jʉmʉchah, ʉ̃oni pah wã jʉmʉp be. Páant oo jʉ́mat panihatdih wã enat pónih, wã tã́ahmant Jesucristo wẽpép ãí wéhenap be. Bʉ́dí póojat nah yáaat pah bóo ãí yáanap be. 11 Nin pah weemdíh ãí niijíp be: “Bʉʉ ma enat pínahdih ma daacá. Pánih daác péanit, Asia baácboó jʉmni siete tʉ́tchinadih moón wĩ́ihwãdih ma wahaá. Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, Laodicea tʉ́tchidih moondíh yʉh bʉca ma daác wahaá”, ã niijíp be.

12 Páant ã niijíchah joinít, weemdíh wéhenidih enat tʉ́ʉt niijná, wã tac pʉ́ʉd ñʉhʉp be. Pánih tac pʉ́ʉd ñʉhnit, orojĩh ĩ chãjniji siete jií cáagat nahnajih ĩ jií cáagni páhanadih wã enep be. 13 Caan náhna cãtíh ñʉhni cã́ac pah jígohni Jesucristodih wã enep be. Ã́ih jítcha páha biíc yoobó bʉʉg ñájni yégueh chóodih ã dʉwʉ́p be. Orojĩh ĩ chãjniji tõpdih jõóh poómp yoób jʉí wái chéoni ã jʉmʉp be.* 14 Ã́ih waó yoóc tʉ́i baabní ã jʉmʉp be. Ã́ih quíibnabʉt tʉʉ õopát tõpna pah ã iiguíp be.* 15 Ã́ih jítchanabʉt tʉ́i itíni quenalih naa pánih yeh iigní ã jʉmʉp be. Ã wéheat bʉ́dí dóo yáaat pah ã yáanap be.* 16 Ã́ih jéihyepmant bóo téihyamant siete cʉ́iwãdih ã bíbohop be. Íibat naá chénaboó jaco jʉmni eeép naadíh ã chãác tewep be. Yeó iigát pah ã́ih móot ã yeh iiguíp be.

17 Caandíh ennit, ã́ih jítcha pebh wʉnni pah wã bʉʉgʉ́p be. Páant wã bʉʉgʉ́chah ennit, caán ã́ih jéihyepmant bóo téihyajĩh weemdíh teo jã́hanit, nin pah ã niijíp be: “Ma ʉ́ʉmca bojoó. Weém biíhmah jʉmni caá. Nihat wã chãjnidih Maáh jʉmna, caandíh wã jwʉ́ʉb yohat tʉ́ttimah páantjeh wã jʉmbipna caá.* 18  Weém báadhnijeh caá. Wʉnni wãih jʉmʉp yʉh jĩ. Jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhni wã jwʉ́ʉb wʉncan niít, páant mʉntih. Jwʉ́ʉb booni jʉmna, cã́acwãdihbʉt wã jéih jwʉ́ʉb booat tʉ́ʉtna caá. Cã́acwã iiguípna ĩ bejat déedih weemjéh tʉ́i ʉbni caá. 19  Bʉʉtéh ma enatjidih ma daacá. Bʉʉ ded pah ã jʉmatdih, tʉ́ttimah ded pah ã yapat pínahdihbʉt ma daacá. 20  Nin siete cʉ́iwã wã jéihyepmant bóo téihyamant wã bíbohnidih ma tʉ́i beh joicáh, bʉʉ meemdíh wã naóhbipna caá. Orojĩh ĩ chãjniji siete jií cáagat nahnajih ĩ jií cáagni páhanadihbʉt wã naóhbipna caá. Caán siete cʉ́iwã siete tʉ́tchinadih moón wĩ́ihwã ĩ maáta panihni ĩ jʉmna caá. Queét wã naáwátdih naóh yapanit ĩ jʉmna caá. Orojĩh ĩ chãjniji siete jií cáagat nahnajih ĩ jií cáagni páhana siete tʉ́tchinadih moón wĩ́ihwã ĩ jʉmna caá. Queét wã naáwátdih joinít ĩ jʉmna caá”, Jesucristo ã niijíp be.

2

Éfeso tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

1 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be, páant mʉntih: “Éfeso tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Wã jéihyepmant bóo téihyamant siete cʉ́iwãdih bíbohni caá wã jʉmʉp. Orojĩh ĩ chãjniji siete jií cáagat nahnajih ĩ jií cáagni páhana cãtíh jibni caá, ded pah ã iigát jʉmatdih jéihyat tʉ́ʉt niijná. Pánih chãjna, yeéb wĩ́ihwãdih en bejna caá wã chãjap. Pánih en bejna, yeebdíh nin pah wã niíj naóhna caá: 2  Nihat ñi chãjatdih wã jéih beedána caá. Wĩ́ih tʉ́ini doonádih bitadih ñi naáwátdih, weemdíh ñi tʉ́i jenah joí cádahcatdihbʉt wã tʉ́i jéihna caá. Yeejép chãjnitdih ñi iiátdihbʉt wã jéihna caá. “Jesúíh tʉ́ini doonádih naáwát náahna, jwiít ã wahnit caá”, bita ĩ niijíchah yʉhna, queétdih joinít, yee naóhnit ĩ jʉmatdih ñi jéihyep be. 3  Wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi naáwát jíib yeéb Éfeso tʉ́tchidih moón yeejép yapna yʉhna, queét yeenitboodíh ñi yap yohop be. Pánih yap yohnit, weemdíh ñi cádahcan caá. Páant ñi chãjachah ennit, yeebdíh wã wẽina caá.

4  ‘Obohjeéhtih tʉ́init ñi jʉmʉchah yʉhna, nin pah weemdíh ñi yap yohna caá. Weemdíh ñi jwíih tʉ́i oyatji pah bʉʉ biíc yoobó ñi oican caá. Ñi jwíih tʉ́i míic oyatji pahbʉt bʉʉ biíc yoobó ñi míic oican caá. 5  Pánihna, jwíih oina, ded pah ñi chãjatjidih náhninit, ñi jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. Ñi yéej chãjatdih náhni dahwanit, ñi cádahaá. Pánih cádahnit, wĩ́ih tʉ́ini doonádih jwíih jepahnit, ñi tʉ́i oyatji pah biíc yoobó ñi jwʉ́ʉb oyoó. Obohjeéhtih, ñi yéej chãjatdih ñi cádahcah, ñíih jiiát panihni wã jwejnijidih waícanjeh jwʉ́ʉb dʉ́ʉc wáyadih wã bejbipna caá. Páant niijnít, nin pah wã niíj naóhna caá: Yeéb Éfeso tʉ́tchidih moón ñi jwíih oyatjidih cádahnit, weemdíh cádahna caá ñi chãjap. Páant ñi yéejatdih ñi cádahcat jíib, páant bóojeh, ñi bʉʉdbípna caá. 6  Obohjeéhtih, weemdíh ñi tʉ́i oican yʉhna, nindih ñi tʉ́i chãjna caá: Nicolaítas wʉ̃t jʉmnit ĩ yéej chãjatdih ñi en iiná caá. Weembʉ́t ĩ yéej chãjatdih wã en iiná caá.

7  ‘¡Det molít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu wĩ́ihwãdih ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh! Det weemdíh tʉ́i jenah joí cádahcannitdih wã íip ã jʉmʉpboó jʉmni nah quehedih wã jeémát tʉ́ʉtbipna caá.*Caan náh quehedih jeémpnitboó ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít’,

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

Esmirna tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

8 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Esmirna tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém biíhmah jʉmni caá. Nihat wã chãjnidih Maáh jʉmna, caandíh wã jwʉ́ʉb yohat tʉ́ttimah páantjeh wã jʉmbipna caá.*Wʉnni wãih jʉmʉp yʉh jĩ. Jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhni wã jwʉ́ʉb wʉncan niít, páant mʉntih. Pánih jʉmna, yeebdíh nin pah wã niíj naóhna caá: 9  Wĩ́ihwã ñi jʉmat jíib, yeejép ñi yapatjidih wã jéihna caá. Moh yéejnit ñi jʉmatdihbʉt wã jéihna caá. Pánih jʉmna yʉhna, Dios ã wẽpatdih bíbohnit, yeéb moh yéejnit nihcan caá. Bitaboó “Jwiít judíowã Diosdih jwĩ tʉ́i jepahna caá”, niijná yʉhna, yeebdíh yeejép ĩ yee naáwátjidihbʉt wã jéihna caá. Queét Dioíhwã nihcan, nemépíhwã caá. 10  Bʉʉ yeéb chah yeejép ñi yapat pínahdihbʉt ñi ʉ́ʉmca bojoó. Ñi joyoó. Nemép biquína ñijeéh jʉmnitdih nemat mʉʉ́boó ã nemat tʉ́ʉtbipna caá, weemdíh ñi cádahat pínah niijná. Obohjeéhtih, maátcanjeh yeejép ñi yapbipna caá. Páant yeejép ĩ chãjachah, ĩ mao yohochah yʉhna, weemdíh ñi cádahca bojoó. Yeéb weemdíh ñi cádahcat jíib, yeebdíh wã pebhboó páantjeh wã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá.

11  ‘¡Det molít jʉmna, wĩ́ihwãdih Tʉ́ini Espíritu ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh! Det weemdíh tʉ́i jenah joí cádahcannit ĩ wʉnat tʉ́ttimah, iiguípna bejcan, wã pebhboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá’,*

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

Pérgamo tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

12 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Pérgamo tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém íibat naá chénaboó jaco jʉmni eeép naadíh bíbohni wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, yeebdíh nin pah wã niíj naóhna caá: 13  Yeéb ñi chãjatdih, ñíih tʉ́tchidih moón ĩ chãjatdihbʉt wã jéihna caá. Caanjĩ́h moón ĩ maáh Satanás caá. Caán tʉ́tchidih moón Satanásdih jepahnit, Antipas wʉ̃t jʉmni wĩ́ih doonádih tʉ́i naóhnijidih ĩ mao yohop be. Caandíh páant ĩ mao yohochah enna yʉhna, weemdíh ñi tʉ́i jenah joí cádahcap be.

14  ‘Obohjeéhtih, pánih tʉ́i jenah joí cádahcan yʉhna, bainí weemdíh ñi yap yohop be. Biquína ñijeéh moón, Balaam wʉ̃t jʉmniji ã bohéátdih ĩ joiná caá. Jon jã́tih Balaam Balac wʉ̃t jʉmni maáhjidih nin pah ãt niíj bohénap wʉt jĩ: “Judíowãdih ma yéejaat pínah niijná, nin pah ma chãjaá: ‘Dios caá’, wẽi niijnít, ñi wʉ̃hni jeémátdih queétdih ma jeémát tʉ́ʉtʉ́. Ĩ weha mána nihcannitjĩh queétdih yeejép ma chãjat tʉ́ʉtʉ́”, ãt niíj bohénap wʉt jĩ. Jon jã́tih judíowã caandíh joinít, ĩ yéej chãjatji pah biíc yoobó mʉn tigaá bʉʉ biquína ñijeéh jʉmnitbʉt ĩ yéej chãjna caá.* 15  Queét ĩ chãjat pah bita ñijeéh moón Nicolaítas wʉ̃t jʉmnit yeejép ĩ chãjat tʉ́ʉtatboodíhbʉt ĩ jepahna caá. 16  Páant ñi yéej chãjatdih ñi cádahaá. Ñi cádahcah, waícanjeh ñi pebhna bejnit, pánih yeejép chãjnitdih wã chãác teoni íibat naajĩ́h wã peéh chãjbipna caá.

17  ‘¡Det molít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu wĩ́ihwãdih ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh! Det weemdíh tʉ́i jenah joí cádahcannitdih jeámant jʉmni maná wʉ̃t jʉmni jeémátdih wã wʉ̃hbipna caá.*Baabní jeé naanádihbʉt queétdih wã wʉ̃hbipna caá. Caán jeé naanádih ĩ́ih jáap wʉ̃t wã daácni ã jʉmbipna caá.*Bita caán wʉ̃tdih ĩ jéihcan niít. Caán jeé naadíh ʉbnijeh ã́ih wʉ̃tdih ã jéihbipna caá’,

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

Tiatira tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

18 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Tiatira tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém Dios wʉ̃ʉ́h caá. Quíib tʉʉ õopát tõpna panih iigní, jítcha tʉ́i itíni quenalih naa pánih yeh iigní wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, yeebdíh nin pah wã niíj naóhna caá: 19  Ñi tʉ́i chãjatdih wã jéihna caá. Weemdíh bitadihbʉt ñi oyatdih wã tʉ́i jéihna caá. Weemdíh ñi tʉ́i jenah joyátdihbʉt wã jéihna caá. Bitadih ñi teo wáacatdihbʉt wã jéihna caá. Yeejép yapna yʉhna, weemdíh ñi cádahcatdihbʉt wã jéihna caá. Jwíih tʉ́ʉt nʉʉmnít, ñi tʉ́i jepahat chah bʉʉ ñi tʉ́i chãjatdihbʉt wã jéihna caá.

20  ‘Obohjeéhtih, pánih tʉ́i chãjnit jʉmna yʉhna, nin pah weemdíh ñi yap yohna caá: Caánt yeejép wili, Jezabel wʉ̃t jʉmnih,*“Dios naáwátdih naóh yapanih caá”, niíj yeenih mi jʉmʉchah yʉhna, mi naáwáchah joiná, caántdih biáboó ñi wahcan beé. Yee bohénit, ĩ weha mána nihcannitjĩh wĩ́ihwãdih yeejép mi chãjat tʉ́ʉtna caá. “Jwĩ́ih dios caá”, ĩ niíj wẽi wʉ̃hni jeémátdih queétdih mi jeémát tʉ́ʉtna caá. 21  Mi yéejatdih mi cádahat pínahdih maatápdih wã páñachah yʉhna, páant yeejép chãjatdih mi cádahíhcan caá. 22  Páant mi cádahíhcat jíib caántdih wã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ábipna caá. Mijeéh yeejép chãjnitdihbʉt wã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ábipna caá. Ĩ yeejép chãjatdih tʉ́ʉt nʉʉmcán, queétdih chah wã peéh chãjbipna caá. 23  Mi naáwátdih ĩ jepahat peéh, mi weh panihnitdih wã mao yohbipna caá. Páant wã peéh chãjatdih ennit, jéih beedáni wã jʉmatdih nihat wĩ́ihwã ĩ jéihbipna caá. Ded pah ĩ jenah joyátdihbʉt wã tʉ́i jéihna caá.*Pánihna, det yéej chãjnitdih ĩ yéej chãjat jíib wã peéh chãjbipna caá. Det tʉ́i chãjnitboodíh ĩ tʉ́i chãjat jíibbʉt wã tʉ́i chãjbipna caá.*

24  ‘Obohjeéhtih, biquína yeébboó caánt yeejép wili mi bohéátdih ñi náahcap be. Satanás ã bohéátdihbʉt ñi joyáh bojop be. Pánihna, yeébboodíh chah wã jwʉ́ʉb wʉtcan niít. 25  Nindihjeh yeebdíh wã jwʉ́ʉb chãjat tʉ́ʉtbipna caá: Ñi pebhboó wã jwʉ́ʉb dei jʉibíát pínahdih pã́init, wã bohéátdih ñi cádahca bojoó. 26-27  Det yéejatdih yap yohnit, wã wʉtatdih jepah cádahcannitdih maáta wã waadábipna caá. Wã íip weemdíh maáh ã waadáát pah, yeebdíhbʉt maáta wã waadábipna caá. Pánih maáta jʉmna, nihat baácdih moondíh ñi wẽp wʉtbipna caá, Dios ã weñat pínahdih ĩ tʉ́i chãjat pínah niijná. Ĩ jepahcah, bʉ́dí ñi peéh chãjachah, queét ĩ bʉdáh bejbipna caá.* 28  Yeebdíh baáb aáb jʉ̃ʉ́wʉ́chah jʉmni cʉ́idih wʉ̃hnit, ñijeéh weémboó wã jʉmbipna caá.

29  ‘¡Det molít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu wĩ́ihwãdih ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh!’

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

3

Sardis tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

1 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Sardis tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém Tʉ́ini Espíritu nihat ã wẽpatdih bíbohni caá. Siete cʉ́iwãdihbʉt bíbohni wã jʉmna caá. Pánih jʉmna, yeebdíh nin pah wã niíj naóhna caá: Ñi chãjatdih wã tʉ́i jéihna caá. Bita yeebdíh nin pah ĩ niíj jenah joyóp yʉh caá: “Queét Jesúíh tʉ́ini doonádih tʉ́i jepahnit caá”, ĩ niíj jenah joiná caá.

‘Obohjeéhtih, páant ĩ niíj jenah joyóchah yʉhna, bainíjeh weemdíh jepahna, wʉnnit panihnit ñi jʉmna caá. 2  Pánih jʉmna, ¡Ñi tʉ́i chãja chaáh! Ñi tʉ́i chãjcat enna, Dios ã wẽican caá. Jáanit panihnit, tʉ́i chãjnit ñi jʉmʉʉ́. 3  Wã naáwátdih ñi jwíih joyátjidih ñi tʉ́i jwʉ́ʉb náhninaá. Pánih náhninit, wã weñat pínahdih ñi tʉ́i chãjaá. Tʉ́ʉt nʉʉmnít, ñi yéej chãjatdih cádahna, tʉ́iniboodíh ñi chãjaá. Weém wã niijátji pah ñi chãjcah, ñi náhnicah, nʉʉmní cã́ac nʉʉmʉ́dih ã jʉibíát pah, yeebdíh peéh chãjadih wã bejbipna caá.*

4  ‘Obohjeéhtih, biquína yeébboó yeejép chãjnit nihcan, quei wíhcanni yégueh dʉonít panihnit ñi jʉmna caá. Pánih jʉmna, tʉ́i baabní yégueh dʉonít, wãjeéh nĩ jibbipna caá. 5  Det wã naáwátdih cádahcannit, queét pah tʉ́i baabní yégueh dʉonít ĩ jʉmbipna caá. Weemdíh jepahnitíh wʉ̃tnadih wã bíbohni papélah tólihdih ĩ́ih wʉ̃tnadih daácna, wã jwʉ́ʉb wio yohcan niít.*Wãjeéh páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Wã íip ã enechah, ángelwãbʉt ĩ enechah, “Nin wĩ́ih caá”, wã niíj naóhbipna caá.*

6  ‘¡Det molít jʉmna, wĩ́ihwãdih Tʉ́ini Espíritu ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh!’

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

Filadelfia tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

7 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Filadelfia tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém yéejat wihcanni, tʉ́i yoobópdih naóhni wã jʉmna caá. Jon jã́tih maáh Davidji cã́acwãdih ã wʉtat pah weembʉ́t wã wʉtbipna caá. Pánih jʉmna, jẽc panihnidih weém wã wãtachah, bitaboó ĩ jéih nemcan niít. Wã nemechah, bita ĩ jéih wãtcan niít.* 8  Nihat yeéb ñi chãjatdih wã jéihna caá. Ñi pebh jẽc panihnidih wã wãtat tʉ́ttimah, bitaboó yeebdíh ĩ jéih nemcan niít. Bainí tʉ́i jenah joiná yʉhna, wã naáwátdih, weemdíhbʉt ñi cádahcap be.

9  ‘Obohjeéhtih, bita ñi pebh jʉmnit Satanáíhwã caá. “Jwiít judíowã, Dioíhwã caá”, niijná yʉhna, wĩ́ihwã nihcan caá. Pánihna, queétdih ñi pebh bódicha caj yoh ñajat tʉ́ʉtnit, “Yeebdíh Dios yoobópdih ãt oi tagaá”, wã niiját tʉ́ʉtbipna caá.* 10  Wĩ́ih tʉ́ini doonádih yeebdíh wã cádahcat tʉ́ʉtʉchah joinít, ñi tʉ́i jepahap be. Páant ñi cádahcat ennit, nin baácdih jʉmnit nihat cã́acwã yeejép ĩ yapachah, yeebdíh wã wapbipna caá. Caán láa queétdih tʉbit yeejép yapat tʉ́ʉtnit, ded pah ĩ jʉmatdih wã jéihyabipna caá. 11  Ñi pebhna wã jwʉ́ʉb dei bejat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Pánihna, wĩ́ih tʉ́ini doonádih ñi joyátjidih ñi quíib bʉʉdcá bojoó. Pánih quíib bʉʉdcán, weemdíh páantjeh ñi jepahachah, ñi tʉ́i chãjatji jíib pínahdih bitaboó ĩ jéih dʉ́ʉc wáican niít.

12  ‘Wĩ́ih tʉ́ini doonádih cádahcannitdih wã íip pebhboó wã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá. Jagáp nahna pah tʉ́i wẽp ñʉhnit panihnit jʉmna, ã pebhboó páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Ã pebhboó ĩ jʉmʉchah, wã íipíh wʉ̃tdih, ã́ih jáap tʉ́tchi wʉ̃tdihbʉt queétdih wã daácbipna caá, “Nin Dioíh caá”, ã niiját pínah niijná. Ã́ih jáap tʉ́tchi Jáap Jerusalén wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi ã jʉmbipna caá. Caán tʉ́tchi Dios ã jʉmʉpmant ã dei jʉ̃óhbipna caá. Caán láa weembʉ́t jáap wʉ̃t bíbohna, caán wʉ̃tdihbʉt queétdih wã daácbipna caá.*

13  ‘¡Det molít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu wĩ́ihwãdih ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh!’

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

Laodicea tʉ́tchidih moón Jesúíhwãdih ã daác wahat tʉ́ʉtat

14 Páant niíj naóh péanit, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Laodicea tʉ́tchidih moón wĩ́ihwã, queétdih waóhnidihbʉt nin pah ma niíj daác wahaá:

‘Weém yeecanni, wã íip ded pah ã jʉmatdih yoobópdih naóhni caá. Nihat ã chãjatjidih Maáh wã jʉmna caá.* 15  Ded pah ñi jʉmatdih wã tʉ́i jéihna caá. Weemdíh jenah joinít jʉmna yʉhna, bainíjeh ñi jenah joiná caá. Nin pah caá yeéb ñi jʉmʉp: Maatápdih mah chʉ́ʉd jwejni panihni caá. Tʉ́i cámahni nihcan, tʉ́i chãhnibʉt nihcan caá. Pánihni mahdih ñi wẽicat pah, tʉ́i jenah joicá bʉʉgnít ñi jʉmʉchah, weembʉ́t yeebdíh wã wẽican caá. Weemdíh ñi tʉ́i jenah joyóchah nihna, chah ãta tʉ́i tagaá. Ñi tʉ́i jenah joicáh, nʉmp yeejép ãta jʉm tagaá. Obohjeéhtih, tac yoobjéh ñi jepahachah, chah yeejép caá. 16  Pánihnit ñi jʉmʉchah enna, bʉ́dí wã iiná caá. Yeejép mahdih wã éeg yohat pah yeéb weemdíh tac yoobjéh jepahnitdihbʉt wã yohbipna caá. 17  Nin pah ñi niíj jenah joiná yʉh caá: “Weém dawá bií dée bíbohni caá. Dedé jʉdhdat wihcan caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, páant niijná yʉhna, Dios ã enechah, moh yéejnit, yégueh wihcannit, jéih encannit panihnit ñi jʉmatdih ñi jéihcan caá. 18  Pánihnit ñi jʉmʉchah ennit, nin pah yeebdíh wã niíj naóhna caá: Orodih ñi jíib chãjat pah, ñi yéej chãjatdih wã yohat pínahdih ñi ʉʉ́bʉ́. Yégueh wihcannit ñi tíicat pah, Dios ã enechah, ñi yéej chãjatdih tíicat caá náahap. Pánihna, weemdíh jepahnit, tʉ́i baabní yégueh panihni wã tʉ́yatdih wã wʉ̃hʉchah, ñi ʉbʉʉ́. Tʉ́ini yégueh dʉonít ĩ tíiccat pah, ñi yéejatdih cádahnit, Dios ã enechah, yeebbʉ́t ñi tíiccan niít. Quíib cohatdih ñi jíib chãjat pah, wã teo wáacat pínahdih ñi ʉʉ́bʉ́, jéih ennit panihnit Diosdih tʉ́i jenah joyát tʉ́ʉt niijná. 19  Nihat wã oinitdih wã tʉ́ʉt nʉʉmát tʉ́ʉtna caá.*Pánihna, wã oinitá, ñi yéejatdih cádahnit, tʉ́iniboodíh yoobópdih ñi tʉ́ʉt nʉʉmʉ́. 20  Weemdíh ñi joyoó. Ñijeéh jʉmíhna, ñíih jẽc nemni panihnidih ej ñʉhna caá wã chãjap. Páant wã ejechah joinít, ‘Ma waád jʉ̃ʉ́wʉ́’, weemdíh ñi niijí. Páant ñi waadát tʉ́ʉtʉchah, biícdih nʉmah jeémát pah ñijeéh wã jʉmbipna caá. 21  Wã boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, wã íip biícdih weembʉ́t wã wʉtna caá. Pánihat pah yeebbʉ́t yéejatdih ñi yap yohat tʉ́ttimah, wã pebhboó wãjeéh biícdih wã wʉtat tʉ́ʉtbipna caá.*

22  ‘¡Det molít jʉmna, Tʉ́ini Espíritu wĩ́ihwãdih ã naáwáchah, ĩ joyoó naáh!’

ma niíj daác wahaá”, Jesucristo weemdíh ã niijíp be.

4

Jeámant moón Diosdih bódicha caj yoh ñajnit, ĩ weñat

1 Pánihat tʉ́ttimah, jeáboó jẽc wãtni panihnidih wã enep be. Póojat nah bʉ́dí ã yáaat pah bóo wã joyóchah, weemdíh jwíih wéheni ãí wéhenap be, páant mʉntih: “Ninna ma pʉ́ʉh laáb jʉ̃ʉ́wʉ́. Tʉ́ttimah bóo láa ded pah ã yapat pínahdih meemdíh wã jʉ́ʉtbipna caá. Wã niiját pahjeh tigaá páant ã yapbipna caá”, ã niijíp be.

2 Páant ã niijíchah joinít, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat weemdíh bʉ́dí ã jʉmʉchah, caanná wã pʉ́ʉh laáb jʉibínap be. Caanná pʉ́ʉh laáb jʉibína, Maáh chʉ́ʉdnidih wã enep be. 3 Tʉ́i dʉʉ jẽ́lep yeh iigní, jaih jẽ́lepni jʉ́dʉ tac yoób ã chʉ́ʉdʉp be.* 4 Ã chʉ́ʉdʉp pebh veinticuatro maáta chʉ́ʉd pʉ́ʉda bojnitdihbʉt wã enep be. Tʉ́i baabní yégueh chóonadih dʉonít, maáta ĩ dʉwát oro jʉ́dʉnadih ĩ dʉwʉ́p be. 5 Wã jwíih enni ã chʉ́ʉdʉpmant ʉ́ʉm náah jʉmni wedóát, énoh biícdihbʉt páantjeh yáana ã chãjap be. Ã en boj chʉ́ʉdʉpdih siete jiiát dahna Tʉ́ini Espíritu bʉ́dí ã wẽpatdih jʉ́ʉtni ã jʉmʉp be.* 6 Ã en chʉ́ʉdʉp pebh bʉ́dí mʉj pah jígohni tʉ́i jẽ́lepni ã jʉmʉp be.

Ã chʉ́ʉdʉp pebh chénena míic ángelwã yʉhna, mácah jígohnit, nihat ĩ́ih bácahna dawá quíibna jʉmnit ĩ jʉmʉp be.* 7 Jwíih jʉmni jió dʉʉni pah ã jígohop be. Caán tʉ́ttimah, momo jiwi pah ã jígohop be. Caán tʉ́ttimah, cã́aquíh móot pah jʉmni ã jʉmʉp be. Caán tʉ́ttimah, jiijní jao pah ã jígohop be.* 8 Queét chénena míic dawá quíibna jʉmnit, seis mʉj wã́panabʉt bíbohnit ĩ jʉmʉp be. Ĩ́ih mʉj wã́pana chahmant, nʉmantbʉt dawá quíibna ã jʉmʉp be.* Yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt páantjeh Diosdih bʉ́dí wẽi naóhna ĩ chãjap be. Nin pah ĩ niijíp be:

“Tʉ́ini, tʉ́ini, tʉ́ini, Dios jwĩ Maáh chah wẽpni caá ã jʉmʉp.* Caán jon jã́tih ãtát jʉmʉp jĩ. Bʉʉbʉt ã jʉmna caá. Tʉ́ttimah, ã jwʉ́ʉb jʉ̃óhbipna caá”, ĩ niijíp be.

9 Páant niíj wẽina, páantjeh jʉmnidih “Tʉ́ina caá”, niijná ĩ chãjap be. 10 Páant ĩ weñat pah mʉntih, veinticuatro maátabʉt Maáh ã chʉ́ʉdʉp pebh jʉibí bódicha caj yoh ñajnit, caán páantjeh jʉmnidih ĩ weñep be. Pánih wẽina, ĩ maáta jʉmna dʉwát jʉ́dʉnadih ã chʉ́ʉdʉp pebh ĩ cádah jwejep be. Pánih cádah jwejnit, nin pah ĩ niijíp be:

11 “Meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽini caá. Jwĩ Maáh chah wẽpni, chah tʉ́ini caá. Ma náahat pahjeh nihatdih chãjni ma jʉmna caá. Pánihna, meemdíh bʉ́dí weñat caá náahap”, Diosdih ĩ niíj wẽi naáwáp be.

5

Daác pinni quiít, Oveja Wʉ̃ʉ́hbʉt

1 Tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb enna, Dios ã jéihyepmant bóo téihyamant chénaboó daác pinni quiítdih ã bíboh chʉ́ʉdʉchah, wã enep be.* Siete láa wíidahatjĩh ã néeh teoni quiít ã jʉmʉp be. 2 Wẽpni ángeldihbʉt wã enechah, nin pah ã wẽp niíj naáwáp be: “¿Ded tigaá con quiítdih ã néeh tewatjidih watni pínah? Yéejat wihcannijeh con quiítdih ã jéih watbipna caá”, ã niijíp be.

3 Páant ã niijíchah yʉhna, caán quiítdih watni pínah, yéejat wihcannidih ĩ jéih bid jʉicáp be. Japboó jʉmnit, nin baácboó jʉmnitbʉt, báadhnit, wʉnnitbʉt caán quiítdih ĩ jéih watcap be. Caán quiítdih en naóhni pínah ã wihcap be. 4 Caán quiítdih wat en naóhni pínahdih ĩ bid jʉicáh ennit, weém bʉ́dí wã jʉñʉ́p be. 5 Páant wã jʉñʉ́chah ennit, biíc veinticuatrojeéh jʉmni nin pah weemdíh ã niijíp be: “Ma jʉ̃icá bojoó. Con quiítdih ã néeh tewatjidih watni pínah Judá ã jʉimená poómpdih bóo caá. Caán chah wẽpni jʉmna, “Jió dʉʉni”, ĩ niijní, maáh Davidji jʉima ã jʉmna caá. Caandíh eníhcannitdih yap yohni jʉmna, con quiítdih siete ã néeh tewatjidih watni pínah ã jʉmna caá”, ã niijíp be.*

6 Páant ã niijíchah joiná, Maáh ã chʉ́ʉdʉp pebh Oveja Wʉ̃ʉ́hdih wã enep be. Chénena míic dawá quíibna jʉmnit, veinticuatro maátabʉt ĩ cãtíh ã ñʉhʉp be. Caán ĩ maoniji pah ã jígohop be. Siete mona jʉmni, siete quíibnabʉt ã jʉmʉp be. Ã́ih siete mona wẽpat bʉ́dí bíbohni ã jʉmatdih jʉ́ʉtna ã chãjap be. Ã́ih siete quíibna nihat nin baácboó Tʉ́ini Espíritudih Dios ã wahachah, ã tʉ́i en beedáátdih jʉ́ʉtna ã chãjap be.* 7 Caán Oveja Wʉ̃ʉ́h Maáh pebh jʉibínit, Dios ã jéihyepmant bóo téihyamant ã bíbohni quiítdih ã ʉbʉp be. 8 Páant ã ʉbʉchah ennit, chénena míic dawá quíibna jʉmnit, veinticuatro maátabʉt Oveja Wʉ̃ʉ́h pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh ĩ weñep be. Queét nihat maáta bíitat dahna árpas ĩ niijnídih bíbohnit, oro pamapnadihbʉt ĩ bíbohop be. Caán oro pamapna diítdih tʉ́i chej jʉmni cáwat pínah ã jʉmʉp be. Caán tʉ́i chej jʉmni cáwat pínah Dioíhwã caandíh ĩ ʉʉ́bát panihni ã jʉmʉp be.* 9 Pánih Oveja Wʉ̃ʉ́hdih wẽina, nin jáap ewatjĩh ĩ niíj ewep be:*

“Meém ĩ mao yohniji jʉmna, míih meépjĩh cã́acwã ĩ yéejatdih ma yoh wʉ̃hʉp be, Diosjeéh ĩ tʉ́i jʉmat pínah niijná. Nihat cã́acwã poómp jʉmat pah, nihat mácah wéhenit, nihat baácdih moón meemdíh jepahnitdihjeh míih meépdih yohnit, ĩ yéejatdih ma yohop be.

10 Dioíhwã ĩ jʉmat pínah, caandíh wẽi ʉʉ́bh wʉ̃hnit pínahbʉt niijná, queétdih ñíonit, nihat baácdih moón maáta pínah queétdih ma waadánap be.* Pánih chãjni jʉmna, con ã daácni quiítdih ã néeh tewatjidih ma jéih watna caá”, ĩ niijíp be.

11 Páant ĩ niíj eo péanachah, jwʉ́ʉb enna, dawá yoobát ángelwã ĩ ewatdih wã joyóp be, páant mʉntih. Maáh chʉ́ʉdnidih, chénena míic dawá quíib jʉmnitdih, veinticuatro maátadihbʉt ángelwã ĩ tʉ́i jʉ́ʉd ñʉh pʉ́ʉda bojop be. Queét ángelwã tʉbit ĩ wẽp ewechah, wã joyóp be.* 12 Nin pah queét ĩ niíj wẽi ewep be:

“Meém Oveja Wʉ̃ʉ́h, ĩ mao yohniji nihat cã́acwãdih wʉtni, nihatdih jéih beedáni, chah wẽpni caá. Cã́acwã ĩ yéejat jíib ĩ mao yohniji ma jʉmʉchah enna, meemdíh jwĩ wẽina caá. ‘Chah tʉ́ini caá’, meemdíh niíj weñat caá náahap”, ĩ niijíp be.*

13 Tʉ́ttimah, bitabʉt ĩ wẽi ewechah, wã joyóp be. Nihat Dios ã chãjnitji japmant moón, nin baácdih moón, bʉ́dí mʉjdih moonbʉ́t, báadhnit, wʉnnitbʉt, nihat biícdih nin pah ĩ niíj wẽi ewep be:

“Meém jwĩ Maáhdih, Oveja Wʉ̃ʉ́hdihbʉt yeéb chénewãdih jwĩ tʉ́i wẽi eona caá. ‘Tʉ́init yoobát caá. Chah wẽpnit caá’, jwĩ niijná caá. Yeebdíh páantjeh niíj wẽi naáwát caá náahap”, ĩ niijíp be.

14 Páant ĩ niíj wẽi ewechah joiná, queét chénena míic dawá quíibna jʉmnit “Páant tií, ĩ niíj wẽi ewe naáh”, ĩ niijíp be. Queét veinticuatro maátaboó bódicha caj yoh ñajnit, Diosdih, Oveja Wʉ̃ʉ́hdihbʉt bʉ́dí ĩ weñep be.

6

Daác pinni quiítdih Oveja Wʉ̃ʉ́h ã jwíih watat

1 Tʉ́ttimah, caán daác pinni quiítdih Dios ã jwíih néeh tewatjidih Oveja Wʉ̃ʉ́h ã watap be. Páant ã watat tʉ́ttimah, biíc dawá quíibna jʉmniboó, bʉ́dí énoh yáaat pah bóo “Ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niíj ejep be. 2 Páant ã niíj ejat tʉ́ttimah, tʉ́i baabní caballodih wã enep be.* Caán caballojih chʉ́ʉdni ñʉ́ʉpat tʉʉ bíbohnidih maáta ĩ dʉwát jʉ́dʉdih Dios ã wʉ̃hʉp be. Páant ã wʉ̃hat tʉ́ttimah, caánboó caandíh en jʉ̃ihnitdih míic mao yap yohodih ã bejep be.

Segundo ã néeh tewatjidih ã watat

3 Tʉ́ttimah, Oveja Wʉ̃ʉ́h biíh néeh tewatjidih ã jwʉ́ʉb watap be, páant mʉntih. Páant ã watat tʉ́ttimah, biíh dawá quíibna jʉmni “Ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niíj ejep be. 4 Páant ã niíj ejat tʉ́ttimah, biíh caballo tʉ́i dʉʉni ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be.* Caán dʉʉni caballojih chʉ́ʉdnidih nin baácdih moondíh míic mawat tʉ́ʉtat pínah wẽpatdih, bʉ́dí íibat naadíhbʉt Dios ã wʉ̃hʉp be.

Tercero ã néeh tewatjidih ã watat

5 Tʉ́ttimah, chénedih wat péaniji biíhdih ã jwʉ́ʉb watap be, páant mʉntih. Páant ã watachah, biíh dawá quíibna jʉmni “Ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niíj ejep be. Páant ã niíj ejat tʉ́ttimah, biíh caballo einidih wã enep be.* Caán einijih chʉ́ʉdni chodat ĩ jenah enatdih ã bíbohop be. 6 Caandíh wã enechah, dawá quíibna jʉmnit cãtíh chʉ́ʉdniboó nin pah ã niijíp be: “Nʉʉgʉ́p láa biíc yeó jáap ĩ tewat jíibjĩh biíc kilobitjeh trigodih, tres kilosbitjeh cebadadih ĩ jéih jíib chãjbipna caá. Obohjeéhtih, chénat pahdih ĩ jéih jíib chãj bʉʉjácan niít. Trigo, cebadabʉt bainí jíib jʉmni yʉhna, bʉ́dí ã jíib jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, jeémát chãjat yíi, jiwá iguíh mac biícdih páantjeh ã jʉmʉ naáh”, ã niijíp be.

Cuarto ã néeh tewatjidih ã watat

7 Tʉ́ttimah, biíc peihcannidih wat péaniji biíhdih ã jwʉ́ʉb watap be, páant mʉntih. Páant ã watachah, péeni dawá quíibna jʉmni, “Ma jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niíj ejep be. 8 Páant ã niíj ejat tʉ́ttimah, biíh caballo wʉnnitíh bácah pah jígohnidih wã enep be. Caanjíh chʉ́ʉdni “Wʉnat tʉ́ʉtni”, wʉ̃t jʉmni ã jʉmʉp be. Caán tʉ́ttimah jʉ̃óhni “Iiguípna bejat tʉ́ʉtni”, ã wʉ̃t jʉmʉp be. Pánihna, queétdih nin baácdih moondíh mao yohat wẽpat pínahdih Dios ã wʉ̃hʉp be. Míic mawat tʉ́ʉtnit, nʉʉgʉ́pjĩh wʉnat tʉ́ʉtnit, jiadih moón nʉñʉ́pwãdih tac behanit, tʉ́i daocá bʉʉgnítjeh cã́acwãdih Dios ã mao yohat tʉ́ʉtʉp be.*

Quinto ã néeh tewatjidih ã watat

9 Tʉ́ttimah, chénena míic ã néeh tewatjidih wat péaniji biíh biúhdih ã watap be, páant mʉntih. Páant ã watachah, Diosdih cáo wʉ̃h cáagat naa nʉ́mp Jesúíhwãdih ĩ maonit caolihjidih wã enep be. Dios naáwátdih naóhna, “Weém Jesúíh caá”, ĩ niijátji jíib queétdih ĩt mawap tajĩ. 10 Diosdih nin pah queét ĩ niíj ejep be: “Maá, yéejat wihcanni, yeeatbʉt wihcanni, ma niiját pah yoobópdih chãjni caá. ¿Nin baácdih moón jwiítdih maonitjidih débólih tigaá ma peéh chãjbi?” ĩ niijíp be. 11 Páant ĩ niijíchah joinít, Dios queétdih tʉ́i baabní yégueh chóodih wʉ̃hnit, nin pah ã niíj jepahap be: “Ñi choo jwʉ́hʉʉ́. Bita ñi déewã panihnit Jesúíhwã, ĩ mao yohnit pínah, yeéb tʉ́ini doonádih ñi naáwátji pah queétbʉt bohé jwʉhna caá ĩ chãjap. Yeebdíh ĩ mawatji pah queétdihbʉt ĩ mao beedáát pínah ã jʉdh jwʉhna caá. Pánihna, queétdih ĩ mawat pínah jã́tih, bainí ñi choo jwʉ́hʉʉ́”, ã niijíp be.

Sexto ã néeh tewatjidih ã watat

12 Tʉ́ttimah, biícjĩh bóo téihya ã néeh tewatjidih wat péaniji, biíhdih ã watap be, páant mʉntih. Caandíh ã watachah, bʉ́dí baác méméat ã jʉmʉp be.* Pánihichah, yeó ã dʉpʉ́áh bejep be.* Widhbʉt meép panihni ã dʉʉah bejep be.* 13 Máa cã́ca máa quehedih ã boloh yoh jéena bojat pah cʉ́iwãbʉt ĩ yʉ́ʉg jéen bejep be. 14 Pánihichah, jeábʉt ã bʉʉdáh bejep be.* Nin baácboobʉ́t nihat jeená, nihat quewanabʉt ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be.* 15 Páant ã yapachah ennit, nin baácdih moón ĩ maáta jeé íit diítna ĩ jweí waadáp be. Soldadowã ĩ maáta, bʉ́dí bií dée bíbohnit, wẽpnit, nihat queétdih teo wʉ̃hnit, teo wʉ̃hnit nihcannitbʉt caanná míic ĩ jweí waadáp yʉh be. Bitabʉt jeé cãtíh ĩ jweyép be.* 16 Pánih jweinít, jap bóo jeenádih, jee dáhnadihbʉt nin pah ĩ niijíp be: “Jwiítdih ma jãh jʉ̃ʉ́wʉ́.* Con Maáh chʉ́ʉdnidih, Oveja Wʉ̃ʉ́hdihbʉt bʉ́dí jwĩ ʉ́ʉmna caá. Pánihna, jwiítdih ma jãhaá, Oveja Wʉ̃ʉ́hdih jwĩ yap yohatji jíib ã peéh chãjcat pínah niijná. 17 Caandíh yap yohnitdih ã peéh chãjat pínah yeó jáap wãát jʉmna caá. Caán ã peéh chãjat pínahdih ded pah jwĩ jéih jweicán niít”, ĩ niijíp be.*

7

144 mil Dioíhwã ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit

1 Pánihat tʉ́ttimah, chénena míic ángelwãdih wã enep be. Queét nihat pebhboó ĩ bejep be. Jwíih waóh bejni chóop yapatboó bej, caán tʉ́ttimah bejni biíh chóop yapatboó bej, caán tʉ́ttimah bejni yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pboó bej, caán péeni yeó dei bejepboó ã bejep be. Pánih bejnit, ĩ bejepmant jʉ̃óhni johlitnadih ĩ jãhap be. Pánihna, nin baácboó, bʉ́dí mʉjdihbʉt johlit ã johcap be. Dedé biíc máa nahdih ã joh jã́hacap be.* 2 Pánihat tʉ́ttimah, biíh ángel yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant ã jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã jwʉ́ʉb enep be. Dios páantjeh jʉmniíh wʉ̃t ã́ihwãdih bʉ́ʉdhdʉdih jʉ̃óhna ã chãjap be. Pánih jʉ̃óhnit, bita chénena míic bejnitboó, nin baácdih, bʉ́dí mʉjdihbʉt Dios ã yéejaat tʉ́ʉtnit pínah ángelwãdih wẽpép ã ejep be. 3 “Jʉdh jwʉhna caá. Dioíhwãdih ĩ́ih móot jʉʉ́hnadih ã wʉ̃tdih wã bʉ́ʉdh jwʉhat tʉ́ʉt caá. Pánih wʉ̃t bʉ́ʉdhdat pínah jã́tih nin baácdih, bʉ́dí mʉjdih, máanadihbʉt ñi yéeja jwʉhca bojoó”, queét chénena míic ángelwãdih ã niíj ejep be.*

4 Pánihna, Dioíh wʉ̃tjĩh ĩ́ih móot jʉʉ́hdih bʉ́ʉdhnit “Ciento cuarenta y cuatro mil Israel ã jʉimená ĩ jʉmna caá”, caán ángel ã niijíchah, wã joyóp be. 5 Doce mil Judá jʉimená jʉmnit ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be. Bita doce mil Rubén jʉimená, bita doce mil Gad jʉimená ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be. 6 Bita doce mil Aser jʉimená, bita doce mil Neftalí jʉimená, bita doce mil Manasés jʉimená ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be. 7 Bita doce mil Simeón jʉimená, bita doce mil Leví jʉimená, bita doce mil Isacar jʉimená ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be. 8 Bita doce mil Zabulón jʉimená, bita doce mil José jʉimená, bita doce mil Benjamín jʉimená ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be. Páant moonjéh nihat ciento cuarenta y cuatro mil ã wʉ̃t bʉ́ʉdhnit ĩ jʉmʉp be.

Dawá baabní yégueh dʉonít

9 Pánihat tʉ́ttimah, dawá cã́acwãdih wã enep be. Nihat baácdih moón, nihat cã́acwã poómp mácah wéhenit Cristodih jepahnitji caanjĩ́h míic wáac ñʉhnitdih wã enep be. Dawá cã́acwã, jenah enna, bʉʉjáca naáh, Maáh ã chʉ́ʉdʉp, Oveja Wʉ̃ʉ́h pebhbʉt ĩ ñʉhʉp be. Tʉ́i baabní yégueh dʉonít, táam nʉ́onadihbʉt ĩ bíbohop be. 10 Queét nihat nin pah ĩ niíj wẽi ejep be:

“Dios nihatdih Maáh caá. Caán, Oveja Wʉ̃ʉ́hbʉt jwiítdih tʉ́i ʉbnit caá”, ĩ niijíp be.

11 Queét dawá ángelwã Maáh ã chʉ́ʉdʉpdih, veinticuatro maátadih, chénena míic dawá quíibna jʉmnitdihbʉt ĩ ñʉh pʉ́ʉda bojop be. Pánih ñʉhnit, cã́acwã ĩ wẽi naáwáchah joinít, páah yoh ñajnit, caandíh queétbʉt nin pah ĩ wẽi naáwáp be:

12 “Páant tigaá. Meém chah tʉ́ini, nihat jéihni, chah wẽpni caá. Ma wẽpatjĩh nihatdih chãjni caá. Pánihni ma jʉmʉchah, ‘Tʉ́ina caá’, páantjeh niiját caá náahap. Meemdíh bʉ́dí jwĩ wẽina caá”, ĩ niijíp be.

13 Tʉ́ttimah, biíc maáh nin pah weemdíh ã niíj ʉʉ́bh joyóp be: “¿Nit tʉ́i baabní yégueh dʉonít det tigaá? ¿Dedmant tigaá ĩt jʉ̃óh?” ã niijíp be. 14 “Weém wã jéihcan caá. Meémboó queétdih ma jéihna nacaá”, caandíh wã niíj jepahap be. “Nihat cã́acwã tʉbit yeejép yap láa, Diosdih ĩ cádahcat jíib ĩ mao yohnitji caá.* Ĩ́ih yéguehdih ã chocat pah, Oveja Wʉ̃ʉ́h ã́ih meépdih yohna, ĩ yéejatdih ã yohnit ĩ jʉmna caá. Pánihna, yégueh tʉ́i baabní chóodih ĩ dʉoná caá.*

15 “Pánih dʉonít jʉmna, Dios ã chʉ́ʉdʉp pebh yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt caandíh páantjeh ĩ wẽi naóhna caá. Dios ĩjeéh jʉmna, queétdih ã wapbipna caá.

16 Chéneji nʉʉgʉ́p ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. Taca jootátbʉt ã jwʉ́ʉb wihcan niít. Yeó ã wihcah, tʉbit chãhat ã wihcan niít.*

17 Maáh pebh ñʉhni Oveja Wʉ̃ʉ́h ovejawãdih tʉ́i en daoní ã en dawát pah, queétdih ã en daobípna caá.* Ovejawãdih en daoní ã waáwát pah, meo waócáhna queétdih ã nʉmah bejbipna caá, báadhdat tʉ́ʉtni mahdih ĩ babhbat pínah niijná.* Pánihna, queét páantjeh wẽina, chéneji ĩ jʉ̃icán niít”,* weemdíh ã niijíp be.

8

Seis ã néeh tewatjidih wat péanit, péenidih ã watat

1 Seis ã néeh tewatjidih wat péaniji péenidih ã yoób watap be. Páant ã watachah, tac yoób hora dée wéheat laihcan, nihat ĩ yayáh bejep be. 2 Tʉ́ttimah, Dios pebh ñʉhnit siete ángelwãdih wã enep be. Biíh queétdih siete póojat nahnadih ã wʉ̃hʉp be. 3 Biíh ángelbʉt orojĩh ĩ chãjni pamapdih bíbohni Diosdih cáo wʉ̃hna ĩ cáagat naa pébh ã jʉí ñʉhʉp be.* Bʉ́dí chej jʉmni cáwat pínahdih caandíh ĩ wʉ̃hʉp be, nihat Dioíhwã ĩ ʉʉ́bát biícdih widnit, Dios ã chʉ́ʉdʉp pebh jʉmni oro naajíh ã cáo wʉ̃hat pínah niijná.* 4 Páant ã cáo wʉ̃hʉchah, caán chej jʉmni jeí, Dioíhwã ĩ ʉʉ́bát biícdih Dios pebh ã chao ñah bejep be. 5 Páant ã cáo wʉ̃hat tʉ́ttimah, caán naadíh bóo tʉʉ tãóhdih caan pámapna náo yac péanit, baácboó ã pʉoh jéena bojop be.* Páant ã pʉoh jéenanachah, ʉ́ʉm náah jʉmni wedóát énoh biícdih tʉbit ã yeéj yáanachah, baác ã méménap be.*

6 Tʉ́ttimah, queét siete ángelwã ĩ bíbohni póojat nahnadih póojat tʉ́ʉt ĩ chãjap be.

Jwíih cuatro póojat nahna

7 Biíc ángel ã jwíih póoj waáwáchah, mah cámahni dahna, iigní tʉʉ tãóhna biícdih, meép wid jʉmni, baácboó ã yʉ́ʉg jéenep be. Páant ã yʉ́ʉg jéenechah, tacdih yoób dée bʉwájeh baác ã iiguíp be. Tacdih yoób déejeh máa, yílipbʉt, ã iigáh bejep be.*

8 Caán tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni nahdih ã póojop be. Páant ã póojochah, bʉ́dí jee páh bóo, iigní dah, jeámant bʉʉ́g jéen bejnit, bʉ́dí mʉjna ã bʉʉ́g báahap be. Páant ã bʉʉ́g báahachah, bʉ́dí mʉj tacdih yoób dée meépjeh ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be.* 9 Caán ã bʉʉ́g báahapboó bʉ́dí mʉjdih moón queejwã́ ĩ wʉnʉp be. Caánboó pahni dahwani jãajnábʉt ã daabáh bejep be.

10 Caán tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã póojop be. Páant ã póojochah, bʉ́dí yʉyʉ́ iigát pah bóo iigní cʉ́i, jeámant bʉʉ́g jéen bejnit, biquí mʉjna bʉʉ́g báahnit, meo waócáhnadihbʉt ã chʉ̃ʉ́ʉ́p be.* 11 Páant ã bʉʉ́g báahachah, nihat ã chʉ̃ʉ́hni óoni mʉjna ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p be. Páant ã óonachah, dawá cã́acwã caán mahdih babhna, ĩ wʉnʉp be. Caán cʉ́i “Óoni”, ã wʉ̃t jʉmʉp be.*

12 Biíc peihcannit ángelwã ĩ póojat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã póojop be. Páant ã póojochah, yeó, widh, cʉ́iwãbʉt tacdih yoób déejeh ĩ yeh iigát ã bʉʉdáh bejep be. Pánihna, chénena míic hora pohba yeó ã chãhcap be. Cheibʉt chénena míic hora pohba widh, cʉ́iwã ĩ yeh iigcáp be.*

13 Queét chénena míic ĩ póojat tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb enna, bʉ́dí jao jiijnídih wã enep be. Caán ã niíj ñaacáchah, wã joyóp be. “¡Yeejép pohba! ¡Yeejép pohba! ¡Yeejép pohba! Wẽpép ángelwã bʉʉ jwʉh póojat tʉ́ʉt caá ĩ chãjap. Páant ĩ póojochah, chah yeejép yoobát nin baácdih jʉmnit ĩ yapbipna caá”, ã niíj ñaacáp be.

9

Quinto póojat nah

1 Queét chénena míic ángelwã ĩ póojat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni nahdih ã póojop be. Páant ã póojochah, cʉ́i pah iigní ángel japmant ã bʉʉ́g jéen jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be. Nʉmah bóo íitna dei bejnit, ã wãtat pínah niijná, Dios llavedih caandíh ã wʉ̃hʉp be. 2 Caanná dei jʉibínit, ã wãtachah, bʉ́dí tʉʉ jeí ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Caán jeí ñahna, yeodíh, jeádihbʉt ã jãhachah, nihat ã dʉpʉ́áh bejep be.* 3 Caán jeí cãtíh jʉmnit díguipwã pah jígohnit baácboó ĩ bej peét bejep be. Dʉ́o ã tʉʉ́bát panihnidih bíbohnit, cã́acwãdih tʉʉ́bhna, bʉ́dí tʉbanit pínah ĩ jʉmʉp be.* 4 Páant cã́acwãdih yeejép ĩ chãjachah yʉhna, yílipdih, máadih, biíh ĩ momnidihbʉt Dios ã yéejaat tʉ́ʉtcap be. Caán ã wʉ̃t bʉ́ʉdhca naáhwãdihjeh ã yéejaat tʉ́ʉtʉp be.* 5 Pánih yéejaat tʉ́ʉtna yʉhna, ã mao yohat tʉ́ʉtcap be. Cinco widh pohba yeejép ã tʉʉ́bát tʉ́ʉtʉp be. 6 Páant ĩ tʉʉ́bʉ́chah, tʉbit tʉbanit, cã́acwã ĩ wʉnat pínahdih bʉ́dí ĩ bidbipna caá. Páant ĩ bidichah yʉhna, queétdih Dios ã wʉnat tʉ́ʉtcan niít.*

7 Queét díguipwã míic maonit pínah caballowã pah ĩ jígohop be. Maáta ĩ dʉwát oro jʉ́dʉnadih ĩ dʉwʉ́p be. Ĩ́ih móot cã́aquíh móotna pah ã jígohop be.* 8 Ĩ́ih yoócnabʉt yaádíh waó yoóc pah bóo maátni ĩ dʉwʉ́p be. Ĩ́ih maobʉ́t jióíh maoná pah ã jígohop be.* 9 Ĩ́ih tacadih ĩtah chóona ĩ dʉwʉ́p be, ĩ́ih bácahdih jãhat pínah niijná. Ĩ́ih mʉj jwã́pana ã yáaat, dawá caballowã pʉ̃tʉ́ni chóonadih wáinit, míic mawadih bejna, ĩ ñáwat pah ã yáanap be.* 10 Ĩ́ih doomántbʉt tʉʉ́bát doóbhna ã jʉmʉp be. Pánihna, cinco widh pohba ĩ tʉʉ́bʉ́chah, cã́acwã bʉ́dí ĩ tʉbanap be. 11 Nʉmp bóo tólihdih moón ĩ maáh ángel queét díguipwãdihbʉt wʉtni ã jʉmʉp be. Hebreo wéheatjĩh caán Abadón ã wʉ̃t jʉmʉp be. Griego wéheatjĩh Apolión ã wʉ̃t jʉmʉp be. Páant niijná, “Yéeja Beedáni”, niijná ĩ chãjap be.

12 Díguipwã cã́acwãdih yeejép ĩ tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́át tʉ́ttimah, ĩ jwíih yeejép yapatji ã péanap be. Caán tʉ́ttimah, chéne láa cã́acwã yeejép ĩ jwʉ́ʉb yapbipna caá, páant mʉntih.

Sexto póojat nah

13 Biícjĩh bóo téihya ángelwã ĩ póojat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni nahdih ã póojop be. Páant ã póojochah, Dios pebh jʉmni oro naá yapatna jʉmni mona cãtíh, wéheat ã yáa bacap be.* 14 Pánih wéhena, caán póojni ángeldih nin pah ã niíj naáwáp be: “Éufrates wʉ̃t jʉmni mʉj jwẽ́ejboó queét chénena míic chéonitji ángelwãdih ma wataá”, ã niijíp be. 15 Páant ã niijíchah joinít, caán ángel queét chénena míic ã watat tʉ́ʉtnitdih ã watap be, dawá cã́acwãdih ĩ mawat pínah niijná. Queét ángelwã Dios ã chãjat tʉ́ʉtni hora, yeó jáap, widh, jópchidihjeh pã́ina ĩ chãjap be. Pánihna, ĩ pã́ini hora ã jʉyʉ́chah, nihat cã́acwãdih tac yoób déejeh mawat tʉ́ʉt caá ĩ chãjap. 16 Ĩ́ih soldadowãdih jenah ennit, “Dos cientos millones caballowãjih chʉ́ʉdnit soldadowã ĩ jʉmna caá”, ĩ niijíchah, wã joyóp be.

17 Caballowãdih, queétjih chʉ́ʉdnitdihbʉt wã enechah, nin pah ĩ jígohop be. Queétjih chʉ́ʉdnitíh bácah jãhat ĩtah chóona, chod dʉʉni, jeá jaihni, bʉ́o jʉmni chóona dʉonítdih wã enep be. Caballowãíh waó, jió waoná pah ã jígohop be. Ĩ́ih jacmant tʉʉ iigát, ĩtah chej jʉm wĩ́ijni, tʉʉ jeí biícdih ã bacap be. 18 Pánihna, caballowã jacmant bacnijĩh tacdih yoób dée cã́acwãdih ĩ mawap be. 19 Queét caballowã ĩ́ih jacmant, ĩ́ih pĩjmantbʉt cã́acwãdih ĩ mawap be. Ĩ́ih pĩj mai pah jígohni jʉmna, caanjĩ́h cã́acwãdih ĩ chãacáp be.

20 Obohjeéhtih, dawá ĩ mao jʉdhnitboó bʉ́dí yeejép ĩ yapachah enna yʉhna, ĩ yéej chãjatdih ĩ cádahcap be. Nemépdih ĩ wẽi cádahcap be. Orojĩh, platajĩh, bronce wʉ̃t jʉmni ĩtahjĩh, jeejĩ́h, máajĩh ĩ chãjnidih “Dios caá”, ĩ niíj jenah joyátdih ĩ wẽi cádahcap be. Caán ĩ pãpni jéih encan, jéih joicán, jéih jibcanni ã jʉmʉchah yʉhna, caandíh ĩ wẽi cádahcap be.* 21 Biíh ĩ yéej chãjatdihbʉt ĩ cádahcap be. Cã́acwãdih ĩ mawat, ĩ weha máha nihcannitjĩh ĩ yéej chãjat, ĩ nʉʉmát, ĩ jiwátdihbʉt ĩ cádahcap be. Pánih cádahcan, ĩ tʉ́ʉt nʉʉmcáp be.*

10

Bainí papélah quiítbitdih ángel ã ʉb jʉ̃ʉ́wát

1 Tʉ́ttimah, biíh wẽpép ángel mah tólih diítna ñʉhni japmant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be. Ã́ih wao cháh maí pahni jʉ́dʉ ã jʉmʉp be. Ã́ih móot yeó ã yeh iigát pah ã yeh iiguíp be. Ã́ih wiona máa iigní pah ã jígohop be. 2 Bainí papélah quiítdih watni ã tewep be. Ã́ih jéihyepmant bóo wio nah bʉ́dí mʉjna chʉ̃i ñʉh, wáyámant bóo nah jiaboó ã chʉ̃i ñʉhʉp be. 3 Pánih ñʉhnit, bʉ́dí ʉ́ʉm náah jʉmni ã wẽp ejep be. Páant ã ejat tʉ́ttimah, siete láa énoh ã ñʉʉ́n pʉñat pah bóo jepahatdih wã joyóp be. 4 Páant ã jepahachah joinít, wã daác jwíihip yʉh be. Obohjeéhtih, páant wã daacát tʉ́ʉt chãjachah, jeámant weemdíh nin pah ãí niijíp be. “Siete énoh yáaat pah bóo ã niijátjidih ma daácca bojoó”, ã niijíp be.

5 Páant ã niiját tʉ́ttimah, bʉ́dí mʉjdih, jiadihbʉt chʉ̃i ñʉhni ángel ã́ih jéihyepmant bóo mʉj nahjĩh ã jʉ́ʉt ñahanap be. 6 Pánih jʉ́ʉt ñahanit, nin pah ã niijíp be: “Dios ã enechah, tʉ́i yoobópdih wã naóhna caá. Caánboó páantjeh jʉmni, nihatdih chãjni ã jʉmna caá. Japmant moondíh, nin baácdih, nin baácdih moondíhbʉt, bʉ́dí mʉjdih, bʉ́dí mʉjdih moondíhbʉt chãjni caá. Bʉʉ páant bóojeh tigaá ã páñat. 7 Péeni ángel ã́ih póojat nahdih ã póojochah, ‘Nin pah wã chãjbipna caá’, Dios ã niijátji pah ã yapbipna caá. Jon jã́tih cã́acwãdih naóhcan yʉhna, ã naáwátdih naóh yapanitboodíh ãt tʉ́i naóh beedánap wʉt jĩ. Páant ã niíj naáwátjidih bʉʉ jwʉh ã chãjbipna caá”, caán ángel ã niijíp be.*

8 Páant ã niiját tʉ́ttimah, weemdíh daacát tʉ́ʉtcanniji ã jwʉ́ʉb naáwáp be, páant mʉntih. Nin pah ãí niijíp be: “Bʉ́dí mʉjdih jiaboó chʉ̃i ñʉhni ángel pebhna ma bejeé. Caanná jʉibínit, ã bíbohni papélah quiítbitdih ma ʉbʉʉ́”, ã niijíp be. 9 Páant ã niijíchah joiná, ã pebhna bejnit, caán quiítbitdih wã ʉʉ́bʉ́p be. Páant wã ʉʉ́bʉ́chah joinít, nin pah weemdíh ã niíj jepahap be: “¡Dáa! Ma jeémé. Ma jwíih jeéméchah, belo mac pah ã tʉ́i nʉ́ʉm jwʉhbipna caá. Obohjeéhtih, ma wʉtat tʉ́ttimah, nema bijat panihat meemdíh ã jʉ̃óhbipna caá”, ã niijíp be.

10 Páant ã niijíchah joinít, caán quiítbitdih ʉbnit, wã jeémép be. Páant ã niijátji biíc yoobó, belo mac pah ã tʉ́i nʉ́ʉm jwʉhʉp be. Obohjeéhtih, wã jeémát tʉ́ttimah, nema bijat panihat ã jʉ̃ʉ́wʉ́p be.* 11 Caandíh wã jeémp péanachah, jeámant nin pah weemdíh ãí jwʉ́ʉb niijíp be, páant mʉntih: “Nihat baácdih moón, mácah wéhenit, ĩ maátabʉt, tʉ́ttimah ded pah ĩ yapat pínahdih ma naóh yapanaá”, ã niijíp be.

11

Dios naáwátdih chénewã naóh yapanit

1 Tʉ́ttimah, jenah enat pínah dii doóbhdih ángel weemdíh ã wʉ̃hʉp be. Caán doóbhdih ã wʉ̃hʉchahjeh, nin pah Dios ãí niijíp be: “Wĩ́ih mʉʉdíh ma jenah enbi jwʉhʉʉ́. Caán mʉʉdíh jʉibí jenah ennit, weemdíh ĩ cáo wʉ̃hat naadíh, weemdíh wẽinitdihbʉt ma jenah eneé.* 2 Obohjeéhtih, caán mʉʉ́ jóocmant bóo jʉʉ́hdih ma jenah enca bojoó. Caán jʉʉ́h judíowã nihcannitdih wʉ̃hni caá. Queét cuarenta y dos widh pohba wĩ́ih tʉ́tchidih, caán tʉ́tchidih moondíhbʉt tʉbit yeejép ĩ chãjbipna caá.* 3 Wĩ́ih doonádih ĩ naóh yapaat pínah niijná, chénewã wĩ́ihwãdih wã wahbipna caá. Páant wã wahachah, jʉ̃iná dʉwát chóonadih dʉonít, mil doscientos sesenta yeó jáapjeh ĩ naóhbipna caá”, ã niijíp be.

4 Queét naóh yapanit chéne olivo wʉ̃t jʉmni nahna panihnit, chéne jií cáagat nahna panihnitbʉt ĩ jʉmna caá. Dios nihat Maáh pebh queét ĩ ñʉhna caá.* 5 Det queétdih en jʉ̃ihnit ĩ yéej chãjíhichah, ĩ́ih jacmant bóo tʉʉ iigát panihatjĩh queétdih ĩ maobipna caá. 6 Queét chénewã ĩ naóh yapaat pah bóo mah ã bʉʉgcát pínah wẽpat ĩ bíbohbipna caá.* Mʉjdih meép mʉjnajeh tʉ́ʉt nʉʉmát pínah wẽpatbʉt ĩ bíbohbipna caá.* Nin baácdih moondíh jʉdhcabit wʉnatna ĩ wʉ̃hat pínah wẽpatdihbʉt ĩ bíbohbipna caá. Pánihna, ĩ náahat pah bóo ĩ chãjbipna caá.*

7 Páant ĩ naóh yapa péanachah, nʉmp bóo tólihboó jʉmni Namo bac jʉ̃óhnit,* naóh yapanitjĩh míic maonit, queétdih ã mao yohbipna caá.* 8 Páant ã mawat tʉ́ttimah, Jesúsdih ĩ péoh dodh mao yohniji bʉ́dí tʉ́tchidih bóo namáboó ĩ́ih bácahnaji ã ñajbipna caá. Caán tʉ́tchidih moón tʉbit yeejépwã caá. Sodoma tʉ́tchidih moón, Egipto baácdih moonbʉ́t ĩ nihat pah ĩ jʉmna caá.* 9 Pánihna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́i ñaj, biíh yeó jáap tac yoób ĩ́ih bácahnaji ã ñajbipna caá. Páant bói yeó jáap ã ñajachah, nihat baácdih moón ĩ wẽi enat pínah niijná, ĩ́ih bácahnajidih ĩ yohat tʉ́ʉtcan niít. 10 Queét chénewã, cã́acwãdih moh yéejanitji ĩ wʉnʉchah ennit, nihat baácdih moón bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Pánih wẽina, queét míicjeh bií déedih ĩ míic wʉ̃hbipna caá.

11 Ĩ́ih bácahnaji biíc peihcanni yeó jáap tʉ́i ñaj, biíh yeó jáap tac yoób Diosboó queétdih ã jwʉ́ʉb booabipna caá. Páant ĩ boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́chah ennit, nihat cã́acwã queétdih ĩ en wʉ́hi bejbipna caá.* 12 Pánihat tʉ́ttimah, jeámant wéheat bʉ́dí ã yáanachah, ĩ joibípna caá. Queét chénewãdih nin pah ã niijbípna caá: “Ninboó ñi pʉ́ʉh laáb jʉ̃ʉ́wʉ́”, ã niijbípna caá. Páant ã niijíchah joinít, queétdih jʉ̃ihnitji ĩ enechah, mah tólihjĩh ĩ pʉ́ʉh laab béjbipna caá.* 13 Páant ĩ pʉ́ʉh laab béjechah, baác bʉ́dí ã mémébipna caá. Páant ã méménachah, caán tʉ́tchidih bóo dawá mʉʉná ã bʉʉgʉ́chah, siete mil cã́acwã ĩ wʉnbipna caá. Bita wʉncannitboó en wʉ́hi bejna, “Dios chah wẽpni caá”, ĩ niijbípna caá.*

14 Pánih yeejép yapna, chéneji cã́acwã yeejép ĩ yapap be. Páant ĩ yapat tʉ́ttimahbitjeh, biíc láa yeejép ĩ jwʉ́ʉb yapbipna caá, páant mʉntih.

Péeni nahdih ã póojat

15 Tʉ́ttimah, péeni ángel jwʉh ã bíbohni nahdih ã póojop be. Páant ã póojochah, jeámant ĩ wẽp wéhenachah, wã joyóp be. Nin pah ĩí niíj wẽi naáwáp be:

“Jwĩ íip Dios, ã wʉ̃ʉ́h Cristo biícdih nin baácdih moondíh ĩ wʉtʉchah, bʉʉ jwʉh nihatdih ĩ jepahat tʉ́ʉtna caá. Dios ã maáh jʉmat ã bʉʉdcán niít”, ĩ niijíp be.*

16 Páant ĩ niijíchah joinít, Dios pebh chʉ́ʉdnit veinticuatro maátabʉt, páah yoh ñajnit, caandíh ĩ weñep be.

17 “Maá, meém caá chah wẽpni. Jon jã́tih meém matát jʉmʉp tajĩ. Bʉʉbʉt ma jʉmna caá. Bʉʉ jwʉh nihatdih ma wʉtʉchah, ma wẽpatjĩh ma jepahat tʉ́ʉtbipna caá. Páant ma chãjachah ennit, ‘Tʉ́ina caá’, meemdíh jwĩ niijná caá.

18 Nin baácdih moón meemdíh jepahcannitboó, ĩ íijip yʉh jĩ. Páant ĩ jepahcatji jíib, bʉʉ meémboó queétdih bʉ́dí íijnit, peéh chãjat tʉ́ʉt caá ma chãjap.* Wʉnnitjidih ma peéh chãjbipna caá. Obohjeéhtih, míihwã ĩ tʉ́i chãjatji jíib, queétboodíh ma tʉ́i chãjbipna caá. Ma naáwátdih naóh yapanitji bita míihwã biícdih majeéh jʉmnit, ĩ tʉ́i wẽibipna caá. Maátadih, moh yéejnitdihbʉt míihwã ĩ jʉmʉchah, ma tʉ́i chãjbipna caá.* Nin baácdih moondíh yéejanitdih bʉʉ yohat tʉ́ʉt caá ma chãjap”, ĩ niijíp be.

19 Páant ĩ niiját tʉ́ttimah, jeáboó jʉmni Dioíh mʉʉ́ jẽc pãa lajnidih wã enep be. Pánih enna, caán mʉʉ́ diítna, Dios cã́acwãdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ã naóh daácni naaná ã ñʉhat paihdihbʉt wã enep be. Caandíh wã enechah, bʉ́dí ʉ́ʉm náah jʉmni wedóát énoh ã yáanachah, baác méméat biícdih, mah cámahni dahnabʉt ã joh bʉʉgʉ́p be.*

12

Yad wili, Maí Dʉʉnibʉt

1 Páant ʉ́ʉm náah jʉmni ã yapat tʉ́ttimah, nin baácboó ded pah ã yapat pínahdih Dios jeáboó ã jʉ́ʉtʉp be. Pánih jʉ́ʉtni oboh jʉmni nihcan be. Jeáboó yad wili mi jʉmʉchah, wã jwíih enep be. Miíh yégueh yeo páh ã yeh iiguíp be. Caánt widhdih mi chʉ̃i ñʉhʉp be. Maáta ĩ dʉwát jʉ́dʉ dée, doce cʉ́iwã jʉmni jʉ́dʉdih mi dʉwʉ́p be. 2 Caánt mi weép jáaana, tʉbit mi ñaacáp be.*

3 Tʉ́ttimah, jeáboó jwʉ́ʉb ennit, bʉ́dí maí dʉʉnidih wã enep be. Caán siete waó jʉmni ã jʉmʉp be. Waó jʉmat pah maáta ĩ dʉwát jʉ́dʉnadih ã dʉwʉ́p be. Diez mona jʉmni ã jʉmʉp be.* 4 Ã́ih pĩjjĩh cʉ́iwãdih tacdih yoób dée ã ʉb pʉ̃i yoh jéenanap be. Pánihna, yad wili weép jáaanachah ennit, mi wʉ̃ʉ́hdih joó jeémát tʉ́ʉt niijná, mi pebh caán maí ã páñap be.* 5 Páant ã páñachah, newé weépdih mi tʉ́ʉhʉp be.* Caán wébít nihat baácdih moón ĩ maáh pínah ã jʉmʉp be. Páant Maáh chah wẽpni ã jʉmʉchah, cã́acwã caandíh ĩ jéih yap yohcan niít. Páant ã cã́ac jʉmʉchahjeh, Dios ã pebhna caanbítdih ã ʉb ñah bejep be.* 6 Páant mi wʉ̃ʉ́hdih ã ʉb bejat tʉ́ttimah, cã́ac wihcapboó, Dios ã ámoh jwejepjina beh wili mi jwei béjep be. Caanná mi jʉmʉchah, mil doscientos sesenta yeó jáap Dios caántdih ã en dawáp be.

7 Páant mi jweyát tʉ́ttimah, jeáboó ĩ míic mawachah, wã enep be. Miguel ã́ih ángelwã biícdih jʉ̃óhnit, Maí Dʉʉni ã́ihwã biícdih ĩ jʉmʉpna míic mawadih ĩ jʉibínap be.* 8 Pánih míic maonit, Miguelwãboó Maí Dʉʉniwãdih yap yohnit, jeáboó ĩ jwʉ́ʉb jʉmat tʉ́ʉtcap be. 9 Pánih yap yohna, caán Maí Dʉʉni, nemépwã ĩ maáh, Satanás wʉ̃t jʉmnidih, ã́ihwã biícdih nin baácna ã yohop be. Nihat baácdih moondíh yeeni caá ã jʉmʉp.* 10 Tʉ́ttimah, jeámant nin pah biíh ã wẽp naáwáchah, wã joyóp be:

“Bʉʉ jwʉh jwĩ íip cã́acwãdih ã tʉ́i ʉbna caá, bʉca. Jwĩ íip ã wʉtatdih yap yohnit ĩ wihcan caá. Ã wahni Cristodihbʉt det yap yohnit ĩ wihcan caá. Nemépwã ĩ maáh jeáboó jʉmnijidih baácboó ã yoh jéenanap be. Caán nemépwã ĩ maáh yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pahbʉt jwĩ déewã panihnit Jesúíhwãdih ‘Nit yeejépwã caá’, jwĩ íipdih niíj naóh yacna ã chãj jwʉhʉp jĩ.*

11 Queét Jesúíhwã Oveja Wʉ̃ʉ́h meépdih tʉ́i jenah joinít, nemépwã ĩ maáhdih ĩ yap yohop be. ‘Jesucristo wʉn wʉ̃hna, jwĩ yéejatdih ã yoh wʉ̃hʉp jĩ’, niijnít, nemépwã ĩ maáhdih yap yohnit ĩ jʉmna caá. Páant tʉ́ini doonádih ĩ naáwát peéh, bita queétdih ĩ mawíhichah yʉhna, Cristoíh doonádih ĩ naóh cádahcap be.

12 Nemépwã ĩ maáh baácboó yoh jéenani ã jʉmʉchah ennit, yeéb jeáboó jʉmnit ñi weñeé. Obohjeéhtih, yeéb con baácboó jʉmnit, bʉ́dí mʉjboó jʉmnitbʉt moh yéejnit ñi jʉmbipna caá. Pánihna, caandíh peéh chãjat pínah tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah jéihna, nemépwã ĩ maáh bʉ́dí ã íijna caá. Pánih íijnit, ñi pébhna jʉibína, yeebdíh ã moh yéejabipna caá”, ãí niijíp be.

13 Miguel caandíh ã yohatdih jéihnit, Maí Dʉʉni wébít íindih ã ñʉʉn béjep be. 14 Obohjeéhtih, Dios caántdih bʉ́dí jawíh mʉj jwã́pa pah bóo ã wʉ̃hʉp be, cã́ac wihcapboó mi jiíj jwei béjat pínah niijná. Caanná mi jʉibíát tʉ́ttimah, biíc peihcanni jópchi tʉ́i beéd, biíh jópchi tac yoób Dios caántdih ã en daobípna caá, Maí Dʉʉni caántdih ã yéejacat pínah niijná.* 15 Caanná mi bejechah, caántdih daabáát tʉ́ʉt niijná, bʉ́dí mʉj pah bóo Maí Dʉʉni ã éeguep be. 16 Páant ã éeguechah ennit, caántdih wapat tʉ́ʉt niijná, baácboó ã dʉ́ʉc bejep be, ã éegniji mah caán íitboó ã nooj yác bejat pínah niijná. 17 Páant ã nooj yác bejechah ennit, caántdih jéih maocan, Maí Dʉʉni bʉ́dí ã íijip be. Pánih íijnit, caántdih bʉʉjácan, mi jʉimená, Dios ã wʉtatdih jepahnit, Jesúíh tʉ́ini doonádih jepahnitdih míic mawadih ã bejep be. 18 Pánihna, Maí Dʉʉni bʉ́dí mʉj jwẽ́ejdih bóo óondih ã jʉibí ñʉhʉp be.

13

Bʉ́dí mʉjmant aáb jʉ̃óhni Namo

1 Páant caán óondih Maí Dʉʉni ã jʉí ñʉhʉchah, caán bʉ́dí mʉjmant Namo jwʉh, pah jʉinít, ã aáb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be.* Caán Namo queét chénewã Dios naáwátdih naóh yapanitjidih maonijeh mʉntih ã jʉmʉp be. Caán siete waó jʉmni, diez mona jʉmni ã jʉmʉp be. Ã́ih mona jʉmat pah maáta ĩ dʉwát jʉ́dʉnadih ã dʉwʉ́p be. Ã́ih waonádihbʉt wʉ̃t daácni ã jʉmʉp be. Caán wʉ̃tna “Weém chah wẽpni caá”, ã niíj daacátdih enna, Dios bʉ́dí ã íijna caá.* 2 Caán Namo jió daacá, wẽpép bejni, tac behni pah ã jʉmʉp be. Bʉ́dí jítcha jʉmni, bʉ́dí téih chóabʉt jʉmni, wẽpép ã jʉmʉp be. Ã́ih jac bʉ́dí jió jac pah bóo ã jʉmʉp be.* Maí Dʉʉniboó Namo ã wʉtat pínah wẽpatdih ã wʉ̃hʉp be. Pánih wʉ̃hna, queét chénat pah nihat cã́acwãdih wʉtat tʉ́ʉt niijná, caandíh maáh ã waadánap be. 3 Caán Namodih mao yohíhna, biíc wao dáhdih ĩ bʉ́ʉh baacátji jwʉ́ʉb ñʉʉmní ã jʉmʉp be. Pánihna, caán ã jwʉ́ʉb ñʉʉmátjidih ennit, nihat cã́acwã en wʉ́hi bejnit, Namo queétdih ã wʉtʉchah, ĩ jepahap be. Nihat ã́ihwã ĩ jʉmʉp be. 4 Namo ã wʉtat wẽpat pínahdih Maí Dʉʉni ã wʉ̃hʉchah enna, cã́acwãboó bódicha caj yoh ñajnit, caandíh ĩ weñep be. Namodihbʉt ĩ weñep be. Pánih wẽina, nin pah Namodih ĩ niíj weñep be: “Biíh meém ma wẽpat panihni ã wihcan caá. Det meemdíh míic maona, ĩ jéih yap yohcan niít”, ĩ niijíp be.

5 “Chah wẽpni caá”, Namodih niijnít, Diosdih yeejép ĩ wéhenachah yʉhna, Diosboó joyáh bojnit, cuarenta y dos widhjeh maáh ã jʉmat tʉ́ʉtʉp be. 6 Caán Namo Diosdih, ã́ih wʉ̃tdih, ã jʉmʉpdih, jeáboó jʉmnitdihbʉt yeejép ã wéhenap be.* 7 Dioíhwãdih míic maonit, queétdih ã yap yohop be. Páant ã yap yohochah yʉhna, Dios ã enah bojop be. Páant caandíh Dios ã wʉtcah, ãta jéih yap yohcan tagaá. Pánihna, nihat cã́acwã poómp jʉmat pah, nihat mácah wéhenit, nihat baácdih moondíh Namo maáh ã jʉm jwʉhʉp be.* 8 Nihat Diosdih jepahcannit míicjeh Namo pebh jʉibí bódicha caj yoh ñajnit, caandíh ĩ weñep be. Dios nin baácdih ã chãjat pínah jã́tih, ã́ihwã pínah ĩ wʉ̃tnadih ãtát daacáp wʉt jĩ. Caán ã daácni tólih Oveja Wʉ̃ʉ́h ĩ maoniíh tólih caá. Pánihna, caán tólihdih ĩ wʉ̃tdih daácca naáhwã míicjeh Namodih ĩ weñep be.*

9 ¡Det molít jʉmna, ĩ joyoó naáh!

10 Det nemat mʉʉ́boó nemnit pínahdih ĩ nembipna caá. Det jwã́ag maonit pínahdihbʉt ĩ jwã́ag maobipna caá.

Pánihatdih jéihna, jwiít Dioíhwã yeejép yapna yʉhna, caandíh tʉ́i jenah joí cádahcat caá náahap.*

Baác diítmant jʉ̃óhni Namo

11 Tʉ́ttimah, biíh Namo baácmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be. Oveja wʉ̃ʉ́h chéne jáap mona jʉ̃óhnibit pah jígohni ʉ́ʉm náah ã wihcap yʉh be. Obohjeéhtih, ã wéheat ʉ́ʉm náah jʉmni ã yáanap be. 12 Pánihna, mʉjmant jʉ̃óhni Namoboó, baácmant jʉ̃óhnidih maáh ã waadánap be. Páant ã maáh waadániboó, nihat baácdih moondíh mʉjmant jʉ̃óhni Namo, bʉ́ʉh baácnijidih ã weñat tʉ́ʉtʉp be. 13 Baácmant jʉ̃óhni Namo ã wẽpatdih jʉ́ʉtnit, bʉ́dí iigát déedih jeámant ã bʉʉ́g jéen jʉ̃ʉ́wát tʉ́ʉtʉp be, cã́acwã caandíh en wʉ́hi bejnit, ĩ jepahat pínah niijná. 14 Mʉjmant jʉ̃óhni ã wʉtʉchah, baácmant jʉ̃óhniboó ã wẽpatjĩh cã́acwãdih ã yeenap be. Pánih yeena, jwíih jʉmni pah jígohnidih ã pãpat tʉ́ʉtʉp be. Caán jwíih jʉmni íibat naajĩ́h ĩ bʉ́ʉh baác yohniji yʉhna, ã jwʉ́ʉb boonap be. Páant ĩ chãjachah enna yʉhna, Dios páantjeh ã enah boj jwʉhʉp be.* 15 Baácmant jʉ̃óhni Namoboó mʉjmant jʉ̃óhni pah jígohni ĩ pãpnijidih caolih ã jéyanachah, ã wéhenap be. Det caán pãpnidih ĩ wẽicat enna, ã mao yohat tʉ́ʉtʉp be. Diosboó caandíh páantjeh ã chãj jwʉhat tʉ́ʉtʉp be. 16 Caán baácmant jʉ̃óhni Namo nihat cã́acwãdih biquína ĩ́ih jéihyepmant bóo téihya páhanadih, bitadih ĩ́ih móot jʉʉ́hnadih ã daacát tʉ́ʉtʉp be. Oboh jʉmnit, maáta, dawá bií dée bíbohnit, moh yéejnit, teo wʉ̃hnit, teo wʉ̃hcannitdih, nihat biíc yoobó ã daacát tʉ́ʉtʉp be. 17 Caán jwíih jʉmni Namo biquínadih ã́ih wʉ̃tdih, bitadih ã́ih númerodih daácca naáhwãdih ã jíib chãjat tʉ́ʉtcap be.

18 Caán daacátdih tʉ́i jéihyat caá náahap. Dios ã teo wáacatjĩh jéihnit jʉmna, Namoíh daacátdih ñi tʉ́i beh enbipna caá. Caán número newéíh wʉ̃t ã jʉmna caá. Ã́ih número seiscientos sesenta y seis caá.

14

Oveja Wʉ̃ʉ́h, ã ñíonitbʉt

1 Tʉ́ttimah, jeáboó jʉmni Sión wʉ̃t jʉmni jeejíh ñʉhni Oveja Wʉ̃ʉ́hdih wã enep be. Ãjeéh dawá, 144 mil cã́acwã ĩ jʉmʉp be. Queét ã́ih wʉ̃tdih, ã íipíh wʉ̃tdihbʉt ĩ́ih móot jʉʉ́hnadih daácnit ĩ jʉmʉp be.* 2 Queétdih wã joyóchah, jeámant ãí yáanap be. Bʉ́dí dóo ã yáaat pah, bʉ́dí énoh ã yáaat pahbʉt ãí yáanap be. Árpas ĩ niijní bíitat dahna ã yáaat pahbʉt ãí yáanap be. 3 Caanjĩ́h maáh ã chʉ́ʉdʉp pebh, chénena míic dawá quíibna jʉmnit ángelwã, veinticuatro maáta pebhbʉt, queét 144 mil cã́acwã ĩ ñʉhʉp be. Caanjĩ́h ñʉhnit, jáap ewatdih eona ĩ chãjap be. Nin baácdih jʉmnitji yéejat yohnit, ã tʉ́i ʉbnit jʉmna, queétjeh caán jáap ewatdih ĩ jéihyep be. 4 Queét ĩ weha mána yaádh nihcannitjĩh yéej chãjcannit jʉmna, Oveja Wʉ̃ʉ́hdihjeh tʉ́i péenit ĩ jʉmʉp be. Yeejépwãjeéh jʉmnitjidih Diosboó ã́ihwã pínah ã ʉbʉp be. Queétboó ã́ihwã pínah, Oveja Wʉ̃ʉ́íh pínahbʉt, tʉ́i jepahnit ĩ jʉmʉp be.* 5 Pánihna, yeecannitjeh jʉmna, yéejat wihcannit míic ĩ jʉmʉp be.*

Biíc peihcannit ángelwã ĩ naóh jéenaat

6 Tʉ́ttimah, jeáboó yeó nʉmp biíh ángel ã jiijíchah, wã enep be. Dioíh tʉ́ini dooná páantjeh jʉmnidih nihat cã́acwã poómp jʉmat pah, nihat mácah wéhenit, nihat baácdih moondíh naóhni ã jʉmʉp be. 7 Caán ángel wẽp naóhna, nin pah ã niíj jéenanap be: “Diosdih ñi ʉ́ʉmʉ́. Bʉʉ jwʉh cã́acwãdih peéh chãjat tʉ́ʉt caá ã chãjap. Pánihna, caandíh ñi wẽi naáwá. Caánboó nihat jeáboó jʉmnidih, nihat con baácboó jʉmnidihbʉt chãjni caá. Pánih wẽpni ã jʉmʉchah jéihna, caandíh bódicha caj yoh ñajnit, ñi weñeé”, ã niijíp be.

8 Páant ã niiját tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh nin pah ã niíj jéenanap be: “¡Ñi joyoó! Babilonia wʉ̃t jʉmni bʉ́dí tʉ́tchidih moón wẽpnit ĩ jʉmʉchah yʉhna, queétdih Dios jáantjeh ã yoh beedána caá.* Queét páant ã yohnit nihat bitadih ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉp be. Máihnit, bitadih ĩ wʉ̃hʉchah, queétbʉt biíc yoobó tʉbit yeejép ĩ chãjap be. Pánih chãjna, ‘Dios caá’, ĩ niíj pãpnidih ĩ weñechah, queétbʉt ĩ en yacap be”, ã niijíp be.

9-10 Queét chéne ángelwã ĩ niiját tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh, nin pah ã niíj jéenanap be: “Det Namodih, ã pãpat tʉ́ʉtnidihbʉt wẽinit, ĩ́ih móotdih, téihyadih ã́ih wʉ̃t daácnitdih Dios ã peéh chãjbipna caá. Dios queétdih bʉ́dí íijnit, iiguípna ã wahbipna caá. Caán dʉbcanni iiguípboó jʉmna, queét tʉbit tʉbana, moh yéej náah jʉmnit, tʉbit ĩ ñaácbipna caá. Ã́ih ángelwã, Oveja Wʉ̃ʉ́hbʉt ĩ enechah, yeejép ĩ yapbipna caá.* 11 Caán iigát tʉʉ jeí ã yaicán niít.* Queét tʉbit jĩ́gah náah jʉmnit páantjeh ĩ jʉmbipna caá. Nihat cã́acwã Namodih bódicha caj yoh ñaj wẽinitdih, yeejép tʉbat páantjeh ã jʉmbipna caá. Yeó jáap jʉmat pah, chei jʉmat pah biíc yoobó ĩ tʉbabipna caá. Ã pãpat tʉ́ʉtnidih wẽinit, ã́ih wʉ̃t daácnitdihbʉt páant yeejép ĩ yapbipna caá”, ã niijíp be.

12 Páant yeejép ĩ yapachah ennit, jwiít Dioíhwãboó ã wʉtatdih jepahnit, Jesúsdih cádahcat caá náahap.

13 Tʉ́ttimah, jeámant ã jwʉ́ʉb wéhenachah, wã joyóp be. “Nindih ma daacá: ‘Det Jesúíhwã caandíh cádahcannit jʉmna, ĩ wʉnat tʉ́ttimah, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá’ ”, ãí niijíp be.

Páant ã niiját tʉ́ttimah, Tʉ́ini Espíritu jwʉh nin pah ã niijíp be: “Páant ta tigaá. Yoobópdih tigaá. Queét bʉ́dí ĩ tewatdih péanit, ĩ choobípna caá. Dios pebhboó ĩ pʉ́ʉh laáb jʉibínachah, ĩ tʉ́i chãjatjidih jéihnit, queétdih ã tʉ́i chãjbipna caá. Pánihna, queét caanná jʉibínit, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá”, ã niijíp be.

Dios cã́acwãdih ã ñíwat

14 Tʉ́ttimah, tʉ́i baabní mah tólihdih wã enep be. Caán mah tólihjih nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé ã chʉ́ʉdʉp be.* Caán chʉ́ʉdni maáta ĩ dʉwát oro jʉ́dʉdih ã dʉwʉ́p be. Biíc íibat tʉ́i eeép, pácahidih ĩ bóodat naá déedih ã bíbohop be. 15 Tʉ́ttimah, biíh ángel Dios ã jʉmʉpmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Pánih bac jʉ̃óhnit, mah tólihjih chʉ́ʉdnidih ã wẽp ejep be: “Bʉʉ jwʉh Dios ã jenahat láa ã jʉiná caá. Pánihna, míih pácahi panihni ã tʉ́i baabáchah, ma bíbohni íibat naajĩ́h míih cã́acwãdih ma ʉb beedá bojoó”, ã niijíp be.* 16 Páant ã niijíchah joinít, mah tólihjih chʉ́ʉdni ã bíbohni íibat naajĩ́h nin baácdih bóo pácahi panihnidih ã bóod jwíihip be.

17 Tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh Dios ã jʉmʉpmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Caanbʉ́t mah tólihjih chʉ́ʉdni ã bíbohni dée íibat naa mʉ́ntih ã bíbohop be. 18 Tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh Diosdih cáo wʉ̃hat naa pébh jʉmni ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Caánboó caán naadíh bóo tʉʉ iigátdih en daoní jʉmna, nin baácboó iíg beedáát pínah wẽpat bíbohni be. Pánih bac jʉ̃óhna, eeép íibat naá bíbohni ángeldih ã wẽp ejep be: “Con baácdih bóo jʉmni jiwá iguíha panihni ã tʉ́i ei beedná caá. Pánihna, ma bíbohni íibat naajĩ́h caandíh ma bóod ʉb beedánaá”, ã niijíp be. 19 Páant ã niijíchah joinít, caán ángel nin baácdih bóo iguíh pihanadih ã bóod ʉb beedánap be. Páant ã bóod ʉb beedánit, caán iguíh pihanadih ĩ bʉ́ʉh chʉñat jʉ́áboó ã yoh yacap be. Páant ã yoh yacat pahjeh tigaá, caandíh náahcannitdih Dios bʉ́dí íijnit, queétdih peéh chãjna, ã yohbipna caá. 20 Pánih yohna, caán tʉ́tchi jwẽ́ejdih ĩ bʉ́ʉh chʉñat jʉ́ádih iguíh pihanadih ĩ bʉ́ʉh chʉñat dée pah yeejép cã́acwãdih ã mao yohat tʉ́ʉtʉp be.* Caanjĩ́h ĩ mao yohochah, ĩ́ih meép ã nooj bác bejep be. Caán meép mʉj pah ã jʉmʉp be. Tres cientos kilómetros ã nooj béjep be. Pánih nooj béjna, chéne metros dée ã nʉmahap be.

15

Cã́acwã yeejép ĩ yapat pínahdih siete ángelwã ĩ bíbohat

1 Tʉ́ttimah, jeáboó enna, ʉ́ʉm náah jʉmnidih wã en wʉ́hi bejep be. Nin baácboó ded pah ã yapat pínahdih weemdíh ã jʉ́ʉtʉp be. Caán oboh jʉmni nihcan be. Nin pah jígohatdih wã enep be: Siete ángelwã ĩ jʉmʉp be. Cã́acwã ĩ yéejatdih Dios bʉ́dí íijna, queét siete ángelwãboó yeejépwãdih ã pée peéh chãjat tʉ́ʉtnit pínah be. Pánihna, siete láa pohba cã́acwãdih ĩ peéh chãjat pínah niijná, queétdih wahat tʉ́ʉt ã chãjap be.

2 Queét ángelwãdih wã enat tʉ́ttimah, bʉ́dí mʉjdih wã enep be. Caan mʉ́j tʉ́i jẽ́lepni tʉʉ iigátjĩh widni ã jʉmʉp be. Namodih, ã pãpat tʉ́ʉtnidih, ã́ih númerodih ã daacát tʉ́ʉtatdihbʉt jepahcannitji caán mʉj jwẽ́ejdih ĩ ñʉhʉchah, wã enep be. Caanjĩ́h ñʉhnit, Dios ã wʉ̃hni árpas ĩ niijní bíitat dahnadih ĩ bíbohop be. 3 Dios ã yap yohatjidih jenah joinít, Diosdih teo wʉ̃hni Moisés ã chãjatjidih eona,* Oveja Wʉ̃ʉ́h ã chãjatjidihbʉt wẽi eona, nin pah ĩ niíj ewep be:

“Maá, meém chah wẽpni caá. Ma chãjatdih enna, jwĩ en wʉ́hi bejna caá. Chah tʉ́ini caá ma chãjat. Meém nihat baácdih moón ĩ maáta chah maáh caá. Yoobópdih chãjni caá.

4 Nihat cã́acwã meemdíh ʉ́ʉmnit, ‘Chah wẽpni caá’, ĩ niijbípna caá.* Meemjéh yéejat wihcanni caá. Nihat baácdih moón yoobópdih ma chãjatdih enna, ma pebh jʉibínit, bódicha caj yoh ñajnit, meemdíh ĩ wẽibipna caá”, ĩ niijíp be.*

5 Tʉ́ttimah, jeáboó jwʉ́ʉb ennit, Dioíh mʉʉ́ jẽc pãa lajnidih wã enep be. Pánih enna, caán mʉʉ́ diítna, Dios cã́acwãdih teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ã naóh daácni naaná ã ñʉhat paihdih ã ñajat tólihdihbʉt wã enep be.* 6 Caán mʉʉdíh wã enechah, queét siete ángelwãboó yeejépwãdih ã pée peéh chãjat tʉ́ʉtnit pínah caán mʉʉ́ diítna jʉmnit, ĩ yoób bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be, bʉca. Tʉ́i baabní yeh iigní yégueh chóona dʉonít, oro tõpjĩh jõóh poómp yoób jʉí wái chéonit míic ĩ jʉmʉp be. 7 Páant ĩ bac jʉ̃ʉ́wʉ́chah, biíc dawá quíibna jʉmni ángelboó queét siete ángelwãdih ĩ yoobó oro pamapnadih ã wʉ̃hʉp be. Caan pámap diítdih cã́acwã ĩ yéejatdih Dios páantjeh jʉmni, bʉ́dí íijna, ã peéh chãjat pínah tʉ́i yáoni ã jʉmʉp be. 8 Páant ã wʉ̃hʉchahjeh, Dioíh mʉʉ́ diítna ã yeh iigát, ã wẽpatbʉt jʉmna, tʉʉ jeí ã jʉm peét bejep be. Pánihna, Dios ã wẽpat bʉ́dí jʉmna, queét siete ángelwã ĩ peéh chãjat pónih, tʉʉ jeí mʉʉjéh ã jʉmʉchah, ded biíc ã jéih waadcáp be.*

16

Dios cã́acwãdih ã peéh chãjat jʉmni siete pamapna

1 Tʉ́ttimah, Dios ã́ih mʉʉmánt ã wẽp naóh bacanachah, wã joyóp be. Queét siete ángelwãdih nin pah ãí niíj naáwáp be: “Wã niijátji pahjeh, bʉʉ baácdih moondíh peéh chãjat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Pánihna, ñi bíbohni pamapna diítboó jʉmnidih ʉb bejnit, baácboó ñi pʉoh jéenabií”, ã niijíp be.

2 Páant ã niijíchah joinít, biíc ángel ã bíbohni pamapdih ʉb bejnit, caán diítboó jʉmnidih baácboó ã pʉoh jéena bojop be. Páant ã pʉoh jéenanachah, Namoíh cã́acwã yeejép yaohna jʉmnit ĩ jʉmʉp be. Queét ã́ih wʉ̃t dʉonít míicjeh, caan páh jígohnidih ĩ pãpnidih wẽinit ĩ jʉmʉp be. Páant ĩ chãjatji jíib, queétdih ã peéh chãjachah, nihat ĩ́ih bácahnadih dawá yahwítna ã jʉmʉchah, queét tʉbit yeejép ĩ tʉbanap be.*

3 Páant ã pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih bʉ́dí mʉjboó ã pʉoh báaha bojop be. Páant ã pʉoh báahanachah, caan mʉ́j meépjeh ã jʉmah bejep be. Wʉnniíh meép pah ã jígohop be. Páant yeejép meép ã jʉmʉchah, caan mʉ́jboó jʉmnit nihat queejwã́ ĩ tʉ́i wʉn beedáh bejep be.

4 Chénewã ĩ pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih nihat mʉjnaboó, meo waócáhnadihbʉt ã pʉoh báahani ã chʉ̃ʉ́ʉ́p be. Páant ã chʉ̃ʉ́ʉ́chah, meép mʉjna míicjeh ã tʉ́ʉt nʉʉ́m beedáh bejep be.* 5 Páant ã tʉ́ʉt nʉʉmʉ́chah ennit, biíh ángel mʉjnadih en daoní, nin pah ãí niijíp be:

“Dios, meém yéejat wihcanni caá. Jon jã́tih, bʉʉbʉt ma jʉmna caá. Pánihna, cã́acwã yeejép ĩ chãjachah enna, queétdih peéh chãjna, meép mʉjna chãjat yoobópdih tigaá.

6 Namoíhwãboó míihwãdih maona, meép ĩ yohop be. Páant ĩ mawatji jíib, queétdih meépdihjeh ma babhbat tʉ́ʉtat yoobópdih caá. Páant ma chãjatdih tibeé queét ĩ náahap be”, ã niijíp be.

7 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Diosdih cáo wʉ̃hat naajéh ã wéhenachah, wã joyóp be. “Páant tigaá. Maá, meém chah wẽpni caá. Yeeat wihcanni, yoobópdih tigaá ma peéh chãjap be”, ãí niijíp be.

8 Biíc peihcannit ĩ pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih yeodíh ã pʉoh jã́hanap be. Páant ã pʉoh jã́hanachah, cã́acwãdih ã tehaat pínah niijná, Dios yeodíh tʉbit ã chãhaat tʉ́ʉtʉp be. 9 Pánihna, cã́acwã tʉbit wʉn tehna, Dios queétdih ã peéh chãjatdih jéihnit, caandíh yeejép ĩ jʉ̃ihñʉp be. Yeejép yapna yʉhna, ĩ yéejatdih jĩ́gahcan, ĩ noón cádahcap be. “Dios tʉ́ini caá”, ĩ niíj wẽi naóhcap be.

10 Chénena míic ĩ pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih Namo ã chʉ́ʉdʉpboó ã pʉoh jéenanap be. Páant ã pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, ã maáh jʉmʉpboó ã dʉpʉ́áh bejep be.* Pánihna, queét yaoh jʉmnit, tʉbit tʉbana, ĩ́ih nʉʉ́cdih ĩ néeh chãacáp be. 11 Dios queétdih ã yaoh chãjachah jéihna, caandíh yeejép ĩ jʉ̃ihñʉp be. Queét tʉbit tʉbana yʉhna, yeejép yahwítna dʉoná yʉhna, ĩ yeejép chãjatdih jĩ́gahcan, ĩ noón cádahcap be.

12 Biícjĩh bóo téihya ángelwã ĩ pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, biíh ángel jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih Éufrates wʉ̃t jʉmni mʉjna ã pʉoh báahanap be. Páant ã pʉoh báahanachah, caan mʉ́j ã jõpah bejep be, yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant moón maáta ĩ́ih cã́acwã biícdih ĩ chʉ́ʉhat pínah niijná.*

13 Tʉ́ttimah, biíc peihcannit nemépwã bʉbʉ́wã pah jígohnitdih wã enep be. Biíc Maí Dʉʉniíh jacmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Biíh mʉjmant jʉ̃óhni Namoíh jacmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Biíh, “Dios naáwátdih naóh yapani caá”, niíj yeeni baácmant jʉ̃óhni Namoíh jacmant ã bac jʉ̃ʉ́wʉ́p be. 14 Queét biíc peihcannit nemépwã cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih chãj jʉ́ʉtnit pínah ĩ jʉmʉp be. Nihat baácdih moón ĩ maáta ĩ́ih cã́acwãdihbʉt ĩ míic mawat tʉ́ʉtʉp be. Páant ĩ míic mawat pínah yeó jáap Dios chah wẽpni nihat cã́acwãdih wʉtni jʉmna, pée míic mawat yeó jáap ã jʉmʉchah, caandíh eníhcannitdih Dios ã yap yohbipna caá.

15 Caandíh wã enat pónih, nin pah Jesús jwʉh ãí niíj naáwáp be: “¡Ñi joyoó! Nʉʉmní cã́ac ñi náhnicah, nʉʉmʉ́dih ã jʉibíát pah, weembʉ́t ñi náhnicah, wã dei bejbipna caá.*Pánihna, yégueh dʉonít ĩ tíiccat pah, tʉ́inidih chãjnit, wã jwʉ́ʉb dei jʉibínachah, ñi tíiccan niít. Páant wã dei jʉibíát pínahdih tʉ́i pã́init, bʉ́dí ñi wẽibipna caá”, ã niijíp be.

16 Queét biíc peihcannit nemépwã nihat baácdih moón ĩ maátadih míic mawat tʉ́ʉt niijná, ĩ yoób míic wáacat tʉ́ʉtʉp be. Hebreo wéheatjĩh “Armagedón”, wʉ̃t jʉmʉpboó ĩ míic wáacap be.*

17 Seis ángelwã ĩ pʉoh jéenaat tʉ́ttimah, caán péeni jwʉh ã bíbohni pamap diítboó jʉmnidih johlit jʉmʉpboó ã pʉoh yohop be. Páant ã pʉhwʉchahjeh, ã́ih mʉʉmánt Dios wẽpép ãí niijíp be: “¡Páant bóojeh tigaá, bʉca!” ã niijíp be. 18 Páant ã niijíchahjeh, ʉ́ʉm náah jʉmni yoobát énoh wedóát biícdih pʉ̃i, baác bʉ́dí ã méménap be.* Jon jã́tih páant bóo pohba baác ãpĩ́ mémécan jĩí. Bʉʉ caá chah baác méméat ã yoób jʉmʉp. 19 Páant ã baác méménachah, caán bʉ́dí tʉ́tchi, dʉ́ʉc peét bejna, biíc peihcanni tʉ́tchina pah ã chãwáp be. Nihat biíh tʉ́tchinabʉt ã boto jéen beedáh bejep be. Caán bʉ́dí tʉ́tchi, Babilonia wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih moón tʉbit yeejép ĩ chãjatjidih náhnina, bʉ́dí íijnit, Dios queétdih bʉ́dí ã peéh chãjap be.* 20 Pánih baác méména, nihat quewana boto daab béj, jeenábʉt ã boto jéen beedáh bejep be. Pánihna, dedé jeé, quewabʉt ã noón wihcap be.* 21 Dahwani cámahni mah dahna cã́acwãdih ã bʉʉg lájap be.* Caán cincuenta kilos pah bóo chodni dahna ã jʉmʉp be. Pánihna, queétdih ã bʉʉg lájachah, cã́acwãdih tʉbit ã peéh chãjachah ennit, Diosdih yeejép ĩ jʉ̃ihñʉp be.

17

Tʉbit yeejép chãjat tʉ́ʉtnih

1 Tʉ́ttimah, siete pamapnadih bíbohnit ángelwãjeéh jʉmni wã pebh jʉinít, nin pah weemdíh ã niíj naáwáp be: “Ma en jʉ̃ʉ́wʉ́. Dawá mʉjna chah chʉ́ʉdnih dawá cã́acwãdih tʉbit yeejép mi chãjat tʉ́ʉtat peéh, Dios ã peéh chãjat pínahdih meemdíh wã jʉ́ʉtbipna caá.* 2 Nihat baácdih moón ĩ maátadih mi wʉtna caá. Queét maáta caántdih jepahnit, mijeéh ĩ yéej chãjap be. Páant ĩ chãjachah, nihat cã́acwãbʉt biíc yoobó ĩ yéej chãjap be”, ã niijíp be.*

3 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Tʉ́ini Espíritu ã wẽpat weemdíh bʉ́dí ã jʉmʉchah, cã́ac wihcapboó ángel weemdíh ã ʉb bejep be. Ã ʉb jʉibínachah, dʉʉni Namojih yad wili mi chʉ́ʉdʉchah, wã enep be. Caán Namo wã jwíih ennijeh mʉntih ã jʉmʉp be. Caán siete waó jʉmni, diez mona jʉmni ã jʉmʉp be. Ã́ih waonádih dawá wʉ̃t yee daácni ã jʉmʉchah ennit, Dios bʉ́dí ã íijna caá.* 4 Caanjíh chʉ́ʉdnihboó maáta ĩ dʉwát chóodih mi dʉwʉ́p be. Caán chóona chod dʉʉni, ñʉnʉ́p mac pah chítah jʉmni, dawá oro, bʉ́dí jíib jʉmni jeé tíibna, perlas wʉ̃t jʉmni tíibna biícdih ĩ wid bʉ́ʉdhni ã jʉmʉp be. Oro pamapdihbʉt mi bíbohop be.* Caán pámap tʉ́i jígohni jʉmna yʉhna, caán diítboó bʉ́dí yeejép mi chãjat ã jʉmʉp be. 5 Caánt yeejép wili miíh móot jʉʉ́hdih mi wʉ̃t daácni ã jʉmʉp be. Caan wʉ̃́tdih bita ĩ tʉ́i jéihcan caá. Nin caá mi wʉ̃t: “Bʉ́dí tʉ́tchi Babilonia wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi pah caá. Nihat yéej chãjatdih ñinahat tʉ́ʉtnih, Diosdih náahat tʉ́ʉtcannih caá”, niíj daác bʉ́ʉdhnih mi jʉmʉp be. 6 Dawá Jesúíhwãdih míic maonit, ĩ́ih meép ĩ yohochah enna, máihnih pah bʉ́dí mi weñep be. Jesúsdih ĩ cádahcat jíib caánt queétdih mi mawap be.

Caántdih ennit, weémboó wã en wʉ́hi bejep be. 7 Páant wã en wʉ́hi bejechah ennit, ángel weemdíh nin pah ã niijíp be: “¿Dépanih tigaá ma en wʉ́hi bej? Ma jéihca naáh yad wilidih mi chʉ́ʉdni Namo siete waó jʉmni, diez mona jʉmnidihbʉt wã jéihyabipna caá. 8 Caán Namo jã́tih jʉmni ã jʉmʉp be. Obohjeéhtih, bʉʉ ã wih jwʉhcan caá. Tʉ́ttimah, caán nʉmah bóo íitmant jʉmni ã bac jʉ̃óhbipna yʉh caá.* Páant ã bac jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, iiguípna ã bejbipna caá. Nin baác ã jʉmat pínah jã́tih Dios ã́ihwã pínah ĩ wʉ̃tdih ã́ih papélah tólihdih ã daacáp jĩ.* Pánihna, ã daácca naáhwãboó caán Namo ã jwʉ́ʉb jígohochah, ĩ en wʉ́hi bejbipna caá.

9 “Bʉʉ wã naáwátdih jéihíhna, ñi tʉ́i joyoó. Namoíh siete waoná, siete jeená panihni ã jʉmna caá. Caán siete jeenájih caánt mi chʉ́ʉdʉp be. Caán siete jeená siete maátadih mi wʉtnit ã jʉmna caá. 10 Cinco maáta ĩ maáh jʉmatji jáantjeh ã bʉʉdáh bejep be. Biíh queét tʉ́ttimah, bʉʉ maáh ã jʉmna caá. Biíhboó caán tʉ́ttimah maáh waadnít, bahnijeh ã jʉmbipna caá. 11 Namoboó jã́tih jʉmni, bʉʉ wihcanni, queét siete maáta tʉ́ttimah, jwʉ́ʉb jʉmna, maáh ã waadbípna caá. Caán siete maátajeéh jʉmni caá. Tʉ́ttimah, iiguípna ã bejbipna caá.

12-13 “Namoíh mona, diez maáta panihnit ĩ jʉmna caá.* Dawá cã́acwã ĩ chah maáta pínah ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, queétboó maáta ĩ waad jwʉ́hcan caá. Queét diez maáta biíc yoobó jenah joinít, Namoíhwã ĩ jʉmbipna caá. Pánihna, ĩ́ih baácdih moón ĩ chah maáh Namodih ĩ waadábipna caá. 14 Queét diez maáta Namo biícdih bejnit, Oveja Wʉ̃ʉ́h ã ñíonit, caandíh cádahcannit biícdih ĩ jʉmʉpna, míic mawadih ĩ jʉibíbipna caá. Páant ĩ míic mawachah yʉhna, Oveja Wʉ̃ʉ́h ã́ihwã biícdih queétboodíh ĩ yap yohbipna caá. Caán Oveja Wʉ̃ʉ́h nihat cã́acwã ĩ maáta chah Maáh caá ã jʉmʉp. Pánih chah wẽpni jʉmna, queétdih ã yap yohbipna caá”, ángel ã niijíp be.*

15 Caanjéh mʉntih nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be: “Bʉʉ caánt yeejép chãjnih dawá mʉjna chah chʉ́ʉdnih ded pah mi jʉmatdih wã naóhbipna caá. Caan mʉ́jna nin baácdih moón, dawá cã́acwã ĩ jʉmat pah caá. 16 Caán Namoboó, diez maátajĩh yeejép chãjnihdih ĩ eníhcan niít. Pánihna, queétboó miíh bií déedih, miíh tʉ́ini yéguehdihbʉt dʉ́ʉc wái beedánachah, tíic náah jʉmnih mi chãobípna caá. Miíh déepdihbʉt ĩ jeémpbipna caá. Páant ĩ jeémp jʉdhnidihbʉt ĩ cáo yoh beedábipna caá. 17 Dios yeejép chãjnihdih yohat tʉ́ʉt niijná, queét diez maátadih biíc yoobó ã jenah joyát tʉ́ʉtʉp be, Namodih ĩ́ih baácdih moón chah maáh ã jʉmat pínah niijná. Jon jã́tih Dios ã niijátji pah ã yap beedéchahjeh, Namoboodíhbʉt ã yohbipna caá. 18 Caánt ma ennihji nin panihni mi jʉmna caá: Caánt Babilonia wʉ̃t jʉmni bʉ́dí tʉ́tchi panihni caá. Caán tʉ́tchidih moón nihat baácdih moondíh yeejép wʉtnit ĩ jʉmna caá”, ángel ã niijíp be.

18

Babilonia tʉ́tchi yohni ã jʉmat

1 Tʉ́ttimah, biíh ángel, Dios pebh jʉmni ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be. Bʉ́dí wẽpni jʉmna, ã yeh iigát nihat baácboó ã tʉ́i baabáp be. 2 Pánih dei jʉinít, caán ángel tʉbit ã wẽp niijíp be:

“¡Yohni caá bʉca! Wẽpép Babilonia tʉ́tchidih moondíh Dios jáantjeh ã yoh beedánap be.* Bʉʉ dawá nemépwã, yeejép jwébehwã, cã́acwã ĩ en iinít míicjeh ĩ jʉmna caá.*

3 Nihat baácdih moón, ĩ maáta biícdih, caán tʉ́tchidih moón yeejép ĩ chãjachah, ĩ en yacap be. Páant yeejép ĩ chãjatdih en yacnit, Namodih wẽinit, ĩ jepahap be. Queét nihat dawá bií déedihbʉt ĩ en ñinahap be. Páant yeejép ĩ chãjatji jíib Diosboó caán tʉ́tchidih moondíh ã yoh beedánap be”, ã niijíp be.*

4 Tʉ́ttimah, jeámant Diosboó nin pah ãí niijíp be:

“Wĩ́ihwãá, caán tʉ́tchidih moón biícdih yéej chãjcat tʉ́ʉt niijná, ñi bac bejeé.* Ñi bac bejcah, queétdih wã peéh chãjachah, yeebdíhbʉt ã chʉ̃ʉ́hbipna caá.

5 Ĩ yéej chãjat caánt yeejép chãjnih mi yéej chãjatji pah, bʉ́dí yoobát ã jʉmna caá.* Pánihna, weémboó mi yéej chãjatjidih wã quíib bʉʉdcán caá.

6 Pánih quíib bʉʉdcán, caántdih bʉ́dí wã peéh chãjat tʉ́ʉtbipna caá. Cã́acwãdih yeejép mi chãjat tʉ́ʉtatji pah, caántboodíh yeejép yoobát wã peéh chãjat tʉ́ʉtbipna caá.*

7 Caántboó ‘Weém maáh wili, tʉ́inih caá. Éemp wʉnnih ĩ moh yéejat panihcan caá. Dedé yeejép yapat weemdíh ã wihcan niít’, mi niíj jenah joyóp yʉh be. Páant niíj jenah joiná, bʉ́dí jíib jʉmnidih mi bíbohop be. Páant bʉ́dí jíib jʉmnidih mi bíbohatji pah mʉntih, yeejép mi yapa naáh.

8 Páant mi niíj jenah joyóchah yʉhna, náhnicahjeh caántdih peéh chãjat pínah ã jʉmbipna caá. Caánt tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́h, wʉn jʉ̃inít, nʉʉgʉ́pjĩhjeh mi wʉnbipna caá. Páant mi wʉnʉchah, caántdih ĩ cáo yohbipna caá. Weém ñi Maáh Dios chah wẽpni jʉmna, caántdih wã niiját pah yoobópdih wã peéh chãjat tʉ́ʉtbipna caá”, jeámant ãí niijíp be.*

9 Pánihna, Dios caántdih peéh chãjna, ã cáo yohochah, caán jeidíh ennit, nin baácdih moón ĩ maáta bʉ́dí ĩ jʉ̃ibípna caá. Queét mijeéh yeejép chãjnitji, caán tʉ́tchiboó tʉ́ini bií déedih jíib chãjadih ĩpĩ́ jʉibínap yʉh be. 10 Páant bʉ́dí ã iiguíchah enna, queét maáta ĩ́ih tʉ́tchimant jʉmna, biíc yoobó peéh chãjat pínahdih ʉ́ʉmnit, ĩ en wʉ́hi bejbipna caá. Caandíh en wʉ́hi bejnit, nin pah ĩ niijbípna caá:

“Moh yéejni tʉ́tchi caá, Babilonia. Con bʉ́dí tʉ́tchi, chah wẽpni tʉ́tchi ã jʉmʉp yʉh be. Obohjeéhtih, náhnicah, con tʉ́tchidih Dios ã peéh chãjna caá”, ĩ niijbípna caá.*

11 Nihat baácdih moón bií dée jíib chãj jibnitboó, caán tʉ́tchi ã bʉʉdʉ́chah enna, bií déedih jwʉ́ʉb jíib chãj wʉ̃hat pínah wihcat jéihnit, bʉ́dí ĩ jĩ́gahbipna caá.* 12 Oro, plata, bʉ́dí jíib jʉmni jeé tíibna, perlas wʉ̃t jʉmni tíibnadihbʉt ĩ jéih jíib chãj wʉ̃hcan niít. Biíh ĩ ʉb jʉ̃óhni tʉ́ini yéguehna, maáta ĩ dʉwát jaihni yégueh chóona, seda wʉ̃t jʉmni tʉ́i itíni chóona, dʉʉni yégueh chóonadihbʉt jíib chãjnit ĩ wihcan caá. Biíh ĩ ʉb jʉ̃óhni chej jʉmni máa nahna, marfil wʉ̃t jʉmnijĩh ĩ chãjnidih, bʉ́dí jíib jʉmni máajĩh ĩ chãjnidih, bronce wʉ̃t jʉmnijĩh ĩ chãjnidih, ĩtahjĩh ĩ chãjnidih, mármol wʉ̃t jʉmni jeejĩ́h ĩ chãjnidihbʉt jíib chãjnit ĩ wihcan caá. 13 Biíh ĩ ʉb jʉ̃óhni ĩ jeémátdih ĩ nʉñaat pínah canela wʉ̃t jʉmni, biíh ĩ jeémátdih ĩ nʉñaat pínahbʉt, chej jʉmni ĩ cáwat pínah, mirra wʉ̃t jʉmni chej jʉmni dahnadihbʉt jíib chãjnit ĩ wihcan caá. Biíh ĩ ʉb jʉ̃óhni ĩ jeémát pínah jiwá iguíh mac, jeémát chãjat yíi, trigo oj, caán tíibnadihbʉt jíib chãjnit ĩ wihcan caá. Bita jiwiwã, ovejawã, caballowã ĩ wáini pʉ̃tʉ́ni chóona biícdihbʉt jíib chãjnit ĩ wihcan caá. Queétdih teo wʉ̃hnit pínahdih ĩ ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna, queétdih jíib chãjnit pínah ĩ wihcan caá. Pánihna, jíib chãjnit pínah ĩ wihcah enna, queét ʉb jʉ̃óhnitjiboó bʉ́dí ĩ jĩ́gahbipna caá.* 14 Caán tʉ́tchidih moonjídih jʉ̃iná, nin pah ĩ niijbípna caá:

“¡Adé! Ĩ moh yéejna caá. Nihat ĩ oiniji ã bʉʉdáh bejep be. Nihat tʉ́ini ĩ bíbohnijibʉt ã bʉʉdáh bejep be. Chéneji ã jwʉ́ʉb wihcan niít”, ĩ niijbípna caá.

15 Queét caán tʉ́tchidih moondíh bií dée jíib chãj wʉ̃hna, bʉ́dí ĩ jíib tewep yʉh be. Pánihna, caán tʉ́tchidih yʉʉ́pmah ĩ en boj behbipna caá, “Jwiítdihbʉt peéh chãjná”, niijná. Páant niíj en ñʉhna, caán tʉ́tchidih bʉ́dí ĩ jĩ́gahbipna caá.* 16 Bʉ́dí jĩ́gahnit, nin pah ĩ niijbípna caá:

“Moh yéejnit caá con bʉ́dí tʉ́tchidih moonjí. Queét caánt yeejép chãjnih mi nihat pah tʉ́inidih ĩ bíbohop yʉh be. Caántboó tʉ́i jaihni, tʉ́i dʉʉni yégueh chóona, maáta ĩ dʉwát chóonadih mi dʉwʉ́p yʉh be. Oro, bʉ́dí jíib jʉmni jeé tíibna, perlas wʉ̃t jʉmni tíibnadihbʉt bʉ́ʉdhni yégueh chóonadih mi dʉwʉ́p yʉh be. Páant mi nihat pah con tʉ́tchidih moón ĩ jʉmʉp yʉh be.

17 Obohjeéhtih, náhnicahjeh con tʉ́tchi ã bʉʉdáh bejep be”, ĩ niijbípna caá.

Nihat dahwani jãáj chóonadih moón, ĩ maáta, queétdih teo wʉ̃hnit, bita bʉ́dí mʉjboó teo jibnitbʉt, caán tʉ́tchidih yʉʉ́p ĩ enbipna caá.* 18 Caanjĩ́h enna, caán tʉ́tchi ã iiguíchah ennit, nin pah ĩ niíj ñaácbipna caá: “Con tʉ́tchi nihat pah, biíh tʉ́tchina ã wihcan caá”, ĩ niijbípna caá.* 19 Pánih bʉ́dí jĩ́gah jʉ̃inít, nin pah ĩ niijbípna caá:

“¡Adé! Con tʉ́tchidih moonjí moh yéejnit caá. Tʉ́ini tʉ́tchi yʉh jĩí. Nihat jwiít dahwani jãáj chóona bíbohnit, bʉ́dí mʉjna jibnit, con tʉ́tchidih bóo bií déejĩh jwĩ jíib tewep yʉh be. Obohjeéhtih, biícmantjeh con tʉ́tchi ã bʉʉ́d beedáh bejep be”, ĩ niijbípna caá.*

20 Caán tʉ́tchidih Dios ã yohochah ennit, yeéb nihat, ángelwã, Jesúíhwã, ã́ih tʉ́ini doonádih naóh jibnit, naóh yapanit biícdih, bʉ́dí ñi weñeé.* Caán tʉ́tchidih moón yeebdíh bʉ́dí yeejép ĩ chãjat tʉ́ʉtʉp be. Páant yeejép ĩ chãjatji jíib Dios ã peéh chãjna caá, bʉca”, ĩ niijbípna caá.

21 Tʉ́ttimah, biíh wẽpép ángel bʉ́dí jee dáhdih ʉb ñaha bojnit, bʉ́dí mʉjna ã yoh báahanap be. Pánih yoh báahana, nin pah ã niijíp be:

“Nin jee dáh ã bʉʉ́g báahat pah bʉ́dí Babilonia tʉ́tchi páantjeh bʉʉdní ã jʉmna caá.* Páant ã bʉʉdát tʉ́ttimah, caán tʉ́tchidih chéneji ĩ encan niít.*

22 Caán tʉ́tchidih ĩ ewatji ã jwʉ́ʉb wihcan niít. Árpasdih ĩ bíitatji, chío nahnadih ĩ póojatji, biíh póojat nahnadihbʉt ĩ póojatjibʉt ã wihcan niít.* Caán tʉ́tchidih teonitji ĩ jwʉ́ʉb teocan niít. Jeémát chãjna, jeé jʉ́dʉjĩh ĩ ʉ́ʉnat yáaatbʉt ã laihcan niít.

23 Caán tʉ́tchi ã jwʉ́ʉb yeh iigcán niít. Téihya chéonit, ĩ wẽi wéheatjibʉt ã jwʉ́ʉb laihcan niít.* Caán tʉ́tchidih moón bií déedih jíib chãj jibnit biíh tʉ́tchinadih moondíh ĩ en ñinahat tʉ́ʉtʉp be. Pánih en ñinahat tʉ́ʉtnit, Diosdih ĩ náahcat pínah niijná, queétdih ĩ yéejanap be”, ángel ã niijíp be.

24 Caán tʉ́tchidih moón Dios naáwátdih naóh yapanitdih, bita ã́ihwãdihbʉt yeejép ĩt mao yohop tajĩ. Nihat biíh tʉ́tchidih moonbʉ́t Jesúíhwãdih ĩ mao yohatdih ĩt en yacap tajĩ. Páant bʉ́dí meép ĩ yohatji jíib, Babilonia tʉ́tchidih moondíh Dios bʉ́dí ã peéh chãjap be.*

19

1 Babilonia tʉ́tchi ded pah ã yapat pínahdih wã enat tʉ́ttimah, jeámant dawá nin pah ĩí niíj wẽi ñaacáchah wã joyóp be:

¡Aleluya! Diosdih bʉ́dí jwĩ wẽi naóh jĩíh. Dios jwiítdih tʉ́i ʉbni caá. Nihat cã́acwãdih wʉtni, chah wẽpni caá. Pánihna, caandíh bʉ́dí wẽi naáwát caá náahap.

2 Yeecan, yoobópdih peéh chãjni caá. Yeejép chãjnihdih en yacnit, nin baácdih moón yeejép ĩ chãjap be. Pánihna, caántboodíh Dios bʉ́dí ã peéh chãjap be. Ã́ihwãdih mi mao yohat jíibbʉt, bʉ́dí ã peéh chãjap be”, ĩí niijíp be.*

3 Tʉ́ttimah, nin pah ĩ jwʉ́ʉb niíj wẽi ñaacáchah, wã joyóp be:

“¡Aleluya! Diosdih jwĩ tʉ́i wẽi naóh jĩíh. Caán yeejép bʉ́dí tʉ́tchi iíg beední jʉmna, chéneji ã jwʉ́ʉb jígohcan niít”, ĩí niijíp be.*

4 Queét veinticuatro maáta, chénena míic dawá quíibna jʉmnit ángelwã biícdih bódicha caj yoh ñajnit, nin pah jwĩ Maáh Diosdih ĩ niíj wẽi ñaacáp be: “¡Páant tigaá! ¡Aleluya!” ĩ niijíp be. 5 Tʉ́ttimah, Maáh pebh ñʉhni nin pah ãí niijíp be:

“Jwĩ Maáh Diosdih ñi weñeé. Nihat caandíh teo wʉ̃hnit, oboh jʉmnit, maátabʉt, nihat yeéb ã́ihwã ñi tʉ́i weñeé”, ã niijíp be.*

Oveja Wʉ̃ʉ́h téihya chéona, ã nʉmah jeémát

6 Tʉ́ttimah, dawá cã́acwã ĩ wẽi naáwáchah, wã joyóp be. Bʉ́dí dóo, énoh ã yáaat pah bóo ãí yáanap be.*

“¡Aleluya! Diosdih bʉ́dí jwĩ wẽi naóh jĩíh. Bʉʉ jwĩ Maáh yoobát caá ã jʉmʉp. Pánihna, jwĩ Maáh chah wẽpnidih jwĩ wẽi naóh jĩíh.*

7 Bʉʉ Oveja Wʉ̃ʉ́h téihya chéwat tʉ́ʉt caá ã chãjap. Ã téihya chéonih pínah wili, tʉ́i míic ámoh péanih mi pã́ina caá.

8 Tʉ́i baabní yégueh quei wíhcanni chóodih Dios caántdih ã wʉ̃hʉp be. Caán tʉ́i baabní yégueh Dioíhwã ĩ tʉ́i chãjatdih ã jʉ́ʉtna caá. Pánihna, ĩ téihya chéwat yeó jáap ã jʉmʉchah, jwiít jwĩ wẽi jĩíh”, ĩí niijíp be.*

9 Páant ĩ niíj wẽi naáwát tʉ́ttimah, caán ángel nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niijíp be: “Nindih ma daacá: ‘Oveja Wʉ̃ʉ́h téihya chéona, ã nʉmah jeémátdih* Dios ã did bojnitboó, tʉ́i wẽinit caá’, ma niíj daacá”, ã niijíp be. Páant niijnájeh tih, nin pah ã jwʉ́ʉb ñʉʉ́n niijíp be: “Tʉ́i yoobópdih tibeé wã naáwát. Dios weemdíh ã naáwát tʉ́ʉtʉp be”, ã niijíp be.

10 Páant ã niijíchah joinít, caan pébh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh weñat tʉ́ʉt wã chãjap yʉh be. Obohjeéhtih, páant wã chãjachah ennit, weemdíh nin pah ã niijíp be: “Páant ma chãjca bojoó. Meém ma nihat pah weembʉ́t Diosdih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Ma déewã Jesúíhwã, nihat ã́ih tʉ́ini doonádih cádahcannit ĩ nihat pah weembʉ́t Diosdih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Diosdihjeh bódicha caj yoh ñajnit, weñat caá náahap”, ã niijíp be. Nihat Dios naáwátdih naóh yapanitboó Tʉ́ini Espíritu ã wẽpatjĩh Jesúíh tʉ́ini doonádih jwĩ naóhna caá. Pánihna, jwiít nihat caandíh teo wʉ̃hnit míicjeh caá.

Baabní caballojih chʉ́ʉdni

11 Tʉ́ttimah, Dios ã jʉmʉpboó jẽc pãa lajni pah ã jʉmʉchah, wã enep be.* Caánboó baabní caballodih wã enep be. Caanjíh chʉ́ʉdni “Yeecanni, yoobópdih chãjni”, ã wʉ̃t jʉmʉp be. Caandíh eníhcannitdih míic maonit, yoobópdih peéh chãjni caá.* 12 Ã́ih quíibna tʉʉ õopát panih jígohni be.* Ã́ih wao dáhdih maáta ĩ dʉwát jʉ́dʉnadih dawá ã dʉwʉ́p be. Biíh wʉ̃tbʉt ã dʉwʉ́p be. Caán wʉ̃tdih caanjéh ã jéihyep be. Bita ĩ jéihcap be. 13 Ã́ih yégueh, bʉ́dí meép chʉ̃ʉ́hni chóodih ã dʉwʉ́p be. Caanjéh yʉhna, biíh wʉ̃t jʉmna, “Dios ã jenah joyátdih naóhni”, ã wʉ̃t jʉmʉp be.* 14 Ã́ih soldadowã jeámant moón caandíh ĩ péenap be. Baabní caballowãjih chʉ́ʉdnit, tʉ́i quei wíhcanni baabní yégueh chóonadih dʉonít míic ĩ jʉmʉp be. 15 Chénaboó jaco jʉmni íibat naadíh ã chãác tewep be. Caán naá nin baácdih moondíh ã yap yohat pínah naá ã jʉmʉp be. Ã wẽpatjĩh ã wʉtʉchah, biíc caandíh ã jéih yap yohcan niít.* Dios chah wẽpni nin baácdih moón tʉbit ĩ yéej chãjatjidih bʉ́dí ã íijna caá. Páant ã íijichah, caballojih chʉ́ʉdniboó queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.* 16 Ã́ih yégueh chóo mʉ́ijih ã́ih biíh wʉ̃t daácni ã jʉmʉp be, nihat ĩ jéih enat pínah niijná. “Nihat cã́acwã ĩ maáta chah wẽpni Maáh caá”, ã niíj daácni ã jʉmʉp be.*

Namodih ã yap yohat

17 Tʉ́ttimah, yeojíh ñʉhni ángeldih wã enep be. Nihat jóopwãdih nin pah ã niíj ej wáacap be: “Míic wáacnit, Dios ã wʉ̃hni jeémátdih ñi jeémp jʉ̃ʉ́wʉ́. 18 Nihat baácdih moón Diosdih yap yohnitjiíh bácahdih jeémát tʉ́ʉt niijná, ñi míic wáac jʉ̃ʉ́wʉ́. Ĩ maáta, soldadowã ĩ maáta, chah wẽpnit, caballowã, queétjih chʉ́ʉdnit, nihat bita, queétdih teo wʉ̃hnit, teo wʉ̃hcannit, oboh jʉmnitbʉt, queét nihatíh bácahjidih jeémát tʉ́ʉt niijná, ñi pã́i jʉ̃ʉ́wʉ́”, jóopwãdih ángel ã niijíp be.*

19 Tʉ́ttimah, Namodih, nin baácdih moón chah maáta, ĩ́ih soldadowã biícdih míic wáacnit, míic mawadih ĩ bejechah, wã enep be. Pánihna, baabní caballojih chʉ́ʉdni, ã́ih soldadowã biícdih ĩ jʉmʉpna Namowã míic mawadih ĩ jʉibínap be. 20 Páant ĩ míic mawachah, baabní caballojih chʉ́ʉdniboó Namodih yap yohnit, ã tewep be. Biíh Namo, “Dios naáwátdih naóh yapani caá”, niíj yeenidihbʉt yap yohnit, ã tewep be. Caán yeeniboó jwíih jʉ̃óhni Namodih nihat cã́acwã ĩ tʉ́i jenah joyát pínah niijná, cã́acwã ĩ jéih chãjca naáhdih dawá chãj jʉ́ʉtni ã jʉmʉp be. Caán ã jʉ́ʉtatjĩh Namoíh wʉ̃t dʉonítdih, ã́ih pãpnidih wẽinitdihbʉt ã yeenap be.* Queét chénewãdih yap yohnit ã chéwat tʉ́ttimah, queét báadhnitdihjeh iiguípna ã yohop be. Caán iiguípboó bʉ́dí mʉj pah bóo, tʉbit yeejép chej jʉmni, iíg dʉbcapboó ã jʉmʉp be. 21 Bita ĩjeéh jʉmnitjidih baabní caballojih chʉ́ʉdniboó ã chãác teoni íibat naajĩ́h ã mawap be. Páant ã mawat tʉ́ttimah, queét jóopwãboó ĩ́ih bácahjidih jeémpnit, bʉ́dí ĩ wʉd jʉmʉp be.

20

Mil jópchi Jesucristo ã́ihwãjeéh ã maáh jʉmat

1 Tʉ́ttimah, biíh ángel jeámant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be. Nʉmah bóo íitdih bóo llavedih, bʉ́dí ĩtah tõpdihbʉt ã bíbohop be. 2 Pánih dei jʉinít, Maí Dʉʉnidih ã tewep be. Caán Maí Dʉʉni jon jã́tih bóo maí chóo dʉoníji, nemépwã ĩ maáh, Satanás wʉ̃t jʉmni ã jʉmʉp be.* Caandíh teonit, mil jópchi pohba yeejép ã chãjcat pínah niijná, ã ʉb dei jʉ̃óhni ĩtah tõpjĩh ã chéwep be. 3 Pánih chéo péanit, ã bac jʉ̃óhniji íitboojéh mʉntih yohnit, ã nemep be, baácdih moondíh mil jópchi pohba ã yeecat pínah niijná. Mil jópchi tʉ́ttimah, caandíh ã jwʉ́ʉb bacabipna caá, daocánni yeó jáap ã jʉm jwʉhat pínah niijná.

4 Tʉ́ttimah, dawá maáta chʉ́ʉdnitdih wã enep be. Cã́acwã ĩ yéejatji jíib, ĩ peéh chãjat pínah wẽpatdih queét maátadih Cristoboó ãtát wʉ̃hʉp tabe.* Bitadihbʉt wã enep be. Queétboó Jesúíh tʉ́ini doonádih, Dios naáwátdihbʉt ĩ naáwátji jíib waó bóod yohnitji jwʉ́ʉb boonit ĩ jʉmʉp be.* Namodih, ã́ih pãpnidihbʉt, bódicha caj yoh ñaj wẽicannit, ĩ́ih móot jʉʉ́hnadih ĩ́ih téihyanadihbʉt, ã́ih wʉ̃tdih ĩ daacát tʉ́ʉtcap be.* Bita queétdih ĩ mao yohat tʉ́ttimah, ĩ jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be, páant mʉntih. Pánih jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃ʉ́wát tʉ́ttimah, queét mil jópchi Cristo biícdih maáta ã jʉmat tʉ́ʉtʉp be. 5 Cristoíhwã ĩ maonitji, wʉnnitjibʉt, ĩ jwíih boo pʉd jʉ̃ʉ́wʉ́p be. Obohjeéhtih, bita wʉnnitjiboó ĩ boo pʉd jʉ̃óh jwʉhcap be. Jesúíhwã mil jópchi maáta ĩ jʉmat tʉ́ttimah, queét jwʉh ĩ boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. 6 Pánihna, ã jwíih booanitboó yéejat wihcannit bʉ́dí wẽinit ĩ jʉmʉp be. Queét iiguípna bejcan, ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. Diosdih, Cristodihbʉt wẽi ʉʉ́bh wʉ̃hnit jʉmna, ãjeéh ĩ wʉtbipna caá.*

Cristo nemépwã ĩ maáhdih ã yap yohat

7 Mil jópchi tʉ́ttimah, Satanásdih, nʉmah bóo íitboó Dios ã chéo yohat tʉ́ʉtniji jwʉ́ʉb wãtni ã jʉmbipna caá. 8 Pánih bacniji nin baácdih moondíh ã jwʉ́ʉb yeebipna caá. Gog wʉ̃t jʉmnitdih, Magog wʉ̃t jʉmnitdihbʉt ã yeebipna caá.* Pánihna, queét ã yeeatdih joinít, míic mawadih bejat tʉ́ʉt niijná, ĩ́ih soldadowãdih ĩ míic wáacbipna caá. Queét soldadowã óon ã dawát pah ĩ jʉmbipna caá.

9 Nin baácdih bej peétnit, Dioíhwã ã oinit ĩ jʉmʉpna ĩ ñʉh pʉ́ʉd bejbipna caá. Páant ĩ ñʉh pʉ́ʉd bejechah, Dios jeámant iigát wahnit, queétdih ã cáo beedábipna caá. 10 Páant ã cáwat tʉ́ttimah, queétdih yeeni nemépwã ĩ maáhdih iiguípna ã yohbipna caá. Namodih, “Dios naáwátdih naóh yapani caá”, niíj yeenidihbʉt ã yohopjiboo mʉ́ntih ĩ maáh Satanásdihbʉt ã yohbipna caá. Caán iigát bʉ́dí mʉj pah bóo, tʉbit yeejép chej jʉmni, iíg dʉbcapboó ã jʉmʉp be. Caanjĩ́h páantjeh yeejép ĩ tʉbabipna caá.

Dios caandíh jepahcannitjidih ã yoób peéh chãjat

11 Tʉ́ttimah, tʉ́i baabní bʉ́dí chʉ́ʉdatdih Dios ã chʉ́ʉdʉchah, wã enep be. Nin baác, jeábʉt bʉʉdná, ã jígohcap be, bʉca. 12-13 Oboh jʉmnitji, ĩ maátabʉt wʉnnitji jwʉ́ʉb boonit, Maáh pebh ĩ ñʉhʉchah, wã enep be. Bʉ́dí mʉjboó bʉʉdnítji, baácboó bʉʉdnítjibʉt boo pʉd jʉ̃óhnit queét ñʉhnit ĩ jʉmʉp be. Caanjĩ́h ĩ ñʉhʉchah, caán Maáhboó ã daácniji papélah tólihnadih ã watap be. Caán tólihna cã́acwã ded pah ĩ chãjatjidih ãtát daácji taga. Tʉ́ttimah, biíh tólihdihbʉt ã watap be. Caán tólihboó Jesúsdih jepahnitjiíh wʉ̃tnadih ã daácni ã jʉmʉp be.* Pánihna, caán tólihnamant en péanit, ded pah ĩ chãjatji jíib ã peéh chãjap be.* 14-15 Pánihna, Dios ã́ihwãdih ã wʉ̃t daácni tólihboó det ĩ́ih wʉ̃t wihcannitdih peéh chãjnit, iiguípna ã yohop be. Páant iiguípna ã yohnitboó jwʉ́ʉb wʉnnit panihnit ĩ jʉmʉp be. Pánihat tʉ́ttimah, chéneji jwʉ́ʉb wʉnat ã wihcan niít, bʉca.*

21

Jáap jeá, jáap baácbʉt

1 Tʉ́ttimah, jáap jeá, jáap baácdihbʉt wã enep be.* Jwíih jʉmni jeá, baác, bʉ́dí mʉjbʉt ãtát bʉʉdáh bejep be. Páant ã bʉʉdʉ́chah, nihat yéejatbʉt ãtát bʉʉdáh bejep be.

2 Weém, Juan, Jáap Jerusalén Dios pebhmant ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, wã enep be.* Téihya chéonih pínah tʉ́ini yégueh dʉonít, mi áa pínahdih jwãáádih jʉ̃ʉ́wát dée pah tʉ́i jígohni ã jʉmʉp be.* 3 Caandíh wã enechah, Maáh ã chʉ́ʉdʉpmant nin pah ãí niíj wẽp naáwáp be: “Ñi eneé. Bʉʉ jwʉh caá Dios cã́acwãjeéh jʉmna caá ã chãjap, bʉca. Ĩjeéh jʉmna, ã́ihwã yoobát ĩ jʉmʉchah, caanjéh ĩ Maáh ã jʉmbipna caá.* 4 Queétdih ã weñanachah, jĩ́gahatbʉt ã wihcan niít. Yéejat wihcah, tʉbatbʉt wihcah, ĩ jwʉ́ʉb wʉncan niít. Tʉba jʉñát wihcah, wʉn jʉñátbʉt ã wihcan niít. Nihat jon jã́tih yeejép ã jʉmatji ã bʉʉdáh bejep be”, ã niijíp be.*

5 Tʉ́ttimah, caán chʉ́ʉdni nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be: “Ñi eneé. Nihatdih jáap míicjeh wã chãjna caá”, ã niijíp be. Páant niijnít, nin pah weemdíh ã jwʉ́ʉb niijíp be: “Bʉʉtéh wã niiját tʉ́i yoobópdih jʉmna, wã niijátji pahjeh biíc yoobó ã yapbipna caá. Páant wã niijátjidih joinít, ma daacá”, ã niijíp be.

6 Tʉ́ttimah, nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be, páant mʉntih: “Páant bóojeh tigaá. Weém biíhmah jʉmni caá. Nihat wã chãjnidih Maáh jʉmna, caandíh wã jwʉ́ʉb yohat tʉ́ttimah páantjeh wã jʉmbipna caá. Det taca joótnit, mahdih ĩ babhbíhichah, tʉ́ini mahdih jíib náahcanjeh, queétdih wã wʉ̃hbipna caá. Caán mahdih babhnitboó jwʉ́ʉb wʉncan, páantjeh wãjeéh ĩ jʉmbipna caá.* 7 Det yeejépdih yap yohnitdih nin pah wã tʉ́i chãjbipna caá: Jáap baácboó jʉmna, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. Pánihna, weém ĩ́ih Dios yoobát wã jʉmʉchah, queétboó wã weh ĩ jʉmbipna caá.* 8 Obohjeéhtih, det ʉ́ʉmna, weemdíh cádahnit, weemdíh náahcannit, yeejép chãjnit, cã́acwãdih mao yohnit, ĩ weha mána nihcannitjĩh yéej chãjnit, jióhnit, ĩ pãpnidih wẽinit, nihat yeenit yʉh bʉca iiguípna ĩ bejbipna caá. Caán iiguípboó bʉ́dí mʉj pah bóo, tʉbit yeejép chej jʉmni, iíg dʉbcapboó caá. Caanná bejna, jwʉ́ʉb wʉnat pah ĩ bejna caá”, ã niijíp be.*

Jáap Jerusalén

9 Tʉ́ttimah, biíc ángel, siete pamapna bíbohnit ã peéh chãjat tʉ́ʉtnit ángelwãjeéh jʉmni, wã pebh ã jʉyʉ́p be.* Pánih jʉinít, nin pah weemdíh ã niijíp be: “Ma en jʉ̃ʉ́wʉ́. Oveja Wʉ̃ʉ́h ã jáap áa jʉmnihdih meemdíh wã jʉ́ʉtbipna caá”, ã niijíp be. 10 Pánihna, Tʉ́ini Espíritu jap bóo jeejína weemdíh ã nʉmah pʉ́ʉh laab béjep be. Páant ã nʉmah pʉ́ʉh laáb jʉibínachah, japmant Dioíh tʉ́tchi, Jáap Jerusalén, ã dei jʉ̃ʉ́wʉ́chah, weemdíh ã jʉ́ʉtʉp be.* Nin pah caán tʉ́tchi ã jígohop be: 11 Dios ã yeh iigátjĩh tʉ́i yeh iigní tʉ́tchi ã jʉmʉp be. Bʉ́dí jíib jʉmni jeé tʉ́i jẽ́lepni, ĩtah naadíh jwĩ tʉ́i en yabaca bojat pah, caán tʉ́tchi ã jʉmʉp be. 12 Caán tʉ́tchi yehmant wáihyat jʉ́dʉ, bʉ́dí wʉ́ʉpni jap bóo yoobát ã jʉmʉp be. Caán wáihyat jʉ́dʉdih doce jẽcna ã jʉmʉp be. Caan jẽ́cna jʉmat pah biquína ángelwã ĩ wapap be. Caan jẽ́cna jʉmat pah Israel jʉimená doce poómp ĩ́ih wʉ̃tna daácni ã jʉmʉp be. 13 Yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant biíc peihcanni jẽcna ã jʉmʉp be. Yeó dei bejepboobʉ́t biíc peihcanni jẽcna ã jʉmʉp be. Nin chóop yapatboobʉ́t biíc peihcanni jẽcna ã jʉmʉp be. Biíh chóop yapatboobʉ́t biíc peihcanni jẽcna ã jʉmʉp be.* 14 Caán wáihyat jʉ́dʉ, doce jee dáhnajih ã lajap be. Caán jeé jʉmat pah Oveja Wʉ̃ʉ́h jwiít doce ã naáwát tʉ́ʉtnitji, jwĩ́ih wʉ̃tna daácni ã jʉmʉp be.*

15 Weemdíh naóhni ángel ã jenah enat pínah oro nahdih ã bíbohop be. Caán tʉ́tchidih, wáihyat jʉ́dʉ, jẽcnadihbʉt jenah enat tʉ́ʉt ã chãjap be.* 16 Pánihna, caán tʉ́tchi ã́ih maatát, ã́ih japat, ã́ih bʉwábʉt, nihat biíc yoobó míic ã jʉmʉp be. Caán ángel ã bíbohni jenah enat nahjĩh caán tʉ́tchidih ã jenah enechah, doce estadio ĩ niijní, dos mil doscientos kilómetros maátni ã jʉmʉp be. 17 Caandíh jenah en péanit, caán wáihyat jʉ́dʉ ã wʉ́ʉpatdih ã jenah enep be. Ciento cuarenta y cuatro codos ĩ niijní, sesenta y cinco metros wʉ́ʉpni jʉ́dʉ ã jʉmʉp be. Jwiít cã́acwã jwĩ jenah enat pah, caán ángel jenah enna ã chãjap be.

18 Caán wáihyat jʉ́dʉ tʉ́i jẽ́lepni jeejĩ́h ã chãjni jʉ́dʉ ã jʉmʉp be. Caán tʉ́tchiboó, orojĩh ã chãjni tʉ́tchi ã jʉmʉp be. Caán oro quei wíhcanni tʉ́i en yabacaat ã jʉmʉp be. 19 Caán wáihyat jʉ́dʉ lajni doce jee dáhna nihat mácah chítah jʉmni bʉ́dí jíib jʉmni ã jʉmʉp be. Jwíih jʉmni jaspe wʉ̃t jʉmni jeé ã jʉmʉp be. Caán tʉ́ttimah zafiro, ágata wʉ̃t jʉmni jeé ã jʉmʉp be. Caán biíc peihcanni jeé tʉ́ttimah, esmeralda, 20 ónice, cornalina wʉ̃t jʉmni jeé ã jʉmʉp be. Caán seis jeé tʉ́ttimah, crisólito, berilo, topacio wʉ̃t jʉmni jeé ã jʉmʉp be. Caán nueve jeé tʉ́ttimah, crisoprosa, jacinto, amatista wʉ̃t jʉmni jeé ã jʉmʉp be. 21 Caán doce jẽcna perla wʉ̃t jʉmni jẽcna ã jʉmʉp be. Caan jẽ́cna yoobó biíc perla dahjeh ã jʉmʉp be. Caán tʉ́tchidih bóo bʉ́dí namá quei wíhcanni tʉ́i en yabacaat oro namájeh ã jʉmʉp be.*

22 Caán tʉ́tchidih Dioíh mʉʉdíh wã en bidip yʉp be. Obohjeéhtih, ã wihcan be. Caán tʉ́tchidih nihat pebhboó jwĩ Maáh Dios chah wẽpni, Oveja Wʉ̃ʉ́hbʉt ĩ jʉmʉp be. Pánihna, nihat caán tʉ́tchi Dioíh mʉʉ́ yoobát be. 23 Dios, Oveja Wʉ̃ʉ́h biícdih ĩ yeh iigátjĩh caán tʉ́tchi ã tʉ́i baabáp be. Pánihna, yeodíh widhdihbʉt ã náahcap be.* 24 Nihat nin baácdih moonjí Dios ã yeh baabátna jʉmna, yoobópdih ĩ tʉ́i jéihbipna caá.* Nihat baácdih moón ĩ maáta caán tʉ́tchina jʉibínit, nin pah Diosdih ĩ niíj wẽi naóhbipna caá: “Jáantjeh wĩ́ih cã́acwã weemdíh bʉ́dí ĩ weñep be. Pánihna, bʉʉ meemdíh jwʉh wã nʉmah wẽibipna caá”, ĩ niijbípna caá. 25 Caán tʉ́tchidih bóo jẽcna pãa lajni ã jʉmbipna caá. Caanná dʉpʉ́át wihcan, caan jẽ́cnadih nemat ã wihcan niít. 26 Nihat cã́acwã Diosdih nin pah ĩ niíj wẽi naóhbipna caá: “Meém chah tʉ́ini, chah wẽpni ma jʉmʉchah, meemdíh nihat weñat caá náahap”, ĩ niijbípna caá.* 27 Yeejépboodíh caán tʉ́tchina ĩ ʉb bejcan niít.* Ded yéej chãjnit, yeenitbʉt, caán tʉ́tchina ĩ jéih waadcán niít. Oveja Wʉ̃ʉ́h ã bíbohni papélah tólihboó ĩ wʉ̃tnadih daácnitjeh caán tʉ́tchina ĩ waadbípna caá.

22

1 Tʉ́ttimah, báadhdani mʉjdih caán ángel weemdíh ã jʉ́ʉtʉp be. Caan mʉ́j tʉ́i mʉj mac baabní,* Dios, Oveja Wʉ̃ʉ́hbʉt ĩ chʉ́ʉdʉpmant noój jãáj jʉ̃óhni ã jʉmʉp be. 2 Caán tʉ́tchidih bóo bʉ́dí namá tac yoób ã noój jãajánap be. Caan mʉ́j jwẽ́ejdih chénat pah bʉwá báadhdat tʉ́ʉtni máa nahna ã lajap be.* Caan náhna widh jʉmat pah quehna, biíc jópchidih doce láa ã quehep be. Caan náh nʉ́onabʉt cã́acwã ĩ booat pínah ã jʉmʉp be. 3 Caán tʉ́tchiboó “Caán ã tʉ́ican caá”, Dios ã niijní ã wihcan niít.* Caán tʉ́tchidih Dios, Oveja Wʉ̃ʉ́h biícdih ĩ chʉ́ʉdat ã jʉmbipna caá. Pánihna, nihat caán tʉ́tchidih moón queét pebh bódicha caj yoh ñajnit, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá. 4 Queét Diosdih ĩ míic jwãáh enbipna caá.* Ĩ́ih móot jʉʉ́hnadih ã́ih wʉ̃t daácnit ĩ jʉmbipna caá. 5 Caanná dʉpʉ́át ã wihcah, jiiátdih ĩ náahcan niít. Jwĩ Maáh Dios ã yeh iigátjeh ã jʉmʉchah, yeó ã yeh iigátdihbʉt ĩ náahcan niít.* Caán tʉ́tchidih moón páantjeh maáta ĩ jʉmbipna caá.*

Jesucristo nin baácboó ã jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wát pínah bahnijeh ã jʉdhdat

6 Tʉ́ttimah, caán ángel weemdíh nin pah ã niíj naáwáp be páant mʉntih: “Dios nihat nin ã naáwát yoobópdih caá. Ã niijátji biíc yoobó ã yapbipna caá. Jwĩ Maáh Dios ã naáwátdih naóh yapanitdih jéihyani caá. Pánihna, caánboó bʉʉ láa ã́ih ángeldih ã wahap be, caandíh teo wʉ̃hnitdih tʉ́ttimah ded pah yapat pínahdih ã jéihyaat pínah niijná”, ã niijíp be.

7 Tʉ́ttimah, Jesús jwʉh nin pah ã niijíchah, wã joyóp be: “¡Ñi joyoó! Wã jwʉ́ʉb dei bejat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Det nin tólihboó ã daacátdih tʉ́i jenah joí jepahnit, wẽinit ĩ jʉmbipna caá”, ã niijíp be.

8 Weém, Juan, nin nihat wã daácnidih ennit, wã joyóp be. Caandíh joinít, wã enat tʉ́ttimah, weemdíh jʉ́ʉtni ángel pebh bódicha caj yoh ñajnit, caandíh weñat tʉ́ʉt wã chãjap yʉh be. 9 Páant wã chãjachah enna, nin pah weemdíh ã niijíp be: “Páant ma chãjca bojoó. Meém ma nihat pah, weembʉ́t Diosdih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Ma déewã Dios naáwátdih naóh yapanit, nihat cã́acwã nin tólihdih bóo wʉtatdih jepahnitbʉt ĩ jʉmat pah weembʉ́t biíc yoobó Diosdih teo wʉ̃hni caá. Pánihna, Dios pebh bódicha caj yoh ñajnit, caánboodíh caá weñat náahap”, ã niijíp be.

10 Páant niíj péanit, nin pah ã jwʉ́ʉb niíj naáwáp be: “Ma daácni tólih ded pah ã yapat pínahdih Dios ã naáwáp be. Páant ã yapat pínah bahni ã jʉdhdʉchah, caán tólih ã naáwátdih ma jweéhca bojoó. 11 Caán láa wã naáwátji pah ã yapachah, det yéejnit páantjeh ĩ yéej chãj dáhwa naáh. Obohjeéhtih, det Dioíhwã tʉ́i chãjnit, ĩ tʉ́i chãj cádahca bojo naáh”, ã niijíp be.*

12 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Jesúsboó nin pah ã jwʉ́ʉb niijíp be: “¡Ñi joyoó! Wã jwʉ́ʉb dei bejat pínah bahnijeh ã jʉdhna caá. Nihat cã́acwãdih ded pah ĩ chãjatji jíib wã wʉ̃hat pínahdih ʉb dei bejat tʉ́ʉt caá wã chãjap. Pánihna, wĩ́ihwã, tʉ́inidih ñi chãjatji jíib, yeebdíh wã tʉ́i chãjbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh jepahcannitjidih wã peéh chãjbipna caá.* 13  Weém biíhmah jʉmni caá. Nihat wã chãjnidih Maáh jʉmna, caandíh wã jwʉ́ʉb yohat tʉ́ttimah páantjeh wã jʉmbipna caá”,* Jesús ã niijíp be.

14 Det quei wíhcanni yégueh dʉonít panihnit yéej chãjatdih cádahnit, ma enni tʉ́tchina ĩ jéih waadbípna caá. Caán tʉ́tchidih bóo báadhdat tʉ́ʉtni máa nah quehedih ĩ jeémpbipna caá. Pánih jʉmnit, bʉ́dí ĩ wẽibipna caá.* 15 Obohjeéhtih, det yeejépwã, jióhnit, ĩ weha mána nihcannitjĩh yéej chãjnit, cã́acwãdih mao yohnit, pãpnidih wẽinit, yeenit yʉh bʉca, caán tʉ́tchina ĩ waadcán niít.

16  “Weém, Jesús, yeéb wĩ́ihwãdih ã naáwát pínah niijná wĩ́ih ángeldih wã wahap be. Weém maáh David jʉima, daaat cʉ́i panihnibʉt wã jʉmna caá”, Jesús ã niijíp be.*

17 Tʉ́ini Espíritu “Ma jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́”, Jesúsdih ã niijná caá. Jesúíhwã ã téihya chéonih panihnitbʉt, “Ma jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́”, ĩ niijná caá. Nihat nin wã daacátdih joinítbʉt “Ma jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́”, Jesúsdih ĩ niijí naáh. Taca joótnit, mahdih ĩ babhbat pah, Jesúsdih ĩ jepaha naáh. Caán mah, báadhdat tʉ́ʉtni mah ã jʉmna caá. Pánihna, Jesúsdih jepahnitdih jíib náahcanjeh, jeáboó ãjeéh páantjeh ã jʉmat tʉ́ʉtbipna caá.*

18 Weém, Juan, nin tólihboó wã daacátdih joinítdih nin pah wã wẽp naóhna caá: Det nin bohéátdih biíh bohéátjĩh wid naóhna, Diosdih ĩ yap yohna caá. Páant ĩ yap yohochah ennit, nihat nin tólihdih ã niiját pahjeh mʉntih queétdihbʉt ã peéh chãjbipna caá. 19 Nin tólihboó daacátdih biquína naáwátdih náahcan, ĩ wio yohat pah, Diosdih ĩ yap yohna caá. Páant ĩ yap yohochah enna, báadhdat tʉ́ʉtni máa nah quehedih jeémát tʉ́ʉtcan, ã́ih tʉ́ini tʉ́tchinabʉt ã waadát tʉ́ʉtcan niít. Caan náhdih, caán tʉ́tchidihbʉt nin tólihdih wã daacáp be.*

20 Nihat nin tólihdih bóo naóhni, Jesús, nin pah ã niijná caá: “Páant tigaá. Wã jwʉ́ʉb dei bejat pínah bahnijeh caá ã jʉdhdʉp”, ã niijná caá.

Páant tií ã jʉmʉ nah. Maá Jesús, ma jwʉ́ʉb dei jʉ̃ʉ́wʉ́.

21 Jwĩ Maáh Jesús yeebdíh oinit, ã teo wáaca naáh, yeéb ã́ihwã ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná. Páant tií ã jʉmʉ nah.

Páant bóojeh tigaá wã daacát.

Juan

* 1:4 Ex 3.14

* 1:4 Is 11.2; Ap 4.5

* 1:5 Is 55.4

* 1:5 Hch 26.23; Col 1.18

* 1:5 Sal 89.27

* 1:6 Ex 19.6; Ap 5.10; 20.6

* 1:7 Dn 7.13; Mt 24.30; Mr 13.26; Lc 21.27; 1Ts 4.17

* 1:7 Zac 12.10; Jn 19.34,37

* 1:8 Ex 3.14; Is 41.4; 44.6; Ap 1.17; 22.13

* 1:13 Dn 7.13; 10.5

* 1:14 Dn 7.9

* 1:15 Ez 1.24; 43.2; Dn 10.6

* 1:17 Is 41.4; 44.6-8; 48.12; Ap 1.8; 2.8; 22.13

* 2:7 Gn 2.9; Ez 28.13; 31.8; Ap 22.2

* 2:8 Is 41.4; 44.6; 48.12; Ap 1.17; 22.13

* 2:11 Ap 20.14; 21.8

* 2:14 Nm 22.5,7; 25.1-3; 31.16; Dt 23.4

* 2:17 Ex 16.14-15,33-34; Jn 6.48-50

* 2:17 Is 62.2; 65.15

* 2:20 1R 16.31; 2R 9.22,30

* 2:23 Sal 7.9; Jer 17.10

* 2:23 Sal 62.11-12; Pr 24.12; Ez 18.30; 33.20; Mt 16.27

* 2:26-27 Sal 2.8-9

* 3:3 Mt 24.43-44; Lc 12.39-40; Ap 16.15

* 3:5 Ex 32.32-33; Sal 69.28; Ap 20.12

* 3:5 Mt 10.32; Lc 12.8

* 3:7 Is 22.22; Job 12.14

* 3:9 Is 43.4; 49.23; 60.14

* 3:12 Is 62.2; 65.15; Ap 21.2

* 3:14 Pr 8.22-31; Jn 1.3; Col 1.15,18

* 3:19 Pr 3.12; He 12.6

* 3:21 Jn 16.33; Ap 5.5

* 4:3 Ez 1.26-28; 10.1

* 4:5 Ez 1.13; Ex 19.16; Zac 4.2; Ap 1.4; 8.5; 11.19; 16.18

* 4:6 Ez 1.22

* 4:7 Ez 1.5-10; 10.14

* 4:8 Ez 1.18; 10.12

* 4:8 Is 6.2-3

* 5:1 Is 29.11; Ez 2.9-10; Zac 5.1

* 5:5 Gn 49.9; Is 11.1,10; Jn 16.33; Ap 3.21

* 5:6 Is 53.7; Zac 4.10

* 5:8 Sal 141.2; Ap 8.3

* 5:9 Sal 33.3; 98.1; Is 42.10

* 5:10 Ex 19.6; Ap 1.6; 20.6

* 5:11 Dn 7.10

* 5:12 Jn 1.29; 1Co 5.7

* 6:2 Zac 1.8; 6.3,6

* 6:4 Zac 1.8; 6.2

* 6:5 Zac 6.2,6

* 6:8 Jer 15.3; Ez 5.12,17; 14.21

* 6:12 Ap 11.13; 16.18

* 6:12 Is 13.10; Jl 2.10,31; 3.15; Mt 24.29; Mr 13.24-25; Lc 21.25

* 6:12 Jl 2.31

* 6:14 Is 34.4

* 6:14 Ap 16.20

* 6:15 Is 2.19,21

* 6:16 Os 10.8; Lc 23.30

* 6:17 Is 13.6; Ez 30.2-3; Jl 1.15; 2.11; Am 5.18-20; 8.9-14; Sof 1.14-18; Mal 3.2

* 7:1 Jer 49.36; Dn 7.2; Zac 6.5

* 7:3 Ez 9.4,6

* 7:14 Dn 12.1; Mt 24.21; Mr 13.19

* 7:14 Jn 1.29; 1Jn 1.7

* 7:16 Sal 121.6; Is 49.10

* 7:17 Sal 23.1; Ez 34.23; Jn 10.1-16

* 7:17 Sal 23.2; Is 49.10; Jn 4.10; 7.37

* 7:17 Is 25.8; Ap 21.4

* 8:3 Am 9.1

* 8:3 Ex 30.1,3; Sal 141.2; Ap 5.8

* 8:5 Lv 16.12; Ez 10.2

* 8:5 Ex 19.16; Ap 11.19; 16.18

* 8:7 Ex 9.23-25; Ez 38.22

* 8:8 Ex 7.17-21

* 8:10 Is 14.12

* 8:11 Jer 9.15; 23.15

* 8:12 Ex 10.21-23; Is 13.10; Ez 32.7; Jl 2.10,31; 3.15

* 9:2 Gn 19.28

* 9:3 Ex 10.12-15

* 9:4 Ez 9.4

* 9:6 Job 3.21; Jer 8.3

* 9:7 Jl 2.4

* 9:8 Jl 1.6

* 9:9 Jl 2.5

* 9:13 Ex 30.1-3

* 9:20 Sal 115.4-7; 135.15-17; Dn 5.23

* 9:21 Ex 8.15,19

* 10:7 Ex 20.11; Dt 32.40; Dn 12.7; Am 3.7

* 10:10 Ez 2.8–3.3

* 11:1 Ez 40.3; Zac 2.1-2

* 11:2 Dn 7.25; 12.7; Lc 21.24

* 11:4 Zac 4.3,11-14

* 11:6 1R 17.1

* 11:6 Ex 7.17-19

* 11:6 1S 4.8

* 11:7 Dn 7.7; Ap 13.5-7; 17.8

* 11:7 Dn 7.21

* 11:8 Is 1.9-10

* 11:11 Ez 37.5,10

* 11:12 2R 2.11

* 11:13 Ap 6.12; 16.18

* 11:15 Ex 15.18; Dn 2.44; 7.14,27

* 11:18 Sal 2.5; 110.5

* 11:18 Sal 115.13

* 11:19 Ap 8.5; 16.18-21

* 12:2 Mi 4.10

* 12:3 Dn 7.7

* 12:4 Dn 8.10

* 12:5 Is 66.7

* 12:5 Sal 2.9

* 12:7 Dn 10.13,21; 12.1; Jud 9

* 12:9 Gn 3.1; Lc 10.18

* 12:10 Job 1.6-12; Zac 3.1

* 12:14 Dn 7.25; 12.7

* 13:1 Dn 7.3

* 13:1 Ap 17.3-12

* 13:2 Dn 7.4-6

* 13:6 Dn 7.8,25; 11.36

* 13:7 Dn 7.21

* 13:8 Sal 69.28; Ap 3.5

* 13:10 Jer 15.2; 43.11

* 13:14 Mt 24.24; 2Ts 2.9-10

* 14:1 Ez 9.4; Ap 7.3

* 14:4 Ex 23.19; Stg 1.18

* 14:5 Sof 3.13

* 14:8 Is 21.9; Jer 51.8; Ap 18.2

* 14:9-10 Gn 19.24; Sal 11.6; Is 51.17; Jer 25.15; Ez 38.22; Ap 16.19

* 14:11 Is 34.10

* 14:14 Dn 7.13

* 14:15 Jl 3.13

* 14:20 Is 63.3; Lm 1.15; Jl 3.13; Ap 19.15

* 15:3 Ex 15.1-18

* 15:4 Jer 10.7

* 15:4 Sal 86.9

* 15:5 Ex 38.21

* 15:8 Ex 40.34; 1R 8.10-11; 2Cr 5.13-14; Is 6.4

* 16:2 Ex 9.10; Dt 28.35

* 16:4 Ex 7.17-21; Sal 78.44

* 16:10 Ex 10.21

* 16:12 Is 11.15

* 16:15 Mt 24.43-44; Lc 12.39-40; Ap 3.3

* 16:16 Jue 5.19; 2R 9.27; 23.29; 2Cr 35.22; Zac 12.11

* 16:18 Ap 8.5; 11.13,19

* 16:19 Is 51.17; Jer 25.15; Ap 14.10

* 16:20 Ap 6.14

* 16:21 Ex 9.23; Ap 11.19

* 17:1 Jer 51.13

* 17:2 Is 23.17; Jer 51.7

* 17:3 Ap 13.1

* 17:4 Jer 51.7

* 17:8 Dn 7.7; Ap 11.7

* 17:8 Sal 69.28; Ap 3.5; 13.8

* 17:12-13 Dn 7.24

* 17:14 Dt 10.17; Ap 19.16

* 18:2 Is 21.9; Jer 51.8; Ap 14.8

* 18:2 Is 13.21; Jer 50.39

* 18:3 Is 23.17; Jer 51.7

* 18:4 Is 48.20; Jer 50.8; 51.6,45

* 18:5 Gn 18.20-21; Jer 51.9

* 18:6 Sal 28.4; 137.8; Jer 50.29

* 18:8 Is 47.7-9

* 18:10 Ez 26.16-17

* 18:11 Ez 27.31,36

* 18:13 Ez 27.12–13.22

* 18:15 Ez 27.31,36

* 18:17 Is 23.14; Ez 27.26-30

* 18:18 Ez 27.32

* 18:19 Ez 27.30-34

* 18:20 Dt 32.43; Jer 51.48

* 18:21 Jer 51.63-64

* 18:21 Ez 26.21

* 18:22 Is 24.8; Ez 26.13

* 18:23 Jer 7.34; 25.10

* 18:24 Jer 51.49

* 19:2 Dt 32.43; 2R 9.7

* 19:3 Is 34.10

* 19:5 Sal 115.13

* 19:6 Ez 1.24

* 19:6 Sal 93.1; 97.1; 99.1

* 19:8 Ef 5.23-32; Ap 7.14

* 19:9 Mt 22.2-3

* 19:11 Ez 1.1

* 19:11 Sal 96.13; Is 11.4

* 19:12 Dn 10.6

* 19:13 Jn 1.1,14

* 19:15 Sal 2.9

* 19:15 Is 63.3; Lm 1.15; Jl 3.13; Ap 14.20

* 19:16 Dt 10.17; Ap 17.14

* 19:18 Ez 39.17-20

* 19:20 Ap 13.1-18

* 20:2 Gn 3.1

* 20:4 Dn 7.9,22,27; Mt 19.28; Lc 22.30

* 20:4 Ap 6.9

* 20:4 Ap 13.16-17; 14.9

* 20:6 Ap 1.6; 5.10

* 20:8 Ez 38.2,9,15

* 20:12-13 Sal 69.28; Ap 3.5

* 20:12-13 Dn 7.9-10

* 20:14-15 Mt 25.41; Ap 2.11; 21.8

* 21:1 Is 65.17; 66.22; 2P 3.13

* 21:2 Is 52.1; Gá 4.26; Ap 3.12

* 21:2 Is 61.10; Ap 19.7-8

* 21:3 Lv 26.11,12; Ez 37.27

* 21:4 Is 25.8; 35.10; 65.19; Ap 7.17

* 21:6 Is 55.1; Jn 4.10,14; 7.37

* 21:7 2S 7.14; Sal 89.26-27

* 21:8 Mt 25.41; Ap 2.11; 20.14

* 21:9 Ap 16.1

* 21:10 Ez 40.2

* 21:13 Ez 48.30-35

* 21:14 Ef 2.20

* 21:15 Ez 40.3

* 21:21 Is 54.11-12

* 21:23 Is 60.19-20; Jn 8.12

* 21:24 Is 60.3

* 21:26 Is 60.11

* 21:27 Is 52.1; Ez 44.9

* 22:1 Ez 47.1,12; Zac 14.8

* 22:2 Gn 2.9

* 22:3 Gn 3.17

* 22:4 Sal 17.15; Mt 5.8; 1Jn 3.2

* 22:5 Is 60.19; Ap 21.23

* 22:5 Dn 7.18

* 22:11 Dn 12.10

* 22:12 Jer 17.10

* 22:13 Is 41.4; 44.6; 48.12; Ap 1.8,17; 2.8

* 22:14 Gn 2.9; 3.22

* 22:16 Is 11.1,10

* 22:17 Is 55.1; Jn 4.10,14; 7.37

* 22:19 Dt 4.2; 12.32