^

Juu³ tyʉ² ʼe gafaaʼ²¹ Dios tyaʼ tsá²

New Testament in Chinantec, Quiotepec (MX:chq:Chinantec, Quiotepec)

copyright © 1983 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Chinantec, Quiotepec
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Chinanteco, Quiotepec [chq], Mexico

Copyright Information

© 1983, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Chinantec, Quiotepec

© 1983, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-22

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

3808f8d2-c323-5477-a114-0f18fe74613e

SAN MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Júu³ tyʉ́² 'e gajmaa¹a San Mateo

1

'Lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya' Jesucristo

1 'E lo‑o coon²¹ jí² 'e taai² jileei'²¹ tsacøøi'¹³ tya' Jesucristo, jaain²¹ jún² tya' 'lɨɨ²¹² David joongɨ tya' 'lɨɨ²¹² Abraham 'ii.

2 'In Abraham do jmii²¹ Isaac, joon Isaac do jmii²¹ Jacob, Jacob do jmii²¹ Judá coon'¹³ 'in ruu'²¹i catyaai² do. 3 Judá do jmii²¹ Fares coon'¹³ Zara joon sáa³o sii²¹ Tamar. Joon 'in Fares do jmii²¹ Esrom, Esrom do jmii²¹ Aram. 4 Aram do jmii²¹ Aminadab, Aminadab do jmii²¹ Naasón, Naasón do jmii²¹ Salmón. 5 Salmón do jmii²¹ Booz joon sáa³a sii²¹ Rahab. Joon 'in Booz do jmii²¹ Obed joon sáa³a Obed sii²¹ Rut. Obed do jmii²¹ Isaí. 6 Isaí do jmii²¹ rǿøi¹³ David. Joon rǿøi¹³ David do gasáa¹i Salomón coon'¹³ tsamɨ́² 'in galɨ́² tsamɨ́² tya' Urías.

7 'In Salomón do jmii²¹ Roboam, Roboam do jmii²¹ Abías, Abías do jmii²¹ Asa, 8 Asa do jmii²¹ Josafat, Josafat do jmii²¹ Joram, Joram do jmii²¹ Uzías. 9 Uzías do jmii²¹ Jotam, Jotam do jmii²¹ Acaz, Acaz do jmii²¹ Ezequías. 10 Ezequías do jmii²¹ Manasés, Manasés do jmii²¹ Amón, Amón do jmii²¹ Josías. 11 Josías do jmii²¹ Jeconías coon'¹³ tsaruu'²¹i. 'Yiia'¹³ joon ngajée¹i tsá² seein²¹ Babilonia 'in tsá² Israel sɨ'ñúu¹mo fu goo¹o.

12 Joon mo taain²¹² tsá² Israel Babilonia Jeconías do gasáa¹i Salatiel. Joon 'in Salatiel do jmii²¹ Zorobabel. 13 Zorobabel do jmii²¹ Abiud, Abiud do jmii²¹ Eliaquim, Eliaquim do jmii²¹ Azor. 14 Azor do jmii²¹ Sadoc, Sadoc do jmii²¹ Aquim, Aquim do jmii²¹ Eliud. 15 Eliud do jmii²¹ Eleazar, Eleazar do jmii²¹ Matán, Matán do jmii²¹ Jacob. 16 Jacob do jmii²¹ José. José do gacu'²mo cwoo²¹o María 'in lɨ́ɨ¹i sáa³ Jesús 'in sii²¹o jon Cristo.

17 Joon mo galiseein²¹ 'lɨɨ²¹² Abraham ca galiseein²¹ 'lɨɨ²¹² David galiseein²¹ daytyúuin² jmii²¹ tsá². La joon jon galiseein²¹ dyatyúuin² jmii²¹ tsá² ca mo galiseein²¹ 'lɨɨ²¹² David ca ngalíin² tsá² Israel sɨ'ñúu¹mo fu Babilonia. Joon dyatyúuin²gɨ jmii²¹ tsá² galiseein²¹ 'e la nʉ'gɨ 'e galiseein²¹ Cristo.

Mo galiseein²¹ Jesucristo

18 La no‑o galɨ́² mo galiseein²¹ Jesucristo. María, 'in ilíin²in sáa³ Jesús, niganá¹ júu³ coon'¹³ Sé³. Pe la nʉ'gɨ icwaa¹a caain²¹ coon'¹³ Sé³ do gacáan¹in María yʉʉn²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 19 Joon ñʉʉ'¹ tya'o Sé³ do, tsʉ jaain²¹ tsá² tyúi¹ 'ii, jo gali'iin²¹²in 'e faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tya'a, jiin'¹³ 'iin²¹²in itíuu²mo 'ido la jo ñii¹ tsá² fuu²¹. 20 Joon la 'ɨɨ²¹² 'ɨ¹‑tsi Sé³ jilaa'²¹ 'elo lawa'a 'e cɨɨ¹o gajnéi¹ jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' tyaníi¹i joon gajin'²in:

―Sé³, jún² tya' 'lɨɨ²¹² David 'nʉ, 'ii'¹³mo'o María do lawa tsamɨ́² tyi'i. Jo jmaa²'a 'goo'²¹ tsʉ 'in yʉʉn²¹ gacáan¹in do, 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios do. 21 Iliseein²¹ jaain²¹ xuui²¹² tsañʉʉ'¹ tya'a iunsii²¹'i JESÚS. Ilisii²¹ la joon tsʉ 'wii'¹³ ijmáa¹a tiin'¹³ tsá² tya'a jilaa'²¹ tsaa² tya'a.

22 Jilaa'²¹ 'elo galɨ́¹ la joon 'e untsiin¹in júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e gafaa'²¹ tsá² tya'a la mo jéei¹³. Gajin'²o:

23 Jaain²¹ sɨmɨ́² icáan²in yʉʉn²¹, joon iliseein²¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ tya'a.

Joon iunsii²¹ 'ii Emanuel.

('E 'øø'²¹tsi tsá² 'e sii²¹: Dios jee²¹² jna'.)

24 Joon mo gajná²‑tsi Sé³ do gajmaa¹a jiin'¹³ la jin'² ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon ga'ii'²¹mo María lawa tsamɨ́² tya'o. 25 Pe jo 'ee gajmaa¹a coon'¹³ 'ido ca galiseein²¹ 'in xuui²¹² tsañʉʉ'¹ nifu joon gaunsii²¹ 'ii JESÚS.

2

Jalíin² 'in 'øøi'²¹‑tsí lɨ tyíin¹ sáa³ Jesús

1 Jesús galiseein²¹ fu coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Belén 'e náa¹ coon²¹ 'wó² 'e sii²¹ Judea. Herodes lɨ́ɨ¹i rǿøi¹³ 'yiia'¹³ joon. Joon gatyalíin² 'inlɨ́ɨ¹³ rǿøi¹³ magos, tsá² jmɨɨ²¹²‑tsi 'ii. Gatyalíin² fu Jerusalén jalíin² lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ do. 2 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do:

―¿Xiiafu tyíin¹ 'in rǿøi¹³ 'in nigaliseein²¹ tya' tsá² Israel? Tsʉ jna'a naa²¹a'a lɨ' lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ joon ganee²¹²na'a nʉ́ʉ¹ tya'a. Joon nijalii²¹i'i jaun'goo²¹o'o 'ii.

3 Joon mo ganúu²un rǿøi¹³ Herodes 'elo lɨ́ɨ¹ 'láai² ga'ɨ¹‑tsi 'áai¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in néei¹ Jerusalén do. 4 Joon 'in rǿøi¹³ do gatø'¹ø jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley tya' 'in tsá² do. 'E 'iin²¹²in litsáai¹‑tsi xiiafu iliseein²¹ Cristo. 5 Joon 'in tsá² do 'in gatø'¹ rǿøi¹³ do gajin'²in:

―Fuu²¹ Belén joon iliseein²¹ Cristo. Tsʉ 'in tsá² 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ gataan¹an ni jí² 'elo:

6 Joon 'nʉ‑ʉ, fuu²¹ Belén 'e náa¹ lɨ roon¹on 'wó² tya' Judá,

jo lɨ́ɨ²u'u 'in pi'³gɨ la jee²¹² jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² 'e 'wó² lo;

tsʉ icwo'ɨ́ɨ¹i jee²¹² lo jaain²¹ tsá² feei'¹ 'in tyʉ'² to² tsá² tyiia 'in seein²¹ Israel.

7 Joon gatø'¹ø Herodes 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi do 'uun²¹mo, gaunngɨɨ¹ɨ coon'²¹ tún² lɨɨ gangoo¹o ni'íi¹in 'in nʉ́ʉ¹ do. 8 Joon gasii¹ ni'²i 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi do fu Belén. Joon jin'²in:

―Cwolíin²naa', cwo'nee'²¹naa' 'in xuui²¹² do. Joon mi tyee'¹naa' 'ii joon jmáa¹³aa' jna júu³ iní³ii niun'goo²¹oo jon 'ii.

9 Joon mo ganúu²un 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi do júu³ tya' rǿøi¹³ do ngalíin²mo joon no. Joon 'in nʉ́ʉ¹ do 'in ganíi²in 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi fu lɨ née¹i fu lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ ngóo¹o nifugɨxʉ lɨ ngalíin² 'in tsá² do. Ngoo²¹o ca ga'ɨ́ɨ² fu yʉ' lɨ raain¹ 'in xuui²¹² do. 10 Jløø'³mo 'áai¹ 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi mo ganíi²in 'in nʉ́ʉ¹ do. 11 Joon mo gangatáa¹i inʉʉ do gangaa¹i yʉʉn²¹ do coon'¹³ sáa³a. Joon gasi'²i 'wojníi¹i tyani 'in yʉʉn²¹ do joon gaun'goo²¹o 'ido. Joon ganá¹ cwóo¹ tya'a icwo'¹o 'in yʉʉn²¹ do cwanáa¹ coon'¹³ fuu²¹² sʉ́n² coon'¹³ jmɨ'³ 'mó² jmafuu²¹ sii²¹ mirra. 12 Joon Dios gajmaa¹a gacɨɨ¹ɨ 'in tsá² do 'e jo tsalíin²gɨ lɨ' lɨ tyíin¹ Herodes do. Joon ngaliin¹mo fuu²¹ goo¹o fu¹ lɨ' xiia'²¹.

Mo nangó¹ yʉʉn²¹ Jesús fu Egipto

13 Mo ngayuui'¹³ ngaliin¹ 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi do la 'ɨɨ²¹² cɨ́¹ Sé³ gajné¹i jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Sé³ do:

―Ráan²u, jée¹i yʉʉn²¹ coon'¹³ sáa³a cwolíin²naa' Egipto. Joon cwotaan²¹²moo' do ca mi jmáa³aa júu³ tsʉ Herodes i'naa'²¹in 'in yʉʉn²¹ do ijnga'²mo.

14 Joon garoon¹on Sé³ joon lɨ 'woo¹ ngalíin² jée¹i yʉʉn²¹ do coon'¹³ sáa³a fu Egipto. 15 Do‑o taan¹in ca gajún¹mo Herodes do. La lo‑o galɨ́¹ 'e gatsín¹ júu³ tya' tsá² gafaa'²¹a júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' la mo jéei¹ 'in gajin'²in: “Tø'³oo Yʉʉn²¹ Tyiia 'in taain²¹² fu Egipto.”

Tyʉ'² Herodes to² 'e júun²in jileei'²¹ yʉʉn²¹ seein²¹ fu Belén

16 Mo galili'³i Herodes 'e nigacon'²on 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi 'ii tóo², 'áa¹mo gatsá² 'nii'²¹‑tsi joon gatyʉ'²ʉ to² júun²in jileei'²¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ 'in ni ngó¹ tún² jiin'¹ lɨ la 'wó¹. Jileei'²¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ 'in seein²¹ Belén joongɨ lɨ' caai¹ Belén gatyʉ'²ʉ to² júun²in. Tsʉ la joon gajin'²in 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi do 'e nigangaa¹i 'in nʉ́ʉ¹ do. 17 Joon coon'¹³ la joon ngatiin'¹³ júu³ tya' 'lɨɨ²¹² Jeremías 'in gacwo¹ júu³ tya' Dios ca la mo jéei¹. Gajin'²in:

18 'Áai¹ 'náa¹ 'goo²¹ fuu²¹ Ramá cɨ'²ɨ xuui²¹²‑tsi 'áai¹ tsʉ Raquel cɨ'²ɨ cwáain¹ tya' jóon¹on.

Pe jo 'iin²¹²in wa'a cwo'¹ tsá² 'ii fo'feei'¹ tsʉ najún¹mo yʉʉn²¹ tya'a.

19 Pe mo gangɨɨ¹in gajúin¹ Herodes gacɨ́ɨ¹ɨ Sé³ fu Egipto do joon gajnéi¹ jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in jin'² sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

20 ―Ráan²un, cweei'¹ tee¹e xuui²¹² coon'¹³ sáa³a fu Israel tsʉ nijúun²mo 'in 'iin²¹²in ijngaai'² 'ii.

21 Joon Sé³ do garoon¹on joon gatǿø¹ø xuui²¹² do coon'¹³ sáa³a fu Israel. 22 Pe mo galili'³i Sé³ do 'e jóon¹ Herodes sii²¹ Arquelao tyʉ'²ʉ to² fu Judea 'goo'²¹o tsalíin² do. Joon coon'¹³ 'e cʉʉ¹o gajmaa¹a Dios 'ii júu³ wa tsalíin² fu lɨ sii²¹ Galilea. 23 Joon mo gatyalíin² lɨ sii²¹ Galilea joon ngacwaa²¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Nazaret. La joon galɨ́¹ 'e gatsín¹ júu³ gafaa'²¹a tsá² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo féei¹ 'in jin'²in:

―Iunsii²¹ tsá² 'ii: tsá² Nazaret.

3

Cwoo¹o Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ júu³ tya' Dios coon²¹ lɨ jo 'iin tsá² seein²¹

1 La jee²¹² tyíin¹ Jesús Nazaret ga'láa² Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios lɨ jo 'in tsá² seein²¹ coon²¹ lɨ sii²¹ Judea. 2 Joon gajin'²in:

―Cwojaa'²¹‑'oo' coon'¹³ Dios tsʉ tɨ lɨ tyʉ'² Dios to² jee²¹² tsá².

3 Jaain²¹ tsá² 'in gacwoo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ sii²¹ Isaías gafaa'²¹a cwáain¹ tya' Wó³ do mo gajin'²in:

Tá² coon²¹ ni 'oo¹o jaain²¹ tsá² fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹, jin'²in:

“'Ijó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. Tyaa²aa' tyʉ́² tyii' i'ii'¹³moo' 'ii, tsáa¹mo‑'oo' 'e tyú¹moo'”,

jin'² Isaías.

4 Joon sɨɨn'³ Wó³ lɨ́¹ jñʉ́² camello, joon 'e 'ñʉ́ʉ¹ tu'²gɨ lɨ́¹ coon'¹³ loo²¹. Joongɨ 'e gø'²ø jmaai'² sɨnii'²¹ coon'¹³ to'² sá² moo'²¹. 5 Joon 'in néei¹ ciudóo¹³ Jerusalén coon'¹³ 'in néei¹ la caain²¹ lɨ sii²¹ Judea coon'¹³ 'in néei¹ coo'¹³ lɨ ngɨ́ɨ¹i jmɨɨ²¹ Jordán jalíin² janʉ́ʉ²ʉn júu³ tya'a. 6 Joon la jee²¹² jmoo¹o tyañii²¹ tya'a tyani Dios gasaa¹i Wó³ 'ii jmɨɨ²¹ tsi jmɨɨ²¹ Jordán.

7 Pe mo gacón² Wó³ cwáain¹ 'e 'áai¹ fúui¹ tsá² fariseos coon'¹³ tsá² saduceos jalíin² saa¹i jmii²¹, gajin'²¹in:

―¡Tsá² 'in coon'²¹ tsá² tóo² 'naa'! ¿'Iin nigasɨɨ'²¹ɨ 'naa' 'e laa²¹²naa' yaanaa' jee²¹² coon²¹ wúu¹ 'e nijatyéein¹? 8 Cwojmaa²aa' jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i jmá¹ 'in nigajoo'²¹‑tsi. 9 Joon jo 'ɨ¹‑'oo': “Jo 'e tsangɨɨ¹na' tsʉ jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham jna'.” Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' 'e ca 'e cuun²¹² roon¹ lo lí² jmá² Dios ca jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham. 10 La lɨ́¹ 'mó²‑o lɨ́ɨ¹i tsá² jon, joon Dios nityaa¹ tyʉ́² ñityí² tya'a 'e tyʉ'²ʉ 'mó² ca tɨ'² jmóo³, joon jilaa'²¹ 'mó² 'e jo cwo¹ 'oofuu²¹ tyʉ́² tya'a ityʉ'²o joon ijún² coon'¹³ jɨ́². 11 'E la ja'²mo jna sáa³na 'naa' jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ li² 'e nigajoo'²¹‑'oo'. Pe 'in jó¹ cɨɨin²¹gɨxʉ la jna isáa¹i 'naa' jmɨɨ²¹ coon'¹³ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joon coon'¹³ jɨ́². Feei'¹gɨ 'ii lagɨ jna ce jiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na cón³oon mɨ́ɨ¹ɨ. 12 Joon san'²o 'ido 'mó² tyʉʉn'²¹ trigo tsʉ tɨ lí² untyʉ́² trigo tya'a. Ijmáa¹a coon'²¹ tyi¹ tya' trigo do. I'má² trigo fu lɨ 'má² tsá² trigo pe tyi¹ do tya'a ijún² coon'¹³ jɨ́² 'e jo dyʉʉ¹.

Mo gasaa¹i Wó³ jmɨɨ²¹ Jesús

13 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús lɨ sii²¹ Galilea joon gangóo¹ fu lɨ taain²¹² Wó³ do tɨ'² jmɨɨ²¹ Jordán. Gangóo¹ 'e saa¹i Wó³ 'ii jmɨɨ²¹. 14 Pe jo 'iin²¹²in Wó³ saa¹i Jesús jmɨɨ²¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―'Nʉ‑ʉ 'ná¹ sáa²u'u jna jmɨɨ²¹. ¿Tɨ ñi²'i 'e sáa¹³na 'nʉ jmɨɨ²¹?

15 Pe gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwó²du'u lí² jiin'¹³ la 'iin²¹²na. Tsʉ tyʉ́²‑ʉ 'e jmoo²¹o' jilaa'²¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios.

Joon Wó³ do gacwoo¹o júu³. 16 Joon mo ngayuui'¹³ gasaa¹i Wó³ jmɨɨ²¹ Jesús joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús tsi jmɨɨ²¹ do. Joon tsifu joon ganó¹ fu ñʉ'fú² joon Jesús gangaa¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lɨ́ɨ¹i maa²¹² gajngáa¹i yʉ' lɨ siin'²¹ Jesús. 17 Joon ganúu²un coon²¹ júu³ fu ñʉ'fú² 'e jin'²:

―'In no‑o yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na. Jløø'³moo 'áai¹ coon'¹³on.

4

Mo gacón² Satanás cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús

1 Tsifu joon gangajée¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jesús fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Icón² Satanás cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús.

2 Joon jee²¹² tunló¹ jmɨɨ¹ joon tunló¹ 'woo¹ jo 'ee gø'²ø jiin'¹³ xʉ. Joon gatsá² un'áa¹i mo ngɨ́ɨi¹ joon. 3 Joon Satanás gangatyéen¹in lɨ sin'² Jesús 'e 'iin²¹²in cón² cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Wana 'nʉ‑ʉ jóon¹ Dios tyʉʉ'¹³ to² cwolí² 'iñi'¹ 'e cuun²¹² roon¹on no.

4 Pe Jesús gañii¹i:

―Ni jí² tya' Dios jin'²in: “Jo taain²¹² tsá² tyʉ́²‑ʉ fu juncwii²¹ lo jiin'¹³ coon'¹³ 'e 'iñi'¹ 'e sá² dø'²ø pe coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e gafaa'²¹ Dios Jmii²¹.”

5 Joon ngajée¹i Satanás Jesús ngalíin² 'e fuu²¹ nicwaai'³ Jerusalén. Joon gasáa¹i Jesús fu yʉ' cwo'¹ fee'¹ si'² do. 6 Joon gajin'² Satanás sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Wana 'nʉ‑ʉ jóon¹ Dios, cwó² cwotee'²¹'u tsʉ ni jí² tya' Dios 'e jin'²:

Ityʉ'² Dios to² 'e 'áa¹i 'nʉ ángeles tya'a.

Isáa¹i 'nʉ coon'¹³ cwoo²¹o la coon'²¹ jo tyʉʉn'²¹ cuun²¹² tɨ́ɨ¹³'ɨ.

7 Joon gañii¹i Jesús:

―Jin'²o jon ni jí² tya' Dios: “Jo untsáai¹‑'o'o xiiala lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyi'i.”

8 Xiia'²¹gɨ tún² ngajée¹i Satanás Jesús fu yʉ' moo'²¹ ñíi¹ 'áai¹. Joon ga'e'²e Jesús jilaa'²¹ fuu²¹ náa¹ la 'ui juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a. 9 Joon gajin'²in:

―Cwóo³‑oo jilaa'²¹ 'elo tyi'i wana sii'¹³'i wojní²'i tyaní³ii 'e un'goo²'o jna.

10 Joon jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwei'², Satanás, tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²: “Un'goo²'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyi'i; joon jmoo²'o jiin'¹³ to² tyʉ'² 'ii.”

11 Joon Satanás do gajeen'²¹mo coon'¹³ Jesús. Joon gatyalíin² ángeles 'e unjíi²in Jesús.

'Láa² Jesús 'wii²¹² jmoo¹o to² tya'a fu lɨ sii²¹ Galilea

12 Joon mo ganúu²un Jesús 'e Wó³ do 'yúu¹i 'nʉñí³ gangóo¹on fu lɨ sii²¹ Galilea. 13 Pe jo gajaan¹ fuu²¹ Nazaret, gangacwaa²¹a fu Capernaum, coon²¹ fuu²¹ náa¹ tɨ' tyíia¹ do. 'Wó² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ Zabulón coon'¹³ Neftalí. 14 La joon galɨ́¹ 'e gatsín¹ júu³ tya' jaain²¹ tsá² sii²¹ Isaías. 'Ii jaain²¹ 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹. Joon gataan¹an ni jí² júu³ 'e jin'²:

15 'Wó² tya' Zabulón coon'¹³ Neftalí 'e roon¹ lɨ' caai¹ tyíia¹, lɨ' caai¹ lɨ 'yee²¹i ñi'¹ jmɨɨ²¹ Jordán lɨ sii²¹ Galilea, lɨ néei¹ tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

16 'In tsá² 'in néei¹ lɨ 'íi¹ nʉʉ²¹ ganii²¹i coon²¹ jɨ́² fee'¹.

Joon nigajná² joo'²¹ tya' 'in tsá² 'in tói¹ 'mó¹ do.

17 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́², jin'²in:

―Cwojaa'²¹‑'oo' coon'¹³ Dios tsʉ tɨ lɨ tyʉ'² Dios to² jee²¹² tsá².

Tø'²ø Jesús tyúuin² tsá² 'in jmoo¹o to² saain'²¹ joo'²¹ taai²¹² jmɨɨ²¹

18 La 'ɨɨ²¹² ngóo¹o Jesús tɨ' tyíia¹ Galilea gangaa¹i gái¹ tsá² taain²¹² to² pii²¹i 'mó¹ tsi tyíia¹ do. Tsʉ joon to² tya'a. La 'oo'²¹ ruu'²¹mo 'in tsá² gái² do. Jaain²¹ sii²¹ Simón 'in sii²¹o jon Tʉ́³, 'in jaain²¹gɨ sii²¹ Dɨ́ɨ³. 19 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Moo²¹o' coon'¹³ jna joon jmée³na 'naa' tsá² jmoo¹o to² saain'²¹ tsá² 'in líin² tsá² tyiia.

20 Tsifu joon gatʉʉ²¹ʉ 'mó¹ tya'a joon ngalíin²mo coon'¹³ Jesús.

21 Xʉʉ ngó¹xʉ joon mo gangaa¹i gái¹gɨ tsaruu'²¹i. Jaain²¹ sii²¹ Jacobo, 'in jaain²¹gɨ sii²¹ Wó³. Jóon¹on Zebedeo 'ii. Táa¹i tsi barco coon'¹³ jmii²¹ 'míi¹i nʉ́ʉ³. Joon gatø'²ø Jesús 'ii. 22 Joon tsifu joon ga'woo²¹mo 'e barco do. Do‑o gatíuu²mo jmii²¹ joon ngalíin²mo coon'¹³ Jesús.

'E'²e Jesús tsá² fúui¹

23 Joon gangó¹ Jesús la caain²¹ lɨ sii²¹ Galilea 'e'²e tsá² inʉʉ cwo'¹ tya' tsá² Israel sii²¹ sinagoga. Ga'e'²e tsá² xiiala ilí² mi tyʉ'² Dios to² tsá² joon gaun'láa¹i Jesús tsatsaa'¹³ 'in tyán¹an jilaa'²¹ nii² jmoowúu¹. 24 Joon galicwii¹mo tsá² Jesús la caain²¹ lɨ sii²¹ Siria joon gangajée¹i tsatsaa'¹³ 'in tyán¹an jmoowúu¹ 'láai² 'ii'¹³. Seein²¹ 'in taai² tyí². Seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in taai² 'in'lɨɨi'³ alma tya'a, seen²¹mo 'inlɨ́ɨ¹i jmoo²¹ wúu¹ jooinñii'¹, seen²¹mo jon 'in sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ²ɨ. Joon gaun'láa²mo Jesús 'ii. 25 Joon fúu¹mo tsá² néei¹ Galilea ngalíin²mo coon'¹³ Jesús. Ngalíin²mo jon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² néei¹ Decápolis, coon'¹³ Jerusalén. Seen²¹mo jon 'in ningalíin² coon'¹³ fu lɨ sii²¹ Judea joongɨ fu cwoo'¹³ roon¹on lɨ' caai¹ lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ jmɨɨ²¹ Jordán.

5

Cwoo¹o Jesús júu³ tyʉ́² tsaa'² moo'²¹

1 Joon mo gangaa¹i Jesús 'in tsá² fúui¹ lɨ¹ gasoo¹o coon²¹ moo'²¹ joon do‑o gacwó²o. Joon gangatyéein¹ tsá² tya'a cu' lɨ' lɨ tyíin¹in, 2 joon ga'laa²¹ Jesús 'wii²¹² 'e'²e 'in tsá² do, jin'²in:

'Iin 'in tsá² jløøi'³

3 ―Jløø'³mo 'in ñí²i 'e 'ná¹ licwii¹in Dios, tsʉ tyʉ'² Dios to² 'ii.

4 ’Jløø'³mo 'in néi¹ fa'í³ tsʉ icwo'¹o Dios 'ii fo'feei'¹ tya'a.

5 ’Jløø'³mo 'in 'wo²‑tsi 'áai¹ tsʉ i'ii'²¹mo 'e juncwii²¹ 'múui².

6 ’Jløø'³mo 'in 'iin²¹²in 'áai¹ jmá¹a la to² tyʉ'² Dios, tsʉ Dios iuncoon'¹³on 'ii 'e jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in.

7 ’Jløø'³mo 'in feei'¹‑tsi tya' tsá² xeei'²¹ tsʉ ilifeei'¹‑tsi Dios coon'²¹ tún² tya'a.

8 ’Jløø'³mo 'in jo tóin¹ júu³ tya'a tsʉ 'ii‑o iníi²i Dios.

9 ’Jløø'³mo 'in jmoo¹o 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² la 'oo'²¹ 'ii tsʉ ilii¹in jóon¹ Dios.

10 ’Jløø'³mo 'in ní²i wúu¹ tsʉ 'wii'¹³ jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios tsʉ Dios tyʉ'²ʉ to² 'ii.

11 ’Jløø'³mo 'naa' mo jíi²in tsá² 'naa' joon jmaai'²¹ tsá² 'naa' joon faa'²¹a tsá² júu³ tajuu²¹ gó² tyi'naa' 'wii'¹³ cwáain¹ tyiia. 12 Jmaa²aa' jløø'³naa' jo cwolii¹innaa' caain'²¹ tsʉ i'ii'¹³naa' coon²¹ 'e tyʉ́² 'áai¹ tyii' fu ñʉ'fú². Tsʉ la joon jon gajmaa¹a tsá² tya' 'in nigacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios ca la mo jéei¹, ga'ǿø¹mo tsá² 'ii.

'Naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa ñi² joongɨ lawa coon²¹ jɨ́¹ 'e coo²¹ tyani tsá² taain²¹² juncwii²¹

13 ’'Naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa ñi² jee²¹² tsá² taain²¹² juncwii²¹ lo. Pe wana jo jmaai'²¹gɨ to² ñi² tya'a, jo li ñi²gɨ 'uunñi² tya'a. Jo lí² liñi²gɨ tún¹. Jo jmeei¹gɨ to² jiin'¹³ 'e dya'² tsá² tya'i fu¹ 'ø'¹ tsá² joon.

14 ’'Naa', 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tyiia, lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ jɨ́² 'e coo²¹ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹. Wana ná¹ coon²¹ fuu²¹ yʉ' moo'²¹ jo lí² 'meei'²¹ 'ña'a. 15 La joon jon jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo lí² 'úi¹ jɨ́² coon²¹ jɨ́² coo²¹o joon sii'²¹i nʉ' coon²¹ 'mó² 'ii'²¹ cwuu²¹. Pe xʉ joon isii'²¹i lɨ yʉ'gɨ do joon lí² jnee¹i jleei'²¹ 'in néei¹ tsi inʉʉ do. 16 Joon la joon 'naa' jmaa²aa' 'e tyʉ́² 'e tɨ́ɨ²naa' joon coon'¹³ la joon icón² tsá² cwáain¹ 'e tyʉ́² jmoo²oo' joon iun'goo²¹o tsá² Dios Jmii²¹ tyii' tyíin¹ nʉ'fú².

'E'²e Jesús tsá² cwáain¹ tya' ley

17 ’Jo cwolíi²naa' gacwéi¹na 'a jmáa³aa 'e jo 'ee to² tí¹gɨ ley tya' 'lɨɨ²¹² Moisés coon'¹³ júu³ ga'ee¹ 'in nigacwoo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹. Jon'on gagóo³oo jmáa³aa la joon, gagóo³oo jmaa'¹³aa tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ do. 18 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' la 'ɨɨ²¹² roon¹on ñʉ'fú² coon'¹³ cwoo'¹³ juncwii²¹ jiin'¹³ ca pii'³ wa'a lí¹ 'e jo 'ee to² tí¹ 'e ley do. Jmaa²¹mogɨ to² ca gatsín¹ jilaa'²¹ 'e 'ná² lí¹. 19 Joon doñi'iin wana jo jmoo¹o la to² tyʉ'² ley do, xʉfiin'¹³ 'e 'wéi¹gɨ 'e ley do, joon 'e'²e tsá² 'e jmáa¹a tsá² la joon, xaai²¹gɨ 'in tsá² do la jee²¹² jileei'²¹ lɨ tyʉ'² Dios to². Pe 'in jmoo¹o jiin'¹³ la tí² to² tyʉ'²ʉ joon 'e'²e tsá² 'e jmáa¹a la joon, tsafee'¹mo ilii¹in lɨ tyʉ'² Dios to². 20 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' wana jo 'øøi'²¹gɨ‑'oo' joon wana jo jmaa²gɨɨ' jiin'¹³ la 'iin²¹²in Dios jmá¹ tsá² lagɨ 'in tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'in tsá² fariseos jo jmɨɨ²¹² cwotáan²naa' lɨ tyʉ'² Dios to².

'E'²e Jesús tsá² cwáain¹ tya' 'nii'²¹‑tsi tsá²

21 ’Nanʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ jin'²: “Jo jngaa'¹²naa' tsá², tsʉ 'ná¹‑a lisá² 'ii'²¹ tya' 'in jngaai'¹² tsá².” 22 Pe fuu²¹²uu 'naa', doñi'iin 'in tya'nii'²¹‑tsi coon'¹³ ruu'²¹i ilisá² 'ii'²¹ tya' 'ii. Joon tya' jileei'²¹ 'in jíi²in ruu'²¹i 'in tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in tyʉ'² to nifu ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' 'ii. Joon 'in unsii²¹ ruui'²¹: “Tsá² caai²¹ 'nʉ.” 'Áai¹ tyan' 'íi¹ fo'² lɨ sɨtyʉ́² 'in jin'² la joon.

23 ’'Wii'¹³ joon wa 'iin²¹²u'u cwo'²'o Dios coon²¹ 'e 'yaai¹‑'o'o inʉʉ cwo'¹ pe la jee²¹² siin'¹³'in tyani altar do wa'a gatɨɨ'²¹‑'o'o 'e 'ee'¹mo ruu'²¹'u 'nʉ, 24 tʉ́² 'e cwo'²'o Dios 'e 'yaai¹‑'o'o do tyani altar. Joon cweei'², cwojmaa'¹³'a júu³ røø²¹ coon'¹³ ruu'²¹'u. Joongɨ ñi²'i ñicwo'²'o 'e 'yaai¹‑'o'o do.

25 ’Joon wana 'iin²¹²in tsajée¹i 'nʉ tyani tsaa'to² 'e cwo'¹o 'nʉ tsaa², síin¹³ coon'¹³on júu³ røø²¹ tya'i fu lɨ cwolíin²naa' coon'¹³on joon coon'¹³ la joon jo tsajée¹i 'nʉ tyani tsaa'to². Tsʉ wana gajée¹i 'nʉ tyani tsaa'to² do, joon ityʉ'²ʉ to² 'ɨɨ'¹³ tya'a tsajéei¹ 'nʉ 'nʉñí³. 26 Joon 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ jo lí² júu¹³'u 'nʉñí³ do ca cɨ́²'ɨ coonti 'e cuu² do.

'E'²e Jesús tsá² 'e jo feei'¹ tsá² tsamɨ́²

27 ’'Nanʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ 'e jin'²: “Jo foo¹u'u tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹.” 28 Pe fuu²¹²uu 'naa' doñi'iin 'in jǿø²i jaain²¹ tsamɨ́² joon wana sooin²¹ tsá² 'ii lawa'a 'e niga'laa²¹o coon'¹³ 'ido.

29 ’Wana unní²'i tsáa¹ jmoo¹ 'le'²u, tyí²ta, pí²ta wíin² tsʉ tyʉ́²gɨ wa'a tsa'ɨ́ɨ¹ unní²'i do lagɨ wa cwoo'¹³'o lɨ 'ii²¹ la tøø²¹u'u. 30 Sɨna cwoo¹'o tsáa¹ jmoo¹ 'le'²u tyʉʉ'¹³'ʉ, pí²ta wíin² tsʉ tyʉ́²gɨ tyi'i tsa'ɨ́ɨ¹ cwoo¹'o lagɨ wa cwoo'¹³'o lɨ 'ii²¹ la tøø²¹u'u.

'E'²e Jesús tsá² wa'a tíui² tsá² tsamɨ́² tya'a

31 ’Gajin'²in tsá² la mo jéei¹: “Wana tíui² tsá² tsamɨ́² tya'a 'ná¹ cwo'¹o coon²¹ mo'jí² jin'²in 'e nigatíu¹mo 'oo²¹²o.” 32 Pe fuu²¹²uu 'naa' wa gatíui² tsá² 'oo²¹²o, wana jo mo 'láa¹a coon'¹³ tsañʉʉ'¹ xeei'²¹, 'in tsañʉʉ'¹ do jmoo¹o 'e 'lee'²¹i 'in tsamɨ́² do wa cuu'²¹i cwoo²¹o tún¹ coon'¹³ tsá² xeei'²¹. La joon jon doñi'iin tsañʉʉ'¹ 'in cuui'²¹ cwoo²¹o coon'¹³ jaain²¹ tsamɨ́² 'in nigatíui² nʉʉ'¹ tya'a i'noo¹o 'in tsañʉʉ'¹ do tsaa² lawa'a fee'²¹i tsamɨ́² tya' tsá² xee'²¹mo.

'E'²e Jesús tsá² 'e jo 'é¹ tsá² Dios

33 ’Nanʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ 'e jin'²: “Jo cuu'¹³'u júu³ tyi'i 'e niga'é¹u tyani Ña'ñʉ'¹ʉ'.” 34 Pe fuu²¹²uu 'naa' jo 'é¹u'u tyani tsá² coonti. Jo 'é¹u'u coon'¹³ ñʉ'fú² tsʉ joon si'² lɨ sɨlɨɨ²¹² tya' Dios. 35 Jon'gɨ'ɨ 'é¹u'u coon'¹³ cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ do‑o 'ø'²ø Dios. Jon'gɨ'ɨ coon'¹³ Jerusalén tsʉ do‑o fuu²¹ tya' rǿøi¹³ 'in feei'¹. 36 Jo 'é¹u'u Dios coon'¹³ po'tyi²'i tsʉ jo lí² litaa²¹ sɨ 'wii'¹ 'ee jiin'¹³ coon²¹ jnʉ́¹ tyi'i. 37 Jiin'¹³ fóo¹³'o “joon” sɨ “'ún³” 'ee. Wana foo'²¹gɨ'ɨ 'áai¹ lawa 'e faa'²¹a 'in 'lɨɨi'³.

'E'²e Jesús tsá² 'e jo coon¹on tsá² tya'a

38 ’Nanʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ 'e jin'²: “Wana gatyí²'i coon²¹ mɨ'² unní² tsá² la joon jon tyí¹ tsá² mɨ'² unní²'i. Joon wana gatyí²'i moojon² tsá² la joon tyí¹ tsá² moojón²'on.” 39 Pe fuu²¹²uu 'naa': Jo tɨ́ɨ¹³u'u coon'¹³ 'in gó². Lɨ' cɨɨ'¹³'ɨ jmaa²'a. Wana gatyʉʉn¹ʉn tsá² ju'²'u cataain²¹² pe cwóo¹³'o lɨ' cataain²¹gɨ ju'²'u cwotyʉʉn¹ʉn. 40 Wana 'in 'iin²¹²in tsajée¹i 'nʉ tyani tsaa'to² 'e 'iin²¹²in tyí¹i 'mɨ'² tyii'¹³'i. Cwoo¹³'o 'mɨ'² tyii'¹³'i, cwóo¹³'o jon 'mɨ'³ jnʉ́¹ yʉ lúu¹³'u. 41 Joon wana 'in jin'² cwocón²'on láa¹a coon²¹ kilometro cwocón²'on coon²¹gɨ lɨ́ɨ¹. Joon wana 'in mɨɨ'¹³ 'nʉ cwoo'¹³'o 'ee mɨɨ¹ɨ do. 42 Joon mo 'iin²¹² tsá² 'e tyí² tyi'i cwoo'¹³ta.

'E'²e Jesús tsá² 'e 'ná¹‑a 'e li'iin²¹²in tsá² 'in 'eei'¹ 'ii

43 ’Nanʉʉ²oo' jon júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ 'e jin'²: “Cwoli'iin²¹²mo'o tsá² 'in seen²¹u'u tyʉ́² coon'¹³on joon 'ee'¹mo'o 'in 'eei'¹ 'nʉ.” 44 Pe jna‑gɨɨ fuu²¹²uu 'naa', ―gajin'² Jesús― cwoli'née¹moo' 'in 'eei'¹ 'naa', fáa¹³aa' tyʉ́² tya' 'in faa'²¹a 'laa'²¹ tyii', jmaa²aa' jmaai'² 'e tyʉ́² tya' 'in 'eei'¹ 'naa', fáa¹³aa' júu³ tyʉ́² tya' 'in jíi²in 'naa' joon tya' 'in jmaai'²¹ 'naa'. 45 Joon coon'¹³ la joon ilii²naa' jóon¹ Dios ñʉ²ʉʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú². Tsʉ Dios jmoo¹ 'yeei²¹ ñi'¹ tya' tsá² gó² la joon jon tya' tsá² tyúi¹, jmoo¹o jon 'e tsáa¹ jmɨ́¹ jee²¹² tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉ la joon jon jee²¹² 'in tsá² 'in jo jmoo¹o la to² tyʉ'². 46 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e tɨ́²‑tsi Dios tyii' wa'a 'iin²¹²naa' jiin'¹³ 'in 'iin²¹²in 'naa'? Tsʉ 'in cón²on 'laa'¹³ tya' lɨ 'nɨɨ¹ tsá² jmoo¹o la joon. 47 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e tyʉ́² jmoo²oo' mo foo'¹³naa' 'e tyʉ́² tya' jiin'¹³ 'in tyʉ́² seen²¹naa' coon'¹³on? Ca 'in jo cwii¹in Dios jmoo¹o la joon. 48 Tsʉ 'wii'¹³ joon jmaa²aa' tyʉ́² tya' jileei'²¹ tsá² la jmoo¹o Dios tyíin¹ ñʉ'fú² tyʉ́² tya' jileei'²¹ tsá².

6

'E'²e Jesús tsá² tya' to² tyʉ́² 'e jmoo¹o tsá²

1 ’Jo jmaa²aa' 'e tyʉ́² tya' tsá² jiin'¹³ la ní²i tsá² xeei'²¹, tsʉ wana jmoo²oo' la joon jo 'ii'¹³naa' tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyii' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² jiin'¹³xʉ tya' 'e tyʉ́² 'e nigajmaa²aa' do. 2 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo fu'²'u tsá² mo 'e cwo'²'o tsá² sɨtyéein¹³ jmɨɨ²¹². Tsʉ seein²¹ tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o inʉʉ cwo'¹ sinagagas joon jee²¹² 'nʉ́¹ 'in jmoo¹o 'e tyʉ́² tya' 'in sɨtyéein¹³ jmɨɨ²¹² pe jiin'¹³ 'e ní²i tsá². Joon faa'²¹ tsá² tyʉ́² tya'a. Pe 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', coon'¹³ 'e tyʉ́² do 'e nigafaa'²¹ tsá² tya'a ga'ii'²¹mo 'ido jiin'¹³ i'ii'²¹i 'e gatɨ́ɨ²i. 3-4 Pe mo cwo'²'o 'e 'in sɨtyéein¹³ jmɨɨ²¹², 'uun²¹mo cwo'²'o, ce jiin'¹³ 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³on jo ñii¹i. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' tyi'i 'in ni¹ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá² 'uuin²¹ icwo'¹o 'nʉ 'e gatɨ́ɨ²u.

'E'²e Jesús tsá² xiiala lí² faa'²¹ tsá² júu³ tyʉ́²

5 ’Joon mo foo²oo' júu³ tyʉ́² jo jmaa²aa' la jmoo¹o 'in tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o. 'In tsá² do tɨ́²‑tsi téen²in inʉʉ cwo'¹ sinagogas joon lɨ lɨ́¹ tyʉʉ'¹³ jee²¹² 'nʉ́¹ téen²in faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya'a lɨ ni¹ tsá². Pe 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa': niga'ii'²¹mo 'in tsá² do 'e gatɨ́ɨ²i. 6 Pe mi fo'²'o júu³ tyʉ́² tyi'i joon 'ú¹'u tsi inʉʉ joon jnɨ²'ɨ 'ñʉ́¹ do joon mɨ²'ɨ 'uuin²¹ tyani Ñʉ'²'ʉ. Joon Ñʉ'²'ʉ 'in ni¹o jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá² 'uuin²¹ icwo'¹o nʉ 'e gatɨ́ɨ²u.

7 ’Joon mo fó²oo' júu³ tyʉ́² jo jmaa²aa' la jmoo¹o 'in jo cwii¹in Dios Jmii²¹, tsá² 'in faa'²¹a júu³ 'e jo 'ee to² tí² 'ii. Joon 'ɨ¹‑tsi 'e nuu¹un dios tya'a wa faa'²¹a 'láai² naa' júu³ tyʉ́² tya'a. 8 Jo jmaa²aa' la jmoo¹o 'ino tsʉ Ñʉ́²ʉʉ' nii¹o jilaa'²¹ 'e 'naa²aa' la nʉ'gɨ 'e mɨ́²ɨɨ'. 9 Tsʉ 'wii'¹³ joon mo fó²oo' júu³ tyʉ́² joon fo²oo' la no:

Nʉ'¹ʉ' tyíin¹ ñʉ'fú²,

cwoun'goo²¹o tsá² jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ.

10 Cwolí² 'e tyʉ'²'ʉ to² jee²¹² tsá².

Cwojmaa¹a tsá² taain²¹² juncwii²¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²u'un la jmoo¹o 'in taai² ñʉ'fú².

11 Cwoo'¹³ jna'a 'uunñi² tyii'i jmɨɨ²¹² no jiin'¹³ la 'naa²¹a'a.

12 Jmaa²'a fee'¹‑'o'o 'wii²¹² tyii'i jilaa'²¹ 'e gó² 'e nigajmoo²o'o.

Tsʉ la joon jna'a nigajmoo²¹o'o fee'¹‑tsii'i 'e gó² 'e nigajmaa¹a tsá² tyii'i.

13 Jo cwo'²'o wa'a 'e 'naa²¹a'a tsaa²; 'láa²i jna'a jee²¹² jilaa'²¹ 'e gó².

Tsʉ tyi'nʉ‑ʉ jilaa'²¹ to² coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ coon²¹ tøø²mo. Amén.

14 ’Tsʉ wana 'naa' jmoo²oo' feei'¹‑'oo' tya' 'in nigajmaa¹a 'e gó² tyii' la joon jon Ñʉ́²ʉʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² ijmáa¹a feei'¹‑tsi 'wii²¹² tyii'. 15 Pe wana jo jmoo²oo' feei'¹‑'oo' tya' tsá² xeei'²¹ la joon jon 'Ñʉ́²ʉʉ' jo ijmáa¹a feei'¹‑tsi 'wii²¹² tsaa² tyii'.

'E'²e Jesús tsá² cwáain¹ tya' mo gø'² tsá² tyiiañi'¹

16 ’Joon mo cøø²øø' tyiiañi'¹ jo jmaa²aa' fa'í³ lɨ́ɨ²naa' la jmoo¹o 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsí 'e jmoo¹o. Tsʉ 'iin²¹²in 'in tsá² do 'e iñí² tsá² 'e gø'²ø tyiiañi'¹. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' niga'ii'²¹mo jilaa'²¹ itɨ́ɨ²i. 17-18 Pe mo cøø'¹³'ø tyiiañi'¹ roon'¹³'un ní²'i joon xaai²¹² tyí²'i wuu'²¹ 'e jo liñí²i tsá² 'e cøø'¹³'ø tyiiañi'¹. Wa cøø'¹³'ø tyiiañi'¹ 'uuin²¹ 'e liñii¹o Ñʉ'²'ʉ joon 'ii icwo'¹o 'nʉ 'e gatɨ́ɨ²u.

'E'²e Jesús tsá² xiiala lí² sáa¹i 'e tyʉ́² tya'a fu ñʉ'fú²

19 ’Jo saa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² tyii' fu ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ fu ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joo'fu² cuu'²¹u, sɨ ili'oo² 'ee sɨ itsataai² 'uun²¹ icón² 'ee. 20 'Áa¹mo tyʉ́²gɨ tyii' wa saa²aa' 'e tyʉ́² tyii' fu ñʉ'fú² lɨ jo icuu'²¹u joo'fu² jon'gɨ ili'oo² joon jo lí² tsataai² 'uun²¹ icón². 21 Joon doñilɨɨ' 'e sáai¹ tsá² 'e tyʉ́² tya'a do‑o jon 'iin²¹²in cwá²a ―jin'² Jesús.

'E'²e Jesús tsá² xiiala ilí² ngɨ́¹i coon²¹ tsáa¹

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

22 ―La 'ɨ¹‑tsi tsá² la joon ingɨ́¹. Joon wana canii² 'ɨ¹‑tsi tsá² coon²¹ tsáa¹ ingɨ́¹ la ngɨ́¹ tsá² mo jmɨɨ¹. 23 Pe wana gó² 'ɨ¹‑tsi tsá² jo ñii¹i xiiafu tsáa¹a la mo ngɨ́¹ tsá² mo 'woo¹. Joon wa lɨ́ɨ²i tsá² 'e ngɨɨ¹ɨ mo jmɨɨ¹ pe 'e gó²o 'ɨ¹‑tsi 'áa¹mo 'íi¹ nʉʉ²¹ lɨ ngɨɨ¹ɨ.

'E'²e Jesús tsá² 'e 'ná¹‑a 'iin²¹²in jiin'¹³ Dios Jmii²¹

24 ’Jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo lí² jmáa¹a la to² tyʉ'² gái¹ ñi'fii²¹². Tsʉ ili'ee'¹i 'in jaain²¹ joongɨ 'in jaain²¹gɨ ili'iin²¹²mo. Joon wana ijmáa¹a la to² tyʉ'²ʉ jaain²¹ 'e jo 'ee ilitsáai¹‑tsi 'in jaain²¹ do. Joon jo lí² jmá¹a tsá² la to² tyʉ'² cuu² la 'ɨɨ²¹² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios.

'E'²e Jesús tsá² 'e 'aa¹mo Dios Jmii²¹ 'in tsaa'¹‑tsi 'ii

25 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon fuu²¹²uu 'naa', jo cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cøø²øø' coon'¹³ 'e 'uu²uu' 'e taan²¹²naa' juncwii²¹ jon'gɨ tya' 'mɨ'² tyi²ii'. Tsʉ tyiin²gɨ juncwii²¹ tya' tsá² lagɨ 'e gø'² tsá² joon tyiin²gɨ cuerpo tya' tsá² lagɨ 'mɨ'² 'e tyi'²i. 26 Coon²oon' cwáain¹ tya' ton¹ 'øø¹i tya'cwí² tsʉ jo 'ee jñii¹i, jon'gɨ 'ee roo²¹ tya'a 'e coon¹on, jon'gɨ 'e coon¹on wa 'máa¹a tsi tyʉʉ², xʉ lɨ'ɨ Ñʉ'²oo' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² cwoo¹o 'e gø'²ø 'ido. Joon tyiin²gɨ 'naa' lagɨ ton¹. 27 Jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' lí² jmé¹i 'ña'a ca'no'³ metro lɨ níi¹gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cu'²‑tsi lɨ́ɨ²i.

28 ’¿'Ee lɨ' cu'²‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'mɨ'² tyii²ii'? Tyaan²aan' cwáain¹ lí³ cartu'² 'e cwaain²¹ jiin'¹³ lɨ cwii'²¹. 'E lí³ do jo jmoo¹o to² jon'gɨ 'mii¹i 'mɨ'² 29 pe fuu²¹²uu 'naa', ca 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ Salomón coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a jo lɨ la lɨ 'e lí³ do. 30 Joon wana gajmaa¹a Dios jilaa'²¹ lí³ 'ya'²gɨ 'e taa'²¹ coon²¹ jmɨɨ²¹² joon coo²¹o coon'¹³ jɨ́², cwoliñí² 'naa' icwo'¹ Dios 'naa' jilaa'²¹ sɨɨn'¹³ɨɨn'. ¡Tsá² 'in cu'²‑tsi coon'¹³ Dios 'naa'! 31 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwotaan²naa' cu'²‑'oo' coon'¹³ Dios. Jo 'ɨ¹‑'oo' 'ee icøø²øø' jon'gɨ tya' i'uu²uu' jon'gɨ tya' 'mɨ'² ityíi¹³ii'. 32 'Áa¹mo 'ɨ¹‑tsi 'in jo cwii¹in Dios tya' jilaa'²¹ 'e júu³ lo, pe Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² ñii¹o jilaa'²¹ 'e 'ná¹ jméi¹ to² tyii'. 33 Pe cwoo'¹³‑'oo' 'e tyʉ'² Dios to² 'naa' joon jmaa²aa' jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Joon wana jmoo²oo' la joon i'ii'¹³naa' jilaa'²¹ 'e catyiia² do. 34 Jo 'ɨ¹‑'oo' jmɨɨ²¹² nano tya' fa'í³ ilisá² tsa'oo²¹ tsʉ fa'í³ ilisá² tsa'oo²¹ 'e tya' tsa'oo²¹‑o joon. 'E fa'í³ 'e sá² la coon²¹ jmɨɨ²¹² líin²mo tya' jmɨɨ²¹² joon.

7

Jo jmaa²aa' 'ii'²¹ tya' tsá² xeei'²¹

1 ’Jo jmaa²aa' 'ii'²¹ tya' tsá² xeei'²¹ joon jo ijmá¹a Dios 'ii'²¹ tyii'. 2 Tsʉ Dios ijmáa¹a 'ii'²¹ tyii' jiin'¹³ la nigajmaa²aa' do. Coon'¹³ 'ii'²¹ 'e gatyiin²aan' tya' tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ joon icoon¹on Dios 'ii'²¹ tyi'naa'. 3 Tyʉ́² jøø²'ø 'e tyi¹ pi'³ 'yʉ unní² tsaruu'²¹'u pe jo cón²'on cwáain¹ coon²¹ po'³ 'mó² 'yʉ unni²'i 'wo'o. 4 ¿'Ee lɨ' fu'²'u tsaruu'²¹'u: “Cwó² tyíi³ii tyi¹ 'yʉ unni²'i”, pe joongɨ 'yʉ coon²¹ po'³ 'mó² 'yʉ unni²'i? 5 ¡'In sɨsɨɨ¹i 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'! Tyi¹du' po'³ 'mó² 'yʉ unni²'i jéei¹ joongɨ lí² tyi²'i tyi¹ 'yʉ unní² tsaruu'²¹'u.

6 ’Jo cwoo²oo' 'e júu³ cwaai'³ tya' Dios tya' tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i tsii²¹, 'in jo tsí¹ tsa'goo¹o, jo 'ee ilinʉʉ'¹³ʉ jiin'¹³ ijmee'²¹mo 'naa'. La joon jon jo cwoo²oo' jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa', 'e lɨ la lɨ perlas tyii', tya' 'in tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i ñí¹ tsʉ jiin'¹³ i'ø'¹o 'e júu³ do ―jin'² Jesús.

Cwoo'¹³‑'oo' 'e cwo'¹ Dios 'naa' 'e tyʉ́² tya'a

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

7 ―Mɨ́²ɨɨ' joon icwo'¹ Dios 'naa'; joon wana 'naa'²¹naa' Dios joon ityee'²¹moo' 'ii; joon wana pó²oo' 'ooca'nʉ́¹, Dios i'ná² tyii'. 8 Tsʉ tya' jileei'²¹ 'in mɨ́¹ɨ, i'ii'²¹mo; joon jileei'²¹ 'in 'noo'¹o ityii'¹³a; joon 'in pó² 'ooca'nʉ́¹ 'e 'náa¹a i'ná¹ tya'o.

9 ’Jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' jo icwoo²oo' yʉʉn²¹ tyii' coon²¹ cuun²¹² wa'a gamɨɨ¹ɨ coon²¹ 'iñi'¹. 10 Jon'gɨ cwoo'¹³naa' jaain²¹ mɨɨ'²¹ wa'a gamuu¹i jaain²¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹. 11 Joon wana 'naa', 'in lɨ́ɨi¹ 'in gó², ñí²oo' 'e cwoo²oo' 'e tyʉ́² tya' yʉʉn²¹ tyii', fee'¹gɨ 'áai¹ icwo'¹ Dios 'e tyʉ́² tya' 'in mɨ́¹ɨ.

12 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon jmaa²aa' tya' tsá² xeei'²¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²naa' jmaa¹a tsá² xeei'²¹ tyii'. Coon'¹³ la joon itiin'¹³moo' 'e ley tya' Moisés coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tya' 'in tsá² 'in gacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios ca la mo jéei¹.

Cwoo'¹³‑'oo' 'íi¹ 'naa' 'ooca'nʉ́¹ cu'² áai¹

13 ’'Ii¹ 'naa' 'ooca'nʉ́¹ cu'² 'áai¹ tsʉ 'ú² 'áai¹ 'e 'ooca'nʉ́¹ si'² lɨ 'ii²¹ joon 'e fu¹ 'e tsá¹a lɨ 'ii²¹ 'áa¹mo 'ú² 'e fu¹ joon. Joon fúu¹mo tsá² tsalíin² fu¹ joon. 14 Pe cu'² áai¹ 'e 'ooca'nʉ́¹ tyi² fu ñʉ'fú² joon tii² 'e fu¹ 'e ngo'² fu ñʉ'fú². Joon xʉ tsá² 'in tsaa'²¹ 'e fu¹ 'e tsá¹a ñʉ'fú².

Cwii¹i tsá² 'mó² 'oofuu²¹ coon'¹³ 'oofuu²¹ tya'

15 ’Un'øø'¹naa' yaanaa' coon'¹³ 'in tsá² 'in jin'² 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios pe jo jo'¹. Jalíin²mo jee²¹² 'naa' lawa joo'saa'²¹ xuui²¹² 'in 'wo²‑tsi 'áai¹ pe 'yiia'¹ tsiinuu²¹ 'in 'lɨɨ'³mo 'ii. 16 Lí²‑i licwii²¹naa' 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsʉ jo cún¹ tsá² mɨ'³ wuunjøø'³ 'mó² tóon¹, jon'gɨ cún¹ tsá² mɨ'³ cwaríi³ 'mó² tóon¹ náa². 17 La joon jon coon²¹ 'mó² 'oofuu²¹ tyʉ́² cwoo¹o jiin'¹³ 'oofuu²¹ tyʉ́²‑ʉ. Coon²¹ 'mó² 'e gó² cwó¹o jmaai'² 'oofuu²¹ 'e gó²‑o. 18 Coon²¹ 'mó² 'oofuu²¹ tyʉ́² jo lí² cwo¹ 'oofuu²¹ gó² jon'gɨ lí² cwo¹o coon²¹ 'mó² 'oofuu²¹ gó² 'oofuu²¹ tyʉ́². 19 Joon jilaa'²¹ 'mó² 'oofuu²¹ 'e jo cwo¹o 'oofuu²¹ tyʉ́² 'ná¹ 'wiin'²¹in joon coo¹o. 20 Iliñí² 'naa' xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o.

Jo jileei'²¹ i'ii'²¹i lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹

21 ’Jo jileei'²¹ itsataai² lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹, 'in nigasɨɨ'²¹ɨ jna jin'²in: “Ña'ñʉ'¹ʉ', Ña'ñʉ'¹ʉ'.” Jiin'¹³ 'in nigajmaa¹a la to² tyʉ'² Ñʉ'³oo itsataai² lɨ tyíin¹in ñʉ'fú². 22 Joon mi tyé¹ jmɨɨ²¹² joon fúu¹mo 'in jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna: “Ña'ñʉ'¹ʉ', nigafaa'²¹ jna'a coon'¹³ 'e sii²¹ 'nʉ, joon coon'¹³ 'e sii²¹ 'nʉ niga'wóo³na'a 'in 'lɨɨi'³ taai² 'alma tya' tsá², la joon jon nigajmoo²¹o'o milagros fee'¹ 'láai² tya' tsá².” 23 Pe joon ifuu²¹²uu 'ii: “Jo mo galicwíi³na 'naa', jeen'¹³naa' tyaní³ii jileei'²¹naa' 'in nigajmaa¹a 'e gó²” ―jin'² Jesús.

Tún² 'ii'¹³ tɨɨfuu²¹ jmoo¹o tsá²

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

24 ―Jileei'²¹ tsá² 'in nuu¹un joon jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉʉ lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in 'øøi'²¹‑tsi, 'in jmoo'¹³ 'nʉ́¹ ni cuun²¹². 25 Joon mi jó¹ jmɨ́¹ mɨɨ'²¹, joon galifee'¹ jmɨɨ²¹, joon 'la'¹ tyí² 'e 'nʉ́¹ do pe jo gacɨɨi'² tsʉ si'² ni cuun²¹². 26 Pe 'in nuu¹un joon jo jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉʉ lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in bái¹ 'in gajmaa'¹³ 'nʉ́¹ ni too'¹³. 27 Joon mo najó² jmɨ́¹ joon galifee'¹ jmɨɨ²¹, ga'la'² tyí² 'e 'nʉ́¹ do. Joon gacɨ'²mo 'e 'nʉ́¹ do coonti.

28 Joon mo gauntyeei¹ Jesús júu³ tyaa¹a do 'áai¹ tsa'goo'²¹‑tsi jileei'²¹ coon'¹³ 'e ga'ee¹e Jesús do. 29 Tsʉ ga'e'²e Jesús tsá² lawa 'in 'oo¹o to² jo 'ee¹ la 'é¹ 'in tɨfo'² tya' ley tya' Moisés.

8

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsá² 'in lɨ́ɨi¹ jmoowúu¹ 'e jgoo'²¹ tya'

1 Mo gajngáa¹i Jesús 'e moo'²¹ do fúu¹mo tsá² ngalíin² caluu. 2 Joon gangatyéen¹in jaain²¹ tsá² 'in lɨ́ɨi¹ jmoowúu¹ 'e jgoo'²¹ tya' coo'¹³ lɨ ngaai'¹ Jesús. Joon 'in tsá² do gasii'²¹i wojníi¹i tyani Jesús joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tsañʉʉ'¹, feei'¹du'‑'o'o, wana 'iin²¹²u'un lí²‑i un'láa²u jna.

3 Joon gataan¹an Jesús cwoo²¹o tya' 'ido joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Iin²¹²moo jon. Un'láa²moo 'nʉ.

Joon tsifu joon ga'láa²mo 'e jmoowúu¹ 'e jgoo'²¹ 'e lɨ́ɨ¹i. 4 Joon jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo 'in fu'²'u jiin'¹³ jaain²¹. Jiin'¹³ cwoo'¹³'o cwo'eei'¹³ 'wo'o untsá². Joon cwocwoo²'o fa'¹ tya' Dios jiin'¹³ la to² gatyʉ'² ley tya' Moisés. Joon coon'¹³ la joon liñi¹ tsá² 'e niga'láa²mo'o.

Gaun'láai² Jesús tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² 'láa²

5 Joon mo ga'í² Jesús fuu²¹ Capernaum joon gangatyéen¹in jaain²¹ 'in tyʉ'² to² 'láa² Roma co' lɨ siin'¹² Jesús 6 joon gajin'²in sɨɨ'²¹i 'ii:

―Tsañʉʉ'¹, jmaa²'a feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tyiia tsʉ jaain²¹ tsa'leei'¹³ tyiia raain¹ tsaa'¹³a coo'¹³ 'mó² fu tyiia. 'Áai¹ jó¹ tsaa'¹³a cuu'¹³ 'áai¹.

7 Joon Jesús gajin'²in:

―Iníi³oo, niun'láa²na.

8 Joon 'in tyʉ'² to² 'láa² do gañii¹i:

―Tsañʉʉ'¹, jo tɨ́ɨ²na 'e 'u'²'u inʉʉ tyiia, jiin'¹³ tyʉ'²'ʉ to² 'e un'láa²mo tsa'leei'¹³ tyiia joon i'láa²mo. 9 Seen²¹mo jaain²¹ 'in tyʉ'² to² jna; jna‑a jon tyʉ'³ʉʉ to² 'láa². Joon mo tyʉ'³ʉʉ to² 'láa² tyiia 'e tsáa¹a, tsaa²¹o. Joon wa fuu²¹²uu, “na¹” joon joo²¹‑o. Joon wana tyʉ'³ʉʉ to² tsa'leei'¹³ tyiia 'ee jmáa¹a, jmaa¹o.

10 Joon mo ganúu²un Jesús 'e júu³ lo joon ganga'goo²¹‑tsi, joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in ngalíin² caluu:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jo mo gatsee'²¹na jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² tsá² Israel 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i la jo'¹ lɨ́ɨi² 'ino. 11 Fuu²¹²uu 'naa' 'e fúu¹mo jalíin² lɨ 'yeei²¹ ñi'¹, jalíin²mo jon lɨ' lɨ yooi'¹³ ñi'¹ jaa'¹³i 'í¹ coon'¹³ Abraham, coon'¹³ Isaac coon'¹³ Jacob fu lɨ tyʉ'² Dios to² ñʉ'fú². 12 Pe i'woo²¹mo Dios fu caluu 'in nanáa¹ tyʉ́² tya' 'e dø'¹ do. I'woo²¹mo fu caluu lɨ 'íi¹ nʉʉ²¹. Joon ityi'²i, joon cuu'²¹i moojóon¹on ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² fúui¹ do.

13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² 'láa² do:

―Cwei'¹ fu tyi'i, 'e jo'¹ ni galɨ́ɨ²u'u ilí² tyi'i.

Joon 'in tsa'leei'¹³ tya'a tsifu joon ga'láa²mo.

Gaun'láa²mo Jesús 'yiiaunsáa³ Tʉ́³

14 Joon gangó¹o Jesús fu lɨ tyíin¹ Tʉ́³, joon do‑o gangaa¹i 'yiiaunsáa³ Tʉ́³ taain¹ yʉ tyíi². 15 Joon gason'¹ Jesús cwoo²¹o joon tsifu gacwó² tyíi². Joon tsifu joon garoon¹on joon gatyaa¹ tyʉ́² 'e idø'¹ Jesús coon'¹³ 'in catyaai² do.

Gaun'láai² Jesús tsá² fúui¹

16 Joon mo gatséi¹ ñi'¹ gangajée¹i tsá² 'in taai²¹² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a lɨ sin'² Jesús. Joon mo gatyʉ'² Jesús to² 'e 'wé¹i 'in 'lɨɨi'³ do joon ga'woo²¹mo. Joon Jesús gaun'láai² ce jileei'²¹ 'in tsatsaa'¹³ do. 17 La joon galɨ́¹ 'e gatsín¹ júu³ ga'ɨ́ɨ² 'in tsá² gacwoo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ sii²¹ Isaías mo gajin'²in: “Gajeen'¹³mo 'e jo pí³‑tsi', joon ga'wo'²o jmoowúu¹ 'e lee²e'.”

Lawa 'in 'iin²¹²in ngɨ́² coon'¹³ Jesús

18 Joon mo gangó¹ Jesús 'áai¹ fúui¹ tsá² niteen¹in ce cu' lɨ' lɨ siin'¹²in, joon gatyʉ'² Jesús to² wa'a tsalíin² tsá² tya'a lɨ' ngoo'¹³ lɨ náa¹ tyíia¹ do. 19 Joon jaain²¹ jee²¹² 'in tɨfo'² tya' ley do gangatyéen¹in lɨ sin'² Jesús joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², 'iin²¹²na níi³ii coon'¹³ 'nʉ doñixiia' cwoo'¹³'o.

20 Joon Jesús do gañii¹i:

―'In cwii¹ sá² too²¹ tya'a tɨɨ² xá¹ joon 'in ton¹ sá² sɨɨ²ɨ pe 'in Ruu'²¹i Tsá² jo sá² tya'a lɨ ján³.

21 Jaain²¹gɨ 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya'a gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', 'iin²¹²na níi³ii coon'¹³ 'nʉ pe cwo'²'o ni'áai¹³duu ñʉ'³ʉʉ jéei¹ nifu.

22 Joon Jesús do gañii¹i:

―Na¹ coon'¹³ jna. Cwolí² cwo'aai¹ 'in jo cwii¹in Dios 'in 'lɨɨ²¹² do.

Jmoo¹o Jesús 'ɨɨ¹ɨ tii² tyí²

23 Joon ga'í² Jesús tsi barco coon'¹³ tsá² tya'a 'in ngalíin² coon'¹³. 24 Joon garóon² coon²¹ tyí² tá² lɨɨlɨ́¹ ca ganga'ó² jmɨɨ²¹ tsi barco do. Joon cwuu²¹mo Jesús la jee²¹² do. 25 Joon tsá² tya'a ngalíin² ngaunjnaa¹‑tsi 'ido. Joon gajin'²in:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ'! Laai²¹² jna'a. Tɨ lɨ te²moo'o.

26 Joon Jesús do gañii¹i:

―¿'Ee lɨ' 'goo'²¹oo' 'áai¹? ¡'Áai¹ xʉ jai'² lɨ́ɨ²naa'!

Joon garóon² Jesús joon gatyʉ'²ʉ to² 'e tyí² do coon'¹³ jmɨɨ²¹ do 'e ján² tii². Joon coonti gajaan¹an tii². 27 'Áai¹ tsa'goo²¹‑tsi 'in tsá² do joon gajin'²in:

―¿'Iin‑gɨ 'in tsañʉʉ'¹ no? Ca tyí² coon'¹³ jmɨɨ²¹ nʉʉ'¹³ʉ to² tyʉ'² 'ino.

Lawa gái¹ tsá² Gadara 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ 'alma tya'a

28 Joon mo gatyíi¹a Jesús lɨ' ngóo'¹³ tyíia¹ cataain²¹ do lɨ roon¹ cwoo'¹³ 'wó² tya' tsá² seein²¹ Gadara gái¹ tsañʉʉ'¹ 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a ga'woo²¹i lɨ taa'¹³ 'áan³ tya' 'lɨɨ²¹². 'In gái¹ do 'in 'lɨɨ'³mo ca jo lí² ngɨ́i¹ tsá² lɨ' co' lɨ táa¹i. Joon gangatyéen¹in lɨ sin'² Jesús. 29 Joon ga'láa² 'wii²¹² 'oo¹o gajin'²in:

―¿'Ee to² ñi'²'i jee²¹² jna'a, Jesús? Jóon¹ Dios 'nʉ. ¿Tɨ ñi'²'i 'e 'e'²'e jna'a wúu¹ la nʉ'gɨ ijó¹ 'ii'²¹?

30 Joon coo'¹³ joon taain²¹² ca poo²¹² ñí¹ fúui¹ lɨɨlɨ́¹ gø'²ø. 31 Joon 'in 'lɨɨi'³ taai² tya' 'in tsá² do gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús jin'²in:

―Wana 'woo²¹o'o jna'a wa'a cwo'²'o tsatoo²¹o'o alma tya' 'in ñí¹ no.

32 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ do:

―Cwolíin²naa'.

Joon 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' 'in tsá² gái¹ do ga'woo²¹mo joon ngataa²¹²i alma tya' 'in ñí¹ do. Joon tsifu joon 'in ñí¹ do ngalíin² cwiin¹in lɨ' sɨjɨ́² joon gaxuu'²¹i tsi tyíia¹ do, joon gajgoo'²¹ jmɨɨ²¹ do.

33 Joon 'in 'aai¹ ñí¹ do ngalíin² cwiin¹in 'goo'²¹o fu ifuu²¹ gajmaa'¹³a tsá² júu³ xiiala galɨ́¹ tya' 'in tsá² 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'. 34 Joon jileei'²¹ tsá² néei¹ 'e fuu²¹ do ngalíin² ngajǿø²i Jesús. Joon mo gangaai¹ 'in tsá² do Jesús gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús wa cwo'ɨ́ɨ¹i 'ido fu goo¹o.

9

Gaun'láa²i Jesús jaain²¹ tsá² 'in 'ii'¹³ tá² cwoo²¹ tɨɨ²ɨ

1 Joon ga'í² Jesús tsi barco do joon gangɨ́ɨ¹i lɨ' cataain²¹ caai¹ tyíia¹ do. Joon gatyee'¹²i fuu²¹ lɨ taain¹. 2 Joon gajée¹i tsá² jaain²¹ tsá² 'in 'ii'¹³ tá² cwoo²¹ tɨɨ²ɨ 'yuui² coon²¹ jmoo²¹. Joon mo ganí² Jesús xiiala jo'¹ lɨ́ɨ²i 'in jalíin² do gajin'²in sɨɨ'²¹i 'in tsatsaa'¹³ do:

―Tya¹‑'o'o yú², ni'iin²moo tsaa² tyi'i.

3 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tɨfo'² tya' ley 'in taai² do niga'ɨ¹‑tsi: “'In tsá² lo faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios coon'¹³ júu³ tya'a.” 4 Joon galiñii¹i Jesús 'ee 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do joon gaunngɨɨ¹ɨ, jin'²in:

―¿'Ee lɨ 'ɨ¹‑'oo' 'e gó²? 5 ¿No‑o jo taai²¹²gɨ fuu²¹²uu 'in tsá² no: “Ni'iin²moo tsaa² tyi'i”, sɨ fuu²¹²uu 'e: “Ráan²un ngɨ́² tɨ́ɨ¹³'ɨ”? 6 Pe 'e liñí² 'naa' 'e Ruu'²¹i Tsá² 'oo¹o 'ii'²¹ ili'iin²in tsaa² tya' tsá² mo taain²¹² juncwii²¹, jøø²øø' 'elo.

Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsatsaa'¹³ dó²:

―Ráan²un no; pé¹ jmoo²¹ tyi'i no, cwei'¹ fu tyi'i.

7 Tsifu joon garoon¹on 'in tsá² do joon nga'²mo fu tya'a. 8 Joon gafoo'¹³mo 'in tsá² néei¹ do mo ganí² 'elo, joon gaun'goo²¹o Dios 'e nigacwo'¹o Dios 'ii'²¹ 'e li 'iin² tsá² tsaa² tya' tsá².

Mo gatø'¹ø Jesús Mateo

9 Joon mo gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús fu lɨ taain¹ do gangaa¹i jaain²¹ tsá² sii²¹ Mateo tyíin¹in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá². Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Mateo do:

―Na¹ coon'¹³ jna.

Joon 'in Mateo do garóon²on lɨ tyíin¹in joon gangó¹ coon'¹³ Jesús.

10 Joon ga'í² Jesús coon²¹ inʉʉ. Gøø'²¹ø 'íi¹i. Joon gatyalíin² fúui¹ 'in cón² 'laa'¹³ lɨ 'nɨɨ¹ tsá² coon'¹³ fúu¹mogɨ 'in røøi²¹ tsaa². Coon²¹ caan²mo néei¹ gø'²ø coon'¹³ Jesús joongɨ coon'¹³ tsá² tya'a. 11 Joon mo gangó¹ tsá² fariseos 'e tyíin¹ Jesús gø'²ø coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ do gajin'²in sɨɨ'²¹ tsá² tya' Jesús:

―¿'Ee lɨ' tyíin¹ tɨfo'² tyii' gø'²ø coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ joongɨ coon'¹³ 'in tsá² røøi²¹ tsaa²?

12 Joon nuu¹un Jesús 'e jin'² 'in tsá² do joon gajin'²in:

―'In tsá² tyúi¹ coon'¹³ 'in tsá² tyʉ́² sɨ'ɨ́ɨ¹‑tsi jo 'néi¹ tɨmɨ́¹ tya'a, jiin'¹³ tsatsaa'¹³ 'néi¹ tɨmɨ́¹ tya'a. 13 Cwolíin²naa', cwolitɨ́ɨ²moo' 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ tya' Dios 'e jin'²: “'Iin²¹²gɨɨ 'e jmá¹a tsá² fee'¹‑tsi tya' tsá² xeei'²¹ lagɨ'ɨ cwo'¹o jna fa'¹.” Tsʉ jo gagoo²¹²oo wa'a tǿ³øø 'in tsá² tyúi¹, gagoo²¹²oo 'e tǿ³øø 'in røøi²¹ tsaa² wa'a ijaa'²¹‑tsi.

Gaungɨɨ¹ɨ tsá² Jesús cwáain¹ tya' 'e gø'² tsá² tyiiañi'¹

14 Joon gangatyéen¹in 'in tsá² 'in ngɨ́¹ coon'¹³ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ co'² lɨ tyíin¹ Jesús joon gaungɨɨ¹ɨ:

―'In tsá² fariseos la joon jon jna'a tyé²e'e tyiiañi'¹. ¿Ee lɨ jo gø'²ø tsá² tyi'i tyiiañi'¹?

15 Joon gañii¹i Jesús:

―Jo jmoo¹o tsá² fa'í³ mo tsáa¹a lɨ cuui'¹³ cwoo²¹ tsá² la 'ɨɨ²¹² tyíin¹ 'in tsá² cuui'¹³ cwoo²¹ do. Pe ijó¹‑o coon²¹ jmɨɨ²¹² mo jo tyíin¹gɨ 'in nigacuui'¹³ cwoo²¹ do joongɨ idø'²ø tyiiañi'¹.

16 ’Jiin'¹³ jaain²¹ jo toon'¹³ 'mɨ'² fiin²¹ coon²¹ 'mɨ'² natsáai² tsʉ mi ron'² tsá² itsʉʉ'² 'e 'mɨ'² fiin²¹ do joon ilifee'²gɨ lɨ 'gɨɨ¹ɨ. 17 La joon jon jo tyiia'²¹ tsá² jmɨ'³ móo¹ tsi loo²¹ tsáai² tsʉ wana jmoo¹o tsá² la joon i'gɨɨ¹ɨ 'e loo²¹ tsáai² do joon tsa'ɨ́ɨ¹ɨ 'e jmɨ'³ móo¹ do coon'¹³ loo²¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon tyiia'²¹ tsá² jmɨ'³ móo¹ tsi loo²¹ 'mɨ́ɨ² joon tyʉ́² jee²¹² tún² do.

Lawa jamɨ́¹ Jairo coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'in gason'² sɨɨn'³ Jesús

18 La jee²¹² tyíin¹ Jesús faa'²¹a 'e júu³ do gatyía¹ jaain²¹ tsá² feei'¹ tya' tsá² Israel. Joon gasi'²i wojníi¹i tyani Jesús joon gajin'²in:

―La ngayuui'¹³ júun²mogɨ yʉʉn²¹ tyiia. Pe wana cwoo'¹³'o cwotaan'¹³'an cwoo¹'o tya'a joon ijiin'¹in tún¹.

19 Joon garóon²on Jesús gangóo¹o coon'¹³ 'ido coon'¹³ tsá² tya'a. 20-21 Joon lɨ ningóo¹o 'yuui fu¹ gason'²on jaain²¹ tsamɨ́² tsaa'¹³ tɨ' sɨɨn'³. Dyatun¹ jiin²¹ ningó¹ 'e tuuin²¹ 'in tsamɨ́² do. Ga'ɨ¹‑tsi 'in tsamɨ́² do: “Xʉfiin'¹³ coon'²¹ son'³oon sɨɨn'³ 'ido in'láa²moo.” Tsʉ 'wii'¹³ joon gangatyéen¹in caluu lɨ ngó¹ Jesús gason'²on sɨɨn'³ɨn. 22 Joon gajiin¹in 'ña'a Jesús gajǿø²i 'in tsamɨ́² do joon gajin'²in:

―Tya¹‑'o'o yú². Tsʉ niga'láa²mo'o tsʉ 'wii'¹³i jo'¹o galɨ́ɨ²u'u.

Joon tsifu joon ga'láa²mo 'in tsamɨ́² do.

23 La jee²¹² joon gatyía¹ Jesús tya' 'in tsafeei'¹ do. Joon mo gangoo¹o nataai² tɨ́² 'e tɨ lɨ tsa'áa¹mo 'ido joon ganaa²¹² 'goo¹ 'áai¹. 24 Joon gajin'² Jesús:

―'Wóo²naa', tsʉ jo mo 'lɨɨi²¹² 'in sɨmɨ́² no lɨ' cwuu²¹mo 'ino.

Joon 'in tsá² do gacoo'²¹ ngɨ́ɨ² tya' Jesús. 25 Mo ga'wóo²i 'in tsá² do ga'í² Jesús lɨ raain¹ 'in sɨmɨ́² do joon gason'²on cwoo²¹o 'ido. Joon garóon²o 'ido. 26 Joon galiñi¹ tsá² 'in néei¹ la caain²¹ fuu²¹ taa'¹³ do jilaa'²¹ 'e nigalɨ́¹.

Mo gaun'láa²i Jesús gaí¹ tsá² tiui²

27 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús tsi inʉʉ do gái¹ tsá² tiui² ngalíin² caluu Jesús 'oo¹o tá² jin'²in:

―¡Fúu² cwolii¹u jna'a, Jóon¹ David!

28 Joon mo gatyee'¹²i Jesús fu tya'a 'in tsá² tiui² do gangatyéen¹in joon gaungɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿Tɨ la jai'² lɨ́ɨ²naa' 'e liun'láa²na 'naa'?

Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―Jo'¹o lɨ́ɨi² jna'a, Ña'ñʉ'¹ʉ'.

29 Joon gataan¹an Jesús cwoo²¹o unni² tsá² tiui² do joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Cwolí² jiin'¹³ la jo'¹ lɨ́ɨ²naa'.

30 Joon ga'lóo²o unníi¹i. Joon Jesús ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Xúun² fú²uu' jiin'¹³ jaain²¹ 'e niga'lóo²o unní²ii'.

31 Pe xʉʉ joon xʉʉ 'wóo²i xʉ do joon gajma'²a júu³ jileei'²¹ 'in néei¹ do jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Jesús tya'a.

Mo gaun'láa²i Jesús jaain²¹ tsá² 'in jo lí² faa'²¹a

32 Joon mo ga'wóo²i 'in gái¹ do joon 'in xeei'²¹gɨ ngataai² jée¹i jaain²¹gɨ tsá² 'in jo lí² faa'²¹a lɨ tyíin¹ Jesús. 'In 'lɨɨ'³mo 'yuui² alma tya'a. 33 Joon mo gatyii¹in Jesús 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya'a do tsifu joon ga'láa² 'in tsá² do 'wii²¹² faa'²¹a. 'Áa¹mo tsa'goo²¹‑tsi 'in tsá² taai² do joon gajin'²in:

―Jiin'¹³ cafu jo mo nee²¹e' fu goo²¹o' Israel la lɨ́¹ 'e ganee²¹e' nano.

34 Pe 'in tsá² tya' fariseos do gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ no 'woo²¹i 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in tyʉ'² to² 'ii.

Feei'¹‑tsi Jesús tya' tsá²

35 Ngóo¹ Jesús la caain²¹ fuu²¹ coon'¹³ fuu²¹ pi'³ náa¹ do. Tsi inʉʉ cwo'¹ sinagogas gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' mi li tyʉ'² Dios to² tsá². Joon gaun'láa²i jileei'²¹ tsatsaa'¹³ 'in tyaan¹an 'láai² nii² jmoowúu¹. 36 Joon mo gajǿø²i Jesús 'in tsá² do fúu² galɨ́ɨ²i ni'i 'ido tsʉ 'in tsá² do lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ joo'saa'²¹ 'in jo seein²¹ 'in 'aa¹i 'ii, 'woo'²¹o joon caain'²¹ lɨ́ɨ¹i. 37 Joon Jesús jin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'E la ja'²mo, fee'¹ 'áai¹ 'e sá² 'e roo¹ pe xʉʉ tsa'leei'¹³ seein²¹ 'in jmaa¹a to². 38 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́²ɨɨ' tyani Fii²¹² 'in cwó¹ 'e roo¹ 'e sá² 'e síi¹in tsa'leei'¹³ tya'a jee to² 'e cóon¹on 'e garoo¹o do.

10

Tø'²ø Jesús dyatooin¹ tsá² tya'a 'in sii²¹ apóstoles

1 Joon gatø'²ø Jesús dyatooin¹ tsá² tya'a joon gacwo'¹o Jesús 'in tsá² do 'ii'²¹ 'e lí² 'wóo²i 'ido 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² joon 'e lí² un'láa²i tsá² jilaa'²¹ jmoowúu¹ 'e lɨ́ɨi¹ tsá².

2 'Elo‑o 'e sii²¹ 'in dyatooin¹ tsá² tya'a ilíi²in apóstoles: 'in nifu sii²¹ Simón, sii²¹o jon Tʉ́³; coon'¹³ ruu'²¹i Dɨ́ɨ³. Joon gái¹ jóon¹ Zebedeo 'in sii²¹ Jacobo coon'¹³ Wó³. 3 Seein²¹ jon Lii²¹² coon'¹³ Bartolomé coon'¹³ Tomóo¹³ coon'¹³ Untøø², 'in gacón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ɨ tsá² la mo jéei¹. Joon seein²¹ Jacobo, jóon¹ Alfeo; joon seein²¹ jon Lebeo, 'in sii²¹o jon Tadeo. 4 Joon jaain²¹ jee²¹² 'ido sii²¹ Simón, jaain²¹ tsá² tya' tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ cananistas. Joon seein²¹ jon Judas Iscariote, 'in ga'nɨɨ¹i Jesús mo lɨ cɨɨin¹gɨ.

Sii¹in Jesús jɨ dyatooin¹ apóstoles tya'a 'e cwoo¹o júu³ tyʉ́²

5 Joon Jesús gasii¹in 'in dyatooin¹ tsá² tya'a do joon gatyʉ'²ʉ to² jin'²in:

―Jo cwolíin²naa' lɨ néei¹ 'in tsá² 'in jo seein²¹ Israel, joon jo cwotaan²naa' fuu²¹ náa¹ lɨ sii²¹ Samaria. 6 Tyʉ́²gɨ wa'a cwolíin²naa' tya' jiin'¹³ tsá² Israel 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ joo'saa'²¹ 'in nituu¹i. 7 Cwolíin²naa', cwocwoo²oo' júu³ 'e tɨ lɨ tyʉ'² Dios to² tsá². 8 Un'láa²naa' 'in tsatsaa'¹³ joon 'in tsá² lɨ́ɨi¹ jmoowúu¹ 'e jgoo'²¹ tya'a. Jmaa²aa' jiin'¹ 'in najúin¹. 'Wóo²naa' caluu 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá². 'Naa' niga'ii'¹³'naa' 'e 'ii'²¹ lo 'e jo 'ee gacɨɨin¹ tyii' la joon jo 'ee 'laa'¹³ cón²oon'.

9 ’Jo cwotyaan²aan' cuu² cwanáa¹ jon'gɨ cuu² cwataa²¹ jon'gɨ cuu² yʉ́ʉn² 10 jon'gɨ tulóo¹³oo'. Coon²¹ 'mɨ'² cwaa²¹ cwotyíi¹³ii' joon jo cón²oon' mɨ́ɨ¹³ɨɨ' jon'gɨ soon²oon' 'mo'u². Tsʉ 'in jmoo¹o to² tɨ́ɨ²i 'ii'²¹i 'e dø'²ø.

11 ’Mi tyalíin²naa' coon²¹ fuu²¹ sɨ coon²¹ fuu²¹ pi'³ 'ee, 'naa'¹³naa' jaain²¹ tsá² tyúi¹ joon do‑o jón²oon' ca 'wóo²naa' do. 12 Joon mi cwotaa²naa' inʉʉ joon fú²uu': 'Aa²¹²moo' tyʉ́²‑ʉ sɨ'ɨ́ɨ¹‑'oo'. 13 Joon wana ga'ii'²¹i tyʉ́² 'e 'aa²¹²i do iliseein²¹ tyʉ́²‑ʉ. Pe wa jo ga'ii'²¹i júu³ tyii' tyiin¹aan' 'e 'aa²¹²i nigasíi¹³ii' do. 14 Joon wana jo 'ii'²¹i jon'gɨ jo 'iin²¹²in núu¹un júu³ tyii' cwo'wóo²naa' 'e 'nʉ́¹ do sɨ fuu²¹ do 'ee joon xʉʉ²ʉʉ' 'laa²¹ toon²¹² tɨ́ɨ¹³ɨɨ'. 15 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'áai¹gɨ iní² wúu¹ 'in tsá² néei¹ 'e fuu²¹ do mi cwá¹ jmɨɨ²¹² ijmá¹ Dios 'ii'²¹ tya' tsá² lagɨ 'in tsá² néei¹ fuu²¹ Sodoma coon'¹³ Gomorra.

I'ǿ¹mo tsá² 'naa'

16 ’Tyan²duu' cwáain¹, sɨ́ɨ³na 'naa' lawa joo'saa'²¹ 'e cwolíin²naa' jee²¹² tsiinuu²¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon jmaa²aa' lí³ii' la jmoo¹o mɨɨ'²¹ li'³i pe seein²¹naa' 'wo²‑'oo' lawa jaain²¹ maa²¹². 17 Lí³ii' jmaa²aa' tya' tsá² tsʉ tsajée¹i 'naa' tyani tsaa'to² joon ipóo¹i 'naa' tsi inʉʉ cwo'¹ sinagogas. 18 Joon 'wii'¹³ jna ijéi¹ tsá² 'naa' tyani tsaa'to² tsacøøi'¹³ joongɨ tyani rǿøi¹³. Joon coon'¹³ la joon lí² fó³oo' 'wii²¹² tyiia tyaníi¹i joongɨ tyani 'in jo tsáa¹‑tsi Dios. 19 Joon mi jéi¹ tsá² 'naa' tyani tsaa'to² jo cuu'¹³‑'oo' 'ee ifó³oo' tyani tsaa'to² do tsʉ mi tɨ 'ii'²¹ ifó³oo' Dios icwo'¹o 'naa' 'ee ifó³oo' do. 20 Jon' 'naa' 'in faa'²¹a do pe 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Ñʉ'²ʉʉ' Dios Jmii²¹ 'in faa'²¹a coon'¹³ 'naa'.

21 ’La 'oo'²¹ ruu'²¹i tsajée¹i ruu'²¹i tyani tsaa'to² ijngaa'¹³i la joon jon tsacøøi'¹³ tsajée¹i jóon¹on. La joon ijmá¹ jóon¹on coon'¹³ sáa³ jmii²¹ itsajée¹i tyani tsaa'to² ijngaa'¹³i tsá² 'ii. 22 Jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ ili'ee'¹i 'naa' tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²naa' cwáain¹ tyiajna. Pe jileei'²¹ 'in jmaa¹a taa'²¹ ca lɨ tyéi¹ itiin'¹³mo. 23 Mo ga'ǿi¹ tsá² 'naa' coon²¹ fuu²¹ cwíin¹³iin' fuu²¹ lɨ xiia'²¹gɨ. Tsʉ 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'in Ruui'²¹ Tsá² ijó¹ la nʉ'gɨ icwíin¹³iin' la caain²¹ fuu²¹ lɨ néei¹ tsá² Israel.

24 ’Jiin'¹³ jaain²¹ 'in untsáa¹a ilifeei'¹gɨ lagɨ tɨfo'² tya'a, jon'gɨ ilifeei'¹gɨ tsa'leei'¹³ lagɨ ñi'fii²¹²i. 25 'Ná¹‑a 'yaai¹‑tsi 'in untsáa¹a 'e 'yee'¹i jiin'¹³ la tɨfo'² tya'a do, joon 'in tsa'leei'¹³ do 'e 'yee'¹i jiin'¹³ la ñi'fii²¹²i. Joon wana gaunsii²¹ tsá² 'in tyʉ'² to² inʉʉ do Beelzebú, ¿'ee iunsii²¹ 'in tsá² taai² inʉʉ do? (Wana gasɨɨ'²¹ɨ jna 'e gó² xʉfoo'³ 'naa'gɨ jo sɨɨ'²¹ɨ 'e gó².)

'Iin tɨ́ɨ²i jmá¹ 'gó²oo'

26 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon jo jmaa²aa' 'goo'²¹ tyani tsá². Jo 'e sá² jiin'¹³ coon²¹ júu³ 'e 'uuin²¹ wa' jo 'in liñi¹. Joon jiin'¹³ coon²¹ 'e sɨ'mó¹ wa'a jo lijná² nii²i. 27 Jilaa'²¹ júu³ 'e fuu²¹²uu 'naa' coon'²¹ cwofáa¹³aa' jee²¹² lɨ nuu¹un tsá². Joon jilaa'²¹ 'e fuu²¹²uu 'naa' lɨ 'uuin²¹ ca yʉ' 'nʉ́¹ cwo'oo²oo'. 28 Jo jmaa²aa' 'gøø'²¹naa' 'in jngaai'¹² tsá² pe jo lí² jngaai'¹² alma tya' tsá². Jmaa²aa' 'gøø'²¹naa' 'in lí² 'iin² cuerpo coon'¹³ alma tya' tsá² fu lɨ 'ii²¹.

29 ’Xʉfiin'¹³ gái¹ ton¹ tyíin¹ coon²¹ cuu² pe jiin'¹³ jaain²¹ ton¹ do ijúun²in wa jo cwo¹ Dios Ñʉ'¹ʉ' 'ii'²¹ tya'a. 30 Joon ca jñʉ́² tyi'naa' sɨ'í³ tɨ ca mɨ'² ce jilaa'²¹. 31 Tsʉ 'wii'¹³ tyiin²mo 'naa' lagɨ ton¹ fúui¹ jo jmaa²aa' 'goo'²¹oo'.

'Ná¹‑a jmaa²aa' júu³ tyani tsá² 'e cwii¹naa' Jesucristo

32 ’Jileei'²¹ 'in jmoo¹o júu³ tyani tsá² 'e cwii¹in jna la joon jon jna ijmáa³aa júu³ 'e cwii¹na 'ii tyani Ñʉ'³oo 'in tyíin¹ ñʉ'fú². 33 Pe tya' jileei'²¹ 'in jo rǿø¹i 'e cwii¹in jna tyani tsá² la joon jon jna ifo'³oo 'e jo cwii¹na 'ido tyani Ñʉ'³ʉʉ tyíin¹ ñʉ'fú².

'Wii'¹³ cwáain¹ tya' Jesús ijmá¹a tsá² tɨ' coon²¹ poo²¹²

34 'Jo cwolíin²naa' 'e gagó³oo 'e jmáa³aa 'ii'²¹ 'e liseein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ tsá² taain²¹² juncwii²¹. Gagó³oo 'e 'wiin²¹ mɨɨ'¹³ jee²¹² tsá² jon' wa' liseein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ tsá². 35 Nigagó³oo ilisá² mɨɨ'¹³ jee²¹² tsá² coon'¹³ jmii²¹. La joon jon ilisá² mɨɨ'¹³ jee²¹² sɨmɨ́² coon'¹³ sáa³a. Ilisá² mɨɨ'¹³ jee²¹² unloo²¹² tya'a coon'¹³ 'yiiaunsáa³a. 36 La joon 'in tsá² la 'oo'²¹ inʉʉ tya'a ili'ee'¹mo ruu'²¹i inʉʉ tya'a.

37 ’Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²gɨ sáa³ jmii²¹ lagɨ jna jo tɨ́ɨ²i ilíin² tsá² tyiia. Joon wana 'iin²¹²gɨ tsá² jóon¹on lagɨ jna jo tɨ́ɨ²i ilíin² tsá² tyiia. 38 Joon wa jo 'iin²¹²in júun²in 'wii'¹³ tyiia jo tɨ́ɨ²i ilíin² tsá² tyiia. 39 Joon 'in 'iin²¹²in intiin'¹³ juncwii²¹ tya'a icaa¹mo juncwii²¹ tya'a. Pe 'in caa¹mo juncwii²¹ tya'a tsʉ 'wii'¹³ cwáain¹ tyiajna, intiin'¹³ juncwii²¹ tya'a.

'E tyʉ́² ijmáa¹a Dios tya' tsá²

40 ’Joon mi 'ii'²¹ tsá² 'naa' inʉʉ tya'a tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ²naa' tsá² tyiia lawa'a 'e 'ii'²¹ 'in tsá² do jna ñiia'oo. Joon mo 'ii'²¹ tsá² jna lawa'a 'e 'ii'²¹ tsá² Nʉ'³oo 'in gasii¹in jna. 41 Joon doñi'iin tsá² 'in 'ii'²¹i jaain²¹ tsá² 'in cwoo¹ júu³ tya' Dios inʉʉ tya'a i'ii'²¹i 'in tsá² do coon²¹ røø²¹ 'e la 'ii'²¹ 'in tsá² cwoo¹ júu³ tyʉ́² do tsʉ ga'iin'²¹ ni 'ido tsʉ 'wii'¹³ tsá² cwoo¹ júu³ tyʉ́² 'ido. Joon doñi'iin tsá² 'in 'ii'²¹i jaain²¹ tsá² tyúi¹ tsʉ 'wii'¹³ 'in tyú¹mo 'ii i'ii'²¹ 'in tsá² do jon coon²¹ røø²¹ la in'ii'²¹ 'in tsá² tyúi¹ do. 42 Joon doñi'iin tsá² 'in cwo'¹ tsá² tyiia xaai¹gɨ doñiee coon²¹ 'e pi'³, 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', xʉfiin'¹³ coon²¹ vaso jmɨɨ²¹ cwii'²¹ gacwo'¹o 'ido, i'ii'²¹i 'in tsá² do coon²¹ 'e tyʉ́² tya' Dios.

11

Mo jalíin² tsá² tya' Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ jafee'¹³i Jesús

1 Joon mo ngayuui'¹³ gatyʉ'² Jesús to² 'in dyatooin¹ tsá² tya'a jilaa'²¹ 'e 'ná¹ jmáa¹a joon gacwa'ɨ́ɨ¹ɨ do ganga'e'²e tsá² joon gacwoo¹o júu³ tyʉ́² la caain²¹ fuu²¹ náa¹ do.

2 Yiia'¹³ joon 'nʉñí³ yuui² Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹. Joon mo galiñi¹ xiiala jmoo¹o Cristo do, joon gasii¹in Wó³ tsá² tya'a tsajǿø²i Jesús. 3 Ngaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ 'in Cristo 'in ijó¹ sɨ sɨjeen²na'a 'in xeei'²¹ 'ee?

4 Joon Jesús do gañii¹i:

―Cwolíin²naa' cwosíi¹³ii' Wó³ do jilaa'²¹ 'e niganí²ii' joongɨ 'e niganʉʉ²ʉʉ'. 5 Cwojmáa¹³aa' Wó³ júu³ xiiala nigalɨjnaa'²¹ 'in tsá² tiui². Joon 'in jluui'¹³ nigangɨɨ¹ɨ, joon niga'láa²mo 'in tsá² jgøøi'²¹, joon ganá¹ loocwóo¹o tya' 'in tsá² jo nuu¹un, joon 'in najúin¹ gajiin'¹o. Joon tya' 'in tsá² tañíi² niganuu¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios. 6 Joon jløø'³mo 'in jo cu'²‑tsi coon'¹³ jna.

7 Joon ngaliin¹mo 'in tsá² do joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² tyaa¹ júu² cwáain¹ tya' Wó³ coon'¹³ 'in tsá² taai² do. Gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' tyalíin²naa' tyajøø²øø' fu lɨ jo 'iin tsá² seein²¹? ¿Tɨ tyalíin²naa' tyajøø²øø' coon²¹ tó² 'e si'² jøø'²¹ lɨ 'ɨ́ɨ²ɨ tyí²? 8 Wa jo la joon ¿'ee lɨ' tyalíin²naa'? ¿Tɨ tyalíin²naa' tyajøø²naa' jaain²¹ tsá² tyi'³ 'mɨ'² 'ya'²gɨ? Niñí² 'naa' 'in tsá² 'in tyi'³ 'mɨ'² 'ya'²gɨ néei¹ fu lɨ tyíin¹in rǿøi¹³. 9 'Naa' tyalíin²naa' tyajøø²naa' jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. Pe 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' nigajøø²naa' jaain²¹ feei'¹gɨ lagɨ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo jéei¹. 10 Tsʉ ni jí² tya' Dios 'e jin'² cwáain¹ tya' Wó³ do:

Sɨ́ɨ³na jaain²¹ tsá² tyiia 'e tsáa¹a tyaní²'i.

Joon ityaa¹ tyʉ́² coon²¹ fu¹ lɨ ngɨ́²'ɨ.

11 Pe 'e la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² tsá² taai² juncwii²¹ jo seein²¹ 'in feei'¹gɨ lagɨ Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹. Pe feei'¹gɨ lagɨ Wó³ do doñi'iin 'in xaai²¹gɨ 'in 'í² lɨ tyʉ'² Dios to² tsá².

12 ’Ca mo 'láa² 'wii²¹² cwó² Wó³ júu³ tyʉ́² la ca nano jo ga'øøi'²¹‑tsi tsá² røø²¹ xiiala ilí² 'e tyʉ'² Dios to² tsá². Joon tyitsaa¹mo 'iin²¹²in ilí² jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi yaamo. 13 Jileei'²¹ 'in gafaa'²¹a júu³ tya' Dios la mo jéei¹ coon'¹³ jilaa'²¹ ley tya' Moisés faa'²¹a cwáain¹ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² ca mi jó¹ Wó³. 14 Joon wana lí² jai'² ilíi²naa' 'in Wó³ no lɨ́ɨ¹i Elías 'in 'ná¹ jó¹ tún¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios. Ii jaain²¹ 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹. 15 Joon jileei'²¹ 'naa' 'in nuu¹un, nʉʉ²ʉʉ'.

16 ’¿'Ee 'ii'²¹ ilijmá¹a tsá² tya' 'in tsá² no ilí² coon²¹ rǿø²i? Lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ xuui²¹² taai²¹² to² coo¹o lɨ lɨ' 'moo'¹³ joon 'oo¹o jin'²in sɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i: 17 “Xʉʉ²¹ʉ' lúu¹ tyi' jmoo²¹o' sóoin¹³ pe jo 'in gatséen¹en. Joon ga'øø²¹ø' sóoin¹³ tya' lɨ raan¹in 'lɨɨ²¹² pe jo 'in gatyi'² jiin'¹³ jaain²¹.” 18 Tsʉ gajó² 'in Wó³ do jo 'ee gø'² jon'gɨ 'ee 'uun'²¹un joon 'naa' foo²oo' 'e 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. 19 Mi yuui'¹³ joon jna‑gɨ lɨ́ɨ¹na Ruu'²¹i Tsá² gagoo²¹²oo joon gagu'³uu joongɨ gagø'¹oo, joon 'naa' foo²oo' 'e lɨ́ɨ¹na tsá² jlo² tu'²'u. Joongɨ lɨ́ɨ¹na tsá² 'uun'²¹ vino 'áai¹, jaain²¹ tsá² 'in tyʉ́² seein²¹ coon'¹³ tsá² 'in rǿø²i tsaa² joongɨ coon'¹³ 'in tsá² cón² 'laa'¹³ lɨ 'nɨɨ¹ tsá². Tsʉ xiiala cwo'ɨ́ɨi¹ 'e jmoo¹o tsá² jmoo¹o júu³ xiiala 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do sɨ tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee.

Cwáain¹ tya' tsá² fuu²¹ 'in jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³

20 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'gáa²i sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fuu²¹ lɨ gajmaa¹a 'láai² 'ii'¹³ milagros tya'a tsʉ 'in tsá² néei¹ 'e fuu²¹ do jo gajoo'²¹‑tsi. Jin'² Jesús:

21 ―¡Fúu² 'naa' 'in néei¹ Corazín! ¡Fúu² jon 'naa' 'in néei¹ Betsaida! Wana nigalɨ́¹ milagros fee'¹ jee²¹² fuu²¹ Tiro coon'¹³ fuu²¹ Sidón la nigalɨ́¹ jee²¹² 'naa' 'e nigajoo'²¹‑tsi 'in tsá² do jmoono. Joon i'e'²e tsá² 'e nigajoo'²¹‑tsi 'e cɨ'²ɨ 'mɨ'² lɨ́¹ tyiia²¹² joon 'ee¹e fó² tyíi¹i. 22 Joon fuu²¹²uu 'naa' xʉgɨ wúu¹ iní² 'in tsá² Tiro coon'¹³ Sidón lagɨ 'naa' mi tɨ́² jmɨɨ²¹² ijmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá². 23 La joon jon 'naa' tsá² néei¹ Capernaum, ¿tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e cwolíin²naa' fu ñʉ'fú²? Xʉ joon, ¡cwolíin²naa' fu lɨ 'ii²¹! Tsʉ wana nigalɨ́¹ fuu²¹ Sodoma milagros fee'¹ la nigalɨ́¹ jee²¹² 'naa' 'e taa'²¹a 'e fuu²¹ do ca nano. 24 Pe 'e fuu²¹²uu 'naa' mi tɨ́² jmɨɨ²¹² 'e jmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² imoo²gɨɨ' wúu¹ lagɨ 'in tsá² néei¹ Sodoma do.

I'ii'¹ 'woo'²¹o jileei'²¹ 'in jalíin² coon'¹³ jna

25 'Yiia'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Jmii²¹:

―Cwo'³oo 'nʉ 'maai'¹³, Ñʉ'². 'Nʉ‑ʉ fii²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ ñʉ'fú². Cwo'³oo 'nʉ 'máa²u'u tsʉ niga'ma'²'a 'e júu³ lo 'e jo lí² 'øøi'²¹‑tsi 'in jmɨɨ²¹²‑tsi, 'in 'øøi'²¹‑tsi joon ga'ee'¹³'e tya' 'in 'wói¹gɨ. 26 Tyʉ́²‑ʉ, Ñʉ'², tsʉ la joon gali'iin²¹²u'un.

27 Faa'²¹gɨ Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² taain²¹² do:

―Ñʉ'³ʉʉ nigacwo'¹o jna jilaa'²¹. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² licwii¹in 'in Jóon¹ Dios wa'a jo cwo¹ Jmii²¹. La joon jon jo lí² licwii¹in jiin'¹³ jaain²¹ 'in Jmii²¹ do wa'a jo cwo¹ Jóon¹ Dios. Joon cwo¹ 'in Jóon¹ do jiin'¹³ 'in 'iin²¹²in ilicwii¹in Jmii²¹. 28 Ñilíin²naa' tyaní³ii jileei'²¹ 'naa' 'in 'woo'²¹ coon'¹³ to² 'e jmoo²oo' joon coon'¹³ laa²¹² tyán²aan'. Joon jna‑a icwóo³oo 'e 'ii'²¹ 'woo²¹oo'. 29 'Ii'¹³naa' júu³ tyʉ́² tyiia joon cwolicwii¹moo' jna, jmoo²oo' la to² tyʉ'³ʉʉ. 'E to² tyʉ'³ʉʉ do ilɨ́¹ la lɨ́¹ coon²¹ 'motsityi² tyii'. Pe 'wo²‑tsíi³oo joon jo tyʉ'³ʉʉ to² 'ii²¹. Joon alma tyii' i'ii'²¹i 'woo'²¹. 30 'E 'motsityi² 'e cwo'³oo 'naa' jo tyan¹ to² cón²oon' joon 'e laa²¹² cwo'³oo 'naa' jo 'áai¹ 'ii²¹.

12

Lawa mo gacúun¹un tsá² tya' Jesús 'mɨ'³ trigo mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²

1 La jee²¹² joon gangóo¹ Jesús fu lɨ jñi¹ tsá² trigo coon²¹ jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². Joon gatsá² un'áa¹i tsá² tya'a joon ga'láa² 'wii²¹² cúun¹un 'e 'mɨ'³ trigo do. Gauntyʉ́² coon'¹³ ja'cwoo²¹o joon gagøø'²¹o. 2 Joon mo ganí² tsá² fariseos 'e jmoo¹o 'ido gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jǿø², jmoo¹o tsá² tyi'i to² 'e jo tɨ́ɨ²i jmá¹ tsá² mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

3 Pe 'i‑gɨ gajin'²in:

―Ñí² 'naa' xiiala gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² David. Coon²¹ jmɨɨ²¹² mo gatsá² un'áa¹i coon'¹³ tsá² tya'a ngatáa¹i tsi inʉʉ tya' Dios 4 joon gagøø'²¹o 'e 'iñi'¹ nicwaai'³ do 'e jiin'¹³ untsá² do tɨ́ɨ²i dø'³ø. 'Lɨɨ²¹² David do jo tɨ́ɨ²i dø'²ø jon'gɨ tsá² tya'a. 5 Ñí² 'naa' jon 'e ni ley tya' Moisés tyʉ'²ʉ to² untsá² 'e jmoo¹o to² inʉʉ cwo'¹ do jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², joon jo 'nóo¹o tsaa². 6 Joon fuu²¹²uu 'naa' jaain²¹ 'in feei'¹gɨ lagɨ 'e cwo'¹ do nacwéi¹ lo. 7 Gajin'² Dios ni jí² tya'a: “'Iin²¹²moo 'e seein²¹naa' 'née²in ruu'²¹naa' lagɨ ijngaa'¹³naa' joo'²¹ joon cwoo²oo' jna fa'¹.” Wana niga'øøi'²¹‑'oo' 'e júu³ no jo 'nɨɨ²naa' 'in jo 'e tsaa² røø²¹i. 8 Tsʉ jna‑a, 'in Ruu'²¹i Tsá², tyʉ'²ʉ to² jon jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

Un'láa²i Jesús jaain²¹ tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹o

9 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús fu do joon ga'í² inʉʉ cwo'¹ sinagoga. 10 Joon inʉʉ cwo'¹ do ni'yuui² jaain²¹ tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹o. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in 'in tsá² do i'nɨɨ²i Jesús gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ tsaa² fee'¹ 'e un'láa²o jaain²¹ tsatsaa'¹³ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²?

11 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Doñi'iin jee²¹² 'naa' wa gatøø'²¹i tsi too²¹ jaain²¹ joo'saa'²¹ tyii' ityíi²moo' xʉfiin'¹³ jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 12 Pe 'áai¹gɨ tyiin² jaain²¹ tsañʉʉ'¹ lagɨ jaain²¹ joo'saa'²¹. La joon, lí²‑i jmá¹ tsá² 'e tyʉ́² mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹o:

―Nii'¹³ cwoo¹'o.

Joon mo ganii'¹³ 'in tsá² do cwoo²¹o, joon ga'lóo²o, galɨ́²‑ɨ la lɨ́¹ 'e cwoo²¹o coon²¹. 14 Joon ga'wóo²mo tsá² fariseos do fu inʉʉ cwo'¹ do joon ga'láa² 'wii²¹² ga'noo'¹³o xiiala ijngaa'¹³i Jesús.

Coon²¹ júu³ 'e gafaa'²¹a jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹³ cwáain¹ tya' Jesús

15 Joon mo galiñii¹ Jesús 'e 'iin²¹²in tsá² jnga'¹mo 'ii joon gacwo'ɨ́ɨ¹o do joon fúu¹mo tsá² gangalíin²mo coon'¹³on. Joon gaun'láa²mo Jesús jileei'²¹ tsatsaa'¹³. 16 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'e jo jma'¹ 'ido júu³ tsá² 'iin 'ii. 17 Coon'¹³ la joon gatséi¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ 'in tsá² gacwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹ sii²¹ Isaías mo gajin'²in:

18 'Ino 'in tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'³ʉʉ, 'in gatyi'³na.

'Áa¹mo 'iin²¹²na 'ii joon 'áa¹mo jløø'³na 'wii²¹² tya'a.

Icwóo¹³moo Espíritu Tyʉ́² tyiia tya'a, joon 'ii 'in jma'²a tsá² taain²¹² juncwii²¹ júu³ xiiala jmóo³oo 'ii'²¹.

19 'E jo jmá²a 'ido mɨɨ'¹³, jon'gɨ 'óo¹o jon'gɨ inuu¹un tsá² faa'²¹a jee²¹² 'nʉ́¹.

20 Joon jileei'²¹ tsá² seein²¹ fa'í³ iuncoon'¹³o joon jileei'²¹ 'in jo 'e wa'² pí² 'oo¹o icwo'¹o 'ido wa'² pí² tya' ca mi tyʉ'² 'ii to² coon'¹³ 'ii'²¹ røø²¹.

21 Joon ilitsáai¹‑tsi tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'ii.

Cwo'¹ tsá² Jesús tsaa² 'e 'oo¹o 'ii'²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³

22 Joon 'in tsá² do ngajée¹i tyani Jesús jaain²¹ tsá² tiui² 'in jo faa'²¹a joon 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon gaun'láa²mo Jesús 'in tsá² do galɨ́²‑ɨ jǿø²ø joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹o. 23 Joon 'áai¹ ganga'goo²¹‑tsi tsá² joon gajin'²in ino wa'a jon'on jóon¹ 'lɨɨ²¹² David 'in tsá² no.

24 Pe mo ganúu²un 'in tsá² fariseos 'e jin'² tsá² la do gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ no 'woo¹i 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Beelzebú 'in tyʉ'² to² 'in 'lɨɨi'³.

25 Joon ñii¹ Jesús 'ee 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do joon gajin'²in sɨɨ'²¹i 'ido:

―Wana 'in gobierno lɨ́¹ 'láai² poo²¹² 'ii joon tíin¹in la 'oo'²¹ 'ii joon 'in gobierno do jo taa'²¹a. La joon jon wana coon²¹ fuu²¹ sɨ la 'oo'²¹ ruu'²¹i 'ee jmoo¹o mɨɨ'¹³ jo wóo² taa'²¹a. 26 Joon wana Satanás 'woo¹i Satanás 'ña'a tún² 'ii'¹³ lɨ́ɨ¹i. ¿Xiiala li taa'²¹a 'ido wa lɨ́ɨ¹i la joon? 27 'Naa' fó²oo' 'e 'wóo²na 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Beelzebú joon wana la joon, ¿'iin cwo¹o 'ii'²¹ tya' tsá² tyii' 'e 'woo¹i 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá²? Coon'¹³ 'e jmoo¹o tsá² tyii' liñí²ii' 'e lɨ' cɨɨ'²ɨ 'ɨ¹‑'oo'. 28 Pe 'wóo²na 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joon wana jmóo³oo la joon gatɨ́² 'ii'²¹ 'e tyʉ'² Dios to² jee²¹² 'naa'.

29 ’Jo lí² tsataai² tsá² inʉʉ tya' tsá² pí²‑tsi 'e 'wo'¹ tsá² 'e sá² tya'a wa jo jéei¹ 'nʉ́ʉ¹i. La joon lí² 'wó²o 'e sá² tya'a.

30 ’Jileei'²¹ 'in jo seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jna 'ee'¹mo jna joon jileei'²¹ 'in jo uncaain²¹ tsá² ilíin² tsá² tya' Dios coon'¹³ jna 'ǿø¹mo tsá² wíin².

31 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon fuu²¹²uu 'naa' doñi'ee tsaa² 'e 'noo¹o tsá² sɨ doñi'ee júu³ 'laa'²¹ 'e faa'²¹ tsá² lí²‑i 'iin² Dios tsaa² tya'a pe wana faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo 'iin²gɨ tsaa² tya' 'ii. 32 Joon doñi'ee júu³ 'laa'²¹ 'e faa'²¹ tsá² tya' Ruu'²¹i Tsá² lí²‑i 'iin² Dios tsaa² tya'a pe wana faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo 'iin²gɨ tsaa² tya'a 'e juncwii²¹ lo la joon jon lɨ' cataain²¹².

Cwii¹i tsá² 'mó² 'oofuu²¹ coon'¹³ 'oofuu²¹ 'e tsí²

33 ’Wana tyʉ́² coon²¹ 'mó² 'oofuu²¹ cwo¹o 'oofuu²¹ 'e tyʉ́² joon wana gó² 'e 'mó² do gó²o jon 'e 'oofuu²¹ 'e i'ɨ́¹ɨ. Tsʉ coon²¹ 'mó² 'oofuu²¹ cwii¹i tsá² coon'¹³ 'oofuu²¹ 'e tsí². 34 ¡Xuui²¹² tya' 'in 'lɨɨi'³ 'naa! ¿Xiiala lí² fó²oo' 'naa' júu³ tyʉ́² joon yaamoo' 'lɨɨi'³ 'naa'? Tsʉ faa'²¹a tsá² jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsio. 35 'In tsá² tyúi¹ faa'²¹o 'e tyʉ́² 'e tyʉ́²ʉ 'ɨ¹‑tsi. La joon jon 'in tsá² gó² faa'²¹o 'e gó² tsʉ 'wii'¹³ 'e gó² 'ɨ¹‑tsi. 36 Joon fuu²¹²uu 'naa', mi tɨ́² jmɨɨ²¹² ijmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² icoon¹on tya'a tya' jilaa'²¹ júu³ 'e nigasɨ́ɨi² tsá² 'e jo 'ee to² tí². 37 Tsʉ 'e 'ii'²¹ ijmá¹a Dios tya' tsá² ilí² jiin'¹³ la júu³ 'e nigafaa'²¹a tsá². Coon'¹³ júu³ tya'a icwo'ɨ́ɨ¹i 'in tyúi¹ sɨ 'in gó² 'ee.

'In tsá² gó² do mɨɨ¹ɨ coon²¹ li² milagro

38 Joon 'in lɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos coon'¹³ tɨfo'² tya' ley gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², 'ii²¹²i'i 'e 'e'¹'e jna'a coon²¹ li² milagro.

39 Joon gañii¹i Jesús:

―'In tsá² gó² 'in jo tsáa¹‑tsi Dios mɨɨ¹ɨ li² milagro pe i'ii'²¹i jiin'¹³ 'e li² gacwo¹o 'in tsá² cwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹ sii²¹ Jonás. 40 Tsʉ Jonás do ga'í² nʉ' tu'² joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'nɨ¹gɨ nʉ́ʉ¹ la joon jon 'in Ruu'²¹i Tsá² tsa'ii²¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'nɨ¹gɨ nʉ́ʉ¹ lɨ taai² tsá² 'in najúin¹. 41 Joon mi jmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² 'in tsá² 'in née¹i Nínive i'nɨ́ɨ¹i ni 'in tsá² seein²¹ nano tsʉ gajoo'²¹o‑tsi 'in tsá² née¹i Nínive mo gangó¹ Jonás ngacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon gacwéi¹ jaain²¹ 'in feei'¹gɨ lagɨ Jonás no. 42 Joon 'in tsamɨ́² 'in tyʉ'² to² cwoo'¹³ roon¹on lɨ cwoo²¹ tsáa² lɨ' 'yee²¹e ñi'¹ i'nɨ́ɨ¹i ni 'in tsá² seein²¹ nano tsʉ 'in tsamɨ́² do gajó² janʉ́ʉ²ʉn júu³ 'e jmɨɨ²¹²‑tsi tya' Salomón. Gajó² lɨ wíin²gɨ la jee²¹² jilaa'²¹ fuu²¹ 'e sá² la 'ui juncwii²¹. Joon gacwéi¹ jaain²¹ 'in feei'¹gɨ lagɨ Salomón ―jin'² Jesús.

Lawa mo cɨɨ'¹³ 'in 'lɨɨi'³ alma tya' tsá²

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

43 ―Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ alma tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ ngɨɨ¹ɨ la caain²¹ lɨ tyʉʉn²¹ 'noo'¹o lɨ 'ii'²¹ 'woo'²¹o. Joon mo jo tyii'²¹a lɨ 'ii'²¹ 'woo'²¹o i'ɨ¹‑tsi: 44 “Nii'¹³moo lɨ gajú³uu.” Joon mi cɨɨ'¹³ɨ tún¹ ityee'²¹i 'in tsá² do lawa coon²¹ 'nʉ́¹ 'e jø² 'e tyʉ́² sɨ 'ya'² joon lɨ tyʉ́². 45 Joon 'in 'lɨɨi'³ do 'e tsatee¹e dyái¹ 'in 'lɨɨi'³gɨ lagɨ 'ii 'e tsataa²i tsi alma tya'a. Joon lɨ gatséi¹ 'e gó²gɨ tya'a lagɨ lɨ ga'láa² 'wii²¹². La joon ilí² tya' 'in tsá² gó² 'in seein²¹ nano.

Jalíin² ruu'²¹i coon'¹³ sáa³a jafee'¹³i Jesús

46 La 'ɨɨ²¹² faa'²¹gɨ Jesús coon'¹³ 'in tsá² do gatyalíin² ruu'²¹i coon'¹³ sáa³a. Caluu gajaan¹an 'iin²¹²in fee'²¹i Jesús. 47 Joon jaain²¹ tsá² gajma'²a Jesús júu³ jin'²in:

―Saa²'a coon'¹³ ruu'²¹'u téen²in caluu no 'iin²¹²in fee'²¹i 'nʉ.

48 Pe Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² gajma'²a júu³ 'ii jin'²in:

―¿'Iin sáa³aa joongɨ 'iin ruu'²¹na?

49 Joon ga'ɨ́ɨ²ɨ cwoo²¹o la caain²¹ lɨ née¹i tsá² tya'a joon gajin'²in:

―'Inlo‑o sáa³aa joongɨ ruu'²¹na. 50 Tsʉ doñi'iin 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Ñʉ'³ʉʉ tyíin¹³ ñʉ'fú² 'ii ruu'²¹na tsañʉʉ'¹, joongɨ 'ii ruu'²¹na tsamɨ́², joongɨ 'ii sáa³aa ―jin'² Jesús.

13

Lawa jaain²¹ tsá² 'in gajñii¹ mɨ'³ trigo

1 'E jmɨɨ²¹² joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús inʉʉ tya'a joon gangacwaa¹a tɨ' tyíia¹. 2 Joon galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨ tyíin¹ Jesús do. Joon ga'í² Jesús tsi barco 'íi¹ tɨ' jmɨɨ²¹ do joon do‑o gacwoo²¹o. Joon 'in tsá² do gajaan¹an ni tsaa² do. 3 Joon ga'e'²e Jesús 'in tsá² do coon'¹³ 'láai² júu³ cwáain¹ gajin'²in:

―Lawa jaain²¹ tsá² gajñii¹ mɨ'³ trigo. 4 La 'ɨɨ²¹² ngóo¹ dya'²a 'e mɨ'³ do 'elɨ́ɨi¹³ mɨ'³ trigo do gaxʉʉ'²¹ʉ tya'i fu¹ joon gatyalíin² ton¹ gagɨɨ'²¹ɨ mɨ'³ trigo do. 5 'Elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ do gaxʉʉ'²¹ʉ ni cuun²¹² lɨ jo 'náa¹ cwoo'¹³ 'láai². Tyʉ́²‑ʉ ganii'¹³ mɨ'³ trigo do jo 'o'² 'náa¹ cwoo'¹³ do. 6 Pe mo ga'yee²¹ ñi'¹ gacó³o coon'¹³ 'yiia²¹. Joon tsʉ 'wii'¹³ jo jmóo³ tya'a sá² galityʉʉn²¹. 7 Joon 'elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ gaxʉʉ'²¹ʉ jee²¹² 'motóon¹. Joon 'e tóon¹ do gacwaan²¹mo joon gajlɨɨ²¹ 'e trigo do. 8 Pe 'elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ do gaxʉʉ'²¹ʉ jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³ joon tyʉ́²‑ʉ gacwaain²¹. 'Elɨ́ɨi¹³ mɨ'³ jún² do gacwo¹ coon²¹ ciein¹³ mɨ'³, 'elɨ́ɨi¹³gɨ gacwo¹ sesenta mɨ'³, 'elɨ́ɨi¹³gɨ gacwo¹ dyadya¹ mɨ'³. 9 Jileei'²¹ 'naa' 'in nuu¹un, nʉʉ²ʉʉn'.

Yʉ³ to² 'e'²e Jesús tsá² jmai'² coon'¹³ júu³ cwáan¹mo

10 Joon gangatyéen¹in tsá² tya' Jesús co' lɨ siin'¹³in joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Ee lɨ' 'e'²'e tsá² coon'¹³ jmai'² júu³ cwáan¹mo?

11 Joon gañii¹i:

―Dios gacwo'¹o 'naa' 'e 'øø'²¹mo‑'oo' 'e júu³ 'uuin²¹ tya' xiiala ityʉ'² Dios to² tsá², pe 'in catyaai² do jo cwei² wa' 'øøi'²¹‑tsi. 12 Joon 'in 'øøi'²¹‑tsi, icwo'¹o Dios 'ii i'øøi'²¹‑tsi tyʉ́²gɨ 'áai¹. Pe 'in jo ga'øøi'²¹‑tsi i'wo'²o 'e xʉ 'e 'øøi'²¹‑tsi do. 13 'Wii'¹³ joon tyíi³aa júu³ tya' 'in tsá² lo coon'¹³ jmai'² júu³ cwáan¹mo. 'In tsá² lo ñi²o jilaa'²¹ 'e jmó³oo pe tsalíin²mo lawa jo 'ee gañí²o. Joon nuu¹o júu³ tyiia pe jo 'øøi'²¹‑tsi lawa jo 'ee ganuu¹o. 14 La joon gatsín¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ 'lɨɨ²¹² Isaías, 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ mo gajin'²in:

'E la ja'²mo, inúu² 'naa' joon jo i'øøi'²¹‑'oo'.

'E la ja'²mo, ijǿø² 'naa' pe jo iunjii²ii'.

15 Tsʉ nigalɨ'wa'²a‑tsi 'in tsá² no jo 'iin²¹²gɨ nuu¹un joon gajnɨ¹ unníi¹i yʉ² to² 'e jo lí²gɨ jnaa'²¹a, jon'gɨ li núu¹gɨ coon'¹³ loocwóo¹o.

Coon'¹³ la joon jo lí²gɨ i'øøi'²¹‑tsi 'e cɨɨ'¹³ɨ coon'¹³ jna 'e un'láa²na 'ii,

jin'² Isaías do.

16 ’Pe jløø'³mo 'naa' tsʉ jøø²øø' coon'¹³ unní²iin' joon nuu²uun' coon'¹³ loocwoo¹oo'. 17 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' fúu¹mo 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ coon'¹³ tsá² 'in tyúi¹ nigali'iin²¹²in jǿø²ø jilaa'²¹ 'e jøø² 'naa' pe jo ganí²i. Nigali'iin²¹²in 'in tsá² do núu¹un jilaa'²¹ 'e nuu² 'naa' pe jo ganúu²un.

Jmo'²o Jesús tsá² tya'a júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' tsá² jñii¹ mɨ'³ trigo

18 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―Tyaan²aan' cwáain¹ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' 'in tsá² gajñii¹ mɨ'³ trigo. 19 'In tsá² 'in nuu¹un júu³ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá² pe jo 'øøi'²¹‑tsi lɨ́ɨ¹i la lɨ mɨ'³ trigo 'e xʉʉ'²¹ʉ tya'i fu¹. Gajó² 'in 'lɨɨi'³ gatyii²¹ júu³ ganúu²un 'in tsá² do. 20 'E mɨ'³ trigo gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cuun²¹² lɨ la lɨ́ɨ¹i 'in tsá² ganúu²un júu³ tya' Dios joon ga'ii'²¹i jløø'³mo, 21 pe jo jmóo³ jée¹i. Joon mo nii²¹² wúu¹ sɨ 'ǿø¹i tsá² 'ii 'ee 'wii'¹³ cwáain¹ tya' júu³ do tsifu joon tʉʉ²¹ 'e júu³ do. 22 'E mɨ'³ trigo gaxʉʉ'²¹ jee²¹² 'motóon¹ lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² 'in ganúu²un júu³ do pe cu'²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹. Cuu² gacoon²¹ 'ido tóo² joon jo untsín¹ to² tya' júu³ tya' Dios coon'¹³ juncwii²¹ tya' 'in tsá² do. 23 Pe 'e mɨ'³ trigo do 'e gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³ lɨ la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in ganúu²un júu³ tya' Dios do joon gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn. Gajmee¹mo to² 'e júu³ do tya'a. 'Inlɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ coon²¹ ciein¹³ mɨ'³, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ sesenta mɨ'³, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ dyadya¹ mɨ'³.

Júu³ cwáain¹ tya' 'in gajñii¹ tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo

24 Joon gatyaa¹a Jesús 'e júu³ cwáain¹ lo tya' 'in tsá² do jin'²in:

―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ mo gajñii¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ jún² trigo tyʉ́² 'wó² tya'a. 25 Pe la 'ɨɨ²¹² cwuu²¹mo 'in tsá² do joon ga'í² jaain²¹ tsá² 'in 'eei'¹ 'ii joon gajñii¹ jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo do joon nga'²mo mi yuui'¹³ joon. 26 Joon mo ganii'¹³ mɨ'³ trigo do joon galisá² mɨ'³ tya'a ga'yee'²¹mo joon 'e tóon¹ ñii²¹ do. 27 Joon 'in tsa'leei'¹³ do gangóo¹o gangasii'¹³i ñi'fii²¹²i: “Patróoin¹³, tyʉ́²‑ʉ jún² gajñii²¹i' lɨ 'wó² do, ¿xiialɨ'ɨ ga'yee'²¹ tóon¹ ñii²¹ do?” 28 Joon 'in ñi'fii²¹² do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “Jaain²¹ tsá² 'in 'eei'²¹ jna gajmaa¹a 'yee'²¹ tóon¹ ñii²¹ no”, jin'²in. Joon 'in tsa'leei'¹³ do gaunngɨɨ¹ɨ: “¿Tɨ 'iin²¹²u'un wa'a tsaa²¹a'a tsasé²e'e 'e tóon¹ ñii²¹ do?” jin'²in. 29 Pe ñi'fii²¹²i do gajin'²in: “'Ún², jo søø²øø' tsʉ wana gacwotøø'¹³ 'e tóon¹ ñii²¹ do 'ná¹ cwotøø'¹³ jon 'e trigo do. 30 Tyʉ́²gɨ cwocwáain²¹ caan²¹mo ce roo²¹o. Joon ityʉ'³ʉʉ to² tsa'leei'¹³ tsalíin² tsasee'¹e jéei¹ 'e tóon¹ ñii²¹ do joon jmáa¹a la catsi¹ joon coo¹o. Joon mi yuui'¹³ joon isø'²ø 'e trigo do to'¹o inʉʉ tyiia”, jin'² fii²¹²i ―jin'² Jesús.

Juu³ cwáain¹ tya' coon²¹ jún² mostaza

31 Tyaa¹a Jesús jon 'e júu³ cwáain¹ lo jin'²in:

―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ coon²¹ jún² mostaza 'e gajñii¹ tsá² 'wó² tya'a. 32 Pi'³gɨ jún² tya' la jee²¹² jilaa'²¹ jún² tya' nuu²¹ pe mi nii'¹³ joon cwaain²¹ fee'¹gɨ 'mó² tya' lagɨ nuu²¹ catyiia² ca tɨ la ti coon²¹ 'mó². Fee'¹ 'áai¹ ca jalíin² ton¹ jmáa¹a sɨɨ²ɨ jee²¹² cwáa¹ tya'a.

Júu³ cwáain¹ tya' tyiian'³

33 Tyaa¹a Jesús jon 'e júu³ cwáain¹ lo jin'²in:

―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ tyiian'³ 'e gacaai'²¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'nɨ¹ 'ii'¹³ fu² 'iñi'¹ joon garoon²on jilaa'²¹.

Júu³ cwáain¹ gatyaa¹a Jesús gauntsiin¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ 'lɨɨ²¹² tsá² 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² la mo jéei¹

34 Jmai'² coon'¹³ júu³ cwáan¹mo gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² do. 35 Coon'¹³ la joon gauntsiin¹ júu³ tya' jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo jéei¹ mo gajin'²in:

Jmai'² coon'¹³ júu³ cwáain¹ ifo'³oo;

ifo'³oo júu³ 'uuin²¹ 'e sɨ'mo² ca mo gajmaa¹a Dios juncwii²¹.

Jmo'²o Jesús tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' mo jñii¹ tsá² jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo

36 Joon Jesús ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ tya' 'in tsá² do joon ga'í² inʉʉ. Joon tsá² tya'a gangatyéen¹in lɨ tyíin¹ Jesús joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jmaa'¹³ jna'a júu³, 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ 'e gatya²'a mo jñii¹ tsá² jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo.

37 Joon gajin'²in Jesús:

―'In tsá² do 'in gajñii¹ 'e jún² trigo tyʉ́² lɨ́ɨi¹ Ruu'²¹i Tsá², 38 joon 'wó² tya'a do lɨ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon 'e jún² trigo tyʉ́² lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios. Joon 'e jún² tya' tóon¹ ñii²¹ lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² 'in 'lɨɨi'³. 39 Joon 'in gajñii¹ 'e jún² tya' tóon¹ ñii²¹ do 'in 'lɨɨ'³mo 'i. Joon mo gasø'²ø 'e trigo do lɨ la lɨ mi tyéi¹ juncwii²¹. Joon 'in tsa'leei'¹³ do 'in gasø'² 'e trigo do lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ ángeles tya' Dios. 40 Joon la gasø'²ø 'in tsa'leei'¹³ do 'e tóon¹ ñii²¹ gadya'²a ni jɨ́² la joon ilí² lɨ tyéi¹ juncwii²¹. 41 'In Ruu'²¹i Tsá² ityʉ'²ʉ to² ángeles tya'a iuncaain²¹ jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'leei'²¹ tsá² coon'¹³ jileei'²¹ 'in ga'noo¹o tsaa² 'e 'wóo²mo 'ido fu lɨ tyʉ'²ʉ 'ii to². 42 Joon ipíi²in 'in tsá² do lɨ 'ii²¹. Joon ityi'²i 'áai¹ joon cuu'¹i moojóon¹on. 43 Joon jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios ilijɨɨi'¹ la jɨɨi'¹ ñi'¹ fu lɨ tyʉ'² Jmii²¹ to². Jileei'²¹ 'naa' 'in nuu¹un, nʉʉ²ʉʉ'.

Júu³ cwáain¹ tya' cuu² sɨ'mo²

44 ’'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ cuu² sɨ'mo² nʉ' 'wó². Joon mo gatsaa'²¹a jaain²¹ tsá² 'e cuu² sɨ'mo² do ga'maa¹a tún¹. Galijløø'³i 'áai¹ joon gangaa'¹³i nga'nɨ́ɨ²ɨ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a joon galó¹o 'e 'wó² do lɨ taa'¹³ cuu² do.

Júu³ cwáain¹ tya' perla 'e 'moo'³ 'áai¹

45 ’La joon jon 'e tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ tsá² 'in ló¹o 'e 'nɨ́ɨ²ɨ. 'In tsá² do ngɨɨ¹ to² 'noo'¹o perlas tyʉ́². 46 Joon mo gatsaa'²¹a coon²¹ 'e tyíin¹ 'áai¹ joon tsa'nɨ́ɨ²ɨ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a joon galó¹o 'e perla do.

Júu³ cwáain¹ tya' nʉ́ʉ³

47 ’La joon jon 'e tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ coon²¹ nʉ́ʉ³ 'e 'ɨɨ¹ɨ tsá² tsi jmii²¹ joon tsataa²i jilaa'²¹ nii² joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. 48 Joon mo garǿ¹i 'e nʉ́ʉ³ do 'in tsá² do unron'²on fu ni tsaa² joon cwa¹a in tyii'¹³in 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. Joon 'in joo'²¹ tyúi¹ do taa'¹i tsi motó² joon 'in joo'²¹ jo tyúi¹ do dyee'¹³mo. 49 La joon ilí² lɨ tyéi¹ juncwii²¹. Joon ijalíin² 'in ángeles 'in jmáa¹a coon'²¹ 'in tyúi² coon'¹³ 'in gó². 50 Joon 'in gó² idyee'¹³i lɨ 'ii²¹ joon do‑o ityi'²i joon cuu'¹i moojóon¹on.

Júu³ 'e tyíin¹ 'e tsáai² coon'¹³ júu³ 'e tyíin¹ 'e 'múui²

51 Joon jin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―¿Tɨ 'øø'²¹mo‑'oo' jilaa'²¹ 'elo?

Joon gañii¹i tsá² tya'a jin'²in:

―Joon, 'øø'²¹mo‑tsii'i.

52 Joon gajin'² Jesús:

―Jaain²¹ tɨfo'² tya' ley 'in gauntsáa¹ xiiala ityʉ'² Dios to² tsá² lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ tsá² fii²¹² 'nʉ́¹ 'in lí² tyi'² 'e 'mɨ́ɨ² coon'¹³ 'e tsáai² jee²¹² 'e sá² tya'a. Lí²‑i 'e'²e 'in tɨfo'² do tsá² 'e júu³ 'múui² joongɨ júu³ 'e tsáai².

Mo gangaa'¹²i Jesús fuu²¹ Nazaret

53 Joon mo ngayuui'¹³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Jesús 'e júu³ cwáain¹ lo 54 joon gangaa'¹mo fu cwoo'¹³ goo¹o. Joon do‑o ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá² inʉʉ cwo'¹ sinagoga tya'a. Joon 'in tsá² goo¹o do ganga'goo²¹o‑tsi, jin'²in:

―¿Xiiafu lɨ' galitɨɨ²¹i 'in tsañʉʉ'¹ no 'e júu³ faa'²¹a? ¿Xiiala 'e galɨ́² jmoo¹o ino milagros la no? 55 Tsʉ jóon¹on tɨ'mó² ino joon sáa³a sii²¹ María. Joon ruu'²¹mo Jacobo, coon'¹³ José, coon'¹³ Simón coon'¹³ Judas. 56 Joongɨ 'in ruu'²¹i tsamɨ́² seein²¹ jee²¹² jna' jon. ¿Xiialɨ' galiñii¹i jilaa'²¹ 'eno?

57 Tsʉ 'wii'¹³ joon ga'aa¹a tsii²¹² wúu¹ tya' Jesús jo ganúu²un júu³ tya'. Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Un'goo²¹o tsá² jaain²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios pe jiin'¹³ tsá² goo¹o coon'¹³ tsá² inʉʉ tya'a jo un'goo²¹o 'ii.

58 Joon jo 'ee milagros gajmaa¹a Jesús jee²¹² 'in tsá² goo¹o do tsʉ jo jai'² galɨ́ɨi² 'ido 'ii.

14

Mo gajúin¹ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹

1 'Yiia'¹³ joon 'in tyʉ'² to² lɨ sii²¹ Galilea, 'in sii²¹ Herodes, nigaliñii¹i xiiala jmoo¹o Jesús. 2 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in née¹i coon'¹³on cwáain¹ tya' Jesús:

―Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ ino 'in nigajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². 'Wii'¹³ joon lí² jmáa¹a milagros do.

3 Ga'ɨ¹‑tsi Herodes la joon tsʉ nigataan'¹³in 'nʉñí³ Wó³ do. Herodes iliseein²¹ tyʉ́² coon'¹³ Herodías gatyʉ'²ʉ to² i'ñʉ́¹ʉ cadenas cwoo²¹o Wó³ lɨ' 'yuu²i 'nʉñí³. Herodes do nigacán¹mo Herodías 'in lɨ́ɨi¹ tsamɨ́² tya' ruu'²¹i 'in sii²¹ Lii²¹². 4 Joon Wó³ do gasɨɨ'²¹ɨ Herodes 'e jo tɨ́ɨ²i jmáa¹a la no.

5 'Iin²¹²in Herodes jngaa'¹³i Wó³ pe 'gøø'²¹mo tsá². Tsʉ jilee'²¹mo tsá² 'e ñii¹i 'e faa'²¹ Wó³ cwáain¹ tya' Dios. 6 Joon mo gatséi¹ jiin²¹ tya' Herodes gajmaa¹a jmɨɨ²¹². Joon ga'í² jamɨ́² Herodías gatséen¹in lɨ taai² tsá² lɨ náa¹ jmɨɨ²¹² do. Joon 'áa¹mo gatɨ́²‑tsi Herodes lagɨ tséen¹in 'in sɨmɨ́² do. 7 Joon gajin'²in ga'ée¹i Dios gasɨɨ'²¹ɨ 'in sɨmɨ́² do:

―Cwóo³oo doñi'ee mɨ́²'ɨ.

8 Joon 'in sɨmɨ́² do mo ngayuui'¹³ gafee'²¹i sáa³a jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Herodes:

―Cwoo'¹³ jna lo mootyi² Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ 'e 'yʉ² coon²¹ tsi wúun¹.

9 Galixuu²¹²mo‑tsi Herodes pe jo lí² un'naa¹i júu³ tya'a 'e niga'ée¹i Dios lɨ nuu¹un 'in tsá² taai² do. Gatyʉ'²ʉ to² 'e lí² la joon. 10 Gasii¹in tsá² gangatʉ́² luu²¹²u Wó³ lɨ' 'yuui² 'nʉñí³ do. 11 Joon gacóon¹on ton'²on coon²¹ tsi wúun¹ gacwo'¹o 'in sɨmɨ́² do. Joon 'ii‑gɨ gacwo'¹o sáa³a.

12 Joon tyalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tya' Wó³ do gacoon¹ cuerpo tya'a 'a tsa'áa¹i. Joon ngalíin²mo ngajmaa'¹³a Jesús júu³ xiiala galɨ́¹.

Mo gacwo'¹o Jesús 'ñá² mil tsá² 'e dø'¹ø

13 Joon mo galiñi¹ Jesús xiiala gangɨ́i¹ Wó³ do ga'í² tsi coon²¹ barco joon gangóo¹ coon'²¹ coon'¹³ tsá² tya'a fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Pe galiñi¹ tsá² née¹i la caain²¹ fuu²¹ náa¹ do joon ngalíin²mo ngɨɨ¹ɨ tɨɨ²ɨ. 14 Joon mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús 'e barco do gangaa¹i tsá² fúui¹. Joon galifee'¹mo‑tsi 'wii²¹² tya' 'ido. Joon gaun'láa²mo tsatsaa'¹³ jée¹i 'in tsá² do. 15 Joon nangó¹ xʉʉ jnaa¹ tyalíin² tsá² tya' Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Nixʉʉ jnaa¹ lo. 'Íi² júu³ 'in tsá² no tsʉ jo 'in seein²¹ 'e 'nɨɨ¹ 'e dø'¹ 'ino. Síi¹³'i wa tsalíin² fuu²¹ pi'³ taa'¹³ co' no 'e ló¹xʉ 'e dø'¹ø.

16 Joon Jesús gajin'²in:

―Jo 'ná² tsalíin² 'ino. 'Naa', cwó²xʉʉ' 'e dø'¹ 'ino.

17 Joon gajin'² tsá² tya'a:

―Jo 'ee 'oo²gɨɨ'ɨ jiin'¹³ 'ñá² 'iñi'¹ coon'¹³ gái¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹.

18 Jesús gañii¹i:

―Cwooi²duu' fu lo.

19 Joon gatyʉ'² Jesús to² wa'a cwá² 'in tsá² fúui¹ do jee²¹² ñii²¹ do. Joon gason'²on 'e 'ñá² 'iñi'¹ do coon'¹³ 'in gái¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹. Joon gajǿø²ø fu ñʉ'fú², gacwoo¹ 'maai'¹² Dios. Gajmaa¹a 'no'³ 'e 'iñi'¹ do joon gacwo'¹o tsá² tya'a. Joon 'in tsá² tya'a do gajmaa¹a jmai'²xʉ jee²¹² 'in tsá² fúui¹ do. 20 Jilee'²¹mo gagøø'²¹ø joon jløø'³mo. Joon gauncaain²¹ jilaa'²¹ 'e gasái¹gɨ, joon garǿi¹ dyatun¹ 'motó². 21 Joon 'in tsá² 'in gagøø'²¹ø do tí² 'ñá² mil jmai'² tsañʉʉ'¹ jo sɨ'ii²in tsamɨ́² coon'¹³ xuui²¹².

Ngɨɨ¹ Jesús ni jmɨɨ²¹

22 Mo ngayuui'¹³ joon gatyʉ'² Jesús to² tsá² tya'a wa' tsalíin² lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ cataain²¹ do jéei¹gɨ lagɨ 'ii la 'ɨɨ²¹² 'ɨɨ¹gɨ júu³ 'in tsá² do. 23 Joon mo ngayuui'¹³ ga'ɨɨ¹ Jesús júu³ 'in tsá² do gasoo²¹o 'ña'a coon²¹ moo'²¹ ngafee'¹³i Dios. Joon mo ga'í² nʉ́ʉ³ do‑o táain² Jesús 'ña'o. 24 Joon 'e barco do tya' tsá² tya'a ngó¹ tún² tsa' ni tyíia¹ do. 'Áai¹ jnóo¹ jmɨɨ²¹ tsaa'¹ barco do tsʉ 'áai¹ 'ɨɨ¹ tyí² lɨ' cɨɨ'¹³. 25 Joon niiu²¹mogɨ mo ngatyéen¹in Jesús lɨ 'íi¹ barco do ngɨɨ¹ tɨɨ²o ni jmɨɨ²¹ ngóo¹o. 26 Joon mo gango¹ tsá² tya'a ngóo¹on ngɨɨ¹ tɨɨ²ɨ ni jmɨɨ²¹ do gafoo'¹mo 'áai¹ joon ga'oo¹o gajin'²in:

―Jaain²¹ tsá² 'mootyí² 'in jó¹ no.

27 Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Tá² téen¹‑'oo', jna‑a lo; jo foo'¹³naa'.

28 Joon Tʉ́³ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii jin'²in:

―Wana 'nʉ no, Ña'ñʉ'¹ʉ', tyʉʉ'¹³ to² góo³oo tɨ lɨ síin¹³u'un no.

29 Joon Jesús gajin'²in:

―Na¹ joon.

Joon tsifu‑u gajngái² Tʉ́³ lɨ' caai²¹ barco do joon ga'láa² 'wii²¹² ngɨɨ¹ ni jmɨɨ²¹ fu lɨ siin'¹² Jesús do. 30 Pe gafoo'¹³mo mo gacón² cwáain¹ xiiala 'ɨɨ¹ tyí² joon tɨ'xʉ‑ʉ ganga'aa'¹³i jmɨɨ²¹ do. Joon ga'oo¹o gajin'²in:

―¡Jmáa² tiin'¹³na, Ña'ñʉ'¹ʉ'!

31 Tsifu joon gason'²on Jesús cwoo²¹o gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Áai¹ xʉʉ jo'¹ lɨ́ɨ²'u. ¿'Ee lɨ' gacu'²‑'o'o coon'¹³ jna?

32 Joon mo gangatáa¹i tsi barco do tsifu gaján¹ 'ɨɨ¹ tyí². 33 Joon 'in tsá² taai²¹² tsi barco do gasii'²¹i wojníi¹i tyani Jesús joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo, Jóon¹ Dios 'nʉ.

Un'láai² Jesús tsatsaa'¹³ fu Genesaret

34 Mo gatáan¹in lɨ' ngoo'¹³ cataain²¹² lɨ roon¹ 'wó² tya' tsá² Genesaret. 35 Joon mo galicwii¹in 'in tsá² néei¹ do Jesús tsifu joon ganii'¹³ júu³ la caain²¹ 'in fuu²¹ joon ngajée¹i tsatsaa'¹³ lɨ tyíin¹ Jesús. 36 Gamɨɨ¹ɨ wa'a cwo¹o lii'²¹ 'ido tɨ' sɨɨn'¹³ɨn joon jileei'²¹ 'in galii'²¹ sɨɨn'³ 'ido ga'láa²mo.

15

Jilaa'²¹ 'e 'leei'²¹ tsá²

1 Joon gangatyéen¹in 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos coon'¹³ tɨfo'² tya' ley lɨ siin'¹ Jesús. Jalíin² Jerusalén. Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

2 ―¿'Ee lɨ' jo jmoo¹o tsá² tyi'i la tɨɨ² 'e si'² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'? Jo untsiin¹in jiin'¹³ la tɨɨsi'² 'e ruun'¹³ tsá² cwoo²¹o mo gø'²ø.

3 Pe Jesús do gaunngɨɨ¹ɨ:

―Joon 'naa', ¿'ee lɨ' jo jmoo²oo' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' la to² tyʉ'² Dios mo jmoo²oo' la tɨɨ² 'e si'² tyii'? 4 Tsʉ Dios gatyʉ'² to² jin'²in: “Un'goo²'o saa²'a ñʉ'²'ʉ.” Joon gajin'²in: “'Ná¹ júun²mo jileei'²¹ 'in faa'²¹ 'laa'²¹ tya' sáa³ jmii²¹.” 5 Pe 'naa'gɨɨ' fó²oo' 'e lí² sɨɨ'²¹ɨ tsá² sáa³ jmii²¹: “Jo lí² uncoon'¹³gɨɨ 'nʉ tsʉ jilaa'²¹ 'e 'oo²¹oo nigacwo'³oo Dios.” 6 Joon wana jin'² la joon jo 'ná¹ uncoon'¹³gɨ sáa³a jmii²¹. Joon coon'¹³ la joon tʉʉ'¹³naa' to² tyʉ'² Dios lawa' jo 'e to² 'íin³gɨ 'e jmaa²aa' jiin'¹³ la tɨɨ² 'e si'² tyii'. 7 ¡Tsá² sɨsɨɨ¹i 'e 'ɨ¹‑tsi la jmoo¹o 'naa'! Tyʉ́²‑ʉ gataan¹ ni jí² cwáain¹ tyii' 'in tsá² gacwoo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ sii²¹ Isaías mo gajin'²in cwáain¹ tya' Dios:

8 'In tsá² lo untyú¹i jna coon'¹³ 'oo²o

pe 'wíin² sɨ'ɨ́ɨ¹ 'a 'ɨ¹‑tsi coon'¹³ jna.

9 Jo 'ee to² 'íi³in 'e un'goo²¹o jna².

Jilaa'²¹ la 'ee¹e jmai'² 'e tyʉ'²ʉ to² tsá²‑a,

jin'² Dios.

10 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² néei¹ lɨ' co' do jin'²in:

―Nʉʉ²ʉʉn' joon cwo'øøi'²¹‑'oo'. 11 Jilaa'²¹ 'e to'² tsá² 'oo²o jo 'leei'²¹ tsá² coon'¹³ 'e joon. 'E 'yee'² 'oo²o tsá² 'e joon 'e 'lee'²¹i.

12 Joon gangatyéen¹in tsá² tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ ñí²'i, jo gatɨ́²‑tsi tsá² fariseos do júu³ tyi'i no?

13 Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jilaa'²¹ 'mó² 'e jo gajnii¹ Ñʉ'³ʉʉ 'in sø'¹o la tyan¹ jmóo³. 14 Jo cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ 'in tsá² no tsʉ lawa tsá² tiui² 'in soon'²¹ 'mo'u² tya' tsá² tiui² ruu'²¹i 'ino. Wana tsá² tiui² 'méei¹ ruu'²¹i la 'oo'²¹ tsá² tiui² joon jee²¹² waai²¹ do xuu'²¹i tsi too²¹.

15 Joon Tʉ́³ do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jmaa'¹³ jna'a júu³, ¿'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ lo?

16 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―¿Tɨ jo 'øøi'²¹‑'oo' 'naa' jon? 17 ¿Tɨ jo 'øøi'²¹‑'oo' 'e jilaa'²¹ 'e gøø'²¹ tsá² tsatoo'¹³ nʉ' tu'² tsá² joon 'woo²o tún¹? 18 Pe jilaa'²¹ 'e 'yee'²¹i 'oo²o tsá² 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e joon. 'E joon 'e 'leei'²¹ tsá². 19 Tsʉ la 'ɨ¹‑tsi tsá² la joon lɨ́ɨ¹i joon. 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e gó² tsʉ 'in gó²o 'ii. 'I jngaa'¹³i tsá² la joon 'e ga'ɨ¹‑tsio. Fee'²¹i tsá² tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹ tsʉ ni ga'ɨ¹‑tsi la joon. 'Láa¹a tsamɨ́² coon'¹³ tsañʉʉ'¹ jiin'¹³ la niga'ɨ¹‑tsi. La joon jon jmoo¹o tsá² 'uun²¹, faa'²¹a tsá² júu³ tajuu²¹, faa'²¹a tsá² júu³ 'atsaa²¹. 20 Coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo un'leei'²¹ tsá² yaai. Pe wana gøø'²¹ø tsá² la jo mo roon'²¹on cwoo²¹o la tɨɨ² 'e si'² jo mo ga'lee'²¹i.

Ja'²mo galɨ́ɨ²i jaain²¹ 'yiia²¹² tsamɨ́² cananea Jesús

21 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús fu do joon gangó¹ fu lɨ tyʉ'² to² fuu²¹ Tiro coon'¹³ fuu²¹ Sidón. 22 Joon gajó² jaain²¹ tsamí² cananea 'in néei¹ do fu lɨ siin'¹³ Jesús joon ga'oo¹o jin'²in:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ', Jóon¹ David, fúu² cwolíi²u jna! 'In 'lɨɨi'³ 'úui² alma tya' sɨmɨ́² tyiia. Joon 'áai¹ wúu¹ nigangóo¹.

23 Pe Jesús jo gañii¹i jiin'¹³xʉ. Joon tsá² tya'a gamɨɨ¹ɨ tyaníi¹i wa 'a sɨɨ'²¹ Jesús 'in tsamɨ́² do wa'a tsee'¹i tsʉ lɨ́ɨ¹ to'²o mɨɨ'¹³ jó¹ caluu lɨ ngalíin² do.

24 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Dios gasii²¹in jna jiin'¹³ 'e 'naa'³na 'in tsá² sɨtuui¹ tya' tsá² Israel.

25 Pe 'in tsamɨ́² do gangatyéen¹in lɨ siin'² Jesús, gasii'²¹i wojníi¹i tyaníi¹i joon gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', uncoon'¹³ jna.

26 Joon Jesús gañii¹i:

―Jo tyʉ́² wa'a tyi'² tsá² 'iñi'¹ tya' xuui²¹² cwo'¹o tsii²¹.

27 Pe 'in tsamɨ́² do gajin'²in:

―Jo'¹o Ña'ñʉ'¹ʉ'; pe ca tsii²¹ téein² nʉ' mesa lí²‑i dø'²ø 'no'³ xʉʉ'²¹ lɨ gøø'²¹ø fii²¹² 'nʉ́¹ do.

28 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―¡'Áai¹ fee'¹ jai'² lɨ́ɨ²u, rán³! Cwolí² jiin'¹³ la 'iin²¹²u'un.

Joon tsifu joon ga'láa²mo jamɨ́ɨ¹ɨ 'in tsamɨ́² do.

Un'láai² Jesús fúui¹ tsatsaa'¹³

29 Gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús do joon gangɨ́ɨ¹i lɨ' co' tyíia¹ Galilea. Joon gasóo²o coon²¹ moo'²¹ si'² do joon do‑o gacwoo²¹o. 30 Fúu¹mo tsá² gatyalíin² lɨ tyíin¹ joon jée¹i tsatsaa'¹³ 'in lɨ́ɨ²i 'láai² nii² jmoowúu¹. Jée¹mo tsá² jluui'¹³, tsá² tiui² coon'¹³ 'in jo faa'²¹a. Jée¹mo jon tsá² poo'¹³ cwoo²¹ tɨɨ². Joon gatyéei¹ ni'i 'ido lɨ' 'wii²¹² tɨɨ² Jesús joon gaun'láa²mo Jesús 'ido. 31 'Áai¹ ganga'goo²¹o‑tsi tsá² do mo ganí² 'in tsá² do nafaa'²¹a 'in tsá² jo mo to² faa'²¹ joon 'in tsá² poo'¹³ cwoo²¹ tɨɨ² na'láa²mo joon tsá² jluui'¹³ tyʉ́²‑ʉ ningɨɨ¹ joon tsá² tiui² nijnaa'²¹o. Joon ga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o 'maai'¹³ Dios tya' tsá² Israel.

Cwo'¹o Jesús tyʉ́n² mil tsá² 'e dø'²ø

32 Joon gatø'²ø Jesús tsá² tya'a joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Fúu² lɨ́ɨ²na 'in tsá² no tsʉ ningó¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² táan¹in coon'¹³ jna lo joon jo 'e 'oo¹o 'e dø'²ø. Jo 'iin²¹²na sɨɨ'¹³na fu tya'a la jo 'ee mo gøø'²¹ø sɨ no xiia'²¹ ga'woo'²¹o tya'i fu¹.

33 Joon tsá² tya'a gajin'²in:

―¿Xiialɨ ijíin² jna'a 'e dø'²ø 'in tsá² fúui¹ no tsʉ jo 'in tsá² taain²¹² lo?

34 Joon Jesús gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Joo' 'iñi'¹ 'oo²gɨɨ'?

Joon ganii¹i:

―'Oo²gɨɨ'ɨ dyía¹ 'iñi'¹ coon'¹³ jaain²¹ gái¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ pi'³.

35 Joon gatyʉ'² Jesús to² wa' cwá² tsá² ni 'wó². 36 Joon gason'²on 'e dyía¹ 'iñi'¹ coon'¹³ 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios. Joon gajmaa¹a 'no'³ joon gacwo'¹o tsá² tya'a 'e jmáa¹a jmai'²xʉ jee²¹² 'in tsá² do. 37 Jilee'²¹mo gagøø'²¹ø ca galijløø'³mo. Joon garǿø²i dyía¹ 'motó²gɨ 'e 'no'³ 'e gasáai¹. 38 Joon 'in gagøø'²¹ do ti tyʉ́n² mil jmai'² tsañʉʉ'¹ jo 'e 'ii²¹in tsamɨ́² coon'¹³ xuui²¹². 39 Mo ngayuui'¹³ joon ga'ɨ́ɨ²ɨ Jesús 'in tsá² do júu³. Ga'í² Jesús tsi coon²¹ barco joon gangó¹ cwoo'¹³ lɨ sii²¹ Magdala.

16

Tsá² fariseos coon'¹³ tsá² saduceos mɨɨ¹ɨ coon²¹ milagro wa jmá¹a Jesús tya'a

1 Gatyalíin² 'in tsá² fariseos coon'¹³ 'in tsá² saduceos fu lɨ siin'¹³ Jesús. Joon 'e 'iin²¹²in lawa lɨ 'íi¹ goon²¹ lá² wa'a iteei'²¹ Jesús gamɨɨ¹ɨ 'in tsá² do wa jmá¹a coon²¹ li² jó¹ fu ñʉ'fú². 2 Pe Jesús gañii¹i:

―'Naa' mo jøø²øø' coo²¹ jníi¹ mo xʉʉ jnáa² fó²oo': “'E tyʉ́² ijmá¹a tsʉ coo²¹ jníi¹.” 3 Joon mo coo²¹ jníi¹ mo 'aa²¹ fó²oo': “Gó²xʉ jmá¹a no tsʉ coo²¹ 'e jníi¹ roon¹on.” Tsá² 'in sɨsɨɨ¹i 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'. Ñii²¹ 'naa' xiiala ilí² mo coo²¹ jníi¹ mo 'áa²¹ coon'¹³ mo xʉʉ jnáa² pe jo ñí²ii' 'e 'øøi'²¹‑tsi 'e li² 'e sá² nano. 4 Tsá² gó² coon'¹³ tsá² 'in nigatiui² Dios 'iin²¹²in coon²¹ li² pe jo ilisá² li² tya'a. Ilisá²gon li² jiin'¹³ lagɨ lisá² li² tya' Jonás.

Joon gatiu²mo Jesús 'in tsá² do joon gangaa²¹o.

Tyiian'³ tya' tsá² fariseos

5 Mo gangalíin tsá² tya' Jesús lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ lɨ' ca taain²¹² do niga'iin²mo‑tsi coon²¹on 'iñi'¹. 6 Joon Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tyán²duu' cwáain¹, un'øø'¹³naa' yaanaa' tya' tyiian'³ tya' tsá² fariseos coon'¹³ tsá² saduceos.

7 Joon ga'láa² tsá² tya'a do 'wii²¹² sɨ́ɨ¹i la 'oo'²¹ jee²¹² 'ii:

―'Wii'¹³ jo ga'lee²¹e' 'iñi'¹ 'e joon 'e jin'² la joon.

8 Joon mo galili'³i Jesús 'ee 'ɨ¹‑tsi 'ii joon gajin'²in:

―Laa'¹³ 'áai¹ xʉ jo'¹ lɨ́ɨ²naa'. ¿'E lɨ' 'ɨ¹‑'oo' 'e jo 'iñi'¹ tyán²aan'? 9 ¿Tɨ jo mo ga'øø'²¹mogɨ‑'oo', tɨ jo tɨɨ'¹³‑'oo' xiiala mo gajmáa³aa tyíia³ 'a 'iñi'¹ 'ñá² do jee²¹² 'ñá² mil tsañʉʉ'¹? ¿Joo' 'motó² 'no'³ 'iñi'¹ 'e gasái¹gɨ? 10 ¿Tɨ jo tɨɨ'¹³‑'oo' mo gajmáa³aa tyíia³ 'e 'iñi'¹ dyía¹ do jee²¹² tyʉ́n² mil tsá²? ¿Joo' 'motó² 'no'³ 'e gasái¹gɨ? 11 'Áai¹ jo mo ga'øøi'²¹‑'oo' 'e jon'on fuu²¹²uu 'naa' cwáain¹ tya' 'iñi'¹ mo fuu²¹²uu 'naa' 'e un'øøi'¹³ yaanaa' coon'¹³ tyiian'³ tya' tsá² fariseos coon'¹³ tsá² saduceos.

12 Joon gali'øøi'²¹‑tsi tsá² tya' Jesús 'e jon'on cwáain¹ tya' tyiian'³ tya' 'iñi'¹ jin'² Jesús pe cwáain¹ tya' júu² 'ee¹ tsá² fariseos coon'¹³ tsá² saduceos.

Jmoo¹o Tʉ́³ júu³ 'e Cristo Jesús

13 Mo gatyía¹ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a coon²¹ lɨ tyʉ'² to² fuu²¹ Cesarea tya' Filipo gaunngɨɨ¹ɨ Jesús tsá² tya'a jin'²in:

―¿'Iin jna, Ruu'²¹i Tsá², jin'² tsá²?

14 Joon gañii¹i tsá² tya'a:

―'Inlɨ́ɨi¹³ jin'²in 'e Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ 'nʉ. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in 'e Elías 'nʉ. Joon tsá² xeei'²¹ jin'²in 'e Jeremías 'nʉ sɨ jaain²¹ 'in nigacwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹ 'ee 'nʉ.

15 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―'Naa', ¿'iin jna fó²oo' 'naa'?

16 Joon Simón Pedro do gajin'²in:

―'Nʉ‑ʉ Cristo 'in gasii¹in Dios. Jóon¹ Dios 'in jiin'¹ 'nʉ.

17 Joon Jesús gajin'²in:

―Jløø'³mo 'nʉ, Simón, jóon¹ Jonás, tsʉ jon' tsá² ga'e'² 'nʉ 'e júu³ lo. Pe Ñʉ'³oo 'in tyíin¹ ñʉ'fú² ga'e'²e 'nʉ. 18 Joon fuu²¹²uu 'nʉ, 'e sii²¹ 'nʉ Tʉ́³, joon júu³ tyi'i 'e foo²¹'o 'e lɨ́ɨ¹na Cristo, 'in gasii¹in Dios, ilɨ la lɨ coon²¹ cuun²¹² fee'¹ 'e jo jøøi'²¹ tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna tsʉ jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios lɨ́ɨ¹i la joon. Joon ca 'mó¹ jo lí² lii'¹i 'e júu³ do. 19 Joon cwo'³oo 'nʉ jonñí³ tya' lɨ tyʉ'² Dios to² tsá². Jilaa'²¹ 'e untsaa'¹³u fu juncwii²¹ lo nigalɨuntsaa'¹²a fu ñʉ'fú². Joon jilaa'²¹ icwo'²'o lí² juncwii²¹ lo la joon galɨ́² fu ñʉ'fú² jon.

20 Joon gatyʉ'² Jesús to² tsá² tya'a 'e jo 'in jma'¹a 'ido júu³ jiin'¹³ jaain²¹ 'e Cristo ii.

Jmoo¹o Jesús júu³ ijúun²in

21 Joon 'yiia'¹³ joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² jmo'²o tsá² tya'a júu³ 'e 'ná¹ tsáa¹a Jerusalén joon do‑o i'e'²e tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'ii wúu¹. Joon ijnga'²mo 'ido 'ii pe ijiin'¹o tún¹ mi tɨ 'nɨ¹ jmii²¹². 22 Joon Tʉ́³ do ngajée¹i lɨ coon'²¹ joon gasɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ Jesús júu³ wúu¹ jin'²in:

―¡Jo icwó² Dios 'e lí² la joon, Ña'ñʉ'¹ʉ'! ¡Jo lí² wa' itsangɨɨ¹i 'nʉ la joon!

23 Joon gajiin'¹³ Jesús níi¹i joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ do:

―Jeein'¹³ coon'¹³ jna, Satanás, tsʉ ijnɨɨ'¹³moo coon'¹³ júu³ tyi'i. Jo 'ɨ¹‑'o'o la 'ɨ¹‑tsi Dios. La 'ɨ¹‑tsi tsá²‑a 'ɨ¹‑'o'o.

24 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Wa 'iin²¹²in tsá² ngɨ́¹ coon'¹³ jna 'ná¹ tʉʉ²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tya' 'ña'a, 'ná¹ tyá²a tyʉ́² tya'a ijúun²in la ijúuin³ jna. Joon jó¹ coon'¹³ jna. 25 Tsʉ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in láa¹i juncwii²¹ tya'a 'ña'a incaa²¹mo juncwii²¹ tya'a fu lɨ 'ii²¹ pe jileei'²¹ 'in caai²¹ juncwii²¹ tya'a 'wii'¹³ jna pe intii'¹³mo juncwii²¹ tya'a. 26 ¿'Ee to² 'íi³ tya' tsá² wa'a li'³i jilaa'²¹ 'e sá² la tøøi² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ pe caa¹mo alma tya'a? ¿'Ee coon'¹³ lí² tyí² tsá² tya' alma tya'a? 27 Tsʉ 'in Ruu'²¹i Tsá² ijó¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Jmii²¹ coon'¹³ ángeles tya'a joon ityí³ tya' jileei'²¹ tsá² tɨ jaain²¹ tɨ jaain²¹ jiin'¹³ la nigajmaa¹a. 28 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in teein² lo 'in jo ijúun²in ca mi jǿø²i 'in Ruu'²¹i Tsá² jó¹ ityʉ'²ʉ to².

17

Jesús gaunsɨ́ɨ²i 'e lɨ́ɨ¹i tyani gaai²¹ tsá² tya'a

1 Joon mo gangɨ́ɨi¹ jnʉ́ʉ² jmɨɨ²¹² ngajéei¹ Jesús Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³ ruu'²¹i Jacobo do fu yʉ' coon²¹ moo'²¹ ñíi¹ la jee²¹² tyúuin² do. 2 Joon do‑o gaunsɨ́ɨ²i 'e lɨ́ɨ¹i tyani 'in tsá² do. Joon níi¹i galijɨɨ'¹ la jɨɨi'¹ ñi'¹, sɨɨn'³gɨ galitaa²¹ la taa²¹ 'yiia²¹ tya' ñi'¹. 3 Joon tsifu joon gangaa¹in Moisés coon'¹³ Elías teen¹in tyaa¹ júu³ coon'¹³ Jesús. 4 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¡'áai¹ tyʉ́² 'e toon²¹o'on lo! Wana 'iin²¹²u'u, jmoo²¹o'o 'nɨ¹ 'nʉ́¹ pi'³: coon²¹ tyi'nʉ, coon²¹ tya' Moisés joongɨ coon²¹ tya' Elías.

5 La jee²¹² faa'²¹a Tʉ́³ do gajgó¹ coon²¹ jníi¹ taa²¹ jɨɨ'¹ lɨ teein¹. Joon ganúu²un coon²¹ júu³ jee²¹² jníi¹ do 'e jin'²in:

―'In lo‑o yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na, 'áa¹mo jløø'³na 'wii'¹³ tya'a. Nʉʉ²ʉʉ' 'e jin'².

6 Joon mo ganúu²un 'e júu³ do gafoo'¹mo 'áai¹ joon gatyii²¹a lɨ' rɨ'íi²in ni 'wó². 7 Joon Jesús gangatyéen¹in lɨ teei'¹³ tsá² tya'a joon gataan¹an cwoo²¹o tya' 'ido, sɨɨ'²¹ɨ:

―Ráan²naa'; jo foo'¹³naa'.

8 Joon mo gajǿø²ø jo 'in gangaai¹gɨ jiin'¹³ 'ña'a Jesús siin'¹²gɨ.

9 Joon mo gajgáa¹i 'e moo'²¹ do ga'ɨ́ɨ²ɨ Jesús júu³ tsá² tya'a jin'²in:

―Jo 'e fú²uu', jiin'¹³ jaain²¹, ca mi yuui'¹³ jiin'¹ 'in Ruu'²¹i Tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹².

10 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Ee lɨ' jin'²in 'in tɨfo'² tya' ley 'e 'ná¹ jó¹ Elías nifu?

11 Jesús‑gɨ gañii¹i:

―'E la ja'²mo 'ná¹ jó¹ Elías joon 'e tyá² tyʉ́² jilaa'²¹. 12 Pe fuu²¹²uu 'naa' 'e najó²‑o Elías joon jo galicwii¹in 'in tɨfo'² tya' ley do 'ii, lɨ jiin'¹³ gajmaa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in tya' 'ido. La joon jon i'e'²e wúu¹ 'in Ruu'²¹i Tsá².

13 Joon ga'øø'²¹mo‑tsi tsá² tya' Jesús 'e faa'²¹a Jesús cwáain¹ tya' Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹.

Un'láa²i Jesús jaain²¹ xuui²¹² júuin² ñii'¹

14 Joon mo gatyía¹ Jesús lɨ taai² tsá² gangatyéein¹ jaain²¹ tsá² lɨ siin'¹² Jesús joon gasii'²¹i wojníi¹i tyani Jesús joon gajin'²in:

15 ―Jmaa²'a feei'¹‑'o'o 'wii'¹³ tyiia. Fúu² cwolíi²u xuui²¹² tyiia tsʉ júuin² ñii'¹ tsʉ 'áai¹ wúu¹ ní²i. Cɨɨ'¹³i ni jɨ́² sɨ tsi jmii²¹ 'ee 'láai² naa'¹³. 16 Ningajée¹moo xuui²¹² tyiia fu lɨ néei¹ tsá² tyi'i pe jo galɨ'²ɨ gaun'láa² ni'i lo.

17 Jesús gañii¹i:

―¡Tsá² 'in jo tsáai¹‑tsi 'naa'; sɨcaai'¹³ 'ɨ¹‑'oo'! ¿Tɨ wóo²gɨ 'áai¹ 'ná¹ taan²¹²na coon'¹³ 'naa'? ¿Tɨ wóo²gɨ 'áai¹ 'ná¹ lifeei'¹‑tsii 'wii'¹³ tyii'? Ñijeei¹duu' xuui²¹² do fu lo.

18 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' 'in xuui²¹² do joon ga'wóo²mo. Joon tsifu joon ga'láa²mo 'in xuui²¹² do joon.

19 Joon coon²¹ lɨ néei¹ Jesús coon'²¹ la 'oo'²¹ tsá² tya'a joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Ee lɨ'ɨ jo galɨ'²ɨ'ɨ tyí² jna'a 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' 'in xuui²¹² do?

20 Joon Jesús gajin'²in:

―Jo galɨ́²ɨɨ' gatyí² 'naa' 'ido tsʉ 'wii'¹³ xʉ jai'² lɨ́ɨ²naa'. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' wana jai'² lɨ́ɨ²naa', fiin'¹³ coon'¹³ coon²¹ 'e pii'³, lí²‑i fú²uu' 'e moo'²¹ si'² dó²: “Jiin'¹³ lo; cwó² lɨ' lɨ xiia'²¹.” Joon ijeen'²¹mo 'e moo'²¹ do. Jilaa'²¹ ilí² tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i. 21 Pe 'in 'lɨɨi'³ la no 'wóo²mo jiin'¹³ wa'a faa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́² joongɨ gøø'²¹ tsá² tyiiañi'¹.

Tɨ tún² naa'¹³ 'e jmoo¹o Jesús júu³ ijúun²in

22 Joon mo taan²¹²in caain²¹ fu lɨ sii²¹ Galilea gajma'²a Jesús tsá² tya'a júu³ 'e tsá²‑a i'nɨ́ɨ¹i Ruu'²i Tsá². 23 Joon ijngaa'¹³mo 'ido 'ii. Pe mi tɨ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijiin'¹o tún¹. Joon 'áai¹ ga'aa¹a fa'í³ 'e ganúu²un 'e júu³ do.

Cuu² 'e cɨ¹ tsá² tya' cwo'¹

24 Joon mo gatyalíin² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a fuu²¹ Capernaum 'in tsá² 'in cón² 'laa'¹³ tya' cwo'¹ gafee'²¹i Tʉ́³, gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ jo tyí² tɨfo'² tyii' 'laa'¹³ cwo'¹?

25 Joon Tʉ́³ gajin'²in:

―Tyí²o 'ino.

Joon mo ga'í² Tʉ́³ inʉʉ tsifu gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¿'Ee 'ɨ¹‑'o'o, Simón? ¿'Iin tyí² 'laa'¹³ tya' rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹, tɨ tsá² tya'a sɨ tsá² coon²¹ fuu²¹ 'ee?

26 Joon Tʉ́³ do gañii¹i:

―Tsá² coon²¹ fuu²¹ tyí².

Joon Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ do:

―Wana la joon jna jo 'ná¹ cɨ́ɨ³ɨɨ 'laa'¹³ tya' cwo'¹. 27 Pe la coon'²¹ 'e jo 'e ifaa'²¹a 'in tsá² no 'laa'²¹ tyi', cwó² fu tɨ' tyíia¹ cwo'i'²'i moocuu². Joon 'in joo'²¹ in téen¹u'u nifu ityii'¹'a coon²¹ cuu² nʉ' 'oo²¹²o. Joon 'e cuu² do ilíin²mo 'e cɨ²'ɨ 'laa'¹³ tyi'i coon'¹³ tyiajna. Cwocón² tya' 'in tsá² cón² 'laa'¹³ do.

18

Iin 'in tyiin²gɨ

1 'Yiia'¹³ joon gangatyéen¹in tsá² tya' Jesús fu lɨ tyíin¹in joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin 'in tyiin²gɨ lɨ tyʉ'² Dios to² tsá²?

2 Joon gatø'² Jesús jaain²¹ xuui²¹² 'e jmáa¹a siin'¹²in tuntsa' jee²¹² 'in tsá² do, 3 joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', wa jo unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' joon líin²naa' la lɨ́ɨ¹i 'in xuui²¹² no jo cwotaan²naa' fu lɨ tyʉ'² Dios to² tsá². 4 'E coon'¹³ la joon 'in tyiin²gɨ fu lɨ tyʉ'² Dios to² tsá² ilíin² la 'in xuui²¹² no 'in jo jmaa'²i jloo'³ 'ña'a. 5 Joon doñi'iin 'in 'ii'²¹ jaain²¹ xuui²¹² coon'¹³ 'e sii²¹ jna la 'ino, joon 'ii'²¹mo jna jon.

'A tsaai'¹³ i'noo¹o tsá² tsaa²

6 ’Wa seein²¹ tsá² itɨlí² jmáa¹a 'e 'noo¹o xuui²¹² 'in jo'² lɨ́ɨ²i jna tsaa², tyʉ́²gɨ tya'a wa'a jéei¹gɨ 'ñʉ́¹ʉ tsá² luu²¹²u coon'¹³ coon²¹ too¹ fee¹ joon pii¹in tsá² 'ii tsi jmɨ'ñi'³ lɨ 'o'². 7 ¡'Áa¹mo gó² 'e sá² 'e 'leei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹! Joon la joon 'e 'ná¹ ilí² pe fúu² 'in tsá² 'in jmoo¹o 'e un'leei'²¹ tsá² yaai.

8 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon wa gajmaa¹a cwoo¹'o sɨ tɨ́ɨ¹³'ɨ 'ee 'lee'²¹'u, cwotʉ́ʉ¹nu'u joon cwopíi¹nu'u lɨ wíin². Tsʉ tyʉ́²gɨ tyi'i 'e seen²¹un juncwii²¹ tsá² pooi'¹³ sɨ tsá² jluui'¹³ 'ee lagɨ cwoo'¹³'o lɨ 'ii²¹ lɨ coo²¹ coon²¹ tøø²mo coon'¹³ je tún² cwoo¹'o sɨ jé² tún² tɨ́ɨ¹³'ɨ 'ee. 9 Joon wa unní²'i jmoo¹o 'e 'nóo²'o tsaa², tyii²'i, píi¹nu'u lɨ wíin² tsʉ tyʉ́²gɨ tyi'i 'e seen²¹mo'o coon'¹³ coon²¹ unní²'i lagɨ cwoo'¹³'o lɨ 'ii²¹ lɨ coo²¹ coon²¹ tøø²mo.

Lawa jaain²¹ joo'saa'²¹ 'in sɨtuui¹

10 ’Jo jmaa²aa' wa' jo tsáai¹‑'oo' xuui²¹² no. Tsʉ fuu²¹²uu 'naa', 'in ángeles tya'a taa²i tyani Nʉ'³ʉʉ 'in tyíin¹ ñʉ'fú². 11 In Ruui'²¹ Tsá² gajó² juncwii²¹ jmáa¹a tiin'¹³ tsá² 'in ngɨ́² sɨtuui¹.

12 ’¿Xiiala lɨ́ɨ²naa'? Wa' jaain²¹ tsá² 'aa¹i coon²¹ cíein¹³ joo'saa'²¹ joon wa gatuui¹ jaain²¹, itiu²mo 'in noventa y nueve jee²¹² moo'²¹ joon 'e tsa'nee'¹³i 'in sɨtuui¹ do. 13 Joon wa gatsee'²¹i joon ilijløøi'³gɨ tya' 'in joo'saa'²¹ gatsee'²¹i do lagɨ 'in noventa y nueve do 'in jo ituui¹ do. 14 La joon jon 'Ñʉ́²ʉʉ', 'in tyíin¹ ñʉ'fú², jo 'iin²¹²in wa' 'e ngɨ́² sɨtuui¹ jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'in xuui²¹² pi'³.

Xiiala 'ná² jmá¹ tsá² fee'¹‑tsi tya' tsaruu'²¹i

15 ’Wa ga'láa²a ruu'²¹'u tyi'i sii'¹³du' la 'oo'²¹ gáa¹naa' joon jmaa²'a júu³ xiiala ga'láa¹a. Joon wana gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn júu³ tyi'i joon lɨ'²ɨ 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³. 16 Pe wa jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn te'² jaain²¹ gaí¹gɨ tsá² 'e núu¹un 'e sɨ́ɨ¹³naa' ilíi²in tsá² jmoo¹o júu³ jai'² 'in tsá² do. 17 Joon wana jo gajmaa¹a ruu'²¹'u nʉʉ'¹³ʉn tyani 'in tsá² jmoo¹o júu³ jai'² do joon cwojee¹u 'in ruu'²¹'u do tyani lɨ sɨcaain²¹ jileei'²¹ 'in tsaa'¹‑tsi Dios. Joon wana jo galinʉʉ'¹³ʉn tún¹ tyani 'in tsá² fúui¹ 'in tsaa'¹‑tsi Dios joon líi²in 'in ruu'²¹'u do lawa jaain²¹ 'in jo tsaa'¹‑tsi Dios sɨ lawa jaain²¹ 'in cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ɨ tsá² 'ee.

18 ’'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'e jilaa'²¹ 'e untsaa'¹³naa' fu juncwii²¹ lo la joon jon 'e lí² tsaai'¹³ fu ñʉ'fú². Joon jilaa'²¹ 'e cwó²oo' lí² fu juncwii²¹ lo la joon ilí² fu ñʉ'fú² jon.

19 ’Fuu²¹²uu 'naa' jon, wana ti gáa¹naa' 'in cwoo²oo' júu³ ruu'²¹naa' coon'¹³ coon²¹ júu³ tyʉ́² 'e mɨ́²ɨɨ', Ñʉ'³ʉʉ 'in tyíin¹ ñʉ'fú² icwo'¹o 'naa' 'e gamɨ́²ɨɨ' do. 20 Mo natí² fiin'¹³ gaí¹ gaai²¹ tsá² 'in sɨcaain²¹ iun'goo²¹o jna siin'¹³moo jee²¹² 'ii²¹ ―jin'² Jesús.

21 Joon Tʉ́³ do gangóo¹ ngafee'¹³i Jesús jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wa gajmaa¹a ruu'²¹na 'e gó² tyiia ¿joo' naa'¹³ 'ná¹ jmáa³aa feei'¹‑tsii 'wii²¹² tya'a? ¿Tɨ ca tɨ́² dyía¹ naa'¹³?

22 Joon gañii¹i Jesús:

―Jo fuu²¹²uu 'nʉ ca tɨ́² dyía¹ naa'¹³ pe fuu²¹²uu 'nʉ ca gatyía¹ setenta naa'¹³ 'e gafuu²¹²uu 'nʉ dyía¹ naa'¹³.

Lawa jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in jo gali'iin²¹²in jmá¹a feei'¹‑tsi

23 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon 'e tyʉ'¹ Dios to² tsá² lɨ la lɨ́ɨ¹i jaain²¹ rǿøi¹³ 'in gali'iin²¹²in jmaa'¹³a cwáain¹ tya' tsa'leei'¹³ tya'a. 24 Joon mo ga'láa² 'wii²¹² gatø'¹ø 'in rǿøi² do tsá² tya'a joon gatyía¹ jaain²¹ 'in rǿøi² tya'a 'láai¹ 'áai¹. 25 Joon 'in tsa'leei'¹³ do jo 'e 'oo¹o wa'a tyí² tya'a. Joon 'in rǿøi¹³ do gatyʉ'²ʉ to² tsa'leei'¹³ tya'a wa' 'nɨɨ¹ ni 'ido coon'¹³ 'oo² 'ido coon'¹³ jóon¹on coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a 'e tyí² 'e rǿøi² do. 26 Pe 'in tsa'leei'¹³ do gasii'²¹i wojníi¹i tyani ñi'fii²¹²i joon gamɨɨ¹ɨ tyani 'ido 'áai¹: “Ñi'fí²i' cwolifee'¹mo‑'o'o 'wii²¹² tyiia joon icɨ́ɨ³oo jilaa'²¹ 'e rǿø²na tyi'i.” 27 Joon ñi'fii²¹²i do galifee'¹mo‑tsi 'wii²¹² tya' jilaa'²¹ 'e rǿøi² joon galáa²mo 'ido 'ii. 28 Joon tsifu cwo'ɨ́ɨ¹ɨ tya' ñi'fii²¹²i do joon xʉ ngai'²xʉ mo gajiin'¹in jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in nirǿøi²xʉ coon²¹ tún² 'ii'²¹ cuu². Joon tsifu gason'²on luu²¹² 'ido sɨɨ'²¹ɨ: “¡Tyí² gon 'e rǿø²u tyiia do la no la!” 29 Joon gasii'²¹ 'in tsá² do wojníi¹i tyaníi¹i joon gamɨɨ¹: “Cwolifee'¹mo‑'o'o 'wii²¹² tyiia joon icɨ́ɨ³oo jilaa'²¹ 'e rǿø²na tyi'i.” 30 Pe 'ii‑gɨ jo galifeei'¹‑tsi 'wii²¹² tya' 'in tsá² do. Joon gatan'²ni'i 'ido 'nʉñi'³ ca tyí² jilaa'²¹ 'e rǿøi². 31 Pe mo ganí²i 'in tsa'leei'¹³ catyaai² do xiiala gajmaa¹a 'in tsá² do galixuu²¹²mo‑tsi joon ngalíin² ngajmaa'¹³a júu³ ñi'fii²¹²i jilaa'²¹ 'e nigalɨ́². 32 Joon 'in ñi'fii²¹² do gatyʉ'²ʉ to² tsa'leei'¹³ tya'a wa'a tsate'¹e 'in tsá² do. Joon mo gatyía¹ 'in tsá² do gajin'² rǿøi¹³ sɨɨ'²¹ɨ 'ido: “¡Tsa'leei'¹³ 'in gó² 'nʉ! Ga'iin²moo 'e rǿø²u tyiia 'wii'¹³i gamɨ́²'ɨ tyaní³ii. 33 'Ná¹‑a jon jmaa²'a feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tya' tsaruu'²¹'u jiin'¹³ la nigajmáa³aa feei'¹‑tsii 'wii²¹² tyi'i.” 34 Joon gatsá² 'nii'²¹‑tsi ñi'fii²¹²i do tya'a 'áai¹gɨ. Joon gatyʉ'²ʉ to² i'e'²e tsá² 'ido wúu¹ ca mi tyí² jilaa'²¹ 'e rǿøi².

35 ’La joon jon ijmá¹a Ñʉ'³ʉʉ, 'in tyíin¹ ñʉ'fú², coon'¹³ 'naa' wa jo jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii²¹² tya' tsaruu'²¹naa' 'e 'yaai²¹²‑'oo' ―jin'² Jesús do.

19

'E'²e Jesús tsá² cwáain¹ tya' mo tiui² tsá² tsamɨ́² tya'a

1 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Jesús jilaa'²¹ 'e júu³ lo gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ lɨ sii²¹ Galilea joon gangó¹o lɨ roon¹on coon²¹ 'wó² lɨ sii²¹ Judea 'e roon¹on lɨ' ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ Jordán lɨ' lɨ 'yeei²¹ ñi'¹. 2 Fúu¹mo tsá² gangalíin² coon'¹³on. Joon gaun'láa²mo Jesús 'in tsá² do.

3 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos gangatyéen¹in lɨ ngó¹o Jesús 'e 'iin²¹²in 'e teei'²¹ Jesús lawa coon²¹ nilá² joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Ja ilí² tiui² tsá² tsamɨ́² tya' coon'¹³ doñi'ee cwáain¹?

4 Joon gañii¹i 'ii:

―Ñí² 'naa' 'ee jin'² júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e mo 'láa² 'wii²¹² gajmee¹i Dios tsañʉʉ'¹ coon'¹³ tsamɨ́². 5 Jin'²o jon: “Tsʉ 'wii'¹³ joon itiu²mo tsá² sáa³ jmii²¹ ilicaain²¹ coon'¹³ 'oo²o joon jee²¹² gáa¹i do ilíi²in lawa jaan²¹mo.” 6 Joon jo lɨ́ɨi¹gɨ gáa¹i jaan²¹mo galɨ́ɨ¹i joon. Tsʉ 'wii'¹³ joon jo lí² xee¹i tsá² 'in gauncaain²¹ Dios.

7 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do:

―Wa la joon, ¿'ee lɨ'ɨ gatyʉ'²ʉ 'lɨɨ²¹² Moisés to² wa lí² cwo'¹ tsá² 'oo²o coon²¹ mo'jí² 'e lí² tiui² tsá² 'ii? Joon coon'¹³ la joon tiu²mo 'ido.

8 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Galɨ́²‑ɨ la joon tsʉ 'wii'¹³ 'áai¹ sóo²‑'oo' 'naa'. Tsʉ jo la joon lɨ́² la mo 'wiin²¹². 9 Jna fuu²¹²uu 'naa', wana tiui² tsá² 'oo²o wa mo jo mo 'láa¹a coon'¹³ tsañʉʉ'¹ xeei'²¹ joon cuu'²¹i cwoo²¹o coon'¹³ jaain²¹gɨ tsamɨ́² 'noo¹on tsaa² coon'¹³ 'in tsamɨ́² do. Joon wana cuu'²¹i tsá² cwoo²¹o coon'¹³ jaain²¹ tsamɨ́² 'in natiui² ñʉʉ'¹ tya'a joon 'noo¹on tsá² tsaa² 'e la joon.

10 Joon gajin'² tsá² tya'a sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Wana la joon jmoo¹o tsañʉʉ'¹ coon'¹³ 'oo²o tsáai¹gɨ‑tsi wa jo cuu'²¹mo cwoo²¹o.

11 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Jo jileei'²¹ lí² 'øøi'²¹‑tsi 'elo. Lɨ jiin'¹³ 'in nityii'¹³in Dios ilí² 'øøi'²¹‑tsi. 12 'Láa²mo 'ii'¹³ 'e sá² 'e jo lí² cui'² cwoo²¹o tsá². 'Inlɨ́ɨi¹³ jo 'íi¹in 'e cui'² cwoo²¹o ca mi liseen²¹mo. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ tsá² jo cwó² tsá² jon cui'² cwoo²¹o. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ tsá² jo 'iin²¹²in cui'² cwoo²¹o tsʉ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' lɨ tyʉ'² Dios to². Jileei'²¹ 'in lí² jmá¹ 'elo, cwojmaa¹a.

Uncwaai'³ Jesús xuui²¹² tya' tsá²

13 Joon gangajée¹i tsá² xuui²¹² tya'a lɨ sin'² Jesús wa'a taan¹an Jesús cwoo²¹o tya' 'ido joon faa'²¹a júu³ tyʉ́². Pe tsá² tya'a ga'láa² 'wii²¹² jíi² ni'i 'in tsá² jée¹i xuui²¹² do. 14 Pe Jesús gajin'²in:

―Cwó²duu', cwojalíin² xuui²¹² no tyaní³ii joon jo untsaa'¹³naa' tsʉ jiin'¹³ 'in lɨ́ɨ¹i la no‑o tsataai² lɨ tyʉ'² Dios to².

15 Joon gataan¹an cwoo²¹o tya' 'in xuui²¹² do. Joon mo ngayuui'¹³ joon gacwo'ɨ́ɨ¹o do.

Jaain²¹ sɨmii'²¹ 'in sá² cuu² tyaa¹ júu³ coon'¹³ Jesús

16 Joon gatyía¹ jaain²¹gɨ tsá² 'in gaunngɨɨ¹ɨ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyúi¹, ¿'ee 'e tyʉ́² 'ná¹ jmáa³aa 'e liseen²¹na tyʉ́² coon²¹ tøøi²?

17 Jesús gajin'²in:

―¿'Ee lɨ'ɨ fu'²'u jna 'in tyúi¹? Jaan²¹mo 'in seein²¹ 'in tyúi¹ jiin'¹³ 'ña'a Dios. Pe wana 'iin²¹²u'u liseen²¹mo'o tyʉ́² jmaa²'a la to² tyʉ'² Dios.

18 Joon gajin'² 'in sɨmii'²¹ do:

―¿Noo to² tyʉ'² Dios?

Joon Jesús ganii¹i:

―Jo jngá¹u'u tsá²; jo 'laa²¹²'a coon'¹³ tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹; jo jmaa²'a 'uun²¹; jo fu'²'u júu³ tajuu²¹ jiin'¹³ jaain²¹; 19 un'goo²'o nʉ'²'ʉ coon'¹³ saa²'a; cwoli'iin²¹²u'u tsaruu'²¹'u lawa 'wo'o.

20 Joon gañii¹i 'in sɨmii'²¹ do:

―Jilaa'²¹ la no nigajmáa³aa jiin'¹³ la mo xuu²¹²na. ¿'Ee 'ná¹ jmáa³gɨɨ?

21 Joon Jesús gajin'²in:

―Wana 'iin²¹²u'un 'e jo 'e sɨ'naai²¹gɨ 'e 'naa²¹ cwo'nɨɨ²¹²'ɨ 'e 'oo²¹²'o joon cwo'²'o tsá² tañíi² joon lisá² 'láai²gɨ tyi'i fu ñʉ'fú². Mi yuui'¹³ joon na¹, ngɨ'²'ɨ coon'¹³ jna.

22 Pe mo ngayuui'¹³ ganúu²un 'e júu³ lo gangaa'¹³i fa'í³ 'áai¹ tsʉ 'áa¹mo sá² cuu² tya'a.

23 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'áai¹ wúui¹ cwói¹ yaai tsá² sá² cuu² tyʉ'²ʉ Dios to² 'ii. 24 Fuu²¹²uu 'naa' tún¹, tyan²gɨ to² wa'a tsa'í² jaain²¹ tsá² sá² cuu² lɨ tyʉ'² Dios to² tsá² lagɨ wa' ngɨ́ɨ¹ camello coon²¹ too²¹ tya' moocuu².

25 'Áai¹ tsa'goo²¹o‑tsi tsá² tya'a mo ganúu²un 'elo. Joon gaunngɨɨ¹ɨ la 'oo'²¹ yaai:

―¿'Iin lí² tsataai² lɨ tyʉ'² Dios to² tsá²?

26 Joon gajǿø²i Jesús 'ii joon gajin'²in:

―Jo lí² jmá¹a tsá² 'elo pe jilaa'²¹ lí² jmá¹a Dios.

27 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', nigatʉʉ²¹oo'o 'e 'oo²¹o'o joon nigangɨ́²ɨ'ɨ coon'¹³ 'nʉ. ¿'Ee ilí² tyii'i?

28 Joon gañii¹i Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', mi li'múui² jilaa'²¹ 'e sá² joon 'in Ruu'²¹i Tsá² tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² tya'a coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a joon 'naa' 'in nigangɨ́¹ coon'¹³ jna iní²ii' dyatun¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² tyii'. Joon ityʉ́²ʉʉ' to² 'in dyatun¹ poo²¹² tsá² Israel. 29 La joon jon jileei'²¹ 'in nigatʉ́² 'nʉ́¹ sɨ nigatiui¹ ruu'²¹i tsañʉʉ'¹ sɨ ruu'²¹i tsamɨ́² 'ee sɨ nigatiui² sáa³ jmii²¹ 'ee sɨ tsamɨ́² tya'a sɨ jóon¹on 'ee sɨ nigatʉ́² 'wó² tya'a tsʉ 'wii'¹³ jna‑a; i'ii'²¹mo cíein¹³ lɨ́ɨ¹gɨ joon i'ii'²¹mo jon juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹a coon²¹ tøø²mo. 30 Pe fúu¹mo tsá² 'in seein²¹ nano 'in lɨ́ɨ¹i nifu 'ii‑i lɨtséi¹ cɨɨin²¹gɨ. Joon fúu¹mo 'in lɨtséi¹ nano joon 'ii‑i nifu cɨɨin²¹gɨ ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do.

20

Lawa tsa'leei'¹³ 'in gajmaa¹a to²

1 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―'E tyʉ'² Dios to² lɨ la lɨ́ɨ¹i jaain²¹ ñi'fii²¹² tsá² lɨ náa¹ to². Joon mo 'aa²¹ tsáa¹a tsa'née¹i tsa'leei'¹³ tya' 'in cún² mi'³ wuunjøø'³ tya'a. 2 Joon jin'²in xiiati tyí² la coon²¹ jmɨɨ²¹². Joon gasii¹in 'in tsá² do jee²¹² to² tya'a. 3 Joon la 'iin² ñʉ́² gangó¹ lɨ lɨ' 'moo'¹³ joon gatsee'²¹i tsá² 'in jøøi². 4 Joon gajin'²in: “¿Ja cwolíin²naa' cwojmaa²aa' to² tyiia joon icwóo³oo 'e tɨ́ɨ²naa'?” Joon gangalíin²mo 'in tsá² do. 5 Joon mo gatɨ́² tyiiañi'¹ coon'¹³ la 'iin²¹ 'nɨ¹ ca 'loo¹ gangó¹o 'in ñi'¹ do lɨ lɨ' 'moo'¹³ do 'náa²i tsa'leei'¹³ tya'a. 6 Joon la 'iin² 'ñá² ca'loo¹ gatsee'²¹i 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jøøi², joon gajin'²in: “¿'Ee lɨ' née¹³naa' lo tøøi² jmɨɨ²¹² jo 'ee to² jmoo²oo'?” 7 'Ido‑gɨ gañii¹i: “Tsʉ jo 'iin²¹²mo galɨ́² 'neei²¹ jna'a 'e jmoo²¹o'o to².” Joon gajin'² in ñi'¹ do: “Cwolíin²naa' cwojmaa²aa' to² 'wó² tyiia joon icɨ́ɨ³ɨɨ 'lee'¹³naa' jiin'¹³ la gatɨ́ɨi².” 8 Joon la xʉʉ jnaa² gatyʉ'² ñi'¹ do to² tsa'leei'¹³ tya'a 'in tyʉ'² to² gajin'²in: “Cwote²du' tsa'leei'¹³ do joon cwo'¹o 'leei'¹³, joon 'láa² 'wii²¹² cwo'¹o 'leei'¹³ 'in ngataai² lɨ tséi¹ do. Joon 'in ngataai² jee²¹² to² nifu cwo'¹o 'leei'¹³ lɨ gatséi¹.” 9 Joon 'in ngataai² jee²¹² to² la 'iin² 'ñá² ca'loo¹ ga'ii'²¹mo 'lee'¹³i tya' la tøøi² jmɨɨ²¹². 10 Joon mo ga'ii'²¹i 'in ngataai² nifu do 'lee'¹³i lɨ́ɨ²i i'ii'²¹ 'láai²gɨ 'lee'¹³i lagɨ 'in ngataai² ca'loo¹ do. Pe xʉ joon coon²¹ rǿø² ga'ii'²¹i 'lee'¹³i coon'¹³ 'ido. 11 Joon mo ga'ii'²¹i 'e 'leei'¹³ do ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ ñi'fii²¹²i do 12 jin'²in: “'In gacwolíin² lɨ tséi¹ rǿø² ga'ii'¹³na'a 'lee'¹³na'a coon'¹³ 'ido joongɨ coon²¹ hora gajmaa¹a 'ido to² joon jna'gɨɨ'ɨ tøøi² jmɨɨ²¹² taan²¹a'an jee²¹² 'yiia²¹.” 13 Pe 'in tsá² fii²¹² do gañii¹i jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jaain²¹ 'in tsá² do: “Tsaru'¹u', jo jmóo³oo 'e gó² tyi'naa'. ¿Tɨ jo gajmoo²¹o' júu³ xiiati 'e 'lée¹³'u tya' coon²¹ jmɨɨ²¹²? 14 Con'²'on jiin'¹³ 'lée¹³'u 'e gatɨ́ɨ²u joon cweei'². Iin²¹²na cwo'³oo 'in ngataai² jee²¹² to² lɨ tséi¹ do jiin'¹³ la cwo'³oo 'nʉ. 15 Lí²‑i tyʉ'³ʉʉ to² cúu³uu jiin'¹³ la 'iin²¹²na. ¿Tɨ ga'aa²¹²'a tsiiwúu¹ tsʉ tsá² tyú¹mo jna? 16 La joon lí¹, 'in lɨ tséi¹ 'ii 'in nifu, joon 'in nifu 'ii 'in lɨ tyéi¹. Tsʉ itø'²ø Dios fúui¹ tsá² pe xʉʉ 'in gacwai'² jmáa¹a.”

Xiiagɨ tún¹ jmo'¹o Jesús tsá² tya'a júu³ ijúun²in

17 Mo ngó¹ Jesús fu Jerusalén 'yúu²i fu¹ joon gajée¹i coon'²¹ jɨ dyatúuin² tsá² tya'a joon gajin'²in:

18 ―Tyán²duu' cwáain¹. 'E ningalii²¹i' lo fu Jerusalén. Joon do‑o i'nɨ́i¹ tsá² 'in Ruui'²¹ Tsá² ja'cwoo²¹o 'in tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley. Joon ityʉ'² to² ijúun²in 'ido. 19 Joon ijaan'¹³mo 'ido tya' tsá² jo seein²¹ Israel, joon iungøø¹ni'i 'ido, ipoo¹ni'i joongɨ itéen¹in tsaa'² crúu¹³. Pe mi tɨ jmɨɨ²¹² 'nɨ¹ ijiin'¹o tún¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹².

Mɨɨ¹ɨ sáa³ Jacobo coon'¹³ Wó³ jmɨɨ'aa²¹²

20 Joon gangatyéen¹in Jacobo jóon¹ Zebedeo coon'¹³ ruu'²¹i Wó³ coon'¹³ sáa³a fu lɨ siin'¹³ Jesús joon gaun'goo²¹o Jesús tsʉ sáa³ Jacobo coon'¹³ Wó³ gali'iin²¹²in mɨɨ¹ɨ jmɨɨ'aa²¹². 21 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿'E 'iin²¹²u'un jmáa³aa tyi'i?

Joon sáa³ 'ido gajin'²in:

―Mi tyé¹u'u lɨ tyu'²'ʉ to² joon cwo'²'o cwá²a 'in yʉʉn²¹ tyiia gái² lo, jaain²¹ lɨ' cwoo¹'o tsáa¹ jaain²¹gɨ lɨ' cwoo¹'o tooin²¹².

22 Pe Jesús gañii¹i:

―Jo ñí² 'naa' 'ee mɨ́²ɨɨ'. ¿Tɨ lí² taa²¹aa' moo²oo' wúu¹ la wúu¹ imóo³ jna? Joon, ¿tɨ lí² ijúun²naa' la ijúuin² jna?

'Ii‑gɨ gajin'²in:

―Lí²‑i.

23 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ja'²mo, imoo²oo' wúu¹ la wúu¹ imóo³ jna joon ijúun²naa' la ijúuin² jna pe jo tɨ́ɨ²na cwóo³oo ní²ii' jaan²¹naa' lɨ' cwóo³oo tsáa¹ jaain²¹gɨ lɨ' cwóo³oo tooin²¹². 'E joon 'e tya' tsá² 'in nigatyá¹a Ñʉ'³ʉʉ tyʉ́².

24 Joon mo ganúu²un 'in dyéi¹ tsá² tya'a catyaai² do gatsá² 'nii'²¹‑tsi tya' 'in gái¹ ruu'²¹i do. 25 Pe Jesús gatø'²ø 'ii gajin'²in:

―Jiin'¹³ la ñí² 'naa', 'in tsá² tyʉ'² to² juncwii²¹ tyʉ'²ʉ to² 'ii²¹, joon 'in tsá² 'in tyʉ'² to² 'in tyiin² jee²¹² 'in tyʉ'² to² do gøø'¹³gɨ to² tyʉ'²ʉ. 26 Pe jo lí² la joon jee²¹² 'naa'. Tsʉ 'in 'iin²¹²in jmá¹ feei'¹gɨ jee²¹² 'naa', 'ii 'ná¹ unjíi²in 'in catyaai²gɨ. 27 Joon 'in 'iin²¹²in líi²in nifu 'ná¹ jmá¹ la to² 'e tyʉ'² 'in catyaai²gɨ do. 28 Tsʉ jna‑a, 'in Ruu'²¹na Tsá², jo gagoo²¹²oo 'e unjíi²in tsá² jna pe gagoo²¹²oo wa'a unjíi³na tsá². Gagoo²¹²oo 'e cwó³oo juncwii²¹ tyiia la wa' 'e 'laa'¹³ ilí² tiin'¹³ tsá² fúui¹.

Un'láa²i Jesús gái¹ tsá² tiui²

29 Joon mo gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús fuu²¹ Jericó do fúu¹mo tsá² ngalíin² coon'¹³ Jesús. 30 Joon lɨ' caai²¹ fu¹ lɨ ngó¹o Jesús néei¹ gái¹ tsá² tiui². Joon mo galili'³i ingɨ́i¹ Jesús lɨ née¹i do joon ga'oo¹o jin'²in:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ', Jóon¹ 'lɨɨ²¹² David, fúu² cwolii¹u jna'a!

31 'In tsá² 'in ngalíin² do sɨɨ'²¹ɨ 'ido wa'a jo to'²o lɨ́ɨ¹ 'ido mɨɨ'¹³. Pe xʉ joon lɨ́¹ lɨ́ɨ¹gɨ tá² ga'oo¹o jin'²in:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ', Jóon¹ 'lɨɨ²¹² David, fúu² cwolii¹u jna'a!

32 Joon Jesús gajaan¹an lɨ ngóo¹ joon gatø'²ø 'in tsá² tiui² do joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Ee 'iin²¹²naa' ijmáa³aa tyii'?

33 Joon gañii¹i 'ido:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ', 'e 'iin²¹²na'a jǿ²ø'ø!

34 Joon fúu² galɨ́ɨ²i Jesús 'ii, joon ga'lii'²¹i unní¹ 'ido. Tsifu joon galɨ́¹ jǿø²ø 'in tsá² tiui² do joon ngalíin²mo coon'¹³ Jesús.

21

Mo ga'í²i Jesús Jerusalén

1 Joon mo xʉ 'ná¹gɨ tyía¹ Jesús fuu²¹ Jerusalén, joon gatyalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Betfagé, fuu²¹ náa¹ caai²¹ moo'²¹ sii²¹ Olivos. 2 Joon Jesús gatyʉ'²ʉ to² gái¹ tsá² tya'a jin'²in:

―Cwolíin²naa' 'e fuu²¹ pi'³ náa¹ tyani no. Joon do‑o ityee'¹³naa' jaain²¹ bu'³ 'yiia²¹² sɨ'ñúu¹i coon'¹³ yʉʉn²¹ tya'a. Joon sɨɨ'¹³ɨɨ' 'nii²¹² tya'a joon jøø²¹²naa' fu lo. 3 Wa' 'in sɨɨ'²¹ɨ 'naa' cwáain¹ tya' bu'³ do joon fú²uu': “Ña'ñʉ'¹oo'o 'né¹ ni'i 'inlo joon nacun'un jajaa²¹²na'a.”

4 Joon la lo galɨ́¹ 'e gatsín¹ júu³ gataan¹an ni mo'jí² jaain²¹ 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ 'e jin'²:

5 Síi¹³ii' 'e fuu²¹ do sii²¹ Sión:

“Jøø²øø', Rǿøi¹³ tyii' jó¹ lawa

tsá² 'wói¹ tyíin¹in jaain²¹ bu'³,

jaain²¹ bu'³ xuui²¹², 'in lɨ́ɨ¹i jóon¹on

jaain²¹ joo'núu³ tyaan¹ laa²¹².”

6 Joon 'in tsá² tya' Jesús do ngalíin²mo ngajmaa¹a la to² tyʉ'² Jesús. 7 Ngatee¹e bu'³ do joon gaunfuu¹u sɨɨn'¹³ɨn moo'wó¹o bu'³ do. Joon gacwó² Jesús 'in bu'³ do. 8 Joon 'in tsá² fúui¹ do ganii'¹²i sɨɨn'¹³ɨn tya'i fu¹ lɨ ngó¹ Jesús. Joon 'inlɨ́ɨi¹³ gatyʉ'²ʉ nii²¹² moo²¹ joon gatyaa¹a tya'i fu¹. 9 Joon 'in tsá² 'in ngalíin² nifu lagɨ 'in jalíin² lɨ' caluu 'oo¹o jin'²in:

―¡Cwoseein²¹ Jóon¹ 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David wóo²! ¡In cwa'³mo 'i 'in jó¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'! ¡Un'goo²¹oo' Dios!

10 Joon mo ga'í² Jesús fuu²¹ Jerusalén joon ganáa¹ 'goo²¹ 'áai¹ joon fúu¹mo gaunngɨɨ¹ɨ gajin'²in:

―¿'Iin‑gɨ 'ino?

11 Joon tsá² gañii¹i:

―Jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ tya' Dios 'in sii²¹ Jesús 'ino. 'In jó¹ fuu²¹ Nazaret 'e náa¹ lɨ sii²¹ Galilea no.

Ga'woo²¹mo Jesús tsá² 'in taai² inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do 'e tyaan¹ 'e 'nɨɨ¹ɨ 'e ló² tsá²

12 Mo ngayuui'¹³ joon ga'í² Jesús inʉʉ cwo'¹ fee'¹ tya' Dios sii'²¹ do. Joon ga'ǿø¹²mo jileei'²¹ 'in taai² do fu caluu. Lagɨ 'in taai² ló¹ do la joon jon 'in taai² 'nɨɨ¹ɨ ga'ǿø¹²mo. Gajiin²¹ Jesús mesa lɨ taa'¹³ cuu² tya' tsá² 'in unsɨɨ²¹ɨ cuu² tya' tsá². Gajiin²¹mo jon 'mosíi¹³ lɨ néei¹ 'in 'nɨɨ¹i maa²¹². 13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ni jí² tya' Dios jin'²in: “'E 'nʉ́³ʉʉ lo iunsii²¹ tsá² coon²¹ lɨ faa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́²”, pe 'naa' nigajmaa²aa' lo lawa coon²¹ too²¹ lɨ taai²¹² 'uun²¹.

14 Joon tsi inʉʉ cwo'¹ do gangatyéen¹in 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tiui² coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² jluui'¹³ lɨ siin'²¹ Jesús joon gaun'láa²mo Jesús 'ido. 15 Taai² jon inʉʉ cwo'¹ do 'inlɨ́ɨi¹³ xuui²¹² 'in ga'oo¹o gajin'²in: “¡Cwoseein²¹ Jóon¹ 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David wóo²!” Joon mo ganí² 'in tsá² tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley jilaa'²¹ milagro gajmaa¹a Jesús joon mo ganúu²un 'e 'oo¹o 'in xuui²¹² do gatsá² 'nii'²¹‑tsi. 16 Joon gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ jo nuu²'un 'ee 'e jin'² 'in xuui²¹² no?

Joon gañii¹i Jesús:

―Núu³oo. ¿Tɨ jo mo gauntsaa'¹³naa' 'ee 'e jin'² jí² tya' Dios cwáain¹ tya' 'elo? Jin'²o la no:

'E 'øø¹ø xuui²¹² coon'¹³ yʉʉn²¹ pi'³ iuntyúi¹ jna‑a joon.

17 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o do, gatʉ́ʉ²mo 'in tsá² do joon gangó¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Betania. Joon do‑o gajaan¹an canʉ́ʉ¹.

'Ɨ́ɨ²ɨ Jesús tsiifú² tya' 'mó² cwaríi³

18 Mo gajná² joon gacɨɨ'¹³ɨ Jesús fu Jerusalén joon gatsá² un'aa²¹²i. 19 Joon gango¹o si'² lɨ' caai²¹ fu¹ coon²¹ 'mó² cwaríi³. Joon gangatyéen¹in co' lɨ si'²i pe jo 'e gatsaa'²¹a jiin'¹³ coon²¹ 'oofuu²¹ tya'a. Jmaai'² mo'²o tsí². Joon Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'e 'mó² cwaríi³ do:

―¡Jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ jo 'ee 'oofuu²¹ 'ɨ́ɨ¹gɨ 'nʉ!

Joon tsifu joon lityʉʉn²¹ 'e 'mó² cwaríi³ do. 20 Joon mo ganí¹i tsá² tya' Jesús 'elo ganga'goo²¹o‑tsi 'áai¹ joon gajin'²in:

―¡Laa'¹³ lɨɨlɨ́¹ jmoono galityʉʉn²¹ 'e 'mó² cwaríi³ no!

21 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', wana jo'¹ lɨ́ɨ²naa' joon jo tóin¹ júu³ tyii' lɨ́ɨ¹gɨ lijmaa²aa' lagɨ jmaa²¹²aa tya' 'e 'mó² cwaríi³ no. Lí²‑i fú²uu' 'e moo'²¹ si'² do: “Jiin'¹³ lo, cwó², cwoté²u'u tsi jmɨ'ñi'³”, joon la joon ilí². 22 Joon jilaa'²¹ imɨ́²ɨɨ' coon'¹³ júu³ tyʉ́² tyii' i'ii'¹³naa' wa jo'² lɨ́ɨ²naa'.

To² 'oo¹o Jesús

23 Joon ga'í² Jesús inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do joon la 'ɨɨ²¹² siin'²¹ 'e'²e tsá² joon gangatyéen¹in 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Ee to² 'oo²'o 'e jmoo²'o la no? ¿'Iin gacwo¹o 'e to² no?

24 Joon Jesús gañii¹i:

―Joongɨ iunngɨ́ɨ³duu 'naa' joon wana ñí²ii' la joon jon jna ifuu²¹²uu 'naa' 'iin gacwo¹o to² jmóo³oo. 25 ¿'Iin gatyʉ'² to² saa¹i Wó³ tsá² jmɨɨ²¹? ¿Tɨ Dios 'e wa tsá² 'ee?

Pe 'in tsá² jo cwo'¹o júu³ la 'oo'²¹ ruu'²¹i jin'²in:

―Wana fá²a' Dios gatyʉ'² to² 'in Wó³ do ijin'² 'ino: “¿'Ee lɨ' jo gajo'¹ galɨ́ɨ²naa' júu³ tya' 'ido?” 26 Joon wana fá²a' 'e tsá²‑a gatyʉ'¹ to² Wó³ do ijme'¹mo tsá² jna' tsʉ jilee'²¹mo tsá² lɨ́ɨ²i 'e faa'²¹a Wó³ do cwáain¹ tya' Dios.

27 Tsʉ 'wii'¹³ joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do Jesús jin'²in:

―Jo né² jna'a.

Joon gajin'²in Jesús:

―La² joon jon jna jo fuu²¹²uu 'naa' 'in gacwo'¹o jna to² 'e 'óo³oo.

Lawa jaain²¹ tsá² 'in seein²¹ gái¹ jóon¹on

28 Joon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do jin'²in:

―¿'Ee 'ɨ¹‑'oo'? Galiseein²¹ jaain²¹ tsá² 'in seein²¹ gái¹ jóon¹on. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in jaain²¹ do: “Yʉʉn²¹ tyi', cwoo²'o cwocun'²'un mɨ'³ wuunjøø'³ tyiia no.” 29 Joon 'in jóon¹ do gañii¹i: “Jo níi³ jna.” Pe mo li cɨɨn²¹gɨxʉ gajoo'²¹o‑tsi joon gango¹‑o, ngajmaa²¹a to². 30 Joon gangó¹o jmii²¹ do ngajǿø²ø 'in jaain²¹ dogɨ. Joon la do‑o gajin'²in. Joon 'in jaain²¹ do gajin'²in: “Tyʉ́²‑ʉ, ñʉ'³, níi³oo.” Pe jo gangóo¹o. ¿'Ee 'ɨ¹‑'oo'? 31 ¿'Iin jee²¹² 'in gái¹ do gajmaa¹a la 'iin²¹²in jmii²¹ do?

Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―'In nifu do‑o.

Joon gajin'²in Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'in tsá² 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ɨ tsá² coon'¹³ 'in 'yiiatsangó¹ itsataa²i lɨ tyʉ'² Dios to² jéei¹gɨ lagɨ 'naa'. 32 Tsʉ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ gajó² gajma'¹ 'naa' júu³ xiiala 'ná¹ taan²¹²naa' joon jo gajo'¹ galɨ́ɨ²naa'. Pe 'in tsá² 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ɨ tsá² coon'¹³ 'in 'yiiatsangó¹ jo'¹o galɨ́ɨ²i. Pe 'naa' fiin'¹³ gañí²oo' 'elo jo gajoo'²¹‑'oo' wa' jai'² lɨ́ɨ²naa' ―jin'² Jesús.

Lawa 'in lɨ́ɨi¹ tsa'leei'¹³ 'in gó²

33 ―Nʉ́ʉ²duu' coon²¹gɨ júu³ ―gajin'² Jesús― lawa jaain²¹ tsá² fii²¹² 'wó² 'in gajñi¹i wuunjøø'³ jee²¹² 'wó² tya'a joon gajmaa'¹³a coon²¹ 'yá² la caain²¹ tɨ' tyiia²¹ tya'a. Joon gajmaa'¹³a coon²¹ lɨ niui² mɨ'³ wuunjøø'³ do. Gajmaa'¹³o jon coon²¹ po' ñíi¹ i'á¹a 'wó² do.

’Mo ngayuui'¹³ joon gacwo'¹o tsá² iní² do. Joon gangóo¹o coon²¹ cwoo'¹³ lɨ wíin². 34 Joon mo gatɨ́² liroo²¹ mɨ'³ wuunjøø'³ do 'in fii²¹² 'wó² do gasii²¹in jaain²¹ gaí¹ tsa'leei'¹³ tya'a wa tsatyíin²an 'e tyáa¹ 'e gatɨ́ɨ²i 'e garoo²¹ 'wó² do. 35 Pe 'in tsá² taain²¹² ní² do gasan'²mo 'in tsa'leei'¹³ 'in gatyalíin² do, jaain²¹ gapoo²¹i, jaain²¹gɨ gajngaa'¹³mo, joon gatyuu'¹³i cuun²¹² 'in jaain²¹gɨ do. 36 'In fii²¹² 'wó² do gasiin²¹gɨ tsa'leei'¹³ tya'a fúui¹gɨ pe la do‑o tún¹ gajmaa¹a 'in ní² 'wó² do.

37 ’Joon lɨ gatséi¹ gasii²¹in jóon¹on ga'ɨ¹‑tsi: “Fowa ili'gɨɨ'²¹mo yʉʉn²¹ tyiia”, lɨ́ɨ²i. 38 Pe mo gangaa¹i jóon² 'in tsá² fii²¹² 'wó² do 'in gatyí¹a do gasɨ́ɨ²i la 'oo'²¹ 'ii: “'Ino‑o 'in lí² tya'a 'e 'wó² no, joon wa jngaa'¹²mo' 'ino joon ilí² tyi' 'e 'wó² no.” 39 La joon gasaan'²¹mo 'ido, joon gapii²in lɨ' co' 'yá² do joon gajngaa'¹²mo.

40 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'in tsá² teein²¹ co' lɨ siin'¹²in do jin'²in:

―Mi tyía¹ 'in fii²¹² 'wó² do, ¿'ee ijmáa¹a tya' 'in tsá² taain²¹² 'wó² tya'a do lɨ́ɨ²naa'?

41 Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―Ijngaa'¹²mo 'in tsá² gó² do jo 'ee fúu² lɨ́ɨi²gɨ 'ido. Joon icwo'¹o tsá² xee'²¹mo 'e 'wó² do joon 'in tsá² do ityáa¹ cwoo²¹o 'in fii²¹² 'wó² do itɨ́ɨ²i 'e garoo²¹ do.

42 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

'Naa' niganʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' Dios 'e jin'²in:

'E cuun²¹² 'e gadya'²a 'in tsá² jmoo'¹³o 'nʉ́¹ lɨ' caai²¹ lawa jo 'ee²¹² to² 'íi³.

'E cuun²¹² joon galɨ́¹ cuun²¹² nifu.

Gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' 'elo.

Joon ganga'goo²¹‑tsi tsá² 'áai¹ 'in ganí² 'elo.

43 Wii'¹³ joon fuu²¹²uu 'naa', jo ityʉ'²gɨ Dios to² 'naa' joon ityʉ'² to² tsá² xeei'²¹ 'in lí² jmá¹a jiin'¹³ la to² tyʉ'²ʉ do. 44 Joon cwáain¹ tya' 'e cuun²¹² nifu do, doñi'iin 'in cɨɨi'² ni cuun²¹² do ilitʉʉ'¹³ 'ii coonti joon wana 'iin gatsiin¹in 'e cuun²¹² do joon lí² fu² 'ii coonti.

45 Joon mo ganúu²un 'in tsá² tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsá² fariseos do 'e júu³ cwáain¹ gatyaa¹ Jesús do galili'³o 'e faa'²¹a 'wii'¹³ tya' 'ii‑o. 46 Gali'iin²¹²in 'e teen'¹³mo 'ido pe gøø'²¹mo tsá² tsʉ 'in tsá² do 'ɨ¹‑tsi 'e Jesús do faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios.

22

Júu³ cwáain¹ tya' mo cui'² cwoo²¹ tsá²

1 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'e tyaa¹ jmai'² júu³ cwáain¹ tya' 'in tsá² do gajin'²in:

2 ―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ mo gajmaa¹a jaain²¹ rǿøi¹³ jmɨɨ²¹² mo gacui'² cwoo²¹ jóon¹on. 3 'In rǿøi¹³ do gasii²¹in tsa'leei'¹³ tya'a wa'a tsate'²e 'in tsá² nigatø'²ø itsalíin² jmɨɨ²¹² do. Pe 'in tsá² nigatø'²ø do jo 'iin²¹²in tsalíin². 4 Joon gasii²¹in 'in xeei'²¹gɨ tún¹ tsa'leei'¹³ tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Cwosii'¹³duu' 'in tsá² nigatø'²ø do, niná¹ tyʉ́² 'uunñi² tyiia no. Nigajúin¹ joo'tsáa² coon'¹³ 'in catyaai² 'in 'ooin'¹³. Joon jilaa'²¹ niná¹ tyʉ́² tya'a jin'²in fu'²u. Cwolíin²moo' lɨ ná¹ jmɨɨ²¹² do.” 5 Pe 'in tsá² do jo gaunjíi²i tún¹. Jaain²¹ jee²¹² 'in tsá² jo gangalíin² lɨ ná¹ jmɨɨ²¹² do gangó¹o ngajǿø²ø 'wó² tya'a. Jaain²¹gɨ gangó¹o nga'nɨɨ¹xʉ 'e 'oo¹o. 6 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ gajmee'²¹mo 'in tsa'leei'¹³ tya' rǿøi'³ 'in gangate'² 'ii ce gajngaa'¹²mo 'ido. 7 Joon 'in rǿøi¹³ do gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi joon gatyʉ'²ʉ to² 'láa² tya'a wa tsalíin² tsajngaa'¹²mo 'in tsá² do 'in gajngaai'¹² tsa'leei'¹³ tya'a joon i'úi¹ jɨ́² goo¹o 'ido. 8 Mo ngayuui'¹³ joon 'in rǿøi¹³ do gasɨɨ'²¹ɨ tsa'leei'¹³ tya'a jin'²in: “Jilaa'²¹ niná¹ tyʉ́² tya' icwui'² cwoo²¹ xuui²¹² tyiia pe jo tɨ́ɨ²i jalíin² 'in nigatǿø²øø' do. 9 Cwolíin²naa' jon fu la caain²¹ tyʉʉ'¹³ jee²¹² 'nʉ́¹ joon tǿ²øø' doñi'iin tsá² 'in máa¹³naa' ijalíin² li tɨ́² jmɨɨ²¹² lo.” 10 Joon ngalíin²mo 'in tsa'leei'¹³ do jee²¹² 'nʉ́¹ do joon galicaain²¹ jileei'²¹ tsá² 'in gatsee'²¹i 'in tyúi¹ coon'¹³ 'in gó². Joon coon'¹³ la joon garǿi¹ inʉʉ tya' 'in rǿøi¹³ do.

11 ’Joon 'in rǿøi¹³ do ga'í² inʉʉ lɨ nataai²¹² 'in tsá² gatø'²ø do. Joon gangaa¹i jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in jo tyi'² 'mɨ'² 'a la tyi'² tsá² 'in taai²¹² lɨ cui'² cwoo²¹ tsá². 12 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Tsaru'¹u', ¿'ee lɨ jo tyii'¹³'i 'mɨ'² 'e la tyi'² 'in catyaai² no?” Joon 'in tsá² do gajaan¹an tii². 13 Joon 'in rǿøi¹³ do gatyʉ'² to² tsa'leei'¹³ tya'a jin'²in: “Cwo'nʉʉ²ʉʉ' cwoo²¹ tɨɨ² 'ino joon cwopíin¹naa' fu caluu lɨ nʉʉ²¹.” Do‑o ityi'²i tsá² joon icuu'²¹i moojóon¹on. 14 Tsʉ itø'²ø Dios fúu¹mo tsá² pe xʉʉ 'in cwai'³ jee²¹² do‑o jmáa¹a.

Unngɨɨ¹ɨ tsá² Jesús cwáain¹ tya' cuu² cɨ́¹ tsá² tya' tsaa'to² tyíin¹ Roma

15 Joon 'in tsá² fariseos gasɨɨ²¹i la 'oo'²¹ yaai xiiala lí² 'nɨ́ɨ²i Jesús coon'¹³ júu³ tya'a. 16 To² joon gasii²¹in tsá² fariseos 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tya'a caan²¹mo coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tya' Herodes 'e sɨɨ'²¹ɨ Jesús, joon gajin'²in:

―Tɨfo'², né³oo'o 'e fo'²'o jmai'² 'e la jai'². Joon 'e'²'e tsá² fu¹ tya' Dios la jai'² jo 'ee unjii²'i jilaa'²¹ 'e faa'²¹a tsá². Tsʉ jo jmoo²'o 'ii'²¹ jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi tsá². 17 Sii'¹³ jna'a, ¿tɨ² tyʉ́² wa tyí² tsá² cuu² tya' 'in tsaa'to² tyíin¹ Roma 'owa jo tyí² tsá² 'ee?

18 Pe Jesús ñi¹o 'ee 'e gó² 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do joon gajin'²in:

―Tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'. ¿'Ee lɨ' 'iin²¹²naa' tøø'¹³naa' jna nilá²? 19 'Ee'¹³duu' jna coon²¹ cuu² 'e cɨ́²ɨɨ' tya' rǿøi¹³ do.

Joon gacwo'¹o coon²¹ cuu² yʉʉn²¹. 20 Mo ganí²i Jesús 'e cuu² do gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin ni² 'e toon¹on ni cuu² lo? Joon, ¿'iingɨ coon'¹³ 'e toon¹on 'e sii²¹ ni cuu² lo?

21 Joon 'in tsá² do gañii¹i:

―Ni² 'in tyʉ'² to² do‑o no.

Joon gajin'² Jesús:

―Cwoo²oo' jon 'in tyʉ'² to² Roma jiin'¹³ 'e gatɨ́ɨ²i, la joon jon cwoo²oo' jon Dios 'e gatɨ́ɨ²i.

22 Joon mo ganúu²un 'in tsá² do júu³ tya' Jesús do ganga'goo²¹‑tsi. Gatiu²mo 'ido 'ii jon gangaliin¹mo.

Gaunngɨɨ¹ɨ tsá² Jesús cwáain¹ tya' mi jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²

23 Jmɨɨ²¹² joon gangalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² saduceos, 'in jin'² 'e jo jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹², ngaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'e júu³ lo:

24 ―Tɨfo'², Moisés gatyʉ'²ʉ to² jna' wana gajúin¹ tsá² mo nasɨcui'² cwoo²¹o joon jo xuui²¹² tya'a liseein²¹ ná¹ cu'²mo cwoo²¹ 'in ruui'²¹ 'in 'lɨɨ²¹² nijúin¹ do 'in 'yiia'nɨ́ɨ². Joon iliseein²¹ xuui²¹² tya' 'in ruu'²¹i najúin¹ do. 25 Joon galiseein²¹ dyái¹ tsañʉʉ'¹ la 'oo'²¹ ruu'²¹i. Joon 'in nifu do gacu'²mo cwoo²¹o joon gajúun¹mo joon jo xuui²¹² tya'a galiseein²¹. Joon 'in ruu'²¹i lɨ gatɨ́² gái¹ do gacu'²mo cwoo²¹o jon coon'¹³ 'in 'yiia'nɨ́ɨ² do. 26 La galɨ́¹ tya' 'in nifu do la joon galɨ́¹ tya' 'in gatɨ́² gái¹ do. La joon tya' 'in gatɨ́² gaai²¹ jon. La joon galɨ́¹ tya' jɨ dyáa¹i do. 27 Joon mo gangɨ́ɨ²i joon, joon gajún¹mo jon 'in tsamɨ́² do. 28 Joon mi jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹², ¿'iin jee²¹² 'in dyái¹ tsaruu'²¹i do ilíi²in nʉʉ'¹ tya' 'in tsamɨ́² do tsʉ jilee'²¹mo do gacu'²mo cwoo²¹o coon'¹³?

29 Joon gañii¹i Jesús:

―Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ 'ɨ¹‑'oo' 'naa' tsʉ jo ñí²ii' 'ee jin'² júu³ tya'a Dios jon'gɨ ñí²ii' 'ii'²¹ tya' Dios. 30 Tsʉ mi jiin'¹in 'lɨɨ²¹² jo cui'²gɨ cwoo²¹o tsañʉʉ'¹ jon'gɨ tsamɨ́². Ilíi²in lawa ángeles tya' Dios 'in taai²¹² ñʉ'fú². 31 Pe cwáain¹ tya' 'e jiin'¹in tsá², ¿tɨ jo mo gauntsáa¹³ 'naa' xiiala nigajin'² Dios 'ña'a? La joon gajin'²in: 32 “Jna‑a Dios tya' Abraham, joongɨ tya' Isaac, joongɨ tya' Jacob.” 'In Dios Jmii²¹ do jon' Dios tya' 'in nijuin¹, Dios tya' tsá² jiin'¹ 'ii.

33 'Áai¹ ganga'goo²¹‑tsi 'in tsá² fúui¹ taai² do mo ganúu²un júu³ ga'ee¹ Jesús.

'E júu³ 'e tyʉ'² Dios to² 'e tyiin²gɨ

34 Joon mo galiñi¹ tsá² fariseos 'e Jesús nigalɨ'¹o tsá² saduceos do joon gauncaain²¹ yaai 'in tsá² fariseos lɨ siin'²¹ Jesús. 35 Joon 'e 'iin²¹²in wa iliñii¹ 'ee 'ɨ¹‑tsi Jesús joon jaain²¹ tɨfo'² tya' ley jee²¹² 'ii gaunngɨɨ¹ɨ Jesús jin'²in:

36 ―Tɨfo'², ¿'ee júu³ 'e ga'ɨ́ɨ²ɨ 'lɨɨ²¹² Moisés to² tyʉ'² Dios 'e tyiin²gɨ?

37 Joon Jesús gajin'²in:

―Cwoli'iin²¹²mo'o Dios tyi'i jiin'¹³ la'a 'e seen²¹un, joon jiin'¹³ la'a 'e 'ɨ¹‑'o'o. Jo 'iin²¹²gɨ'ɨ jiin'¹³xʉ fee'¹gɨ lagɨ 'iin²¹²u'un Dios tyi'i. 38 'E loo¹ 'e júu³ 'e tyiin²gɨ nifu la jee²¹² jilaa'²¹. 39 Joon la joon lɨ júu³ lɨ gatɨ́² tún² 'e jin'²: “Cwoli'iin²¹²mo'o jileei'²¹ tsaruu'²¹'u lawa 'wo'o.” 40 Tsʉ 'e júu³ tún² lo 'e tyʉ'² to² tya' jilaa'²¹ júu³ 'e catyiia² tya' Moisés coon'¹³ jilaa'²¹ 'e ga'e¹ 'in tsá² gacwoo²¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹.

¿'Iin‑gɨ jóon¹ 'in Cristo no?

41 La jee²¹² téen²mogɨ tsá² fariseos coon'¹³ Jesús 42 joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿'Ee 'ɨ¹‑'oo' cwáain¹ tya' Cristo? ¿'Iin‑gɨ jóon¹ no?

'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Jóon¹ David 'ino.

43 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Wa'a la joon, ¿'ee lɨ' gaunsii²¹in David Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios? Tsʉ David do gajin'²in:

44 Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' tyiia:

“Ní² lɨ' cwóo³oo tsáa¹ ca mi tyée¹³na 'in 'eei'¹ 'nʉ 'wii²¹² tɨ́ɨ¹³'ɨ.”

45 Wana gajin'² 'in David do “Ña'ñʉ'¹ʉ'” mo nagafaa'²¹a cwáain¹ tya' Cristo, ¿xiiala 'e lí² 'e líi²in jóon¹ David 'in Cristo no?

46 Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo galɨ'²ɨ gañii¹i jiin'¹³xʉ. Joon ca jmɨɨ²¹² joon lɨ ngó¹gɨ jo gata'²gɨ tsá² wa'a 'e unngɨɨ¹gɨ Jesús.

23

Cwo'¹o Jesús tsaa² 'in tsá² fariseos coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley

1 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fúui¹ téein² do coon'¹³ tsá² tya'a:

2 ―'In tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'in tsá² fariseos née¹i 'áan³ tya' Moisés. 3 Joon 'naa' jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' ce jilaa'²¹ 'e jin'²in pe jo jmaa²aa' la jmoo¹o tsʉ jo jmoo¹o jiin'¹³ la jin'²in. 4 Tsʉ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jin'²in 'e lɨ la lɨ coon²¹ laa²¹² 'e 'ii²¹ 'áai¹ ce jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² roon'²¹, joon 'ii tyʉ'²ʉ to² cón² tsá² 'e laa²¹² do pe 'ii‑gɨ jo 'ee uncoon'¹³on jiin'¹³xʉ. 5 'Yʉ to² jmoo¹o jilaa'²¹ 'e jǿø² tsá². Tɨ́²‑tsi 'in tsá² do ngɨɨ¹ɨ sɨ'ñʉ́ʉ¹³ tuloo²¹ pi'³ 'e taa'¹³ mo'jí² 'e toon²¹² júu³ tya' Dios tya'tyí¹. Sɨ'ñʉ́ʉ¹³ jon 'e tuloo²¹ pi'³ do cwáa¹a. Pe 'in tsá² do coo'¹³gɨ tuloo²¹ pi'³ tya'a lagɨ 'in catyaai² do. Joongɨ tɨ́²‑tsi jmoo¹o cwaa²¹ po'³ ñi¹ sɨ'ɨ́ɨ¹³ 'ée² sɨɨn'¹³ɨn. 6 Joon 'iin²¹²in 'in tsá² do cwá²a jmai'² lɨ tyʉ́²‑ʉ mo née¹i gøø'²¹ø coon'¹³ tsá². 'Iin²¹²in jon cwá¹a ni 'mosíi¹ 'e tyiin² nifú² 'e sá² inʉʉ cwo'¹ sinagoga. 7 'Iin²¹²in 'e fee'²¹ tsá² 'ii coon'tun mo jiin'¹ tsá² 'ii jee²¹² 'nʉ́¹, 'e sɨɨ'²¹ tsá² 'ii: “Rabbi”, 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá², tɨfo'² tyi' ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² fúui¹ do.

8 Joon faa'²¹gɨ Jesús jin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'Naa' jo cweei¹ sɨɨ'²¹ tsá² 'naa': “Tɨfo'² tyi'”, tsʉ 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsaruui'²¹ tsá² joon jaan²¹mo tɨfo'² tyii' seein²¹ jiin'¹³ Cristo. 9 Joon jo fú²uu' jiin'¹³ jaain²¹: “Ñʉ'¹ʉ'”, ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ jaan²¹mo Jmii²¹ tsá² seein²¹ 'in tyíin¹ ñʉ'fú². 10 Jo cweei¹ sɨɨ'²¹ tsá² 'naa': “Ñi'fii²¹i'”, tsʉ jiin'¹³ Cristo lɨ́ɨ¹i fii²¹² tsá². 11 Tsʉ jee²¹² 'naa' 'in unjíi²in 'in catyaai²gɨ, 'ii 'in feei'¹gɨ. 12 Tsʉ jileei'²¹ 'in jmoo¹o cøøi'¹³gɨ yaai 'ii 'in pi'³gɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' pe 'in jmoo¹o pi'³gɨ yaai 'ii 'in cøøi'¹³gɨ ―jin'² Jesús.

13 Joon gajǿø²ø Jesús lɨ téein² tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² fariseos joon gajin'²in:

―¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos, tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi la jmoo¹ 'naa'!, tsʉ jnɨɨ'¹³moo' wa tsataai²¹² tsá² lɨ tyʉ'² Dios to² tsá². Pe tyíin³ 'naa' jo cwotáan²naa' lɨ tyʉ'² Dios to² jon'gɨ cwoo²oo' tsataai²¹² 'in catyaai²gɨ 'in 'iin²¹²in tsataai².

14 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos, tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi la jmoo¹ 'naa'! Tsʉ 'woo'¹³naa' 'nʉ́¹ 'yiia'nɨ́ɨ² joongɨ fó²oo' júu³ tyʉ́² 'e cwaa²¹ lɨ́ɨ¹ wa iun'goo²¹ tsá² 'naa'. Tsʉ 'wii'¹³ joon imoo²oo' wúu¹ 'áai¹gɨ.

15 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos, tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'ɨ¹‑tsi la 'e jmoo¹ 'naa'! Tsʉ 'naa' cwolíin²naa' 'naa'²¹naa' xʉfiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in lí² nuu¹un júu³ tyʉ́² tyii' 'e xiiala un'goo²¹ 'naa' Dios tyii'. Cwolíin²naa' la caain²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'naa'²¹naa' 'in tsá² do, joon mi tyeei¹ 'naa' jaain²¹ 'in nuu¹un júu³ tyii' jmée¹³naa' 'in tsá² do tún² 'ii'¹³gɨ lɨ́ɨ¹i jóon¹ 'in 'lɨɨi'³ lagɨ 'naa'.

16 ’¡Fúu² 'naa', tsá² 'in coon'²¹ tóo² yaanaa'!, 'naa' fó²oo': “Wa 'ɨɨ¹ɨ tsá² júu³ 'ée¹ tsá² cwo'¹ fee'¹ si' Jerusalén jo 'ee to² 'íi³in 'e júu³ joon fó²oo' 'naa'. Pe wana 'ɨɨ¹ɨ tsá² júu³ 'ée¹ tsá² cwanáa¹ 'e sá² inʉʉ cwo'¹ do 'e joon 'ná¹ untsín¹ tsá² júu³ do fó²oo' 'naa'.” 17 ¡Tsá² bón¹ 'naa' joongɨ tiuu² 'naa'! ¿'Ee 'e tyiin²gɨ: 'e cwanáa¹ do owa 'e cwo'¹ 'e si'² jmoo¹o cwaai'³ 'e cwanáa¹ do? 18 Joongɨ fó²oo' 'naa': “Wa 'ɨɨ¹ɨ tsá² júu³ 'ée¹ tsá² altar, jo tséin¹ 'e júu³ joon, pe wana 'ɨɨ¹ɨ tsá² júu³ 'ée¹ tsá² 'e roon¹on ni altar do 'e joon 'ná¹ untsín² tsá² 'e júu³ do.” 19 ¡Tsá² bón¹ 'naa' joongɨ tiuu² 'naa'! ¿'Ee 'e tyiin²gɨ: owa 'e roon¹on ni altar do owa 'ña'a altar do 'ee 'e jmoo¹o licwaai'³ 'e roon¹on ni do? 20 Tsʉ jileei'²¹ 'in 'e¹ altar do 'e¹o jon jilaa'²¹ 'e ná¹a ni do. 21 La joon jon 'in 'e¹ cwo'¹ do 'ée¹mo jon Dios Jmii²¹ 'in tyíin¹ ñʉ'fú², 'in jmoo¹o cwaai'³ 'e cwo'¹ do. 22 Joon jileei'²¹ 'in 'e¹ ñʉ'fú² 'ee¹o jon lɨ sɨlɨɨ²¹² tya' Dios 'ée¹mo jon Dios 'in tyíin¹ do.

23 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley joon 'naa' tsá² fariseos! ¡Tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'! Cwó² 'naa' Dios ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'¹³ tya' jilaa'²¹ 'oo² tya' 'uunñi² pe jo coon²oon' cwáain¹ 'e júu³ 'e tyiin²gɨ lagɨ 'e jmaa²aa' 'ii'²¹ røø²¹, joon lagɨ jmaa²aa' feei'¹‑'oo' tya' tsá², lagɨ 'e tsáai¹‑'oo' Dios. 'Ná¹‑a jmaa²aa' jilaa'²¹ 'elo joon jo 'iin²‑'oo' jmaa²aa' 'e catyiia² do. 24 ¡Tsá² 'in coon'²¹ tóo² yaamo 'naa'! ¡Tyíi¹³ 'naa' lu¹ mo 'yuu²i 'e 'uu²uu' pe jo lí²ii' 'nɨɨ'¹³naa' jaain²¹ camello!

25 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos! ¡Tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'! 'Naa' rúun¹³uun' 'naa' tyʉ́² lɨ' caluu vaso coon'¹³ jilaa'²¹ wúun¹ 'e jmaa'¹³naa' to² pe coon'¹³ jilaa'²¹ 'e niga'uun²¹²uun' sɨ rǿø²mo tsi do. Sɨrǿø²mo jon jiin'¹³ coon'¹³ 'e 'yaa¹‑'oo'. 26 Tsá² tiui² 'naa', tsá² fariseo: 'Ná¹ rúu¹³naa' vasos coon'¹³ wúun¹ tyii' lɨ tsi nifu, joon coon'¹³ la joon ilityʉ́²‑u lɨ' caluu jon.

27 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos! ¡Tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'! Lɨ́ɨ¹naa' la lɨ 'nʉ́¹ pi'³ lɨ sɨ'aai²¹² 'lɨɨ²¹² 'e gasuun¹ tsá² loo²¹² jnéei¹ taa²¹ 'ya'²gɨ pe lɨ tsi jmai'² moo¹ tya' 'lɨɨ²¹² taa'¹³ tsi. 28 La joon jon 'naa' tyʉ́²‑ʉ jnée¹naa' lɨ caluu jǿø²i tsá² 'naa' pe lɨ' tsi alma tyii' sɨrǿøi² tóo² 'e coon²oon' tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ nii²¹² 'e gó².

29 ’¡Fúu² 'naa', tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseos! ¡Tsá² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o 'naa'! Jmaa²aa' 'nʉ́¹ pi'³ tya' tsá² 'in najúin¹, 'in gacwó² júu³ Dios la mo jéei¹, joon jmaa²aa' 'ya'²gɨ lɨ sɨ'aai²¹² 'in tsá² tyúi¹. 30 Joon fó²oo' 'naa': “Wa mo'o ni'i sáan²a'an mo nigaliseein²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'i jo gajngaa'¹³na'a 'in tsá² 'in gacwó² júu³ tya' Dios la nigajngaai'¹² tsacøøi'¹³ tyii'i.” 31 Joon coon'¹³ la joon jmóo'¹³naa' júu³ 'e lɨ́ɨ¹naa' jún² tya' 'in tsá² 'in nigajngaai'¹² 'in tsá² 'in nigacwó² júu³ tya' Dios la mo jéei¹. 32 ¡Untséin¹naa' jiin'¹³ la niga'láa² tsacøøi'¹³ tyii' 'wii²¹² jmaa¹a!

33 ’Jóon¹ mɨɨ'²¹ 'lɨɨ'³mo 'naa'. Coonti jo ilaa²¹naa' 'e wúu¹ ní² tsá² lɨ 'ii²¹. 34 Tsʉ 'wii'¹³ joon isɨ́ɨ³na tsá² 'in cwo'¹ 'naa' júu³ tyʉ́² tyiia coon'¹³ tsá² jmɨɨ²¹²‑tsi coon'¹³ tɨfo'² 'in 'e'² 'naa' júu³ tyʉ́² tyiia. Pe 'naa' ijngaa'¹³naa' 'inlɨ́ɨi¹³ joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ taa¹³naa' tsaa'² crúu¹³. Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ ipoo²¹²naa' inʉʉ cwo'¹ sinagogas tyii', icwolíin²naa' cwo'øø²¹naa' la coon²¹ fuu²¹ lɨ tsalíin² 'ido. 35 Coon'¹³ la joon ilí² tsaa² tyii' tya' jilaa'²¹ jmɨ¹ 'e nigatuun²¹un tya' 'in tsá² tyúi¹ 'in nigajngaai'¹² tsá². Ilí² tsaa² tyii' tya' jileei'²¹ 'in najúin¹ joon 'láa² 'wii²¹² coon'¹³ Abel, 'in tsá² tyúi¹ 'in gajngaa'¹²i nifu, ca Zacarías, jóon¹ Berequías, 'in gajngaai'¹² tsá² Israel tyani cwo'¹ lɨ si'² altar. 36 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jilaa'²¹ 'elo ilí² tsaa² tya' 'in tsá² seein²¹ nano.

Gatyi'²i Jesús xuui²¹²‑tsi 'wii²¹² tya' Jerusalén

Joon gajin'²in Jesús:

37 ―¡'Áai¹ xuui²¹²‑tsii tyii' tsá² seein²¹ Jerusalén! Tsʉ nigajngaa'¹²naa' 'in tsá² cwó² júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo jéei¹ joongɨ nigatyuu'¹³naa' cuun²¹² 'in tsá² 'in gasii²¹in Dios tyan¹ júu³ tya'a. ¡'Áai gali'iin²¹²na ilicaan²¹naa' coon'¹³ jna 'láai² naa'¹³ la uncaain²¹ tui'yiia²¹² jóon¹on nʉ' cwáa¹a pe jo gali'iin²¹²naa'! 38 Pe nano nigatʉ́ʉ² Dios fuu²¹ goo²oo' joon lí² jmaa²aa' jiin'¹³ la 'iin²¹²naa'. 39 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' jo máai¹³gɨɨ' jna no ca mi fó²oo': “Nicwaa'³mo 'in nijó¹ no coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'.”

24

Jmoo¹o Jesús júu³ 'e tɨ lɨ fíin²mo tsá² 'e cwo'¹ fee'¹ si'² do

1 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús 'e cwo'¹ fee'¹ do joon lɨ nangaa'¹³i 'yuui fu¹ gangatyéen¹in tsá² tya' lɨ ngóo¹o joon ga'láa² tsá² tya'a 'wii²¹² jin'²in xiiala 'ya'²gɨ 'e cwo'¹ do. 2 Pe Jesús gañii¹i jin'²in:

―Jøø²øø' jilaa'²¹ 'elo. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', Ce jiin'¹³ coon²¹ cuun²¹² wa' iján²an sɨfúui¹gɨ do, i'iin²mo tsá² coonti.

Jmoo¹o Jesús júu³ 'e lisá² 'láai² 'ii'¹³ li² la nʉ'gɨ i'iin² juncwii²¹

3 Joon gangalíin²mo fu moo'²¹ sii²¹ Olivos. Joon do‑o gacwó² Jesús joon tsá² tya'a la 'oo'²¹ yaai gatyalíin² lɨ tyíin¹ Jesús joon gajin'²in:

―'Ii²¹²i'i fu'²'u jna'a lɨ́ɨ¹³gɨ ilí² jilaa'²¹ 'elo. ¿'Ee li² ilisá² 'e line²e'e mi ñí²'i joongɨ mi tɨ́² i'iin² juncwii²¹?

4 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Jo cwoo²oo' wa'a coon'²¹ tsá² 'naa' tóo². 5 Tsʉ fúu¹mo 'in jalíin² coon'¹³ 'e sii²¹ jna ijin'²in: “Jna‑a Cristo joon, Dios gasii¹in jna 'e jmáa³aa tiin'¹³naa'.” Joon icoon'²¹ 'in tsá² do tóo² tsá² fúui¹ 'áai¹. 6 Imoo²oo' ico'² tsá² 'nii²¹ joon, inʉʉ²ʉʉn' 'e faa'²¹a tsá² tya' 'nii²¹ pe jo foo'¹³naa' tsʉ jilaa'²¹ 'elo 'ná¹ ilí², pe jo mo tɨ́²gɨ lɨ tyéi¹ mi lí² 'elo. 7 Tsʉ coon²¹ nación intíin¹in coon'¹³ coon²¹ nación xiia'²¹, la joon jon fuu²¹ intíin¹in coon'¹³ fuu²¹ xiia'²¹. Joon la caain²¹ lí² 'í² 'oo², joongɨ lí² 'í² jmoowúu¹ joon injøø'²¹ 'wó² 'áai¹. 8 Pe coon'¹³ la joon i'láa² 'wiin²¹² wúu¹ iní² tsá².

9 ’Joon ijaain'²¹ tsá² 'naa' tyani tsaa'to² ijmee'²¹i 'naa' joon ijngaa'¹²mo 'inlɨ́ɨi¹³. Joon ili'eei'¹ jileei'²¹ tsá² taain²¹ juncwii²¹ 'naa' 'wii'¹³ cwáain¹ tyiajna. 10 Joon mi ngɨ́ɨ¹ joon fúu¹mo tsá² 'in tiu²mo jna joon ili'eei'¹ tsaruu'²¹i, i'nɨ́ɨ¹i la jaain²¹ la jaain²¹. 11 Fúu¹mo tsá² tajuui²¹ ijalíin² jin'²in 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios joon icoon'²¹ tsá² tóo² fúui¹ 'áai¹. 12 Joon jo 'ee li'iin²¹²gɨ tsaruu'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹ tsʉ 'áai¹gɨ ilisá² jilaa'²¹ 'e gó². 13 Pe jileei'²¹ 'in jmá¹a taa'²¹ ca lɨ tyéi¹ itiin'¹³mo 'i. 14 Joon ingɨ́¹ tsá² la caain²¹ juncwii²¹ icwó²o júu³ tyʉ́² tya' xiiala ityʉ'² Dios to² tsá² 'e iliñí² jileei'²¹ tsá². Joon mi yuui'¹³ joon ityé¹mo.

15 ’Joon mi moo²oo' siin'¹² lɨ jo tɨ́ɨ²i siin'¹³in 'in un'lɨɨ'³, siin'¹³in lɨ cwaai'³ jiin'¹³ lagɨ jin'²in 'in tsá² Dañiel do 'in gacwó² júu³ tya' Dios la mo jéei¹ ―cwo'øøi'²¹‑tsi 'in nuu¹un 'e júu³ lo―, 16 jileei'²¹ 'naa' tsá² seein²¹ Judea 'ná¹ cwiin²iin' fu moo'²¹. 17 Joon mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon wa téein¹ tsá² yʉ'ʉ 'nʉ́ʉ¹ʉ jo¹ litiin¹ tsataai²¹² tsá² inʉʉ tya'a 'e wó¹o tsá² 'e sá² tya'a. 18 Joon 'in jmoo¹o to² jee²¹² tyiia²¹ jo litiin¹ tsatyiian¹ sɨɨn'¹³ɨn. 19 ¡Fúu² 'in tsamɨ́² tyéen¹in yʉʉn²¹ mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon! ¡Fúu² jon 'in tsamɨ́² 'in nijéei¹ yʉʉn²¹ cuu'²¹ tuu'²¹! 20 Mɨ́ɨ¹³ɨɨ' tyani Dios wa jo tsatiin'¹³ cwiin²iin' mi tɨ́² jiin²¹ cwíi² sɨ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ woo'²¹ tsá² 'ee. 21 Tsʉ ilisá² goon²¹ wúu¹ iní²i tsá² 'e 'gøøi'¹³gɨ 'áai¹ lagɨ nilisá² la jéei¹, 'gøøi'¹³gɨ 'áai¹ jon lagɨ ilisá² mi li cɨɨin²gɨ. 22 Joon wana jo tyuu'¹³i Dios 'e ní² tsá² wúu¹ do jiin'¹³ jaain²¹ jo taa'²¹ 'e wúu¹ ní² tsá² do ilí² itiin'¹³in. Pe tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo Dios 'in nigatyii'¹³in ityuu'¹³mo 'e wúu¹ iní² tsá² do.

23 ’Tsʉ 'wii'¹³ joon wana sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'naa' jin'²in: “Jøø²øø', no siin'²¹ Cristo, 'in gasii¹in Dios 'e jmaa¹a tiin'¹³ tsá²” sɨ jin'²in 'ee: “Jøø²øø', do‑o siin'²¹in”, jo jai'² cwolíi²naa'. 24 Tsʉ iliseein²¹ tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i Cristo pe jo jo'¹, iliseein²¹ jon tsá² ijin'²in 'e lɨ́ɨ¹i tsá² 'in cwó² júu³ tya' Dios pe jo jo'¹. Joon 'in tsá² do ijmáa¹a li² 'e coo'¹³ 'áai¹ joon coon'¹³ milagros tya'a icoon'²¹ tsá² tóo². Ca 'in nigatyii'¹³in Dios 'iin²¹²in coon'²¹ tóo² wu xʉ'ʉ lii'¹i. 25 Nigajmaa'¹³oo 'naa' júu³ jéei¹gɨ 26 tsʉ 'wii'¹³ joon wa sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'naa': “Do‑o taain² lɨ' cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ lɨ jo 'in tsá² néei¹”, jo cwolíin²naa' do, sɨ wa jin'²in tsá² sɨɨ'²¹ɨ 'naa' 'ee; “lo tyíin¹ 'in cristo do tsi inʉʉ”, jo jai'² cwolíin²naa'. 27 Tsʉ mi cwéi¹na 'e lɨ la lɨ coon²¹ jí² cwaain'ñá³ 'e jná² joo'²¹ ca tɨ' lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ joongɨ ca tɨ' lɨ yooi'¹³ ñi'¹. La joon ilí² mi cwéei²na 'in Ruui'²¹ Tsá². 28 Lɨ raain¹ 'lɨɨ²¹² do‑o sɨcaain²¹ tuu'¹ ―jin'² Jesús.

Xiiala ilí² mi jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá²

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

29 ―Joon tsifu mi ngɨɨi¹ 'e jmɨɨ²¹² 'e ní² tsá² wúu¹ do i'ɨɨ¹ɨ nʉʉ²¹ lɨ 'ii²¹ ñi'¹ joon jo 'yiia²¹ sɨɨ'²¹ sá²gɨ. Ixuu'²¹mo nʉ́ʉ¹ fu ñʉ'fú² joon jilaa'²¹ 'e sá² tya'cwii²¹ ilisɨ́ɨ²i. 30 Joon iní² tsá² yʉ' juncwii²¹ li² 'e tɨ lí² jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá². Joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ ityi'²i xuui²¹²‑tsi joon iní²mo jna, 'in Ruui'²¹ Tsá², goo²¹²oo jee²¹² jníi¹ tya'cwii²¹ joon fee'¹ 'ii'²¹ i'óo³oo joon 'ya'²gɨ 'áai¹ ijnée²na. 31 Joon mi 'íin²in lúu¹ tá² lɨɨlɨ¹ ityʉ'³ʉʉ to² ángeles tyiia 'e tsauncaain²¹ jileei'²¹ 'in gatiin'¹³in, 'in néei¹ la caain²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

32 ’Tyaan²aan' cwáain¹ 'e júu³ jmoo¹o 'mó² cwaríi³: Mo 'yeei'²¹ 'nii²¹² sii'²¹ tya'a joon nii'¹³ mo'³ tya'a joon ñii²¹oo'²¹ 'e tɨ li tɨ́² jiin²¹ 'yiia²¹. 33 Coon'¹³ la joon jon mi moo²oo' ngɨ́ɨ¹ jilaa'²¹ 'e gafuu²¹²uu 'naa' lí² iñí²ii' la joon 'e tɨ lɨ tyé¹mo juncwii²¹. 34 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', Jilaa'²¹ 'elo ilí² la jéei¹gɨ ijúuin² 'in tsá² taain²¹² nicwoo'¹³ juncwii²¹. 35 Iyuun'¹³mo yʉ' juncwii²¹ coon'¹³ ni'wó² pe jiin'¹³ coon²¹ júu³ tyiia wa jo tsatiin'¹³ ilí².

36 ’Pe jo 'in ñí² jiin'¹³ jaain²¹ 'ee 'ii'²¹ sɨ 'ee jmɨɨ²¹² 'ee ijó¹ 'ido. 'In ángeles néei¹ ñʉ'fú² jo ñii¹i, jon'gɨ ñi¹ jon 'in Ruui'²¹ Tsá² do. Jiin'¹³ 'ña'a Dios Jmii²¹ ñii¹i.

37 ’La gajmaa¹a tsá² mo galiseein²¹ Noé la joon jon ilí² mi jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá². 38 Mo galiseein²¹ Noé la nʉ'gɨ ijó¹ jmɨ́¹ 'in tsá² seein²¹ yiia'¹³ joon²¹ taain²¹² 'uun'²¹, gøø'²¹ø, joon cui'²cwoo²¹o joon cuu'¹³mo cwoo²¹o jóon¹on jon ca jmɨɨ²¹² mo ngataai² Noé coon'¹³ familia tya'a tsi arca do. 39 Jo gaunjíi²in 'in tsá² do ca mo gangó¹ jmɨ́¹ 'áai¹ joon nigajúun¹mo jilee'²¹mo. 40 Joon mi jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá², gái¹ 'in taain²¹² jee²¹² tyiia²¹ joon jaan²¹mo 'in tøø¹ø joon 'in jaain²¹ do injaan²¹o do‑o. 41 Joon gái¹ tsamɨ́² 'in taai² tsí¹, joon jaan²¹mo 'in tøø¹ø jaain²¹gɨ 'in ján².

42 ’Cwoseen²¹naa' tsá² 'in ñii²¹²‑tsi tsʉ jo ñí² 'naa' 'ee 'ii'²¹ ijó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 43 Tsʉ ñí² 'naa' wana niliñí² jaain²¹ fii²¹² 'nʉ́¹ 'ee 'ii'²¹ ijó¹ jaain²¹ 'uun²¹ mo 'woo¹ li'²o jmoo¹o jo cwó¹ tsataai² 'in 'uun²¹ do. 44 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹ niná¹ tyʉ́² tyii' tsʉ mo jo 'in 'ɨ¹‑tsi ijó¹ Ruui'²¹ Tsá² coon²¹ 'in cwéei¹ la no‑o ―jin'² Jesús.

Lawa jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in tyúi¹ coon'¹³ jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in gó²

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

45 ―Wa tyʉ'² jaain²¹ ñi'fii²¹² to² jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya'a 'e cwo'¹o 'in catyaai² do 'í¹ 'e dø'²ø mi tɨ 'ii'²¹ 'e dø'² tsá², ¿'ee ijmoo¹o jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in tyúi¹ joon 'in 'øøi'²¹‑tsi? 46 Jløø'³mo 'in tsa'leei'¹³ do wa tyee'¹i ñi'fii²¹²i nigajmaa¹a jiin'¹³ la to² nigatyʉ'²ʉ 'ido. 47 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'in ñi'fii²¹² do icwo'¹ 'in tsa'leei'¹³ tyúi¹ do 'e tyʉ'² to² jilaa'²¹ 'e 'oo¹o. 48 Pe wana 'in tsa'leei'¹³ do 'in gó² 'ii joon in'ɨ¹‑tsi 'e ili'ɨɨ²¹²mogɨ ñi'fii²¹²i 49 joon i'láa² 'wii²¹² jmee'²¹mo 'in catyaai² do joon 'in 'uun'²¹un dø'¹ø coon'¹³ tsá² 'íin¹. 50 Pe xʉ coon²¹ jmɨɨ²¹² mo jo gajéen¹ ni 'in ñi'fii²¹²i do, jmɨɨ²¹² joon gacwée¹mo 'ido. 51 Joon i'e'²e 'ido 'ii wúu¹ 'áai¹gɨ. Ipíi²in 'in ñi'fii²¹² do 'ii lɨ taai²¹² 'in sɨsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jmoo¹o. Joon do‑o ityi'²o lixuui²¹²‑tsi 'áai¹ joon icuu'²¹i moojóon¹on ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a.

25

Lawa dyéi¹ simɨ́²

1 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―Joon 'e tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ́ɨi¹ dyéi¹ sɨmɨ́² 'in ngalíin² lɨ cui'² cwoo²¹o tsá². Joon la jaain²¹ 'in sɨmɨ́² do tyaan¹an jmaai'² coon²¹ candi'³ lɨ sɨ'o² aceite 'e coo²¹. Itsalíin² tsajéen¹in 'in tsá² cui'² cwoo²¹o do. 2 Pe 'ñéei² 'in sɨmɨ́² do jo tsáa¹‑tsi pe 'in 'ñéei² do ñíi²mo‑tsi 'áai¹. 3 'In 'ñéei² 'in jo tsáa¹‑tsi do tyaan¹an candi'³ tya'a pe jo 'e aceite nityaan¹gɨ lɨ́ɨ². 4 'In 'ñéei² do ñíi²gɨ‑tsi 'áai¹ tyaan¹an candi'³ tya'a joon tyaan¹gɨxʉ aceite 'e lɨ́ɨ¹gɨxʉ. 5 Pe gali'ɨɨ²¹²mo 'in tsá² cui'² cwoo²¹o do joon gatsá² jalicwúu²i jilee'²¹mo. Joon gacwúu²mota. 6 Joon mo gatɨ́² tyiianúu¹ joon ganúu²un ga'oo¹o tsá² jin'²in: “'Woo²¹naa', cwounjiin'¹naa' tsʉ no‑o ni jalíin² 'in tsá² 'in cui'² cwoo²¹o do.” 7 Joon garoon¹o jileei'²¹ do gatyaa¹ tyʉ́² candi'³ tya'a. 8 Joon 'in 'ñéei² 'in jo tsáa¹‑tsi jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in catyaai² do: “Láa¹³ 'guu¹u candi'³ tyii'i, cwó²xʉʉ' aceite tyii' 'ná²a'a.” 9 Pe 'e catyaai² do gañii¹i jin'²in: “'Esa lí² tsʉ jo líin² 'elo tyijna'a. Cwolíin²naa' lɨ 'nɨɨ¹ɨ, joon ló²xʉʉ' 'e tyii'.” 10 Pe la 'ɨɨ²¹² ngalíin² ngalá¹ aceite tya'a do gatyalíin² 'in tsá² 'in cui'² cwoo²¹o do. Joon 'in sɨmɨ́² 'in naná¹ tyʉ́² tya'a gangatáa²i inʉʉ coon'¹³ 'in tsá² 'in cui'² cwoo²¹o do. Joon gajnii¹o 'ooca'nʉ́¹ do. 11 Mi yuui'¹³ joon gatyalíin² 'in sɨmɨ́² catyaai² do gajin'²in: “¡'Náa¹ 'ooca'nʉ́¹ lo tsataai²¹² fu tsi!” 12 Pe 'in tsá² 'in cui'² cwoo²¹o gañii¹i: “'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' jo cwíi³na 'naa'.”

13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Cwoseen²¹naa' ñí²‑'oo' tsʉ jo ñí²ii' 'ee jmɨɨ²¹² sɨ 'ee 'ii'²¹ 'ee mi jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá².

Júu³ cwáain¹ 'e ga'e'²e Jesús tsá² tya' cuu² 'e 'oo¹o tsá²

14 ’'E tyʉ'² Dios to² tsá² 'e lɨ la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ tsá² 'e tɨ lɨ cwo'ɨ́ɨ¹ fuu²¹ goo¹o joon gatø'²ø tsa'leei'¹³ tya'a gacwo'¹o cuu².

15 ’Jaain²¹ gacwo'¹o 'ná² mil cuu² joon 'in jaain²¹ dogɨ gacwo'¹o tún² mil. 'In lɨ gatɨ́² gaai²¹ do gacwo'¹o coon²¹ mil cuu². Gacwo'¹o la jaain²¹ jiin'¹³ la lí¹ lii'¹i 'ido jmaa¹a to². Mo ngayuui'¹³ joon ngoo²¹o 'in tsá² fii²¹² cuu² do lɨ wíin². 16 Joon 'in tsa'leei'¹³ do 'in ga'ii'²¹ 'ñá² mil cuu² galó¹ 'e 'nɨɨ¹ɨ coon'¹³ cuu² do joon gauntsi¹ 'ñá² mil tya'a. 17 La joon jon 'in ga'ii'²¹ tún² mil cuu² do gauntsi¹ jon tún² mil. 18 Pe 'in ga'ii'²¹ coon²¹ mil cuu² do joon gangóo¹on gangataan'¹an nʉ' 'wó² 'edo.

19 ’Wóo²xʉ ningó¹ mo gatyei'² fii²¹² cuu² do. Joon gajmaa'¹³a cwáain¹ coon'¹³ 'in tsá² 'in cwo'¹o cuu² do. 20 Nifu gatyía¹ 'in gacwo'¹o 'ñá² mil cuu² do joon gajon'²on 'ido 'e 'ñá² mil 'e gauntsi¹ 'ido. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ fii²¹²i: “Ñi'fí²i', gacwoo¹³'o jna 'ñá² mil cuu² joon saan'¹³'an 'ñá² mil‑gɨ 'e galɨ'²ɨ gauntsi¹.” 21 Joon fii²¹² do gajin'²in: “Tyʉ́²‑ʉ, jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in tyú¹mo 'nʉ, jo cu'²‑tsii coon'¹³ 'nʉ. Joon tsʉ 'wii'¹³ gajmaa²'a røø²¹ coon'¹³ 'e xʉ gacwo'³oo 'nʉ icwo'³oo 'nʉ lɨ́ɨ¹gɨ. Ngɨɨi²¹² fu lɨ tyíin¹³na joon jmaa²'a jløø'³u coon'¹³ jna.” 22 Mo ngayuui'¹³ joon gatyía¹ 'in tsa'leei'¹³ lɨ gatɨ́² gái² 'in ga'ii'²¹ tún² mil cuu² joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ fii²¹² do: “Ñi'fí²i', gacwoo¹³'o jna tún² mil cuu² joon saan'¹³'an tún² mil‑gɨ 'e galɨ'²ɨ gauntsi¹.” 23 Ñi'fii²¹² gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Tyʉ́²‑ʉ, jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in tyú¹mo 'nʉ, jo cu'²‑tsii coon'¹³ 'nʉ. Joon tsʉ 'wii'¹³ gajmaa²'a røø²¹ coon'¹³ 'e xʉ gacwo'³oo 'nʉ icwo'³oo 'nʉ lɨ́ɨ¹gɨ. Ngɨɨi²¹² lɨ tyíin¹³na joon jmaa²'a jløø'³u coon'¹³ jna.” 24 Pe mo gatyía¹ 'in ga'ii'²¹ coon²¹ mil cuu² do. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ ñi'fii²¹²i: “Ñi'fii²¹²i', ñí²oo 'e jaain²¹ tsá² 'wa'²‑tsi 'nʉ. Wuu²'u cwuu²¹ lɨ jo gajñi²'i joongɨ coon²'on lɨ jo 'ee to² gajmaa²'a. 25 Tsʉ 'wii'¹³ joon gafoo'¹³moo joon gato'¹oo 'e cuu² do nʉ' 'wó². Lo náa¹ 'e gatɨ́ɨ²u.” 26 Joon gañii¹i 'in ñi'fii²¹² do gajin'²in: “Tsa'leei'¹³ 'in gó² 'nʉ, fu'²mo 'nʉ. Nañí²o'o 'e wúu³na cwuu²¹ lɨ jo gajñíi³ii joon cóon¹³oon lɨ jo 'ee to² gajmáa³aa. 27 Tsʉ 'wii'¹³ joon wa mo gata'²a cuu² lɨ cwáain² tsi¹ joon lisá² lɨ́ɨ¹gɨ tyiia.” 28 Joon gajin'²in fii²¹² cuu² sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² téein² do: “Tyi² 'e coon²¹ mil cuu² do joon cwo'²oo' 'in 'oo¹o dyá² mil do. 29 Tsʉ 'in 'oo¹o 'láai²gɨ iñíi²i ca sái¹ tya'a, pe 'iin 'in jo 'e 'oo¹o 'e 'woo¹gɨ 'e xʉ 'e 'oo¹o do. 30 Joon 'in tsa'leei'¹³ 'in jo 'e to² 'íin³ píi²naa' fu caluu lɨ nʉʉ²¹ joon do‑o ityi'²i 'áai¹ joongɨ icuu'²¹i moojóon¹on”, jin'² rǿøi¹³ do ―jin'² Jesús.

Mi jó¹ Jesús ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá²

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

31 ―Joon mi jó¹ 'in Ruui'²¹ Tsá² ijó¹ lawa Rǿøi¹ tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² 'ya'²gɨ 'áai¹ joon la cu'² lɨ' lɨ tyíin¹in do inéei¹ ángeles tya'a. 32 Joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ ilicaain²¹ tyaníi¹i. Joon 'in Rǿøi¹³ do injmáa¹a tún² poo²¹² 'in tsá² do. Injmáa¹a la jmoo¹o tsá² 'in 'aa¹i joo'saa'²¹, ijmáa¹a coon'²¹ 'in joo'saa'²¹ coon'¹³ 'in joo'²¹ chivo 33 joon isiin'¹³in 'in joo'saa'²¹ do lɨ' caai²¹ tsáa¹ joon 'in joo'²¹ chivo do‑gɨ isiin'¹³in lɨ' caai²¹ tooi²¹². 34 Joon 'in Rǿøi¹³ Tsá² do ijin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in téein² lɨ' cwoo²¹o tsáa¹ do: “Ñilíin²naa' jileei'²¹ 'naa' 'in nigauncwaai'³ Ñʉ'³ʉʉ. Ngɨɨ²¹²naa' lɨ tyʉ'² Dios to² lɨ naná¹ tyʉ́² tyi'naa' ca mo garón² juncwii²¹. 35 Tsʉ mo gatsá² un'áa³na, 'naa' gacwoo²oo' jna 'e gagø'¹øø, la joon jon mo gatsá² unjmɨɨ²¹na, 'naa'a jon gacwoo²oo' jna 'e gagu'¹uu. Joon mo gangɨ́³ɨɨ 'e jo cwíi²naa' jna gatee²oo' jna inʉʉ tyii'. 36 Joon mo gangɨ́³ɨɨ jo sɨn'³ɨɨn sá² gacwó²oo' jna. Joon mo galitsaa'¹³aa gañifee'¹³moo' jna. Joon mo 'ú³uu 'nʉñí³ ñijøø²¹²moo' jna jon.” 37 Joon 'in tsá² tyúi¹ 'in téein² lɨ' cwoo²¹o Rǿøi¹³ do tsáa¹ ijin'²in: “Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿lɨɨgɨ ganee²¹²na'a 'nʉ 'e un'aa²u'u joon gacwóo¹³o'o 'nʉ 'e gatyee'²'e? Joon, ¿lɨɨgɨ ganee²¹²na'a 'nʉ 'e unjmɨɨ²¹u'un 'e gacwóo¹³o'o 'nʉ 'e ga'iin'²'in? 38 La joon jon, ¿lɨɨgɨ ganee²¹²na'a 'nʉ 'e jo cwii¹na'a 'nʉ joon gatee²e'e 'nʉ fu tyii'i sɨ jo sɨɨn'²¹'ɨn 'oo²'o 'ee joon gacwóo¹³o'o 'nʉ sɨɨn'²¹'ɨn? 39 ¿Lɨɨgɨ jon nigalitsaa'¹³ 'nʉ sɨ ni'u'²u 'nʉñí³ 'ee 'e ningafee'¹³na'a 'nʉ?” 40 Joon iñí¹i 'in Rǿøi¹³ do: “'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñi'ee 'e tyʉ́² 'e nigajmaa²aa' tya' ruu'²¹na, xʉfiin'¹³, 'in 'wéei¹gɨ, lawa'a gajmaa²aa' tyiia”, gajin'² Rǿøi¹³ do.

41 ’Joon injin'² 'in Rǿøi¹³ do sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² téein² lɨ' cwoo²¹o tooin²¹²: “Jeen'¹³naa' coon'¹³ jna jileei'²¹ 'in 'eei'¹ Dios. Cwolíin²naa' lɨ 'ii²¹ lɨ nigatyaa¹a Dios tyʉ́² tya' 'in 'lɨɨi'³ coon'¹³ 'ɨɨ'¹³ tya'a lɨ coo²¹ jɨ́² coon²¹ tøø²mo jon. 42 Gatsá² un'áa³na pe 'naa' jo 'ee gacwó¹oo' jna joon gatsá² unjmɨɨ²¹na jon'gɨ'ɨ 'e joon gacwó²oo' jna jon. 43 Joon mo gangɨ́³ɨɨ 'e jo cwíi²naa' jna pe 'naa'gɨɨ' jo gatee²ee' jna fu inʉʉ tyii'. Gali'náa³aa sɨn'³ɨɨn pe 'naa' jo 'ee gacwó²oo' jna. Galitsaa'¹³aa joongɨ ga'uu²¹²uu 'nʉñí³ pe 'naa'gɨɨ' jo 'ee ñifee'¹³naa' jna.” 44 Joon 'in tsá² do injin'²in: “Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿lɨɨgɨ ganee²¹²na'a 'nʉ 'e un'aa²u'u sɨ 'e unjmɨɨ²¹u'un 'ee sɨ gangɨ'¹'ɨ 'e jo cwíi²na'a 'nʉ sɨ jo sɨɨn'²¹'ɨn sá² 'ee, sɨ tsaa'¹³'a 'ee sɨ ga'u²'u 'nʉñí³ 'ee joon jo gauncoon'¹³ jna'a 'nʉ?” 45 Joon iñí¹i 'in Rǿøi¹³ do: “E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñi'ee 'e tyʉ́² 'e jo nigajmaa²aa' tya' 'in tsá² 'wéei¹ lo lawa'a jo 'ee tyʉ́² gajmaa²aa' tya' jna‑a jon.” 46 Joon 'in gó² do itsalíin² lɨ ní²i wúu¹ coon²¹ tøø²mo joon 'in tsá² tyúi¹ do tsataai² lɨ seein²¹ tyʉ́² coon²¹ tøø²mo.

26

Cwó² tsá² júu³ ruu'²¹i xiiala ilí² li'³i Jesús

1 Joon mo gatséi¹ faa'²¹a Jesús 'e júu³ lo gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

2 ―Niñí²oo' jee²¹² tún² jmɨɨ²¹² itɨ́² jmɨɨ²¹² cwaa'²¹ jmɨɨ²¹² 'e unsii²¹ tsá² Israel, pascua. Joon ijaan'²¹mo tsá² jna, 'e lɨ́ɨ¹na Ruu'²¹na Tsá², itéen¹in tsá² jna tsaa'¹ crúu¹³.

3 Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel gauncaain²¹ yaai tyani 'nʉ́¹ lɨ tyíin¹ Caifás 'in tyʉ́² to² nifu tya' untsá² do. 4 Joon do‑o gasɨ́ɨ²i xiiala ijmáa¹a insaan'¹an Jesús coon'¹³ júu³ tajuu²¹ joon ijnga'²mo 'ido.

5 ―Pe jo lí² jee²¹² jmɨɨ²¹² jee²¹² ―gajin'²in― tsʉ ito'² tsá² mɨɨ'¹³ 'áai¹.

Jaain²¹ tsamɨ́² gadʉʉ'¹ʉ jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ tya' Jesús

6 Joon la 'ɨɨ²¹² taain¹ Jesús fuu²¹ Betania tyíin¹in tya' Simón, 'in nigacón² jmoowúu¹ 'e jgoo'²¹ tya'a. 7 Joon ga'í²i jaain²¹ tsamɨ́² 'in tyán¹an coon²¹ sɨ́² lɨ cuun²¹² alabastro sɨ'o² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹. Joon 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ do 'áai¹ tyíin¹ cuu². Ga'í² 'in tsamɨ́² do tya' Simón. Joon la jee²¹² tyíin¹ Jesús lɨ si'² mesa joon ga'ee²e 'in tsamɨ́² do 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ do yʉ' tyi² Jesús. 8 Joon mo ganí² tsá² tya' Jesús 'elo gatsá² 'nii'²¹‑tsi gajin'²in:

―¿'Ee galɨ'²ɨ 'e un'ɨ́ɨ¹ɨ 'in tsamɨ́² no 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ no? 9 Li²‑i tsa'nɨɨ²¹ɨ' no, lɨ́ɨ¹ incɨ́in¹ 'e no. Joon lí²‑i cwoo¹³o' tsá² tañíi².

10 Joon mo galili'³i Jesús xiiala sɨ́ɨ²i 'ido joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' untyíi² 'naa' 'in tsamɨ́² lo? 'E nigajmaa¹a no 'e tyʉ́²‑ʉ no tyiia. 11 Coon²¹ tøø²mo taan²¹²naa' coon'¹³ 'in tañíi² pe jna jo tyíin¹³na jee²¹² 'naa' coon²¹ tøøi². 12 'A nisuun¹un 'in tsamɨ́² no 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ lo tyiia lawa 'e tyaa¹ tyʉ́² 'e tɨ li 'á¹moo. 13 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñixiia' la 'úui¹ juncwii²¹ 'e cwó¹ tsá² júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ tsá² joongɨ ityá²a tsá² júu³ la lɨ' 'e gajmaa¹a 'in tsamɨ́² lo. Joon itɨ'²‑tsi tsá² 'ii ―jin'² Jesús

Gajmaa¹a Judas júu³ røø²¹ coon'¹³ tsá² i'nɨ́ɨ¹i Jesús

14 Joon jaain²¹ jee²¹² 'in dyatooin¹ tsá² tya' Jesús, 'in sii²¹ Judas Iscariote, gangó¹o ngafee'¹³i 'in tyʉ'² to² tya' untsá² 15 joon gajin'²in:

―¿Xiiati cuu² cwoo²oo' wa' jaan'¹³na Jesús do tyii'?

Joon 'in tsá² do gacwo'¹o Judas dyadya¹ cuu² cwataa²¹. 16 Joon tsifu joon ga'láa² Judas 'wii²¹² 'noo'¹o xiiala lí² jaan'²¹in Jesús.

Mo gagøø'²¹ø Jesús coon'¹³ tsá² tya'a lɨ gatséi¹

17 Joon mo ga'láa² 'wii²¹² jmɨɨ²¹² coon²¹ tya' 'e jmɨɨ²¹² gatɨ́² do mo gøø'²¹ø tsá² 'iñi'¹ 'e jo tyiian'³ jeei¹, 'in tsá² tya' Jesús gangatyéen¹in lɨ tyíin¹ Jesús joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Xiia 'iin²¹²u'un ityaa²¹a'a tyʉ́² ityee²e' tya' jmɨɨ²¹² pascua lo?

18 Joon gañii¹i:

―Cwolíin²naa' lɨ náa¹ fuu²¹ no joon cwosii'¹³duu' jaain²¹ tsá² tyíin¹ do joon fú²uu': “Tɨfó² tyi' jin'²in: 'E tɨ lɨ tɨ́² 'ii'²¹ tya'a joon fu tyi'i 'iin²¹²in jmaa'¹³a jmɨɨ²¹² pascua coon'¹³ tsá² tya'a.”

19 Joon 'in tsá² tya' Jesús do gajmaa¹a la to² tyʉ'²ʉ joon gatyaa¹ tyʉ́² idø'²ø tya' jmɨɨ²¹² pascua do.

20 Joon mo canʉʉ²¹ jmɨɨ²¹² joon nanéei¹ Jesús coon'¹³ dyatooin¹ tsá² tya'a idø'²ø. 21 Joon la jee²¹² lɨ néei¹ gøø'²¹ø gajin'²in Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jmoo²¹ joon jaain²¹ jee²¹² 'naa' in'nɨ́ɨ¹³naa' jna².

22 Joon tsifu joon gajmaa¹a tsá² tya'a fa'í³ 'áai¹. Joon garóon²on tɨ' jaain²¹ tɨ' jaain²¹ gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ jna‑a 'i?

23 Joon gañii¹i Jesús gajin'²in:

―'In tyé³e'e coon²¹ wúu¹ coon'¹³, 'i‑i 'i in'nɨ́¹i jna. 24 'Ná¹‑a tsín¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' 'in Ruui'²¹ Tsá² pe ifúu² 'in 'nɨ́¹i Ruui'²¹ Tsá² do. Tyʉ́²gɨ tya'a wa mo'o jo galiseen²¹mo.

25 Joon Judas, 'in tɨ li 'nɨ́¹i 'ii, gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyi', ¿tɨ jna‑a 'i?

Joon Jesús gañii¹i gasɨɨ'²¹ɨ Judas jin'²in:

―Jiin'¹³ la joon niga'ɨ¹‑'o'o 'nʉ.

26 Joon la jee²¹² gøø'²¹ø gatɨɨ²¹i Jesús coon²¹ 'iñi'¹, gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios, joon gajmaa¹a jmai'²xʉ jee²¹² tsá² tya'a joon gajin'²in:

―Tyee²ee', tsʉ la lɨ ngú¹ taan²moo lo.

27 Mo ngayuui'¹³ joon gatɨɨ²¹i coon²¹ po'³xʉ lɨ sɨ'ó¹o jmɨ'³ wuunjøø'³ joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios. Mo ngayuui'¹³ joon gacwo'¹o tsá² tya'a gajin'²in:

―'Iin²¹iin' 'elo jileei'²¹ 'naa', 28 tsʉ 'e lɨ la lɨ jmɨ¹ 'ǿø³moo lo 'e tɨ li tʉ́n¹ʉn joon coon'¹³ 'elo itsín¹ 'e júu³ 'múui². Joon 'e jmɨ¹ 'ǿø³na itʉ́n¹ʉn lo i'iin² tsaa² tya' tsá² fúui¹. 29 Pe fuu²¹²uu 'naa' jo 'e i'né³e'gɨ' caain²¹ 'e jmɨ'³ wuunjøø'³ lo coon'¹³ 'naa' ca mi tɨ jmɨɨ²¹² ityʉ'² Ñʉ'³ʉʉ tó² tsá², joon jmɨɨ²¹² joon i'né³e' tún¹ coon'¹³ 'naa'.

Jmo'² Jesús júu³ Tʉ́³ 'e ijin'²in 'e jo cwii¹in Jesús

30 Joon mo ngayuui'¹³ ga'øø¹ø coon²¹ Salmo joon ngalíin²mo coon'¹³ tsá² tya'a fu yʉ' moo'²¹ Olivos. 31 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a do:

―'E 'woo¹ no jilee'²¹naa' ixée¹mo‑'oo' coon'¹³ jna tsʉ ni jí² tya' Dios 'e jin'²in: “Ijngaa'¹²moo 'in 'aa¹i joo'saa'²¹ joon ixée²i joo'saa'²¹ tya'a.” 32 Pe mi yuui'¹³ injmá¹a Dios injiin'¹in jna iníi³ii jéei¹³gɨ lagɨ 'naa' fu lɨ sii²¹ Galilea.

33 Pe jin'² Tʉ́³ gañii¹i:

―Xʉfiin'¹³ jileei'²¹ 'in catyaai² no ixée²i‑tsi coon'¹³ 'nʉ pe jna lo jo jmɨɨ²¹² xée²i‑tsii coon'¹³ 'nʉ.

34 Pe Jesús gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ do:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, 'nɨ¹ naa'¹³ ifoo¹³'o 'e jo cwii¹un jna la nʉ'gɨ i'oo¹o tuuitsáa².

35 Pe Tʉ́³ do‑gɨ gajin'²in tún¹:

―Xʉfiin'¹³ júun³moo coon'¹³ 'nʉ pe jo fo'³oo wa'a jo cwii¹na 'nʉ.

Joon la joon jon gajin'² 'in catyaai² do jon.

Faa'²¹a Jesús júu³ tyʉ́² fu lɨ sii²¹ Getsemaní

36 Joon gatyalíin² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a coon²¹ lɨ sii²¹ Getsemaní joon Jesús gajin'²in:

―Ní²duu' lo la 'ɨɨ²¹² níi³ii nifo'³oo júu³ tyʉ́² lɨ'do.

37 Joon gajée¹mo Tʉ́³ coon'¹³ 'in gái¹ jóon¹ Zebedeo ngalíin² coon'¹³. Joon Jesús gatsá² goon²¹ 'e fa'í³ lɨ́ɨ²i 'áai¹ joongɨ gajmaa¹a cu'²‑tsi 'ña'a 'áai¹. 38 Joon gajin'²in:

―'E fa'í³ 'e seen²na lo 'e lɨ'ɨ ijúun²moo. Ján²duu' lo joon jmaa²aa' lí²ii' coon'¹³ jna.

39 Joon gangó¹o Jesús capi'³ nifugɨxʉ joon gatyíi²a lɨ' ri'íi²in ni 'wó² gamɨɨ¹ɨ tyani Dios jin'²in:

―Ñʉ'³, wa xʉ'ʉ lí² 'e jo móo³oo ilí²no pe jo cwolí² jiin'¹³ la 'iin²¹² jna, cwolí² jiin'¹³ la 'iin²¹² 'nʉ‑ʉ.

40 Joon ganga'²mo tún¹ fu lɨ néei¹ 'in gaai²¹ tsá² tya'a joon nateei'¹³ 'ido cwuu²¹mo. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³:

―¿Tɨ jo nilii¹i 'naa' 'e jo cwuu²¹naa' coon'¹³ jna coon²¹ hora? 41 Jmaa²aa' lí²ii' joon faa²aa' júu³ tyʉ́² 'e jo xuu'²¹naa' ja'cwoo²¹ 'in 'lɨɨi'³. 'E la ja'²mo 'ɨ¹‑tsi tsá² jmáa¹a 'e tyʉ́² pe² ngʉ́¹ taain²¹² jo cwo¹.

42 Gangó¹ Jesús tún¹ ngafee'¹³i Dios jin'²in:

―Ñʉ'³, wana jo lí² 'e cuu'¹³u imóo³oo wúu¹ no pe cwolí² jiin'¹³ la niga'ɨ¹‑'o'o² 'nʉ.

43 Joon ganga'²mo tún¹ joon, joon nateei'¹³ 'ido cwuu²¹mo tún¹ tsʉ 'áai¹ jlɨɨ¹ɨ unníi¹i. 44 Joon jo gatø'²gɨ 'ido gango¹o tún¹ ngafaa'¹²a júu³ tyʉ́² lɨ gatɨ́² 'nɨ¹ naa'¹³ do. Gajin'²in la nigajin' do tún¹. 45 Joon ganga'²mo tún¹ lɨ tee'¹i 'in gaai²¹ tsá² tya' do joon gajin'²in:

―Cwocwuu²¹mogɨɨ', cwo'ii'¹xʉ 'wó²oo'. Tsʉ gatɨ́² 'ii'²¹ ijaain'¹ tsá² 'in Ruui'²¹ Tsá² ja'cwoo²¹o 'in tsá² røøi²¹ tsaa². 46 Raan²¹naa' no, moo²¹o' tsʉ no‑o nijó¹ 'in 'nɨ́ɨi¹ jna do.

Joon itǿø² tsá² Jesús 'e sɨ'ñú¹mo

47 La jee²¹² faa'²¹gɨ Jesús siin'¹³in gatyía¹ Judas, 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya'a jee²¹² 'in dyatooin¹ do, coon'¹³ tsá² fúui¹ lɨɨ¹. Joon 'in tsá² do tyaan¹an ñí³ espadas tyaan¹an jon 'no'³ 'mó² gatyalíin² to² gatyʉ'² 'in tsá² tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel. 48 Joon Judas do, 'in i'nɨ́ɨ¹i Jesús, ni gasɨ́ɨ²i júu³ coon'¹³ 'in tsá² do xiiala li² ijmáa¹a gajin'²in:

―'In jun'³uun caain²¹ ju'² 'ii do. 'I‑i 'in saan'¹³naa'.

49 Joon gangatyéen¹in lɨ siin'¹² Jesús joon gajin'²in:

―¡'Aa²¹²mo'o, tɨfo'² tyi'!

Joon gajun'²un caain²¹ ju'² 'ido. 50 Jesús gañii¹i:

―Ru'¹u', ¿'ee to² ñí²'i?

Joon tsifu joon gasan'²mo 'in tsá² do Jesús joon gatǿø²o 'ido sɨ'ñú¹mo.

51 Joon jaain²¹ jee²¹² 'in tsá² tya'a do gasø'²ø ñí³ tya'a joon gatyʉ'²ʉ cataain²¹² loocwóo¹o jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² tya' untsá² nifu. 52 Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Taan'¹ ñí³ tyi'i tsi 'nʉ́¹ tya'a. Tsʉ jileei'²¹ 'in jngaai'¹² tsá² coon'¹³ ñí³ coon'¹³ 'ñí³‑i jon ijúun²in. 53 ¿Tɨ jo ñí²'i, lí²‑i fuu²¹² jna Ñʉ'³ʉʉ joon 'ii tsifu insii¹in setenta mil ángeles iun'øø¹i jna? 54 Pe wa'a lí² la joon, ¿xiiala itsín¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios, xiiala 'ná¹ ilí²?

55 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fúui¹ do:

―¿'Ee lɨ' ñilíin²naa' saan'¹³aan' 'no'³ 'mó² coon'¹³ ñí³ itøø²øø' jna lawa jaain²¹ 'uun²¹? Tsʉ la coon²¹ jmɨɨ²¹² tyíin¹na inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do 'e'³ee 'naa' júu³ tyʉ́² joon jo mo gaseen'²¹naa' jna. 56 Pe la lo‑o galɨ́² 'e gatsín¹ júu³ tya' Dios 'e gataan¹an ni mo'jí² 'in tsá² cwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹.

Joon 'in tsá² tya' Jesús do gacwiin¹o gatiu²mo Jesús 'ña'a do.

Jesús nasiin'¹in tyani jileei'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' tsá² Israel

57 Joon 'in tsá² fúui¹ do 'in gasain'² Jesús joon gangajaa²¹² ni'i 'ido tyani Caifás, 'i‑i 'in nifu 'in tyʉ'² to² tya' untsá². Joon do‑o nisɨcaain²¹ tsacøøi'¹³ coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. 58 Pe Tʉ́³ do gangaa'¹³i cɨ́ɨn²mo caluu do joon gatyee'¹³i tya'i tyi¹ lɨ si'² 'nʉ́¹ lɨ néei¹ 'in tyʉ'² to² nifu do. Joon do‑o gacwó² Tʉ́³ caluu do coon'¹³ 'in 'ɨɨ'¹³ tya' 'in tsá² tyʉ'² to² do. 'E 'iin²¹²in jǿø²ø xiiala itsangɨɨ¹i Jesús.

59 Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ coon'¹³ jileei'²¹ 'in catyaai²gɨ 'in tyʉ'² to², 'in sii²¹ Junta Suprema, ga'noo'¹on 'ee tsaa² ilijmáa¹a tya' Jesús, fiin'¹³ coon'¹³ júu³ tajuu²¹ joon ilí² jnga'¹ni 'ido. 60 Pe jo 'ee tsaa² tya' Jesús gatsaa'¹a jiin'¹³ coon²¹ joongɨ lɨɨlɨ́¹ fúui¹ tsá² taai² jmoo¹o júu³ tajuu²¹. Pe mo ga'yá² gatsín¹ garoon¹on gái¹ tajuui²¹, 61 'in gajin'²in:

―Niganʉʉ²¹ʉ'ʉ jin'² 'in tsañʉʉ'¹ no: “Jna‑a lí² fiin¹na 'e cwo'¹ fee'¹ tya' Dios no, joon jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² lí² jmaa'¹³aa tún¹.”

62 Joon 'in nifu 'in tyʉ'² to² jee²¹² untsá² garoon¹on, joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ jo ngɨɨ²'ɨ coonti? ¿'Ee 'e tsaa² jmoo¹o 'in tsá² no tyi'i?

63 Pe Jesús‑gɨ gajaan¹an tii². Joon 'in nifu 'in tyʉ'² to² jee²¹² untsá² do gajin'²in tún¹ gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tyani Dios, 'in jiin'¹, sii'¹³ jna'a, ¿tɨ 'nʉ‑ʉ Cristo Jóon¹ Dios?

64 Joon Jesús gañii¹i gajin'²in:

―'Ii‑gɨ jna jiin'¹³ la foo'²¹ 'nʉ. Joongɨ fuu²¹²uu 'naa' imoo²oo' 'in Ruui'²¹ Tsá² tyíin¹in lɨ' cwoo²¹o Dios tsáa¹. Joon 'in Dios do lí² jmáa¹a jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in. Imoo²oo' 'in Ruui'²¹ Tsá² do ijó¹ jee²¹² jníi¹ tya'cwii²¹.

65 Joon Caifás do ga'gɨ́ɨ¹ɨ sɨɨn'¹³ɨn joon gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo nigafaa'²¹a 'e lawa Dios 'ii. Jo 'néi¹‑gɨ tsá² 'in jmá¹ júu³ røø²¹. Jileei'²¹ 'naa' niganʉ́ʉ¹³ʉʉ' jilaa'²¹ júu³ gó² 'e gafaa'²¹a. 66 ¿Xiiagɨ la 'ɨ¹‑'oo' 'naa'?

Joon 'in tsá² néei¹ do gajin'²in:

―'Ná¹ júun²mo 'ino 'wii'¹³ tsaa² tya'a.

67 Joon ga'ñíi¹ 'in tsá² do ni² Jesús joongɨ gajmee'²¹mo 'ido joongɨ gajnáa¹a ni² Jesús. 68 Joon gajin'²in 'in tsá² do:

―'Ñʉ‑ʉ lɨ́ɨ¹u'u Cristo 'in gasiin¹ Dios, laa'¹³ jmaa²'a júu³, ¿'iin gatyuun¹in 'nʉ?

Jo 'iin²¹²in Tʉ́³ jmáa¹a júu³ 'e cwii¹in Jesús

69 Joon la jee²¹² siin'¹² Jesús tyani 'in tsá² do Tʉ́³‑gɨ tyíin¹in fu caluu tya'i tyi¹. Joon jaain²¹ 'yiia²¹² 'in jmoo¹o 'e gø'² Caifás do gangatyéen¹in lɨ tyíin¹ Tʉ́³ joon gajin'² 'in tsamɨ́² do:

―'Nʉ jon 'in ngɨ¹ coon'¹³ Jesús 'in jó² Galilea.

70 Pe Tʉ́³ do‑gɨ jo garǿø¹i tyani 'in tsá² fúui¹ néei¹ do, gajin'²in:

―Jo ñí³ii 'ee 'e foo'²¹'o no.

71 Joon gajeein'²¹gɨxʉ Tʉ́³ lɨ tyíin¹in do joon gangó¹ tyan'gɨxʉ lɨ tyí³ 'oo² 'yá² lɨ 'wooi²¹ tsá². Joon jaain²¹gɨ 'in gangaa¹i 'ii joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in téein² do:

―'In tsañʉʉ'¹ no ngɨɨ¹o 'ino jon coon'¹³ Jesús tsá² Nazaret.

72 Joon xiia'²¹gɨ tún¹ jo garǿø¹i Tʉ́³ tún¹ ga'íi¹i Dios gajin'²in:

―Jo cwii¹na 'in tsañʉʉ'¹ no.

73 Joon xʉʉ lɨ'ɨɨi²¹²xʉ joon mo gangatyéen¹in 'in néei¹ do lɨ siin'¹² Tʉ́³ joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo, 'nʉ lɨ́ɨ¹u'u jaain²¹ jee²¹² 'ino tsʉ no li² la faa'²¹ 'ido‑o foo'²¹ 'nʉ.

74 Joon 'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² ga'íi¹i Dios jin'²in:

―Wa jo fo'³oo 'e la jai'² ijmee'²¹mo Dios jna, jo cwii¹na 'in tsañʉʉ'¹ no.

Joon tsifu joon ga'oo¹o jaain²¹ tuuitsáa². 75 Joon gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ jiin'¹³ la nigajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii mo gajin'²in: “La nʉ'gɨ i'óo¹o tuuitsáa², 'nɨ¹ naa'¹³ nifaa'¹³'a 'e jo cwii¹u'u jna.” Joon mo gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ 'e júu³ do gacwo'ɨ́ɨ¹o fu jee²¹² 'nʉ́¹ joon gatyi'²o xuui²¹²‑tsi 'áai¹.

27

Gangajée¹³i tsá² Jesús tyani Pilato

1 Joon mo gajná² do joon gasɨ́ɨ²i røø²¹ jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel xiiala ilijúuin² Jesús. 2 Joon gangajée¹³mo Jesús sɨ'ñúu¹mo tyani Poncio Pilato 'in lɨ́ɨ¹i to² gobernador.

Mo gajúuin² Judas

3 Joon mo galiñii¹i Judas, 'in ga'nɨɨi¹ Jesús, 'e nisɨɨ²¹i tsá² røø²¹ xiiala ijúuin² Jesús gajoo'²¹o‑tsi 'áai¹ joon ngajoon'¹³o 'ido 'e dyadya¹ cuu² cwataa²¹ tya' 'in tsá² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² joongɨ tya' 'in tsacøøi'¹³ do. 4 Joon gajin'² Judas sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Jna‑a niga'noo²¹²oo tsaa² mo ga'nɨ́³na jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in jo 'ee tsaa² tya'a sá².

'In tsá² do‑gɨ gañii¹i:

―Jo 'ee cwáain¹ tyijna'a 'e joon 'e cwáain¹ jon 'e tyi'nʉ 'woo'o joon.

5 Joon Judas coon²¹ gadya'² goon²¹ la no‑o 'e cuu² do ni 'wó² inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o do joon nga'nʉʉ²¹ʉ 'nii²¹² luu²¹²u 'ña'a, joon coon'¹³ la joon gajngaa'¹²mo 'ña'a.

6 Joon 'in tsá² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do gataa'¹³i, gauntɨɨ'¹i 'e cuu² do. Joon gajin'²in:

―Jo tɨɨ²¹i taa'¹³ jna' 'e cuu² lo tsi lɨ taa'¹³ cuu² tya' cwo'¹ tsʉ cuu² gacɨɨn¹in tya' ijúuin² tsá²‑a no.

7 Joon tsifu joon gasɨɨ²¹i 'in tsá² do røø²¹ iló² coon'¹³ sii'¹³ 'wó² coon'¹³ 'e cuu² do. 'E coon'²¹ sii'¹³ 'wó² do sii²¹ 'Wó² tya' Tɨtu'². Galó¹ 'e 'wó² ilisá² coon²¹ lí² ái¹ tsá² jalíin² lɨ' xiia'²¹ 'in júun²in fuu²¹ do. 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon sii²¹ 'e 'wó² do ca jmɨɨ²¹² no, 'Wó² tya' Jmɨ¹. 9 Joon coon'¹³ la joon gatsín¹ júu³ tya' Jeremías, jaain²¹ 'in gacwó¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹ 'in gajin'²in: “Tsá² Israel gajin'² icɨ́ɨn¹in 'in tsá² do dyadya¹ cuu² cwataa²¹. 10 Joon coon'¹³ 'e cuu² do galó¹ coon'²¹ sii'¹³ 'wó² tya' tɨtu'² jíin'¹³ la to² 'e nigatyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ'.”

Jesús siin'¹²in tyani Pilato

11 Gajée¹mo tsá² Jesús tyani 'in gobernador joon 'ido gaunngɨɨ¹ɨ 'ii:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel?

Joon Jesús gajin'²in:

―Jiin'¹³ la nigafaa'¹³'a no, 'e joon 'e jo'¹.

12 Joon mo ga'nɨ́ɨ¹i 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ do lɨ coon²¹ gaján¹ Jesús tii². 13 Joon Pilato gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ jo nuu²'un jilaa'²¹ 'e gó² faa'²¹ 'ido tyi'i?

14 Joon jo 'ee gañii¹i Jesús coonti. 'Wii'¹³ joon ganga'goo²¹‑tsi 'in gobernador do 'áai¹.

Pilato tyʉ'²ʉ to² ijúuin² Jesús

15 Jiin'¹³ la tɨɨsi'² mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'e gatɨ́² 'in gobernador do 'ná¹ láa¹i jaain²¹ tsá² taai² 'nʉñí³ tya' 'in tsá² néei¹ 'e fuu²¹ do. 16 Joon jee²¹² jmɨɨ²¹² joon 'yuui² jaain²¹ tsá² 'nʉñí³ do 'in sii²¹ Barrabás. Tyʉ́²‑ʉ cwii¹mo tsá² 'ii. 17 Joon la jee²¹² sɨcaain²¹ 'in tsá² do gaunngɨɨ¹ɨ Pilato 'in tsá² do:

―¿'Iin‑in 'iin²¹²naa' ilaa²¹²na tyii'? ¿Tɨ 'iin²¹²naa' laa²¹²na Barrabás sɨ Jesús 'in sii²¹ Cristo 'ee?

18 Tsʉ galili'³o Pilato 'e 'wii'¹³ tsiiwúu¹mo 'e gajaan'²¹ ni 'ido ja'cwoo²¹o.

19 La jee²¹² tyíin¹ Pilato lɨ jmoo¹o 'ii'²¹ do gasiin²¹ tsamɨ́² tya'a coon²¹ júu³ 'e jin'²: “Jo cɨɨin'¹³ 'wo'²o 'áai¹ 'e cwáain¹ tya' 'in tsá² tyúi¹ no tsʉ lɨɨlɨ¹ caain'²¹ 'e gacɨ́³ɨɨ cwáain¹ tya' 'ino coon²¹ 'e canʉʉ²¹.”

20 Pe 'in tsá² tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ do gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fúui¹ 'in téein² do wa' ilí² laa¹i Barrabás joon ijúun²mo Jesús. Joon gatɨɨ'² júu³ tya'a 'e laa¹i 'ii. 21 Joon gafeei'¹ 'in gobernador do tún¹ 'in tsá² do joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin jee²¹² 'in gái¹ no 'in 'iin²¹²naa' lá²i?

Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―'Iin²¹²moo'o lá²i Barrabás.

22 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Pilato tún¹:

―¿'Ee‑gɨ ijmáa³aa tya' 'in Jesús no, 'in sii²¹ Cristo?

Jilee'²¹mo gañii¹i joon:

―¡Cwotéen¹in tsaa' crúu¹³ 'ino!

23 Joon gañii¹i Pilato tún¹:

―¿'Ee 'e gó² 'e nigajmaa¹a 'ino tyii'?

Pe 'in tsá² do xʉjoon ga'oo¹o tá² lɨ́ɨ¹gɨ gajin'²in:

―¡Cwotéen¹in tsaa' crúu¹³ 'ino!

24 Joon mo galili'³ Pilato 'e jo lí² tɨɨ'² júu³ tya'a pe lɨɨlɨ¹ gato'² 'in tsá² do mɨɨ'¹³ joon gatyʉ'² 'in Pilato do to² 'e jó¹ coon²¹ wúun¹ sɨ'ó¹ jmɨɨ²¹ joon garun'²un cwoo²¹o tyani 'in tsá² taai²¹² do joon gajin'²in:

―Jo tsaa² tyiia ijúuin² 'in tsañʉʉ'¹ 'in tyúi¹ lo, tsaa² tyi'naa' no.

25 Joon jileei'²¹ 'in tsá² do gañii¹i:

―Tsaa² tyijna'a coon'¹³ xuui²¹² tyioo'o ijúin¹ 'ino.

26 Joon Pilato do galáa²mo Barrabás joon gatyʉ'²ʉ to² ipóo²i 'nii²¹² Jesús joon gajan'² ni 'ido ja'cwoo²¹ 'in tsatéen¹in 'ido tsaa' crúu¹³.

27 Mo ngayuui'¹³ joon gatǿ¹ø 'láa² Jesús tsi inʉʉ lɨ née¹i joon gauncaain²¹ jileei'²¹ 'in 'láa² taain² do lɨ siin'¹² Jesús. 28 Joon gatyii²¹ sɨɨn'³ 'ido joon gapaa'²¹ ni 'ido coon²¹ 'mɨ'² yʉ́ʉn². 29 Joon gajmaa¹a coon²¹ corona lɨ́¹ tóon¹ gaton'²on tyi² 'ido. Joon gacwo'¹o 'ido coon²¹ sɨɨ²¹ 'e son'² 'ido coon'¹³ cwoo²¹o tsáa¹. Joon gasi'²i 'wojníi¹i tyani 'ido joon ungøø¹ ni 'ido. Gajin'²in:

―¡Wóo² cwoseein²¹ 'in rǿøi¹³ tya' tsá² Israel!

30 Joon ga'ñíi¹i ni 'ido. Joon coon'¹³ sɨɨ²¹ 'e san'²an do gapó²o 'in 'láa² do tyíi¹i. 31 Joon ngayuui'¹³ gaungøøi¹ 'in 'láa² do 'ii joon gatyii²¹o 'e sɨɨn'³ yʉ́ʉn² do joon gatyin'²in Jesús 'e sɨɨn'¹³ɨn do tún¹.

Mo táain² Jesús tsaa'² crúu¹³

32 Joon mo gangalíin² itsatéen¹in Jesús tsaa' crúu¹³ joon gajiin'¹in jaain²¹ tsañʉʉ'¹ lɨ ningalíin² do. Joon 'in 'láa² do gatyʉ'²ʉ to² 'in tsañʉʉ'¹ do sii²¹ Simón, jaain²¹ tsá² Cirene, 'e cón²on crúu¹³ tya' Jesús.

33 Joon gatyalíin² coon²¹ lɨ sii²¹ Gólgota, 'øøi'²¹‑tsi tsá² sii²¹, Cwoon'¹ Po'³ Mootyi² 'Lɨɨ²¹². 34 Joon do gacwo'¹o Jesús vino 'e sɨcaai'¹³ jmɨ'³ tsi'³ tya' joo'²¹. Joon mo gatii¹i 'óo¹o 'e vino do sɨcaai'¹³ 'e tyi'¹ joon jo ga'un'²un.

35 Joon mo ngayuui'¹³ gatéen¹in Jesús tsaa' crúu¹³ gacoo¹o 'in 'láa² do mɨ'³ 'iin inli'¹ sɨɨn'³ Jesús. Joon coon'¹³ la joon gatsín¹ júu³ tya' 'in gacwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹ mo gajin'²in: “Icóo¹o sɨɨn'¹³ɨɨn, ijmáa¹a jmai'²xʉ 'iin inli'¹.” 36 Joon do‑o gacwó²o 'aa¹ ni 'ido. 37 Joon yʉ' tyíi¹i gataan¹an 'e tsaa² tya' Jesús 'e jin'²: “'In no‑o Jesús, Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.”

38 Joon gatéein² jon gái¹ 'uun²¹ jmai'² coon²¹ crúu¹³ tya'a coon'¹³ Jesús, jaain²¹ lɨ cwoo²¹o Jesús tsáa¹ joongɨ jaain²¹ lɨ' cwoo²¹o tooin²¹². 39 Joon 'in tsá² 'in la coon²¹ gangɨ́i¹ la jee²¹² taain¹ Jesús tsaa' crúu¹³ joon gajaan¹ jǿøi² Jesús gajíi²in, gajø'²ø mootyíi¹i 40 gajin'²in:

―'Ñʉ‑ʉ, 'in fín¹ cwo'¹ fee'¹ do joon jmaa'¹³'a jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² tún¹, laai²¹² 'wo'o no. Wana Jóon¹ Dios 'nʉ cwúui¹ tsaa' crúu¹³ no.

41 La joon jon gaungøø¹i 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² fariseos coon'¹³ tsacøøi'¹³. Joon sɨ́ɨ²i la 'oo'²¹ 'ii jin'²in:

42 ―Gaun'láai² 'ino tsá² xeei'²¹ pe jo lí² láa¹i 'ña'a. Wana la jai'² 'ii Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel cwoxáa¹i tsaa' crúu¹³ no joon iun'goo²o' 'ii. 43 Tsaa'¹‑tsi 'in tsañʉʉ'¹ no Dios jin'²in, né²du' wana 'iin²¹²in Dios 'ii joon 'e láa¹i 'ido 'ii tsʉ gajin'²in 'e Jóon¹ Dios 'ii.

44 Joon ca 'in 'uun²¹ 'in taan¹in coon'¹³on do gajíi²in 'ii jon.

Mo gajúun²mo Jesús

45 Joon ga'ɨ́ɨ² nʉʉ²¹ la caain²¹ juncwii²¹ mo gatɨ́² tyiiañi'¹ ca 'iin² 'nɨ¹ ca'loo¹. 46 Joon mo gatɨ́² 'e 'ii'²¹ joon ga'oo¹o Jesús tá² gajin'²in:

―Elí, Elí, ¿lama sabactani? ('E 'øøi'²¹‑tsi tsá² gajin'²in: Dios tyiia, Dios tyiia, ¿'ee lɨ'²ɨ nigatiu²mo'o jna?)

47 'Inlɨ́ɨi¹³ 'in teein¹ do ganúu²un joon gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ no tø'¹ø Elías 'in nigacwo¹ júu³ tya' Dios la mo jéei¹.

48 Joon tsifu joon jaain²¹ 'in teein¹ do gangó¹ cwiin¹ ngatyaan¹ coon²¹ esponja joon gaun'lá²a esponja do coon'¹³ vino tiin'²¹ joon gauntyii¹ nii²¹² sɨɨ²¹ joon saa'¹³a do 'e la mo cwo'¹o Jesús i'un'²un 'e do. 49 Pe 'in catyaai² do gajin'²in:

―Cwoján¹du'; né¹du' wa ijó¹ Elías jalaa²¹² ni 'ino.

50 Joon Jesús ga'oo¹o tún¹ tá² joon gajúun²mo mo ngayuui'¹³ jon. 51 Joon tsifu joon ga'gɨɨ¹ɨ 'e 'mɨ'² 'í¹i inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do ca tɨ' yʉ' ca tɨ' 'wii²¹². Joongɨ gajøø'²¹ 'wó² joongɨ cuun²¹² gajlɨ'². 52 Joon ganó² 'aan²¹ lɨ sɨ'aai²¹² 'lɨɨ²¹² joon fúu¹mo 'in najúin¹ 'in nigatsaa'¹‑tsi Dios gajiin'¹in. 53 Joon mo ngayuui'¹³ gajiin'¹in Jesús ga'wóo²mo 'in tsá² do 'aan¹ tya'a ngatáa¹i 'e fuu²¹ nacwai'³ Jerusalén joon fúu¹mo tsá² gangaa¹i 'ii.

54 Joon mo ganí² fii²¹² 'láa² coon'¹³ 'in 'láa² catyaai² do 'in 'aai¹ Jesús xiiala gajøø'²¹ 'wó² joon jilaa'²¹ 'e nigangó¹ gafoo'¹mo 'áai¹ joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo Jóon¹ Dios 'in tsañʉʉ'¹ no.

55 Do‑o teein¹ tsamɨ́² fúui¹ wíin²gɨxʉ jǿø²ø. Nigangɨ¹ 'in tsamɨ́² do coon'¹³ Jesús fu Galilea joon nigaunjíi²in Jesús. 56 Joon jee²¹² do sin'² María Magdalena coon'¹³ María sáa³ Jacobo coon'¹³ José. Sin'²mo jon in sáa³ jóon¹ Zebedeo do.

Teen¹mo tsá² ga'áa²mo Jesús

57-58 Capii'³ teein¹gɨ jmɨɨ²¹² joon mo gangó¹ jaain²¹ tsá² sá² cuu² seein²¹ fuu²¹ Arimatea 'in sii²¹ Sé³. Gango¹ 'ido tyani Pilato, ngamɨɨ¹ɨ cuerpo tya' Jesús. 'Ii jaain²¹ tsá² 'in tsaa'¹‑tsi Jesús. 59 Joon gaxíia² cuerpo tya' Jesús joon gacɨɨn'¹³in coon²¹ 'mɨ'² taa²¹ 'e tyʉ́². 60 'In Sé³ do natyʉ'² to² 'e nalɨ́¹ coon²¹ 'aan¹ tya'a tsaa' xá¹ 'e tsa'ii²¹ mi júun²in pe gatan'²mo Sé³ Jesús tsi 'aan¹ 'mɨ́ɨ² do. Joon² mo ngayuui'¹³ gataan'¹in Jesús do joon gajnii²o 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do coon'¹³ coon²¹ cuun²¹² fee'¹ 'áai¹. Joon gangaa'¹³mo mo ngayuui'¹³ do. 61 Pe do‑o née¹i María Magdalena coon'¹³ 'in María jaain²¹gɨ do co' do.

Ngalíin² 'láa² nga'aa²a 'aan¹ tya' Jesús

62 Mo ngayuui'¹³ jmɨɨ²¹² 'e gatyaa¹ tsá² tyʉ́² tya' 'e gatɨ́² jmɨɨ²¹² do 'in tsá² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsá² fariseos do ngalíin² ngafee'¹³i Pilato 63 gajin'²in:

―Tsaa'to² tyi', tɨɨ'¹²‑tsii'i la gajin'² 'in tajuui²¹ do la mo jiin'¹gɨ ijiin'¹in mi tɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'e gajúun²in. 64 Tsʉ 'wii'¹³ joon siin¹u'un 'láa² tsa'áa² 'aan¹ do ca mi tsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² tsɨ 'neei'² tsalíin² tsá² tya'a tsatyíi¹ ni 'ido la 'woo¹ joon la joon ilí² jin'²in 'e gajiin'¹ 'ido jee²¹² 'lɨɨ²¹². Tsʉ la joon 'e ilifee'¹gɨ 'e tajuu²¹i lagɨ mo 'wiin²¹² do.

65 Joon Pilato do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Cwolíin²naa' coon'¹³ 'láa² joon cwoun'øø'¹naa' 'aan¹ do jiin'¹³ la cwéei¹.

66 Joon ngalíin²mo jon lɨ roon¹on 'aan¹ do. Joon gajníi¹i tyʉ́² 'e 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do. Gataan¹an sello tya' cuun²¹² 'e sɨjnɨɨ¹ do joon gajaan¹an 'láa² i'áa¹a 'aan¹ do.

28

Mo gajiin'¹ Jesús

1 Joon mo gangɨ́¹i jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tya' 'in tsá² do, mo tɨ li jná² domingo, 'in María Magdalena coon'¹³ 'in María catyaai² do ngalíin² ngajǿø² lɨ roon¹on 'e 'aan¹ do. 2 Joon gajøø'²¹ 'wó² 'áai¹. Joon jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' gajgáa¹i fu ñʉ'fú² joon gajiin¹in 'e cuun²¹² do 'e sɨjnɨ¹ 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do. Joon gacwó¹o ni cuun²¹² do. 3 Jɨɨ'¹i 'áai¹ la jɨɨ'¹ jɨ́² cwaain'ñá³. Joon sɨɨn'¹³ɨn taa²¹ la taa²¹ 'moo²¹. 4 Joon mo ganí² 'in 'láa² do lo gafoo'¹i joongɨ gajlée¹i 'áai¹ joon gacɨɨ'¹³i lawa'a 'lɨɨ²¹²mo coonti. 5 Joon 'in ángel do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Jo foo'¹³naa'. Ñí²oo 'e 'naa'²¹naa' Jesús 'in gateen¹in tsá² tsaa' crúu¹³. 6 Pe jo 'yuui²gɨ lo, nigajiin'¹o jiin'¹³ la nigajin'²in. Ñilíin²naa', jǿø²duu' lɨ ga'í². 7 Cwoliin¹naa' la jmoono cwojmaa²aa' tsá² tya'a júu³ 'e nigajiin'¹o 'ido. Joon itsáa¹a 'ido nifugɨ lagɨ 'ii fu Galilea. Joon do‑o iníi²in. Jiin'¹³ joon 'e 'ná¹ fuu²¹²uu 'naa'.

8 Joon ngalíin¹mo 'in tsamɨ́² do la jmoono, 'goo'²¹ 'áai¹ joongɨ jløø'³i. Ngaliin¹ cwiin¹in ngajmaa¹a júu³ tsá² tya' Jesús. 9 Joon la jee²¹² taa²i fu¹ 'in tsamɨ́² do gajnéi¹ Jesús lɨ ngaliin¹ joon gafee'¹i 'ido 'ii. Joon gangatyéen¹in lɨ siin'¹² Jesús joon gasoon'¹on tɨɨ² Jesús gaun'goo²¹o 'áai¹. 10 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jo foo'¹³naa', cwojmáa²aa' tsaruu'²¹na júu³ 'e 'ná¹ tsalíin² Galilea joon do‑o iníi²in jna.

Gatyaa¹ 'láa² júu³ xiiala nigalɨ́²

11 La jee²¹² ngaliin¹ 'in tsamɨ́² do joon 'in 'láa² 'in 'oo¹ 'aan¹ tya' Jesús ngalíin²in jaain²¹ gáa¹i ngajmaa'¹³a 'in tyʉ'² to² untsá² júu³ jilaa'² 'e nigalɨ́². 12 Joon 'in tyʉ'² to² do‑gɨ ngalíin² ngafee'¹³i tsacøøi'¹³ isíin¹in røø²¹. Joon gacwo'²‑o 'in 'láa² do cuu² 'áai¹ 13 joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in 'láa² do:

―'Naa' foo²oo': “'E tsá² tya' Jesús gangatyíi¹i cuerpo tya' Jesús la 'woo¹ la jee²¹² nigacwuu²taa'a.” 14 Joon wa mi liñi¹ gobernador 'e nigacwuu²moo', jna'oo'o tyaa²¹a'a júu³ coon'¹³on tsʉ joon jo jngaa'¹²i 'naa'.

15 Joon 'in 'láa² do ga'ii'²¹mo 'e cuu² gacwo¹ 'in tyʉ'² to² do joon ngaliin¹mo joon gajmaa¹a jiin'¹³ la júu³ gasɨ́ɨ²i coon'¹³ 'in tyʉ'² to² do. Joon 'in tsá² Israel ca jmɨɨ²¹² no jo'¹o lɨ́ɨ²i jiin'¹³ la júu³ tajuu²¹ gatyá¹ 'láa² do.

Gasiin¹in Jesús tsá² tya'a wa tsalíin² tsacwo¹ júu³ tyʉ́² tya'a la 'ui juncwii²¹

16 Joon 'in dyajaain²¹ tsá² tya' Jesús ngalíin² fu Galilea fu yuui'¹³ moo'²¹ jiin'¹³ la nigajin'² Jesús. 17 Joon mo gangaai¹ Jesús gaun'goo²¹o 'ido 'áai¹. Pe 'inlɨ́ɨi¹³ gacu'²xʉ‑tsi lɨ́ɨ²i jon'on ñí² tɨ 'i 'ino. 18 Joon gangatyéen¹in Jesús lɨ téein² tsá² tya'a joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Nigacwo'¹o Dios jna jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'e sá² ñʉ'fú² coon'¹³ 'ii'²¹ 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 19 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwolíin²naa' la 'ui juncwii²¹ cwo'ne'²naa' tsá² 'e líin² tsá² tyiia. Cwosáa¹naa' 'ido jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ñʉ'¹ʉ' joongɨ coon'¹³ 'e sii²¹ Jóon¹on joongɨ coon'¹³ 'e sii²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 20 Joon 'ee²ee' 'ido 'e jmaa¹a nʉʉ'¹³ʉ jilaa'²¹ to² 'e nigatyʉ'¹ʉʉ 'naa'. Joon niñii²¹oo' 'e ngɨ́ɨ³ jna coon'¹³ 'naa' la coon²¹ jmɨɨ²¹² ca mi tyéi¹ juncwii²¹. Amén.

SAN MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Júu³ tyʉ́² 'e gajmaa¹a San Marcos

1

Cwoo¹o Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ júu³ tyʉ́² lɨ jo 'in tsá² seein²¹

1 La lo ga'láa² 'wii²¹² júu³ tyʉ́² tya' Jesucristo, Jóon¹ Dios 'ii.

2 La lɨ́² 'e gajin'² Isaías, 'ii jaain²¹ tsá² 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ lɨɨlɨ¹:

Dios sii¹in jaain²¹ tsá² 'in tyan¹ júu³ tya'a.

'Ii tsáa¹ jéei¹gɨ lagɨ 'nʉ.

'Ii tsajmaa¹ júu³ xiiala tya¹ tsá² tyʉ́² tya'a mi ñi'²'i.

3 Tá² ni'oo¹o jaain²¹ tsá² coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Jin'²in:

“Nʉʉ²duu' nijó² Cristo. 'Ná¹‑a tyaa²¹aa' tyʉ́² tyii'. Tsáa²mo‑'oo' 'e tyú¹‑moo'”, jin'²in.

4 La joon mo gajó² Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ gajin'²in:

―'Ná¹‑a unsɨɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' joongɨ 'ná¹ saa¹naa' jmɨɨ²¹. Joon 'íin²mo Dios tsaa² tyii'. 5 Jileei'²¹ tsá² 'in néei¹ coon²¹ lɨ sii²¹ Judea joongɨ 'in néei¹ fuu²¹ Jerusalén tsalíin² tsanʉʉ²¹ júu³ tya' Wó³ do. Joon la 'ɨɨ²¹² jmoo¹o 'in tsá² do tyañii²¹ tya'a tyani Dios gasaa¹mo Wó³ 'ii jmɨɨ²¹ tɨ' jmɨɨ²¹ cwo² Jordán.

6 Sɨɨn'³ Wó³ lɨ́¹ coon'¹³ jñʉ́² camello. 'E 'ñʉ́ʉ¹ tu'²gɨ lɨ́¹ coon'¹³ loo²¹. Joon 'e gø'²ø jmai'² sɨnii'²¹ coon'¹³ to'² sá² moo'²¹. 7 Feei'²¹ Wó³ tsá² júu³ tyʉ́² joon gajin'²in:

―Mi yuui'¹³ jna joon 'injó¹ jaain²¹ tsá² feei'¹. 'Ii feei'¹gɨ lagɨ jna jiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na juu'¹³na wojníi³ii sɨɨ'³ɨɨ loo²¹ tsi mɨ́ɨ¹ɨ. 8 Jna‑a saa²¹na 'naa' jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ pe 'ii‑gɨ nicwo'²o 'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'e ngɨ¹ coon'¹³ 'naa'.

Wó³ saa¹i Jesús jmɨɨ²¹

9 Jiin'¹³ jee²¹² jmɨɨ²¹² joon cwa'ɨ́ɨ¹ Jesús fuu²¹ Nazaret náa¹ lɨ sii²¹ Galilea. Joon gasaa¹mo Wó³ Jesús jmɨɨ²¹ tsi jmɨɨ²¹ cwo² Jordán. 10 Mo gacwa'ɨ́ɨ¹ Jesús tsi jmɨɨ²¹ do joon ganii²¹ nó¹ 'oo² ñʉ'fú². Joon nii²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lɨ́ɨi¹ maa²¹² jgaa¹i fu lɨ siin'¹²in. Joongɨ gajaan¹an fu yʉ' tyíi¹i. 11 Joon ganúu²un coon²¹ júu³ jó² fu ñʉ'fú² jin'²:

―Yʉʉn²¹ tyiia‑oo 'nʉ 'in 'nee¹na. 'Áai¹ lɨ́¹ jløø'³na 'wii'¹³ 'nʉ.

Tyaan¹ Satanás cwáain¹ 'ee lɨ́ɨi¹ Jesús

12 Tsifu joon gangajéei¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jesús fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹gɨ. 13 Joon do‑o gateen¹in Jesús ca tséin¹ tunló¹ jmɨɨ²¹² jee²¹² joo'²¹ nuu²¹. Joon Satanás gacón²on cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús. Mi yuui'¹³ joon gatyalíin² ángeles tya' Dios gaunjíi²mo Jesús.

'Láa² Jesús 'wii²¹² to² tya'a coon²¹ lɨ sii²¹ Galilea

14 Mo lɨcɨɨin²¹ 'e ga'í² Wó³ 'nʉñí³ joon gangóo¹o Jesús coon²¹ lɨ sii²¹ Galilea. Cwoo¹o Jesús júu³ tyʉ́² tya' Dios. 15 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Gatyii²¹a, gatɨ́² 'ii'²¹. Xʉʉ 'ná¹gɨ 'e tɨ́² jiin²¹ wa'a tyʉ'² Dios to² tsá². Unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' joon la ja'²mo 'ɨ¹‑'oo' 'e júu³ tya' xiiala 'itiin'¹³ tsá² ―jin'² Jesús.

Tøø'²¹ Jesús tyʉ́ʉin² tsá² 'in saain'²¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹

16 Ngoo²¹o Jesús tɨ'¹ tyíia¹ Galilea mo ganíi²in Simón coon'¹³ ruu'²¹i sii²¹ Dɨ́ɨ³ 'in saain'²¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. Taain²¹² to² pii²¹ 'mó¹ tsi jmɨɨ²¹. 17 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ñilíin²duu' coon'¹³ jna. Joon ijmée¹na 'naa' tsá² 'in jée¹i tsá² 'e licwii¹in Dios.

18 Tsifu joon gatʉʉ²¹ʉ 'mó¹ tya'a joon gangaliin¹mo coon'¹³ Jesús.

19 Joon xʉ ngoo²¹gɨ Jesús mo ganíi²in Jacobo coon'¹³ ruu'²¹i Wó³ jóon¹ Zebedeo. Táa¹i tsi coon²¹ barco 'mii¹ 'nʉ́ʉ³ tya'a. 20 Joon gatø'¹ Jesús 'ii. Do‑o gatiui²¹ jmii²¹. Do‑o gajaan¹ Zebedeo coon'¹³ tsa'leei'¹³ tya'a. Joon Jacobo coon'¹³ Wó³ ngalíin²mo coon'¹³ Jesús.

Jaain²¹ tsá² 'in 'yui 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

21 Tyaliin¹ Jesús coon'¹³ 'in ngɨ¹ coon'¹³on coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Capernaum. Joon mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'e 'ii'² 'woo'²¹ tsá² Israel ga'í² Jesús 'e cwo'¹ sinagoga do. Joon ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́². 22 Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² jilaa'²¹ 'e jin'² Jesús tsʉ 'wii'¹³ ga'e'²e Jesús tsá² lawa jaain²¹ tsá² feei'¹ jon'on la lɨ́ɨi¹ 'in tɨfo'² tya' ley tya' Moisés. 23 Joon tsi inʉʉ cwo'¹ do 'yui jaain²¹ tsá² 'in 'yui 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon gafaa'²¹ 'in tsá² do cwáain¹ tya' 'in 'lɨɨi'³ do joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

24 ―¿'Ee lɨ 'u'²'u jee²¹² jna'a Jesús tsá² Nazaret? ¿Tɨ gañi'¹'i 'e untyee¹u'u jna'a? Cwii¹moo 'nʉ. Jóon¹ Dios 'nʉ. 'In tyú¹mo 'nʉ ―gajin'² 'in tsá² do cwáain¹ tya' 'in 'lɨɨi'³ 'yui alma tya'a.

25 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ 'yui alma tya' 'ido:

―Jo too'²¹ mɨ́ɨ'¹³. Tiui² 'in tsañʉʉ'¹ no.

26 Joon 'in 'lɨɨi'³ do gajmaa¹a cɨi'¹ 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon mi yuui'¹³ ga'oo¹o joon gacwa'ɨ́ɨ¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ 'yui alma tya' 'ido. 27 Jilee'²¹mo ganga'goo²¹‑tsi lɨɨlɨ¹. Joon gaunngɨɨ¹ɨ la 'oo'³ ruu'²¹i:

―¿'Ee‑gɨ lo no? ¿'Ee‑gɨ júu³ 'múui² lo no? ¿'Iin‑gɨ 'in tsañʉʉ'¹ lo? Tyʉ'² to² ca jileei'²¹, ca 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² nʉʉ'¹²ʉ to² tyʉ'² 'ino.

28 Jmoono‑o galicwii¹in tsá² seein²¹ la caain²¹ Galilea Jesús.

Un'láai² Jesús 'yiiaunsáa³ Simón

29 Ga'woo²¹i Jesús 'e cwo'¹ sinagoga do joon ngalíin¹ fu tya' Simón coon'¹³ ruu'²¹i Dɨ́ɨ³. Ngoo²¹o Jacobo coon'¹³ Wó³ coon'¹³on. 30 'Yiiaunsáa³ Simón do raan²¹mo lɨ́ɨ¹i tsaa²¹² tyíi². Joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² Jesús:

―Tsaa'¹²a 'ino.

31 Joon gangatyéen¹in Jesús lɨ raain¹ 'in tsatsaa'¹³ do. Joon gason'¹on cwoo²¹o 'ido. Joon mo saa'¹²a cwoo²¹o, tsifu joon gajaan¹ 'e lɨ́ɨ¹i 'ido. Joon garóon²on 'ido joon gacwoo¹o 'e dø'¹ø 'ido.

Un'láai² Jesús fúui¹ tsatsaa'¹³

32 Mo galɨcɨɨin²¹gɨ joon mo gayoin'² ñi'¹ joongɨ mi canʉʉ²¹xʉ joon gajajéei¹³ tsá² jileei'²¹ tsatsaa'¹³ lɨ siin'¹² Jesús. Joongɨ jajéei¹ tsá² jileei'²¹ 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. 33 La tøøi² fuu²¹ gangatyéein¹ 'ooca'nʉ́¹ lɨ tyíin¹ Jesús. 34 Fúu¹mo 'in gaun'láai² Jesús. 'Láai² nii² jmoowúu¹ lɨ́ɨi¹ 'in tsá² do. Joongɨ fúu¹mo 'in 'lɨɨi'³ ga'woo¹i Jesús alma tya' tsá². Pe Jesús do jo gacwoo¹o faa'²¹ 'in 'lɨɨi'³ do tsʉ ñi¹ 'ido 'iin 'i.

Jesús cwoo¹o júu³ tyʉ́² lɨ sii²¹ Galilea

35 Coon²¹ jmɨɨ²¹² jéei¹, nʉʉ²¹mogɨ jiin'¹³ jo rǿø²mo jnáa¹gɨ garóon² Jesús. Joongɨ gacwa'ɨ́ɨ¹ɨ 'e fuu²¹ do. Ngoo²¹o tɨ' fuu²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹gɨ. Ngafee'¹³i Dios. 36 Simón coon'¹³ 'in catyaai²gɨ gangalíin² nga'nee'¹³i Jesús. 37 Joon mo gatsee'²¹i 'ido joon gajin'²in:

―Jilee'²¹mo 'néei'² 'nʉ.

38 Pe 'ii‑gɨ gañii¹i:

―Moo²¹o' lɨ caain²¹ fuu²¹ lɨ' tyan'¹. Joongɨ do‑o jon 'ná¹ cwóo³oo júu³ tyʉ́² tsʉ 'wii'¹³ joon 'e gajúu³uu ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do.

39 Joon la joon gacwo¹ Jesús júu³ tyʉ́² tya' Dios la caain²¹ lɨ tyʉ'² to² Galilea. Tsi inʉʉ cwo'¹ tya' tsá² Israel gacwoo¹o júu³ tyʉ́². Joongɨ ga'woo²¹i jileei'²¹ 'in 'lɨɨi'³ alma tya' tsá².

Un'láai² Jesús jaain²¹ 'in lɨ́ɨi¹ jgoo'²¹

40 Gangatyéein¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in nijgøøi'²¹ lɨ siin'¹² Jesús. Gajuu'²¹i 'wojníi¹i tyani Jesús joon gajin'²in:

―Lí²o'o un'láa²mo'o jna wana 'iin²¹²u'un.

41 Joon galifee'¹mo‑tsi Jesús 'wii²¹² tya'a. Joon ganii'¹³o cwoo²¹o gasʉʉ²¹ tya'a. Joon gajin'²o:

―'Iin²¹²moo 'láa²mo'o. Cwo'láa²modu'u.

42 Mo gajin'²in 'elo joon tsifu gajeen'²¹mo 'e jngøø'¹i. Joon ga'láa²mo coonti. 43 Tsifu ga'ɨ́ɨ² Jesús júu³ pe lɨ¹ ga'ɨ́ɨ² júu³. Joon gajin'²in:

44 ―Jo 'in fu'³'u coonti jiin'¹³ jaain²¹ pe cwoo'³mo'o; cwo'eei'¹³du'u untsá² 'woo'²'o 'e ga'láa²mo'o. Joon cwo'²'o Dios la gatyʉ'² Moisés to² wii'¹³ 'e galityú¹mo'o.

45 Pe tsifu joon ngai'² 'in tsañʉʉ'¹ do ga'láa² 'wii²¹² jmo'²o tsá² júu³ 'ee galɨ́². 'Wii'¹³ joon Jesús jo lí²gɨ 'ii²¹ jiin'¹³ coon²¹ fuu²¹ la jøø² tsá². Ngɨɨ²¹o la caain²¹ caluu lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Pe la caan²¹mo jalíin² tsá² 'iin²¹²in jøøi² 'ii.

2

Jesús un'láai² jaain²¹ tsá² 'waa'²¹ cwoo²¹o tɨɨ²ɨ

1-2 Ningóo¹³xʉ tún² mo ga'í² Jesús fuu²¹ Capernaum. Joon mo galiñii¹ tsá² tyíin¹in coon²¹ inʉʉ galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹. Gacuui'¹ tsá² jiin'¹³ jo 'í²gɨ inʉʉ. Jo 'í²gɨ tsá² 'ooca'nʉ́¹. Joon Jesús gacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 3 La 'ɨɨ²¹² joon tyaliin¹in tyúuin² tsañʉʉ'¹. Jée¹i jaain²¹ tsá² sɨtsʉʉ'¹³. Jo lí²gɨ nii'¹²i cwoo²¹o tɨɨ²ɨ. 4 Pe jo lí² tyaliin¹ ca tɨ lɨ siin'¹² Jesús 'wii'¹³ fúui¹ lɨɨlɨ¹ tsá² taai² inʉʉ do. Joon ganáa¹ coon²¹ too²¹ lɨ 'yʉ' 'nʉ́¹. Náa¹a 'yʉ' lɨ tyíin¹ Jesús. Joon lɨ ganáa¹ do‑o, joon gaxiia²¹ 'in tsatsaa'¹³ do tsíin² ni tyi¹. 5 Mo ganí² Jesús 'e jo'¹o lɨ́ɨ²i 'in tsá² tyúuin² do. Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsatsaa'¹³ do:

―Yʉʉn²¹ tyiia, 'íin¹³moo tsaa² tyi'i.

6 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ tɨfo'² tya' ley 'in néei¹ do ga'ɨ¹‑tsi: 7 “¿'Ee lɨ 'e faa'²¹ 'in tsañʉʉ'¹ lo la no? Júu³ 'laa'²¹ tya' Dios faa'²¹ 'ino. Jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² 'íin² tsaa² tya' tsá². Jiin'¹³ 'ña'a Dios lí² 'íin² tsaa² tya' tsá²”. 8 Ñi¹ Jesús 'ee 'ɨ¹‑tsi 'in tɨfo'² joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ 'ɨ¹‑'oo' la no? 9 ¿Noo 'e jo taai²¹gɨ fuu²¹²uu 'in tsatsaa'¹³ no: “'Íin¹³moo tsaa² tyi'i”, sɨ fuu²¹²uu 'ee; “Ráan²un no, saa'¹³ tyi¹ raan¹un ni no joon ngɨ² no”? 10 Pe joon cwolini²ii' 'e jna‑a 'in Ruu'²¹na Tsá² mo taan¹na fu juncwii²¹ lii'²¹oo 'íi¹³na tsaa² tya' tsá². Ñíi²duu' 'elo ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tɨfo'² do.

Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsatsaa'¹³ do:

11 ―'Nʉ‑ʉ fuu²¹²uu, ráan²un no, saa'¹³ tyi¹ raan'un no, joon cweei'² fu tyi'i.

12 Tsifu joon 'in tsatsaa'¹³ garóon²on 'a lɨ raain¹ do. Joon saa'¹²a tyi¹ tya'a do joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ la jǿø² jileei'²¹ 'in taai² do. 'Wii'¹³ joon jilee'²¹mo ganga'goo²¹‑tsi. Joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios joon gajin'²in:

―Jiin'¹³ coon²¹ 'naa'¹³ jo mo nee²¹e' 'e la no.

Tø'¹ Jesús Leví

13 Mi la cɨɨin²¹ tún¹ ngóo¹ Jesús tɨ' tyíia¹ do. Joon jileei'²¹ tsá² ngalíin² lɨ siin'¹²in. 'E'²e Jesús 'ido. 14 La 'ɨɨ²¹² mo ngɨɨ¹ Jesús do ganíi²in Leví jóon¹ Alfeo. Leví do coon²¹ 'laa'¹³ lɨ cɨ¹ tsá² 'laa'¹³. Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Moo²¹o' coon'¹³ jna.

Joon garóon² Leví fu lɨ tyíin¹in joon ngoo²¹o coon'¹³on. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in coon²¹ 'laa'¹³ coon'¹³ 'in 'oo² tsaa² ngaliin¹ coon'¹³on.

15 Joon gatø'¹ Leví Jesús ngaa'¹²in coon'¹³ 'ido fu tya'a. Joon fúu¹mo 'in cón² 'laa'¹³ coon'¹³ 'in 'oo² tsaa² tyaliin¹ lɨ néei¹ Jesús. Caa²¹mo néei¹ coon'¹³ Jesús joon coon'¹³ tsá² tya'a. 16 Ganí² tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ fariseos 'e néei¹ gø'²ø 'uun'²¹un jilee'²¹mo coon'¹³ Jesús. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³ Jesús do:

―¿'Ee lɨ' tyíin¹ tɨfo'² tyii' gø'²ø 'uun'²¹un coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ coon'¹³ 'in 'oo² tsaa² tyi¹?

17 Mo ganúu²un Jesús 'elo joon gajin'²in:

―Jileei'²¹ 'in tyúi¹ jo 'neei¹ tɨmɨ́¹ tya' 'i. Pe jileei'²¹ 'in tsaa'¹³ 'ii 'neei¹ tɨmɨ́¹ tya'a. Jo goo²¹² jna wa'a tø'³øø 'in tyúi¹, gagoo²¹²oo wa'a tø'³øø 'in 'oo² tsaa² ―jin'² Jesús.

Unngɨɨ¹ɨ tsá² Jesús cwáain¹ tya' 'e gø'² tsá² tyiiañi'¹

18 Mo lɨ́ɨi¹³ gajmaa¹a tsá² tya' Wó³ taa'²¹a tyani Dios joon jo gagøø'²¹ø. Coon²¹ 'naa'¹³ mo jmaa¹a la joon coon'¹³ tsá² fariseos 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² ngaliin¹ lɨ siin'¹² Jesús. Joon gajin'² 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jmoo¹o tsá² tya' Wó³ coon'¹³ fariseos taa'²¹a tyani Dios. Jo gøø'²¹ø. ¿'Ee lɨ jo jmoo¹o tsá² tyi'nʉ‑gɨ la no?

19 Joon gañii¹i Jesús:

―Mo tsalíin² tsá² coon²¹ lɨ cui'² cwoo²¹ tsá² 'e gó jmoo¹o wa'a jo gø'² mo gø'² 'in tsá² gacui'² cwoo²¹ do. Jo lí² wa'a jo gø'²ø. 20 Pe coon²¹ jmɨɨ²¹² jéei¹ 'e jo taain²¹²gɨ 'in tsá² cui'² cwoo²¹ do joon lí² jmáa¹a tsá² taa'²¹a tyani Dios joon jo dø'¹ø.

21 ’Jiin'¹³ jaain²¹ jo toon'¹ 'mɨ'² sɨɨin'¹³ coon'¹³ ca 'no'³ 'mɨ'² 'mɨ́ɨ². Wa'a jmoo¹o tsá² la joon mo tsʉ'² 'e 'no'³ 'mɨ'² 'mɨ́ɨ² do joon ilifee'¹gɨ 'e 'gɨɨ²¹ do. 22 Joongɨ jiin'¹³ jaain²¹ jo tyii'²¹a jmɨ'³ móo¹ tsi loo²¹ tsáai². Wana jmoo¹o tsá² la joon, joon mo 'ya'² jmɨ'³ móo¹ do joon idyii¹i 'e loo²¹ tsáai² do. 'Láa²mo jmɨ'³ móo¹ itsa'ɨ́ɨ¹. Joongɨ tsa'ɨ́ɨ¹ 'e loo²¹ do. 'Wii'¹³ joon tyiia'²¹ tsá² jmɨ'³ móo¹ do tsi loo²¹ 'mɨ́ɨ² ―jin'² Jesús.

Cuun¹ tsá² tya'a mɨ'³ trigo mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²

23 Coon²¹ jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ngaliin¹ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a jee²¹² coon²¹ lɨ injná² trigo. Pe 'in tsá² tya'a do ga'láa² 'wii²¹² cuun¹un mi'³ trigo la 'ɨɨ²¹² gangɨ́ɨ¹i. 24 Joon gajin'² tsá² fariseos sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jǿø², ¿'ee lɨ' jmoo¹o tsá² tyi'i la no? Jo tɨ́ɨi² jmáa¹a to² mo jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

25-26 Pe 'i‑gɨ gajin'²in:

―'Naa'‑a, ñii²oo' la lɨ 'e gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² David. David do coon'¹³ tsá² tya'a gauntyéen²in jmɨɨ²¹² joon gatsaun'aai². Jaain²¹ tsá² sii Abiatar tyʉ'²ʉ to² tya' jileei'²¹ untsá² yiia'¹³ joon. Joon David ga'ii²¹ tsi inʉʉ tya' Dios. Joon gagøø'²¹ø 'e 'iñi'¹ nicwaai'³ do. Pe jiin'¹³ untsá² tɨ́ɨ²i dø'¹ø 'e 'iñi'¹ do. Joongɨ gacwo'² David 'e 'iñi'¹ do ca 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³on do.

27 ’Gajmaa¹a Dios jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 'E jmɨɨ²¹² do gajmaa¹a Dios 'e uncoon'¹³on tsá² jon'on gajmee¹i Dios tsá² wa'a 'e uncoon'¹³on 'e jmɨɨ²¹² do. 28 Wii'¹³ joon 'in Ruu'²¹na Tsá² lí²‑i tyʉ'² to² tya' jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ―jin'² Jesús.

3

Jaain²¹ tsá² tuu'²¹ cwoo²¹o

1 Ga'ii²¹ tún¹ Jesús 'e cwo'¹ tya' tsá² Israel. Mo gatyiia²¹ do joon tyíin¹ jaain²¹ tsá² 'in tuu'²¹ cwoo²¹. 2 Joon gacón² tsá² fariseos cwáain¹ wana un'láa²i Jesús 'ii mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². Joon 'e ilí² xiia'la i'nɨ́ɨ¹i Jesús. 3 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tuu'²¹ cwoo²¹o do:

―Ráan²un no; jmaa² siin'¹²u'un tún² tsa'¹ lo.

4 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'in tsá² catyaai² do:

―¿'Ee tɨ́ɨ²na' jmoo²¹o' mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee? ¿Tɨ lí² un'láa²na' tsá² sɨ 'e jngaa'¹²na' tsá² 'ee? ―gajin'² Jesús.

Pe 'in catyaai² do lɨgoon gajaan¹ tii². 5 Joon gajǿøi² Jesús 'in néei¹ do. Nii'²¹‑tsi Jesús tya'a. Joon fa'í³ lɨ́ɨi² 'wii'¹³ jo 'iin²¹²in 'ido 'øøi'²¹‑tsi. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsatsaa'¹³ do:

―Nii'¹³ cwoo¹'o no.

Joon ganii'¹²in 'ido cwoo²¹o. Joon ga'lóo² cwoo²¹o coonti. 6 Joon ga'woo²¹mo jileei'²¹ tsá² fariseos joon gasɨ́ɨ²i coon'¹³ tsá² tya' Herodes xiiala ilí² jngaa'¹²mo Jesús.

Fúui¹ tsá² téein² lɨ' tɨ' tyíia¹ do

7 Joon gangalíin² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a tɨ' tyíia¹. Joon lɨɨlɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ Galilea ngalíin² caluu Jesús. 8 Mo galiñi¹ tsá² jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Jesús lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ Judea ngalíin² ngajǿøi² Jesús. Joongɨ jalíin² tsá² seein²¹ Jerusalén coon'¹³ tsá² seein²¹ Idumea, joongɨ coon'¹³ tsá² seein²¹ lɨ' ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ Jordán jalíin². Joon jalíin² tsá² ca tɨ́² lɨ tyʉ'² to² fuu²¹ Tiro coon'¹³ 'in jalíin² ca tɨ́² lɨ tyʉ'² to² fuu²¹ Sidón. Jileei'²¹ tsá² lo ngalíin² ngajǿøi² Jesús. 9 'Wii'¹³ fúui¹ lɨɨlɨ¹ tsá² seein²¹ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Tyaa²aa' tyʉ́² coon²¹ barco joon jo lí² 'la'²a 'in tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ no.

10 Lɨɨlɨ¹ fúui¹ tsá² nigaun'láai² Jesús. Joon jilee'²¹mo tsatsaa'¹³ leei'¹² ruu'²¹i 'iin²¹²in soon'²¹ tya' Jesús. 11 Joon mo ní² jileei'²¹ tsá² 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a joon gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani Jesús joon ga'oo¹o jin'²in:

―Jóon¹ Dios 'nʉ.

12 Pe Jesús tyʉ'² to² sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo fó³oo' coonti 'iin jna.

Jesús tyii'¹³in jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a

13 Mo gangayuui'¹³ joon gasóo²o Jesús coon²¹ moo'²¹. Joon gatø'¹ Jesús jiin'¹³ 'in 'iin²¹²in. Joon ngalíin² 'in tsá² do lɨ siin'¹²in. 14 Joon gajmaa¹a Jesús coon²¹ poo²¹² ti dyatuuin¹. 'Ii ingɨ¹ coon'¹³on. Joongɨ sii¹in 'ido tsacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 15 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'e un'láai² tsatsaa'¹³ joongɨ 'wooi²¹ jileei'²¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá². 16 'In lo‑o jee²¹² 'in dyatuuin¹ do: Simón, 'in sii²¹o jon Tʉ́³. 17 Jacobo coon'¹³ ruu'²¹i Wó³, 'in jóon¹ Zebedeo. Jacobo coon'¹³ Wó³ do gaunsii²¹ Boanerges. 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e taain¹ sii²¹ 'Óon² Cwaain'ña³ 'wii'¹³ tsifu li'nii'²¹‑tsi. 18 'In catyaai² do sii²¹ Dɨ́ɨ³, Lii²¹², Bartolomé, Untøø², Tomóo¹³, Jacobo jóon¹ Alfeo, Tadeo, Simóoi¹³ tsá² tya' coon²¹ poo²¹² sii²¹ cananistas, 19 coon'¹³ Judas Iscariote 'in gajaain'¹³ Jesús mo galɨcɨɨin²¹gɨ.

Cwo'¹ tsá² tsaa² Jesús 'e 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

Mo galɨcɨɨin²¹ joon ga'ii²¹ Jesús coon²¹ tsi inʉʉ coon'¹³ tsá² tya'a. 20 Joon galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ jiin'¹³ jo jøø²i dø'¹ø. 21 Mo galiñi¹ ruu'²¹i Jesús joon jin'²in 'e nicaa²¹²mo Jesús. Joon gajalíin² 'iin²¹²in tøø¹ø tyitsaa²¹mo 'ido.

22 Joongɨ 'in tɨfo'² tya' ley 'in jalíin² tɨ' Jerusalén gajin'²in:

―Beelzebú 'yuui² alma tya' 'ino. 'Wii'¹³ joon lí²‑i 'woo²i 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá² ―gajin'² 'in tsá² do. (Beelzebú sii²¹ 'in 'lɨɨi'³ 'in tyʉ² to² tya' 'in 'lɨɨi'³ catyaai².)

23 Joon gatø'¹ Jesús 'in tɨfo'² tya' ley do. Joon ga'e'²e 'ido coon'¹³ coon²¹ cwáain¹ do jin'²in:

―¿Xiiala lɨ Satanás tyíi¹in 'ña'a? 24 Wana jee²¹² gobierno tya' tsá² téein¹ la 'oo'²¹ 'ii, 'e gobierno do jo itaa'²¹a. 25 Wana la 'oo'²¹ tsá² inʉʉ tya' tsá² tɨ́ɨ¹i pe 'in tsá² inʉʉ do jo itaa'²¹a. 26 Joon wana 'in 'lɨɨi'³ 'in tyʉ'² Beelzebú to' jmoo¹o 'nii²¹ la 'oo'²¹ jee²¹² 'ii joon jo itaa'²¹a. Jéei¹gɨxʉ 'ii‑o ityée¹mo coonti.

27 ’Jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² 'ii²¹ coon²¹ lɨ tyíin¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ gøøi'¹³ wana jo jéei¹gɨ 'ñuui² tsá² 'ii. Pe wana jéei¹gɨ 'ñuui² tsá² 'ii joon lí²‑i 'woo² tsá² jilaa'²¹ 'e 'oo¹o.

28 ’E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa'. Jileei'²¹ tsá² 'in 'oo¹o tsaa² lí²‑i 'íin²in Dios tsaa² tya' 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e faa'²¹a. 29 Pe jileei'²¹ 'in faa'²¹a 'e gó² tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios coonti jo 'ín² Dios tsaa² tya' 'i. Tsaa² tya'a taa'²¹a coon²¹ tøø²mo.

30 La joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido 'wii'¹³ gajin'²in tsá² do 'e 'ii‑o 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a.

Sáa³a coon'¹³ ruu'²¹i Jesús jalíin²

31 Mo lɨcɨɨin²¹gɨ joon gatyalíin² sáa³ Jesús coon'¹³ ruu'²¹i. Joon gajaan¹an caluu. Joon gatø'¹ø Jesús. 32 Jileei'²¹ 'in néei¹ co' lɨ tyíin¹ Jesús gajin'²in:

―Saa²'a coon'¹³ ruu'²¹'u no‑o natéein² ca'nʉ́¹ 'naa'¹i 'nʉ.

33 Pe joon Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Iin sáa³aa joon 'iin ruu'²¹na?

34 Joon gajǿø²ø Jesús la 'ui. Jǿø²mo jilee'²¹mo 'in néei¹ coon'¹³on joon gajin'²in:

―Jileei'²¹ 'in néei¹ coon'¹³ jna lo 'ii sáa³aa joongɨ 'ii ruu'²¹na. 35 Tsʉ la jaain²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios 'ii ruu'²¹na joongɨ 'ii sáa³aa ―jin'² Jesús.

4

Cwáain¹ tya' tsá² jñi¹ jún²

1 Coongɨ tún¹ ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'e 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́² 'a tɨ' tyíia¹ do. Lɨɨlɨ¹ fúui¹ tsá² galicaain²¹. 'Wii'¹³ joon ga'í²i Jesús tsi coon²¹ barco 'íi¹ ni jmɨɨ²¹ joon do‑o gacwoo²¹. Pe jilee'²¹mo tsá² gajaan¹ tɨ' jmɨɨ²¹ do. 2 Gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² do 'láai² cwáain¹. Joon mo 'e'² Jesús 'in tsá² do joon gajin'²in:

3 ―'Nʉʉ²duu' 'elo. Lawa jaain²¹ tsá² 'in ngó¹ gangajñi¹ trigo. 4 Mo gadya'²xʉ 'e trigo do joon gaxʉʉ'²¹xʉ mɨ'³ trigo do tɨ' fu¹. Joon tsifu gatyalíin² ton¹ joon gagøø'²¹o 'edo. 5 'Elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ do gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cuun²¹² lɨ jo 'e cwoo'¹³ náa¹ 'láai². Joon 'e trigo do tsifu ga'yiia²¹ 'wii'¹³ jo 'láai² cwoo'¹³ náa¹ lɨ gaxʉʉ'²¹ do. 6 Joon mo ga'yeei²¹ ñi'¹ galifin'³in 'wii'¹³ jo jmóo³ 'láai² sá². Joon galityʉʉn²¹. 7 'Elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ gaxʉʉ'²¹ jee²¹² 'motóon¹. Pe 'motóon¹ do jmoonogɨ gacwaain²¹. Joon galipii'³ 'e trigo do. La do‑o jon jo lí² cwo¹ mi'³ tya'a. 8 Joon 'elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³. Joon mo ga'yiia¹ joon gacwáan¹mo tyʉ́². Tsifu gacwo¹ mɨ'³ tya'a. 'Elɨ́ɨi¹³ mɨ'³ do gacwo¹ dyadya¹ mɨ'². 'Elɨ́ɨi¹³gɨ gacwo¹ sesente mɨ'³. 'Elɨ́ɨi¹³gɨ ca cíein¹³ mɨ'³ gacwo¹ 'e trigo do.

9 Joongɨ jin'² Jesús:

―Wana sá² loocwoo¹oo', nʉ́ʉ²duu'.

'Ee to² 'íin³ 'e cwáain¹ do

10 Mo ngayuui'¹³ joon gatuui¹ Jesús yaai. Jiin'¹³ 'in téein²gɨ co' lɨ siin'¹²in joongɨ jiin'¹³ dyatuuin² tsá² tya'o gajaan¹gɨ coon'¹³on. Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ii:

―¿'Ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ gatya'²'a do?

11 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ca jiin'¹³ 'naa' nigacwoo¹o Dios 'e 'øøi'²¹‑'oo' júu³ 'uuin²¹ tya'a tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Pe jileei'²¹ 'in catyaai² do jmaai'¹³ coon'¹³ cwáan¹mo nuu¹un. 12 Lí²‑i jǿø² 'ido pe jo ñi¹‑i 'ee jnéei². Nuu¹o pe jo 'øøi'²¹‑tsi. Pe wana tsáai¹‑tsi 'e jnéei² joongɨ 'øøi'²¹‑tsi 'ee nuu¹un fowa'a niunsɨ́ɨ²mo 'e 'ɨ¹‑tsi joongɨ fowa'a 'íin²mo Dios tsaa² tya'a.

Jesús faa'²¹a xiiala 'øøi'²¹‑tsi tsá² cwáain¹ tya' tsá² jna² trigo do

13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Xiiagɨla 'øøi'²¹‑'oo' 'e cwáain¹ catyiia² do wa jo 'øøi'²¹‑'oo' 'e cwáain¹ lo? 14 'Iin gajñi¹ jún² trigo do lɨ́ɨi¹ lawa'a 'in tsá² 'in 'e¹ júu³ tyʉ́². 15 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e jún² trigo 'e gatoo'²¹ co' fu¹. Nuu¹o júu³ tyʉ́² pe mo galicɨɨin²¹ 'a ganúu²un do joon jó² Satanás tyii²¹ tún¹ 'e júu³ tyʉ́² do 'e nataa'¹³ alma tya' tsá². 16 'Inlɨɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ jún² 'e gangajna² jee²¹² cuun²¹². Nuu¹o 'ido júu³ tyʉ́² joon 'ii'²¹mo røø²¹. 17 Pe jo gatoo'¹³ jmóo³ 'láai² joon jo taa'²¹a. Ce tsifu 'e gatoo'¹³ fa'í³ tya'a sɨ 'e 'in 'eei'¹ 'ii 'wii'¹³ núu²un júu³ tyʉ́² joon tʉʉ²o júu³ tyʉ́². Jo seein'¹ tá². 18 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ jún² 'e gangajna² jee²¹² 'motóon¹. Nuu¹o 'ido júu³ tyʉ́². 19 Pe lɨ́ɨ¹ 'ɨ¹‑tsi jilaa'²¹ 'e sá² fu juncwii²¹. 'ɨ¹‑tsi 'e lisá² cuu², joon cuu² do coon'²¹ 'ii tóo². Joon 'iin²¹²in jilaa'²¹ 'e catyiia². Jilaa'²¹ 'elo lɨ¹ 'ɨ¹‑tsi tsá² jiin'¹³ jo jøøi²gɨ wa'a 'ɨ¹‑tsi júu³ tyʉ́². Joon jo nʉʉ'¹³gɨ. 20 Pe 'inlɨ́ɨi¹³gɨ núu²o joon 'ii'²¹mo júu³ tya' Dios. Joon jmaa¹o la to² tyʉ'² Dios. 'Ii lɨ́ɨi¹ la lɨ jún² 'e gangajna² lɨ cwoo'¹³ 'oo'³. 'Inlɨ́ɨi¹³ lɨ́ɨi¹ la lɨ jún² 'e gacwo¹ dyadya¹ mɨ'³. 'Inlɨ́ɨ¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ jún² 'e gacwo¹ sesenta mɨ'³ sɨ la lɨ 'e gacwo¹ cíein¹³ mi'³ do 'ee.

Coon júu³ cwáain¹ tya' jɨ́² coo²¹

21 Joon gajin'²o jon Jesús:

―Wana tyan¹ tsá² coon²¹ jɨ́² coo²¹, ¿tɨ sii'²¹i tsi cajóoi¹³ sɨ nʉ' coo'mó² 'ee? Jo jmoo¹o tsá² la joon. Lɨ yʉ' 'ɨ́ɨ² tsá² jɨ́² coo²¹ do joon coon'¹³ la joon jnée²mo tsá². 22 Jilaa'²¹ 'e sɨ'mo² nano 'ná¹‑a jnéei² mi lɨcɨɨin²¹gɨ. Joon jiin'¹³ coon²¹ júu³ 'uuin²¹ ilisá² wa'a jo liñi¹ tsá². 23 Wana sá² loocwoo¹oo', nʉ́ʉ²duu'.

24 Joongɨ jin'² Jesús:

―Tyán²duu' cwáain¹ jilaa'²¹ 'e nuu²uun'. Jileei'²¹ 'in núu²unxʉ, xʉ jon i'øøi'²¹‑tsi. Pe jileei'²¹ 'in núu²un coon'²¹ ce tún² joon tyʉ́²‑ʉ 'øøi'²¹‑tsi. 25 Joongɨ jileei'²¹ 'in tyʉ́² 'øøi'²¹‑tsi joon i'øøi'²¹gɨ‑tsi. Pe jileei'²¹ 'in xʉ 'øøi'²¹‑tsi joon 'íin²mo‑tsi jiin'¹³ 'e xʉ 'øøi'²¹‑tsi do.

Coon²¹ júu³ cwáain¹ tya' jún² 'e cwaain²¹

26 Faa'³¹gɨ Jesús jin'²in:

―La tyʉ'² Dios to² la joon lɨ́¹ mo jaain²¹ tsañʉʉ'¹ gajnii¹ jún² ni 'wó². 27 Mi ngayuui'¹³ joon tsacwuu²¹mo. Mi lɨ cɨɨin²¹xʉ tún² joon róon²o. Joon 'láa²mo jmɨɨ¹ coon'¹³ 'woo¹ gangɨ́ɨi¹³. 'A jún² do nii'¹³i joon cwaain²¹ pe jo ñi¹ tsá² xiiala cwaain²¹. 28 Coon'¹³ 'ña'a cwoo'¹³ do cwaain²¹ do. Nifu 'yeei'²¹ mo'² tya' joongɨ tóon¹ tya'a joongɨ tsatoo'¹³ mɨ'³ tya'a. 29 Mo naróo² mɨ'³ tya'a joon tsatyʉʉ'²¹ tsá², tsatyiian¹ tsá² tsʉ gatɨ́² tiempo 'e garoo²¹.

Coon²¹ júu³ cwáain¹ tya' jún² mostaza

30 Joon gajin' Jesús:

―'E júu³ lo lɨ la lɨ 'e cwáain¹ fuu²¹²uu 'naa'. 31 Lawa coon²¹ mɨ'³ jún² tya' mostaza 'e jñí² tsá² ni 'wó². 'E joon jún² 'e pii'³gɨ la jee²¹² jilaa'²¹ jún² 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 32 Pe mi jñí² tsá² joon cwaain²¹ coo'¹³gɨ lagɨ jilaa'²¹ 'oonuu²¹. Tsí³ cwáa¹ coo'¹³ ca ton¹ 'in 'ɨɨi¹ lɨ' yʉ' lí²‑i cwaa²¹ nʉ' 'iin'³ tya'a.

Coon²¹ 'e gajmaa¹a Jesús tya' coon²¹ júu³ cwáain¹

33 La joon ga'e'² Jesús tsá² júu³ tyʉ́² coon'¹³ 'láai² cwáain¹ la lɨ́¹ 'elo. Ga'e'² Jesús tsá² ca jiin'¹³ tɨ lí² 'øøi'²¹‑tsi tsá². 34 Jiin'¹³ coon'¹³ jmaai'¹³ cwáan¹mo sɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá². Jo jmaa'¹³a tsá² fúui¹ júu³ xiiala lɨ́², jiin'¹³ tsá² tya'o gajma'²a júu³ xiiala lɨ́².

Jesús jmoo¹o 'e jon¹ tyí² coon'¹³ 'e jnóo¹ jmɨɨ²¹

35 Jmɨɨ²¹² joon mo ga'i² nʉʉ²¹ joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―Moo²¹o' lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ no.

36 Joon natáa¹i tsá² tya' Jesús tsi barco lɨ tyíin¹ Jesús. Joon do‑o gatiui²¹ jilee'²¹mo tsá² téein² tɨ' tyíia¹ do. Joon ngaliin¹gɨxʉ barcos 'elɨ́ɨi¹³ coon'¹³on. 37 Pe joon garoon¹on coon²¹ tyí² tá² lɨɨlɨ¹. Joon gajnáa¹ jmɨɨ²¹ ca tsi barco do. La do‑o garøøi¹ jmɨɨ²¹ tsi barco tya'a. 38 Joon raain¹ Jesús cwuu²¹i ca tɨ́² tʉ'mɨɨ² barco do. Cwuu²¹i tsín² mootyíi¹i coon²¹ ni tu'mɨ'²xʉ. Joon gaunjnaa¹‑tsi tsá². Joon gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¡Tɨfo'² tyii'i! ¿Tɨ jo cwáain¹ tyi'i 'e júun²mo'?

39 Joon garóon²on Jesús. Joon gatyuu'¹³mo 'e tyí² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ jmɨɨ²¹:

―Jo too'²¹ mɨɨ'¹³, catii².

Joon tsifu gajaan¹ 'e tyí² do. Jilaa'²¹ ga'ɨ́ɨ² tii². 40 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―¿'Ee lɨ' 'goo'²¹ 'lɨɨ'²¹? ¿'Ee lɨ' jo jai'² lɨ́ɨi²gɨɨ' Dios?

41 Jileei'²¹ tsá² tya'a gafoo'¹i lɨɨlɨ¹ joon sɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii:

―¿'Iin‑gɨ lo no? Jilaa'²¹ tyí² joon jilaa'²¹ jmɨɨ²¹ nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² 'ino.

5

Tsá² Gadara 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

1 Mo gatyalíin² lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ cataain²¹ do lɨ seein²¹ tsá² Gadara. 2 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús tsi barco do joon gajó² jaain²¹ tsá² 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Jee²¹² 'aan¹ tya' 'lɨɨ²¹² cwo'ɨ́ɨ¹i 'in tsá² do. 3 Tsʉ jee²¹² 'aan¹ tya' 'lɨɨ²¹² do ni taain¹ 'in tsá² do. Jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² 'ñúu¹i. Jon'on coon'¹³ ñí³ lí² 'ñúu¹i. 4 Lɨ́ɨ¹ 'láai² naa'¹³ niga'ñúui¹ tsá² 'ii coon'¹³ ñí³. Ni'ñʉ́ʉ² tsá² tɨɨ² cwoo²¹ pe joon tsifu 'gɨɨ¹o 'e 'ñʉ́ʉ¹ cwoo²¹. Joon jmoo¹o 'no'³ 'e 'ñʉ́ʉ¹ tɨ́ɨ¹ɨ. Jo 'e lí² 'woo¹‑tsi. 5 Lɨ' jmɨɨ¹ tiin'¹³ lɨ' 'woo¹ ngɨɨ¹ la caain²¹ moo'²¹ joon la caain²¹ jee²¹² 'aan¹ tya' 'lɨɨ²¹² 'oo¹o taa²¹ lɨɨlɨ¹. Joongɨ tyuu'¹²i 'ña'a cuun²¹². 6 Pe joon wíin²gɨ mo ganíi² Jesús. Joon tsifu cwiin¹ ngóo¹o ngasii'¹i 'wojníi¹i tyani Jesús.

7-8 Mi yuui'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya'a:

―Tíui¹ 'in tsañʉʉ'¹ no.

Joon ga'oo¹o tá² lɨɨlɨ¹ 'in 'lɨɨi'³ do 'in 'yuui² alma tya' 'in tsañʉʉ'¹ do jin'²in:

―¿'Ee 'ná¹ jmáa³aa coon'¹³ 'nʉ? Jóon¹ Dios 'in tyíin¹ ñʉ'fú² 'nʉ. Mɨ́³ɨɨ tyani'i tyani Dios jo jmáa¹u'un jna.

9 Joon gaunngɨɨ¹ Jesús 'ii:

―¿Xiiala sii²¹ 'nʉ?

Joon gañii¹i 'in 'lɨɨi'³ do:

―Legión sii²¹ jna'a 'wii'¹³ lɨɨlɨ¹ fúu²u'u saan²¹a'an joon sii²¹ jna'a la joon.

10 Lɨ́ɨ¹ gamɨɨ¹ 'in 'lɨɨi'³ do tyani Jesús 'a jo 'ǿøi¹ 'ido 'ii. 11 Joon lɨɨlɨ¹ fúui¹ ñí¹ taain²¹² gøø'²¹ coon²¹ tsa'² moo'²¹ do. 12 Joon 'in 'lɨɨi'³ do gasɨɨ'²¹ɨ Jesús jin'²in:

―Siin¹ jna'a fu lɨ taain²¹² ñí³ do. Cwo'²'o júu³ wa'a tsatoo²o'o alma tya' ñí¹ do.

13 Joon gacwoo¹ Jesús 'ii júu³. Tsifu gacwo'ɨ́ɨ¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' 'in tsañʉʉ'¹ do joon gangataa²i alma tya' ñí¹ do. Taain²¹² jiin'¹³ tún² mil ñí¹ 'a tsa'² moo'²¹ do. Gacwiin¹in 'in ñí¹ do gaxuui'²¹ yaai tyisɨɨ² joon gaxuu'²¹i fu tsi tyíia¹ do. Joon gajgoo'²¹o jmɨɨ²¹.

14 'In taain²¹² 'aai²¹ ñí¹ do ngaliin¹ 'e fuu²¹ do joongɨ ngaliin¹ la caain²¹ lɨ taain²¹² tsá². Ngajmaa'¹³a tsá² júu³ 'ee‑gɨ lɨ́ɨi¹ ñí³ tya'a. Joon gangalíin² tsá² ngajǿø² 'ee galɨ́². 15 Joon gatyalíin² tsá² fúui¹ lɨ siin'¹² Jesús. Joon ganí² 'in tsañʉʉ'¹ 'in mo ta 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a do. Joon nityíin¹in tyi'²i sɨɨn'¹³ɨn røø²¹ jo caai²¹²gɨ. Ni'láa²mo. Joon lɨ́ɨ¹ gafoo'¹i 'in tsá² tyalíin² do. 16 Joon jileei'²¹ tsá² 'in niganí² 'ee galɨ́² tyaa¹ tsá² júu³ 'in tsá² tyalíin² do xiiala galɨ́ɨi¹ 'in tsañʉʉ'¹ 'in mo ta 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Tyaa¹o júu³ jon la lɨ́² 'e gangangɨ́ɨ¹i 'in ñí¹ do. 17 Joon gamɨɨ¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ do tyani Jesús wa'a cwo'ɨ́ɨ¹ 'ido fuu²¹ goo¹o.

18 Ga'ii²¹ Jesús tsi barco do. Joon 'in tsá² 'in mo ta 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a gasɨɨ'²¹ɨ Jesús wa'a tsalíin² coon'¹³ 'ido. 19 Pe jo gacwo¹ Jesús júu³. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Cwei'² fu tyi'i. Cwojmaa'¹³du' júu³ ruu'²¹'u 'e fee'¹ lɨɨlɨ¹ 'e nigajmaa¹a Dios 'wii'¹³ tyi'i. Joongɨ lɨɨlɨ¹ nagalifeei'¹‑tsi Dios 'wii²¹² tyi'i.

20 Joon gangaa'¹³mo 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon ga'láa² 'wii²¹² jmo'²o tsá² júu³ la caain²¹ fuu²¹ taa'¹³ Decápolis. Gajmaa¹a júu³ 'e fee'¹ lɨɨlɨ¹ 'e nigajmaa¹a Jesús 'wii'¹³ 'ii. Joon jilee'²¹mo tsá² tsa'goo'¹‑tsi lɨɨlɨ¹.

Xuui²¹² tya' Jairo coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'in gason'¹ sɨɨn'³ Jesús

21 Gatyiia²¹ Jesús lɨ ngoo'¹³ tyíia¹ lɨ cataain²¹ do. Joon gatyalíin² tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ lɨ siin'¹²in. Joon tɨ' tyíia¹ do‑o gajaan¹. 22 Joon gajó² jaain²¹ tsá² 'in tyʉ'² to² cwo'¹ sinagoga. Jairo sii²¹ 'ido. Mo ganí²i Jairo Jesús joon gatyíia² 'wii²¹² tɨɨ² Jesús. 23 Joon gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús jin'²in:

―Ijúun²mo xuui²¹² tsamɨ́² tyiia. Jmaa² feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tyiia. Ñí²'in; ñitaan'¹²'an cwoo¹'o tya'a. Joon cwo'láai², cwoseen²¹mo.

24 Joon gangóo¹ Jesús coon'¹³ 'in tsañʉʉ'¹ do. Pe lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² ngalíin² coon'¹³on. Joon lɨɨlɨ¹ cuu'¹³ lɨ ngóo¹ do. 25 Joon jee²¹² 'in tsá² fúui¹ do ningóo¹ jaain²¹ tsamɨ́² tsaa'¹³. Ningóo¹ jiin'¹³ dyatun¹ jiin²¹ 'e tooin²¹ jmɨ¹. 26 Niganii²¹ wúu¹ lɨɨlɨ¹ 'a lɨ́² mɨ² tya'a. Joon na'íin² jilaa'²¹ 'e 'oo¹xʉ pe jo mo gajaan¹ 'e lɨ́ɨ¹i 'ido coonti, xʉ lɨ' 'e ngafuu'¹gɨ. 27-28 Mo ganúu²un 'in tsamɨ́² do jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Jesús ga'ɨ¹‑tsi: “Wana gason'¹oon sɨɨn'³ 'ino joon i'láa²moo.” Joon gangatyéen¹in lɨ caluu Jesús joon gason'¹on sɨɨn'³ 'ido. 29 Mo gason'¹on sɨɨn'³ Jesús tsifu gajaan¹ 'e tooin²¹ jmɨ¹ do. Joon galili'³i 'e ga'láa²mo coonti. 30 Joon mo galili'³i Jesús 'a naga'láa²mo jaain²¹ tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a joon gajǿø² lɨ' caluu jee²¹² tsá² fúui¹ do. Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin gason'¹ sɨn'³ɨɨn?

31 Joon gajin'² tsá² tya'a sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Moo²¹o'o lɨɨlɨ¹ 'la'² tsá² tyi'i xiiala lí² unngɨ́ɨ¹u'un: “¿'Iin gason'¹ sɨn'³ɨɨn?”

32 Pe jǿø² Jesús la cataain²¹ caai²¹ 'iin²¹²in 'in gason'¹ sɨɨn'³ do. 33 Joon 'in tsamɨ́² do jlee¹e joongɨ 'goo'²¹o lɨɨlɨ¹ ñi¹o 'ee 'e galɨ́² do. Joon ngoo²¹o lɨ siin'¹² Jesús. Joon gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani 'ido. Gajin'²o la ja'²mo ce jilaa'²¹ 'e galɨ́². 34 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Yʉʉn²¹ tyiia, ga'láa²mo'o 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²u. Cwei'² júu³ røø²¹. 'Láa²mo'o coonti jmoowúu¹ lɨ́ɨ¹u'u.

35 Faa'²¹gɨ Jesús siin'¹²in mo gatyalíin² tsá². Jalíin² tya' 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do. Joon gajin'² 'in tsá² tyalíin² do sɨɨ'²¹ɨ jmii²¹ 'in xuui²¹² tsaa'¹³ do:

―Najúun²mo yʉʉn²¹ tyi'i. Jo untyíi²in‑gɨ'ɨ 'in tɨfo'² no.

36 Pe Jesús, mo ganúu²un 'e faa'²¹ 'in tsá² tyalíin² do joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tyʉ'² to² cwo'¹ do:

―Jo foo'¹³'o, jiin'¹³ jo'¹o cwolíi²naa'.

37 Joon jo 'in cwo¹gɨ Jesús tsalíin² coon'¹³on, jiin'¹³ Tʉ́³, coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³ ruu'²¹i Jacobo. 38 Joon mo gatyalíin² tya' 'in tsá² tyʉ'² to² cwo'¹ do joon ganí²in Jesús tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹. In cɨ'² to'² mɨɨ'¹³ lɨɨlɨ¹. 39 Joon ga'í²i Jesús joon jin'²in:

―¿'Ee lɨ' to'² lɨ¹ mɨɨ'¹³? ¿'Ee lɨ'cɨ'² lɨ'? Jo mo júuin² 'in xuui²¹² no lɨ'ɨ cwuu²¹mo 'ino.

40 Pe 'in tsá² do gaungøø¹mo Jesús. Joon ga'wooi²¹ Jesús tsá² ce jilee'²¹mo. Joon gatø'¹ø jiin'¹³ jmii²¹ coon'¹³ sáa³ xuui²¹² tsaa'¹³ do, joongɨ fiin'¹³ coon'¹³ 'in ngaliin¹ coon'¹³on do. Joon ga'í²i lɨ raain¹ 'in xuui²¹² do. 41 Gason'¹ Jesús cwoo²¹ 'ido joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ xuui²¹² do coon'¹³ jmíi¹ tya'a:

―Talita cumi. ('E 'øøi'²¹‑tsi tsá² jin'²in: 'Nʉ fuu²¹²uu mí², ráan²un no.)

42 Tsifu joon garóon²on 'in xuui²¹² tsamɨ́² do. Joon gangɨɨ¹o. Joon dyatun¹ jiin'²gɨ ngóo¹o. Jileei'²¹ tsá² do ganga'goo²¹‑tsi. 43 Pe joon ga'ɨ́ɨ² Jesús júu³ sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² taai² tsi inʉʉ do:

―Jo 'iin fu'²uu' ce jiin'¹³ jaain²¹.

Joon gatyʉ'²ʉ to² wa'a dø'¹ 'in xuui²¹² tsamɨ́² 'in najiin'¹ do.

6

Mo ngóo¹on Jesús fu Nazaret

1 Mo ngayuui'¹³ gaun'láai² Jesús 'in xuui²¹² tsamɨ́² tsaa'¹³ do joon gangaliin¹mo fu goo¹o Nazaret coon'¹³ tsá² tya'a. 2 Mo tɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ woo'²¹ tsá² ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'e 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́² tsi inʉʉ cwo'¹ sinagoga si'² do. Joon fúu¹mo 'in núu²un 'e faa'²¹ 'ido. Joon lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² joon jin'² 'in tsagoo¹o do:

―¿Xiiala galitɨ́ɨ²i 'in tsañʉʉ'¹ no 'e faa'²¹ no? ¿'Ee júu³ lo 'e¹ 'ino? ¿Xiiala jmoo¹o jilaa'²¹ milagro lo? 3 'In tsañʉʉ'¹ lo jaain²¹ tɨ'mó² 'ii. Jóon¹ María, joon ruu'²¹mo Jacobo coon'¹³ Sé³ coon¹³ Judas coon'¹³ Simóoi¹³. Joongɨ ruu'²¹i tsamɨ́² seen²¹mo jee²¹² jna' lo.

La joon gajin'² tsá² Nazaret 'wii'¹³ joon jo jo'¹ lɨ́ɨ²i Jesús. 4 Pe joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Jilee'²¹mo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn jaain²¹ tsá² 'in faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios pe tsagoo¹o coon'¹³ ruu'²¹i 'in seein²¹ inʉʉ tya'a jo cón²on cwáain¹.

5 'Wii'¹³ joon jiin'¹³ coon²¹ milagro jo gajmaa¹a do. Xʉ tsá² gaun'láai². 6 Lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi Jesús 'wii'¹³ jo jo'¹ galɨ́ɨ²i tsagoo¹o 'ii. Joon mo galɨcɨɨin²¹gɨ gangó¹ Jesús ga'e'²e tsá² la caain²¹ fuu²¹ pi'³ taa'¹³ lɨ tyan' Nazaret do. Joon ga'e'² Jesús 'in tsá² do júu³ tyʉ́².

Jesús sɨ́ɨ²i jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a tsacwo¹ júu³ tyʉ́²

7 Joon gatø'¹ Jesús jiin'¹³ dyatuuin¹ tsá² tya'a joon gasii¹in 'ido tɨ' ngái¹. Joon gacwoo¹ júu³ 'e lí² 'wooi² 'ido 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá². 8 Joon gatyʉ'² to² wa'a jo 'e coon²¹ 'ido jiin'¹³ 'mo'u² soon'²¹on. Jo lí² coon²¹ jiin'¹³ coon²¹ 'iñi'¹ jon'gɨ tu'mɨ'² jon'gɨ cuu² lí² coon²¹. 9 'Ná¹ 'ø'¹ø mɨɨ²¹ saa'¹³ joon tyi'¹i coon²¹ 'mɨ'tyi'² jon'on la tún². 10 Joongɨ gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tya'a do:

―Mi cwotaa²naa' coon²¹ inʉʉ do‑o jón²oo' ca mi 'woo²¹naa' 'e fuu²¹ do. 11 Wana jo 'iin²¹²in 'in tsá² do 'ii'²¹ 'naa' xiialɨ' cwolíin²naa' sɨ jo núu²un tsá² júu³ tyii' 'ee joon cwo'woo²¹moo' do. Joon xʉʉ²ʉʉ' 'laa²¹ toon¹ tɨ́ɨ¹³ɨɨ' lawa coon²¹ li² 'e jmaa²aa' tya'a. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa': mi tɨ 'e 'íin² fu juncwii²¹ iwúu¹ ní² tsá² seein²¹ Sodoma coon'¹³ tsá² seein²¹ Gomorra. 'In tsá² fuu²¹ do‑o jo ga'ii'²¹i júu³ tya' Dios mo ganúu²un. Pe wúu¹gɨ iní² tsá² 'in jo 'ii'²¹ 'naa' lɨ cwolíin²naa' la coon'²¹gɨ tsá² seein²¹ Sodoma coon'¹³ Gomorra.

12 Joon ga'woo²¹mo 'in tsá² tya' Jesús do tsacwoo¹ júu³ tyʉ́². Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² lɨ gatyalíin² 'ido:

―'Ná¹ unsɨɨ²¹moo' 'e 'ɨ¹‑'oo' ―jin'²in.

13 Joongɨ lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in 'lɨɨi'³ ga'woo¹i almas tya' tsá². Joon gasoon²¹on aceite tya' tsatsaa'¹³ joon coon'¹³ la joon ga'láa²mo.

Najúun²mo Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹

14 Galitsáa¹mo‑tsi rǿøi¹³ Herodes jilaa'²¹ 'elo tsʉ jilee'²¹mo tsá² niñii¹ 'e jmoo¹o Jesús. Pe jin'²in tsá² 'e nigajiin'¹in tún¹ Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹, 'wii'¹³ joon lɨɨlɨ¹ 'oo¹ Jesús milagro. 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e Jesús jmoo¹o milagro coon'¹³ júu³ tya' Wó³.

15 Pe seen²¹mo 'in gajin'²in:

―Elías no.

'Inlɨ́ɨi¹³gɨ gajin'²in:

―'In faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios la lɨ́ɨi¹ 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ 'ino.

16 Joon mo ganúu²un Herodes 'elo joon gajin'²in:

―Wó³‑o 'ino, joon jna‑a gatyʉ'¹ʉʉ to² wiin'²¹ luu²¹²u. Nigajiin'¹o 'ino tún¹ ―jin'² Herodes.

17-20 Herodes do nigacáan¹in 'in tsamɨ́² sii²¹ Herodías. 'In Herodías lo lɨ́ɨi¹ 'oo²¹²o Lii²¹² ruui'²¹ Herodes. Joon Wó³ do nigasɨɨ'²¹ɨ Herodes:

―Jo lí² caan²¹u'un 'oo²¹² ruu'²¹'u tsʉ́ seen²¹mogɨ.

Joon 'wii'¹³ joon gali'ee'¹mo 'in tsamɨ́ do Wó³. Joon Herodes tyʉ'²ʉ to² 'e tsa'í² Wó³ 'nʉñí³ 'wii'¹³ Herodías. 'Iin²¹²in Herodías wa'a júun²in Wó³ pe jo cwo¹ rǿøi¹³ Herodes júu³ 'wii'¹³ gøø'²¹mo Wó³. Joon ñi¹ Herodes 'e Wó³ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyúi¹ joongɨ jaain²¹ tsá² 'in ñi¹ júu³ tya' Dios. Coon²¹o Herodes cwáain¹ coon'¹³ ce tún² jilaa'²¹ 'e faa'²¹ Wó³ fiin'¹³ jo tyʉ́² 'øøi'²¹‑tsi. 21 Joon galɨ́² 'e gajmaa'¹²a Herodes jmɨɨ²¹² 'e tsín¹ jiin'²¹in. Gacwoo¹o 'ee dø'² tsacøøi'¹³ tya'a coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'láa² coon'¹³ jileei'²¹ tsá² tyiin² seein²¹ lɨ sii²¹ Galilea do. Joon Herodías gatsaa'²¹o xiia' la ijmáa¹a. 22 'In jamɨ́² Herodías do ga'í² jee²¹² lɨ néei¹ 'in tsá² gøø'²¹ do. Joon gatséen¹in. Joon lɨ́ɨ¹ gatɨ́²‑tsi Herodes coon'¹³ 'in tsá² néei¹ gøø'²¹ coon'¹³ 'ido la gatseein¹ 'in sɨmɨ́² do. Joon gajin'² rǿøi¹³ sɨɨ'²¹ɨ 'in sɨmɨ́² do:

―Mɨ́²'ɨ doñi'ee 'iin²¹²mo'o joon cwo'³oo 'nʉ.

23 Joon ga'ee²¹ 'in rǿøi¹³ do tyani Dios 'e cwoo¹o doñi'ee gamɨɨ¹ɨ 'in sɨmɨ́² do fiin'¹³ ca coon'²¹ tsa'¹ 'a to² lɨ́ɨ¹i 'ido. 24 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹i 'in sɨmɨ́² do joon gasɨɨ'²¹ɨ sáa³a:

―¿'Ee mɨ́³ɨɨ tya' 'ino?

Joon sáa³gɨ gajin'²:

―Sii'¹²'i cwocwoo¹ mootyi² Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹.

25 Joon tsifu ga'í² tún² 'in sɨmɨ́² do lɨ tyíin¹ rǿøi¹³ joon ngasii'¹²i 'ido:

―La lo‑o 'iin²¹²na: cwo'²'o coon²¹ wúun¹ 'yʉ mootyi² Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹.

26 Joon gajaan¹ 'in rǿøi¹³ do fa'í³. Pe jo 'ee futyigɨ tsʉ nigalɨ'ee'²mo Dios icwo¹ doñi'ee mɨɨ¹ɨ. Joon niganúu²un jileei'²¹ 'in néei¹ coon'¹³on do. Jo gatyuui'¹²gɨ to² 'e mɨɨ¹ɨ 'in sɨmɨ́² do. 27 Tsifu gatyʉ'² rǿøi¹³ to² jaain²¹ 'láa² 'e tsatyíian¹ mootyi² Wó³. 28 Joon gangó¹ 'in 'láa² do fu 'nʉñí³ lɨ 'yuui Wó³ 'e tsatyʉʉ'¹²ʉ mootyi² 'ido. Joon gacóon¹on 'yʉ tsi coon²¹ wúun¹. Joon gacwo'¹o 'in sɨmɨ́² do. Joon 'idogɨ gacwo'¹o sáa³o.

29 Mo galiñii¹ tsá² tya' Wó³ 'e najúun²mo joon gangatyiian¹o mootaai² Wó³ joon ganga'áa¹mo.

Cwo'¹o Jesús 'ñá² mil tsá² 'e dø'¹ø

30 Mo galɨcɨɨin²¹ joon galicaain²¹ dyatuuin¹ tsá² tya' Jesús coon'¹³ Jesús. Joon gajma'²a júu³ Jesús jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a joon jilaa'²¹ 'e niga'e'²e tsá². 31 'Wii'¹³ tsataai² tsá² joongɨ jalíin² tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ jiin'¹³ jo cwo¹ 'ido dø'¹ø joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―Ñilíin²duu' coon'¹³ jna. Moo²¹o', 'yii²¹a' ta' tɨ' catá² lɨ jo 'in tsá² seein²¹.

32 Joon ngalíin²mo Jesús coon'¹³ tsá² tya'a joon yaamo gataai² tsi coon²¹ barco. 'Iin²¹²in tsalíin² coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. 33 Pe fúu¹mo 'in ganí² 'ii lɨ ngaliin¹ do. Joon galicwii¹mo tsá² Jesús. Joon gangalíin² cwiin¹in coon'¹³ tɨɨ²o jilee'²¹mo 'in seein²¹ la coon²¹ fuu²¹. Joongɨ tyalíin² jée¹gɨ lɨ ngó¹ Jesús. 34 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús tsi barco gangaa¹mo tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹. Joon galɨfee'¹mo‑tsi 'wii'¹³ tya' 'ido. Téen¹in la téein¹ joo'saa'²¹ jo 'in fii²¹² seen²¹mo. Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'e'²e 'ido júu³ 'láai² lɨɨlɨ¹. 35 Joon ni ca'lóo² jalíin² tsá² tya'a lɨ siin'¹²in joon sɨɨ'²¹ 'ido 'ii:

―Ca'lóo² lo joongɨ jo 'in taain²¹² lo coonti. 36 'I'² júu³ 'in tsá² no wa'a cwotyalíin²mo la caain²¹ fuu²¹ tyan' lɨ taain²¹² tsá² cwoláa¹a 'iñi'¹ dø'¹ø, tsʉ jo 'ee sá² 'e dø'¹ 'ino.

37 Joon gañii¹i Jesús:

―Cwoo'¹³ 'naa' 'e dø'¹ 'ino.

Joon 'in tsá² tya'a do gajin'²in:

―Jo liin¹ wa'a tsalaa²¹a'a coon²¹ mil tsi catyuui'¹³ 'iñi'¹ 'e cwoo¹o'o 'ino 'e dø'¹ø.

38 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Joo' 'iñi'¹ 'oo²gɨɨ'? Cwojøø²duu'.

Mo galiñi¹i joon gajin'²in:

―'Ñá² 'iñi'¹ sá²gɨ tyi' coon'¹³ gái¹gɨ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹.

39 Joon gatyʉ'² Jesús to² wa'a cwó² 'in tsá² do jmaai'¹³ coon'¹³ poo²¹² jee²¹² ñii²¹ røø'²¹ do. 40 Joon gacwó² tsá² tɨ' cíein¹³ joongɨ tɨ' cincuenta. 41 Joon gason'¹ Jesús 'e 'iñi'¹ 'ñá² do joongɨ jiin'¹³ gái¹ 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹² do. Joon gajǿø² lɨ' ñʉ'fú² joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios tya' 'e 'iñi'¹ do. Joon gajmaa¹a 'no'³ 'e 'iñi'¹ do. Joon gacwo'¹o tsá² tya'a wa'a jmáa¹a tyíia³ 'e 'iñi'¹ do jee²¹² 'in tsá² fúui¹ do. Joongɨ gajmaa¹a tyíia³ 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ gái¹ do. 42 Garǿ¹mo tu'² jileei'²¹ 'in gagøø'²¹ do. 43 Joongɨ garǿ¹mogɨ dyatun¹ 'motó² coon'¹³ 'no'³ 'iñi'¹ coon'¹³ 'no'³ 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. 44 Gagøø'²¹ 'ná² mil tsañʉʉ'¹ 'e 'iñi'¹ do.

Ngɨɨ¹ Jesús tɨɨ²ɨ ni jmɨɨ²¹

45 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'e tsataai² tsá² tya'a tsi barco. Joon tsalíin² 'ido jéei¹gɨ lagɨ 'ña'a lɨ ngoo'¹³ tyíia¹ do. Joon 'iin²¹²in tsalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Betsaida la 'ɨɨ²¹² 'ɨ'² Jesús tsá² júu³. 46 Joon mo ngayuui'¹³ joon gangó¹ Jesús fu moo'²¹ ngafee'¹²i Dios Jmii²¹. 47 Nicanʉʉ²¹ mo ganii²¹ Jesús 'e barco do. 'Ii²¹ ca tún² tsa'¹ ni tyíia¹ do. Pe Jesús‑gɨ siin'¹²in ca tsaa'¹ moo'²¹ do 'ña'a. 48 Joon ganí² Jesús 'e jo lí² ngɨɨ¹gɨ barco tya' tsá² tya'a 'wii'¹³ lɨɨlɨ¹ 'ɨɨ¹ tyí² lɨ' cɨɨ'¹³. Ta'aa²¹ góo¹ mo gangó¹ Jesús lɨ ngalíin² tsá² tya'a. Gangó¹o ngɨɨ¹ tɨɨ²o ni jmɨɨ²¹ do. 'Iin²¹²mo ngɨ́ɨ¹i lɨ' caai²¹ lɨ ngaliin¹mo 'ido. 49 Ganíi²in tsá² tya'a 'ii jó¹ ngɨɨ¹ ni jmɨɨ²¹. Galɨ́ɨ¹i 'e tsamoojɨɨ'¹ jó¹. Joon ga'oo¹ lɨɨlɨ¹. 50 Jilee'²¹mo ganíi² 'ii. Joon gafoo'²mo 'ii. Pe joon gafee'²¹mo Jesús 'ii gajin'²in:

―¡Tá² téein¹‑'oo'! ¡Jna‑a lo, jo foo'¹³naa'!

51 Joon ga'ii²¹o tsi barco lɨ taai² tsá² tya'a. Joon gaján² 'ɨ́ɨ² tyí² do. 52 'Áai¹ 'waa'²¹a‑tsi tsá² tya' Jesʉs tsʉ jo mo toon¹‑tsi 'e júu³ tya' 'e 'iñi'¹ do 'wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi.

Un'láai² Jesús tsatsaa'¹³ seein²¹ lɨ sii²¹ Genesaret

53 Mo gatyalíin² lɨ ngoo'¹³ tyíia¹ ga'ñúu² barco tya'a coon²¹ tɨ' tyíia¹ lɨ sii²¹ Genesaret. 54 Mo cwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'ido tsi barco tsifu joon galicwii¹in tsá² 'ii. 55 Joon 'in tsá² do gangalíin¹ cwiin¹in la caain²¹ joon ga'láa² 'wii²¹² jajée¹i tsatsaa'¹³ 'in tsíin² 'mó² fu lɨ siin'¹² Jesús. 56 La caain²¹ fuu²¹ pi'³ sɨ fuu²¹ fee'¹ 'ee sɨ tɨ' fuu²¹ 'ee lɨ tsáa¹ Jesús gatyía¹ tsá² tsatsaa'¹³ tya'a tya'i fu¹ lɨ ngɨ́ɨ¹i Jesús joon gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús wa'a cwo¹ Jesús jiin'¹³ tɨ' sɨɨn'¹³ɨn soon'²¹on. Joon jileei'²¹ 'in gason'¹ sɨɨn'³ Jesús ga'láa²mo 'i.

7

'E un'lɨ́ɨi'³ tsá² tyani Dios

1 Joon galicaain²¹ tsá² tya' coon²¹ poo²¹² sii²¹ fariseos coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tɨfo'² tya' ley lɨ siin'¹² Jesús. 'In tɨfo'² do jalíin² Jerusalén. 2 Joon 'in tsá² lo gacón² cwáain¹ 'e 'in tsá² tya' Jesús néei¹ gø'¹ø joon 'lɨɨ'² cwoo²¹o. 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jo mo jngɨ́ɨ² cwoo²¹ la tɨɨsi'², 'wii'¹³ joon gafaa'²¹a 'láai². 3 Jileei'²¹ fariseos coon'¹³ tsá² seein²¹ Israel jmoo¹o la lɨ́² gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³. Jo dø'¹ tsá wana jo jngɨ́ɨ² cwoo²¹ la tɨɨsi'² mo jéei¹. 4 Mo jalíin² 'moo'¹³ jo dø'¹ø wana jo mo run'²un cwoo²¹ la tɨɨsi'². Joongɨ lɨ́ɨ¹ 'láai² jilaa'²¹ tɨɨsi'² 'e sá² calɨɨ jmoo¹o. Jmoo¹o tsá² la tɨɨsi'² run'²un tasa 'un'²un jmɨɨ²¹ joon tsʉʉ² coon'¹³ jilaa'²¹ nii² 'e jmaai'²¹ to² mo gø'²ø. 5 Joon 'in fariseos do coon'¹³ tɨfo'² tya' ley do gaunngɨɨ¹ɨ Jesús jin'²in:

―¿'Ee lɨ' jo jmoo¹o tsá² tyi'i la lɨ' gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'? Gø'²ø pe jo mo run'¹un cwoo²¹o la tɨɨsi'².

6 Joon gañii¹i Jesús:

―Calɨɨ 'in gafaa'²¹a júu³ tya' Dios sii²¹ Isaías gajmaa¹a coon²¹ jí². Joon tsi jí² do gafaa'²¹o xiiala lɨ́ɨ²naa' tsá² 'in jo tiin'¹³ 'e 'e'²e tsá² xeei'²¹. Gajin'²in ni jí² do:

'In tsá² lo untyúi¹ Dios jiin'¹³ coon'¹³ 'e faa'²¹a pe jo tɨ́²‑tsi jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios.

7 Jo 'e to² 'íi³ 'e un'goo²¹o jna. Jilaa'²¹a 'e 'e'²e tsá² jiin'¹³ lɨ' to² tyʉ'² tsá², jin'² Isaías.

8 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―Ga'íin²mo‑'oo' jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios, pe coon'²¹ tún² jmoo²oo' la tɨɨsi'² 'e jmoo¹o tsá² la mo jéei¹ la rúun¹³uun' tsʉʉ² joongɨ tasa 'uun'²¹un jmɨɨ²¹. Joongɨ 'láa²mo 'e lɨ la lɨ 'elo jmoo²oo' la jmoo¹o tsá².

9 La joongɨ gajin'² Jesús:

―'Iin²¹² 'naa' núu³gɨɨ' la to² tyʉ'² 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ jon'gɨ la to² tyʉ'² Dios la no. 10 La lɨ gajin'² Moisés calɨɨ mo gacwo'¹o tsá² ley: “Un'gøø'²¹mo'o ñʉ'²'ʉ coon'¹³ saa²'a.” Joon gajin'²in: “'In sɨɨ'²¹ júu³ 'laa'²¹ jmii²¹ sɨ sáa³a 'ee 'ná¹ jnga'²mo tsá² 'ii.” 11 Pe joon, 'naa'gɨɨ', jo cwoo²oo' júu³ 'e uncoon'¹³ tsá² jmii²¹ sɨ sáa³a 'ee wana gajin'²: “Jilaa'²¹ 'e sá² tyiia 'e lí² uncoon'¹³ jna 'nʉ lɨ́ Corbán.” ('øøi'²¹‑tsi tsá² jin'²in: nigacwo'³oo Dios.) 12 Wa'a jin'² tsá² la no, joon 'naa'gɨɨ' jo cwoo²oo' wa'a uncoon'¹³on sáa³ jmii²¹. 13 Mo jmoo² 'naa' la joon tʉ¹oo' júu³ tya' Dios lawa'a jo 'e tyiin²mo. 'Iin²¹²gɨɨ' jmoo²oo' tɨɨsi'² 'e gacwo'¹ tsá² 'naa' lagɨ júu³ tya' Dios. Joongɨ lɨ́ɨ¹ 'láai² tɨɨsi'² 'e jmoo²oo' la lɨ́¹ 'elo ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fariseos coon'¹³ tɨfo'² tya' ley.

14 Joon gatø'¹ Jesús 'in tsá² fúui¹ taain²¹² do joon gajin'²in:

―Nʉʉ²duu' jilaa'²¹ 'e fo'²oo lo. Joon cwo'øøi'²¹‑'oo'. 15 Jilaa'²¹ 'e gø'² tsá² jo lí² un'lɨɨi'³ 'ii la joon. Jiin'¹³ 'e 'woo²¹ tsi tsá² 'e jmoo¹o 'e faa'²¹ tsá² 'e joon un'lɨɨi'³ tsá². 16 Wana sá² loocwoo¹oo' nʉ́ʉ²duu'.

17 Mo gatíui² Jesús tsá² joon ga'í² coon²¹ inʉʉ joon gaunngɨɨ¹ tsá² tya'a 'ee 'e júu³ gatyaa¹ do. 18 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¿Tɨ jon'gɨ 'naa' 'øøi'²¹‑'oo'? Ní²‑i 'naa' 'e jilaa'²¹ 'e gø'² tsá² jo tsatoo'¹³ tsi alma tya' tsá² pe jiin'¹³ tu'²o. 19 Joon mi yuui'¹³ joon 'woo²¹o fu caluu tún¹. 'Wii'¹² joon jo lí² un'lɨɨi'³ tsá² tyani Dios.

'Wii'¹³ jiin'¹³ coon'¹³ júu³ la joon jin'² Jesús 'e lí²‑i dø'¹ tsá² doñi'ee. 20 Jin'²o jon Jesús:

―'E 'woo²¹ lɨ tsi alma tya' tsá² 'e joon un'lɨɨi'³ tsá² tyani Dios. 21 Tsʉ lɨ tsi alma tya' tsá² 'øøi'²¹‑tsi 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá². Lɨ' alma tya' tsá² 'woo²¹ jilaa'²¹ 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsi tsá². Do‑o 'ɨ¹‑tsi 'e lɨ́² feei'² tsamɨ́² tsá² xeei'²¹ sɨ doñi'ee 'e gó² 'ɨ¹‑tsi tsá² cwáain¹ tya' tsamɨ́² sɨ tsañʉʉ'¹ 'ee. Do‑o 'ɨ¹‑tsi tsá² wa'a jngaa'¹²i tsá² 22 sɨ jmoo¹o 'uun²¹ 'ee. Tsi alma tya'a gali'iin²¹²in tsá² jilaa'²¹ 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹; 'aa'¹a tsii²¹² wúu¹i; jmoo¹o júu³ 'atsaa²¹; 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ tya' 'ña'a. Jo li'³i 'e jmáa¹a. 23 'Wii'¹³ 'ɨ¹‑tsi tsá² jilaa'²¹ 'elo, 'wii'¹³ joon 'in 'lɨɨ'³mo 'ii tyani Dios.

Jaain²¹ 'yiia²¹² tsá² coon²¹ fuu²¹ 'in jo'¹ galɨ́ɨi² júu³ tya' Jesús

24 Joon gangó¹ Jesús fu coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Tiro coon'¹³ Sidón. Joon ga'í² coon²¹ inʉʉ. Joon jo 'iin²¹²in wa'a liñi¹ tsá² coonti pe jo galɨ'²ɨ jiin'¹³ la gali'iin²¹²in. 25 Joon tsifu galiñi¹ jaain²¹ tsamɨ́². Joon 'in xuui²¹² tya' 'in tsamɨ́² lo 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon gajó² 'in tsamɨ́² do gasii'²¹i 'wojníi¹i wii²¹² tɨɨ² Jesús. 26 'In tsamɨ́² lo galiseein²¹ Sirofenicia, jon' tsagoo¹ tsá² seein²¹ Israel. Pe gajó² jamɨɨ¹ɨ tyani Jesús wa'a tyii²in 'ido 'in 'lɨɨi'³ 'yuui alma tya' jóon¹on. 27 Pe Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwo²du'u jéei¹ wa'a dø'¹ xuui²¹² lagɨ tsii²¹ tsʉ jo tseein²¹ tyii²¹i' 'no'³ gø'² xuui²¹² joon cwóo¹³o' tsii²¹.

28 Pe joon gañii¹i 'in tsamɨ́² do jin'²in:

―Jo'¹o, pe cagɨ tsii²¹ 'in tee'¹² nʉ' mesa gø'²o 'no'³ xʉʉ'²¹ mo gø'² xuui²¹².

29 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Tyʉ́²‑ʉ la gafa'²'a. Lí²‑i cwoo'²mo'o no nicwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' xuui²¹² tyi'i.

30 Joon mo gatyee'¹²i tya'a gatsee'²¹i xuui²¹² tya'a raain¹ ni coo'mó². Nicwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' 'ido.

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsá² cwuui²¹² jo faa'²¹

31 Gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús co' fuu²¹ Tiro gangɨ́ɨ¹i Sidón joon ngɨ́ɨ¹i fu lɨ' co' Decápolis, joon gatyía¹ tɨ' jmɨɨ²¹ tyíia¹ Galilea. 32 Joon mo gatyía¹ do joon gangajée¹i tsá² jaain²¹ tsá² cwuui²¹² 'yʉcaai²¹² jo faa'²¹. Joon gamɨɨ¹ wa'a taan¹ Jesús cwoo²¹o tya' 'ido. 33 Joon gangajéei¹ Jesús 'ii coon²¹ lɨ jo 'in tsá² jǿø². Joon gafoo'²¹ Jesús uniicwoo²¹o tsi loocwoo²¹ 'ido. Joon ga'ñíi¹i joongɨ galii'²¹i uniisɨɨ'¹³ 'ido. 34 Joon gajǿø² lɨ' ñʉ'fú² gasaai²¹‑tsi joon gajin'²in:

―¡'Efata! ('øøi'²¹‑tsi jin'²in: ¡Néei² 'wo'o!)

35 La joon ganó¹ loocwóo¹o. Sɨɨ'¹³ɨ galɨ́² tyʉ́²‑ʉ joon galɨ́²‑ɨ faa'²¹a røø²¹. 36 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² 'in gajée¹i 'in jo faa'²¹ do:

―Jo 'in fuu²uu' ce jiin'¹³ jaain²¹.

Pe lɨ' tyʉ'²gɨ to² 'e sɨɨ'²¹o tsá². 37 Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá², joon jin'²in:

―Jilaa'²¹ 'e jmoo¹o 'ino 'e tyʉ́² tsʉ ca 'in cwuu²¹² jmoo¹‑o núu²un joongɨ 'in jo faa'²¹a jmoo¹‑o 'e faa'²¹ 'ido.

8

Cwo'¹o Jesús tyʉ́n² mil tsá² 'e gø'²ø

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² lo galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹. Jo 'ee sá² dø'¹ coonti. Joon gatø'¹ Jesús tsá² tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

2 ―Lɨ́ɨ¹ fúu² lɨ́ɨ²na 'in tsá² lo 'wii'¹³ ningó¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'e taain²¹² coon'¹³ jna lo. Joon jo 'ee sá²gɨ dø'¹ø coonti. 3 Wa'a 'ɨ́ɨ³ɨɨ júu³ fu tya'a la jo mo gø'²ø joon jo li píin³ ngɨ́¹. 'Inlɨ́ɨi¹³ jalíin² wíin².

4 Joon gañii¹i tsá² tya'a:

―¿Xiiala lí² cwóo¹³o' 'ino 'e dø'¹ø? Jo 'in seein²¹ waa'a 'nɨ́¹ coonti.

5 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿Joo' 'iñi'¹ 'oo²gɨ 'naa'?

'Ii‑gɨ gajin'²in:

―Dyía¹ tigɨ.

6 Joon gatyʉ'² Jesús to² wa'a cwó² ni 'wó² do joon gason'¹on 'e 'iñi'¹ dyía¹ do joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios. Joon gajmaa¹a 'no'³ 'e 'iñi'¹ do gacwo'¹o tsá² tya'a 'e tsajmaa¹a tyíia³ jee²¹² 'in tsá² fúui¹ do. 7 Joongɨ ni'aa¹mogɨ jaain²¹ gái¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ pi'³. Joon gacwo'¹o Jesús 'maai'¹³ Dios tya' 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ pi'³ do joon gatyʉ'²ʉ to² jmaa¹a tsá² tya'a tyíia³ 'in joo'²¹ do. 8 Tyʉ́²‑ʉ gagøø'²¹ø jilee'²¹mo. Joongɨ tɨɨ²¹gɨ dyía¹ 'motó² røøi¹ 'e gasái¹. 9 Xʉʉ jogɨ tí¹ tyʉ́n² mil tsá² 'in gagøø'²¹ø do. Joon ga'ɨ́ɨ² Jesús 'in tsá² do júu³. 10 Joon 'ña'gɨ ga'í² tsi coon²¹ barco coon'¹³ tsá² tya'a. Joon ngaliin¹ fu coon²¹ lɨ sii²¹ Dalmanuta.

Mɨɨ¹ɨ tsá² fariseos coon²¹ li²

11 Joon jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gajalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos joon ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon¹³ Jesús. 'Iin²¹²in 'in tsá² fariseos do tyaan¹ cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹ Jesús, 'wii'¹³ joon gamɨɨ¹ɨ waa'a 'e'² Jesús 'ido coon²¹ li² tya' ñʉ'fú². 12 Pe gasaai²¹‑tsi Jesús lɨɨlɨ¹ joon gajin'²in:

―'In tsá² lo jo tsáai¹‑tsi Dios mo mɨɨ¹ɨ coon²¹ milagro. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jiin'¹³ coon²¹ li² tya' milagro jo cwo'³oo 'in tsá² lo.

13 Joon gatʉ́ʉ²mo Jesús 'in tsá² do. Ngatáa¹i tsi barco joon gangó¹ fu lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ cataain do tún¹.

Tyiian'³ tya' fariseos

14 'In tsá² tya' Jesús do niga'íin¹mo‑tsi 'e coon²¹ 'ee dø'¹ø. Jɨ tɨɨi² coon²¹ 'iñi'¹ nityaan¹ tsi barco do. 15 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Ñíi²duu, tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³ tyiian'³ tya' fariseos joongɨ tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³ tyiian'³ tya' tsá² tya' rǿøi¹³ Herodes.

16 Joon tsá² tya'gɨ ga'láa² 'wii²¹² sɨ́ɨ²i la 'oo'²¹ jee²¹² yaai jin'²in:

―'Wii'¹³ jo 'e 'iñi'² lee²o' 'e joon 'e gajin'²in la no.

17 Ñii¹ Jesús 'ee 'e sɨ́ɨ²i 'ido joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Ee lɨ' foo'²¹ 'naa' 'e jo 'oo²oo' 'iñi'¹? ¿Tɨ jo mo 'øøi'²¹‑'oo'? ¿Tɨ jo mo lilii²ii'? ¿Tɨ 'áai¹ ni 'waa'²¹ tyi² 'naa'? 18 ¿Tɨ jo jǿø²øø' coon'¹³ unní²ii'? ¿Tɨ jo nuu²uun' coon'¹³ loocwoo²oo'? ¿Tɨ jo tɨɨ'²‑'oo'? 19 Mo gajmáa³aa tyíia³ 'e 'iñi'¹ 'ñá² do jee²¹² 'ñá² mil tsá², ¿joo'gɨ 'motó² 'e garǿøi¹ do?

Joon gajin'² tsá² tya'a:

―Dyatun¹gɨ gatɨ́².

20 ―Joon mo gajmáa³gɨɨ tyíia³ dyía¹ 'iñi'¹ jee²¹² tyʉ́n² mil tsá² ―jin'² Jesús― ¿joo' 'motó² rǿøi¹ 'e gatyiian²¹gɨɨ'?

Joon gajin'²in tún¹ tsá² tya'a:

―Dyía¹gɨ gatɨ́².

21 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―¿Tɨ jo mo 'øø'²¹mogɨ‑'oo'?

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsatiui² fu Betsaida

22 Mo gatyalíin² Jesús fuu²¹ Betsaida gangajée¹i tsá² jaain²¹ tsatiui² lɨ siin'¹² Jesús. Gamɨɨ¹ɨ wa'a soon'²¹ Jesús tya'a. 23 Joon gason'¹ Jesús cwoo²¹ 'in tsatiui² do. Gangajée¹i lɨ' tɨ' fuu²¹. Joon gasúun² jmɨɨ'e'²e unni² 'ido. Joongɨ gataan¹ cwoo²¹o tya' 'ido. Joon gaunngɨɨ¹ɨ wana nijnéei²xʉ. 24 Gajǿø² 'in tsatiui² do joon jin'²in:

―Jǿø³moo tsá². Jǿø²na tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ 'mó² pe ngɨɨ¹o.

25 Joon gataan¹ tún¹ Jesús cwoo²¹o unní² 'ido. 'In tsatiui² do gajǿø²ø coon'¹³ ce tún² joon ga'láa²mo coonti. Najǿø²o jilaa'²¹ røø²¹. 26 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'a tsei'² 'ido fu tya'o. Joon gajin'²in:

―Jo ngɨɨ²¹un 'e fuu²¹ do, jogɨ 'in fu'²'u coonti jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² tyi'i.

Tʉ́³ jmoo¹o júu³ 'e Dios gasii¹in Jesús 'e jmoo¹o tiin'¹³ tsá²

27 Mo galicɨ́ɨin²gɨ ngalíin² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a fu la caain²¹ fuu²¹ pi'³ náa¹ co' Cesarea de Filipo. Lɨ ngalíin² tya'i fu¹ gaunngɨɨ¹ɨ Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Iin jna jin'² tsá²?

28 Joon gañii¹i tsá² tya'a:

―'Inlɨ́ɨi¹³ jin'² 'e Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ 'nʉ. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'² 'e Elías 'nʉ. Joon 'in catyaai²gɨ jin'² 'e jaain²¹ 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ 'nʉ.

29 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―'Naa'gɨɨ', ¿'iin jna fáa¹³aa'?

Joon gajin'² Tʉ́³:

―'Nʉ Cristo, 'in gasii¹in Dios 'nʉ.

30 Pe gatyʉ'² Jesús to² 'e jo 'in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a ce jiin'¹³ jaain²¹ 'e Cristo 'ii, 'in gasii¹in Dios.

'Ɨɨ¹ Jesús júu³ ijúun²in

31 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² 'e'²e tsá² tya'a do jin'²in:

―Jna‑a 'in Ruu'²¹na Tsá². Joon 'ná¹‑a móo³oo wúu¹ lɨɨlɨ¹. Jileei'²¹ tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'ee'¹mo jna. Joon 'ii ijngaa'¹²mo jna pe jiin'¹oo tún¹ mi tɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'e gajúun²na.

32 Gafaa'²¹a coon²¹ júu³ coon²¹ tsáa¹gɨ. Joon gatø'¹ Tʉ́³ Jesús coon²¹ lɨ gái¹. Joon gajin'² Tʉ́² sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jo foo'³gɨ'ɨ la no.

33 Pe gajiin'¹² Jesús níi¹i, gajǿøi² tsá² tya'a joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ do:

―Jeein'¹³ coon'¹³ jna. Satanás 'nʉ tsʉ jo 'ɨ¹‑'o' 'nʉ júu³ tya' Dios. Jiin'¹³ jmaai'¹³ júu³ tya' tsá²‑a 'ɨ¹‑'o' 'nʉ.

34 Joon gatø'¹ tún¹ Jesús tsá² tya'a coon'¹³ jileei'²¹ tsá² taain²¹² coon'¹³on joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Wana 'in 'iin²¹²in jalíin² coon'¹³ jna 'ná¹‑a cwo'íin²mo‑tsi 'wii²¹² tya' 'ña'o joon 'ná¹ tyaa¹ tyʉ́² 'ña'a 'e júun²in lagɨ ijúun²na. Joon 'ná¹ cwojmaa¹a la to² tyʉ'² jna. 35 Tsʉ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in tiin'¹³ juncwii²¹ tya' yaai 'e joon i'íin²mo juncwii²¹ tya'a. Pe jileei'²¹gɨ 'in 'íin²in juncwii²¹ tya'a 'wii'¹³ jna, joongɨ 'wii'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios joon tiin'¹³mo 'i juncwii²¹ tya'a. 36 Jo 'ee to² 'íi³in tya' tsá² wa'a jnaa'²¹a la tøøi² cwoo'¹³ fu juncwii²¹ pe caa²¹mo alma tya'a lɨ 'ii²¹. 37 Jo lí² tyii²¹ tsá² coon'¹³ cuu² alma tya'a. 38 Wa jaain²¹ 'oo¹o fa'ɨɨ'²¹ 'wii'¹³ jna joongɨ 'wii'¹³ júu³ tyiia jee²¹² 'in tsá² jo 'naai'² Dios joongɨ jee²¹² 'in 'oo¹o tsaa² tyi¹ joon jna‑a jon, 'in Ruui'²¹ Tsá², in'óo³oo fa'ɨɨ'²¹ 'wii'¹³ tya' 'ii mi yíi³aa coon'¹³ ángeles tyúi¹ joon ungoo²¹ tsá² jna la ungoo²¹ tsá² Dios Jmii²¹ nano ―gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá².

9

1 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'in téein² lo jo ijúun²in ca iliñii¹ xiiala tyʉ'² Dios to² tsá².

Jesús unsɨ́ɨ²i 'e lɨ́ɨ¹i

2 Jnʉ́ʉ² jmɨɨ²¹² 'e gangɨ́ɨi¹ joon gajée¹i Jesús Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³. Joon ngalíin² coon'¹³ 'ido coon²¹ ni moo'²¹ ñíi¹. Joon do‑o gaunsɨ́ɨ²i Jesús 'e lɨ́ɨi¹ tyani 'in catyaai² do. 3 Sɨɨn'¹³ɨn galijɨɨ'¹ lɨɨlɨ¹. Jnéei¹ taa²¹ ca la taa²¹ 'moo²¹ ce jiin'¹³ jaain²¹ taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ mo run'²un sɨɨn'³ jo lí² ta' taa²¹. 4 Joon gajnéi¹ 'lɨɨ²¹² Elías coon'¹³ 'lɨɨ²¹² Moisés 'e lɨ téein² do. Joon gasɨ́ɨ²i coon'¹³ Jesús 5 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyii'i, ¡lɨ́ɨ¹ tyʉ́² 'e toon²¹o'on lo! Jmóo¹³o'o 'nɨ¹ 'nʉ́¹ pi'³. Coon²¹ tyi'nʉ coongɨ tya' Moisés coongɨ tya' Elías.

6 Pe Tʉ́³‑gɨ do jo ñii¹ 'ee faa'²¹a, lɨ' faa'²¹a 'goo'²¹o. Joon 'goo'²¹o jon 'in tsá² gái¹ do. 7 Joon gajgó¹ coon²¹ jníi¹ yʉ' lɨ téein² joon ga'ɨ́ɨ² 'iin'³ tya' lɨ téein² 'ido. Joon jee²¹² 'e jníi¹ do ganúu²un coon²¹ júu³ 'e jin'²:

―'In lo‑o yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na. Tyaan²¹duu' cwáain¹ 'e jin'²in.

8 Tsifu joon mo gajǿø²ø la 'ui jo 'in ganíi²gɨ jiin'¹³ jaain²¹, jiin'¹³ 'ña'a Jesús ganíi²gɨ.

9 Mo gajgaai²¹ 'e moo'²¹ do joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² gaai²¹ do 'e jo 'in sɨɨ'²¹ɨ 'ido jiin'¹³ jaain²¹ jilaa'²¹ 'e ganíi² do ca mi jiin'¹in tún¹. 10 'Wii'¹³ joon ga'maa²¹o 'e júu³ do jee²¹² 'ii. Joon gaunngɨɨ¹ɨ jee²¹² ruu'²¹i 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² mo gajin'² Jesús: “Ijiin'¹o tún¹ Ruu'²¹i Tsá².” 11 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya' Jesús:

―¿'Ee lɨ' jin'² tɨfo'² tya' ley 'e 'lɨɨ²¹² Elías 'ná¹ jó¹ nifu?

12 Joon gañii¹i Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'E ja'²mo Elías jó¹ nifu. Joon tyaa¹o tyʉ́² jilaa'²¹. Júu³ la ja'²mo gajin'² jí² tya' Dios tya' Ruu'²¹i Tsá² mo jin'² 'e inii²¹ wúu¹. Joongɨ jin'² jí² tya' Dios 'e jo 'iin²¹²in tsacøøi'¹³ tsáai¹gɨ‑tsi 'ii. 13 'E ja'²mo fo'³gɨɨ ―jin'² Jesús― Elías najó¹ joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² gajmee'²¹mo 'ii jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in jiin'¹³ la gajin'² ni jí² tya' Dios ilí².

Un'láai² Jesús jaain²¹ xuui²¹² 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

14 Joon mo ngayuui'¹³ joon ngaliin¹ lɨ néei¹ 'in tsá² tya'a catyaai²gɨ do. Joon ganíi²in tsá² fúui¹ lɨ¹ taain²¹² cu' lɨ' lɨ tyíin¹ 'in tsá² tya'a catyaai² do. Joon coon'¹³ tɨfo'² tya' ley téein² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i. 15 Joon tsifu mo gajnée¹i Jesús jilee'²¹mo ganga'goo²¹‑tsi. Joon ngaliin¹ cwiin¹in ngaunjiin'¹in Jesús. 16 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―¿'Ee júu³ jo cwoo²oo' ruu'²¹naa' coon'¹³ 'ido?

17 Joon jaain²¹ 'in tsá² téein² do gañii¹i:

―Tɨfo'², lo jee²na yʉʉn²¹ tyiia 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon jo cwoo²¹ faa'²¹ 'inlo. 18 Joon doñixiia' siin'¹²mo 'in 'lɨɨi'³ lo jmoo¹o saain'¹ cɨɨ'¹³i ni'wó² joon 'yee'²¹ jon¹ moo'oo²o joongɨ cuu'²¹i moojóon¹on. 'Wii'¹³ joon 'wo² ga'ɨ́ɨ²‑tsi. Namɨ́³oo tya' tsá² tyi'i wa'a 'e tyii²in 'in 'lɨɨi'³ do pe jo galɨ'¹ɨ.

19 Joon gañii¹i Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jo jo'¹ lɨ́ɨ²i. ¿Tɨ wóo²gɨ 'áai¹ 'ná¹ taan²¹²na coon'¹³ 'naa'? ¿Tɨ wóo²gɨ 'áai¹ 'ná¹ lifeei'¹‑tsii 'wii'¹³ tyii'? Nijee²¹duu' 'in xuui²¹² do fu lo.

20 Joon ngajée¹mo 'in xuui²¹² do. Mo ganíi²in 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' 'in xuui²¹² do Jesús joon gajmaa¹a júuin² ñi'¹ 'in xuui²¹² do. Joon gacɨɨ'²¹i 'in xuui²¹² do ni 'wó², 'yee'²¹ jon¹ moo'oo²o. 21 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús jmii²¹ xuui²¹² do:

―¿Xiiati ningóo¹ 'e lɨ́ɨ¹i la no?

Joon gajin' jmii²¹ xuui²¹² do:

―Ca mo xuui²¹² pi'³ 'ii. 22 Joon lɨ́ɨ¹ 'láai² naa'¹³ nipii¹in ni jɨ́² joongɨ tsi jmɨɨ²¹ 'e 'iin²¹²in jngaa'¹³mo 'ino. 'Wii'¹³ joon wana 'e lii'²'i fúu² cwoliin¹un jna'a joon uncoon'¹³'on jna'a.

23 Gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Wa lijai'² lɨ́ɨ²u, jilaa'²¹ ilí² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi².

24 Joon ga'oo¹o 'in jmii²¹ xuui²¹² do:

―¡Jo'¹o lɨ́ɨ²na! ¡Uncoon'¹³ 'nʉ jna 'e ilí² jai'²gɨ lɨ́ɨ²na!

25 Mo ganí² Jesús 'e lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² galicaain²¹ gasɨɨ'²¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ do:

―'Nʉ‑ʉ 'in jo cwo'¹o faa'²¹ 'in xuui²¹² lo jogɨ cwo'¹o núu²un, jna‑a tyʉ'³ʉʉ to² 'e juu'¹²'u, tíui¹ 'in xuui²¹² no. Jo 'ú²gɨ'ɨ alma tya'a.

26 Joon ga'oo¹o 'in 'lɨɨi'³ do joon gajmaa¹a júuin² ñi'¹ tún¹ 'in xuui²¹² do. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ. Gatiui² 'in xuui²¹² do lawa jaain²¹ 'lɨɨ²¹². 'E joon gajin'² 'in tsá² fúui¹ do 'e 'lɨɨ²¹²mo 'ido. 27 Pe joon gason'¹ Jesús cwoo²¹ xuui²¹² do joon gasaa'¹³a joon gasiin'¹²mo 'in xuui²¹² do.

28 Joon mo ga'í² Jesús tsi coon²¹ inʉʉ joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya' 'ii:

―¿'Ee lɨ' jo galɨ'² jna'a 'e tyí² jna'a 'in 'lɨɨi'³ do?

29 Jesús‑gɨ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Jiin'¹³ mo jmoo¹o tsá² taa'²¹ tyani Dios joon jo dø'¹ø joongɨ feei'¹ tsá² Dios, jiin'¹³ la joon cwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'in 'lɨɨi'³ la no.

'Ɨ́ɨ² Jesús júu³ tún¹ ijúun²in

30-31 Mo gangalíin² 'ido gangɨ́ɨ¹i fu Galilea. Joon jo gali'iin²¹²in Jesús 'e liñii¹ jiin'¹³ jaain²¹ 'wii'¹³ 'e'²o jiin'¹³ tsá² tya'a. Gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii 'e isaan'¹mo tsá² 'in Ruu'²¹i Tsá² jaan'¹²in ja'cwoo²¹ tsá² joongɨ ijngaa'¹²mo 'ii. Pe mi tsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijúun²in joon ijiin'¹o tún¹. 32 Pe 'in tsá² tya'a do jo 'øøi'²¹‑tsi 'e sɨɨ'²¹ 'ido 'ii. Joongɨ 'goo'²¹‑o wa' unngɨɨ¹gɨ.

'Iin 'in tyiin²gɨ

33 Joon gatyalíin² fuu²¹ Capernaum. Mo ngataai² Jesús coon²¹ inʉʉ joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Ee júu³ jo cwoo²oo' ñilíin²naa' tya'i fu¹ do?

34 Pe joon lɨ coon²¹ gajaan¹ tii² 'wii'¹³ lɨ jalíin² do nasɨ́ɨ²i jo cwo'¹ júu³ ruu'²¹i 'e 'iin 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'ii. 35 Joon gacwó² Jesús. Joon gatø'¹ø jiin'¹³ dyatuuin¹ tsá² tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Wana in 'iin²¹²in jmaa¹a to² nifu jee²¹² 'naa' 'ná¹ jméi¹ 'ña'a lawa'a tsá² 'wéi¹ joon unjíi²o jon jilee'²¹mo 'in catyaai² do.

36 Joon gatɨɨi²¹ Jesús jaain²¹ xuui²¹² gatyéei¹ tún² tsá'¹ jee²¹² lɨ née¹i. Joon gataan'¹²in cwáa¹a 'ido joon gajin'²in:

37 ―Wana 'ii'²¹ tsá² xuui²¹² la lɨ́ɨi¹ 'ino cwáain¹ tyiia, 'ii'²¹mo jon 'ido jna. Joon 'in 'ii'²¹ jna do pe jon'on jiin'¹³ jna 'in 'ii'²¹ 'ido joongɨ 'ii'²¹mo jon 'in gasii¹in jna do.

'In jo 'eei'¹ jna' 'neei¹ jna'

38 Joon gajin'² Wó³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², ganee²¹²moo'o jaain²¹ 'in jin'² 'e 'wooi²¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá². Joon mo 'wooi²¹ 'in 'lɨɨi'³ do joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in lɨɨi'³ do: “Jesús tyʉ'²ʉ to² 'e 'woo²¹moo'.” Pe jo ngɨɨ¹ɨ 'ido coon'¹³ jna' 'wii'¹³ joon gatyuu'¹³moo'o.

39 Pe gajin'² Jesús:

―Jo untsaa'¹³naa'. Jiin'¹³ jaain²¹ lí² faa'²¹ 'e gó² 'wii'¹³ tyiajna joongɨ jmaa¹a coon²¹ milagro coon'¹³ to² 'e 'óo³oo. 40 'In jo 'eei'¹ jna' 'ii jon 'nee¹mo jna'. 41 Doñi'iin 'in 'iin²¹²in uncoon'¹³ jna joon cwo'¹o 'naa' fiin'¹³ coon²¹ vasa jmɨɨ²¹ 'wii'¹³ tsá² tya' Cristo 'naa' la ja'²mo sá² 'lee'¹²i.

'Áai¹ gó² tya' 'in 'noo¹ tsaa²

42 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―'Áai¹ gó² tya' doñi'iin 'in jmá¹ 'e lí² 'oo¹o tsaa² 'in xuui²¹² 'in jo'¹ lɨ́ɨi² jna. 'E tyʉ́²gɨ tya'a wa'a 'nʉʉ¹ tsá² luu²¹²u coon²¹ too¹ fee'¹ joon pii¹in tsá² 'ii fu tsi jmɨ'ñi'³. 43 Wana coon'¹³ cwoo¹'o jmoo¹ lí² 'óo¹²'o tsaa² tyʉ́²gɨ tyi'i wa'a tyʉʉ'³o'o. Tsʉ tyʉ́²gɨ wa'a taan²u'un juncwii²¹ coon'¹³ coon²¹ cwoo¹'o lagɨ 'a cwóo¹³'o lɨ 'ii²¹ coon'¹³ jɨ tún² cwoo¹'o. Tsʉ lɨ 'ii²¹ do jo lí² dyʉʉ¹ tsá² jɨ́² tya'a coonti 44 joon jo júuin² joo'¹³ jogɨ guu¹ jɨ́² coonti. 45 Joongɨ wana tɨ́ɨ¹³'ɨ jmaa¹ ga'aa¹'a tsaa² tyʉʉ'³o'o jon. Tsʉ tyʉ́²gɨ tyi'i wa'a jmaa²'a to² tyʉ'² Dios mo taan²un juncwii²¹ jluu'¹³mo'o lagɨ tɨɨ¹u'u fu lɨ 'ii²¹ coon'¹³ jɨ tún² tɨ́ɨ¹³'ɨ. Tsʉ fu lɨ 'ii²¹ do jo lí² dyʉʉ¹ tsá² jɨ́² tya'a 46 joon jo júuin² joo'¹³ joon jogɨ guu¹ jɨ́² tya'a. 47 Wana unní²'i jmoo¹o 'e lí² 'oo²'o tsaa² tyí²du'u coonti tsʉ tyʉ́²gɨ tyi'i 'e 'uu¹u'u coon'¹³ coon²¹ unní²'i lɨ tyʉ'² Dios to² lagɨ coon'¹³ jɨ tún² unní²'i cwóo¹³'o lɨ 'ii²¹. 48 Tsʉ lɨ 'ii²¹ do jo júuin² joo'¹³ jo'gɨ jɨ́² coonti.

49 ’Tsʉ jilee'²¹mo liñii¹mo coon'¹³ jɨ́². Joon 'ná¹ caai'²¹ tsá² ñi² jilaa'²¹ fa'¹ 'e cwo'¹ tsá² Dios. 50 'E tyʉ́²‑ʉ ñi² pe wana ga'ín¹ jmá² tya', ¿'ee coon'¹³ iliñi³gɨ tún¹? Cwolɨ́ɨ¹naa' la lɨ́¹ ñi² tyʉ́² joon cwolisein²¹moo' 'e tyʉ́² coon'¹³ la jaain²¹ la jaain²¹.

10

Jesús 'e'²e tsá² tya' 'e xeei²¹ tsá² tsamɨ́² tya'a

1 Gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús fuu²¹ Capernaum. Gangóo¹ li sii²¹ Judea. Gangóo¹ lɨ' ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ Jordán lɨ 'yeei²¹ ñi'¹. Do‑o galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ 'e lɨ siin'¹²in do. 'E'²e Jesús tsá² tún¹ la lɨ 'e gatɨ́ɨ²i. 2 Joon gangatyéen¹in tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ fariseos lɨ siin'¹² Jesús. 'In fariseos do 'iin²¹²in jmáa¹a 'e tøø'²¹ Jesús coon²¹ tsaa² tya'a. Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ cwo¹ ley tya' Moisés júu³ wa'a xeei¹ tsá² 'in gacui'² cwoo²¹ coon'¹³?

3 Joon gañii¹i Jesús:

―¿'Ee to² gatyʉ'² Moisés?

4 'Ii‑gɨ gajin'²in:

―Moisés gacwo'o tsá² júu³ 'e cwo'¹ tsañʉʉ'¹ 'in tsamɨ́² do coon²¹ mo'jí² 'e tíu²mo 'ii. Joon coon'¹³ mo'jí² do lí²‑i xeei¹ tsá² 'in gacui'² cwoo²¹ coon'¹³.

5 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Moisés gacwo¹ júu³ 'e joon tsʉ 'wii'¹³ 'e soo²¹‑'oo' 'naa' yaamoo'. 6 Pe mo gajmaa¹ Dios la jilaa'²¹ 'e sá² gajmeei¹ Dios tsañʉʉ'¹ coon'¹³ tsamɨ́². 7 'Wii'¹³ joon ilí² tíui² tsañʉʉ'¹ jmii²¹ coon'¹³ sáa³a joon licaain²¹ coon'¹³ tsamɨ́² tya'a. 8 Jee²¹² 'in gái¹ do liin¹ lawa jaain²¹ tsá². La joon jo tigɨ gái¹. Joon galɨ́ɨ¹i jaan²¹mo. 9 'Wii'¹³ joon jo lí²gɨ xeei¹ tsá² 'e gauncaain²¹ Dios.

10 Mo ngataai² coon²¹ inʉʉ joon gaunngɨɨ¹ɨ tún¹ tsá² tya'a 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ do. 11 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―'In tsá² 'in tíui² tsamɨ́² tya'a joon cui'² cwoo²¹ coon'¹³ 'in xeei'²¹ unrøøi¹ 'ña'a tsaa². 12 Wana tsamɨ́² tíui² ñʉʉ'¹ tya'a joon cui'² cwoo²¹ coon'¹³ 'in xeei'²¹gɨ 'e unrøøi¹ 'ña'a tsaa².

Uncwaai'³ Jesús xuui²¹²

13 Joon gangajée¹i tsá² jaain²¹ gái¹ xuui²¹² tyani Jesús joon 'iin²¹²in wa'a son'¹ Jesús tya' 'ido. Pe 'in tsá² tya'a do gajíi²mo 'in tsá² ngajéei¹ xuui²¹² do. 14 Mo ganí² Jesús galɨ́² 'nii'²¹‑tsi joon gajin'²in:

―Cwoo²oo' cwojalíin² 'in xuui²¹² no lɨ siin'¹²na. Jo jnɨɨ'¹³naa' tsʉ la lɨ́ɨi¹ 'in xuui²¹² no lɨ́ɨ¹i 'in tyʉ'² Dios to². 15 La ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'in tsá² 'in jo 'ii'²¹ to² tyʉ'² Dios lawa jaain²¹ xuui²¹², 'ii jo 'e itsa'ii²¹ coonti lɨ tyʉ'² Dios to².

16 Joon tɨ́ɨ²i Jesús 'in xuui²¹² do, gataan'¹²in cwáa¹a 'ido joon mo gataan¹an cwoo²¹ tya' 'ido joon gauncwaa'³i.

Jaain²¹ sɨmii'²¹ sá² cuu² jafee'¹²i Jesús

17 Lɨ ningóo¹ Jesús tún¹ gajó² jaain²¹ tsañʉʉ'¹ cwiin¹in gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyúi¹, ¿'ee 'ná¹ jmáa³aa 'e tiin'¹³moo juncwii²¹ tyiia?

18 Joon gajin'² Jesús:

―¿'Ee lɨ' fu'²'u jna 'in tyúi¹? Jaan²¹mo 'in tyúi¹ joon Dios 'i. 19 Ñí³o'o to² tyʉ'² ley tya' Dios: “Jo foo'¹³'o tsamɨ́². Jo jngáa'¹³mo'o tsá². Jo jmaa²'a 'uun²¹. Jo fu'²'u júu³ tajuu²¹ jiin'¹³ jaain²¹. Jo cón²'on tsá² tóo². Cwoli'gɨɨ²¹mo'o ñʉ'²'ʉ coon'¹³ saa²'a.”

20 Joon gañii¹i 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Tɨfo'², jilaa'²¹ 'elo galinʉʉ'¹³oo ca mo galixuu²¹²moo.

21 Joon gajǿøi² Jesús 'ii 'e 'neei²¹ ni 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Coon²¹ 'e 'ná¹gɨ tyi'i: cwo'nɨɨ²¹² jilaa'²¹ 'e 'oo²¹²'o. Cwo'²'o jileei'²¹ tsá² tañíi² joon lí² 'oo²¹²'o 'láai²gɨ ñʉ'fú². Joon uncaan²¹un coon'¹³ jna fiin'¹³ ca júun²mo'o tsaa'¹ crúu¹³.

22 Pe mo ganúu²un 'elo lɨ́ɨ¹ gajmaa¹a fa'í³ joon nga'²mo 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ galisá² cúu¹u.

23 Joon gajǿø² Jesús cu' lɨ' lɨ siin'¹²in joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'Áai¹ tyan¹ to² wa'a cwói¹ tsá² sá² cuu² 'ña'a tyʉ'² Dios to² 'ii.

24 Tsá² tya'a do lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi 'e gajin'² Jesús do. Pe Jesús gafaa'²¹a tún¹:

―Yʉʉn²¹ tyiia, lɨ́ɨ¹ tyan¹ to² tsa'í² jaain²¹ tsá² 'in tsáai¹‑tsi 'e sá² cuu² lɨ tyʉ'² Dios to². 25 Tyan¹gɨ to² 'e tsa'í² jaain²¹ 'in sá² cuu² lɨ tyʉ'² Dios to² lagɨ jaain²¹ camello ngɨɨi¹ jee²¹² too²¹ tya' moocuu².

26 Mo ganúu²un tsá² tya'a 'elo lɨɨlɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi. Joon gaunngɨɨ¹ɨ la 'oo'²¹ ruu'²¹i:

―¿'Iin inlitiin'¹³mo wa la joon?

27 Joon gajǿøi² Jesús 'ii. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo lí² jmá¹ tsá² tiin'¹³ 'ña'a pe lii'²¹i Dios, tsʉ 'e tya' Dios jiin'¹³ coon²¹ 'e sá² wa'a jo lí² jmáa¹a.

28 Joon ga'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² faa'²¹a jin'²in:

―Nigatʉʉ²¹² jna'a jilaa'²¹ 'e 'oo²o'o joongɨ nigajalíi²oo'o coon'¹³ 'nʉ.

29 Jesús‑gɨ gañii¹i:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñi'iin 'in gatú² 'nʉ́¹ sɨ gatíui² ruu'²¹i 'ee sɨ jmii²¹ sɨ sáa³ 'ee sɨ 'oo²¹²o sɨ jóon¹on 'ee sɨ tʉ́²o 'wó² tya'a 'ee 'wii'¹³ jna‑a sɨ 'wii'¹³ júu³ tya' xiiala itiin'¹³ tsá² 'ee; 30 'in jmoo¹o la joon i'ii'²¹mo cíein¹³ lɨ́ɨ²gɨ 'in taain²¹² fu juncwii²¹ lo. I'ii'²¹mo 'nʉ́¹, ruu'²¹i, sáa³a, jóon¹on, 'wó² tya'a fiin'¹³ wúu¹ iní². Joongɨ itiin'¹³mo mi 'íin² juncwii²¹. 31 Pe fúu¹mo 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tyiin²mo nano pe mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon tsá² 'wéi¹ iliin¹. Joon fúu¹mo 'in tsá² 'wéi¹ nano iliin¹ tsá² tyiin² mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon.

Xiia'gɨ tún¹ jmoo¹o Jesús júu³ ijúun²in

32 Ngalíin² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a soo²¹o fu Jerusalén joon gangó¹ Jesús nifu. Li'³i tsá² tya'a 'e tsáa¹a 'ido fu Jerusalén 'wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² tya'a. Joon 'in catyaai² do gangalíin² 'goo'²¹o. Joon gatø'¹ tún¹ Jesús jiin'¹³ 'in dyatuuin¹ tsá² tya'a. Joon ga'láa² 'wii²¹² gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a jilaa'²¹ 'e 'noogɨ 'e tsangɨ́ɨ²i. 33 Gajin'²in:

―Ñíi²duu' la ngalii²¹i' lo fu Jerusalén. Joon do‑o injaan'¹³in tsá² jna, 'in Ruu'²¹na Tsá², tyani 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley. Joon 'ii ityʉ'² to² ijúun²na. Joon injaan'¹³in jna ja'cwoo²¹ tsá² coon²¹ fuu²¹. 34 Joon 'in tsá² do iungøø¹i jna joongɨ ipóo²i jna joongɨ i'ñíi¹i ní³ii joongɨ ijngaa'¹²in jna. Pe mi tsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijiin'¹oo tún¹.

Jacobo coon'¹³ Wó³ mɨɨ¹ɨ coon²¹ favor

35 Joon gangatyéen¹in Jacobo coon'¹³ Wó³ jóon¹ Zebedeo lɨ siin'¹² Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Tɨfo'², 'iin²¹²moo'o 'e jmaa²o'o coon²¹ 'e mɨɨ²¹ɨ'ɨ.

36 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿'Ee 'e 'iin²¹²naa' ilí² tyii'?

37 'Ii‑gɨ gajin'²in:

―Cwo'³'o jna'a wa'a yii²¹a'a jmaai'¹³ la cataain²¹ caa¹o'o. Jaain²¹ lɨ' tsáa¹ jaain²¹gɨ lɨ' tooin²¹² mi tyʉʉ'¹³'ʉ to².

38 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Jo ñí³ 'naa' 'ee 'e mɨ́²ɨɨ' no. ¿Tɨ taa'²¹ wúu¹ la lɨ 'e wúu¹ 'e tsangɨ́ɨ²na? ¿Tɨ lí² júun²naa' la ijúun²na?

39 'Ii‑gɨ gañii¹i:

―Li'³oo'o ―jin'²in.

Pe Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Ja'²mo, 'naa' 'ná¹ moo²oo' wúu¹ la imó³ jna joon 'ná¹ júun²moo' la ijúun²na. 40 Pe 'e cwaa²¹ tsá² caa¹na lɨ' tsáa¹ tiin'¹³ lɨ' tooin²¹² jo tɨɨ²¹na cwó³oo 'e joon. Pe 'e tɨɨi²¹ ñii²¹ jiin'¹³ 'in nináa¹ tyʉ́² tya'o. 'E lo‑o tya' 'e 'iin²¹²in Dios.

41 Joon mo ganúu²un 'in tsá² tya'a dyéi¹ do gatsa'nii'²¹‑tsi tya' Jacobo coon'¹³ Wó³. 42 Pe joon gatø'¹ Jesús 'ii joon gajin'²in:

―La lɨ' 'e ñí² 'naa', 'in tsá² 'in 'oo¹o to² tya' nacíoi¹³ fu juncwii²¹ tyʉ'²o to² 'ii²¹. Joongɨ jileei'¹³ tsacøøi'¹³ jee²¹² 'ii tyʉ'²ʉ to² ce tyíi². 43 Pe jo lí² la joon jee²¹¹² 'naa'. Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ ilí². 'In 'iin²¹²in jméi¹ 'ña'a tsafeei'¹ jee²¹² 'naa', 'ii 'in tɨɨi²¹ uncoon'¹³o 'in catyaai²gɨ do. 44 Joon doñi'iin jee²¹² 'naa' 'in tyʉ'² to² nifu, 'ii 'in uncoon'¹³ jileei'²¹. 45 Jo mo cwéei¹ 'in Ruu'²¹i Tsá² wa'a uncoon'¹³ tsá² 'ii. 'Ii‑o gacwée¹i 'e uncoon'¹³o tsá². Joongɨ gacwée¹i 'e cwoo¹ juncwii²¹ tya'a lawa 'e 'laa'¹³ 'e jmaa¹ tiin'¹³ tsá² fúui¹.

Un'láai² Jesús 'in tsatíui² Bartimeo

46 Joon gatyalíin² Jericó. Joon mo ga'wooi²¹ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a coon'¹³ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ 'a fuu²¹ do, do‑o nityíin¹in jaain²¹ tsatíui² sii²¹ Bartimeo, jóon¹ Timeo, co' fu¹. Mɨɨ¹ɨ caridad. 47 Mo ganúu²un 'e gangɨ́i¹ Jesús tsá² Nazaret 'in tsatíui² do ga'láa² 'wii²¹² 'oo¹o jin'²in:

―¡Jesús, jóon¹ David, fúu² cwoliin¹un jna!

48 Fúu¹mo gajíi²mo 'ii jin'²in:

―Jo to'²'o mɨɨ'¹³.

Pe 'ii‑gɨ gatǿ² tá²gɨ:

―¡Jóon¹ David, fúu² cwoliin¹un jna!

49 Joon gajaan¹ Jesús. Joon gajin'²in:

―Te'duu' lo.

Joon gangalíin² 'in gasɨɨ'²¹ 'in tsatíui² do:

―Tya²‑'o'o. Ráan²un no tsʉ do tø'¹ø 'nʉ.

50 Joon tsifu gatʉʉ²¹ 'mɨ'jnʉ́³ 'yaa'²¹i joon ga'ɨ́ɨ²i 'e ngatyéen¹in lɨ siin'¹² Jesús. 51 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿'Ee 'iin²¹²un 'e lí² tyi'i?

In tsatíui² do gañii¹i:

―Tɨfo'², 'iin²¹²na jǿø³øø.

52 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Lí²‑i cwoo'²'o. Ni'láa²mo'o 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²u'u.

Tsifu joon 'in tsatíui² do galɨ́²‑ɨ jǿø². Joon gangoo²¹o la caain²¹ tya'i fu lɨ ngóo¹ Jesús.

11

'Í² Jesús Jerusalén

1 Mo gatyalíin² tyan' Jerusalén co' fuu²¹ Betfagé coon'¹³ Betania joon gatyalíin² tsaa'¹ moo'²¹ sii²¹ moo'²¹ Olivos. Joon gasii¹in Jesús gái¹ tsá² tya'a. 2 Gasɨɨ'²¹ɨ:

―Cwolíin²duu' 'e fuu²¹ pi'³ náa¹ do. Mi tyalíin²naa' joon imáa¹naa' jaain²¹ bu'³ siin'¹² 'neei²¹². Jaain²¹ bu'³ 'in jo mo cwó² jiin'¹³ jaain²¹. Joon laa²¹²naa' joon tǿ²øø' fu lo. 3 Wana 'in jin'²in: “'Ee lɨ' jmoo²oo' la no”, joon fuu²uu': “Fii²¹²oo'o 'néi¹ta 'in bu'³ lo. Joon tsifu yajaa²¹²na'a 'inlo.”

4 Joon gangalíin²mo joon gatsee'²¹mo 'in bu'³ do siin'¹² 'neei²¹² coon²¹ tya'i fu¹ tyan' coon²¹ 'ooca'nʉ́¹. Joon gasi'²i 'nii²¹² tya' 'ido.

5 'Inlɨ́ɨi¹³ 'in teein¹ do gajin'²in:

―¿'Ee jmoo²oo'? ¿'Ee lɨ' síi¹³ii' 'nii²¹² tya' 'in bu' no?

6 'Ii‑gɨ gañii¹i la to² nigatyʉ'² Jesús 'e jin'²in. Joon gacwoo¹ 'ido ngaliin¹. 7 Tsifu gatǿø¹³o 'in bu' do lɨ siin'¹² Jesús. Joon gaunfuu²¹ sɨɨ'¹³ɨn moo'wóo¹ bu'³ do. Joon gacwó² Jesús. 8 Lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in ganii'¹³ sɨɨn'³ tya'i fu¹. 'Inlɨ́ɨi¹³ gatyʉ'²ʉ nii²¹² moo²¹ joon gatyaa¹a nifu lɨ ngóo¹ Jesús.

9 La 'in ngalíin² nifu lagɨ 'in jalíin² lɨ caluu 'oo¹o. Jløø'³mo 'oo¹o jin'²in:

―¡Viva tsá² cwaa'³mo 'in nigasii¹in Dios! 10 ¡Lɨ́ɨ¹ tyʉ́² mi tyʉ'² 'ii to² la to² 'e gatyʉ'² 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David! ¡Ña'ñʉ'¹ʉ' uncoon'¹³ jna'a! ―jin'² tsá² do.

11 La joon ga'í² Jesús Jerusalén. Joongɨ ga'í² iyíia² cwo'¹ do. Mo ngayuui'¹³ gajǿø² ce jilaa'²¹ 'e sá² la 'ui joon gangaa'¹³in fu Betania tún¹ coon'¹³ jiin'¹³ 'in dyatuuin¹ tsá² tya'a tsʉ joon nica'lóo².

'Ɨ́ɨ² Jesús tsiifú² tya' 'mó² cwaríi³

12 Mo ca jná² tún¹ mo ga'wooi²¹ Jesús Betania joon galili'³i un'aa²i. 13 Joon wíin² ganii²¹ coon²¹ 'mó² cwaríi³ tsi mo'³. Joon ngajǿø²ø wana tsi cwaríi³ 'e 'mó² do pe jiin'¹³ mo'³o ganii²¹ mo tyíia² tsʉ jo mo tɨ́² jiin'²¹ 'e sá² do. 14 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'e 'mó² cwaríi³ do. Joon gajin'²in:

―Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in dø'¹ 'oofuu²¹ tyi'nʉ coonti ―jin'² Jesús.

Joon ganúu²un tsá² tya'a 'e jin'²in do.

Jesús 'woo¹i tsá² 'in néei¹ i'yíia² cwo'¹ 'in 'nɨɨ¹ɨ

15 Mo lɨcɨɨin²¹ joon tyalíin² Jerusalén. Mo ga'í² Jesús fu i'yíia² cwo'¹ feei'¹ si'² do ga'láa² 'wii²¹² 'woo¹i jileei'²¹ 'in 'nɨɨ¹ coon'¹³ 'in ló². Gajiin¹mo mesa lɨ néei¹ 'in unfuui²¹² cuu² joongɨ lɨ néei¹ 'in 'nɨɨi¹ maa²¹². 16 Joon jo cwoo¹ Jesús 'in ngɨ́ɨi¹ tyan¹ jiin'¹³ coon²¹ laa²¹² lɨ' tsi i'yíia² cwo'¹ do. 17 Joon gajin'²in:

―Ni jí² tya' Dios jin'²:

'Nʉ́³ʉʉ lo ilisii²¹ 'nʉ́¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' la tøøi² cwoo'¹³ juncwii²¹.

Pe 'naa'gɨɨ' najmaa²aa' lawa coon²¹ tsi too²¹ tya' 'uun²¹ do.

18 Joon jileei'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley ganúu²un. Joon 'wii'¹³ ninga'goo²¹‑tsi tsá² jilaa'²¹ 'e 'ee¹ Jesús 'gøø'²¹mo 'in tsacøøi'¹³ do coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. 'Wii'¹³ joon ga'noo'¹²on xiiala ijngaa'¹²i Jesús. 19 Pe mo ga'í² nʉ́ʉ³ gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a 'e fuu²¹ do.

Galityʉʉn²¹ 'e 'mó² cwaríi³

20 Mo gajná² 'áa³gɨ gangɨ́ɨ¹i tya'i fu¹ li si'² 'e 'mó² cwaríi³ do. Joon ganí²i 'e 'mó² cwaríi³ do nigalityʉʉn²¹ ca tɨ́² jmóo³. 21 Joon gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², jǿø²du', nigalityʉʉ²¹ 'e 'mó² cwaríi³ do 'e ga'ii²'i tsiifú² tya'a do.

22 Joon gañii¹i Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Jo cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ Dios. 23 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñi'iin 'in gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'e moo'²¹ lo: “Jiin'¹³ joon 'u'²'u fu tsi jmɨ'ñi'¹.” Wana jo toin² 'ɨ¹‑tsi joon jo'¹o lɨ́ɨi² 'e tsatiin'¹³mo 'e la lɨ́² 'e nigajin'²in do, joon la joon ilí². 24 'Wii'¹³ joon fuu²¹²uu 'naa', jilaa'²¹ 'e mɨ́²ɨɨ' 'naa' coon'¹³ júu³ tyʉ́² wana jo'¹o lɨ́ɨ²naa' 'e 'ii'¹³naa' joon la joon ilí². 25 Mo foo'¹³naa' Dios joon seein²¹ jaain²¹ 'in 'eei'¹ 'naa' jmaa²aa' feei'¹‑'oo' tsaa² tya'a. Joon la joon i'íin²mo Ñʉ'¹ʉ' tyíin¹ ñʉ'fú² tsaa² tyi'naa'. 26 Wana 'naa' jo 'íin²naa' tsaa² tya' tsá² joon la joon Ñʉ'¹ʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² jo 'íin² tsaa² tyi'naa'.

To² 'e 'oo¹o Jesús

27 Joon gangalíin² tún¹ fu Jerusalén. La 'ɨɨ²¹² ngɨɨ¹ Jesús i'yíia² cwo'¹ do joon gangatyéen¹in 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley joongɨ coon'¹³ tsacøøi'¹³. 28 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ido 'ii:

―¿'Iin tyʉ'² to² 'e jmoo²'o la no? ¿'Iin gatyʉ'² to² 'e jmaa²'a la no?

29 Jesús‑gɨ gañii¹i sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna‑gɨ iunngɨɨ²duu. Wana gañii²ii' tyiia joongɨ ifo'³oo 'naa' 'in tyʉ'² to² 'e jmóo³oo 'elo. 30 ¿'Iin gasii¹in Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹? ¿Tɨ Dios owa tsá² 'ee? Ñii²duu' jna.

31-32 Joon ga'láa² 'in tsá² do 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i, jin'²in:

―¿'Ee síi¹³i'?

Jo lí² jin'²in 'e Dios gasii¹in 'i, jon'gɨ lí² jin'²in 'e tsá² gasii¹in 'i 'wii'¹³ 'goo'²¹o. Wana gajin'²: “Dios gasii¹in 'ii”, joon 'ɨ¹‑tsi ijin'²in Jesús: ¿'Ee lɨ' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' 'ii? Pe wana gajin'²in: “Tsá²‑a gasii¹in 'ii”, ityá² 'nii'²¹‑tsi jileei'²¹ tsá² 'wii²¹² jilee'²¹mo 'ɨ¹‑tsi 'e la ja'²mo Wó³ do cwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios.

33 'Wii'¹³ joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do Jesús:

―Jo ne² jna'a.

Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jon'gɨ jna fo'³oo 'naa' 'in tyʉ'² to² 'e jmóo³oo la no.

12

Júu³ cwáain¹ tya' tsá² 'in jmoo¹o to² 'e gó²

1 Ga'láa² Jesús 'wii²¹² gatyaa¹ júu³ cwáain¹ ejemplo. Joongɨ gasɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Galiseein²¹ jaain²¹ tsá² 'in gajñii¹ 'mó² wuunjøø'³. Coon²¹ tyiia²¹ fee'¹ ngajna². Joon gajmaa'¹²a coon²¹ 'yá² joongɨ gajmaa¹a coon²¹ lɨ 'woo²¹ jmɨ'³ mɨ'³ wuunjøø'³ do. Gajmaa¹o jon coon²¹ po'³ níi¹ lɨ tsaun'øø'¹i tyiia²¹ tya'a.

’Mi yuui'¹³ joon gatyaa¹a cwoo²¹ 'in xeei'²¹ 'wó² tya'a do. Joon 'ña'gɨ gangóo¹ wíin². 2 Mo gatɨ́² jiin²¹ 'e gafuu²¹ mɨ'³ wuunjøø'³ do joon gasii¹in jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya'a 'e cón² 'ido jiin'¹³ mɨ'³ wuunjøø'³ 'e tsíi²i. 3 Pe 'in tsá² ní² 'wó² do gasaan'¹²in 'in tsa'leei'¹³ tya' fii²¹² 'wó² do. Gajmee'²¹i joon gasiin'¹in ni 'ido jo 'e tyiian¹ coonti. 4 Joon 'in tsá² fii²¹² 'wó² do gasii¹in jaain²¹gɨ tsa'leei'¹³ tya'a. Pe 'inlo‑gɨ ga'øøi¹ 'in ní² 'wó² do. Coon'¹³ cuun²¹² gauncwuu'²¹i 'in tsá² do, galiwúui¹ mootyíi¹i. Joongɨ gajíi²mo. 5 Pe gasii¹mo tún¹ jaain²¹gɨ. 'Ii‑gɨ gajngaa'¹²mo. Mo lɨcɨɨin²¹ gasii¹in fúui¹gɨ pe 'inlɨ́ɨi¹³ gajmee'²¹i joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ gajngaa'¹²mo.

6 ’Joon jaain²¹ jóon¹on 'ña'a 'in seein²¹ tya' fii²¹² 'wó² do 'in 'iin²¹²in 'áai¹. Joon lɨ' tséi¹ gasii¹in 'ii ga'ɨ¹‑tsi: “'Ná¹‑a ili'gøø'²¹mo yʉʉn²¹ tyiia lo.” 7 Pe 'in tsá² gajmaa¹a to² do gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii: “'Inlo‑o 'in 'ii'²¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o jmii²¹ mi júun²in 'ido. Cwojngaa'¹²na' 'ino joon ilí² tyijna'o' jilaa'²¹ 'e 'oo¹o lo.” 8 La joon gasaan'¹²in joon gajngaa'¹²mo 'in jóon¹ fii²¹² 'wó² do. Gatyii²mo 'ido lɨ tɨ' tyiia²¹ do.

9 ’Joon, ¿'ee ijmá¹ 'in fii²¹² 'wó² do? Ijó¹ tsifu joon ijngaa'¹²mo jileei'²¹ 'in gajmaa¹a to² do. Joon icwo'¹o 'in xeei'²¹ 'e 'wó² do.

10 ’¿Tɨ jo mo gauntsáa¹ 'naa' 'e jin'² ni jí² tya' Dios?

'E cuun²¹² 'e gapii²¹ 'in jmoo'¹³o 'nú¹ lɨ' co' lawaa' jo tseein²¹.

Pe 'e joon cuun²¹² nifu. 11 'Elo‑o gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' joon 'áa¹mo 'ya'²gɨ lɨ́ɨ²na'.

12 'Wii'¹³ ñii¹ 'in tsá² do 'e faa'²¹a Jesús 'e júu³ cwáain¹ tya'a joon 'iin²¹²in saan'¹mo. Pe 'wii'¹³ 'gøø'²¹mo tsá² gatʉ́ʉ²mo 'ido. Joon ngaliin¹mo.

Júu³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá²

13 Mo galɨcɨɨin²¹ gasii¹in tsacøøi'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos coon'¹³ tsá² tya' Herodes lɨ siin'¹² Jesús. 'Iin²¹²in jmá¹ xiiala ili'nɨ́ɨ¹i Jesús coon'¹³ júu³ tya'a. 14 Joon gangalíin² 'inlo gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², ne² jna'a 'e 'nʉ‑ʉ fo'²'o 'e la jai'² joon jo nʉʉ'¹³'ʉn 'ee jin'² jiin'¹³ jaain²¹ tsá², 'wii'¹³ joon jo jmoo²'o la lɨ́ɨi¹ tsá². Jiin'¹³ fu² tyʉ́² tya' Dios 'e'²o'o. Fu'²'u jna'a, ¿tɨ 'ná¹ tyii²¹²i' cuu² tya' tsaa'to² César tyíin¹ Roma owa'a jo tyii²¹²i' 'ee? ¿Tyii²¹²i' sɨ jo tyii²¹²i' 'ee?

15 Pe li'³i Jesús 'e gó² 'e faa'²¹ 'ido. Joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' 'iin²¹²naa' 'e tee'²¹ jna? Cwotyiian¹duu' coon²¹ cuu² joon jǿø³duu.

16 Gangatyíian¹o joon mo ganii²¹ Jesús joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin ni² 'elo joongɨ 'iin 'e sii²¹ 'e toon¹ lo?

'Ii‑gɨ gañii¹i:

―Tya' César 'edo.

17 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Cwoo²oo' jon 'in tyʉ'² to² Roma jiin'¹³ 'e gatɨ́ɨ²i, la joon jon cwoo²oo' jon Dios 'e gatɨ́ɨ²i.

Unngɨɨ¹ɨ tsá² Jesús cwáain¹ tya' 'e jiin'¹ tsá² tún¹

18 Joon gangalíin² lɨ siin'¹² Jesús 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ saduceos. 'In tsá² do 'ɨ¹‑tsi 'e jo jiin'¹gɨ tsá² mi júun²in. Joon gajin'² 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

19 ―Tɨfo'², gatyʉ'² Moisés to² jna' wana júin¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ joon jo xuui²¹² seein²¹ tya' tsamɨ́² tya'a 'in ruui'²¹ 'in najúin¹ do 'ná¹ cu'²mo cwoo²¹o coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'nɨ́ɨ² do. Joon liseein²¹ yʉʉn²¹ tya' 'in ruui'²¹ najúin¹ do. 20 Galɨ́² 'e galiseein²¹ dyái¹ sɨmii'²¹ la 'oo'²¹ ruu'²¹i. Joon 'in feei'¹gɨ do gacui'² cwoo²¹o. Pe gajún¹mo jo jóon¹on gasái¹. 21 'In lɨ tɨ́² ngái¹ do joon gacui'² cwoo²¹o coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'nɨ́ɨ² do. Jún¹mo jon pe jo 'in jóon¹on 'e gasáa¹i. La joon jon galɨ́² coon'¹³ 'in lɨ gatɨ́² ngaai²¹ do. 22 La joon gacui'² cwoo²¹o la jɨ dyái¹ do coon'¹³ 'in tsamɨ́² jaain²¹ do. Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo gasáai¹ jóon¹on. Coon²¹ mo gajún¹mo jon 'in tsamɨ́² do. 23 Galɨ́²‑ɨ la joon, joon nano fu'²'u jna'a, mi jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹², ¿'naai jee 'in dyái¹ do iliin¹ tsamɨ́² tya'a? Tsʉ jɨ dyái¹ do gacu'²mo cwoo²¹o coon'¹³ 'in tsamɨ́² do.

24 Joon gañii¹i Jesús tya'a:

―Jo joon, lɨ' cɨɨ'¹²ɨ 'ɨ¹‑'oo'naa' 'wii'¹³ jo cwii¹ii' jí² tya' Dios jon'gɨ 'ii'²¹ tya' Dios. 25 Tsʉ mi jiin'¹ 'in najúin¹ jon'on tsañʉʉ'¹ tiin'¹³ jon'on tsamɨ́² lɨ́²gɨ cui'² cwoo²¹o. Iliin¹ la lɨ́ɨi¹ ángeles taai² ñʉ'fú². 26 Joon fo'³gɨɨ júu³ xiia' cwáain¹ tya' mi jiin'¹ tsá² tún¹. ¿Tɨ jo mo ñíi² 'naa' ni jí² tya' Moisés 'e gafaa'²¹ Dios coon²¹ jee²¹² 'mó² 'e coo²¹? Gajin'²o la lo: “Jna‑a Dios tya' Abraham, joongɨ tya' Isaac, joongɨ Dios tya' Jacob”, jin'² Dios. 27 Coon'¹³ la joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e Dios jon'on Dios tya' 'lɨɨ²¹² 'i pe Dios tya' 'in nijiin'¹in. 'Wii'¹³ joon jo la joon 'e 'ɨ¹‑'oo' no tsʉ jiin'¹in tsá² tún¹.

'E to² tyʉ'² Dios 'e tyiin²gɨ

28 Joon gatyiia²¹ jaain²¹ tɨfo'² tya' ley. 'Ido‑gɨ ganúu²un 'e sɨ́ɨi¹ Jesús coon'¹³ 'in saduceo do. Joon 'wii'¹³ ñii¹o 'e nigañii¹i Jesús 'e la ja'²mo joon gaunngɨɨ¹ɨ jin'²in:

―¿'Noo 'e nifu tya' jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios?

29 Jesús‑gɨ gañii¹i:

―'Elo‑o nifu tya' jilaa'²¹ 'e tyʉ'² Dios to²: “Nʉʉ²duu' tsá² Israel, 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios jaan²¹mo 'i seein²¹. 30 Cwoli'iin²¹²naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyii' ce caain²¹‑'oo'. Joon cwoli'iin²¹²naa' 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ alma tyii' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑'oo' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ wa'² pí³ tyii'. 'Elo‑o 'e nifu to² tyʉ'² Dios.” 31 Joon 'e lɨ tɨ́² tún² lɨ la lɨ 'elo‑o jon: “Cwoli'iin²¹²naa' jileei'²¹ tsá² xeei'²¹ lawa yaamoo'.” Jo 'e sá² 'e to² tyʉ'² Dios 'e tyiin²gɨ lagɨ 'elo.

32 Joon gajin'² 'in tɨfo'² tya' ley do:

―Tɨfo'², ja'²mo júu³ tyi'i. Jo'¹o 'e fo'² 'nʉ no. Jaan²¹mo Dios seein²¹. Jo 'in xeei'²¹gɨ seein²¹ jiin'¹³ 'ii‑o. 33 Tyiin²gɨ 'e li'iin²¹²na' Dios ce caain²¹‑tsi' joongɨ 'e 'iin²¹²na' 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ alma tyi' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ wa'² pí³ tyi' joongɨ un'néei¹na' jileei'²¹ tsá² xeei'²¹ lawa yiia‑o'. Tyiin²gɨ 'elo lagɨ jilaa'²¹ fa'¹ 'e cwo'¹ tsá² Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jún¹ tsá² ni altar.

34 Mo ganí² Jesús 'e gañii¹i 'ido røø²¹ tiin'¹³ la ja'²mo ce jilaa'²¹ joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Xʉʉ 'ná¹gɨ 'e tyʉ'² Dios to² 'nʉ ―jin'² Jesús.

Joon jiin'¹³ jaain²¹gɨ jo tá²gɨ‑tsi 'e unngɨɨ¹gɨ.

Jóon¹ David Cristo

35 Joon tyíin¹ Jesús fu i'yíia² cwo'¹ 'e'²e tsá² joon jin'²in:

―¿Xiiala lɨ 'e jin'² tɨfo'² tya' ley 'e Cristo jóon¹ David 'i? 36 Tsʉ 'lɨɨ²¹² David 'ña'o gajin'²in coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios:

Dios Jmii²¹ gasɨɨ'²¹ɨ Señor tyiia:

“Ní²'i caa¹na tsáa¹ ca mi lii'²oo jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'nʉ, joongɨ núu²o jilaa'²¹ to² 'e tyʉ'²'ʉ.”

37 ¿Pe xiiala lɨ́² 'e jóon¹ David Cristo? Tsʉ 'wii'¹³ David do gaunsii²¹ 'ii Señor tyiia ―gajin'² Jesús.

Joon fúu¹mo 'in tsá² taain²¹² do núu²o jløø'³mo. Núu²o coon'¹³ ce tún² jilaa'²¹ 'e jin'² Jesús.

'Nɨɨ¹i Jesús tɨfo'² tya' ley

38 La jee²¹² 'e'²e Jesús tsá² gajin'²o:

―Tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley 'in 'iin²¹²in ngɨ¹ jee²¹² 'nʉ́¹ coon'¹³ 'mɨ'² cwaa²¹ joon sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'aa²¹²u coon'²¹ tún². 39 'Ii 'noo'¹o lɨ tyiin²gɨ icwá² inʉʉ cwo'¹ sinagogas joongɨ lɨ tyʉ́²gɨ lɨ gø'² tsá². 40 Joongɨ ngɨɨ¹o to² 'uun²¹ 'e sá² tya' tsamɨ́² 'nɨ́ɨi² joon wa'a jo lɨ li'³ tsá² jmoo¹‑o cwaa²¹ lɨɨlɨ júu³ tyʉ́² tya'a. Pe 'ii‑gɨ inii²¹ wúu¹gɨ.

Cwáain¹ tya' cuu² 'e gacwo¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'nɨ́ɨi²

41 Joon galɨ́²‑ɨ cafu mo tyíin¹ Jesús fu i'yíia² cwo'¹ do co' lɨ si' caja to'² tsá² cuu². Jǿø² Jesús xiiala to'² tsá² cuu² do. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in sá² cuu² gato'¹o 'láai²gɨ. 42 Jee²¹² lo‑o gatyiia²¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'nɨ́ɨi², jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² tañíi² 'áai¹. Joon gato'¹o 'in tsamɨ́² 'nɨ́ɨi² lo tsi caja tún² centavo pi'³ ñí³ yʉ́ʉn², 'e tyíin¹xʉ lɨɨlɨ¹. 43 Joon gatø'¹ Jesús tsá² tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'in tsamɨ́² 'nɨ́ɨi² lo nigacwoo¹ 'láai²gɨ tyani Dios la jee²¹² jileei'²¹ 'in nigato'¹ cuu² 'e caja lo. 44 Tsʉ 'in catyaai² do nigacwoo¹ jiin'¹³ 'e nigasái¹ tya'a pe 'in tañíi² lo nigacwoo¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o tya' 'e taain¹ fu juncwii²¹.

13

Ifín¹ tsá² 'e cwo'¹ fee'¹ do

1 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús fu i'yíia² cwo'¹ fee'¹ do jaain²¹ tsá² tya'a gasɨɨ'²¹ɨ 'ii jin'²in:

―Tɨfo'², ¡jǿø²du'u 'e cuun²¹² lo joon jǿø²du'u 'e 'nʉ́¹ coo'¹³ lɨɨlɨ¹ no! ¡Lɨ́ɨ¹ 'ya'²gɨ jilaa'²¹ 'elo!

2 Pe Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Nano jǿø¹³'ø 'e 'nʉ́¹ coo'¹³ lɨɨlɨ¹. Pe jée¹gɨxʉ jo iján² jiin'¹³ coon²¹ cuun²¹² 'e sɨfúui¹gɨ. Jilaa'²¹a ixée²mo.

Li² ilí² la nʉ'gɨ i'íin² juncwii²¹

3 Joon ngalíin² fu moo' Olivos 'e si'² tyani 'e cwo'¹ fee'¹ do. Coon²¹ lɨ tyíin¹ Jesús coon'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³ coon'¹³ Dɨ́ɨ³ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii Jesús 'uun²¹mo:

4 ―'Ii²¹²i'i 'e fuu²¹du'u jna'a, ¿lɨɨ ilí² 'e nafaa'¹³'a do? ¿Noo 'e li² jmáa¹a 'e jin'² jilaa'²¹ 'elo mi lí²?

5 Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Tɨ́ɨ¹moo' 'e ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in coon'²¹ 'naa' tóo². 6 Tsʉ lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in jalíin² coon'¹³ 'e sii²¹ jna. Joon ijin'²in: “Jna‑a Cristo.” Joon coon'¹³ la joon icoon'¹on tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ tóo².

7 ’Pe mi núu³uun' 'e faa'²¹ tsá² 'nii²¹ jmoo¹o tsá² sɨ ijmáa¹a tsá² 'ee jo foo'¹³naa' tsʉ la joon ilí² pe jon'on mo tsée¹mogɨ joon. 8 La coon²¹ la coon²¹ nacíoi¹³ itéen²mo jon, joon la jaain²¹ la jaain²¹ tsaa'to² itéen²mo jon. Joongɨ ijøø'²¹ 'wó² lɨɨlɨ¹ la caain²¹ juncwii²¹. Joon iliun'aai² tsá² joon ito'¹ tsá² mɨɨ'¹³. Joon jiin'¹³ coon'¹³ 'elo‑o i'láa² 'wii²¹² 'e wúu¹ ijó¹.

9 ’Pe lí'³ii' jmaa²aa', un'øø'²naa' yaanaa' tsʉ ijaain'²¹ tsá² naa' tyani tsacøøi'¹³ nisɨcaain²¹. Joon do‑o i'nɨ́ɨ¹i 'naa' joongɨ ipóo²i 'naa' tsi inʉʉ cwo'¹ sinagogas. Ilitɨɨ²¹moo' cwolíin²naa' tyani tsaa'to² tsafeei'¹ joongɨ tyani rǿøi¹³ 'wii'¹³ tyiajna‑a. Joon tyani 'in tsá² do ifoo²oo' cwáain¹ tyiia. 10 Joon la nʉ'gɨ ityéi¹ juncwii²¹ 'ná¹‑a tyá² tsá² júu³ tya' xiiala ijmá¹ Dios tiin'¹³ tsá² tyani jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹. 11 Joon mi tsajée¹i tsá² 'naa' tyani tsaa'to² jo cuu'¹³‑'oo' 'e isɨɨ'²¹naa'. Jo 'e 'ɨ¹‑'oo', jiin'¹³ cwosíi¹³ii' 'e cwo¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'naa' tsʉ jon' 'naa' 'in faa'²¹ do pe 'in Espíritu do faa'²¹a. 12 Ruu'²¹mo ijaan'²¹i ruu'²¹i ijúun²in, joon jmii²¹gɨ ijaan'²¹i jóon¹on. Jileei'²¹gɨ jóon¹on ili'ee'¹mo jmii²¹ joongɨ ijngaa'¹²mo. 13 'Wii'¹³ jna‑a jilee'²¹mo ili'ee'¹mo 'naa' pe tya' jileei'²¹ 'in jmoo¹o taa'²¹ coon'¹³ jna ca mi tyei¹ joon itiin'¹³mo 'ii.

14 ’'Lɨɨ²¹² Daniel, 'in gacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios, gataan¹an ni mo'jí² cwáain¹ tya' jileei'²¹ 'in un'lɨɨi'³ tsá² joongɨ 'in jmoo¹o caai'²¹ tsá². Joon mi moo²oo' 'inlo taain¹ lɨ jo tɨ́ɨ²i taain¹ ('in núu²un, cwo'øø'²¹mo‑'o'o) joon 'in néei¹ Israel 'ná¹ cwiin¹in fu moo'²¹. 15 Mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon wana teen¹in caluu 'nʉ́¹ jo lí² wa'a tsatáa¹i i'woo²¹ 'e sá² tya'a. 16 Joongɨ wa mo 'in taain²¹² jmoo¹o to² jo lí² cwotyaliin¹ wa'a tsatyiian²¹ sɨɨ'¹³ɨn. 17 'Áai¹ gó² tya' tsamɨ́² 'in tyéin¹ yʉʉn²¹. Joongɨ lɨ́ɨ¹ fúu² 'in seein²¹ yʉʉn²¹ cuu'²¹ tʉʉ'²¹ mi tɨ́² 'e jmɨɨ²¹² joon. 18 Mɨ́²ɨɨ' tyani Dios wa'a jo 'ná¹ cwiin²iin' mi tɨ́² jiin²¹ cwíi². 19 Lɨ́ɨ¹ lisá² wúu¹ jee²¹² jmɨɨ²¹² joon. Coon²¹ wúu¹ 'e jo mo ñii¹ tsá² ca la mo gajmaa¹a Dios juncwii²¹. Joongɨ jo lisá²gɨ mi lɨcɨɨin²¹. 20 Joon wana jo unxʉ²gɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e jmɨɨ²¹² joon jo 'in taa'²¹ ce jiin'¹³ jaain²¹. Pe tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo Dios 'áai¹ 'in tsá² do 'in gatyii'¹³in nigalixʉ²gɨ 'e jmɨɨ²¹² do.

21 ’Joon wana 'in sɨɨ'²¹ 'naa' jin'²in: “Jǿø²øø', lo siin'¹² Cristo” sɨ jin'²in 'ee: “Jǿø²øø', do‑o siin'¹² 'i”, jo jo'¹ cwoliin¹naa'. 22 Jo jo'¹ cwoliin¹naa' júu³ tya'a tsʉ ijalíin² tsá² 'in jin'² 'e Cristo 'ii sɨ 'in jin'² 'ee 'e cwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios pe jo jo'¹. Jalíin² jajmaa¹a li² milagro 'a coon'²¹on tóo² ca 'in gatyii'¹³in Dios wa' ilí². 23 Pe gafuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo jée¹gɨ 'e 'naa' jmaa²aa' li'³‑'oo'.

Xiiala ilí² mi cwéei¹ 'in Ruu'²¹i Tsá²

24 Faa'²¹gɨ Jesús jin'in:

―Pe jee²¹² jmɨɨ²¹² joon, mi yuui'¹³ iní² tsá² wúu¹ ilinʉʉ²¹ lɨ 'íi¹ ñi'¹ jon'gɨ sɨɨ'²¹ ijnéei²gɨ. 25 Joongɨ nʉ́ʉ¹ ixuu'²¹mo 'i. Joongɨ jilaa'²¹ 'e sá² lɨ' yʉ' juncwii²¹ ijlee¹. 26 Joon imáa¹naa' jna, 'in Ruui'²¹ Tsá², igóo³oo jee²¹² jníi¹. Joon ityʉ'³ʉʉ to² joon 'ya'²gɨ jilaa'²¹ 'e sá² tyiia. 27 Joon isɨ́ɨ³na ángeles tyiia 'e uncaain²¹ jileei'²¹ 'in gatyi'³na la jee²¹² la tøøi² cwoo'¹³ juncwii²¹.

28 ’'Nʉ́ʉ²duu' 'e júu³ cwáain¹ tya' 'mó² cwaríi³. Mo sii'²¹ cwáa¹a tya' joon nii'¹³ mo'³ joon ñi¹ tsá² 'e nijó¹ jiin²¹ tya' jmɨ¹. 29 La joon jon mi móo³ 'naa' 'e lɨ́² la 'e fuu²¹²uu 'naa' no liñí²ii' 'e najó² tyan'an, 'e nijatyéen¹³in. 30 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', ilí²‑i 'elo la nʉ'gɨ ijúun²in tsá² seein²¹ nano. 31 I'íin²mo juncwii²¹ joongɨ i'íin²mo ni 'wó² pe júu³ tyiia jo 'íin² coonti.

32 ’Pe jo ñii¹ jiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'ee 'ii'²¹ sɨ 'ee jmɨɨ²¹² ilí² jilaa'²¹ 'elo. Jon'on ángeles taa²i ñʉ'fú² ñii¹i. Jon'gɨ ñii¹ 'in Jóon¹ Dios, jiin'¹³ la 'ña'a Dios Jmii²¹ ñii¹i.

33 ’'Wii'¹³ joon tyee²moo' tyʉ́² yaanaa', tyaan²aan' cwáain¹ coon'¹³ ce tún². Fee'¹³naa' Dios tsʉ jo 'in ñi¹ mi cwá² hora joon. 34 'E lɨ la lɨ lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ gacwo'ɨ́ɨ¹. Ngóo¹ wíin². La jee²¹² icwo'ɨ́ɨ¹ do joon gatyʉ'²ʉ to² tsaleei'¹³. Gacwo'¹o la jaain²¹ to² jmáa¹a. Joon gasɨɨ'²¹ɨ jaain²¹ wa'a tsa'áa¹i 'ido. 35 Gajin'²in: Tyee²moo' tyʉ́² yaanaa' tsʉ jo ñíi³ii' lɨɨ icwaai'² 'in fii²¹² do. Jo ñíi³ii' sɨ cwaa'²i mi 'íi¹ nʉ́ʉ³ sɨ la 'woo¹ tyíia² nʉ́ʉ¹ 'ee sɨ mi 'oo¹ tuuitsáa² 'ee sɨ 'e 'aa²¹ 'ee. 36 Tyán²duu' cwáain¹ 'e joon 'e tyee²moo' tyʉ́² yaanaa' mi yíi³aa ―jin'² Jesús.

37 Jin'²gɨ jon Jesús:

―'E fuu²¹²uu 'naa 'e fuu²¹²uu jon jilee'²¹mo: Tyee²naa' tyʉ́² yaanaa'.

14

'Noo'¹ tsá² xiiala ilí² saan'¹in Jesús

1 Tún² jmɨɨ²¹² 'ná¹gɨ wa'a tɨ́² pascua tya' tsá² Israel coon'¹³ jmɨɨ²¹² tya' 'e gø'² tsá² Israel 'iñi'¹ jo tyiian'³ jéei¹. Jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'noo'¹o xiiala ilí² saan'¹in Jesús coon'¹³ 'e coon²¹ tóo². Joon ijngaa'¹²mo 'ido. 2 Pe jin'²in:

―Jo lí² jmoo²¹o' jiin'¹³ la tɨ́² jmɨɨ²¹² lo tsʉ lɨɨlɨ¹ ito'² tsá² mɨɨ'¹³.

Jaain²¹ tsamɨ́² súun²un jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ tya' Jesús

3 Taain¹ Jesús fu Betania tsi inʉʉ tya' Simon 'in jngøøi'²¹. La 'ɨɨ²¹² tyíin¹in coon²¹ lɨ si'² mesa gatyii²a jaain²¹ tsamɨ́² tyaan¹ coon²¹ sɨ́² sɨ'o² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ sii²¹ nardo. 'Moo'³ tyíin¹ 'e nardo do. Joon 'in tsamɨ́² do gajaa¹a luu²¹² 'e sɨ́³ do joon ga'íi²in 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ do mootyi² Jesús. 4 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ 'in néei¹ do gali'nii'²¹i‑tsi joon gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii:

―¿'Ee lɨ' ganga'ɨ́ɨ¹ 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ lo? 5 Tsʉ ilí² tsa'nɨɨ²¹² do coon'¹³ coon²¹ mil tsi ca 'no'³ cuu². Joon li cwo'¹o tsá² tañíi².

Joon gali'ee'¹mo 'in tsamɨ́² do.

6 Pe gajin'²in Jesús:

―Jo 'ee fuu'²¹gɨɨ' 'ino. ¿'Ee lɨ' untyíi²naa' 'ino? Coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ gajmaa¹a 'ino tyiia. 7 Tsʉ 'in tañíi² ngɨ¹ coon'¹³ 'naa' coon²¹ tøø²mo pe jna‑gɨ jo seen²¹na coon'¹³ 'naa' coon²¹ tøøi². 8 'In tsamɨ́² lo gajmaa¹o jiin'¹³ 'e li'³i, nigaya'²o jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ cuerpo tyiia tya' mi 'á¹na. 9 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', doñixiia' 'e licwá² júu³ tya' xiiala itiin'¹³ tsá² la caain²¹ juncwii²¹ ityá² tsá² júu³ 'e gajmaa¹a 'in tsamɨ́² lo. Joon untii'¹³‑tsi tsá² 'ii.

'Nɨɨ¹i Judas Jesús

10 Joon Judas Iscariote, jaain²¹ jee²¹² 'in dyatuuin¹ tsá² tya'a, gangóo¹ ngasíin¹in coon'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² xiiala lí² jaan'²¹in Jesús ja'cwoo²¹o 'ido. 11 Joon mo ganúu²un 'ido 'elo joon galijløø'³mo lɨɨlɨ¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Judas 'e cwo'¹o 'ido cuu². Coon'¹³ la joon ga'noo'¹²on Judas xiiala jaan'²¹in Jesús. Joon ga'noo'¹²on 'ee hora 'e ilí² jaan'²¹in.

Gø'² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a

12 Gacwaa²¹ jmɨɨ²¹² joon ga'láa² 'wii²¹² jmɨɨ²¹² 'e gø'² tsá² Israel 'iñi'¹ jo tyiian'³ jeei¹. Mo jmoo¹o tsá² Israel jmɨɨ²¹² cwaa'²¹ jmɨɨ²¹² tya'a 'e joon jngaai'¹² tsá² joo'saa'²¹ tya' 'e jmɨɨ²¹² joon. Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya' Jesús 'ii:

―¿Xiiafu 'iin²¹²u'un tsatyaa²¹a'a tyʉ́² 'e tyee²e' tya' jmɨɨ²¹² pascua 'e gatɨ́²?

13 Joon gasii¹in Jesús gái¹ tsá² tya'a sɨɨ'²¹ɨ:

―Cwolíin²naa' 'e fuu²¹ fee'¹ joon do‑o imáa¹naa' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ tyan¹ coon²¹ tsʉʉ² sɨ'o² jmɨɨ²¹. Joon cwolíin²moo' xiiafu lɨ tsee'¹²i. 14 Joon lɨ 'íi¹ do‑o jon fú²uu' 'in tsá² fii²¹² 'nʉ́¹ do: “Gajin'²o Tɨfo'²: ¿Xiia cuarto lɨ ityee²e'e coon'¹³ tsá² tyiia tya' jmɨɨ²¹² 'e gatɨ́²?” 15 Joon i'e'²e 'naa' coon²¹ cuarto fee'¹ 'e nilɨ́² tyʉ́² lɨ' yʉ'. Do‑o tyá²aa' tyʉ́² 'e tyee²e'.

16 Ga'woo²¹mo 'in tsá² tya'a do. Gangalíin²mo 'e fuu²¹ fee'¹ do joon galɨ́²‑ɨ jilaa'²¹ jiin'¹³ la gajin'² Jesús do. Joon do‑o gatya¹ tyʉ́² 'ee dø'¹ø tya' jmɨɨ²¹² do.

17 Mo ga'í¹ nʉ́ʉ³ joon gatyii²¹a Jesús coon'¹³ jiin'¹³ dyatuuin¹ tsá² tya'a. 18 Joon la 'ɨɨ²¹² néei¹ gø'²ø gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a do:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'in néei¹ gø'² coon'¹³ jna lo ijaan'²¹mo jna.

19 Gatoo'²¹ fa'í³ tya' 'in catyaai² do. Joon gaunngɨɨ¹ɨ tɨ' jaain²¹, jin'²in:

―¿Tɨ jna‑a 'i?

Joon jaain²¹gɨ gajin'²in:

―¿Tɨ jna‑a 'i?

20 Jesús‑gɨ gañii¹i tya' tsá² tya'a:

―'Ii jaain²¹ jee²¹² 'in dyatuuin 'naa' lo. 'In gø'² coon'¹³ jna coon'¹³ coon²¹ wúun¹ 'ii 'i. 21 La joon ijúuin² 'in Ruu'²¹i Tsá² jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios pe fúu² 'in jaain'²¹ 'ii do. Tyʉ́²‑gɨ tya' 'in jaain'²¹ 'ii do wa mo'o jo galiseen²¹mo.

22 La 'ɨɨ²¹² néei¹ Jesús gø'²ø joon gatøø¹i coon²¹ 'iñi'¹, gason'¹on joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios joon gafiin¹in, joon cwo'¹o jileei'²¹ tsá² tya'a jin'²in:

―Tyé²ee' 'e lo tsʉ cuerpo tyiia‑oo lo.

23 Mi yuui'¹³ joon gaunrøø¹i coon²¹ vaso vino. Joon mo ngayuui'¹³ gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios joon gajmaa¹a jmai'xʉ 'uun'²¹ jilee'²¹mo. 24 Mo ngayuui'¹³ joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'Elo‑o jmɨ́³ɨɨ tya' coon²¹ júu³ 'e 'mɨ́ɨ² 'e nigacwóo³‑oo tuun²¹ 'wii'¹³ tya' 'in fúui¹ lɨɨlɨ¹. 25 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jo 'e duu'¹³gɨɨ e jmɨ'³ 'mi'³ wuunjøø'³ ca mi cwá² jmɨɨ²¹² mi tyʉ'² Dios to². Joongɨ lí²‑i duu'¹³uu vino 'múui² tún¹.

Jmoo¹o Jesús júu³ 'e jo irǿ¹mo Tʉ́³ 'ii

26 Mo ngayuui'¹³ ga'øø¹ø joon ngalíin²mo fu moo'²¹ sii²¹ moo'²¹ Olivos. 27 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―Jilee'naa' 'e jo litsáai¹‑'oo' jna 'e woo¹ no tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in: “Ijngaa'¹³moo 'in 'aai¹ joo'saa'²¹ joon ingɨ¹ sɨtuu¹mo 'in joo'saa'²¹ do.” 28 Pe mi yuui'¹³ 'e gajiin'¹ jna iní³ii nifugɨ la 'naa' fu Galilea.

29 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ 'ii:

―Fiin'¹³ jilee'²¹mo jo litsáai¹‑tsi 'nʉ pe jna‑a jo lɨ́ɨ¹na la joon.

30 Pe Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, 'e 'woo¹ no la jée¹gɨ 'i'oo¹o tún² naa'¹³ 'in tuuitsáa², 'nɨ¹ naa'¹³ jo røø²¹u 'e cwii¹u'un jna.

31 Pe 'ii‑gɨ jo gacwoo¹ júu³ jin'²in:

―Fiin'¹³ júun²moo coon'¹³ 'nʉ jo fo'³oo 'e jo cwii¹na 'nʉ.

Joongɨ jilee'²¹mo jin'²in la do‑o jon.

Faa'²¹a Jesús júu³ tyʉ́² coon²¹ lɨ sii²¹ Getsamení

32 Joon mo gatyalíin² coon²¹ lɨ sii²¹ Getsemaní joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―Ní²duu' lo la 'ɨɨ²¹² ní³ii nifoo'¹³na Dios.

33 Joon gajée¹i jiin'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³. Joon ga'láa² 'wii²¹² lɨ́² xuui²¹²‑tsi joongɨ 'áai¹ fa'í³ lɨ́ɨ²i. 34 Joon gajin'² Jesús:

―Lɨ́ɨ¹ fa'í³ lɨ́ɨ²na ca la lɨ́² ijúun²moo, jan²duu' lo jo cwocwuui²¹du'naa'.

35 Joon gangó¹ Jesús ca nifugɨxʉ. Joon gatyii²¹a ni 'wó² joon gamɨɨ¹ɨ tyani Dios Jmii²¹ wa'a ilí² sɨ'nee'¹³mo 'e jo nii²¹ wúu¹ la lɨ́² ilí² 'e hora joon. 36 La jee²¹² faa'²¹a fo'² do joon gajin'²in:

―Ñʉ'², tyi'nʉ‑ʉ jilaa'²¹a ilí², jo cwo'²'o 'e mó³oo wúu¹ la lɨ́² 'elo. Pe jo cwo'²'o lí² la lɨ́ɨi² jna, cwolí²‑i la lɨ́ɨ²i 'nʉ‑ʉ.

37 Mo ngayuui'¹³ do joon gacwéi¹ tún¹ lɨ néei¹ tsá² tya'a joon mo gatyee'¹²i joon nitee'¹²i 'ido cwuu²¹mo. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús Tʉ́³:

―Simón, ¿tɨ cwuu²¹mo'o? ¿Tɨ jo galɨ́² 'e jo cwuu²¹mo'o jiin'¹³ coon²¹ hora? 38 Unjnaa'²¹‑'oo' joon fee'¹³naa' Dios joon jo coon'²¹ Satanás 'naa' tóo². 'E la ja'²mo, náa¹ tyʉ́² tya' alma tyii' 'e 'iin²¹²mo pe cuerpo‑gɨ 'wo² sɨ'ɨ́ɨ¹‑tsi.

39 Joon gangó¹ Jesús tún¹, ngafee'¹³i Dios tún¹ joon jin'²in 'e nafaa'²¹a do tún¹. 40 Joon gacwéi¹ tún¹ joon gatsee'²¹i tsá² tya'a tee'¹²i cwuu²¹mo tún¹ 'wii'¹³ unníi¹i do jnɨɨ¹ jalicwuu²¹i. Joon jo ñíi¹i 'ee ñii¹i. 41 Gangó¹ Jesús gatɨ́² 'nɨ¹ naa' joon mo gacwéi¹ tún¹ gajin'²in:

―Cwocwuu²¹moo' no. Cwo'ii'²¹ 'woo'²¹oo'. Naliin¹mo jiin'¹³ la no 'wii'¹³ nigacwá² hora. Ijaan'²¹in 'in Ruu'²¹i Tsá² ja'cwoo²¹o 'in 'oo¹o tsaa². 42 Raan²naa' no, moo²¹o' no. Ni joo¹‑o 'in jaain'²¹ jna ―gajin'² Jesús.

Tee¹ tsá² tyitsaai²¹² Jesús

43 Faa'²¹gɨ Jesús siin'¹²in mo gacwéi¹ Judas, 'ii jaain²¹ jee²¹² 'in dyatuuin¹ tsá² tya'a. Joon jalíin² coon'¹³on 'in tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ 'in tyan¹ ñí² espadas coon'¹³ 'in san'¹ 'no'³ 'mó². Jalíin² to² tyʉ'³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² joongɨ to² tyʉ'² jileei'²¹ tsacøøi'¹³. 44 Joon 'in Judas do, 'in gajaain'²¹ Jesús, nigacwoo¹ coon²¹ li² jin'²in:

―'In cu'³uu ju'² do 'ii 'i. Seen'¹²naa' tá², ñʉʉ²ʉʉ' tyʉ́² lɨɨlɨ¹.

45 Joon mo gatyii²¹a Judas joon gangatyéen¹in lɨ siin'¹² Jesús joon gasɨɨ²¹ɨ:

―Tɨfo'², Tɨfo'².

Joon gacuu'²¹u ju'² 'ido. 46 Joon tsifu gasaan'¹²in 'in nitéein¹ do Jesús. Joon gatǿø¹ø tyitsaa²¹²mo Jesús

47 Pe jaain²¹ 'in téein² do gasø'¹ø ñí³ espada tya'a joon gatyʉ'²ʉ cataain²¹ loocwoo² tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² tya' untsá² nifu do. 48 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in catyaai² do:

―¿Tɨ niga'woo²¹naa' coon'¹² ñí³ espada coon'¹³ 'no'³ 'mó² wa'a saan'¹²naa' jna lawa jaain²¹ 'uun²¹? 49 La coon²¹ jmɨɨ²¹² siin'¹²na coon'¹³ 'naa' fu i'yíia² cwo'¹ do joon jo‑gɨ mo seen'¹²naa' jna. Pe 'elo‑o ilí² joon itsín¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios. 50 Joon tsifu joon gacwiin¹in 'in tsá² tya'a 'goo'²¹o. Joon Jesús do gajaan¹o.

Gacwiin¹in jaain²¹ sɨmii'²¹

51 Pe jaain²¹ sɨmii'²¹ 'in paai'²¹ 'mɨ'² taa²¹ ngóo¹ caluu lɨ ngóo¹ Jesús. Joon gasan'²mo tsá² 'ii. 52 Joon tsifu joon gatʉ́² 'ido 'e 'mɨ'² taa²¹ do joon gacwiin¹o tɨ' ringúu¹i coonti.

Jesús tyani tsacøøi'¹³

53 Joon gangajée¹i 'in tsá² do Jesús tyani 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsacøøi'¹³ coon'¹³ tɨfo'² tya' ley lɨ sɨcaain²¹. 54 Joon wíin²gɨxʉ ngóo¹ Tʉ́³ caluu joon gatyii²¹a 'ii tyi¹ ca'nʉ tya' 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá². Joon do‑o gacwó²o coon'¹³ 'láa² 'in néei¹ do untyaa'¹i yaai co' jɨ́².

55 'In tyʉ'² to² untsá² coon¹³ jileei'²¹ tsacøøi'¹³ néei¹ do 'noo'¹o coon²¹ tsaa² tya' Jesús 'e 'nɨɨ¹i joon lisá² júu³ ijngaa'¹²mo 'ido. Pe jo gatsaa'²¹a jiin'¹³ coon²¹. 56 Tsʉ lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in faa'²¹a júu³ tajuu²¹ tya' Jesús pe jo coon²¹ røø²¹ faa'²¹a la jaain²¹. 57 'Inlɨ́ɨ¹³ garóon²on 'nɨɨ¹i 'ido coon'¹³ júu³ tajuu²¹ jin'²'in:

58 ―Jna'a ninʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e jin'² 'ino: “Jna ifíin³na 'e cwo'¹ fee'¹ no 'e nigajmaa'¹² tsá² joon jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² isaa'¹³aa coon²¹ cwo'¹ jon'on jma'² tsá².” Júu³ joon ganʉʉ²¹ʉ'ʉ tya' 'in tsá² no ―jin'² 'in tsá² tajuui²¹ do.

59 Pe jiin'¹³ coon²¹ júu³ 'e tyaa¹ lo jo røø²¹ sɨ́ɨ¹i.

60 Joon garóon²on jee²¹² 'in tsá² do 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ jo 'ee ngɨɨ²'ɨ coonti? ¿'Ee fo'²'o 'wii²¹² tyi'i no?

61 Pe lɨ goon²¹ gajaan¹ tii² Jesús. Jo 'ee gañii¹i coonti. 'In tyʉ'² to² nifu tya' untsá² do gaunngɨɨ¹ɨ tún¹ jin'²in:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ Cristo, 'in Jóon¹ Dios nicwaai'³?

62 Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jna‑gɨ 'i. Joon imáa¹naa' 'in Ruui'²¹ Tsá² tyíin¹ lɨ' caai²¹ Dios Jmii²¹ tsáa¹. Joongɨ ijó¹ jee²¹² jníi¹ lɨ' yʉ'.

63 Tsifu joon ga'gɨ́ɨ¹ɨ sɨ́ɨn'¹³ɨn 'in tyʉ'² to² untsá² do joon gajin'²in:

―Jo 'néi¹gɨ' 'in jmá² júu³ røø²¹ no. 64 Ganʉʉ²¹o' jilee'²¹na' xiiala nigaungøøi¹ 'ino Dios coon'¹³ júu³ tya'a. ¿'Ee lɨ́ɨ²naa' 'e jmoo²¹o' coon'¹³ 'ino?

Joon jilee'²¹mo gajin'²in 'e 'ná¹ júun²mo Jesús.

65 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ ga'láa² 'wii²¹² 'ñíi¹i Jesús. Gajnii¹i unni² 'ido joongɨ poo¹i Jesús joon sɨɨ'²¹ɨ 'ido jin'²in:

―Faa'¹³du'u, ¿'iin 'in gapooi¹ 'nʉ?

Joon ga'láa² 'wii²¹² 'ɨɨ'¹³ jnóo¹o mooni² Jesús.

Jo rǿø¹i Tʉ́³ 'e cwii¹mo Jesús

66 Ca tɨ́² 'wii²¹² 'iityi¹ siin'¹² Tʉ́³. Joon gatyii²¹a jaain²¹ jee²¹² 'in jmoo¹o 'ee gø'² 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² do. 67 Joon mo ganí²i Tʉ́³ 'e siin'¹²in do untyaai'² 'ña'a co' jɨ́² joon gajaan¹ jǿø²i joon gajin'²in:

―Ngɨ́² 'nʉ jon coon'¹³ Jesús tsá² Nazaret.

68 Pe Tʉ́³gɨ jo garøøi²¹ jin'²in:

―Jo cwii¹na 'ino. Jo ñí³ii 'ee 'e fo'²'o no.

Joongɨ gacwo'ɨ́ɨ¹o lɨ' 'oo¹ lɨ tsataai² tsá². Joon ga'oo¹o tuuitsáa². 69 'In tsamɨ́² do gajǿø²i Tʉ́³ tún¹ joon gasɨɨ'²¹ɨ tún¹ 'in téein² do:

―Jaain²¹ tsá² tya' 'ido‑o 'in tsañʉʉ'¹ lo.

70 Pe jo garǿø¹i Tʉ́³ tún¹. Jee²¹² catá²‑a tún¹ 'in téein² do gasɨɨ'²¹ɨ tún¹ Tʉ́³:

―La ja'²mo, 'nʉ‑ʉ jaain²¹ 'in tya' 'ido tsʉ 'in seein²¹ Galilea 'nʉ, joongɨ la faa'²¹ 'ido‑o la joon foo'²¹ 'nʉ.

71 Joon ga'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² faa'²¹a 'laa'²¹ 'ée¹i Dios jin'²in:

―Ni Dios jo cwii¹na 'in tsañʉʉ'¹ no 'in 'ée¹naa' no.

72 Joon tsifu gatɨ́² tún² naa'¹³ ga'oo¹o tuuitsáa². Joon gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ do 'ee nigasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii: “La jo‑gɨ mo 'oo¹o tún² naa'¹³ tuuitsáa² jo røø²¹u 'e cwii¹u jna 'nɨ¹ naa'¹³.” Joon mo gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ 'elo joon gatyi'²o.

15

Jesús tyani Pilato

1 Mo gajná² joon, joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² galicaain²¹ tún¹ coon'¹³ jileei'¹³ tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley coon' jileei'²¹ tsacøøi'¹³ 'in tyiin²gɨ. Joon ngajée¹i Jesús sɨñuu¹mo joon gangajaan'¹²in tyani Pilato. 2 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Pilato Jesús:

―¿Tɨ 'nʉ rǿøi¹³ tya' tsá² Israel?

Jesús‑gɨ gañii¹i:

―'E joon foo'²¹gɨ 'nʉ.

3 Jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² ga'nɨɨ¹i Jesús lɨɨlɨ¹. 4 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Pilato Jesús tún¹ jin'²in:

―¿Tɨ jo 'ee ngɨ́ɨ¹²'ɨ coonti? Jǿø²du'u xiiala 'nɨ́ɨ¹i 'nʉ lɨɨlɨ¹.

5 Pe jo gañii¹i Jesús coonti. 'Wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi Pilato.

Sii¹in tsacøøi'¹³ ijúun²mo Jesús

6 La nitɨ́ɨ²i Pilato 'e láa²i jaain²¹ 'in 'yuui² 'nʉñí³ la jee²¹² 'e tɨ́² jmɨɨ²¹² joon. Joon galáa²mo jaain²¹ 'in muui¹ 'in tsá² do. 7 Joon 'yuui² 'nʉñí³ jaain²¹ 'in sii²¹ Barrabás, 'ii jee²¹² 'in nigajngaai'¹²gɨ tsá² coon²¹ lɨ nigatíin¹in coon'¹³ tsaa'to². 8 Joon gangalíin² tsá² joon gamɨɨ¹ɨ tyani Pilato 'e jmá¹ 'ido 'e la tɨɨsi'². 9 Pilato‑gɨ gañii¹i:

―¿Tɨ 'iin²¹²naa' 'e láa²na Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel?

10 Jin'² Pilato la no 'wii'¹³ li'³o 'e gajaan'¹²in 'in tyʉ'² to² tya' untsá² Jesús 'wii'¹³ tsiiwúu¹mo tya' Jesús. 11 Pe 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do nigasɨɨ'²¹o Pilato 'e tyʉ²gɨ wa'a láa¹i 'ido Barrabás. 12 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tún¹ Pilato:

―¿'Ee 'iin²¹²naa' lí² coon'¹³ 'in sii²¹ Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel lo?

13 Joon gañii¹i tsá², 'oo¹o tá² lɨɨlɨ¹ jin'²in:

―¡Téen¹in 'ido tsaa' crúu¹³ no!

14 Gasɨɨ'²¹ Pilato tún¹ 'in tsá² do jin'²in:

―¿'Ee gó² nigajmaa¹a 'inlo?

Pe 'in tsá² do gañii¹i tún¹ tá² lɨɨlɨ¹ jin'²in:

―¡Téen¹in 'ido tsaa' crúu¹³ no!

15 Joon 'wii'¹³ 'iin²¹²in Pilato ján² røø²¹ coon'¹³ 'in tsá¹ do joon galáa²mo Barrabás joongɨ gatyʉ'²ʉ to² póo²i Jesús joon gajaan'¹²in 'ido wa'a téen¹in tsaa' crúu¹³.

16 Mo ngayuui'¹³ joon, joon gatyii¹mo 'láa² Jesús tyani Pilato joon gangajée¹i 'ii tyi¹ tya' rǿøi¹³ lɨ sii²¹ Pretoria. Joon gauncaain²¹ ce jileei'²¹ 'láa². 17 Joon tyii'²¹i Jesús coon²¹ 'mɨ'² yóoin² nʉʉ'² la lɨ́¹ 'e tyi'² rǿøi¹³. Coon²¹gɨ corona lɨ́² jmaai'² tóon¹ gaton'¹ mootyi² Jesús. Coon'¹³ la joon ga'láa² 'wii²¹² lʉʉ'²¹i Jesús. 18 Joon ga'láa² tsá² do 'wii²¹² 'aa'²¹i Jesús jin'²in:

―¡Viva Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel! ¡Wóo²‑o cwoseein²¹!

19 Joon coon'¹³ 'no'³ sɨɨ² cwaa²¹ gapó² mootyi² Jesús joon ga'ñíi¹i Jesús. 20 Mo ngayuui'¹³ gaungøøi¹ la no joon gatyíi³o 'a 'mɨ'² yóoin² nʉʉ'² do joon gacɨ'¹ɨ tún¹ Jesús sɨɨn'³ɨn do‑o. Tsifu joon gatyii¹mo Jesús itéen¹in 'ido crúu¹³.

Taain¹ tsá² Jesús tsaa' crúu¹³

21 Jaain²¹ tsá² seein²¹ Cirene sii²¹ Simón, jmii²¹ Alejandro coon'¹³ Rufo, najaa'¹²i lɨ tsajmaa¹a to². Joon mo gangɨ́ɨ¹i do 'in 'láa² do gatyʉ'²ʉ to² 'ido wa'a coon²¹ crúu¹³ tya' Jesús.

22 Joon gangajée¹i Jesús fu coon²¹ lɨ sii²¹ Gólgota, coon²¹ lɨ 'øøi'²¹‑tsi tsá² sii²¹ Mootyi² 'Lɨɨ²¹². 23 Joon gacwo'¹o 'ido Jesús vino caai'¹³ jmɨ'³ 'mó² sii²¹ mirra pe Jesús‑gɨ jo ga'un'²un 'edo. 24 Joon gateen¹in tsaa' crúu¹³ do. Joon 'in 'láa² do gajmaa¹a jmaai'²xʉ sɨɨn'³ Jesús. Gacoo¹o 'iin lii'¹i la jaain²¹ do.

25 'Iin² ñʉ́³ ningóo¹ mo gateen¹in Jesús tsaa' crúu¹³. 26 Joon gataan¹an coon²¹ júu³ yʉ' tyi² Jesús 'e faa'²¹a 'e ga'nɨɨ¹i Jesús. Faa'²¹a la lo: “Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel 'ino.” 27 Caan²¹mo gataain¹ Jesús tsaa' crúu¹³ coon'¹³ gái¹ 'uun²¹, jaain²¹ lɨ' caai tsáa¹ jaain²¹gɨ lɨ' caai²¹ tooin²¹². 28 La joon 'e gatsín¹ 'e jin'² ni jí² tya' Dios: “Gaun'íi³in tsá² 'ii jee²¹² 'in gó².”

29 Jileei'²¹ 'in ngɨɨ¹i do gajíi²mo Jesús joon gajøø'²¹ø mootyíi¹i jin'²in:

―'Nʉ‑ʉ 'in ifiin¹ cwo'¹ do joon jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijmáa³o'o tún¹, 30 laai²¹² 'wo'o no. Cwúui¹ tsaa' crúu¹³ no.

31 La joon jon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo' tya' ley gaungøøi¹ Jesús sɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i:

―Galáa²mo 'in xeei'²¹ joon 'ña'gɨ jo lí² lái¹ 'ña'a. 32 Wana ganee²¹e' gajngaa¹i tsaa' crúu¹³ tya'a 'ña'a joongɨ lí² jo'¹o lɨ́ɨ²na' 'e 'ii‑o Cristo, Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.

Joon cagɨ 'in gataain¹ crúu¹³ coon'¹³ Jesús gajíi²mo 'ii.

Jún¹mo Jesús

33 Mo gatɨ́² tyiiañi'¹ galinʉʉ²¹ coonti ca 'iin² 'nɨ¹ ca'lóo². 34 Mo gatɨ́² 'e hora joon ga'oo¹o Jesús jin'²in:

―Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? ('E 'øøi'²¹‑tsi jin'²in: Dios tyiia, Dios tyiia, ¿'ee lɨ' nigatíiu¹³'u jna?)

35 'Inlɨ́ɨi¹³ 'in téein² do niganúu²un joon gajin'²in:

―Nʉ́ʉ²duu', nitø'¹ø Elías.

36 Joon gangó¹ jaain²¹ cwiin¹in. Mo ngayuui'¹³ gaun'laa²¹ coon²¹ esponja coon'¹³ vino tiin'²¹ joon gauntyii²¹ coon nii²¹² sɨɨ² gacwo'¹o Jesús. Joon gajin'²in:

―Jaan²duu', nee²du' wana jó¹ Elías jaxáa¹i 'ino.

37 Tsifu joon ga'oo¹o Jesús coon²¹ naa'¹³ tá² lɨɨlɨ¹ joon gajún¹mo. 38 Joon coon²¹ 'mɨ'² 'íi¹ inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do ga'gɨɨ²¹ coonti tún² fóo¹³. Tɨ́² yʉ' joongɨ ca tɨ́² 'wii²¹² ga'gɨɨ²¹. 39 Joon 'in tyʉ'² to² 'láa² romano 'in siin'¹² tyani lɨ taain¹ Jesús do mo ganii²¹ xiiala ga'oo¹o Jesús joongɨ xiiala gajúin¹ 'ido joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo, 'in tsañʉʉ'¹ lo Jóon¹ Dios 'i.

40 Coon²¹ lɨ téein² tsamɨ́² wíin²gɨ gajǿø²ø. Jee²¹² 'ii siin'¹² María Magdalena joongɨ María sáa³ Jacobo 'in xuui²¹²gɨ Sé³. Joongɨ siin'¹² Salomé do. 41 'In tsamɨ́² lo nigangɨɨ¹ coon'¹³ Jesús. Joongɨ nigajmaa¹a 'e dø'¹ 'ido la 'ɨɨ²¹² gangɨɨ¹ Jesús Galilea. Joongɨ fúu¹mo tsamɨ́² 'in téein² do 'in gangalíin² coon'¹³ Jesús Jerusalén.

Ga'á¹mo Jesús

42 Joon la xʉʉ tiin¹xʉ 'wii'¹³ 'e jmɨɨ²¹² tya' 'e tyaa¹ tyʉ́² ('øøi'²¹‑tsi tsá² cwoon'¹ 'ló¹ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²) 43 joon gajó² Sé³, tsá² seein²¹ coon fuu²¹ sii²¹ Arimatea. 'In Sé³ no jaain²¹ jee²¹² tsacøøi'¹³ joon jaain²¹ tsá² 'in sɨján¹an jmɨɨ²¹² mi tyʉ'² Dios to². Jo 'goo'²¹o coonti. Ga'í¹ 'ido tyani Pilato joon gamɨɨ¹o cuerpo tya' Jesús. 44 Pilato do ganga'goo²¹‑tsi 'e najún¹mo Jesús jmoono. Joon gatø'¹ø 'in tyʉ'² to² 'láa² do gaunngɨɨ¹ɨ wa'a jo'¹o gajúun²in. 45 Mo gajin'² 'in tyʉ'² to² 'láa² do 'e jo'¹o gajúun²in joon gacwoo¹ Pilato cuerpo tya' Jesús 'e cón² Sé³ do. 46 Tsifu joon galó² Sé³ do coon²¹ 'mɨ'² taa²¹ tyʉ́². Joon gaxíia² cuerpo tya' Jesús joon gacɨn'¹ɨn 'e 'mɨ'² taa²¹ do. Joon gataan'¹²in coon²¹ tsi 'aan¹ lɨ² coon²¹ tsaa' xá¹. Joon gasii'²¹i coon²¹ cuun²¹² 'ootoo²¹ 'aan¹ do. 47 Joon ganii²¹ María Magdalena coon'¹³ María sáa³ Sé³ lɨ ga'ái¹ Jesús do.

16

Mo gajiin'¹in tún¹ Jesús

1 Mo gangɨɨ¹i jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² joon María Magdalena coon'¹³ Salomé coon'¹³ María sáa³ Jacobo galó² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ 'e tsaxee¹i tya' Jesús. 2 Joon 'áa³ jmɨɨ²¹² 'láa² 'wii²¹² semóo¹³, mo ga'yeei²¹ ñi'¹, tyalíin² lɨ ga'ái¹ Jesús. 3 Sɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i:

―¿'Iin 'in jan'¹ 'e cuun²¹² 'e jnɨ¹ 'oo'aan¹ do? ―sɨ́ɨ²i.

4 Pe mo ganii²¹ jo 'e cuun²¹² fee'¹ lɨ do. Jo si'²gɨ 'áan³ tya'. 5 Mo gangatáa¹i tsi too²¹ 'aan¹ do ganii²¹i jaain²¹ sɨmii'²¹, taa²¹ sɨɨn'³ lɨɨlɨ¹, tyíin¹in lɨ' caai²¹ 'aan¹ tsáa¹ do. Joon gafoo'¹mo 'in tsamɨ́² do. 6 Pe 'in sɨmii'²¹ dogɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jo foo'¹³naa'. 'Naa'²¹naa' Jesús tsá² Nazaret 'in gateein¹ tsá² tsaa' crúu¹ do. Pe nigajiin'¹o. Jo 'yuui²gɨ lo. Jǿø²duu' lɨ ga'ii²¹ do. 7 Cwolíin²naa', cwosíi¹³ii' tsá² tya'a coon'¹³ Tʉ́³ 'e tsáa¹a Jesús nifugɨ tyii' fu Galilea. Joon do‑o imáa¹naa' 'i jiin'¹³ la nigajin'²in.

8 Joon gangalíin²mo cwiin¹in lɨ roon¹ 'aan¹ do 'wii'¹³ jleei¹ gafoo'²¹i lɨɨlɨ¹. Jo 'iin gasɨɨ'²¹ coonti jiin'¹³ jaain²¹ 'wii'¹³ gafoo'²¹i lɨɨlɨ¹.

Jesús gajnee¹in tyani María Magdalena

9 Mo ngayuui'¹³ joon 'e gajiin'¹ Jesús, mo gajná² 'e ga'láa² 'wii²¹² semóo¹ do joon gajnée¹in Jesús 'láa² 'wii²¹² tyani María Magdalena, jaain²¹ tsamɨ́² 'in ga'woo¹i Jesús dyái¹ 'in 'lɨɨi' alma tya'a. 10 Joon 'ido‑o gangóo¹ ngasii'¹²i 'in nigangɨ¹ coon'¹³ Jesús. Joon do‑o taai¹ xuui²¹²‑tsi joon cɨ'²o. 11 Joon mo ganúu²un 'ii 'e seen²¹mogɨ Jesús joongɨ 'e niganii²¹mo 'in tsamɨ́² do 'ii jo gajo'¹ galɨ́ɨ²i 'e jin'² 'in tsamɨ́² do.

Gajnée¹in tyani gái¹ tsá² tya'a

12 Mo ngayuui'¹³ joon gajnée¹in Jesús xiia'²¹gɨ lɨ́ɨ¹i tyani gái¹ tsá² 'in ngaliin¹ coon²¹ tya'i fu¹. 13 'Ii‑gɨ ngalíin²mo ngasii'¹²i tsá² tya' Jesús pe jon'gɨ júu³ tya' 'ii jo'¹ galɨ́ɨ²i.

Sɨ́ɨ¹i Jesús jɨ dyajaain²¹ tsá² tya'a

14 Mo lɨcɨɨin²¹xʉ joon gajnée¹in tún¹ Jesús coon²¹ lɨ néei¹ 'in dyajaain²¹ tsá² tya'a gø'²ø. Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a do xiiala lɨ' 'e jo jo'¹ lɨ́ɨi² 'ido, joongɨ 'waa'²¹‑tsi 'ido tsʉ 'wii'¹³ jo jo'¹ galɨ́ɨi² la jileei'²¹ 'in gasɨɨ'²¹ɨ 'ii 'e nijiin'¹ Jesús. 15 Joon gajin' Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Cwolíin²naa' la 'ui fu juncwii²¹. Síi¹³ii' jileei'²¹ tsá² júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ tsá² tyani Dios. 16 Joon jileei'²¹ 'in jo'¹ lɨ́ɨi² 'e júu³ tyʉ́² do joon 'in sáai² jmɨɨ²¹ itiin'¹³mo 'i. Pe 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi² lɨ 'lɨɨ'³ itsáa¹a. 17 Joon 'in jo'¹ lɨ́ɨi² ijmáa¹a 'e li² lo: Coon'¹³ 'ii'²¹ tyiajna i'wooi²¹ jileei'²¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² almas tya' tsá². Joon ifaa'²¹o jmíi¹ xiia'²¹. 18 Joongɨ isaan'²¹in coon'¹³ cwoo²¹o mɨɨ'²¹ pe jo ijmá¹ 'nii'²¹ tya'a. Joongɨ wana 'uun'²¹ 'ootyíi² jo ijmá¹ 'ii'²¹. Joongɨ táan¹an cwoo²¹o tya' 'in tsatsaa'¹³ joon 'láa²mo 'i.

Mo gasoo¹o Jesús fu ñʉ'fú²

19 Mo ngayuui'¹³ gafee'²¹i Jesús tsá² tya'a do joon ganga'²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús fu ñʉ'fú². Joon do‑o gangacwaa²¹ lɨ' caai²¹ Dios Jmii²¹ tsáa¹. 20 Joon ga'woo²¹mo tsá² tya'a ngasii'¹²i tsá² xiiala itiin'¹³ tsá² la caan²¹mo. Joon coon'¹³ 'ña'a Jesús 'e uncoon'¹³on. Joon coon'¹³ milagro 'e jmoo¹o tsá² tya'a litsáai¹‑tsi tsá² 'e jo'¹o júu³ tya' Jesús. Amén.

SAN LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Júu³ tyʉ́² 'e gajmaa¹a San Lucas

1

Prólogo

1 Fúu¹mo tsá² nigataan¹an ni mo'jí² la galɨ́² jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² jee²¹² jna'. 2 Joon 'in tsá² 'in niga'e'¹e jna' niganii²¹o ca la mo 'wiin²¹² joon gatyaa¹o júu³. 3 La joon jon jna nigacoon²¹oo cwáain¹ coon'²¹ tún² ca la mo 'wiin²¹². 'Wii'¹² joon lɨ́ɨ²na 'e tyʉ́²‑ʉ 'e tóon¹³oon ni mo'jí² jilaa'²¹ la lɨ́² 'e nigalɨ́². 4 La joon jmáa³aan tsá² tyúi¹ Teófilo 'e litsáai¹‑'o'o 'e la ja'²mo jilaa'²¹ júu³ 'e niga'e'² tsá² 'nʉ.

Jaain²¹ ángel jmoo¹o júu³ iliseein²¹ Wó³ saa¹i tsá² jmɨɨ²¹

5 La jee²¹² lɨ́ɨ¹i Herodes rǿøi¹³ fu lɨ sii²¹ Judea seein²¹ jaain²¹ tsá² Israel 'in sii²¹ Zacarías. Lɨ́ɨ¹i tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ Abías. Tsamɨ́² tya'a sii²¹ Elisabet. Jaain²¹ jún² tya' 'lɨɨ²¹² Aarón 'ii. 6 Jiwáa²mo do tyú¹mo tyani Dios i. Joongɨ jmaa¹a jilaa'²¹ tɨɨsi'² coon'¹³ jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios. Jo 'e tsaa² tya'a sá². 7 Jo 'in xuui²¹² tya'a seein²¹ tsʉ 'wii'¹³ Elisabet do jo lí² tsatyéen¹in. Joongɨ nitsáa²mo jiwáa²mo.

8-9 Cafu mo lɨ́ɨ¹i Zacarías untsá² tyani Dios gatɨ́ɨi² tsajiin²¹ fuusún² ni altar tya' Dios. Gatɨ́ɨi² tsajmaa¹a 'elo jiin'¹³ la tɨɨ²si'² 'e jmoo¹o untsá² do. Gacoo¹o untsá² 'iin²¹²in litsáai¹‑tsi 'ee to² ijmáa¹a. Joon mo gatɨ́² 'ii'²¹ ga'í² Zacarías cwo'¹ tya' Dios do 'e tsajiin²¹ fuusʉ́n². 10 Jileei'²¹ 'in catyaai²gɨ do gajaan¹an caluu faa'²¹a júu³ tyʉ́². 11 La tsifu joon gajnéi¹ jaain²¹ ángel tya' Dios Jmii²¹ siin'¹³in lɨ' tsáa¹ 'e lɨ juun¹un fuusʉ́n². 12 Mo gajnéi¹ 'in ángel do 'áa¹mo gafooi'²¹ Zacarías jiin'¹³ jo ñii¹ 'ee jmáa¹a. 13 Joon 'in ángel do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jo foo'¹³'o, Zacarías, tsʉ Dios niganúu²o júu³ tyʉ́² tyi'i. Itsatyéen¹³mo tsamɨ́² tyi'i jaain²¹ yʉʉn²¹. Joon unsii²¹o'o Wó² 'ii. 14 Lɨ́ɨ¹ tyuu'¹³'u jløø'³mo'o 'wii²¹² tya'a. Fúu¹mo 'in jløø'³mo 'e galiseein²¹. 15 Tsʉ 'in yʉʉn²¹ tyi'i do 'in lityú¹mo tyani Dios. Jo 'e 'uun'²¹un coonti jon' vino jon'gɨ máa¹. Joon ca la mi liseen²¹mo un'øø'²mo Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'ii. 16 Joon coon'¹² júu² tya'o fúu¹mo tsá² seein²¹ Israel icɨ'²o coon'¹³ 'Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tya'a. 17 'In Wó³ no tsáa¹a jée'¹gɨ lagɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' ijmáa¹a la gajmaa¹a Elías. Joon 'ii'²¹ tya' 'ii ijmáa¹a 'e jileei'²¹ tsá² coon'¹³ jóon¹on iliseein² mo tyʉ́². Joon 'in jo mo nʉʉ'¹³ ninuu¹o júu² røø²¹. Joon la joon tyaa¹ tyʉ́² tya'a tsá² i'ii'²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' ―jin'² ángel do.

18 Joon Zacarías do gaunngɨɨ¹ɨ 'in ángel do:

―Xiiala ijmáa²aa 'e iun'øø'¹²na 'elo tsʉ 'áa¹mo nitsaa¹moo la joon tsaamɨ́² tyiia jon.

19 'In ángel do gañii¹i:

―Jna‑a Gabriel. Siin'¹³moo tyani Dios. 'Ii gasii¹in jna 'e fuu²¹²uu 'nʉ. Joongɨ 'e jmáa³aa 'nʉ júu³ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² lo. 20 Pe nano jo lí² foo'¹³gɨ'ɨ ca gatsín¹ jilaa'²¹ júu³ lo tsʉ jo gajo'¹ lɨ́ɨ²u'u júu³ tyiia. 'E júu³ lo 'ná¹ tsín¹ mo gatɨ́² 'ii'²¹ tya'a.

21 La 'ɨɨ²¹² joon 'in tsá² catyaai² téein² caluu²¹²‑u sɨjéen¹³mo Zacarías. Lɨ́ɨ¹ tsa'goo¹‑tsi 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ gali'ɨɨ²¹²i inʉʉ cwo'¹ do. 22 Pe galili'²o 'e nigajǿø² coon²¹ li² tsʉ 'wii'¹³ mo gacwa'ɨ́ɨ¹ɨ jo lí² faa'²¹gɨ. Joon gajmaa¹a li² coon'¹³ cwoo²¹o tsʉ jo lí² faa'²¹gɨ.

23 La tsifu joon mo gatsín¹ to² tya'a 'e cwo'¹ do ganga'²mo fu tya'a. 24 Mo gangɨ́ɨi¹gɨxʉ jmɨɨ²¹² joon gacán¹mo tsamɨ́² tya'a yʉʉn²¹. Joon gajaan¹o inʉʉ, jo gacwa'ɨ́ɨ¹ɨ ce gatsín¹ 'ñéei² sɨɨ'²¹. Gajin'²in:

25 ―Ña'ñʉ'¹o' nigajmaa¹a coon²¹ 'e tyʉ́² tyiia joon nigatyíi³o fa'ɨɨ'²¹ tyiia tyani tsá².

Jaain²¹ ángel jmoo¹o júu² iliseein²¹ Jesús

26 Ningóo¹ jnúui² sɨɨ'²¹ 'e tyéein¹ Elisabet do yʉʉn²¹ mo gasii¹in Dios 'in ángel Gabriel do fu coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Nazaret lɨ náa¹ Galilea. 27 Ngafee'¹³i jaain²¹ sɨmɨ́² sii²¹ María. 'Ido‑o náa¹ júu³ tya'a coon'¹³ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Sé³. Sé³ do jún² tya' 'lɨɨ²¹² David 'ii. 28 'In ángel do gangatyéein¹ lɨ tyíin¹in 'in sɨmɨ́² do. Joon gajin'²in:

―¡'Aa²¹²mo'o fuu²¹²uu 'nʉ! Nigauncwai'² Dios 'nʉ lɨ́ɨ¹gɨ lagɨ jileei'²¹ tsamɨ́² ―jin'² ángel do.

29 Mo ganii²¹ María 'in ángel do lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi. Joon ga'ɨ́¹‑tsi 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ do. 30 Joon 'in ángel do gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jo foo'¹³'o, María. Nigajmaa¹a Dios coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ tyi'i. 31 Cwoliñi'²'in icaan²¹²mo'o yʉʉn²¹ joon liliseein²¹ jaain²¹ yʉʉn²¹ tyi'i 'e unsii²¹o'o JESÚS. 32 'In lifee'¹mo 'ii. Ilisii²¹ Jóon¹ Dios 'in feei'¹gɨ. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ icwo'²o 'ii 'án³ lɨ gatyʉ'² jún² tya' 'lɨɨ²¹² yʉʉ'¹³ tya'a David to². 33 Ilíin²in rǿøi¹³ tya' jileei'²¹ tsá² Israel coon²¹ tøø²mo. Jo tyee²¹ 'ii'²¹ tya'a coonti.

34 Joon gaunngɨɨ¹ɨ María 'in ángel do:

―¿Xiiala ilí² 'elo, tsʉ jo 'in ñʉʉ'¹ tyiia seein²¹?

35 'In ángel do gajin'²in:

―Ijoo²¹o Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tyi'i. Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios, 'in feei'¹gɨ, icaan²¹un yʉʉn²¹, tsʉ 'wii'¹³ joon ilicwaa'³mo 'in yʉʉn²¹ do. Joon ilisii²¹ Jóon¹ Dios. 36 Iliseen²¹mo jon jaain²¹ yʉʉn²¹ tya' ruu'²¹'u Elisabet fiin'¹³ nitsáa¹mo. Jin'² tsá² 'e jo lí² caain²¹ yʉʉn²¹ pe nano ningóo¹ jnúui² sɨɨ'²¹ 'e tyéein¹in yʉʉn²¹. 37 Tsʉ 'wii'¹³ Dios ce jilaa'²¹‑a lii'¹i ―jin'² 'in ángel do.

38 María do gajin'²in:

―Lo‑o siin'¹³na 'e jmáa³oo jilaa'²¹ to² 'e tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ'. Cwalí²‑i la lɨ́¹ 'e nigasɨɨ'²¹'ɨ jna.

Mo ngayuui'¹³ joon gatʉ́ʉ²mo 'in ángel do 'ii.

Tsafeei'¹³ María ruu'²¹i Elisabet

39 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon María do gangóo¹ la jmoono coon²¹ fuu²¹ ná¹ jee²¹² moo'²¹. Coon²¹ fuu²¹ náa¹ cwoo'¹³ 'wó² sii²¹ Judea. 40 Mo gatyíi¹a tya' Zacarías do gafee'¹i Elisabet. 41 Joon mo ganúu² Elisabet do júu³ tya' María do joon 'in yʉʉn²¹ 'yuui tu'²u gajøø'²i. 42 Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios ga'ii²¹ Elisabet do. Joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a coon'¹³ júu³ tá²xʉ, jin'²in:

―Nigauncwaai'³ Dios 'nʉ lɨ́ɨ¹gɨ lagɨ jileei'²¹ tsamɨ́². Joongɨ nigauncwaai'³ Dios yʉʉn²¹ 'in tyéen²un. 43 ¿'Iin jna wa'a jó¹ sáa³ 'Ña'ñʉ'¹o' jafee'¹³i jna? 44 La tsifu mo ganúu³uun júu³ tyi'i 'in yʉʉn²¹ tyiia lo gajøø'²¹i jløø'³mo nʉ' tu'³uu. 45 Jløø'³mo'o 'e nigalitsáa¹mo‑'o'o 'e tyʉ́²‑ʉ 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e nigajin'²in.

46 Joon María do gajin'²in:

Fee'¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' 'áai¹.

47 Joon jløø'³moo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Dios 'in jmoo¹o tiin'¹³na.

48 Dios nigacón² cwáain¹ 'e tañíi² jna.

Tsʉ fúu² nigalɨ́ɨ¹i jna 'in jmoo¹o to² tyʉ'²ʉ.

Pe jilaa'²¹ jmɨɨ²¹² lɨ ngóo¹gɨ jilee'²¹mo tsá² iuntyú¹mo jna.

49 Tsʉ Dios 'in jmɨɨ²¹²gɨ‑tsi nigajmaa¹a coon²¹ to² fee'¹ tyiia.

Jiin'¹³ 'ii‑o 'in tyú¹mo.

50 'Woo²¹‑tsio tya' ce jileei'²¹ 'in un'goo²¹ 'ii la tsá² seein²¹ nano lagɨ tsá² 'in nogɨ iliseein²¹.

51 Jilaa'²¹ to² fee'¹ jmoo¹o Dios.

'In jmaa¹ jløøi'³ yaai tyaníi¹³i ga'aa¹o fa'ɨɨ'²¹.

52 Ga'woo¹mo Dios tsá² 'in tyíin² 'án³ tya'a.

Joon jileei'²¹ 'in tsá² 'wói¹ gasaa'²¹mo.

53 'In sɨtyéein¹³ jmɨɨ²¹² gaunrøø²¹mo Dios 'ii coon'¹² 'e tyʉ́²‑ʉ.

Pe 'in tsá² sá² cuu² gasii'¹in lɨ́ɨ²mo.

54 Gauncoon'¹³o tsá² Israel 'in jmoo¹o to² tyʉ'²ʉ.

55 Fúu² galɨ́ɨ²i 'in jo ga'ín¹‑tsi júu³ ga'ɨɨ¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' Abraham coon'¹³ jileei'²¹ jún² tya'a coon²¹ tøø²mo

―jin'² María do.

56 Gaai²¹ sɨɨ'²¹gɨ gajan¹ María coon'¹³ Elisabet do. Mo ngayuui'¹³ joon ganga'²mo fu tya'a.

Galiseein²¹ Wó² saai¹ tsá² jmɨɨ²¹²

57 Mo gatsín¹ jmɨɨ²¹² 'e Elisabet do 'ná¹‑a liseein²¹ jóon¹on. Joon galiseen²¹mo. 58 Joon lɨ́ɨ¹ jløøi'³ jileei'²¹ tsá² néei¹ tyan' coon'¹³ jileei'²¹ ruu'²¹i mo ganúu² 'e tyʉ́²‑ʉ 'e nigajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' tya'a. 59 Mo gatɨ́² jñá² jmɨɨ²¹² gatɨ́² 'ii'²¹ i'ii'²¹in 'in yʉʉn²¹ do li² jiin'¹³ la tɨɨsi'². Jmɨɨ²¹² joon 'in tsá² jalíin² tɨ́² jmɨɨ²¹² gali'iin²¹²in lisii²¹ 'in yʉʉn²¹ do la sii²¹ jmɨɨ²¹. 60 Pe sáa³o gajin'²in:

―Jon' la joon, 'ná¹‑a lisii²¹ Wó³‑o.

61 'In catyaai² do jo cwoo¹ júu³, jin'²in:

―Pe jiin'¹³ jaain²¹ tsacøøi'¹² tyi'i jo sii²¹ la joon ―jin'².

62 Joon gajmaa¹a li² coon'¹³ cwoo²¹o tya' jmii²¹ yʉʉn²¹ do 'ee 'iin²¹²in lisii²¹ yʉʉn²¹ do. 63 'I‑igɨ gamɨɨ¹ɨ coon²¹ mo'jí². Joon gataan¹an ni do 'e lisii²¹o Wó³. Ganga'goo²¹‑tsi jilee'²¹mo. La tsifu joon galɨ́²‑ɨ gafaa'²¹ Zacarías do. 64 Joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios. 65 Coon'¹³ 'e lo‑o gafoo'¹mo jileei'²¹ 'in néei¹ la 'ui tsaa' moo'²¹ lɨ sii²¹ Judea do. Tyaa¹ júu³ jee²¹² 'ii jilaa'²¹ 'e nigalɨ́².

66 Jileei'²¹ 'in nuu¹un 'elo gacón² cwáain¹. Joon gajin'²in:

―¿'Ee ilíin² 'in xuui²¹² no? Tsʉ 'e la ja'²mo uncoon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii.

Júu³ gafaa'²¹ Zacarías

67 Joon Zacarías, jmii²¹ 'in Wó³ do, røøi¹ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gafaa'²¹a júu² tya' Dios. Jin'²in:

68 Untyú¹moo Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ tya' tsá² Israel.

Tsʉ nigauncoon'¹³ tsá² tya'a joon gauntiin'¹³mo jna'.

69 'Lɨɨ²¹² David gajmaa¹a la to² tyʉ'²ʉ joon nigatyii'¹²mo Dios jaain²¹ jún² tya'a 'in píin²gɨ 'e ijmáa¹a tiin'¹³ jna'.

70 La joon júu³ ga'ɨ́ɨ² 'wii²¹² tya' tsá² tyúi¹ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² ca lɨɨ²¹².

71 Ga'ɨ́ɨ² júu³ itiin'¹³ jna' tya' jileei'²¹ 'in 'eei'¹ jna'.

Joon i'wóo¹i jna' ja'cwoo²o jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in jmeei'²¹ jna' jilaa'²¹ 'e gó².

72 Dios ga'ɨ́ɨ²o júu³ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹² tyi' 'e fúu² iliin¹ Dios 'ii.

Jo 'íin²‑tsi 'e júu³ tyiin² do 'e nigajmaa¹a coon'¹³.

73 La lo‑o 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tya' 'lɨɨ²¹² yʉʉ'¹³ tyi' Abraham:

74 Gacwo'²o 'ii'²¹ 'e tiin'¹³na' 'e lí²‑i tsáa¹mo‑tsi' 'ii.

Jo cu'²‑tsi' coon'¹³ 'in 'eei'¹ jna'.

75 Joon lí²‑i jmoo²¹o' jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ la 'ɨɨ²¹² sáan³an'.

76 Joon 'nʉ‑ʉ, yʉʉn²¹ tyiia, iunsii²¹ tsá² 'nʉ jaain²¹ tsá² 'in cwó¹ júu³ tya' Dios 'in feei'¹.

Joon' 'nʉ‑ʉ icwoo'²'o nifu itya'²'a tyʉ́'² tsá² i'ii'²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ'.

77 Joon la joon litsáai¹‑tsi tsá² tya'a xiiala itiin'¹³ Dios tsá² mi 'íin²in tsaa² tya'a.

78 'Wii'¹³ fúu² lɨ́ɨi² Dios jna' joon gasii¹in jóon¹on 'in nigajmaa¹a jná² joo'²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lɨ ngɨɨ²¹ɨ'.

79 Nigajná² joo'²¹ tya' jileei'²¹ 'in néei¹ lɨ nʉʉ²¹,

joongɨ 'in néei¹ lɨ 'íi¹ foo'¹³ 'mó¹.

Joon lí²‑i linee²¹e' xiiala ngɨɨ²¹ɨ' 'e tyʉ́²‑ʉ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ',

jin'² Zacarías do.

80 Joon 'in xuui²¹² Wó³ do gacwán¹mo. Joon gali'øø'²¹mo‑tsi 'áai¹ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in Dios. Joon gatéein² coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ ca gatsín¹ jmɨɨ²¹² 'e 'ná¹ licwii¹in tsá² Israel 'ii.

2

Galiseein²¹ Jesús

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon 'in tsaa'to² tyíin¹ Roma sii²¹ Augusto. Joon 'in Augusto do gatyʉ'²ʉ to² 'e tsataai² tsá² ni jí² ce jileei'²¹ tsá² 'in seein²¹ coonti. 2 'E jí² lo nifu ga'láa² 'wii²¹² gajmaa¹a mo lɨ́ɨ¹i Cerenio to² fu lɨ sii²¹ Siria. 3 Jilee'²¹mo tsá² 'ná¹‑a tsalíin² fu goo¹o 'e tsataai² ni jí². 4 'Wii'¹³ joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Sé³ fuu²¹ Nazaret náa¹ lɨ sii²¹ Galilea. Joon gangóo¹ fuu²¹ Belén, coon²¹ fuu²¹ náa¹ lɨ sii²¹ Judea. Do‑o lɨ galiseein²¹ 'lɨɨ²¹² David tsʉ Sé³ do jaain²¹ jún² 'lɨɨ²¹² David. 5 Ngóo¹ fu Belén caan²¹mo coon'¹³ María 'e tsataai² ni jí². Nináa¹³a júu³ tya'a 'e tɨ́² lɨ cui'² cwoo²¹o. Joongɨ nityéen²mo yʉʉn²¹. 6 Joon galɨ́² la 'ɨɨ²¹² taain²¹² fu Belén joon do‑o lɨ galiseein²¹ jóon¹ María. 7 'Ido‑o jóon¹on 'láa² 'wii²¹². Joon gapaa'²¹ ni 'ido coon²¹ 'mɨ'². Joon gatyaa¹i coon²¹ tsi momóo¹ tsʉ jo sá² 'nʉ́¹ lɨ ján³.

Jaain²¹ ángel jafee'¹³i tsá² 'in 'aai¹ joo'saa'²¹

8 Tyan'¹ fuu²¹ Belén ningɨ¹ coon²¹ poo²¹² tsá² 'in 'aai¹ joo'saa'²¹. Do‑o nijoon¹o la coon²¹ 'woo¹ 'aa¹mo joo'saa'²¹ tya'a. 9 La tsifu joon gajnéi¹ jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon la tøøi² 'oo² ñʉ'fú² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' gajná² joo'²¹ la cu'² lɨ' lɨ née¹i. 10 Joon lɨ́ɨ¹ gafoo'²¹i pe 'in ángel‑gɨ do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo foo'¹³naa' tsʉ coon²¹ júu³ tyʉ́²‑ʉ 'e tyaan² 'e fuu²¹²uu 'naa' ilijløøi'³ jilee'²¹mo tsá². 11 Nano galiseein²¹ fuu²¹ goo¹o David jaain²¹ 'in jmá¹ tiin'¹³ 'naa' 'in sii²¹ CRISTO. Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii. 12 Lawa coon²¹ li² imáa¹³naa' 'in yʉʉn²¹ do raain¹ coon²¹ tsi momóo¹ sɨpaa'²¹i 'mɨ'² ―jin'² 'in ángel do.

13 La tsifu joon co' lɨ siin'¹³ 'in ángel do joon gajnéi¹ fúui¹gɨ ángeles. Joon cwoo¹ 'maai'¹³ Dios. Joon jin'²in:

14 ¡Cwocwoo¹ 'maai'¹³ Dios jileei'²¹ 'in néei¹ ñʉ'fú²!

La joon jon ni 'wó² cwolisá² 'ii'²¹ tya' tsá² 'in jløøi'³ 'wii²¹² tya'a.

15 Joon mo ngalíin²in 'in ángeles do fu ñʉ'fú² 'in tsá² 'aai¹ joo'saa'²¹ do ga'láa² 'wii²¹² gasɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i:

―Moo²¹o'. Mojøø²¹ø' fu Belén jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² lo. Mojøø²¹ø' jilaa'²¹ 'e nigajin'² Ña'ñʉ'¹ʉ'.

16 Joon ngalíin²mo jmoono lɨ́¹. Joon mo gatyalíin²in gatsee'²¹mo María coon'¹³ Sé³ joongɨ 'in yʉʉn²¹ do raain¹ tsi momóo¹. 17 Mo gatsee'²¹i gatya¹o júu³ jilaa'²¹ 'e nigajin'² 'in ángel do cwáain¹ tya' 'in yʉʉn²¹ do. 18 Joon jileei'²¹ 'in ganúu² lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ júu³ tya' 'ido. 19 Joon María tɨɨ'¹³ɨ‑tsi jilaa'²¹ 'elo. Joon ga'ɨ¹‑tsi 'wii²¹² tya'a. 20 Joon 'in tsá² 'aai¹ joo'saa'²¹ do ngalíin²mo jløø'³mo cwáain¹ tya'a. Ngalíin²mo un'goo²¹o Dios. Cwoo¹o 'maai'¹³ Dios jilaa'²¹ 'e niganúu² joongɨ 'e niganii²¹. Tsʉ 'wii'¹³ jilaa'²¹‑a nigalɨ́² la nigajin'² 'in ángel do sɨɨ'²¹ɨ 'ii.

Tsacøøi'¹³ tya' Jesús tyaa¹a cwoo²¹ Dios Jmii²¹ 'in yʉʉn²¹ Jesús

21 Mo gatɨ́² jñá² jmɨɨ²¹² 'e galiseein²¹ Jesús gajmaa¹a tsacøøi'¹³ tya'a li² 'ii. Joon gaunsii²¹ JESÚS jiin'¹³ la 'e nigajin'² 'in ángel do nigasɨɨ'²¹ɨ María la nʉ'gɨ 'e gacaain²¹ María Jesús.

22 Mo gatsiin¹ jmɨɨ²¹² 'e gauntyú¹‑i jiin'¹² la tɨɨsi'² tya' Moisés gangajée¹³mo Jesús fu Jerusalén 'e tyá² cwoo²¹o Dios. 23 La lo‑o gajmaa¹a tsʉ 'wii'¹³ ni jí² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jin'²: “Jileei'²¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ 'in liseein²¹ nifu jmaa¹a tsá² coon'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'.” 24 Gangalíin²mo gacwo'²o Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios jiin'¹³ la to² tyʉ'² ni jí² tya'a. 'E jin'² jí² do 'e 'ná² cwóo¹i tsá² canéei¹ posɨɨ²¹² sɨ gái¹ maa²¹² 'ee lawa coon²¹ fa'¹.

25 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon niseein²¹ Jerusalén jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Simeón. 'Ii jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyúi¹ coon'¹³ Dios. Lɨ́ɨ¹ un'goo²¹ 'ii Dios. Joongɨ sɨjan²o mi jó¹ 'in jmá² tiin'¹³ tsá² Israel. Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios siin'¹³mo coon'¹³ Simeón do. 26 Nigajin'²in Espíritu tya' Dios 'e jo ijúuin² jiin'¹³ la jo mo nii²¹ Cristo 'in siin¹in Ña'ñʉ'¹ʉ'. 27 'In tsañʉʉ'¹ lo gangó¹ fu cwo'¹ fee'¹ si'² Jerusalén to² tyʉ'² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon mo gajalíin²in tsacøøi'¹³ tya' Jesús coon'¹³on fu cwo'¹ 'e jmáa¹a jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley. 28 Joon garɨɨin¹ 'in Simeón do 'in yʉʉn²¹ do. Joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios. Jin'²in:

29 Ña'ñʉ'¹ʉ', lí²‑i cwo'³'o júun²moo 'e tyʉ́²‑ʉ, tsʉ nigauntsiin¹mo 'ii'²¹ 'e gajmaa²'a coon'¹³ tsá² tyi'i.

30 Nigamá¹moo coon'¹³ unníi³oo 'in jmá² tiin'¹³ tsá²,

31 'in nigasíin²un tyani jileei'²¹ tsá².

32 Joon 'ino‑o lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ jɨ́² 'e jnéei² tya' jileei'²¹ 'in jo seein²¹ Israel.

Joon coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ tya' tsá² tyi'i 'in seein²¹ Israel.

33 Sé³ coon'¹³ sáa³ Jesús lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e gajin'² Simeón cwáain¹ tya' xuui²¹² do. 34 La 'ɨɨ²¹² joon gataain'² Simeón cwa'³ 'ii. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ María, sáa³ Jesús:

―'In yʉʉn²¹ lo 'yuui 'ii'²¹ 'e jmáa¹a 'e cɨɨ'¹²i tsá² Israel sɨxʉ 'e róon²on 'ee. 'E joon lawa coon²¹ li² 'e lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in faa'²¹ 'laa'²¹ tya'a. 35 Coon'¹³ 'e la joon 'e nilí² xiiala 'ɨ¹‑tsi tsá² la jaain²¹ la jaain²¹. Joon 'e tyi'nʉ‑ʉ jilaa'²¹ 'elo lawa coon²¹ ñí³ 'e ga'í² tsi alma tyi'i ―jin'² Simeón do.

36 Do‑o jon 'yuu²i jaain²¹ tsamɨ́² 'in nisii²¹ Ana. Jamɨ́ɨ¹ɨ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Fanuel. 'Ido‑o lɨ́ɨ¹i tsá² tya' coon²¹ poo²¹² tsá² seein²¹ Israel 'in¹ nisii²¹ Aser. Ana do‑o tɨ́ɨ²i cwoo¹o júu³ tya' Dios. Lɨ́ɨ¹ natsáai² tsʉ sɨmɨɨ²¹²gɨ 'ii la mo gacui'² cwoo²¹o. Joon dyía¹ jiin²¹ nigacwoo²¹ coon'¹³ ñʉʉ'¹ tya'a. 37 Joon nano ningóo¹ dyajñʉ́ʉ² jiin²¹ 'ná¹gɨ itsín¹ coon²¹ cíein¹³ jiin'²¹in. Jo ga'woo²i 'e cwo'¹ do. 'Yuu²i cwo'¹ la 'woo¹ tiin'¹³ la jmɨɨ¹ 'e untyú¹i Ña'ñʉ'¹ʉ'. Faa'²¹o júu³ tyʉ́² joongɨ jo gøø'²¹ø la tɨɨ² si'². 38 'In tsamɨ́² do gangatyéein¹ la tsifu joon. Joon mo ngayuui'¹³ gacwo'²o 'maai'¹³ Dios ga'láa² 'wii²¹² gafee'²¹i tsá² cwáain¹ tya' 'in yʉʉn²¹ Jesús do. Fee'²¹i jilee'²¹mo 'in sɨján² 'ii'²¹ iláa²mo 'in seein²¹ Jerusalén.

Nga'²mo Jesús fu Nazaret

39 Mo ngayuui'¹³ gauntsiin¹ jilaa'²¹ 'e tyʉ'² to² ni jí² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' gangaliin¹mo fu Galilea. Gangalíin¹in fu goo¹o Nazaret. 40 Joon 'in yʉʉn²¹ do gacwán¹mo. Lɨ́¹gɨ pí²‑tsi joongɨ lɨ́¹gɨ 'øøi'²¹gɨ‑tsi. Joon lɨ́ɨ¹ gauncwai'³ Dios 'ii.

Xuui²¹² Jesús 'yuui² cwo'¹ fee'¹ sii'² Jerusalén

41 Joon tsacøøi'¹³ tya'a la coon²¹ jiin²¹ tsalíin² Jerusalén 'e tsajǿø² jmɨɨ²¹² sii²¹ pascua mo tii'¹³‑tsi tsá² Israel mo gacwa'woo²¹i tsacøøi'¹³ tya'a Egipto. 42 Mo gatsín¹ Jesús dyatun¹ jiin'¹in ngalíin²mo coon'¹³ tsacøøi'¹³ tya'a fu Jerusalén jiin'¹³ la tɨɨsi'² 'e tɨ́² jmɨɨ²¹² do. 43 Mo gacɨɨ'¹²ɨ jaliin¹mo gatséi¹ jmɨɨ²¹² do 'in xuui²¹² Jesús do gajaan¹o fu cwo'¹ fee'¹ Jerusalén. Ce jiin'¹³ jo galili'³ tsacøøi'¹³ tya'a. 44 Ga'ɨ¹‑tsi 'e jaa'¹³mo Jesús jee²¹² tsá² fúui¹ lɨɨlɨ́¹ do. La joon ngatáai² fu² coon²¹ jmɨɨ²¹². Joon ga'naa'¹²i jee²¹² tsaruu'²¹i coon'¹³ jileei'²¹ 'in cwii¹ingɨ. 45 Pe jo gatsee'²¹i. Joon ngalíin²mo tún¹ fu Jerusalén 'e tsa'nee'¹³i 'ido fu joon.

46 Joon mo gatsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² joongɨ gatsee'²¹i 'ido fu inʉʉ cwo'¹ do. Tyíin¹³in jee²¹² tɨfo'² tya' ley nuu¹u joongɨ ungɨɨ¹ɨ 'ido. 47 Jileei'²¹ 'in nuu¹u júu² tya'a lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ júu³ cwáain¹ cwoo¹ Jesús coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi. 48 Mo ganí²i tsacøøi'¹³ tya'a 'ii lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi. Joon gajin'² sáa³a:

―Yʉʉn²¹ tyiia, ¿'ee lɨ' gacwoo'¹³'o jna'a fa'í³ la no? Ñʉ'²'ʉ coon'¹³ jna lɨ́ɨ¹ cu'²‑tsii'i naga'nee'¹³na'a 'nʉ.

49 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―¿'Ee lɨ' 'naa'²¹naa' jna? ¿Tɨ jo ñí²ii' 'e 'ná²a jmá³aa jilaa'²¹ to² 'e nicwo¹ Ñʉ'³ʉʉ jmáa³aa?

50 Pe tsacøøi'¹³ tya'a jo ga'øøi'²¹‑tsi 'e gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii.

51 Joon gangaliin¹mo coon'¹³ Jesús fu Nazaret. La joon galinʉʉ'¹³ʉ to² tyʉ'²ʉ. Pe sáa³o jo ga'ín¹‑tsi jilaa'²¹ 'elo. 52 La joon Jesús lɨ́ɨ¹ tyʉ́² gacwáan¹in. Joongɨ 'øøi'²¹gɨ‑tsi. 'Yaa¹mo‑tsi Dios coon'¹³ Jesús. La joon jon 'yaa¹mo‑tsi jileei'²¹ tsá² coon'¹³ Jesús.

3

Cwoo¹ júu³ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹

1 Ningóo¹ dya'ñá² jiin²¹ 'e Tiberio 'in tyíin¹³ Roma lɨ́ɨ¹i tsaa'to² nifu. Joon Poncio Pilato‑gɨ lɨ́ɨi¹ tsaa'to² fu Judea. Joon Herodes‑gɨ lɨ́ɨi¹ tsaa'to² fu Galilea. Joon ruu'²¹i dogɨ sii²¹ Lii²¹² tyʉ'²ʉ to² fu Iturea coon'¹³ lɨ sii²¹ Traconite. Joon Lisanias lɨ́ɨi¹ tsaa'to² fu Abilinia. 2 Joon Anás coon'¹³ Caifás lɨ́ɨi¹ untsá² 'in tyíin¹gɨ nifu. La 'ɨɨ²¹² joon taain²¹² Wó³ jóon¹ Zacarías coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Joon gacwo'²o Dios 'ii coon²¹ júu³ 'e tya¹ tsá². 3 Joon Wó³ gangɨ́ɨ¹i la caain²¹ co' tɨ' jmɨɨ²¹ Jordán 'e sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'e 'ná²‑a unsɨɨ¹i 'e 'ɨ¹‑tsi jilaa'²¹ 'e gó² joon 'ná²‑a saai²¹ jmɨɨ²¹. Joon la joon 'íin²mo tsaa² tya'a. 4 'Elo‑o gauntiin'¹³mo jiin'¹³ la jin'² ni jí² 'e gajmaa¹a 'in gacwo¹ júu² tyʉ́² ca lɨɨ²¹² 'in sii²¹ Isaías:

Tá² coon²¹ ni'oo¹o jaain²¹ tsá² fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Nijin'²in:

“'Ijó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. Tyaa²aa' tyʉ́² tyii' i'ii'²¹moo' 'ii.

Tsáa¹mo‑'oo' 'e tyú¹moo'.

Jmáa²aa' fu uncwii²¹ tyii' lawa coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹.

5 Unrøø¹moo' jilaa'²¹ juu'¹³ cwó².

'E unrøø²¹moo' jilaa'²¹ po'³ moo'²¹.

Joongɨ fu¹ tuu'²¹ nijmaa²aa' tsáa¹.

Jilaa'²¹ fu¹ gó² 'ná² lí² røø²¹.

6 Joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ ni ní²o xiiala tiin'¹³ Dios tsá².”

Jin'² jí² tya' Dios do.

7 Mo tsalíin² tsá² 'e saai¹ Wó³ 'ii jmɨɨ²¹ joon jin'²in Wó³:

―¡Tsá² 'in coon'²¹ tsá² to² 'naa'! ¿'Iin nigasɨɨ'¹³ 'naa' 'e laa²¹²naa' yaanaa' jee²¹² coon²¹ wúu¹ 'e nijatyéein¹? 8 Cwojmáa²aa' jiin'¹³ la tɨ́ɨi² jmá¹ 'in nigajo'²‑tsi. Joon jo 'ɨ¹‑'oo': “Jo 'e tsangɨɨ¹na' tsʉ jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham jna'”, tsʉ fuu²¹²uu 'naa' 'e ca 'e cuun²¹² roon¹ lo lí² jmá² Dios jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham. 9 Dios nityaa¹ tyʉ́² ñityí² tya'a 'e tyʉ'²ʉ 'mó², joon jilaa'²¹ 'mó² 'e jo cwó² 'oofuu²¹ tyʉ́² tya'a ityʉ'²o joon ijún² coon'¹³ jɨ́² ―jin'² Wó².

10 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do 'ii jin'²in:

―¿'Ee‑gɨ 'ná² jmoo²¹o'on jon?

11 Wó²gɨ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jileei'²¹ 'in 'oo¹o tún² 'mɨ'tyi'² 'ná²‑a cwo'¹o coon²¹ tya' 'in jo 'oo¹o coon²¹ tí².

12 Gajalíin²mo jon 'inlɨ́ɨi¹³ 'in cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá² wa'a 'e saai²¹ jmɨɨ²¹. Joon gaunngɨɨ¹ɨ, jin'²in sɨɨ'²¹ɨ Wó²:

―Tɨfo'², ¿'ee 'ná¹ jmó³ jna'a?

13 Joon gajin'² Wó³:

―Jo mɨ́²ɨɨ' lɨ́ɨ¹gɨ jiin'¹³ la 'ii'²¹ na tyan¹.

14 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ 'láa² gaungɨɨ¹ɨ 'ii jin'²in:

―Jna'gɨɨ'ɨ, ¿'ee‑gɨ 'ná² jmoo²¹o'o?

Joon gajin'² Wó³:

―Jo tɨ' tyíi²ii' coon²¹ tí² tya' doñi'iin tyitsaai²¹², jogɨ tyíi²ii' cuu² coon'¹³ tajúu³. Cwoli'yaa¹mo‑'oo' jiin'¹³ la 'lee'¹³naa'.

15 'In tsá² do téein² 'áai¹ sɨjáan¹³an. Joon 'ɨ¹‑tsi wana jon' Wó² no lɨ́ɨi² Cristo 'in sín¹ Dios. 16 Pe Wó³ dogɨ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jileei'²¹:

―Jna‑a, 'e la ja'²mo jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ saa²na 'naa' jmɨɨ²¹. Pe jó¹‑o jaain²¹ 'in cwói¹ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'in ngɨ́¹ coon'¹³ 'naa'. Joon iuntyú¹mo 'naa' coon'¹³ coon²¹ lawa coon²¹ jɨ́². Joon 'oo¹gɨ 'ii'²¹ lagɨ jna ce jiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na 'e sii'¹³ii loo²¹ tsi mɨɨ²¹²ɨ. 17 'Ijó¹o ijmáa¹a la jmoo¹ tsá² mi untyʉʉ²¹ trigo. Mo untyʉʉ²¹ trigo do tyii'¹³o jilaa'²¹ jún² tyʉ́² joon coon¹o fu tya'a. Pe jilaa'²¹gɨ tyi¹ dya'²o ni jɨ́² lɨ jo guu²¹.

18 Coon'¹³ láai²gɨ júu³ la lo‑o ga'e'² Wó³ tsá² júu³ tyʉ́². 19 Joon ca‑gɨ tsaa'to² Herodes gajíin²mo tsʉ 'wii'¹³ Herodes do tyíin¹³in coon'¹³ Herodías tsamɨ́² tya' ruu'²¹i Lii²¹² lawa tsamɨ́² tya'o. Gajíin²mo jon 'wii'¹³ jilaa'²¹gɨ 'e gó² nigajmaa¹a. 20 Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo‑o gajmaa¹a 'e gó²gɨ ca gataan'¹²in Wó³ 'nʉñí³.

Saai¹ Wó³ Jesús jmɨɨ²¹

21 La nʉ'gɨ 'e lɨ́² jilaa'²¹ 'elo mo gangɨ¹ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ joon gasaa¹mo jon Jesús jmɨɨ²¹. Joon la 'ɨɨ²¹² cwo'²o 'maai'¹³ Dios ganó¹ 'ooñʉ'fú². 22 Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gajngáa¹i lɨ́ɨi¹ maa²¹² fu lɨ siin'¹³ Jesús. Joon ganúu² coon²¹ júu³ jó¹ fu ñʉ'fú² 'e jin'²:

―'Nʉ‑ʉ yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na.

Jileei'²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya' Jesucristo

23 Ningóo¹ Jesús jiin'¹³ dyadya¹ jiin'¹in xʉlɨ́ɨ¹ xʉxaai¹ la mo ga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios. Jiin'¹³ la 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e 'ii jóon¹on Sé³. Sé³ do‑gɨ jóon¹on Elí. 24 Elí do‑gɨ jóon¹on Matat. Matat do‑gɨ jóon¹on Leví. Leví do‑gɨ jóon¹on Melqui. Melqui do‑gɨ jóon¹on Jana. Jana do‑gɨ jóon¹on Sé³. 25 Sé³ do‑gɨ jóon¹on Matatías. Matatías do‑gɨ jóon¹on Amós. Amós do‑gɨ jóon¹on Nahum. Nahum do‑gɨ jóon¹on Esli. Esli do‑gɨ jóon¹on Nagai. 26 Nagai do‑gɨ jóon¹on Maat. Maat do‑gɨ jóon¹on Matatías. Matatías do‑gɨ jóon¹on Semei. Semei do‑gɨ jóon¹on Sé³. Sé³ do‑gɨ jóon¹on Judá. 27 Judá do‑gɨ jóon¹on Joana. Joana do‑gɨ jóon¹on Resa. Resa do‑gɨ jóon¹on Zorobabel. Zorobabel do‑gɨ jóon¹on Saltiel. Saltiel do‑gɨ jóon¹on Neri. 28 Neri do‑gɨ jóon¹on Melqui. Melqui do‑gɨ jóon¹on Adi. Adi do‑gɨ jóon¹on Cosam. Cosam do‑gɨ jóon¹on Elmodam. Elmodam do‑gɨ jóon¹on Er. 29 Er do‑gɨ jóon¹on Josué. Josué do‑gɨ jóon¹on Eliezer. Eliezer do‑gɨ jóon¹on Jorim. Jorim do‑gɨ jóon¹on Matat. 30 Matat do‑gɨ jóon¹on Leví. Leví do‑gɨ jóon¹on Simeón. Simeón do‑gɨ jóon¹on Judá. Judá do‑gɨ jóon¹on Sé³. Sé³ do‑gɨ jóon¹on Jonán. Jonán do‑gɨ jóon¹on Eliaquim. 31 Eliaquim do‑gɨ jóon¹on Melea. Melea do‑gɨ jóon¹on Mainán. Mainán do‑gɨ jóon¹on Matata. Matata do‑gɨ jóon¹on Natán. 32 Natán do‑gɨ jóon¹on David. David do‑gɨ jóon¹on Isaí. Isaí do‑gɨ jóon¹on Obed. Obed do‑gɨ jóon¹on Booz. Booz do‑gɨ jóon¹on Salmón. Salmón do‑gɨ jóon¹on Naasón. 33 Naasón do‑gɨ jóon¹on Aminadab. Aminadab do‑gɨ jóon¹on Aram. Aram do‑gɨ jóon¹on Esrom. Esrom do‑gɨ jóon¹on Fares. Fares do‑gɨ jóon¹on Judá. 34 Judá do‑gɨ jóon¹on Jacob. Jacob do‑gɨ jóon¹on Isaac. Isaac do‑gɨ jóon¹on Abraham. Abraham do‑gɨ jóon¹on Taré. Taré do‑gɨ jóon¹on Nacor. 35 Nacor do‑gɨ jóon¹on Serug. Serug do‑gɨ jóon¹on Ragau. Ragau do‑gɨ jóon¹on Peleg. Peleg do‑gɨ jóon¹on Heber. Heber do‑gɨ jóon¹on Sala. 36 Sala do‑gɨ jóon¹on Cainán. Cainán do‑gɨ jóon¹on Arfaxad. Arfaxad do‑gɨ jóon¹on Sem. Sem do‑gɨ jóon¹on Noé. Noé do‑gɨ jóon¹on Lamec. 37 Lamec do‑gɨ jóon¹on Matusalén. Matusalén do‑gɨ jóon¹on Enoc. Enoc do‑gɨ jóon¹on Jared. Jared do‑gɨ jóon¹on Mahalaleel. Mahalaleel do‑gɨ jóon¹on Cainán. 38 Cainán do‑gɨ jóon¹on Enós. Enós do‑gɨ jóon¹on Set. Set do‑gɨ jóon¹on Adán. Joon 'in Adán do jóon¹on Dios 'ii.

4

Satanás coon²¹on cwáain¹ 'e jmoo¹o Jesús coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹

1 Jesús røø²¹mo 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gacɨɨ'¹²ɨ fu tɨ' jmɨɨ²¹ Jordán. Joon 'in Espíritu do‑o gangajéei¹ 'ii coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. 2 Do‑o gateen¹in tunló¹ jmɨɨ²¹². Jo 'ee gagøø'²¹ø jiin'¹³xʉ. Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gatsaa²¹² un'aa²i. Joon Satanás do gacón²du cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi² Jesús. 3 Joon gajin'² Satanás do gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Wana Jóon¹ Dios 'nʉ jmaa²'a 'e cuun²¹² lo lɨ́¹ 'iñi'¹.

4 Pe Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Jin'² ni jí² tya' Dios: “Jon'¹ jiin'¹³ coon'¹³ 'iñi'¹ 'e seein²¹ tsá², ca‑gɨ jilaa'²¹ júu³ tya' Dios seein²¹ tsá².”

5 Joon gangajéei Satanás do Jesús coon²¹ moo'²¹ ñíi¹ lɨ́². Joon ga'e'²e Jesús coon²¹ catá² la tøøi² fuu²¹ 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 6 Joon gajin'²:

―Nicwo'³oo 'nʉ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' jilaa'²¹ 'e fuu²¹ lo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'³gɨ tya'a. Tsʉ jna niga'ii'¹³na jilaa'²¹ 'elo. Joon cwo'³oo doñi'iin 'in 'yaai¹‑tsii. 7 Cwo'³oo 'nʉ wana sii'¹³'i 'wojni'²'i tyaní³ii joongɨ mɨ'³'ɨ tyaní³ii.

8 Pe Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Jeen'¹³mo'o coon'²¹on coon'¹³ jna. Satanás 'nʉ. Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²: “Un'goo²¹ 'naa' jiin'¹³ 'ña'‑o Dios. Joon untiin'¹³moo' jiin'¹³ la to² tyʉ'² 'ii.”

9 Mo ngayuui'¹² joon Satanás do gangajéei¹ Jesús fu Jerusalén. Joon gasaa¹i tɨ yʉ' cwo'¹ fee'¹ do. Joon gajin'² Satanás gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Wana Jóon¹ Dios 'nʉ cwó² cwotee'²'u ni 'wó² 10 tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²:

Dios cwoo²¹ 'ii'²¹ 'e jalíin² ángeles tya'a 'e 'aa¹i 'nʉ. 11 Nisaan'²¹in 'nʉ coon'¹³ cwoo²¹o. Joon jo liwúui¹ tɨɨ'¹³'ɨ coon'¹³ cuun²¹².

12 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Jin'²in jon ni jí² tya' Dios: “Jo jmaa²'a litsáai¹‑'o'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios.”

13 Mo jo gatsaa'²¹a Satanás 'e jmaa²¹gɨ coon'¹³ Jesús gangawíin²mo coon'¹³ Jesús coon'²¹ sii'¹³.

Jesús 'láa² 'wii²¹² to² tya'a fu Galilea

14 Jesús do nga'²mo fu Galilea røø²¹mo 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon líi¹ faa'²¹ tsá² 'wii²¹² tya'a la caan²¹mo co' do. 15 Joon Jesús ga'e'³e tsá² tsi inʉʉ la caan²¹mo cwo'¹ sinagoga. Joon jilee'²¹mo untyúi¹ 'ii la caan²¹mo do.

Jesús ngaa'¹²i fu Nazaret

16 Joon gangai'² Jesús fu Nazaret. Fuu²¹ do‑o lɨ gacwáan¹in. Joon mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ngaa'¹³i fu cwo'¹ sinagoga tya' tsá² Israel si'² do jiin'¹³ la tɨɨsi'² tya'a. Joon gajmaa¹a siin'¹²in 'e faa'²¹a jí² taa'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 17 Joon gacwo'² tsá² 'ii coon²¹ jí² tya' 'in gafaa'²¹ júu³ tyʉ́² ca lɨɨ²¹² sii²¹ Isaías; joon mo ganá¹ joon gatsaa'²¹a coon²¹ lɨ jin'² la lo:

18 In Espíritu Tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' ngɨɨ¹ coon'¹³ jna

tsʉ nigauntyú¹mo jna 'e cwó²oo júu³ tyʉ́² tya'a tya' jileei'²¹ tsá² tañíi².

Joongɨ 'e jmáa³aa júu³ xiiala iláa²mo jileei'²¹ 'in sɨjnɨ́ɨi¹³.

Joongɨ unjnaa¹ unni² jileei'²¹ tsá² 'in tíuui².

Joongɨ jmáa³aa tiin'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in jmaai'²¹ tsá².

19 La joon lisá²‑a júu³ 'e gacwaa²¹² jiin²¹ mo jmoo¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e tyʉ́²‑ʉ tya' tsá².

20 Mo ngayuui'¹² joon gajni¹ Jesús 'e jí² do joon gacwo'²o 'in tsá² 'in uncoon'¹³ 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do. Joon gacwoo²¹‑o. Joon jilee'²¹mo 'in tsá² taai² cwo'¹ do jǿøi² Jesús 'áai¹. 21 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² gafaa'²¹a jin'²in:

―Nano‑o nigatsín¹mo 'e jin'² ni jí² tya' Dios lo tyaní²ii' ―jin'² Jesús.

22 Jilee'²¹mo tsá² faa'²¹ a tyʉ́² tya' Jesús. Joongɨ lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹tsi júu³ 'ya'² 'e sɨɨ'²¹ Jesús 'ii. Joon gaunngɨɨ¹ɨ la 'oo'²¹ jee²¹² 'ii. Jin'²in:

―¿Tɨ jon' 'in lo‑o 'in jóon¹ Sé³ do?

23 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―'E la ja'²mo ifu'³naa' jna 'e júu³ lo: “Tɨmɨ́¹, un'láai² 'wo'o.” Joongɨ 'e fú²uu' jna: “Jilaa'²¹ 'e ganʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e gajmaa²'a fu Capernaum jmaa²'a jon fuu²¹ góo²'o lo.”

24 Joon gafaa'²¹gɨ Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² jo faa'²¹ tsagoo¹o tyʉ́² tya'a. 25 'E ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'e fúui¹ 'yiia'nɨ́ɨ² 'in seein²¹ fu Israel mo gacwo¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Elías júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon jo gajó² jmɨ́¹ 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no'³. Joon lɨ́ɨ¹ galisá² 'oo² la caain²¹ fuu²¹. 26 Pe Dios jo gasii¹in Elías tya' jiin'¹³ jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² 'in néei¹ fu Israel do. Gasii¹mo Dios 'ii tya' jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² 'in seein²¹ fu lɨ sii²¹ Sarepta tyan' co' fuu²¹ Sidón. 27 Lɨ́ɨ¹ jon seein²¹ tsatsaa'¹³ jgøøi'¹³ fu Israel jee²¹² jmɨɨ²¹² tya' tsá² gacwo¹ júu³ tyʉ́² sii²¹ Eliseo. Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo ga'láai². Jiin'¹³ Naamán 'in seein²¹ lɨ tyʉ'² to² Siria gaun'láai² Eliseo ―jin'² Jesús.

28 Mo ganúu² jileei'² 'in tsá² táai² cwo'¹ do jilaa'²¹ 'elo lɨ́ɨ¹ gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi. 29 Joon garóon². Joon gatyii¹mo Jesús fu caluu²¹² fuu²¹ do. Joon gangajée¹³i Jesús fu coon²¹ yʉ' moo'²¹ lɨ náa¹ fuu²¹ do. Do‑o la mo 'iin²¹²in 'e 'lee'¹²i Jesús fu tyi² xá² do. 30 Pe Jesús‑gɨ gangɨ́ɨ¹i tún² tsa'¹ jee²¹² 'ii. Joon ganga'¹mo.

Jesús un'láai² jaain²¹ tsá² 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

31 Joon gangó¹ Jesús fuu²¹ Capernaum, coon²¹ fuu²¹ náa¹ lɨ sii²¹ Galilea. Joon do‑o gajaan¹an 'e'²e tsá² fu inʉʉ cwo'¹ sinagoga mo tɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 32 Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² jilaa'²¹ 'e 'ee¹e tsʉ 'wii'¹³ faa'²¹a lawa jaain²¹ 'in 'oo¹o to².

33 Cwo'¹ do‑o 'yuui jaain²¹ tsá² 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon ga'oo¹o jin'²in:

34 ―Tʉ́ʉi¹ jna'a. ¿'Ee lɨ' 'u'¹'u jee²¹² jna'a, Jesús tsá² Nazaret? ¿Tɨ ñi'²'i 'e untyee¹u jna'a? Ñí²oo 'iin 'nʉ. 'In tyú¹mo tya' Dios 'nʉ ―jin'² 'in 'lɨɨi'³ do.

35 Pe Jesús gajíi²in 'in espíritu gó² do. Joon gajin'²in:

―¡Ca tii²! ¡Tiuui² 'in tsañʉʉ'¹ lo!

Joon 'in espíritu gó² do gajmaa¹a cɨɨ'²¹mo 'in tsañʉʉ'¹ do ni 'wó² tyani jileei'²¹ 'in táai² do. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o 'in espíritu gó² 'ii. Ce jiin'¹³ coon²¹ 'e gó² jo gajmee'²¹i. 36 Joon jilee'²¹mo gafoo'i¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i:

―¿'Ee‑gɨ júu³ 'elo? ¿'Ee to² 'oo¹o 'in tsañʉʉ'¹ lo? ¡Jǿø² xiiala tyʉ'²ʉ to² 'in espíritu gó² do, gatyʉ'²ʉ to² 'woo¹i, joon ga'woo¹mo!

37 Joon lɨ́ɨ¹ faa'²¹ tsá² tya' Jesús la caan²¹mo co' do.

Un'láai² Jesús 'yiiaunsáa³ Simóoi¹³, 'in sii²¹o jon Tʉ́³

38 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús fu cwo'¹ do. Joon gangaa'¹²i fu tya' Simóoi¹³. Joon 'in 'yiiaunsáa³ Simóoi¹³ nitsaa'¹³o joongɨ 'yʉ tyíi²mo. Joon gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús 'wii²¹² tya' 'ido. 39 Joon gangatyéen¹ Jesús tyani lɨ raain¹ 'ido. Joon ga'wó² 'e tyíi²in do. Joon gajeen'²¹mo. La tsifu joon garóon²o joon ga'láa² 'wii²¹² 'e unjíi¹mo 'in tsá² do.

Un'láai² Jesús fúui¹ tsatsaa'¹³

40 Mo gayoin'² ñi'¹ jileei'²¹ 'in 'aai¹ tsatsaa'¹³, coon'¹³ 'láai² nii² jmoowúu¹ 'e tyaan¹ tsá² gangajée¹³i lɨ siin'¹³ Jesús. Joon gauntsii¹i Jesús cwoo²¹o tya' 'ido. Joon gaun'láa²mo fúu¹mo tsatsaa'¹³. 41 Joongɨ ga'wooi¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá². Joon mo ga'woo¹i gajin'²in:

―Jóon¹ Dios 'nʉ.

Pe Jesús‑gɨ gajii²mo 'ido, jo gacwo¹gɨ faa'²¹ 'ido tsʉ ñii²¹ 'in 'lɨɨi'³ do 'e 'ii‑o Cristo.

Jesús cwoo¹ júu³ fu Galilea

42 Mo gajná² jmɨɨ²¹² Jesús do gacwo'ɨ́ɨ¹o 'e fuu²¹ do. Joon gangóo¹ coon²¹ lɨ 'ña'a. Pe 'in tsá² do ga'na'²mo 'ii. Joon gatyalíin²mo lɨ siin'¹² Jesús. 'Iin²¹²in jnii'²¹i wa'a jo tsáa¹a. 43 Pe Jesús‑gɨ gajin'²in:

―'Ná²‑a cwóo³oo júu³ tyʉ́² tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá² ce jilaa'²¹ fuu²¹ tsʉ 'wii'¹³ cwáain¹ la lo‑o gagoo²¹²oo.

44 La joon gangɨ́¹ Jesús cwoo¹o júu³ tyʉ́² la caain²¹ cwo'¹ sinagoga lɨ san'² Galilea.

5

Tsá² saain'² joo'²¹ jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Jesús

1 Coon'²¹ naa'¹³ galɨ́² siin'¹³ Jesús tɨ' jmɨɨ²¹ tyíia¹ lɨ sii²¹ Genesaret. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² gatyalíin². Joon lɨ' cuu'¹² lɨ' lɨ siin'²¹ Jesús tsʉ 'iin²¹²in núu¹un júu³ tyʉ́² tya' Dios. 2 Joon ganí² Jesús tún² barco lɨ́ɨi² sɨ'ɨ́ɨ¹³ co' do. Jo 'in tsafii²¹² do seein²¹. Ni'woo²¹mo caluu²¹² run'²un nʉ́ʉ³ tya'a¹. 3 Joon ga'í² Jesús tsi coon²¹ barco do 'e nitya' Simóoi¹³. Joon gatyʉ'² Jesús to² nga'ii²¹ 'ido ga'la'²gɨxʉ 'e barco do tɨ tsigɨ jmɨɨ²¹. Joon gacwó¹ Jesús tsi barco do. Joon ga'láa² wii²¹² 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́² tɨ lɨ tyíin¹in do. 4 Mo ngayuui'¹³ ga'e'²e tsá², joon gasɨɨ'²¹ɨ Simóoi¹³:

―Tyán² barco lo tɨ lɨ 'o'² jmɨɨ²¹. Joon 'ɨ́ɨ³ɨɨ' nʉ́ʉ³ tyii'. Joon saan'¹³naa' joo'²¹ jmɨɨ²¹.

5 Simóoi¹³gɨ gañii¹i:

―Tɨfo'², la tøøi² 'woo¹ nigajmoo²¹o'o to² saain'²¹ joo'²¹ pe coonti jo 'in mo taan'¹³na'a. Pe nano 'wii'¹³ tyʉ'²gɨ'ɨ to² 'ɨ́ɨ³duu nʉ́ʉ³ tyiia.

6 Mo ngayuui'¹³ gajmaa¹a la joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ joo'²¹ jmɨɨ²¹ galɨ'¹ɨ ca ga'gɨɨ²¹ nʉ́ʉ³ do. 7 Joon gajmaa¹a li² gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³on do, 'in taai² barco coon²¹ do 'e tsaliin² tsauncoon'¹³on. Gajalíin²mo. Joon gaunrøø¹mo la jɨ tún² barco ca xʉʉ jo gatá². 8 Mo ngayuui'¹³ 'elo Simóoi¹³ Tʉ́³ gasii'²¹i wojníi¹i tyani Jesús. Joon gajin'²in:

―Tʉ́ʉi² jna Ña'ñʉ'¹ʉ' tsʉ jaain²¹ 'in 'oo¹o tsaa² jna.

9 Simóoi¹³ do lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi coon'¹³ 'in catyaai²gɨ 'in téein² coon'¹³ do mo ganii² jileei'²¹ joo'²¹ jmɨɨ²¹ do. 10 Lɨ́ɨ¹ jon ganga'goo²¹‑tsi Jacobo coon'¹³ Wó³ jóon¹ Zebedeo. 'Ii jmoo¹o to² caain²¹ coon'¹³ Simóoi¹³ do. Pe joon gasɨɨ'²¹ Jesús Simóoi¹³ do:

―Jo foo'¹³naa'. La mo jée¹ jmoo²oo' to² saain'²¹ joo'²¹ jmɨɨ²¹ pe nano jmáa³aa' to² tyiia saan'¹³naa' tsá².

11 Joon gatyii²¹ barco do fu tɨ' jmɨɨ²¹. Do‑o gasáa¹a coon'²¹ tyaa¹. Joon ngalíin²mo coon'¹³ Jesús.

Un'láai Jesús jaain²¹ tsá² lɨ́ɨi¹ jgøøi'²¹

12 Gatyía¹ Jesús coon²¹ fuu²¹. Joon ganíi² jaain²¹ tsañʉʉ'¹ lɨ́ɨi¹ jgøøi'²¹ 'ii. Joon gasii'²¹i moojníi¹i ca ni 'wó² tyani Jesús. Joon gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús, gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wa' 'iin²¹²u'un lí²‑i un'láa²u jna.

13 Joon gason'¹ Jesús tya' 'ido. Gajin'²in:

―'Iin²¹²moo un'láa²na 'nʉ. Jmáa³oo 'láa²‑o ―jin'² Jesús.

La tsifu mo gajin'²in 'elo gajeen'²¹mo 'e jgoo'²¹ do tya'a. 14 Joon gatyʉ'² Jesús to² 'e jo 'in sɨɨ'²¹ɨ ce jiin'¹³ jaain²¹. Gasɨɨ'²¹o 'ido:

―Cwoo²'o jiin'¹³ tyani untsá². Joon untyúi¹ 'wo'o coon'¹³ to² 'e nigatyʉ'² Moisés. Coon'¹³ 'e la joon liñí² tsá² 'e niga'láa²mo'o.

15 Jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do la do, pe jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e jmoo¹ Jesús 'áai¹gɨ gafaa'²¹ tsá² tya'a. Joon fúui¹gɨ tsá² licaain²¹ janʉ́ʉ² júu³ tya'a, joongɨ 'e un'láa²i Jesús 'ii coon'¹³ jmoowúu¹ 'e tyaan¹an. 16 Pe Jesús gatyíin¹mo 'ña'a coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. Joon do‑o ngafee'¹³i Dios.

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ²

17 Coon²¹ jmɨɨ²¹² 'yuui Jesús coon²¹ tsi inʉʉ 'e'²e tsá². Joon néei¹ 'in lɨ́ɨi¹³ tsá² fariseo coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'in nijalíin² la caain²¹ co' Galilea coon'¹³ Judea coon'¹³ Jerusalén. Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios jmoo¹o Jesús un'láai² jileei'²¹ tsatsaa'¹³. 18 La 'ɨɨ²¹² joon gatyalíin² jaain²¹ gái¹ tsañʉʉ'¹ jée¹i jaain²¹ tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ² 'in raan¹in coon²¹ nityi¹. La 'iin²¹²mo taan'¹in inʉʉ do joon tyáai¹ tyani Jesús. 19 Pe jo gatsaa'²¹a xiia' fu tsataai² tsʉ lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² taai². Joon gasoo²¹o fu yʉ' 'nʉ́¹ do. Joon gajan'²an coon'²¹ sii'¹³ teja. Joon gaxáai² 'in tsatsaa'¹³ do tsiin¹in nityi¹ do jee²¹² tsá² fúui¹ do tyani lɨ siin'¹³ Jesús do. 20 Mo ganí² Jesús 'e tsáa¹mo‑tsi 'ido joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsatsaa'¹³ do:

―Tsañʉʉ'¹, niga'íin²mo tsaa² tyi'i.

21 Joon 'in tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² fariseo do ga'láa² 'wii²¹² 'ɨ¹‑tsi. Jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios coon'¹³ júu³ tya'a. Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in lí² 'íin² tsaa² tya' tsá² ce jiin'¹³ 'ña'a Dios.

22 Tsʉ nii² Jesús jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ'ɨ 'ɨ¹‑'oo' la no? 23 ¿Noo 'e jogɨ tyan¹ to² fuu²¹²uu 'in tsá² lo: “Jo 'ee tsaa² røøi²¹gɨ'ɨ”, owa fuu²¹²uu 'ee: “Ráan²un no, ngɨ² no”? 24 Pe nano ijmáa³aa tyaní²ii' 'e tsáa¹mo‑'oo' 'e Ruu'²¹i Tsá² tɨ́ɨi² 'íin² tsaa² tya' tsá² mo taain¹ fu juncwii²¹.

Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² 'in sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ² do:

―'Nʉ‑ʉ, fuu²¹²uu. Ráan²un, saa'¹³ tyi¹ tyi'i, cwee'²¹ fu tyi'i ―jin'² Jesús.

25 La tsifu joon 'in tsá² sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ² do garoon¹on tyani jileei'²¹ 'in tsá² do. Joon gasaa'¹³a tyi¹ tya'a lɨ raan¹in. Joon gangaa'¹²i fu tya'a cwo'²o 'maai'¹³ Dios. 26 Jilee'²¹mo ganga'goo²¹‑tsi. Joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios. 'Goo'²¹o lɨɨlɨ¹ gajin'²in:

―Nano niganee²¹e' coon²¹ 'e fee'¹ 'áai¹.

Tøø'²¹ Jesús Leví

27 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús. Joon ganíi² jaain²¹ 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá² sii²¹ Leví. Tyíin¹³in coon²¹ lɨ cɨ́¹ tsá² 'laa'¹³ tya' jilaa'²¹ 'e 'nɨɨ¹ɨ. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ido, jin'²in:

―Ná¹ coon'¹³ jna.

28 Joon garóon² Leví do. Gatʉ́²o jilaa'²¹. Joon gangóo¹ coon'¹³ Jesús.

29 Mo lɨ cɨɨin²¹gɨxʉ joon gajmaa¹a Leví coon²¹ jmɨɨ²¹² fee'¹ lɨ fu tya'a tya' Jesús. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá² taai² coon'¹³. 'In lɨ́ɨi¹³gɨ tsá² néei¹ coon'¹³. 30 Pe tsá² fariseo coon'¹³ 'in tɨfo'² tya' ley ga'láa² 'wii²¹² sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya' Jesús, jin'²in:

―¿'Ee lɨ'ɨ cǿ²øø' joongɨ 'ú²uu' coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá² coon'¹³ 'in catyaai²gɨ 'in røøi²¹ tsaa²?

31 Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo 'néi¹ tɨmɨ́¹ tya' jileei'²¹ 'in tyúi¹. 'Né¹mo jiin'¹³ tya' tsatsaa'¹³. 32 Jo mo gagoo²¹²oo wa'a tø'³øø jileei'²¹ 'in tyúi¹. Tø'³oo jiin'¹³ 'in røøi²¹ tsaa² 'e jaa'²¹a‑tsi.

Ungɨɨ¹ɨ tsá² Jesús xiiala jmoo¹ tsá² taa'²¹a jo gøø'²¹ø

33 Joon gaungɨɨ¹ɨ 'in tsá² do Jesús jin'²in:

―¿'Ee lɨ' jmoo¹ 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³ Wó³ taa'²¹a jo gøø'²¹ø joongɨ faa'²¹a júu³ tyʉ́²? Joon la joon jon jmoo¹ tsá² fariseo. Pe tsá² tyi'gɨ'ɨ gø'²o joongɨ 'un'²o ―jin'² 'in tsá² do.

34 Joon gajin'² Jesús:

―'Goo²¹ wa'a jo dø'¹ tsá² mi tyalíin² coon²¹ lɨ gacui'² cwoo²¹ tsá² la 'ɨɨ²¹² tyíin¹³ 'in tsá² gacui'² cwoo²¹ do gø'²ø. 35 Pe ijó² coon²¹ jmɨɨ²¹² mo jo seein²¹gɨ 'in tsá² gacui'² cwoo²¹ do jee²¹² 'naa'. Joon jmɨɨ²¹² joon lí²‑i jmá¹ tsá² taa'²¹a jo døø'²¹ø.

36 Gajin'²in jon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido 'e cwáain¹ lo:

―Jin'²in tsá² 'e jo tyʉ́² wa'a tyʉ'² tsá² ca'no'³ sɨɨn'¹³ 'mɨ́ɨ² joon taan'¹²an coon'¹³ sɨɨn'³ tsáai². Wana gajmaa¹ tsá² la joon tsa'ɨ́ɨ¹³ɨ sɨɨn'³ 'mɨ́ɨ² joon jo jnee¹in rǿø² coon'¹³ sɨɨn'³ tsáai² do. 37 Joongɨ tún² jo lí³ wa'a tyiia'²¹ tsá² jmɨ'móo¹ 'mɨ́ɨ² tsi loo²¹ tsáai² tsʉ wana gajmaa¹ tsá² la joon 'e jmɨ'móo¹ do mo 'yá² joon 'gɨ́¹o 'e loo²¹ tsáai² do. Joon la joon 'e tsa'ɨ́ɨ¹³ jmɨ'móo¹ coon'¹³ 'e loo²¹ do. 38 Tsʉ 'ná²‑a tyiia'²¹ tsá² jmɨ'móo¹ 'mɨ́ɨ² coon²¹ tsi loo²¹ 'mɨ́ɨ². Joon la joon røø²¹ tsatiin'¹³. 39 Jo 'iin²¹²in tsá² 'uun'²un vino 'múui² tsifu mo ngayuui'¹³ gaun'¹ tsá² vino tsáai² tsʉ jin'² tsá² 'e jmá²gɨ vino tsáai².

6

Tsá² tya' Jesús cuun¹ mɨ'² trigo mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²

1 Coon²¹ jmɨɨ²¹² galɨ́² mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ngóo¹ Jesús coon²¹ jee²¹² lɨ sɨjna² trigo. Joon tsá² tya'a ngalíin² cuun¹un mɨ'² trigo do. Joon untyʉʉ²¹ coon'¹³ cwoo²¹o. Joon gø'²ø mɨ'² tya'. 2 Joon 'in lɨ́ɨi¹³ tsá² fariseo gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Ee lɨ' jmoo²oo' to² 'e jo tɨ́ɨi² jmoo¹ tsá² mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'² tsá²?

3-4 Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Tyʉ́²‑ʉ ñí³ 'naa' 'e gajmaa¹ 'lɨɨ²¹² David. Coon²¹ jmɨɨ²¹² ga'ii²¹ coon'¹³ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ mo gatsá² un'áai² fu tsi inʉʉ cwo'¹ tya' Dios. Joon gagøø'²¹ø 'e 'iñi'¹ ni cwaai'³ fiin'¹³ jiin'¹³ untsá² tɨ́ɨi² gø'¹ø 'e 'iñi'¹ do. 5 La joon jon Ruu'²¹i Tsá² tɨ́ɨ²mo tyʉ'²ʉ to² mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsá² tyʉʉn²¹ cwoo²¹o

6 Mo gatɨ́² coon²¹gɨ jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Jesús nga'ii²¹ fu inʉʉ cwo'¹. Joon ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá². Joon do‑o 'yúui² jaain²¹ tsá² 'in tyʉʉn²¹ cwoo²¹ tsáa¹. 7 Joon 'in tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² fariseo jǿø²i Jesús. Gacón² cwáain¹ wana iun'láai² Jesús 'in tsá² do mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². Coon'¹³ 'e la joon lí²‑i jmáa¹a tsaa² tya' Jesús. 8 Pe Jesús ñi¹o 'e 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tyʉʉn²¹ cwoo²¹ do:

―Ráan²un. Jmáa² siin'¹³u'un tún² tsa'² no.

Joon garóon² 'in tsá² do. Joon gajmaa¹ siin'¹²in. 9 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² catyaai² do:

―Niunngɨɨ²duu 'naa', ¿'ee 'e tɨ́ɨi² jmaa¹ tsá² mo 'e jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², tɨ 'e tyʉ́² owa 'e gó² 'ee? ¿Tɨ 'e jmá¹ tsá² tiin'¹³ tsá² owa 'e jóoin² tsá² 'ee?

10 Joon gajǿø²i Jesús jileei'²¹ 'in téein² co' lɨ siin'¹³in. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Nii'¹³ cwoo¹'o.

Joon gajmaa¹ 'in tsá² do. Joon ga'lóo² cwoo²¹. 11 Pe 'in catyaai²gɨ do gatsá² 'nii'²¹‑tsio. Joon ga'láa² 'wii²¹² unngɨɨ¹ɨ la 'oo'²¹ jee²¹² 'ii 'ee ijmáa¹a 'e gó² tya' Jesús.

Tyii'¹³in Jesús jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a

12 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gangó¹ Jesús fu coon²¹ moo'²¹. Ngafaa'¹²a júu³ tyʉ́². Joon do‑o gajaan¹ la tøø²mo 'woo¹ fee'¹i Dios. 13 Joon mo gajná² joon gatø'² Jesús tsá² tya'a 'in ngɨ́¹ coon'¹³. Joon gatyii'¹³in dyatuuin¹ jee²¹² 'ii. 'Ii 'in galisii²¹ apóstol. ('øøi'²¹‑tsi tsá²: tsá² tya'a 'in gasii¹in.) 14 'In lo do 'in sii²¹ Simóoi¹³, 'in gaunsii²¹o jon Tʉ́³. Jaain²¹gɨ 'in sii²¹ Dɨ́ɨ³, ruu'²¹i Simóoi¹³. 'In catyaai²gɨ do sii²¹ Jacobo coon'¹³ Wó³ coon'¹³ Lii²¹² joongɨ coon'¹³ Bartolomé coon'¹³ 15 Untǿø³ coon'¹³ Tomóo¹³. Joongɨ coon'¹³ Jacobo jóon¹ Alfeo coon'¹³ Simóoi¹³, jaain²¹ tsá² tya' coon²¹ poo²¹² sii²¹ cananista. 16 Coon'¹³ Judas ruu'²¹i Jacobo coon'¹³ Judas Iscariote, 'in mo lɨcɨɨin²¹ ga'nɨɨi¹ Jesús.

Ga'e'² Jesús tsá² fúui¹

17 Jesús gajgáai¹ fu moo'²¹ do coon'¹³ 'in tsá² ngɨɨ¹ coon'¹³. Joon gajaan¹ coon²¹ ni míi³ coon'¹³ 'in ngɨɨ¹ coon'¹³. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹. 'In tsá² do nijalíin² la caain²¹ lɨ san'² Judea coon'¹³ Jerusalén coon'¹³ lɨ tyʉ'² to² Tiro coon'¹³ Sidón. 'In tsá² lo nijalíin² 'e janʉ́ʉ² júu³ tya' Jesús. Joongɨ jalíin² wa'a un'láai² Jesús 'ii jilaa'²¹ jmoowúu¹ 'e tyaan¹. 18 Joongɨ jileei'²¹ 'in ní² wúu¹ coon'¹³ espíritu gó² un'láa²mo. 19 Jileei'²¹mo tsá² 'iin²¹²in 'in soon'²¹on tya' Jesús tsʉ tyʉ́² jmoo¹o mɨ́ɨ¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya'o. Joon ga'láa²mo jileei'²¹.

Cwoo¹ Jesús júu³ xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́²

20 Joon gajǿøi² Jesús tsá² ngɨɨ¹ coon'¹³. Joon gajin'²in:

―Tyʉ́²‑ʉ sɨ'ɨ́ɨ¹³‑'oo' tsá² tañíi² 'naa', tsʉ ityʉ'² Dios to² 'naa'.

21 ’Tyʉ́²‑ʉ sɨ'ɨ́ɨ¹³‑'oo' 'naa' 'in un'aai² no, tsʉ mi lɨ cɨɨin²¹ nirǿ¹mo tu¹uu'.

’Tyʉ́²‑ʉ sɨ'ɨ́ɨ¹³‑'oo', 'naa' 'in cɨ'² nano, tsʉ mi lɨ cɨɨin²¹gɨ nilijløø'³moo'.

22 ’Tyʉ́²‑ʉ si'ɨ́ɨ¹³‑'oo' jileei'²¹ 'naa' mo 'eei'¹ tsá² 'naa', joongɨ mo 'wooi¹ tsá² 'naa' fu caluu, mo faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tyii', mo faa'²¹ tsá² gó² 'wii'¹³ tyii' tsʉ 'wii'¹³ ngɨɨ¹ɨɨ' coon'¹³ 'in Ruu'²¹i Tsá². 23 Unjløøi'³ 'yaanaa' coon'¹³ 'e jmɨɨ²¹² joon tsʉ lɨ́ɨ¹ fee'¹gɨ tyii' mo tyalíin²naa' ñʉ'fú². La joon jon gajmaa¹a 'in 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya' 'in tsá² no, gajmee'²¹i 'in tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ.

24 ’Lɨ́ɨ¹ fúu² 'naa' tsá² sá² cuu² tsʉ nigali'óo²oo' 'e tyʉ́² seen²¹naa'.

25 ’Lɨ́ɨ¹ fúu² jileei'²¹ 'in seein²¹ tyʉ́² nano tsʉ mi lɨ cɨɨin²¹gɨxʉ nityaa²¹² un'aa²naa'.

’Lɨ́ɨ¹ fúu² 'naa' 'in jløøi'³ nano tsʉ mi lɨ cɨɨin²¹gɨxʉ 'incɨɨ'³oo' coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í².

26 ’Lɨ́ɨ¹ fúu² 'naa' jileei'²¹ 'in faa'²¹ tsá² tyʉ́² tyii' nano tsʉ la joon gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya'a coon'¹³ 'in gacwo¹ júu³ gó² lawa júu³ tyʉ́².

'E'² Jesús tsá² 'e 'ná² 'iin²¹² tsá² 'in 'eei'¹ 'ii

Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

27 ―Pe jilee'²¹naa' 'in nuu¹u júu³ tyiia fuu²¹²uu 'elo: Cwoli'iin²¹²moo' jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'naa'. Joongɨ jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² tya'a. 28 Cwauncwaa'³naa' jileei'²¹ 'in un'lɨɨi'³ 'naa'. Mɨ́²ɨɨ' 'wii²¹² tya'a tyani Dios jileei'²¹ 'in cwo¹ tsaa² 'naa'. 29 Wana 'in gapó² cataain²¹ ni'¹'i, cwoo'¹³'o wa'a pó² 'e cataain²¹gɨ do. Wana 'in gatyí² 'mɨ'² tyíia² tyi'i cwoo'¹³'o cwotyaan²¹ jon 'e 'mɨ'² tyii'¹³'i. 30 Cwoo'¹³ doñi'iin 'in gamɨ́¹. Wana 'in gacón² 'e 'óo²‑o'o jo mɨ́ɨ²gɨ'ɨ. 31 Jmaa²aa' tya' tsá² xeei'²¹ ce jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²naa' 'e jmá¹ tsá² tyii'.

32 ’Jmaa²aa' 'e tyʉ́² jon' jiin'¹³ tya' 'in tsá² 'in 'néei¹ 'naa' tsʉ tsá² gó² jmoo¹o 'e tyʉ́² tya' jiin'¹³ 'in 'iin²¹²mo. 33 Jo jmaa²aa' 'e tyʉ́² wana jmoo²oo' tyʉ́²‑ʉ jiin'¹³ tya' 'in tyúi¹ coon'¹³ 'naa' tsʉ cagɨ 'in jo tyú¹mo jmoo¹o la joon. 34 Joongɨ jo jmaa²aa' 'e tyʉ́² wana tyíi²oo' jiin'¹³ coon'¹³ 'e lɨ́ɨ² 'naa' 'e joon'¹³on jilaa'²¹ tún¹ tsʉ la joon jon 'in gó² tyí²o tya' 'in gó². 'ɨ¹‑tsi 'e 'ii'²¹mo jilaa'²¹ tún¹ tya' 'ido. 35 Pe 'naa' 'ná¹ un'nee²¹naa' ce jileei'²¹ 'in 'eei'²¹ 'naa'. 'Ná¹‑a jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́¹ tya'a. 'Ná²‑a tyí²oo' tya'a. Cwoo²oo', jo 'e 'ɨ¹gɨ‑'oo' 'e có²gɨɨ' tún¹ jiin'¹³ xʉ. Tsʉ la joon jon lí² lifee'¹gɨ jilaa'²¹ 'e cwo'¹ Dios 'naa'. Joon la joon líin²naa' jóon¹ Dios 'in Ñíi¹gɨ. Tsʉ 'in feei'¹‑tsi 'ii coon'¹³ jileei'²¹ 'in jo cwoo'²¹ 'maa'¹³i 'ii coon'¹³ jileei'²¹ 'in gó². 36 Cwoli'woo¹‑'oo' jon la 'woo¹‑tsi Ñʉ'¹ʉ'.

Jo jmaa²aa' tsaa² tya' tsaruu'²¹naa'

'E'²gɨ Jesús tsá² gajin'²in:

37 ―Jo cwó²oo' tsaa² tya' tsaruu'²¹naa' la joon jon Dios jo icwó¹ tsaa² tyii'. Jo piin²¹²naa' tsá² xeei'²¹ la joon jon Dios jo píin² 'naa'. 38 Cwoo'¹³gɨɨ' tsá² xeei'²¹ 'e tyʉ́² la joon jon cwo'²gɨ Dios 'naa' 'e tyʉ́². Mo tyaa¹ 'ii'²¹ tyii' coon'¹³ 'mó² 'ii'²¹ cwuu²¹ rǿøi²gɨ tó²oo'. Tá²gɨ táa²aa'. Nijmaa¹ Dios 'ii'²¹ tyii' coon'¹³ 'ii'²¹ 'e 'naa' gajmee'¹³ 'naa' to² coon'¹³ tsá² xeei'²¹.

39 Jesús gasɨɨ'²¹gɨ tsá² cwáain¹ lo:

―Jo lii'¹i jaain²¹ tsatiuui² 'méei² jaain²¹gɨ tsatiuui² tsʉ la jiwáa²mo ixuu'²¹i coon²¹ tsi too²¹. 40 Xʉfiin'¹³ cwo'²‑tsi 'áai¹ 'in untsáa¹ do pe jo lí² tɨ́ɨi²gɨ jiin'¹³ la tɨ́ɨi² tɨfo'² tya'a. Pe mo natɨ́ɨi² tyʉ́²‑ʉ itɨ́ɨi² la tɨ́ɨ² tɨfo'² tya'a.

41 ’Áai¹ jo tyan¹ to² lí² jǿø¹³'ø coon²¹ tyi¹ 'yʉ unni² ruu'²¹'u. Pe joon jo mo tyaan²du'u cwáain¹ coon²¹ po'mó² sɨcu'³ unni'²'i 'wo'o. 42 ¿Xiiala tá²‑'o'o fu'³'u ruu'²¹'u?: “Ru'¹u' cwodu' tyíi³ii tyi¹ 'yʉ unni'²'i.” Pe jo mo tyan¹du'u cwáain¹ xiiala lɨ́¹ po'mó² 'yʉ unni'²'i 'wo'o. ¡Tsá² tajuui²¹ 'nʉ! Tyi²du' jéei¹ po'mó² 'yʉ unni'²i joongɨ lí² jǿø¹³'ø 'e lí² tyi'³'i tyi¹ 'yʉ unni² ruu'²¹u ―gajin'² Jesús.

Cwii¹ tsá² 'mó² 'oofuu²¹ 'e 'oofuu²¹ sɨ'ɨ́ɨ¹

43 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―Jo sá² 'mó² 'oofuu²¹ tyʉ́² 'e cwo¹ 'oofuu²¹ gó² jon'gɨ sá² 'mó² 'oofuu²¹ gó² 'e cwo¹ 'oofuu²¹ tyʉ́². 44 Cwii¹ tsá² 'mó² 'e 'ɨ́ɨ¹ 'oofuu²¹ coon'¹³ 'oofuu²¹ sɨ'ɨ́ɨ¹. Jo cun¹ tsá² mɨ'³ cworíi³ 'e tsi wuu²¹ tóon¹ fii'¹. 45 Jileei'²¹ tsá² tyúi¹ faa'²¹o jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ tsʉ tsi alma tya'o náa¹ jilaa'²¹ 'e tyʉ́². Jileei'²¹gɨ tsá² gó² faa'²¹o jilaa'²¹ 'e go tsʉ tsi alma tya'o náa¹ jilaa'²¹ 'e gó². Ce jilaa'²¹ 'e gafaa'²¹ tsá² coon'¹³ 'oo²o 'e jalí² tsi alma tya'a tsá² joon.

Tún² nii² tɨɨfuu²¹ 'e jmoo¹o tsá²

46 Jesús jin'²in:

―'Naa' fuu'²¹ jna: “Ña'ñʉ'¹ʉ'.” Pe jogɨ jmoo²oo' la to² tyʉ'³ʉʉ. 47 Fú³duu 'naa' xiiala lɨ́ɨi² jileei'²¹ 'in jalíin² janʉ́ʉ² júu³ tyiia, joongɨ jmoo¹o la to² tyʉ'³ʉʉ. 48 Lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in gajmaa'¹² coon²¹ 'nʉ́¹. Pe nifu ga'iin¹in 'o'² lɨɨlɨ¹. Joongɨ gajmaa¹a tɨɨfuu²¹ ni cuun²¹² do. Joon la joon mo gali'láai² jmɨɨ²¹ do lɨ́ɨ¹ ga'la'²a 'e 'nʉ́¹ do. Pe jo galɨ'²ɨ gatyíian² tsʉ 'wii'¹³ ni cuun²¹² lɨ́¹ tɨɨfuu²¹ do. 49 Pe jileei'²¹ 'in nuu¹un joon jo jmoo¹o la to² tyʉ'³ʉʉ lɨ́ɨi² lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in gajmaa'¹²a 'nʉ́¹ ni 'wó². Jo 'ee tɨɨfuu²¹ gasii'²¹i. Joon mo gali'láai² jmɨɨ²¹ joon gatyíian²o 'e 'nʉ́¹ do. Joon gacɨ'²mo. Joon nga'ɨ́ɨ¹ coonti ―jin'² Jesús.

7

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsa'leei'¹² tya' jaain²¹ 'láa² tya' Roma

1 Mo ngayuui'¹³ gatséi¹ gafeei'²¹ Jesús 'in tsá² do joon gangóo¹ fu Capernaum. 2 Do‑o ni seein²¹ jaain²¹ 'in tyʉ'² to² cíein¹³ 'láa² tya' Roma. Joon ni'áa¹i jaain²¹ tsá² tya'a 'in ni'iin²¹²in lɨɨlɨ́¹. Niraain¹ tɨ lɨ júun²mo. 3 Mo ganúu² 'in tyʉ'² to² 'láa² do 'e faa'²¹ tsá² tya' Jesús joon gasii¹in jaain²¹ gái¹ tsacøøi'¹³ jee²¹² tsá² Israel 'e tsamɨɨ¹ɨ tyaníi¹i wa'a jó¹ jaun'láai² tsá² tya'a. 4 Joon gangatyéein¹ 'in tsá² do tyani Jesús. Joon ga'láa² 'wii²¹² gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús, jin'²in:

―'In tyʉ'² to² 'láa² do tɨ́ɨ²mo 'e uncoon'¹³on 5 tsʉ lɨ́ɨ¹ fee'¹‑tsi tya' fuu²¹ goo²¹o'. Joon 'i‑o tyʉ'² to² lɨɨ¹ɨ cwo'¹ tyii'i.

6 Joon gangó¹ Jesús coon'¹³on. Pe mo gatyíia¹ tyan' co' lɨ si'² 'nʉ́¹ do joon 'in tyʉ'² to² 'láa² do gasii¹in jaain²¹ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ 'e tsasii'¹³i Jesús:

―Ñi'fii²¹i', jo untyíin²gɨ 'wo'o, tsʉ jo tɨ́ɨ²na 'u'²'u 'inʉʉ tyiia. 7 'Wii'¹³ joon jo gatá²‑tsii ga'nee'²¹na 'nʉ. Lɨ goon foo'²¹o'o joon la joon i'láa²mo tsá² tyiia. 8 Lawa'a jna 'ii'¹³moo to² tyʉ'² tsá² xeei'²¹ joongɨ tyʉ'³oo to² tsá². Joon mo tyʉ'³ʉʉ to² 'e tsalíin² tsá², tsalíin²mo jon. Joongɨ motyʉ'³ʉʉ jó¹, jó¹‑o. Joongɨ mo tyʉ'³ʉʉ to² tsá² tyiia jilaa'²¹a jmoo¹‑o.

9 Joon mo ganúu² Jesús 'elo lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi. Joon gajǿøi² jileei'¹³ tsá² jalíin² coon'¹³ do. Joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo, jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² tsá² Israel jo mo gatsee'²¹na 'in tsáai¹‑tsi la tsáai¹‑tsi 'in tsañʉʉ'¹ lo.

10 Joon mo gangaliin¹in 'in tsá² gasii¹in do gatsee'²¹i 'in tsá² do nityú¹mo.

Gajmaa¹a Jesús gajiin'¹ jóon¹ jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ²

11 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo Jesús ngóo¹ fu coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Naín. Joon ngalíin²mo coon'¹³ tsá² ngɨ¹ coon'¹³on coon'¹³ fúui¹gɨ tsá² xeei'²¹. 12 Joon mo gatyíia¹ co' fuu²¹ do ganii²¹ jéei¹ tsá² jaain²¹ 'lɨɨ²¹² itsa'áa¹³i. Jiin'³ 'in do‑o jóon¹ 'yiia'ñɨɨ² 'in niseein²¹. Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ fuu²¹ do ngalíin² coon'¹³on. 13 Mo ganíi¹in Jesús 'ii fúu² galɨ́ɨi² 'ido. Joon gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo cɨɨ'²¹'ɨ.

14 Joon gangatyéein¹ Jesús. Joon gasʉʉ²¹ 'e cwóo¹ do. Joon 'in tyan¹ cwóo¹ do gajan¹o. Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'in 'lɨɨ²¹² do:

―Sɨmii'²¹, jna‑a fuu²¹²uu 'nʉ: ¡Raan²un no!

15 Joon 'in tsá² nigajúin¹ do nigacwoo²¹‑o. Joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a. Joon Jesús gajaan'²¹mo sáa³o 'ido. 16 Mo ganii²¹ 'in tsá² taain²¹² do jilaa'²¹ 'elo jmai'² 'in gafoo'²¹mo. Joon ga'láa² 'wii²¹² cwo'²o 'maai'¹³ Dios. Jin'²in:

―Jaain²¹ tsá² feei'¹ 'in cwo¹ júu² tyʉ́² nigajnéi¹ jee²¹² jna'.

Jin'²o jon:

―Dios nigajó² 'e uncoon'¹³on fuu²¹ goo²¹o'.

17 La tǿøi² Judea coon'¹³ la cu' lɨ' lɨ san'² galiñii¹ tsá² 'e nigajmaa¹a Jesús.

Tsá² 'in gasii¹in Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹

18 'In tsá² ngɨɨ¹ coon'¹³ Wó³ gajma'²o júu³ jilaa'²¹ 'e nigalí². Mo galiñí² Wó³ 'elo joon gatø'²ø ngái¹ jee²¹² 'ii. 19 Joon gasii¹in tyani Jesús 'e tsasii'¹³i wana jo'²o 'i‑o Cristo 'in 'ná² jó¹ owa'a sɨjéen¹in 'in xee'²¹mo 'ee. 20 'In tsá² gasii¹in Wó³ do gangatyéen¹mo lɨ siin'¹² Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ nigasii¹in jna'a 'e unngɨɨ²ɨ'ɨ 'nʉ wana 'nʉ‑ʉ Cristo 'in 'ná² jó¹ owa 'ná²‑a jeen²na'a 'in xee'²¹mo 'ee.

21 La tsifu joon mo gatyalíin² 'in tsá² do, Jesús gaun'láai² fúui¹ tsatsaa'¹³ coon'¹³ jmoowúu¹ tsáai² coon'¹³ 'láai² nii²gɨ jmoowúu¹. Ga'wooi¹ 'in 'lɨɨi'³ táai² alma tya' tsá². Lɨ́ɨ¹ jon fúui¹ tsatiuui² gaun'láai². 22 La joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² do:

―Cwolíin²naa', joon cwosíi²ii' Wó³ la lɨ 'e nigañíi²ii' joongɨ ninʉ́ʉ²ʉʉ'. Cwosíi²ii' xiiala la lí² jǿø² tsatiuui². Joongɨ tsajluui'¹³ lí²‑i ngɨ́³. Joongɨ tsá² jgøøi'²¹ ga'láa²mo. Joongɨ tsá² cwuui²¹² nuu¹o. Joongɨ 'lɨɨ²¹² gajiin'²¹o. Joongɨ tsá² tañíi² nuu¹o júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². 23 Jløø'³mo 'áai¹ jileei'²¹ 'in jo cu'²‑tsi coon'¹³ jna.

24 Mo ngayuui'¹³ gangalíin² 'in tsá² gasii¹in Wó³ Jesús ga'láa² 'wii²¹² gasɨɨ'²¹ɨ tsá² cwáain¹ tya' Wó³, jin'²in:

―'Naa' jo mo tyalíin²naa' tyajǿø²oo' lɨ jo 'in tsá² seein²¹ coon²¹ tó² 'e jøø'²¹ coon'¹³ tyí². 25 Jon'gɨ mo tyajøøi'²¹ 'naa' jaain²¹ tsá² 'in tyi'² 'mɨ'² tyʉ́². Niñíi³ 'naa' jileei'²¹ 'in tyi'³ 'mɨ'² tyʉ́² 'in seein²¹ tyʉ́² 'ii néei¹ lacaain²¹ tya' rǿø¹³mo. 26 'Naa' nigatyajøø²¹²naa' jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́². Joon la joon gañíi²ii'. La joon fo'²oo 'e 'ido‑o 'in tyíin²gɨ la jee²¹² jileei'²¹ 'in nigacwo¹ júu³ tyʉ́². 27 Tsʉ cwáain¹ tya' 'ii la mo gajin'² ni jí² tya' Dios la lo:

Sɨ́ɨ³na tsá² tyan¹ júu³ tyʉ́² nifugɨ lɨ cwóo²'o. Joon 'e tyáa² tyʉ́² tsá² i'ii'²¹mo 'nʉ.

28 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jee²¹² jileei'²¹ tsá² jo mo cwai'² jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² 'in feei'¹gɨ lagɨ Wó³ sai¹ tsá² jmɨɨ²¹. Pe doñi'iin 'in 'wói¹gɨ 'in seein²¹ lɨ tyʉ'² Dios to² 'ido 'in feei'¹gɨ lagɨ Wó³.

29 Mo ganuu¹un jileei'²¹ tsá² 'elo coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ tya' jilaa'²¹ 'e 'nɨɨ¹ tsá² 'in nigasaai¹ Wó³ jmɨɨ²¹ gajin'²o 'e ja'²mo Dios. 30 Pe 'in tsá² fariseo coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'in cwói¹ yaai 'e saai¹ Wó³ 'ii jmɨɨ jo ga'ii'²¹i jilaa'²¹ 'e la mo 'iin²¹² Dios jmáa¹a 'wii²¹² tya'a. 31 Gajin'²gɨ Jesús:

―Nanogɨ cóon³duu cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ tsá² 'in seein²¹ nano. Fo'³duu xiiala lɨ́ɨi¹. 32 Lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ xuui²¹² 'in néei¹ to² coo¹o la caain²¹ fu 'moo'¹³. Tøø'²¹ø xuui²¹² ngɨɨ¹ coon'¹³ jin'²in: “Xʉʉ²¹ʉ'ʉ lúu¹ pe jo tseen²¹²naa'. 'øø²¹ø'ø coon²¹ júu³ fa'í³ tyii' pe jo cɨ́²ɨɨ'.” 33 Gajó² Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹ joon jo 'ee gø'²ø 'iñi'¹ jon'gɨ vino 'uun'²¹un. Joon 'naa'gɨɨ' foo'²¹oo' 'e tyaan¹ coon²¹ espíritu gó². 34 Joon mo ngayuui'¹³ joongɨ gagó² jna 'in Ruu'²¹na Tsá². Gø'³oo joongɨ gu'³oo. Joongɨ foo'²¹oo' 'e jlo² tu'³uu, 'e gø'³øø joongɨ gu'³uu lɨ́ɨ¹gɨ. Joongɨ foo'²¹oo' 'e seen²¹na tyʉ́² coon'¹³ jileei'²¹ 'in røøi²¹ tsaa² coon'¹³ 'in cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá². 35 Iliñi¹ tsá² 'e jmɨɨ¹‑tsi Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii.

Tyíin¹³in Jesús fu tya' jaain²¹ tsá² fariseo sii²¹ Simóoi¹³

36 Jaain²¹ tsá² fariseo gatø'¹ø Jesús 'e tsa'ee'²¹e 'í¹ fu tya'a. Joon gangó¹ Jesús fu tya'a. Joon jiin'¹³ la tɨɨsi'² gacwoo²¹ Jesús caai¹ mesa. 37 Joon galiñi¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'in nirøøi²¹ tsaa² 'in seein²¹ 'e fuu²¹ do 'e nigangó¹ Jesús nga'ee'²¹ 'í¹ fu tya' 'in fariseo do. Joon gatyíi¹a 'in tsamɨ́² do tyaan¹ coon²¹ tsʉʉ² lɨ́¹ cʉʉn²¹² alabastro sɨ'²o jmɨɨ²¹ jmafuu²¹. 38 Joon lɨɨlɨ¹ cɨ'²ɨ xuui²¹²‑tsi. Gatyíi¹a caluu lɨ tyíin¹² Jesús. Joon ga'láa² 'wii²¹² garun'²un tɨɨ² Jesús coon'¹³ jmɨɨ²¹ toon²¹ uníi¹i. Mo ngayuui'¹³ joon gauntyʉʉn²¹ coon'¹³ jñʉtyíi¹i. Joon gajun'¹un tɨɨ² Jesús. Joongɨ ga'íi² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ tɨɨ² Jesús. 39 Joon mo ganí² 'in tsá² fariseo 'in nigatø'¹ Jesús do joon ga'ɨ¹‑tsi: “Wana 'in tsañʉʉ'¹ no 'e la jai'² jaain²¹ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́² nilili'³o 'iin 'in sʉ́² tya'a. 40 Joongɨ nilili'³o xiiala lɨ́ɨi¹ 'in tsamɨ́² do. Tsʉ jaain²¹ tsamɨ́² 'in røøi²¹ tsaa² no.” Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² fariseo do:

―Simóoi¹³, sá² coon²¹ 'e fuu²¹²uu 'nʉ.

Joon gañii¹i 'in tsá² fariseo do:

―Faa'¹³du', tɨfo'².

41 Joon gajin'² Jesús:

―Lawa gái¹ tsañʉʉ'¹ nirøøi²¹ cuu² tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyí² cuu². Jaain²¹ 'ido nirøøi²¹ 'ñá² cíein¹³ cuu². 'In jaain²¹ dogɨ nirøøi²¹ ca'no'³ cíein¹³. 42 Joon jo nii²¹ 'e ityí²gɨ 'e røøi²¹ tya' 'ido. Joon 'in tsá² tyí² cuu² do galifee'¹mo‑tsi 'e røøi²¹ 'ido tya' la jiwaa²mo. Joon nano jmáa²du' júu³, ¿'iin jee²¹² ngái¹ do 'in gali'iin²¹²gɨ 'in tsá² tyí² cuu² do?

43 Joon gañii¹i Simóoi¹³:

―Lɨ́ɨ²na 'in tsañʉʉ'¹ 'in garøøi²¹gɨ lɨ́ɨ¹gɨ.

Joon gajin'² Jesús:

―Jo'²o júu³ tyi'i.

44 Joon gajǿøi² Jesús 'in tsamɨ́² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Simóoi¹³:

―Jøøi²¹²du' 'in tsamɨ́² lo. Ga'uu²¹²uu fu tyi'i. Joon jo gacwo'²'o jmɨɨ²¹ 'e ruun'¹³uun tɨ́ɨ³ɨɨ, pe 'in tsamɨ́² logɨ garun'²un tɨ́ɨ³ɨɨ coon'¹³ jmɨɨ²¹ toon²¹ unníi¹i. Joon gauntyʉʉn²¹ coon'¹³ jñʉtyíi¹i. 45 Jo gajiin'¹'in tyiia pe 'in tsamɨ́² logɨ jo mo jan¹ jun'²o tɨ́ɨ³ɨɨ jiin'¹³ la ga'uu²¹ tyi'i. 46 Jo ga'ee²'e aceite mootyíi³ii, pe 'i‑gɨ nigaxéi² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ tɨ́ɨ³ɨɨ. 47 'Wii'¹³ joon fo'³oo: Lɨɨlɨ¹ røøi²¹ tsaa² pe 'ee²¹o xiiala 'íin²na tsaa² tya'a tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ gali'iin²¹² jna. Pe jileei'²¹ tsá² 'in xʉʉ tsaa² 'íin²na tya'a 'e joon xʉʉ 'e 'iin²¹²in jna ―jin'² Jesús.

48 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Niga'íin¹moo tsaa² tyi'i.

49 Joon jileei'²¹ tsá² 'in nijalíin² néei¹ do coon'¹³ 'i ga'láa² 'wii²¹² sɨ́ɨ¹i jee²¹² 'ii:

―¿'Iin 'in tsañʉʉ'¹ lo 'e ca jɨgɨ tsaa² tya' tsá² 'íin²in?

50 Pe Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Nigajmaa²¹²aa tiin'¹³mo'o tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨ²u. Jløø'³mo'o cwoo'²mo'o.

8

Tsamɨ́² 'in gauncoon'¹³ Jesús coon'¹³ 'e jmaa'²¹i to²

1 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo Jesús ngɨɨ¹ la caan²¹mo fuu²¹ coo'¹³ coon'¹³ fuu²¹ pi'³ do. Cwoo¹o júu³ tyú² joongɨ 'e'²e tsá² xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Ngalíin²mo coon'¹³ jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a. 2 Ngalíin²mo jon 'in lɨ́ɨi¹³gɨ tsamɨ́² 'in niga'wooi¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya'a coon'¹³ 'láai² nii²gɨ jmoowúu¹. Jee²¹² 'ii ngóo¹ María 'in sii²¹ Magdalena. 'Ido‑o niga'wooi¹ dyái¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya'a. 3 Do‑o jon ngóo¹ Yawuun², tsamɨ́² tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Chuza 'in lɨ́ɨi¹ to² tya' Herodes. Do‑o jon ngóo¹ Susana coon'¹³ 'in lɨ́ɨi¹³gɨ tsamɨ́² 'in uncoon'¹³ Jesús coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmaa'²¹i to².

Tyaa¹ Jesús júu³ cwáain¹ tya' jaain²¹ tsá² jñí² mɨ'³ jún²

4 Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² ga'wooi²¹ la caain²¹ fuu²¹ do 'e tsajøøi²¹² Jesús. Joon mo galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ joon gafaa'²¹ Jesús coon'¹³ coon²¹ cwáain¹. Gajin'²in:

5 ―Lawa jaain²¹ tsá² gacwo'ɨ́ɨ¹ ijñí² mɨ'³ jún². La 'ɨɨ²¹² ngóo¹ dya'²a 'e mɨ'³ jún² do 'e lɨ́ɨi¹³ mɨ'³ jún² do gaxʉʉ'²¹ tya'i fu. Joon ga'ø'²ø tsá² joongɨ gagøø'²¹ø tón¹‑on 'e mɨ'³ do. 6 Joon 'e lɨ́ɨi¹³gɨ gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cuun²¹². Joon mo ga'yiia¹ ñi'¹ galityʉʉn²¹ tsʉ jo 'ee cwoo'¹³ sá². 7 'E lɨ́ɨi¹³gɨ gaxʉʉ'²¹ jee²¹² tóon¹. Joon gajgoo'²¹o coon'¹³ 'e tóon¹ ga'yiia¹ caain²¹ coon'¹³ do. 8 Pe 'e lɨ́ɨi¹²gɨ mɨ'³ jún² do gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cwoo'¹³ lɨ tyʉ́². Joon mo gacwáin¹ tyʉ́²ʉ gacwo¹. Ca cíein¹³ mɨ'³ lɨ́ɨ¹gɨ la ca mɨ'³ gacwo¹.

Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹ Jesús 'elo joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² coon'¹³ coon²¹ júu³ tá² lɨɨlɨ¹:

―Wa'a sá² loocwoo¹oo', nʉ́ʉ²duu'.

'Ee lo 'íi³ 'e cwáain¹ do

9 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ tya' jún² do?

10 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―Dios ijmáa¹a 'e liñí² 'naa' coon²¹ júu³ 'uuin²¹ tya'a. Coon²¹ júu³ tya' xiiala ityʉ'² Dios to² tsá². Pe 'in catyaai²gɨ fuu²¹²uu coon'¹³ jmai'² júu³ cwáan¹mo. Tsʉ joon mo jǿø² jan²o lawa'a jo jǿø²o. Joongɨ mo ganúu²o ján² lawa'a jo 'ee ga'øøi'²¹‑tsio.

Jesús faa'²¹a xiiala 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ tya' tsá² jñí² mɨ'³

11 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Elo‑o 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ lo: 'E mɨ'³ jún² do lɨ la lɨ júu³ tya' Dios. 12 Joon mo gaxʉʉ'²¹ 'e jún² tya'i fu do 'e gagøø'²¹ ton¹ 'øøi'²¹‑tsi tsá² la lɨ mo ganúu² tsá² júu³ tyʉ́². Joon 'in 'lɨɨi'³ jóo¹o joon tyí²o júu³ tyʉ́² do yʉ tsi alma tya'a. Joon jo lí²‑in litsáai¹‑tsi 'e tiin'¹³in. 13 Joon mo gaxʉʉ'²¹ jún² do jee²¹² cuun²¹² 'øøi'²¹‑tsi tsá² lɨ la lɨ mo ganúu² tsá² júu² tyʉ́². Yaa¹mo‑tsi ga'ii'²¹i 'e júu³ tyʉ́² do. Pe mi tɨ 'ii'²¹ iníi²in wúu¹ 'wii'¹³ tya' 'e júu³ do ilicoon'²¹on. Lɨ́ɨi¹ la lɨ coon²¹ sa'³ 'mó² 'e jo jmóo³ 'láai² sá². Jo ta'²¹a. 14 Mo gaxʉʉ'²¹ 'e mɨ'³ jún² jee²¹² tóon¹ do 'øøi'²¹‑tsi lawa'a mo ganúu² tsá² júu³ tyʉ́². Nuu¹o pe ngalíin²mo jiin'¹³ la fu¹ taai². Jiin'¹³ la gajgoo'²¹ 'e sa'³ do jee²¹² tóon¹ do lawa la joon jon jileei'²¹ 'in ngɨ́¹ cu'²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyíin² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² seein²¹. Jo 'ee garoo²¹ mi'³ tya'a. 15 Joon mo gaxʉʉ'²¹ jún² do jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³ 'øøi'²¹‑tsi tsá² mo ganúu² tsá² júu³ tyʉ́² do. Nuu¹o joon cón²o cwáain¹ 'e júu³ tyʉ́² do. Joon jmoo¹‑o taa'²¹a. Joon 'e la joon garoo²¹ 'láai²gɨ.

Júu³ cwáain¹ tya' po'³ jɨ́² coo²¹

16 Jin'²gɨ Jesús:

―Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin dyi'² coon²¹ jɨ́² joon mi yuui'¹³ joon jlɨɨ²¹ sɨ sii'²¹i nʉ' coo'mó² 'ee. Mo dyi'² tsá² jɨ́² lɨ' yʉ'ʉ sii'²¹ tsá² joon jnéei² tya' jileei'²¹ 'in tsá² taai²¹². 17 Ce jiin'¹³ coon²¹ 'e sɨ'mo² jo lí² wa'a jo lí² jneei¹. Jon'gɨ sá² coon²¹ júu³ 'uuin²¹ wa'a 'e jo liñi¹ tsá². Joon nilisá² júu³.

18 ’La joon nʉ́ʉ²duu' tyʉ́² tsʉ jileei'²¹ 'in 'ii'²¹mo júu³ tyʉ́² do cwo² Dios 'e 'øøi'²¹‑tsi tyʉ́²gɨ. Pe jileei'²¹ 'in jo 'ii'²¹ 'e júu³ tyʉ́² do cwo² Dios 'e jo 'øøi'²¹‑tsi coonti.

Sáa³ Jesús coon'²¹ ruu'²¹i

19 Joon gatyalíin² ruu'²¹i Jesús coon'¹³ sáa³a lɨ siin'¹² Jesús. Pe jo lí² tsatyéein¹ tyan'¹ tsʉ lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² taai²¹². 20 Pe 'in lɨ́ɨi¹³ tsá² gasɨɨ'²¹o Jesús:

―Saa²'a coon'¹³ ruu'²¹'u téein² caluu. Joon 'iin²¹²in jǿøi² 'nʉ.

21 Pe joon gajin'² Jesús:

―Jileei'²¹ 'in nuu¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios joongɨ cón²du cwáain¹ coon'²¹ tún² 'ii sáa³aa joongɨ 'ii ruu'²¹na.

Un'woo² Jesús tyí² 'íi¹ ni jmɨɨ²¹

22 Coon²¹ jmɨɨ²¹² galɨ́² nga'í² Jesús tsi coon barco coon'¹³ tsá² tya'a. Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Tsaa²¹a' lɨ' tɨ cataain² tyíia¹ no.

Joon ngalíin²mo. 23 Joon la 'ɨɨ²¹² ngalíin² ni jmɨɨ²¹ do‑o gacwuu²¹mo Jesús. Joon galɨ́² lɨ ngalíin² do ga'ɨ́ɨ² coon²¹ tyí² tá² lɨ' 'e ni jmɨɨ²¹ do. Joon ga'láa¹ 'wii²¹² garǿ¹mo jmɨɨ²¹ tsi barco do. Joon ga'íi¹ fo'²‑tsi lɨ táai² do itá². 24 Joon ngalíin² gaunjnaa¹‑tsi Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¡Tɨfo'²! ¡Tɨfo'²! ¡Nitee²mo'!

Joon garóon² Jesús. Joon ga'woo¹ 'e tyí² do coon'¹³ 'e jnóo¹ jmɨɨ²¹ do coon'¹³ júu³ tya'a. Joon coon²¹ ga'ɨ́ɨ² tii². 25 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―¿'Ee lɨ' jo tsáai¹‑'oo'?

Pe 'ido‑gɨ gafoo'²¹mo. Joon tsa'goo²¹‑tsi. Joon gaunngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹:

―¿'Iin 'in tsañʉʉ'¹ lo 'e tyʉ'²o to² tyí² coon'¹³ jmɨɨ²¹² joon nʉʉ'¹³o?

Tsá² 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a 'in seein²¹ fu Gadara

26 Pe gatyalíin²mo fu cwoo'¹³ sii²¹ Gadara. 'E náa¹ lɨ' ngoo'¹³ tyíia¹ do tyani Galilea. 27 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús fu tsi barco do gangatyéein¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ seein¹ fuu²¹ do. Lɨɨ²¹² 'áai¹ ningóo¹ 'in tsañʉʉ'¹ do 'yuui jaain²¹ 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Jo tyi'²gɨ 'mɨ'². Jon'gɨ jon¹gɨ inʉʉ. Jee²¹² 'aan¹ tya' 'lɨɨ²¹² joon¹on. 28 Mo ganii¹in Jesús joon gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani Jesús. Joon ga'oo¹o jin'²in:

―¿'Ee jmaa²'a tyiia, Jesús? Jóon¹ Dios 'in ñíi¹mo 'nʉ. Mɨ́³ɨɨ tyaní²'i 'e jo 'e'²'e wúu¹ jna.

29 La lo‑o gajin'²in tsʉ 'wii'¹³ Jesús nigatyʉ'²ʉ to² 'in espíritu taai² alma tya' 'ido 'e 'woo²¹mo. Lɨ́ɨ¹ 'láai² fu 'in espíritu gó² do nigasaan'¹in 'in tsá² do. Joon niga'ñʉ́ʉ² tsá² cwoo²¹ tɨɨ². Niga'ñʉ́ʉ² coon'¹³ cadena joon jo laai²¹gɨ. Pe 'gɨɨ¹o cadena do. Joon 'in espíritu gó² taai² jmoo¹o cwiin¹ 'ido tɨ lɨ jo 'in tsá² seein²¹. 30 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿Xiiala sii²¹ 'nʉ?

'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Legión‑mo sii²¹ jna.

'E lo‑o gajin'²in tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ fúui¹ espíritu gó² 'in nigataai² alma tya'a. 31 Joon 'in espíritu do gamɨ'²ɨ Jesús 'e jo sii'¹²in 'ii lɨ 'lɨɨ'³. 32 Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ ñí¹ taai² gø'²ø co'² do. Joon 'in espíritu gó² do gamɨ'²ɨ Jesús 'e cwoo²¹ tsataai² tu'² 'in ñí¹ do. Joon gacwóo¹o Jesús 'ii'²¹. 33 Joon 'in espíritu do ga'woo²¹mo tya' 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon ngataai² tu'² 'in ñí¹ do. Joon 'in ñí¹ do gacwiin¹in lɨ sɨjɨ́² joon gapée¹i xuu'²¹i tsi tyíia¹ do. Joon do‑o gajgoo'²¹o jmɨɨ²¹.

34 Mo ganí² jileei'²¹ 'in 'aai¹ ñí¹ do jlaa'²¹ 'e galɨ́² gafoo'¹mo 'áai¹ joon gacwiin¹o. Joon gangaliin¹ ngajmaa'¹²a júu³ tsá² fuu²¹ coon'¹³ la caain²¹gɨ lɨ taain²¹² tsá². 35 Joon ga'woo²¹mo 'in tsá² seein²¹ do ngajǿø²ø jilaa'²¹ 'e nigalí². Mo gatyalíin² tɨ lɨ siin'¹² Jesús gatsee'²¹mo 'in tsañʉʉ'¹ 'in niga'wooi²¹ espíritu gó² alma tya' 'ido. Tyíin¹³in 'wii²¹² tɨɨ² Jesús. Tyi'²i 'mɨ'² joon niga'ɨ'²ɨ‑tsi. Joon gafo'¹mo 'in tsá² do. 36 Joon jileei'²¹ 'in niganí² gatya¹o júu³ xiiala niga'láai² 'in tsañʉʉ'¹ 'yuui 'in 'lɨɨi'³ alma tya' do. 37 Coon'¹³ cwáain¹ lo‑o jileei'²¹ tsá² seein²¹ lɨ sii²¹ Gadara do ga'láa² 'wii²¹² mɨɨ¹ɨ tyani Jesús 'e cwo'ɨ́ɨ¹o 'e fuu²¹ do, tsʉ lɨ́ɨ¹ 'goo'²¹o. La joon nga'í² Jesús tsi barco. Joon ganga'²mo. 38 La nʉ'gɨ 'e tsee'²i, 'in tsañʉʉ'¹ 'in ga'wooi²¹ 'in 'lɨɨi'³ alma tya' do gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús 'e tse'²mo coon'¹³on. Pe Jesús‑gɨ gatyʉ'²ʉ to² 'e ján²o. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

39 ―Cweei'¹ fu tyi'i joon cwotya²'a júu³ jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Dios coon'¹³ 'nʉ.

Joon ganga'²mo 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon gatya¹o júu³ la jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Jesús 'wii²¹² tya'a.

Jamɨ́ɨ¹ɨ Jairo coon'¹³ tsamɨ́² 'in gasʉ́² sɨɨn'³ Jesús

40 Mo gacɨɨ'¹² Jesús fu 'ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ do ga'ii'²¹mo tsá² 'ii jløø'³mo tsʉ jilee'²¹mo sɨjéen¹³in 'ii. 41 Joon gacwéi¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Jairo. 'Ii 'in tyʉ'² to² cwo'¹. 'In tsañʉʉ'¹ lo gasii'²¹i 'wojníi¹i 'wii²¹² tɨɨ² Jesús joon gamɨɨ¹ tyani Jesús 'e tsáa¹a fu tya'a. 42 Jaan²¹mo jóon¹ seein²¹ 'in ngóo¹ dyatun¹ jiin'¹. 'In raain¹ tɨ lɨ júun²mo. Mo gangó¹ Jesús lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² ngalíin² coon'¹³on. 'Áa¹mo cuu'¹² lɨ ngalíin² do.

43 Joon jee²¹² 'ii ngóo¹ jaain²¹ tsamɨ́² tsaa'¹³. Ningóo¹ dyatun¹ jiin²¹ 'e niganii²¹ wúu¹ 'áai¹ coon'¹³ 'e jmoowúu¹ tuuin²¹ do. Joon 'áa¹mo niga'íin² cuu² coon'¹³ tɨmɨ́¹. Nigatsaa²¹² jilaa'²¹ 'e 'oo¹o pe jo mo ga'láai². 44 Joon gangatyéen¹in lɨ caluu Jesús. Joon gasʉʉ²¹ tɨ' sɨɨn'³ 'ido. Joon la tsifu joon gawuun'¹³mo tuuin²¹. 45 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿'Iin gasʉ́² sɨn'³ɨɨn?

Jilee'²¹mo tsá² jo júu³ gatyaa¹a. Joon Tʉ́³ coon'¹³ 'in catyaai²gɨ do gajin'²in:

―Tɨfo'², lɨ́ɨ¹ cuui'²¹ tsá² 'nʉ joongɨ 'lee'¹²i tsá² 'nʉ. Joon unngɨɨ²'ɨ: “¿'Iin gason'¹ tyi'i?”

46 Joon gajin'² Jesús:

―Lɨ́ɨ¹³moo la lɨ'ɨ seein²¹ 'in gasʉ́² tyiia tsʉ galili'³oo gaun'láa²moo jaain²¹ tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tyiia.

47 Mo galili'³i 'in tsamɨ́² do 'e galili'²i Jesús 'e niga'láa²mo joon gajó² jlee¹i. Joon gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani Jesús. Joon gatyaa¹a júu³ tyani jileei'²¹ tsá² do 'ee cwáain¹ nigason'¹on sɨɨn'¹³ɨn joon xiiala niga'láa²mo coon'¹³ jmoowúu¹ 'e tyaan¹. 48 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―Niga'láa²mo'o, 'mí², tsʉ 'wii'¹³ nigalitsáa¹mo‑'o'o jna. Jløø'³mo'o icwoo'²mo'o.

49 Siin'¹²mogɨ Jesús faa'²¹gɨ mo gatyía¹ jaain²¹ 'in jó¹ fu tya' Jairo, 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jairo jin'²in:

―Najuun²¹mo yʉʉn²¹ tyi'i. Jo untyíin²gɨ'ɨ 'in tɨfo'² no.

50 Pe ganúu² Jesús joon gajin'²in:

―Jo jmaa²'a 'goo'²¹o canii² jmáa² tsáai¹‑'o'o. Joon i'láa²mo yʉʉn²¹ tyi'i.

51 Mo gatyía¹ Jesús 'a inʉʉ do joon jo gacwoo¹ ngatáai² jiin'¹³ jaain²¹ 'in catyáai². Jiin'¹³ Tʉ́³‑ʉ nga'í² coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³. Joongɨ jiin'¹³ jmii²¹ 'in yʉʉn²¹ do coon'¹³ jiin'¹³ sáa³o nga'í². 52 Jilee'²¹mo tsá² cɨ'²ɨ xuui²¹²‑tsi tya' 'ido. Joon gajin'² Jesús:

―Jo cɨ́²ɨɨ' tsʉ jo mo júuin¹ 'in yʉʉn²¹ no jiin'¹³ lɨ' 'e cwuu²¹mo.

53 Pe jmai'² 'in gangɨ́ɨ³ɨ tsʉ ñi¹o 'e najuun²¹mo 'ido. 54 Joon gason'¹ Jesús cwoo²¹o tya' 'in najóin¹ do. Joon gafaa'²¹a coon'¹³ coon²¹ júu³ tá² lɨ́², jin'²in:

―Sɨmɨ́², ráan¹un.

55 Joon gajiin'¹o 'ido tún¹. Joon la tsifu joon garóon². Joon gatyʉ'² Jesús to² 'in tsá² do 'e cwoo²¹xʉ 'e dø'¹ 'ido. 56 Joon lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsacøøi'¹³ tya'a. Pe joon gatyʉ'² Jesús to² 'e jo 'in sɨɨ'²¹ɨ ce jiin'¹³ jaain²¹ jilaa'²¹ 'e nigalɨ́¹ do.

9

Sɨɨ'²¹ɨ Jesús jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a 'e tsacwo¹ júu³ tyʉ́²

1 Jesús gauncaain²¹ jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a joon gacwo'²o 'ido 'ii'²¹ to² jmáa¹a 'e 'wooi²¹ 'ido jileei'²¹ nii² espíritu gó² taai² alma tya' tsá² joongɨ un'láai² tsatsaa'¹³:

2 ―Sɨ́ɨ³na 'naa', jin'²in, 'e cwolíin²naa cwocwó²oo' tsá² júu³ tyʉ́² tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá² joongɨ un'láa²naa tsatsaa'¹³.

3 Joongɨ sɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―Jo 'ee cón²oon' coonti tya' tya'i fu lɨ cwolíin²naa'. Jo són²oo' 'mo'u² jon'gɨ cón²oon' mora'². Jon'gɨ cón²oon' 'iñi'¹ jon'gɨ cuu² cón²oon'. Tyaan¹aan' jmai'² coon²¹ 'mɨ'² tyí²ii' jo cón²oon' tún². 4 Joon jmoo³ joon³ coon²¹ 'nʉ́¹ lɨ tyalíin²naa', do‑o jon²oon' jiin'¹³ la i'woo²¹naa' 'e fuu²¹ do. 5 Joon doñixiia' lɨ jo 'iin²¹²in tsá² 'ii'²¹ 'naa' joon xʉ́²ʉʉ' 'laa²¹ toon²¹² tɨ́ɨ¹³ɨɨ' lawa coon²¹ li² 'e jmá²aa' cwáain¹ tya'a.

6 Joon ga'woo²¹mo. Joon ngalíin² lacaain²¹ lɨ san'² do ngacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Joongɨ gaun'láai² jileei'²¹ tsatsaa'¹³ 'in seein²¹ lacaain²¹ do.

Mo gajúin¹ Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹

7 Tsaa'to² Herodes mo galiñii¹ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Jesús jiin'¹³ jo ñii¹ 'ee 'ɨ́‑tsi tsʉ 'wii'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² jin'²in 'e Wó³‑o nigajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². 8 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ tsá² jin'²in 'e nigajnéi¹ jaain²¹ tsá² nigacwo¹ júu³ tyʉ́² sii²¹ Elías. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in 'e nigajiin'¹in jaain²¹ tsá² 'in nigacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ. 9 Pe joon gajin'² Herodes:

―Jna‑a tsai' gatyʉ'³ʉʉ to² gawuun'²¹ mootyi² Wó³. ¿'Iingɨ 'in lo 'in núu³uu faa'²¹ tsá² lɨɨlɨ¹?

'Áai¹ lɨ́ɨ¹ gajóoin²‑tsi Herodes wa'a tyii'¹²a xiiala nii¹in Jesús.

Cwoo¹ Jesús 'e gø'² 'ñá² mil tsá²

10 Mo gatyaliin¹in tsá² tya' Jesús joon gasɨɨ'²¹o jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a. Joon gajée¹i Jesús 'ii 'e gangalíin² coon²¹ co'² fuu²¹ Betsaida. 11 Joon mo galiñi¹ tsá² joon ngalíin²mo jon. Joon ga'ii'²¹ Jesús 'ii. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido xiiala mo tyʉ'² Dios to² tsá². Joon gaun'láai² tsatsaa'¹³.

12 Ningóo¹ nica'lóo²xʉ. Joon gangatyéen¹in tsá² tya' Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'I'² júu³ tsá² 'e cwotyalíin² 'ii'²¹xʉ 'woo'²¹o. Joongɨ tsa'naa'²¹xʉ 'e dø'¹ø 'e lɨ tyan' no tsʉ 'e lɨ toon²¹²on' lo jo 'ee sá² coonti.

13 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Cwoo'¹³xʉ 'naa' 'ino 'e dø'¹ø.

Joon gajin'² tsá² tya'a do:

―Jo 'ee sá² coonti. Lɨ́ɨ²mo jiin'¹³ 'ñá² 'iñi'¹ joongɨ gá¹mo joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹. Joon xiiala lí² laa²¹na'a 'e dø'¹ jileei'²¹ 'in tsá² lo.

14 Tsʉ tii² la coon'²¹ 'ñá² mil 'in tsá² do. Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Sii'¹³ tsá² cwocwaa¹ tɨ' coon'²¹ 'iin'¹³ ca'no'³ cíein¹³.

15 La joon gajmaa¹a. Gacwó² jilee'²¹mo. 16 Joon gason'¹ Jesús jɨ 'ñá² 'iñi'¹ do coon'¹³ 'in gái¹ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. Joon gajǿø² fu yʉ' fu uncwii²¹. Joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios tya' 'e dø'¹ø do. Joon mo ngayuui'¹³ gajmaa¹a 'no'³ joon gacwo'²o tsá² tya'a 'e jmaa¹a jmai'²xʉ jee²¹² tsá² do. 17 Jilee'²¹mo tsá² gagøø'²¹ø ce ganeei'¹³ tyʉ́²‑tsi. Joon mo ngayuui'¹³ joon jilaa'²¹ 'no'³ 'e gasái¹ garǿø²mogɨ dyatun¹ 'motó²gɨ.

Jmaa¹ Tʉ́³ júu³ 'e Jesús lɨ́ɨ¹i Cristo

18 Coon²¹ jmɨɨ²¹² mo gafaa'²¹a Jesús júu³ tyʉ́² coon²¹ lɨ yaa‑i joon téen²mo tsá² tya'a coon'¹³on. Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿'Iin jna jin'² tsá²?

19 'Idogɨ gañii¹, jin'²in:

―'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² jin'²in 'e 'nʉ‑ʉ Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ tsá² jin'² in 'e 'nʉ‑ʉ Elías. Pe 'inlɨ́ɨi¹³ jin'²in 'e 'nʉ‑ʉ jaain²¹ tsá² 'in nigacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ 'in nigajiin'¹ tún¹.

20 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tún¹ Jesús:

―¿'Naa'gɨɨ', 'ee fó²oo' 'in jna?

Joon gañii¹ Tʉ́³ do jin'²in:

―'Nʉ‑ʉ Cristo Jóon¹ Dios.

Jesús jmoo¹o júu³ xiiala mi júun²in

21 Pe Jesús lɨ́ɨ¹ ga'ɨɨ¹ júu³ joongɨ gauntsaa'¹²i 'e jo 'in sɨɨ'²¹ tsá² tya'a 'elo ce jiin'¹³ jaain²¹. 22 Joon gajin'²in:

―'In Tsá² Ruu'²¹mo tsá² noogɨ iní² wúu¹ lɨɨlɨ¹. Joongɨ jo i'ii'²¹ tsacøøi'¹³ 'ii. Caan²¹mo coon'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley ijaan'²¹in injnga'²mo 'i. Pe mo tɨ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijmáa¹a jiin'¹o tún¹.

23 Mo ngayuui'¹³ joon gasɨɨ'²¹ɨ jileei'²¹:

―Wana 'in 'iin²¹²in jó¹ coon'¹³ jna cwojmaa¹a 'íin²‑tsi jilaa'²¹ 'e 'oo¹o. 'Ná²‑a cwotyaan¹an crúu¹³ tya'a la coon²¹ jmɨɨ²¹² joon cwojaa¹ coon'¹³ jna. 24 Tsʉ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in lái¹ yaai icaa²¹mo fu juncwii²¹ tya'a. Pe jileei'²¹ 'in caai²¹ fu juncwii²¹ tya' 'wii²¹² tyiia 'in tiin'¹³mo 'ii. 25 Jo 'ee to² 'íi³ tya' tsá² wa'a 'e galɨ́² tya'a la tǿøi² fu juncwii²¹ joon caa²¹mo fu juncwii²¹ tya'a 'ña'a. 26 Tsʉ wana 'in ga'aa¹ fa'ɨɨ'²¹ 'wii²¹² tyiia coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tya' xiiala mo tyʉ'² Dios to² la joon jon jna, 'in Ruu'²¹na Tsá², ni 'aa²¹oo fa'ɨɨ'²¹ 'wii²¹² tya'a mi yíi³aa lawa Rǿøi¹³ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ jileei'²¹ ángeles tya'a. 27 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'in téein² lo nano jo ijúun²in nʉ'gɨ la jo mo gatyʉ'² Dios to² tsá².

Unsɨ́ɨi² Jesús la lɨ́ɨ¹i

28 Mo gatɨ́² jñá² jmɨɨ²¹² 'e gafaa'²¹ Jesús 'elo joon gasoo¹o coon²¹ moo'²¹ 'e tsafaa'¹²a júu³ tyʉ́². Ngoo²¹‑o coon'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³. 29 Joon la 'ɨɨ²¹² faa'²¹ Jesús júu³ tyʉ́² la tøøi² níi¹i coonti coon²¹ galɨsɨ́ɨ²mo la 'ɨɨ¹. Joongɨ sɨɨn'¹³ɨn galɨ taa²¹ jɨɨ'¹ lɨɨlɨ¹. 30 Joon gajnéi¹ gái¹ tsañʉʉ'¹ co' lɨ siin'¹²in. Gajná² joo'²¹ la 'ui lɨ siin'¹³in. Jaain²¹ sii²¹ Moisés, jaain²¹gɨ sii²¹ Elías. 31 Téein² coon'¹³ Jesús sɨ́ɨ¹i xiiala mi jóon²in. 'E 'ná² nii²¹ wúu¹ fu Jerusalén. 32 Lɨ́ɨ¹ jalicwuu¹i Tʉ́³ coon'¹³ 'in tsá² catyaai²¹gɨ do. Pe jo gacwuu²¹i. Joon ganii²¹o jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Jesús. Joon ganíi²in jɨ gái¹ tsañʉʉ'¹ do 'in téein² coon'¹³on. 33 Mo gangalíin² 'in tsá² do co' lɨ siin'¹² Jesús joon gajin'² Tʉ́³ do:

―Tɨfo'², ¡lɨ́ɨ¹ tyʉ́² 'e toon²¹o'on lo! Jmoo²¹o'o 'nɨ¹ 'nʉ́¹ lo; coon²¹ 'nʉ́²'ʉ coongɨ tya' Moisés coongɨ tya' Elías.

Pe Tʉ́³ do coonti jo ñi¹ jilaa'²¹ 'e faa'²¹a. 34 La 'ɨɨ²¹² faa'²¹a do‑o gajó² coon²¹ jníi¹ 'e gacɨɨn'¹³in. Joon gafoo'¹mo mo gatáai² jee²¹² jníi¹ do. 35 Joon ganuu¹ coon²¹ júu³ jee²¹² jníi¹ do 'e gajin'² 'elo:

―Yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na lo. Nʉʉ²ʉʉ' júu³ tya'a.

36 Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a 'e júu³ do joon ganíi²mo jiin'¹³ 'ña'a Jesús. Jo 'ee gajin'²in coonti jon'gɨ gasɨɨ'²¹ɨ tsá² ce jilaa'²¹ 'e niganí²i.

Gaun'láai² Jesús jaain²¹ sɨmii'²¹ 'in 'yuui 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a

37 Mo gajná² jmɨɨ²¹² do coon²¹ gajgáa¹i 'e moo'²¹ do joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² ngaunjiin'²¹in Jesús. 38 Joon jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in ngó¹ jee²¹² tsá² do gasɨɨ'²¹ɨ coon²¹ júu³ tá² lɨ¹, jin'³in:

―Tɨfo'², jmaa²'a feei'¹‑'o'o jøøi²¹²du' yʉʉn²¹ tyiia lo tsʉ camuui'¹³ 'in no seein²¹ tyiia. 39 'Yuui jaain²¹ espíritu gó² 'e jmoo¹ 'e 'oo¹o joongɨ joon²¹in ñii'¹i. Joongɨ 'yee'²¹ jon¹ moo'oo²o. Joongɨ 'e'²e wúu¹. Jo 'iin²¹²in tʉ́ʉ¹i. 40 Nigamɨ́³oo tyani tsá² tyi'i 'e tyíi²mo 'in 'lɨɨi'³ 'yuui alma tya'a pe jo mo galɨ'²ɨ.

41 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fúui¹ do:

―¡Tsá² 'in jo tsáai¹‑tsi 'naa'! Jiin'¹³ 'e gó² 'øøi'²¹‑'oo'. Jo ní³ii lɨɨ'²¹ 'e 'ná²‑a 'e siin'¹³na coon'¹³ 'naa' joongɨ jmáa³aa taa'²¹a 'wii²¹² tyii'.

Joon jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ jmii²¹ xuui²¹² do:

―Ñijee¹du' yʉʉn²¹ tyi'i fu lo.

42 Pe mo gangatyéen¹ 'in sɨmii'²¹ do 'in espíritu gó² do gapíin² 'ii ni 'wó². Gajmaa¹a 'e gajooin²¹ ñii'¹i 'ido tún¹. Pe Jesús gatyʉ'² to² 'in espíritu do wa'a cwo'ɨ́ɨ¹ɨ. Joon gaun'láa²mo 'in sɨmii'²¹ do. Joon gajaan'¹mo 'ido jmii²¹. 43 Jilee'²¹mo tsá² ganga'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e jmɨɨ²¹² cɨɨ'¹³ Dios jmaa¹a.

Jmoo¹ Jesús júu² xiiala mi júun²in

La 'ɨɨ²¹² jmoo¹o tsa'goo²¹‑tsi tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'²¹ Jesús joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

44 ―Nʉ́ʉ²duu' coon'²¹ tún² 'elo. Joon jo cwa'iin'¹³‑'oo'. Jna‑a 'e Ruu'²¹na Tsá². Pe 'ná²‑a ijaain'²¹ tsá² jna ja'cwoo²¹ tsá².

45 Pe tsá² tya' Jesús do jo ga'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e sɨɨ'²¹ɨ 'ii tsʉ jo mo galisá² 'ii'²¹ wa'a 'øøi'²¹‑tsi. Joon 'goo'²¹‑o wa'a mɨɨ'²¹ɨ Jesús wa 'e nijin'²in la lɨ 'e najin'²in.

'E'²e Jesús tsá² 'iin 'in tyíin¹³gɨ ni fu

46 Joon tsá² tya'a ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'²o júu³ ruu'²¹i 'iin jee²¹² 'ii 'in tyíin¹³gɨ. 47 Pe Jesús galili'³o jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi 'ido. Joon gasaan'¹²in jaain²¹ xuui²¹² joon gasiin'²¹in jee²¹² 'ii. 48 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jileei'²¹ 'in 'ii'²¹ 'in xuui²¹² lo coon'¹³ 'e sii²¹ jna 'ii'²¹mo jon jna. Joon jileei'²¹ 'in 'ii'²¹ jna 'ii'²¹mo jon 'in gasii²¹in jna. Jileei'²¹ 'in 'woi¹gɨ jee²¹² 'naa' 'ii 'in tyíin¹³gɨ la jee²¹² jileei'²¹.

'In jo jmoo¹ 'e gó² tyi' 'ii 'in tyúi¹ coon'¹³ jna'

49 Joon gajin'² Wó³ gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², nigajøø²¹ø'ø jaain²¹ 'in ngɨ́¹ to² 'wooi¹ espíritu gó² coon'¹³ 'e sii²¹ 'nʉ. Joon gauntsaa'¹³moo'o tsʉ jo ngɨɨ¹ coon'¹³ jna'.

50 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo untsaa'¹³naa' tsʉ jileei'²¹ 'in jo jmoo¹o 'e gó² tyi' 'ii 'in uncaain²¹ coon'¹³ jna'.

Jíin²mo Jesús Jacobo coon'¹³ Wó³

51 Mo gatɨ́² li tsei'² Jesús fu ñʉfú² ga'ii²¹o fu¹ tsáa¹a fu Jerusalén tá²‑a taain²‑tsi. 52 Joon gasii¹in tsá² tya'a nifugɨ. Joon ngalíin² coon²¹ fuu²¹ 'e náa¹ co' Samaria gamɨɨ¹ɨ lɨ ján². 53 Pe tsá² seein²¹ Samaria do jo ga'ii'²¹i Jesús tsʉ galili'³o 'e tsáa¹ 'ido fu Jerusalén. 54 Mo ganí² tsá² tya'a Jacobo coon'¹³ Wó³ 'elo joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿ja 'iin²¹²u'un wa'a siin²¹na'a júu³ 'e xii¹a goon²¹ po'³ jɨ́² fu yʉ' fu juncwii² tya'a? Joon ityee²¹mo coon'²¹ tya' jilee'²¹i 'in tsá² no la gajmaa¹a jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ 'in sii²¹ Elías.

55 Joon gajǿøi² Jesús 'ii joon gajin'²in:

―'Naa'a jo ñí²ii' coonti xiiala lɨ́ɨi¹ espíritu jeei¹³ 'naa'. 56 Jna‑a, 'in Ruu'²¹na Tsá², jo góo³oo wa'a 'e 'iin²¹²na fu juncwii²¹ tya' tsá² xʉlɨ'ɨ jmáa³aa tiin'¹³mo tsá².

Joon gangalíin² coon fuu²¹ pi'³ lɨ xiia'.

'Ee 'ná² jmaa¹a wa'a 'iin²¹² tsá² ngɨ́¹ coon'¹³ Jesús

57 Mo gangalíin² fu¹ táai² jaain²¹ tsañʉʉ'¹ nijin'² gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―'Iin²¹²na ní³ii coon'¹³ 'nʉ doñixiia' ca cwoo'²'o.

58 Joon gañii¹ Jesús:

―Jileei'²¹ cwii¹ sá² tóo²‑o tsa' xá² joongɨ jileei'²¹gɨ ton¹ sá² sɨ́ɨ²‑ɨ pe jna‑a Ruu'²¹na Tsá² jo 'óo³oo xiia' lɨ cwuu²¹na.

59 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ jaain²¹gɨ:

―Na¹ coon'¹³ jna.

Pe 'idogɨ gajin'²in:

―Cwó³du'u cata ní³ii jéei¹ ni'áai¹duu ñʉ'³ʉʉ.

60 Joon gajin'² Jesús:

―Já¹du' cwo'aa¹i 'in jo tsáai¹‑tsi jna 'in 'lɨɨ²¹² do. Pe 'nʉ‑ʉ cwoo²du'u, cwocwo'²'o júu³ tyʉ́² tya' xiiala mi tyʉ'² Dios to² tsá².

61 'In xeei'²¹gɨ gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ' 'iin²¹²na ní³ii coon'¹³ 'nʉ pe jéei¹ cwoo²du'u ni'i'³ii júu³ tsá² néei¹ inʉʉ tyiia.

62 Pe Jesús gajin'²in:

―Tsʉ lawa jaain²¹ tsá² 'in ga'láa² 'wii²¹² núu²un júu³ tya' Dios pe jo gacón² cwáain¹ coon²¹ tún². Jo tɨ́ɨ²i 'ii'²¹ Dios 'ii lɨ tyʉ'² Dios to².

10

Sii¹in Jesús setenta tsá² 'e tsacwo¹ júu³ tyʉ́²

1 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo joon gatyiin'¹² Jesús coon²¹gɨ setenta tsá² tún¹. Joon gasii¹in tɨ' gái¹ tɨ' gái¹ tyaníi¹i 'e tsacwoo¹ júu³ tyʉ́² la caain²¹ fuu²¹ lɨ 'ná² tsáa¹a. 2 Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―'E la ja'²mo, lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ 'in 'ná²gɨ núu² júu³ 'e 'iin²¹²mo Dios tsá². Pe xʉ tsá² seein²¹ 'e lí² tsalíin² tsajmáa² júu³. 'Wii'¹³ joon mɨ́²ɨɨ' tyani Dios 'in 'iin²¹²in tsá² wa'a sín¹gɨ tsá² 'in cwó¹gɨ 'e júu³ lo. 3 Cwolíin²naa'. Tyán²aan' cwáain¹ tsʉ sɨ́ɨ³na 'naa' lawa joo'saa'²¹ yʉʉn²¹ jee²¹² 'yiia'¹ tsiinuu²¹. 4 Jo 'ee cón²oon' jon' mora'² jon'gɨ tuloo²¹ taa'¹³ cuu² jon'gɨ mɨ́ɨ¹³ɨɨ'. Joon jo un'ɨɨi²¹² yaanaa' foo'¹³naa' tsá² tya'i fu¹. 5 Mi cwotaa²¹naa' tsi inʉʉ jée¹ foo'²¹oo' 'in tsá² do: “Mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Dios 'e uncwaa'³i inʉʉlo.” 6 Wana 'in tsá² do røø²¹ 'ii'²¹ tya'a i'ii'²¹mo coon²¹ 'e tyʉ́² la lɨ 'e nuu¹. Wana jo la joon jo tɨ́ɨi² 'e júu³ tyʉ́² do. 7 Do‑o jóon¹³oo', dogɨ jon cǿø²øø' joongɨ 'úu²uu' jilaa'²¹ 'e cwoo¹ 'naa' tsʉ jileei'²¹ tsá² 'in jmoo¹o to² tɨ́ɨ²mo 'e 'uun'²¹un dø'¹ø. Jo ngɨ́²ɨɨ' la tyi 'nʉ́¹. 8 Wana xiia' fu lɨ gatyalíin²naa' 'ii'²¹ tsá² 'naa' cǿ²øø' jilaa'²¹ 'e cwo'²o 'naa'. 9 Un'láa²naa' tsatsaa'¹³ 'in seein²¹ do. Joon síi¹³ii': “Tya'an nijó¹ 'e tyʉ'² Dios to² 'naa'.” 10 Pe wana gatyalíin²naa' coon²¹ fuu²¹ lɨ jo 'ii'²¹i tsá² 'naa' cwo'woo²¹naa' tya'i fu¹ joon fóo¹³oo' la lo: 11 “Cagɨ 'laa²¹ sá² góo²oo' lo 'e taa'¹³ mɨɨ²¹ɨ'ɨ xʉʉ²ʉ'ʉ lo lawa coon²¹ li² 'e jmoo²¹o'o tya' 'e gó² tyii'. Pe cwoliñí²ii' 'áa¹mo nijatyéen¹in 'e tyʉ'² Dios to² 'naa'.” 12 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' ―jin'² Jesús―, mi 'íin² fu juncwii²¹ lɨ́ɨ¹gɨ wúu¹ iní² 'in tsá² seein²¹ fuu²¹ do lagɨ tya' tsá² seein²¹ fuu²¹ Sodoma.

Tsá² néei¹ fuu²¹ 'e jo nʉʉ'¹³

13 ’Fuu²¹²uu 'naa' tsá² néei¹ Corazin. Fuu²¹²uu 'naa' jon tsá² néei¹ Betsaida. Wa'a la caain²¹ fuu²¹ Tiro coon'¹³ Sidón wa galɨ́² coon²¹ milagro 'e nigalɨ́² jee²¹² 'naa' ca la mo jéei¹ la mo 'iin²¹²in unsɨ́ɨi² 'e 'ɨ¹‑tsi. Joongɨ 'e tyii¹ coon²¹ 'mɨ'² lí¹ tyiia²¹² joon ga'ɨ́ɨ²i fó² mootyíi¹i lawa coon²¹ li² 'e gajo'²o‑tsi. 14 Pe mi 'íin²in fu juncwii²¹ 'naa'²¹a lɨ́ɨ¹ wúu¹gɨ móo³'naa' lagɨ 'in tsá² néei¹ Tiro coon'¹³ Sidón. 15 Joongɨ 'naa'a 'in néei¹ Capernaum, ¿tɨ lɨ́ɨ²naa' isaa'²¹ 'naa' fu 'ñʉ'fú²? Xʉjoon ixaa²¹moo' fu lɨ 'ii²¹. 16 Jileei'²¹ 'in nuu¹u júu³ tyii' ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a―, nuu¹o jon júu³ tyiia. Jileei'²¹ 'in jo 'ii'¹² 'naa' la joon jon jo 'ii'¹i jna. 'In jo 'ii'¹³ jna la joon jon jo 'ii'¹i 'in gasii¹in jna.

Joon mi yuui'¹³ gajin'² Jesús 'elo gangalíin²mo tsá² tya'a do.

Gacwolíin²mo tsá² 'in gasii¹in Jesús

17 Joon gacwolíin²mo 'in setenta tsá² do jløø'³mo jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', cagɨ espíritu gó² galɨnʉʉ'¹³o to² tyʉʉ'¹³ jna'a coon'¹³ 'e sii²¹ 'nʉ.

18 Joon gajin'² Jesús:

―Jo'²o. Gamóo³oo xiiala mo gatøø'²¹i Satanás fu yʉ' fu juncwii²¹ lawa coon²¹ jɨ́² cwaain²¹ 'ñá². 19 Jna gacwo'²oo 'naa' 'ii'²¹ 'e 'ǿø¹³øø' moo'woo²¹ mɨɨ'²¹ coon'¹³ tɨcún³ joongɨ ilii'²¹oo' jilaa'²¹ wa' pí³ tya' tsá² 'lɨɨi'³. Joon jo tɨ́² 'nii'²¹ tyii'. 20 Mo tyʉ́'²ʉʉ' to² 'in 'wói¹ 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya'a tsá² joon 'woo²¹mo jon pe jo jmaa²aa' jløø'³naa' 'wii'¹³ joon, pe jmáa²aa' jløø'³naa' tsʉ 'wii'¹³ nigatyii'¹³mo Dios 'naa' 'e cwolíin²naa' ñʉ'fú².

Jløø'³mo Jesús

21 La tsifu joon gajmaa¹ 'in Esíritu Tyʉ́² tya' Dios galijløø'³mo Jesús. Joon gajin'²in:

―Cwóo³oo 'maai'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 'Nʉ‑ʉ fii²¹² ni 'wó² joongɨ fu juncwii²¹. Cwóo³oo 'maai'¹³ tsʉ niga'máa²o'o jilaa'²¹ júu³ tyi'i 'e jo ñí² tsá² jmɨɨ¹‑tsi coon'¹³ 'in tsá² 'øøi'²¹‑tsi. Joon niga'ee'¹²o'o tyani tsá² 'woi¹ 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ xuui²¹² 'in jo mo gauntsáa¹. Tsʉ la joon Ña'ñʉ'¹ʉ' nigali'iin²¹²mo'o.

22 ’Ñʉ'²oo nigacwo'²o jna jilaa'²¹. Ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo lí² licwii¹in Jóon¹ Dios jiin'¹³ 'ña'a Dios Jmii²¹ cwii¹in 'ii. La joongɨ jon ce jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² licwii¹in Dios Jmii²¹ jiin'¹³ 'ña'a Jóon¹on licwii¹in 'i coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in 'in Jóon¹‑o 'e licwii¹in 'ii.

23 Joon gajǿøi² Jesús tsá² tya'a. Joon jin'²in gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jløø'³mo ce jileei'²¹ 'in jǿø² jilaa'²¹ coon'¹³ unníi¹i 'e jǿø² 'naa'. 24 Tsʉ 'ela ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ coon'¹³ jileei'²¹ rǿøi¹³ nigali'iin²¹²in jǿø² jilaa'²¹ 'e jǿø² 'naa' nano. Pe jo gangoo¹o. Nigali'iin²¹²in núu²un ce jilaa'²¹ 'e núu²uu' nano. Pe jo ganúu²un.

Lawa jaain²¹ tsá² Samaria

25 Joon garoon¹ jaain²¹ tɨfo'² tya' ley. Joon gangasii'¹²i Jesús. 'Iin²¹²in jǿø²do xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús. Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―Tɨfo'², ¿'ee 'ná¹ jmáa³aa itiin'¹³na fu juncwii²¹ tyiia?

26 Joon gañii¹ Jesús:

―¿'Ee to² tyʉ'² ni jí² tya' ley? ¿Xiiala gafaa'¹²a 'e ley do lɨ́ɨ²u?

27 Joon gañii¹i 'in tɨfo'² tya' ley do:

―“Cwoli'née¹mo'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyi'i la tǿøi² alma tyi'i, joongɨ coon'¹³ la tǿøi² 'waa'²¹ pí² tyi'i, joongɨ coon'¹³ la tǿøi² 'e 'ɨ¹‑'o'o. Joongɨ cwoli'née¹mo'o tsagóo²'o lawa'a woo²o'o” ―jin'² tɨfo'² tya' ley do.

28 Joon gajin'² Jesús:

―Tyʉ́²‑ʉ nigafaa'¹³'a. Wana gajmaa'¹³'a jilaa'²¹ 'elo tiin'¹³mo'o.

29 Pe 'in tɨfo'² tya' ley do 'iin²¹²in untyú¹mo 'ña'a joon gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿'Iin tsagóo³oo?

30 Joon gajin'² Jesús:

―Lawa jaain²¹ tsá² gajgáa¹i fu¹ tya'i fu Jerusalén 'e tsáa¹a fu Jericó. Joon gasain'² 'uun²¹ 'ii. Joon ga'uun²¹o ce jilaa'²¹a cagɨ sɨɨn'¹³ɨn. Joongɨ gajmee'²¹i lɨɨlɨ¹ coon²¹ xʉʉ jo gajnga'²mo. 31 La coon²¹ jo ngaa²¹mo joon jaain²¹ untsá² gajgáa¹i 'e fu¹ do‑o jon. Pe mo ganí² 'ido lɨ' tɨ' gangɨ́ɨ¹i. 32 La joon jon jaain²¹gɨ tsá² levita gangɨ́ɨ¹i fu do. Joongɨ coon²¹ tsáa¹ joon gangɨ́ɨ¹i mo ganí²i. 33 Pe jaain²¹ tsá² coon²¹ fuu²¹ 'in seein²¹ Samaria 'in gangɨ́ɨ¹i fu do‑o jon. Joon mo ganí² 'ido joon fúu² galɨ́ɨ¹i. 34 Joon gangatyéen¹in lɨ ráain² 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon gajmaa¹o mɨ́¹ lɨ sɨcwuu'²¹ tya' 'ido. Gasuun²¹ aceite coon'¹³ vino. Joon gapaa'²¹a 'mɨ'² lɨ sɨcwuu'²¹ tya' 'ido. Joon gatyée¹mo 'ido bu'³ tya'a. Joon gangajée¹i 'ido coon²¹ lɨ cwói¹ ján². Joon ga'aa¹i. 35 Mo gajná² jmɨɨ²¹² do itsei'² 'in tsá² do joon gatyii²¹xʉ cuu² gacwo'²o fii²¹² 'e 'nʉ́¹ do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Jǿø² 'in tsañʉʉ'¹ no. Jǿø²du' joon wana ga'íin¹gɨ'ɨ cuu² no icɨ́ɨ³oo tyi'i mi lɨ gaa'¹³na.”

36 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'in tɨfo'³ tya' ley do:

―¿'Iin lɨ́ɨ²u jee²¹² 'in gaai²¹ do galɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ tsagoo¹o 'in tsañʉʉ'¹ 'in gajmeei'²¹ 'uun²¹ do? ―jin'² Jesús.

37 Joon gajin'² tɨfo'² tya' ley do:

―'In tsá² coon²¹ fuu²¹ do 'in fúu² galɨ́ɨ¹i 'in tsá² sɨcwuui'²¹ do.

Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ngɨ́², cwajmáa² ce tí² la joon.

Jesús tyíin¹³in tya' Marta coon'¹³ María

38 Joon ngoo²¹² Jesús la fu¹ 'yúu²i. Joon gatyíi¹a coon²¹ fuu²¹. Joon do‑o jaain²¹ tsamɨ́² sii²¹ Marta gatǿø¹ø fu tya'a. 39 Joon Marta do seein²¹ jaain²¹ ruu'²¹i sii²¹ María. Joon 'ido‑o gacwoo²¹ 'wii²¹² tɨɨ² Jesús 'e 'iin²¹²in núu² jilaa'²¹ 'e jin'² Jesús. 40 Pe Marta do lɨ́ɨ¹ cwo'²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ to² jmoo¹o. Joon gangatyéein¹³ lɨ tyíin¹ Jesús joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ jo cu'²xʉ‑'o'o coonti 'in ruu'²¹na no coonti tuui¹ jna 'ñii'a coon'¹³ jilaa'²¹ to² jmóo³oo? Sii'¹³'i cwouncoon'¹³xʉ jna.

41 Joon gañii¹ Jesús:

―Marta, ¿'ee lɨ' cu'²‑'o'o coon'¹³ jilaa'²¹ to² 'e jmoo²'o? 42 Pe coon²¹ 'e sá² 'e tyiin²gɨ. María lo nigatyii'¹³o coon²¹ 'e tyʉ́²gɨ. Joon ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in cwooi²¹ tyí² tya'a.

11

'E'²e Jesús tsá² tya'a xiiala faa'²¹ tsá² júu³ tyʉ́²

1 Cafu mo galɨ́² gafaa'²¹ Jesús júu³ tyʉ́² joon mo ngayuuí'¹³ gafaa'²¹a joon jaain²¹ jee²¹² tsá² tya'a gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', 'e'²'e jna'a xiiala faa'¹³a'a júu³ tyʉ́² la ga'e'² Wó³ tsá² tya'a.

2 Joon gajin'² Jesús:

―Mi fó²oo' júu³ tyʉ́² tyii' fá²aa' la lo:

Ña'ñʉ'¹ʉ' tyín¹u'un ñʉ'fú² tyi'i.

Jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ 'in tyúi¹ la jee²¹² jileei'²¹ 'in seein²¹.

Tyʉʉ'²¹ to² jna'a.

Fu ñʉ'fú² jilaa'²¹ ilɨ́² jiin'¹³ la 'iin²¹²u'un.

Jmáa² jon ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

3 Cwo'³'o jna'a 'e liin¹ 'e tyée³e'e jmɨɨ²¹² no.

4 Joon 'íin¹u'un tsaa² tyii'i tsʉ la joon jon jna'a 'íin²moo'o tsaa² tya' jileei'²¹ 'in gajmaa¹a 'e gó² tyii'i.

Un'øø¹u'u jna'a 'e jo 'naa'¹³a'a tsaa².

5 Gajin'²in jon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jmoo'¹³du' cwáain¹ lawa jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'in 'aa¹i jaain²¹ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³. Joon la 'woo¹ tyíia² nʉ́ʉ¹ ngóo¹‑o fu tya' 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Jmáa² fee'¹‑'o'o, tyí³ta'a 'nɨ¹ 'iñi¹ 'ná³aa. 6 Tsʉ jaain²¹ tsá² seen²'na tyʉ́² coon'¹³ sá² coon²¹ lɨ jaa'¹²i. Joon gacwaa'¹²i fu tyiia joon jo 'ee 'óo³oo coonti wa'a 'e cwo'³oo.” 7 Joon 'in dogɨ gajin'²in ca tɨ tsi inʉʉ li raain²¹: “Jo untyíi²u jna tsʉ sɨjnɨɨ¹ 'nʉ́³ʉʉ. Joongɨ yʉʉn²¹ tyiia tee'¹³mo coon'¹³ jna cwuu²¹mo ni coo'mó². Jo lí² raan²¹na wa'a 'e lí² cwo'³oo 'nʉ coonti.” 8 'E la ja'²mo fo'³oo ―jin'² Jesús― fiin'¹³ jo roon¹on 'e cwo'²o 'ido tsʉ 'wii'¹³ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³on do ilí² roon¹on cwo'²xʉ 'ido la coon'²¹ 'e jo untyíi²gɨ 'ido 'ii. Joon cwo'¹o jiin'¹³ 'e 'ná¹xʉ. 9 'E la joon fuu²¹²uu 'naa', mɨ́²ɨɨ' tyani Dios tsʉ joon cwo'²o 'naa'. 'Nee'¹³naa' tsʉ joon tyee'²¹moo'. Pó²oo' 'ooca'nʉ́¹ tsʉ joon inaa²¹o. 10 Tsʉ jileei'²¹ 'in mɨ¹ 'ii'²¹mo. Joongɨ jileei'²¹ 'in 'noo'² tyiia'¹³o. Joongɨ jileei'²¹ 'in pó² 'ooca'nʉ́¹ naa²¹o tya' 'i.

11 ’Jmoo² joon² jaain²¹ 'naa' lɨ́ɨi¹naa' tsacǿøi'¹³, ¿tɨ cwó²oo' yʉʉn²¹ tyii' coon²¹ cuun²¹² wa mo gamɨɨ¹ɨ 'iñi'¹? ¿Tɨ cwoo'¹³naa' jaain²¹ mɨɨ'²¹ wa mo móo¹i joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹, 12 owa cwoo'¹³naa' 'ee jaain²¹ tɨcún³ wa mo gamɨɨ¹ɨ coon²¹ mootú²? 13 Pe wana 'naa', 'in jo tyú¹naa' cwó²oo' yʉ́ʉn² tyii' 'e tyʉ́² xiiati lɨ́ɨ¹gɨ icwo'²o Ña'ñʉ'¹ʉ' tyíin¹ ñʉ'fú² 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a tya' jileei'²¹ 'in mɨ¹.

Cwo'² tsá² tsaa² Jesús 'e coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³ jmoo¹o

14 Seein²¹ jaain²¹ tsá² 'in ga'í² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon jo cwo¹ faa'²¹ 'ido. Mo gatyii¹ Jesús 'in 'lɨɨi'³ 'yuui alma tya'a galɨ́²‑ɨ faa'²¹o. Joon lɨɨlɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi tsá² 'elo. 15 Pe 'in lɨ́ɨi¹³gɨ gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo 'wooi¹ 'in 'lɨɨi'³ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Beelzebú 'in tyʉ'² to² 'ii.

16 'In xeei'²¹gɨ gali'iin²¹²in coon²¹du cwáain¹ xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús joon gamɨɨ¹ɨ coon²¹ milagro. 17 Pe ñii¹ Jesús 'ee 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Lawa coon²¹ fuu²¹ 'e tún² 'ii'¹³ lɨ́ɨi² joon tɨ́ɨ¹i jee²¹² yaa‑i. 'E fuu²¹ do jo taa'²¹a. Joon wana tɨ́ɨi¹ tsá² la 'oo'²¹ ruu'²¹i tsi inʉʉ jo taa'²¹a. 18 ¿Xiiala ilí² tyʉ'² Satanás to² wa'a téen¹in jiin'¹³ la 'ña'a? Pe 'naa' fó²oo' 'e 'wóo³na 'in 'lɨɨi'³ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Beelzebú. 19 Wana jmáa³aa la joon, ¿'iin coon'²¹ cwo¹ 'ii'²¹ tsagoo²oo' wa'a 'wooi¹ 'ido 'in 'lɨɨi'³ taai² alma tya' tsá²? Coon'¹³ to² 'e jmoo¹ 'ii‑o cwoliñi¹ tsá² 'e lɨ' cɨɨ'¹² fó²oo'. 20 Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios 'wóo³na espíritu gó² ―jin'² Jesús―, joon coon'¹³ 'e joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e nigacwa'¹ 'ii'²¹ tya' Dios jee²¹² 'naa'.

21 ’Lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ pí²‑tsi joongɨ 'oo¹o ñí³ wa'a un'øøi¹ 'ña'a joon jǿø²o tya'a. Jilaa'²¹ 'e sɨ'móo¹ tya'a jo lí² coon¹ tsá² coonti. 22 Pe wana tyíia¹ jaain²¹ 'in pí²gɨ‑tsi lagɨ 'ii joon lii'¹i 'ii. Joon 'woo²¹‑o jilaa'²¹ ñí³ tya'a 'e gajmaa¹ 'e jo cu'²‑tsi. Joon gajmaa¹ mai'²xʉ ce jilaa'²¹ 'e ga'wo'²o tya' 'ido.

23 ’Jileei'²¹ 'in jo faa'²¹ tyʉ́² tyiia 'laa'²¹a faa'²¹a tyiia. Joongɨ jileei'²¹ 'in jo jéei¹ tsá² 'e uncaain²¹ coon'¹³ jna jmaa¹a 'e 'eei'¹ tsá² jna.

'Ee'¹³ Jesús tsá² xiiala lɨ́ɨi² espíritu gó²

24 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:

―Mo cwo'ɨ́ɨ¹ espíritu gó² tya' tsá² ngɨ¹o la caain²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ 'noo'²¹o lɨ ján². Joon mo jo tyii'¹a joon 'ɨ¹‑tsi: “Nii'¹³moo fu tyiia lɨ gajúu³uu.” 25 Mo gatyee'¹²i joon ní²in 'in tsañʉʉ'¹ do lawa coon²¹ 'nʉ́¹ 'e lɨ́ɨi² joongɨ sii'¹i tyʉ́². 26 Joon tsaa²¹o tsate'²e dyái¹gɨ espíritu 'in 'lɨɨi'³gɨ. Joon jilee'²¹mo itsataa²i tya' 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon lɨ́ɨ¹ galɨgoo²¹gɨ seein²¹ 'in tsañʉʉ'¹ nano lagɨ mo jéei¹.

'E jløø'³mo la jai'²

27 La 'ɨɨ²¹² siin'¹² Jesús faa'²¹a 'elo jaain²¹ tsamɨ́² jee²¹² 'in tsá² do ga'oo¹o jin'²in:

―¡Lɨ́ɨ¹ tyú¹‑i 'in ningatyéein¹ 'nʉ joongɨ 'in gacwo¹ tʉʉ'²¹ cu'²'u!

28 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―¡Pe lɨ́ɨ¹gɨ tyúi¹ 'in ganúu² joongɨ nʉʉ'¹³o júu³ tya' Dios!

Tsá² gó² mɨɨ¹ɨ coon²¹ milagro

29 La 'ɨɨ²¹² joon lɨ́ɨ¹ ngafúui¹ tsá² la cu'² lɨ' lɨ siin'¹² Jesús joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² gafaa'²¹a sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsá² gó² 'in seein²¹ nano mɨɨ¹ɨ coon²¹ li² milagro. Pe jiin'¹³ coon²¹ li² ilisá² tya' 'in tsá² no jiin'¹³ la li² gacwoo¹ jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ sii²¹ Jonás. 30 Lawa Jonás, 'ii jaain²¹ lawa coon²¹ li² 'e galɨ́² tya' tsá² seein²¹ Nínive. La joongɨ jna 'in Ruu'²¹na Tsá², jna‑a lawa coon²¹ li² tya' tsá² seein²¹ nano. 31 Mi 'íin² fu juncwii² ilí² 'ii'²¹ tya' tsá² seein²¹ nano jaain²¹ 'in tyʉ'² to² coon²¹ fuu²¹ náa¹ lɨ' cwoo²¹ tooin²¹² lɨ' yuui'² ñi'¹ niroon²¹ nijmáa¹a 'ii'²¹ tya'a tsʉ 'ii gajó² lɨ wiingɨ ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹ 'e janʉ́ʉ²du jilaa'²¹ 'e jmɨɨ¹‑tsi Salomón. Joon 'elo seen²¹mo jaain²¹ 'in feei'¹gɨ lagɨ Salomón. 32 Jileei'²¹ tsá² seein²¹ fuu²¹ Nínive do mi 'iin² fu juncwii²¹ niroon²¹ mi jmáa¹ Dios 'ii'²¹ tya' tsá² seein²¹ nano. Joon icwoo¹ tsaa² tya'a. Tsʉ tsá² seein²¹ Nínive do gaunsɨɨ²¹mo 'e 'ɨ¹‑tsi mo ga'ɨ́ɨ² Jonás do júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon nano lo‑o seein²¹ jaain²¹ 'in tyúi¹gɨ lagɨ Jonás.

Jɨ́² coo²¹ tya' tsá²

33 ’Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in dyi'² coon²¹ jɨ́² joon sii'²¹i coon²¹ lɨ 'uuin²¹ jon'gɨ nʉ' coon²¹ cwóo¹. Sii'²¹i tsá² coon²¹ yʉ'‑ʉ joon jnéei² tya' tsá² 'in taai². 34 Unni² tsá² 'e lɨ́ lawa coon²¹ jɨ́² coo²¹ tya' tsá² wana tyʉ́² unni² tsá² la joon jon rǿøi³ coon'¹³ 'e tyʉ́² la tǿøi². Joon ngɨɨ¹ lɨ jná². Pe wana gó² unni² tsá² la joon jon gó² la tǿøi². Ngɨɨ¹o lɨ nʉʉ²¹. 35 Tɨ́ɨ²mo'o ñí²'i 'e tyʉ́² 'e jo ngɨ́²'ɨ lɨ nʉʉ²¹. 36 Wana røø²¹u coon'¹³ 'e jɨ́² do jiin'¹³ capi'² jo 'ii²¹gɨ nʉʉ²¹ la joon jon nijǿø²o'o coon'²¹ tyaa² lawa mo coo²¹ jɨ́² jnéei² tyi'i.

Jíi²mo Jesús tsá² fariseo

37 Mo gatséi¹ gafaa'²¹ Jesús 'elo jaain²¹ tsá² fariseo gatøø¹o Jesús fu tya'a 'e dø'²ø. Ga'í² Jesús joon gacwoo²¹ tɨ' mesa. 38 Ganga'goo²¹‑tsi tsá² fariseo do mo ganí²i 'e jo gauntiin'¹²in Jesús 'e run'²un cwoo²¹ jiin'¹³ la tɨɨsi'² la nʉ'gɨ dø'²ø. 39 Pe joon gajin'² Jesús:

―'Naa', tsá² fariseo, ruun'¹³naa' jiin'¹³ lɨ' caluu coon²¹ vaso coon'¹³ wúun¹ pe 'naa'gɨɨ' lɨ' tsi sɨrøø²¹moo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e niga'uun²¹²uun' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e nigatyáa²aa' coon'¹³ 'e gó². 40 ¡Tsá² bón¹ 'naa'! ¿Tɨ jo ñí²ii' 'in gajmaa¹ lɨ' caluu 'ii‑gɨ jon gajmaa¹ lɨ' tsi? 41 La joon cwoo²¹xʉʉ' tsá² tañíi² 'e dø'²ø 'uunñi² tyii' la joon jilaa'²¹a nilí² tyʉ́² tyii'.

42 ’Fúu² 'naa' tsá² fariseo, cwo'²naa' Dios diesmo tya' jilaa'²¹ 'oosee²¹² coon'¹³ jilaa'²¹ 'oo² ruda coon'¹³ jilaa'²¹ nii²gɨ 'oonuu²¹, pe coonti jo unjíi² 'naa' 'e jmaa²aa' 'e tyʉ́² tya' tsá² jon'gɨ 'iin²¹²naa' Dios. 'Elo‑ogɨ 'ná¹ jmaa²aa' la jéei¹gɨ. Pe la joon jon jo 'íin²‑'oo' 'e jmaa²aa' 'e xiia'²¹gɨ do.

43 ’¡Fúu² 'naa' tsá² fariseo, 'iin²¹²naa' ní²ii' lɨ tɨ́ɨi² cwa² 'in tyíin²mo inʉʉ cwo'¹ tyii' sii²¹ sinagogas! Joongɨ 'iin²¹²naa' 'e li'gøø'²mo tsá² 'naa' mo ngɨ́²ɨɨ' jee²¹² 'nʉ́¹.

44 ’¡Fúu² 'naa' tɨfo'² tya' ley coon'¹³ 'naa' tsá² fariseo! Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ jmoo²oo' 'e 'é²ee' tsá² no. Lɨ́ɨ¹naa' la lɨ 'e 'aan¹ roon¹ jo jnée³in do‑o. Jilee'²¹mo tsá² ngɨ́ɨ¹mo lɨ ni do‑o mo jo li'²i.

45 Joon gañii¹i jaain²¹ tɨfo'² tya' ley jin'²in:

―Tɨfo'², jilaa'²¹ 'e fó²'o no lawa'a 'e fu'²'u jna'oo'o.

46 Joon gajin'² Jesús:

―¡Fúu² 'naa' jon tɨfo'² tya' ley! Coon'¹³ tɨɨsi'² tyii' cwó²oo' tsá² coon²¹ laa²¹² 'e jo roon'²¹ jiin'¹³ jaain²¹. Joon jogɨ 'iin²¹²naa' uncóon¹³oon' jiin'¹³xʉ.

47 ’¡Fúu² 'naa', jmoo'²¹oon' ni'aan¹ tya' tsá² 'in nigacwo² júu³ tyʉ́² calɨɨ 'in nigangaai'¹² 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii' calɨɨ! 48 La no‑o 'øøi'²¹‑tsi 'e røø²¹ sɨ́ɨ¹³naa' coon'¹³ 'e gajmaa¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'. 'Ii‑o nigajngaa'¹²i joon 'naa'gɨɨ' jmoo'²¹oo' ni'aan¹ tya'o.

49 ’Joon ñí² Dios mo nigajin'²in: “Sɨ́ɨ³na tsá² cwo² júu³ tyʉ́² tyiia coon'¹³ 'in lɨ́ɨi¹³gɨ tsá² tya'a joon 'in lɨ́ɨi¹³ ijnga'²mo 'in lɨ́ɨi¹³gɨ 'ǿø¹mo.” 50 'Wii'¹³ joon tsá² seein²¹ nano nityii²¹o cwáain¹ tya' tsá² 'in nigacwó² júu³ tyʉ́² tya' Dios 'in nigajúin¹ ca mo nigaroon¹ cwoo'¹³ juncwii²¹. 51 Ityi² jmɨ¹ 'øøi² ca Abel joongɨ ca tɨ́² Zacarías 'in nigajngaa'¹³i 'oo² cwo'¹ do. 'Wii'¹³ joon fo'³oo icoon¹ Dios cwáain¹ tya' 'in nigajúin¹ la joon 'in seein² nano icoon¹ cwáain¹ tya'a.

52 ’¡Fúu² 'naa' tɨfo'² tya' ley! Tsʉ ñí² 'naa' xiiala li cwii¹in tsá² Dios pe yaaigɨɨ' jo mo jmaa²aa' jogɨ cwó²oo' 'e licwii¹in 'in xeei'²¹ Dios.

53 Mo gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii 'elo 'in tɨfo'² tya' ley do coon'¹³ tsá² fariseo lɨ́ɨ¹ gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi 'ido tya'a. Joon ga'láa² 'wii²¹² gauntyíi² coon'¹³ júu³ 'láai² lɨɨlɨ¹. 54 Coon²¹ cwáain¹ wa'a isá² coon²¹ júu³ 'e xiiala i'nɨɨ¹ ni do.

12

'E'²e Jesús tsá² 'e jo jmoo¹o la jmoo¹o tsá² tajuui²¹

1 La jee²¹² joon galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ ca 'øøi'²¹ tsaruu'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹. Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Lii'³ jmaa²aa' coon'²¹ tún² 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² fariseo no. Jmoo¹‑o lawa 'in tyú¹mo 'ii. 2 Tsʉ jiin'¹³ coon²¹ júu³ 'uuin²¹ 'e sá² wa'a jo liñi¹ tsa². Jon'gɨ jiin'¹³ coon²¹ 'e sɨ'mó¹ wa'a jo li sá² júu³. 3 Joongɨ la joon jon wa'a 'e nifaa'²¹ tsá² linʉʉ²¹ inʉʉ joon lijmɨɨ²¹². Joongɨ jilaa'²¹ 'e sɨ́ɨi¹ tsá² 'uuin²¹ 'e jni¹ 'nʉ́¹ inúu² cayʉ' 'nʉ́¹.

'In jo cwooi¹ 'gøøi'²¹ tsá²

4 Faa'²¹gɨ Jesús:

―La lo‑o fuu²¹²uu 'naa' 'wii'¹³ tyʉ́²‑ʉ seen²¹na coon'¹³ 'naa'. Jo foo'¹³naa' 'in jngaai'¹³ tsá² pe mi yʉʉi'¹³ joon jo 'e sá²gɨ jmáa¹a. 5 Fuu²¹²oo 'naa' 'in cwooi¹ jmaa²aa' 'gøø'²¹naa'. Jmaa²oo' 'gøø'²¹naa' 'in mi yuui'¹³ jngai'² tsá² tyʉ'²o jon to² 'e tsalíin² lɨ 'lɨɨ'³. Jmaa²oo' 'gøø'²¹naa' 'ii.

6 ’¿Tɨ jo 'nɨɨi¹ tsá² 'ñeei² tón¹ coon'¹³ jee²¹² tún² wi'³? Pe Dios‑gɨ jo 'íin²‑tsi ce jiin'¹³ jaain²¹ tón¹ do. 7 Ca jilaa'²¹ jñʉ́² tsí³ mootyí²ii' nigaun'ii²¹ Dios la ca mɨ'³ la ca mɨ'³‑ɨ. Jo jmaa²aa' 'goo'²¹ tsʉ tyíin¹gɨ 'naa'a lagɨ tón¹ fúui¹gɨ.

'Ná¹‑a rǿøi¹ tsá² 'e cwii¹in Jesucristo tyani tsá²

Faa'²¹gɨ Jesús:

8 ―'E fuu²¹²uu 'naa', jileei'²¹ 'in jin'²in 'iin jna tyani tsá², jna‑a jon, 'in Ruu'²¹na Tsá², ifo'³oo jon 'e cwii¹na 'ii tyani ángeles tya' Dios Jmii²¹. 9 Pe jileei'²¹ 'in jo røøi²¹ cwii¹in jna tyani tsá² la joon jon jna jo rǿø¹na 'ii tyani ángeles tya' Dios.

10 ’Doñi'iin 'in gafaa'²¹a 'laa'²¹ tyiia 'e Ruu'²¹na Tsá², lí²‑i 'íin²mo tsaa² do tya'a pe jileei'²¹ 'in faa'²¹ júu³ 'laa'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo lí² 'íin²gɨ 'e tsaa² do tya'a.

11 ’Mi tsajéei¹³ tsá² 'naa' inʉʉ cwo'¹ sɨ tyani 'in jmoo¹ 'ii'²¹ 'ee sɨ tyani tsaa'to² 'ee jo cuu'¹³‑'oo' xiiala ifó²oo' sɨ xiiala ingɨ́²ɨɨ' 'ee. 12 Mi tɨ́² 'ii'²¹ joon i'ee²¹² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'naa' xiiala 'ná² fó²oo'.

Fo' 'íi¹ mo sá² cuu²

13 Jaain²¹ jee²¹² tsá² do gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'², sii'¹³ ruu'²¹na cwocwoo¹‑o jiin'¹³ tyíia³ 'e gatɨ́ɨ²na.

14 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsañʉʉ'¹, ¿'iin gajin'² 'e lɨ́ɨ¹na tsaa'to² sɨ 'in jmoo¹ jmai'xʉ jee²¹² 'naa' 'ee?

15 Gajin'²o jon:

―Tyaan²duu' cwáain¹ joongɨ un'øøi'¹³ yaanaa' wana caníi² 'iin²¹²naa' cuu² tsʉ fu juncwii²¹ tya' tsá² jon' wa'a jilaa'²¹ 'e 'oo¹ tsá².

16 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'e cwáain¹ lo:

―Galiseein²¹ jaain²¹ tsá² sá² cuu². Joon cwoo'¹³ 'wó² tya'a lɨ́ɨ¹ 'láai² garoo²¹ 'e gajñii²¹ do. 17 Joon 'in tsá² sá² cuu² do ga'ɨ¹‑tsi: “¿'Ee ijmáa³aa coon'¹³ jilaa'²¹ 'e garoo²¹ tyiia lo? Jo 'óo³gɨɨ xiia' lɨ to'³oo.” 18 Joon ga'ɨ¹‑tsi jin'²in: “Liñí³oo xiiala ijmáa³aa. Cɨɨ'¹³moo jilaa'²¹ 'nʉ́³ʉʉ lo. Joon ijmaa'¹³aa 'e fee'¹gɨ. Joon do‑o i'máa³aa jilaa'²¹ 'e roo²¹ tyiia coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'óo³oo. 19 Joon ifuu²¹²uu 'ñii'a: Alma tyiia, cwo'i'²i 'woo'²¹o tsʉ 'láa²mo 'e nisɨ'mo²'o. Taa'²¹o tya' 'láa²mo jiin²¹. 'Iin'²¹in, tyee'²¹. Unjløøi'³ 'wo'o.” 20 Pe Dios gasɨɨ'²¹ 'ii: “Tsañʉʉ'¹, 'in jo 'øøi'²¹‑tsi 'nʉ. Nano‑o ijuun²¹mo'o. Joon jilaa'²¹ 'e 'oo²o'o, ¿'iin lí² tya'?” 21 La joon tsangɨɨ¹i 'in tsá² 'in 'iin²¹² 'e sá² tya' 'ña'a 'láai¹ lɨɨlɨ¹ pe joon tañíi²mo tyani Dios 'i ―jin'² Jesús.

Un'øø'²mo Dios jóon¹on

22 Mo ngayuui'¹³ joon²¹ gasɨɨ'²¹ Jesús tsá² tya'a:

―'E joon fuu²¹²uu 'naa'. Jo cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cøø²øø' taa²¹²naa' fu juncwii²¹ jon'gɨ coon'¹³ sɨɨn'²ɨɨn' 'e cɨɨ²ɨɨ'. 23 Fu juncwii²¹ tya' tsá² 'e tyiin²gɨ lagɨ 'e dø'² tsá². Joongɨ 'e cuerpo tya' tsá² tyiin²gɨ lagɨ sɨɨn'³ tsá² 'e tyi'²i. 24 Tyaan²duu' cwáain¹ lawa jaain²¹ tyalaa'²¹ jo jñii¹i jon'gɨ roo¹ tya'a jon'gɨ 'oo¹ lɨ' 'má¹ jon'gɨ tyʉʉ²¹ sá² lɨ to'²o. Pe Dios cwoo¹ 'e gø'²ø. Joon 'naa', tyiin²gɨ 'naa' lagɨ ton¹. 25 ¿'Iin jee²¹² 'naa' 'e 'áai¹gɨ cu'²‑tsi gajmeei¹ 'ña'a coon²¹ ñii²gɨ coon'¹³ 'e cu'²‑tsi do? 26 Wa jo lí² jmaa²aa' ce jiin'¹³ 'e xʉgɨ coon'¹³ 'e cu'²‑'oo', ¿'ee lɨ' cu'²‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e fee'¹gɨ? 27 Tyaan²duu' cwáain¹ xiiala cwáain¹ lí³ 'e jo 'ee to¹ jmoo¹o. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', ca 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ Salomón jo galisá² sɨɨn'³ 'e 'ya'²gɨ tya'a lagɨ 'e lí³ do. 28 Wana ijmá¹ Dios 'e 'ya'²gɨ 'oonuu²¹ 'e sá² nano jee²¹² tyiia²¹ joongɨ mi jná² tsa'oo²¹ ijún² coon'¹³ jɨ́² 'e ja'²mo ityi'² Dios 'naa' 'mɨ'². ¡Tsá² 'in jo tsáai¹‑tsi 'naa'! 29 Jo ngɨ́²ɨɨ' 'e cu'²‑'oo' 'e 'nó²oo' 'e cøø²øø' joongɨ 'e 'ú²uu'. 30 Tsʉ tsá² 'in jo tsái¹‑tsi Dios 'in seein²¹ fu juncwii²¹ ngɨ¹o 'noo'²¹o jilaa'²¹ 'elo, pe 'naa' seen²¹mo jaain²¹ Ñʉ́²ʉʉ' 'in ñi¹ jilaa'²¹ 'e 'ná²gɨ tyii'. 31 'Áai¹gɨ tyʉ́² wa'a 'e cwooi'¹³naa' yaanaa' 'e tyʉ'² Dios to² 'naa' joon i'ii'¹³mo jilaa'²¹ 'elo.

Jilaa'²¹ 'e tyʉ́² fu ñʉ'fú²

32 Faa'²¹gɨ Jesús:

―Tsá² tyiia, jo jmoo²gɨɨ' 'goo'²¹‑'oo'. Tsʉ xʉʉ 'naa' pe Ñʉ́²ʉʉ' 'áa¹mo 'yáai²‑tsi cwo'¹o 'naa' to² 'e 'oo¹o. 33 'Nɨ́ɨ²ɨɨ' jilaa'²¹ 'e sá² tyii' joon cwó²oo' 'in sɨtyéein¹ jmɨɨ²¹². Jmaa²aa' la joon coon²¹ tuloo²¹ tyii' 'e jo litsáai¹ joon 'áai¹gɨ ilisá² tyii' fu ñʉ'fú² 'e jo tya¹. Jileei'²¹ 'uun²¹ jo lí² tsataai² do jon'gɨ joo'¹³ fu² lí² ngɨ́ɨ¹. 34 Xiia' lɨ 'óo²oo' jilaa'²¹ 'e 'yaai'²¹‑'oo' do‑o jon i'ɨ¹‑'oo'.

'Ná²‑a náa¹ tyʉ́² tya' tsá²

35 Faa'²¹gɨ Jesús:

―'Ná²‑a tyá²aa' tyʉ́² tyii'. 'Ná²‑a téen³naa' coon'¹³ jɨ́² 'e coo²¹. 36 Jmáa²aa' lawa tsaleei'¹³ 'in sɨjéen¹³in fii²¹²i. Mi cwaa'¹i fii²¹²i lɨ cui'² cwoo²¹ tsá² joon pó² 'ooca'nʉ́¹ do tsifu lí² no'²'o 'ooca'nʉ́¹. 37 'Áa²mo tyʉ́² 'ii²¹‑tsi 'in tsa'leei'¹³ do 'in jo cwuu²¹i mi cwai'² fii²¹²i. Tsʉ júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'in fii²¹²i do ityá² tyʉ́² sɨɨn'³ 'ido joongɨ iunjíi²mo 'ido. Joon ityʉ'²ʉ to² cwá¹ tsá² lɨ si'² mesa 'e dø'²ø. Joon cwaa²¹o dø'²ø. 38 Fiin'¹³ la 'woo²¹ tyiia² nʉ́ʉ¹ cwaa'²¹i sɨ la ngóo¹ ca jná² 'ee tyʉ́² 'ii²¹‑tsi tsa'leei'¹³ wana 'in jnaa¹‑tsi mi tyee'¹³i fii²¹²i do. 39 Joon cwoliñi²ii' 'elo, wana jaain²¹ tsá² fii²¹² 'nʉ́¹ ini¹ 'ee 'ii'²¹ cwée¹i 'uun²¹ nijmaa¹o li'²o. Joon jo ná¹ 'nʉ́ʉ¹ʉ 'e jmá² 'ido 'uun²¹. 40 La joon jon 'naa' cwotyá²aa' tyʉ́² tyii' tsʉ coon²¹ wa jo 'ɨ¹‑'oo' ijó¹ 'in Ruu'²¹i Tsá² ―jin'² Jesús.

Lawa tsa'leei'¹³ 'in tyúi¹ coon'¹³ 'in jo tyúi¹

41 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ gafaa'¹³'a 'e cwáain¹ lo jiin'¹³ tyijna'a owa'a tya' ce jileei'²¹ tsá² 'ee?

42 Jin'² Jesús:

―¿'Iin tsa'leei'¹³ 'in tyúi¹ joongɨ 'in 'øøi'²¹‑tsi mo tyʉ'² fii²¹²i to² 'e tyaa¹ cwoo²¹ jileei'²¹ tsá² taai² inʉʉ 'e cwoo¹ 'e dø'²ø mi tɨ́² 'ii'²¹? 43 'Áa¹mo tyúi¹ 'in tsa'leei'¹³ mi tyeei'¹² fii²¹²i tyee'¹³mo 'ido jmaa¹a la to² nigatyʉ'²ʉ. 44 'E la ja'²mo fo'³oo, 'in fii²¹² do nityaa¹o cwoo²¹ 'ido jilaa'²¹ 'e 'oo¹o 'e tyʉ'² 'ido to². 45 Pe wana 'in tsa'leei'¹³ do 'ɨ¹‑tsi 'e li'ɨɨ²¹²mogɨ fii²¹²i do tyee'¹²i joon 'láa² 'wii²¹² jíi²in 'in tsa'leei'¹³ catyaai²¹ do. Joongɨ 'láa² 'wii²¹² gø'²ø joongɨ 'uun'²¹o. Joon li'íin²mo. 46 Joon 'in fii²¹² do ijó¹ coon²¹ jmɨɨ²¹² 'e jo sɨjée¹³in tsa'leei'¹³ tya'a do. Jon'gɨ ñi¹ 'ee 'ii'²¹. Joon lɨ́ɨ¹ i'e'²e 'ido wúu¹. Joon idye'²mo 'ido fu lɨ 'ii²¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in jo nʉʉ'¹²ʉ.

47 ’Jileei'²¹ tsa'leei'¹³ 'in ñii¹o jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in fii²¹²i pe jo tyaa¹ tyʉ́² jon'gɨ unjíi²i i'e'²o wúu¹ joongɨ ijmee'¹³mo lɨɨlɨ¹. 48 Pe jileei'²¹ tsa'leei'¹³ 'in jo ñii¹ pe jmoo¹‑o jiin'¹³ 'e tɨ́ɨ²i xʉgɨ wúu¹ iní² 'ii. 'In nigacwo'²o Dios 'láai²gɨ imɨ́¹ jon Dios 'láai²gɨ. Joon 'in jo cu'²‑tsi coon'¹³ lɨɨlɨ¹ imɨ́¹ 'ido 'láai¹gɨ.

Gajó¹ Jesús wa'a jmáa¹a tún² 'ii'¹³ tsá²

49 Joon faa'²¹gɨ Jesús:

―Gagoo²¹² jna ga'uu²na jɨ́² ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹. Joon tsei'² nisɨjaan¹oo wa'a icoo²¹. 50 'Ná²‑a tsangɨ́ɨ¹na coon²¹ 'e la jai'². Joon lí² móo³oo wúu¹ ca gatséi². 51 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e gagoo²¹²oo 'e sín¹ tsá² rǿø² coon'¹³ tsaruu'²¹i nicwoo'¹³ fu juncwii²¹? Fo'³oo 'e jo la joon. Jiin'¹³ gagoo²¹²oo wa'a jmáa³aa 'ii'¹³ tya' tsá². 52 Tsʉ nano la ngóo¹ 'naai'¹³ 'in tsá² coon²¹ inʉʉ ilíin² tún² 'ii'¹³. Wana néei¹ 'ñéei² tsá² tsi coon²¹ inʉʉ gaai²¹ ili'ee'²¹i 'in gái¹ do, joon 'in gái¹ do ili'ee'²¹i 'in gaai²¹ do. 53 'In jmii²¹ do niseein²¹ gó² coon'¹³ jóon¹on. La joon gó² seein²¹ jóon¹on coon'¹³ jmii²¹. Joon sáa³gɨ seein²¹ gó² coon'¹³ jamɨ́ɨ¹ɨ. Jamɨ́ɨ¹ɨ la joon jon seein²¹ gó² coon'¹³ sáa³a. Joon 'yiiaunsáa³a niseein²¹ gó² coon'¹³ tsaunloo²¹ tya'a. Joon tsaunloo²¹ tya'gɨ niseein²¹ gó² coon'¹³ 'yiiaunsáa³a.

Tɨ́ɨ²mo tsá² coon²¹ cwáain¹ xiiala ngóo¹ tiempo

54 Gasɨɨ'²¹ɨ jon Jesús tsá²:

―Mo moo²oo' róon² jníi¹ lɨ' li yuuin'¹² ñi'¹ joon jin'² tsá² ijó¹ jmɨ́¹. Joon 'e la joon lí². 55 Joon mo 'ɨɨ¹ tyí² lɨ' tooin²¹² lɨ yuuin'¹³ ñi'¹ joon jin'² tsá² ilityíi² 'yiia²¹ no. Joon 'e la joon lí². 56 'Naa', ¡lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jo untiin'¹³ 'e 'é²ee' tsá²! Tyʉ́²‑ʉ nii'² 'naa' xiiala lɨ́² juncwii²¹ joongɨ cwoo'¹³ fu juncwii²¹. ¿Xiiala jo ñí²ii' 'ee jiin²¹ taan²¹²naa'?

Cwoján² mɨɨ'¹³ 'e seen²¹un coon'¹³ tsá² 'in 'eei'¹ 'nʉ

57 Faa'²¹gɨ Jesús:

―¿'Ee lɨ' jo jmaa²aa' 'ii'²¹ la 'oo'²¹ yaanaa' coon'¹³ coon²¹ 'ii'²¹ 'e tyʉ́²? 58 Wana 'in jmoo¹o tsaa² tyi'i joon cwóo²'o coon'¹³on tyani tsaa'to² pe 'nʉ‑ʉ jmaa²'a coon'²¹ tún² coon'¹³on la 'ɨɨ²¹² cwolíin²naa' tya'i fu. Joon jo tsajéei¹ 'nʉ tyani 'in jmoo¹o 'ii'²¹. Tsʉ 'in jmoo¹o 'ii'²¹ dogɨ nijaan'²¹in 'nʉ miyóo¹³. 59 Joon miyóo¹³ dogɨ tsajéei¹ 'nʉ 'nʉñí³. 'E la ja'²mo fo'³oo jo júu¹³'u do ca gatyí²'i 'e rǿø²u tya'a joon gatsee²¹ coonti.

13

'E tyiin²gɨ 'e unsɨ́ɨi² tsá² 'e 'ɨ¹‑tsi

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gatyalíin² tsá² sɨɨ'²¹ɨ Jesús xiiala gajngaa'¹²i Pilato tsá² seein²¹ Galilea. Joongɨ xiiala gacaai'²¹ Pilato jmɨ¹ 'ǿø²i 'in tsá² do jmɨ¹ joo'²¹ núu³ 'e gajngaa'¹³i 'in tsá² do tya' 'e un'goo²¹ Dios. 2 Joon gajin'² Jesús:

―¿Tɨ 'ɨ¹‑'oo' 'e jilaa'²¹ 'elo nigangɨ́ɨi¹ 'in tsá² seein²¹ Galilea do tsʉ 'áai¹gɨ røøi²¹ tsaa² lagɨ 'in tsá² ca tyaai²¹ do 'in seein²¹ Galilea? 3 Pe jna fo'³oo jon' la joon. Joon wana 'naa' jo unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' la joon jon ijuun²¹mo 'naa'. 4 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e 'áai¹gɨ røøi²¹ tsaa² 'in dyajñéei² tsá² gajúin¹ do mo gacɨɨi'²¹ 'e po'² ñíi¹³ tya' Siloé? ¿Tɨ 'áai¹gɨ røøi²¹ tsaa² 'ido lagɨ jileei'²¹ 'in néei¹ Jerusalén? 5 Pe jna fo'³oo jon' la joon. Joon la joon wana 'naa' jo unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' la joon jon i'íin²mo 'naa'.

Júu³ tya' 'mocwaríi³ 'e jo 'oofuu²¹ tsí³

6 Joon gajin'² Jesús 'e cwáain¹ lo tya' 'in tsá² do:

―Jaain²¹ tsañʉʉ'¹ ni'oo¹o 'mocwaríi³ sɨjná² cwoo'¹³ 'wó² tya'a. Joon ngajǿø²ø wana tsí³ cwaríi³. Pe jo 'ee gatsaa'²¹a ce jiin'¹³ coon²¹. 7 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² jǿø² cwoo'¹³ 'wó² tya'a do: “Jǿø²du', ningóo¹ 'nɨ¹ jiin²¹ góo³oo ga'naa'¹³aa cwaríi³ 'e² 'mó² lo pe jo mo gatsaa'³aa. Tyʉʉ'¹³ coonti 'e 'mó² no tsʉ lɨ' tɨ' jmoo¹gɨ jín¹ cwoo'¹³ 'wó².” 8 Pe 'in tsá² jǿø² cwoo'¹³ 'wó² do gañii¹i: “Ñi'fii²¹i', cwojan¹du' coon²¹ jiin²¹gɨ. Joon nogɨ tyí³aa jla'¹ cwoo'¹³ joon to'³oo 'oo'³. 9 Jongaa²¹mo wana nicwo¹, wana jo gacwo¹ joon tyʉ'³oo.”

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsamɨ́² 'in tuu'²¹ moo'wó¹ mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²

10 Coon²¹ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Jesús 'yuui cwo'¹ 'e'²e tsá². 11 Joon do‑o 'yuui jaain²¹ tsamɨ́² ningóo¹ dyajñá² jiin²¹ 'e 'yuui jaain²¹ espíritu gó² alma tya'a 'e nigajmaa¹a tuu'²¹ moo'wó¹. Joon jo lí² siin'¹² 'ña'a røø²¹ coonti. 12 Mo ganí² Jesús 'ii joon gatø'²ø. Joon gajin'²in:

―Tsamɨ́², ni'láa²mo'o 'e jmoowúu¹ tyán²'an no.

13 Joon gataan¹ cwoo²¹o tya' 'ido. Joon la tsifu joon ganii'¹³mo 'ña'a 'in tsamɨ́² do røø²¹. Joon ga'láa² 'wii²¹² cwo'²o 'maai'¹³ Dios. 14 Pe 'in tsá² tyʉ'² to² cwo'¹ sinagoga do gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi tsʉ 'wii'¹³ gaun'láai² Jesús 'ido mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². Joon 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do gasɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Sá²‑a jñʉ́ʉ² jmɨɨ²¹² 'e lí² to². Lí²‑i jalíin² tsá² jee²¹² jmɨɨ²¹² joon ilí² mɨ́¹ tya'a. Joon jo jalíin² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

15 Joon gajin'² Jesús:

―'Naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jo untiin'¹³ jiin'¹³ 'e 'é²ee' tsá². ¿Tɨ jo sɨɨi'¹³naa' doñi'iin jee²¹² 'naa' sɨ joo'²¹ sɨ bu'³ 'ee cwotya'iin'²¹xʉ mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²? 16 Joongɨ 'in tsamɨ́² lo jún² 'lɨɨ²¹² Abraham‑mo 'ii. Joon ningóo¹ dyajna¹ jiin²¹ jmoo¹ 'in 'lɨɨi'³ tsaa'¹³ 'in tsamɨ́² no. ¿Tɨ jo lí² un'láai² coon²¹ jmoowúu¹ tyaan¹ mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²?

17 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Jesús 'elo jileei'²¹ tsá² 'in 'eei'¹ 'ii ga'aa¹o fa'ɨɨ'²¹. Pe jileei'²¹gɨ tsá² jløø'³i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e fee'¹ 'e gajmaa¹ Jesús.

Cwáain¹ tya' jún² jon'² tasa

18 'E joon gajin'² Jesús:

―¿Xiiala cwooi²¹ lɨ́² lɨ tyʉ'² Dios to²? ¿Joon 'ee coon'¹³ 'e lí² jmaa¹ coon²¹ røøi²¹ coon'¹³ joon? 19 'E lɨ́² la lɨ́² jún² jon'² tasa 'e jñí² tsá² cwoo'¹³ 'wó² tya'a. Joon do‑o cwaain²¹ ca galɨ́² 'mó² fee'¹. Cagɨ ton¹ jmaa¹ sɨ́ɨ²ɨ ni cwáa¹ 'mó² do.

Júu³ cwáain¹ tya' tyiian'³

20 Joon gajin'² Jesús:

―¿Xiiala cwooi²¹ 'e jmáa³aa 'e litsáai¹‑tsi tsá² lɨ tyʉ'² Dios to²? 21 'E lɨ́² lawa tyiian'³ 'e gacaai'²¹ tsamɨ́² 'nɨ¹ cwaa'¹³ fu² 'iñi'¹. Joongɨ ca galɨ́² con² 'e fu² 'iñi'¹ la tøøi²¹.

Cwáain¹ tya' 'ooca'nʉ́¹ cuu'¹³

22 Gangóo¹gɨ Jesús fu Jerusalén. Ngɨ́ɨ¹i fuu²¹ coo'¹³ joongɨ fuu²¹ pi'³. La caain²¹ joon lɨ ga'ee¹e. 23 Joon gaunngɨɨ¹xʉ tsá² 'ii:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ xʉ‑ʉ 'in itiin'¹³?

Joon gañii¹i Jesús:

24 ―Tyán²duu' cwáain¹ xiiala ngɨɨ²¹²naa'. Tyán²duu' cwáain¹ 'e ngɨɨ²¹²naa' lɨ' 'ooca'nʉ́¹ lɨ cuu'¹³ tsʉ 'e la ja'²mo fo'³oo: lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² 'iin²¹²in tsataai² pe jo lí². 25 Tsʉ mi yuui'¹³ 'in tsafii²¹² 'nʉ́¹ do iroon¹ jnii¹i 'ooca'nʉ́¹ joon 'naa' téen¹naa lɨ' caluu pó²oo' 'ooca'nʉ́². Joon ifó²oo': “Na² no, tsañʉʉ'¹.” Pe 'ii‑gɨ iñii¹i: “Jo ñí³ii 'iin 'naa'.” 26 Joon 'naa' ifó²oo': “Niga'nee²¹e', nigatyee²¹e' coon'¹³ 'nʉ. Joon 'nʉgɨ niga'e'²'e jna'a tya'i fu¹ tyii'i.” 27 Pe 'ido‑gɨ niñii¹i: “Jna fo'³oo: jo ñí³ii xiia seen²¹naa'. Tíuui¹duu' jna jileei'²¹ 'naa' 'in jmoo²oo' jilaa'²¹ 'e gó².” 28 Do‑o cwotyíi¹³ii' joongɨ cwocuu'¹³naa' moojón²oon' mi máa¹³naa' Abraham coon'¹³ Isaac coon'¹³ Jacob coon'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ. Do‑o táa²mo lɨ tyʉ'² Dios to² joon 'naa'gɨɨ' taa²¹²naa' fu caluu. 29 Tsʉ ijalíin²mo tsá² fu lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ joongɨ fu lɨ' lɨ yuuin'¹³ ñi'¹. Joongɨ lɨ' caai²¹ tsáa¹ lɨ' lɨ 'yeei²¹ ñi'¹ joongɨ lɨ' caai²¹ tooin²¹² lɨ' lɨ 'yeei²¹ ñi'² ijalíin² tsá². Joon icwaa¹ dø'²ø lɨ tyʉ'² Dios to² tsá². 30 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ sɨcɨɨin²¹ nano 'ii ijmáa¹a nifu, joongɨ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in sɨjéei¹ nano 'ii ijmáa¹a lɨ cɨɨin²¹.

Cɨ'²ɨ Jesús 'wii²¹² tya' Jerusalén

31 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gatyalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseo. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Lo‑o júu¹³'u nano tsʉ Herodes 'iin²¹²in jnga'²mo 'nʉ.

32 Joon gañii¹i Jesús:

―Cwolíin²naa' joon cwosíi¹³ii' 'in gó² do: “Jǿø²du' no. Jmɨɨ²¹² no joongɨ tsa'oo²¹ 'woo²na espíritu gó² alma tya' tsá². Joongɨ un'láa²na tsatsaa'¹³. Joongɨ 'yíia¹ untyée¹moo to² tyiia.” 33 Joon níi³oo jiin'¹³ la fu¹ 'yúu³na no coon'¹³ tsa'oo²¹ joongɨ 'yíia¹. Tsʉ jiin'¹³ fu Jerusalén lí² júun²in jaain²¹ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́².

34 ’¡Tsá² Jerusalén, tsá² Jerusalén, 'naa' jngaa'¹³naa' jileei'²¹ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́² joongɨ tyʉ́²ʉʉ' cuun²¹² jileei'²¹ tsá² 'in gasii¹in Dios ijma'²a 'naa' júu³ 'e fu¹ táa²naa'! ¡Joon jna‑a gali'iin²¹²na 'e uncaan²¹na 'naa' la jmoo¹o jaain²¹ tuiyʉ́² 'e uncaain²¹ tutɨ'² nʉ' cwáa¹a! ¡Pe jo gali'iin²¹²naa'! 35 Jǿø²du' 'naa' isɨján¹ 'naa' itʉʉ¹mo 'naa'. Joon fuu²¹²uu 'naa' 'e jo jǿøi²gɨ 'naa' jna ca mi gacwá² jmɨɨ²¹² ifó²oo': “Cwaa'³mo 'in jó¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'.”

14

Gaun'láai² Jesús jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in lɨ́ɨi¹ jmoowúu¹ 'e yiian²¹ tya'a

1 Galɨ́² coon²¹ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'e gangóo¹ Jesús nga'ee'²¹e fu tya' jaain²¹ 'in tyʉ'² to² fariseo. Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseo gacoon²¹ cwáain¹ do. 2 Joon tyíin¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ jee²¹² 'in tyan¹ jmoowúu¹ 'e yiian²¹ tya'a. 3 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsá² fariseo:

―¿Tɨ cwooi¹ un'láai² tsá² jaain²¹ tsatsaa'¹³ mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² owa jo lí² 'ee?

4 Pe 'ido‑gɨ gajoon¹ ti‑i. Joon gataan¹ Jesús cwoo²¹o 'in tsatsaa'¹³ do joon gaun'láa²mo. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido 'e tsee'²¹mo 'ido. 5 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² fariseo do:

―¿'Iin jee²¹² 'naa' wana gatøøi'²¹ bu'³ tyii' sɨ joo'tsáa² 'ee coon²¹ tsi too²¹, tɨ jo tyiin'¹³naa' la tsifu fiin'¹³ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²?

6 Joon 'in tsá² do jo ñii² 'e ñii¹gɨ jiin'¹³ coon²¹.

Tsá² 'in tøø'²¹ø tsá² lɨ cuui'¹³ cwoo²¹ tsá²

7 Mo ganii²¹ Jesús jileei'²¹ tsá² 'in gatø'¹ tsá² lɨ cuui'¹³ cwoo²¹ tsá² 'noo'²¹o lɨ cwaa¹a lɨ tyiin²gɨ joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'e cwáain¹ lo:

8 ―Wana 'in gatø'¹ 'nʉ coon²¹ lɨ cuui'¹³ cwoo²¹ tsá² jo ní²'i 'e 'mosíi¹ nifu tsʉ coon²¹ jo ngá¹mo cwéei¹² jaain²¹ 'in tyíin²gɨ lagɨ 'nʉ. 9 Joon 'in gatø'¹ 'naa' cwee¹i sɨɨ'²¹ɨ 'nʉ: “Cwóo¹³'o 'ino 'mosíi¹ tyíin¹u'un no.” Joon la joon ráan²un coon'¹³ fa'ɨɨ'²¹. Cwaní²'i 'mosíi¹ ca lɨ gatséi². 10 Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmaa²'a. Mo tø'¹ tsá² 'nʉ coon²¹ lɨ cuui'¹³ cwoo²¹ tsá² ní²'i 'mosíi¹ lɨ tséi². La coon'¹³ mi jó¹ 'in gatø'¹ 'nʉ sɨɨ'²¹ɨ 'nʉ: “Ngɨɨi²¹² ní²'i 'e 'mosíi¹ nifu do.” La joon 'e tyʉ́²gɨ tyi'i tyani 'in néei¹ coon'¹³ 'nʉ. 11 Tsʉ jileei'²¹ 'in jmaai'²¹ cøøi'¹³ yaai, 'ii lɨ tséi¹ joon jileei'²¹ 'in jmaai'²¹ yaai lɨ tséi² 'ii nifu.

12 Gasɨɨ'²¹o joon 'in tsañʉʉ'¹ 'in nigatø'¹ 'ido:

―Mo 'iin²¹²u'un tø'²'ø tsá² cwo'²xʉ'ʉ 'e dø'¹ 'ido jo tø'²'ø 'in seein²¹un tyʉ́² coon'¹³ jon'gɨ ruu'²¹'u jon'gɨ tsá² néei¹ co' lɨ tyíin¹u'un wa' 'in sá² cuu². Tsʉ icɨ'²o tún¹ icwó²'o do. 13 Jo jmaa²'a la joon, pe mo 'ee coon²¹ jmɨɨ²¹² jmaa²'a tø'²'ø jileei'²¹ tsá² tañíi²mo coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'wo² sɨ'ɨ́¹‑tsi coon'¹³ tsajluui'¹³ coon'¹³ tsatiui². 14 La joon tyʉ́²‑ʉ 'ɨ¹‑'o'o tsʉ 'ii jo lí²gɨ tyí² tyi'i 'e cwo'²'o do. La joon ityii²¹² tyi'i mi jiin'¹ jileei'²¹ 'in jo røøi²¹ tsaa².

Júu³ cwáain¹ tya' coon²¹ jmɨɨ²¹² 'e gajmaa¹ jaain²¹ tsá²

15 Mo ganúu² jaain²¹ 'in néei¹ gøø'²¹ coon'¹³ Jesús 'e do joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―'In jløø'³mo 'in dø'¹ 'iñi'¹ lɨ tyʉ'² Dios to² tsá².

16 Joon gajin'² Jesús:

―Jaain²¹ tsañʉʉ'¹ gajmaa¹a coon²¹ jmɨɨ²¹² lɨ gø'² tsá². Joon gatø'¹ fúui¹ tsá² 'e dø'¹o do. 17 Joon mo gatɨ́² 'ii'²¹ 'e dø'¹ tsá² gasii¹in tsa'leei'¹³ tya'a 'in ngajmaa'¹³a júu³ 'in tsá² nitø'¹ø do. Jin'²in: “Naná¹‑a tyʉ́².” 18 Joon jilee'²¹mo ga'láa² 'wii²¹² mɨɨ¹ɨ jmɨɨ²¹² 'aa²¹². 'In ni fu do gajin'²in: “Jmáa² feei'¹‑'o'o jo níi³ii. No‑o tá²gɨ galoo²¹²oo coon²¹ cwoo'¹³ 'wó². Joon 'ná¹ níi³ii nijǿø²øø.” 19 'In xeei'²¹gɨ jin'²: “Feei'¹du‑'o'o 'wii²¹² tyiia. Nilǿø²na 'néei² jmuui¹ joo'²¹. 'Inijǿø²duu wa'a tɨ́ɨ²i jɨ́ɨ¹ɨ.” 20 'In xeei'²¹gɨ jin'²: “La gangayuu'¹³mogɨ cui'² cwóo³oo joon jo lí² níi³ii.” 21 Joon mo gangai'² 'in tsa'leei'¹³ do, ngajmaa'¹²a júu³ ñi'fii²¹²i do. Joon lɨ́ɨ¹ gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi tsafii²¹² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ tún¹ 'ido: “Jmoono cwoo'¹³'o jee²¹² 'nʉ́¹ 'e fuu²¹ lo. Cwotee²'e jileei'²¹ tsá² tañíi² coon'¹³ tsá² 'wo² sɨ'ɨ́ɨ¹‑tsi coon'¹³ tsajluui'¹³ coon'¹³ tsatiui².” 22 Mo ca'loo¹gɨxʉ joon gajin'² 'in tsa'leei'¹³ tya'a do: “Nigajmáa³oo to² gatyʉ'²'ʉ do. Joon sá²gɨ li cwá² tsá².” 23 Joon gajin'² 'in tsafii²¹² do gasɨɨ'²¹ɨ tún¹ tsa'leei'¹³ tya'a: “Cwoo'¹³'o tya'i fu¹ ca tɨ́² fuu²¹ coonti. Cwote'²'e tsá² tyitsaai²¹² 'in xeei'²¹gɨ cwongɨ́ɨi¹, tsʉ cworøøi²¹ tyiia lo coonti. 24 Tsʉ fo'³oo ce jiin'¹³ jaain²¹ 'in gatø'²oo nifu jo idø'¹gɨ jiin'¹³ coon²¹ 'yʉ'oo² 'e 'uunñi² sá² tya' jmɨɨ²¹² tyiia lo,” jin'² 'in tsafii²¹² ―gajin'² Jesús.

Wa'a ingɨ́¹ tsá² coon'¹³ Jesús 'ná¹ tʉʉ²¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o

25 Fúu¹mo tsá² ngalíin² coon'¹³ Jesus. Joon gajiin'¹³ Jesús níi¹i joon gajin'²in:

26 ―Wana 'in 'iin²¹²in jó¹ coon'¹³ jna 'ná¹‑a li 'iin²¹²in jna. Wana jo 'iin²¹²in jna lɨ́ɨ¹gɨ lagɨ jmii²¹ joongɨ lagɨ sáa³a, lagɨ tsamɨ́² tya'a, lagɨ jóon¹on, lagɨ ruu'²¹i, joongɨ ca fu juncwii²¹ tya'a 'ña'a jo lí² líin² 'ido tsá² tyiia. 27 Wa 'in jo náa¹ tyʉ́² tya'a júuin² la ijúuin² jna jo lí² líin² tsá² tyiia. 28 Wana jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'iin²¹²in jmaa'¹²a coon 'nʉ́¹, ¿tɨ jo jéei¹ tyí¹du cwáain¹ xiiati jiin'¹² i'íin² wana 'yeei¹? 29 Tsʉ wana jmoo'¹²o tɨɨfuu²¹ joongɨ gatsá² cúu¹u la jo mo 'yeei¹ 'nʉ́ʉ¹ʉ joon i'láa² tsá² 'wii²¹² ungøø²mo 'i. 30 Ijin'²in: “In tsañʉʉ'¹ no ga'láa² 'wii²¹² jmaa'¹²a joon jo lí² un'yeei¹gɨ.” 31 Wana jaain²¹ rǿøi¹³ 'iin²¹²in jmáa¹a 'níi³ coon'¹³ jaain²¹gɨ rǿøi¹³, ¿tɨ jo cwá²a nifu joon i'ɨ¹‑tsi wa'a ilíin² dyái¹ mil 'láa² tya'a ilii'¹i 'in dyáai² mil 'láa² tya' 'in rǿøi¹³ jaain²¹gɨ do? 32 Joon wana jo lí², la 'ɨɨ²¹² 'e taain²¹² wíin²gɨ 'in tsá² rǿøi¹³ jaain²¹gɨ do joon isín¹mo tsá² tya'a mɨɨ¹ɨ júu² røø²¹. 33 La joon jon jmoo²¹ joon jaain²¹ 'naa' 'in jo tʉʉ¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o jo lí² líin² tsá² tyiia.

Mo jo ñi²gɨ ñi²

34 ’'Ee tyʉ́²‑ʉ ñi² pe wana jo ñi²gɨ xiiala cwooi¹ 'e liñi²gɨ tún¹. 35 Jo 'e to² 'íin³gɨ tya' cwoo'¹³ 'wó² jon'gɨ tya' poo²¹² 'oo'². Lɨgon dya'²a tsá². Jileei'²¹ 'in núu² cwonʉʉ¹o.

15

Júu³ cwáain¹ tya' joo'saa'²¹ sɨ'iin²¹²

1 Jileei'²¹ tsá² cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá² coon'¹³ tsá² røøi²¹ tsaa² gangatyéen¹in lɨ siin'¹² Jesús 'e núu² júu³ tya'a. 2 'Wii'¹³ joon tsá² fariseo coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'laa'²¹ gafaa'²¹a tya' Jesús jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo 'ii'²¹mo jileei'²¹ 'in røøi²¹ tsaa² joongɨ gøø'²¹o coon'¹³ 'ido.

3 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii 'e cwáain¹ lo:

4 ―'Iin jee²¹² 'naa' wana 'aa¹i cíein¹³ joo'saa'²¹ joon tsa'iin²¹² jaain²¹ jee²¹² 'ii, ¿tɨ jo tiui²¹ 'in catyaai² do jee²¹² nuu²¹ joon tsa'nee'¹²i 'in jaain²¹gɨ do ca gatsee'²¹i? 5 Joon mo gatsee'²¹i gauntseen¹ yʉ' 'nóo¹on jløø'³mo. 6 Joon mo gatyee'¹²i tya'a gauncaain²¹ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ coon'¹³ tsá² néei¹ co' lɨ tyíin¹in. Joon gasɨɨ'²¹ɨ: “Jløø'³naa' jmaa²aa' coon'¹³ jna tsʉ nigatsee'³moo 'in joo'saa'²¹ 'in ga'ín¹ tyiia do.” 7 La joon jon fuu²¹²uu 'naa' mo joo'²¹‑tsi jaain²¹ tsá² røøi²¹ tsaa² jløøi'¹³gɨ 'áai¹ fu ñʉ'fu 'wii'¹³ 'ii lagɨ 'in noventa y nueve tsá² 'in jo 'oo¹o tsaa², 'in jo 'ná² jaa'²¹‑tsi.

Júu³ cwáain¹ tya' cuu² sɨ'iin²¹²

8 Faa'²¹gɨ Jesús:

―Wa' jaain²¹ tsamɨ́² 'in 'oo¹o dyá² cuu² joon ganga'ín¹ coon²¹ cuu² do, ¿tɨ jo dyi'¹i coon²¹ jɨ́² joon 'ya'¹a inʉʉ do? Coon'²¹ tún² 'noo'¹o ca gatsaa'²¹a. 9 Joon mo gatsaa'²¹a joon uncaain²¹ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³on coon'¹³ tsá² 'in néei¹ co' lɨ tyíin¹in. Joon sɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Jløø'³naa' jmaa²aa' coon'¹³ jna tsʉ nigatsaa'²¹oo cuu 'e nga'ín¹.” 10 La joon jon fuu²¹²uu 'naa', jløø'³mo ángeles tya' Dios mi jaa'²¹‑tsi xʉfiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in røøi²¹ tsaa².

Júu³ cwáain¹ tya' jaain²¹ sɨmii'²¹ 'in gatiui²¹ jmɨɨ²¹

11 Gajin'²in jon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'aa¹i gái¹ sɨmii'²¹ tya'a. 12 Joon jaain²¹ 'in xaai²¹gɨ do gasɨɨ'²¹ɨ jmii²¹: “Ñʉ'², cwo'²'o jna jiin'¹³ tyiia tya' cwoo'¹³ 'wó² 'e gatɨ́ɨ²na.” Joon gajmaa¹a jmii²¹ do jmai'²xʉ jee²¹² 'ii jilaa'²¹. 13 Xʉ‑ʉ ngoo²¹gɨ joon 'in xaai²¹gɨ do gajmaa'¹² caain²¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o. Joon gangóo¹ coon²¹ fuu²¹ lɨ wíin². Joon do‑o ga'íin² cúu¹u jilaa'²¹ coon'¹³ 'e gó². 14 Joon mo gatsá² cúu² do ga'í² coon²¹ 'oo² 'e fuu²¹ lɨ ngóo¹on do. Joon gatsá² un'aa²i. 15 Joon ganga'náa² to² jmáa¹a coon'¹³ jaain²¹ tsá² seein²¹ 'e fuu²¹ do. Joon 'idogɨ gasii¹ ni 'ido lɨ roon¹ 'wó² tya'a 'e tsa'áa¹i ñí¹. 16 Joon 'áa¹mo gali'iin²¹²in unrǿø²i tu'²u coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gø'² ñí¹ do. Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in cwo¹. 17 Joon ga'ɨ¹‑tsi: “Jøøi'¹³ tsa'leei'¹³ 'in jmoo¹o to² tya' nʉ'³ʉʉ saai²¹gɨ 'e gø'²ø joon jnagɨ fu lo júun³na 'oo². 18 Nii'¹³moo fu lɨ tyíin¹ ñʉ'³ʉʉ. Joon fuu²¹²uu: Ñʉ'³, fee'¹ niga'lee'²¹na tyani Dios joongɨ tyani'i. 19 Joon jo cwooi¹ 'e jmáa²gɨ'ɨ yʉʉn²¹ tyi'i jna. Jmaa'¹³ cwáain¹ lawa jaain²¹ tsa'leei'¹³ tyi'i jna.” 20 Joon gangaa'¹³mo fu tya jmii²¹.

’Wíin²gɨ 'ná¹ tyee'¹²i lɨ siin'¹² jmii²¹ mo ganíi²in jmii²¹ 'ii. Galifeei'¹mo‑tsi 'wii²¹² tya'a. Joon gangóo¹o cwiin¹ ngajeen² ni 'ido. Joon ga'ii'³mo 'ido. Joon garɨɨn¹in joongɨ gacu'¹u 'oo² 'ido. 21 Joon gasɨɨ'²¹ɨ jóon¹ 'ii: “Ñʉ'³, niga'lee'²¹moo tyani Dios joongɨ tyani'i. Jo tɨ́ɨi²gɨɨ 'e fo'²'o yʉʉn²¹ tyi'i jna.” 22 Pe jmii²¹ dogɨ gasɨɨ'²¹ɨ tsa'leei'¹³ tya'a: “Tyí² goon' jmoono coon²¹ 'mɨ'² 'e tyʉ́²gɨ la jee²¹² jilaa'²¹, joon tyiin'¹³goon' yʉʉn²¹ tyiia lo. Joongɨ toon'²¹goon' ñí³ unnii²¹² cwoo²¹o. Joongɨ 'øøi'¹³ goon' mɨɨ²ɨ. 23 Joon cwotée¹ee' jaain²¹ joo'²¹ xuui²¹² 'in na'ooin'¹³. Joon jngaa'¹³naa', cwotyé³e' joongɨ cwojmoo²¹o' jmɨɨ²¹². 24 Tsʉ 'in yʉʉn²¹ tyiia lo lɨ́ɨ²na 'e nijuun²¹mo pe nano nigacwa'²mo tún¹. 'In ninga'íin¹³mo pe gatsee'²¹moo'o tún¹.” Joon ga'láa² 'wii²¹² jmaa¹a jmɨɨ²¹².

25 ’La jee²¹² joon 'in jóon¹ 'in nifeei'¹gɨ jee²¹² to² taain¹. Joon mo gatyee'¹²i tyan' co' 'nʉ́ʉ¹ʉ joon ganúu² nináa¹ súuin¹³. 26 Joon gatø'¹ø jaain²¹ 'in tsá² do joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ee jmɨɨ²¹² nináa¹. 27 Joon gajin'² 'in tsá² do: “Nigacwa'²mo ruu'²¹mo'o. Joon gatyʉ'² ñʉ'²'ʉ to² gajngaa'¹²i jaain²¹ joo'²¹ 'ooin'¹³ tsʉ gacwa'²mo tyú¹mo jo tsaa'¹³a.” 28 Joon gatsá² 'nii'²¹‑tsi 'in ruu'²¹i nifeei'¹gɨ do. Joon jo 'iin²¹²in tsa'ii²¹ fu tsi. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ jmii²¹ 'e gamɨɨ¹ɨ tyani 'ido 'e tsa'ii²¹. 29 Pe gajin'² 'in sɨmii'²¹ gasɨɨ'²¹ɨ jmii²¹: “Niñii²¹o'o joo'¹³ jiin²¹ 'e nigajmáa³aa to² tyani'i. Pe jiin'¹³ coon²¹ 'naa'¹³ jo mo cwoo'¹³'o jna jiin'¹³ jaain²¹ chivo‑pi' 'e jmáa³aa jmɨɨ²¹² coon'¹³ tsá² seein²¹na tyʉ́² coon'¹³. 30 Pe la no 'e gacwai'² 'in yʉʉn²¹ tyi'i no. Nga'íin¹in cúu²u coon'¹³ tsamɨ́². Joon gajngáa¹³u'un 'in joo'²¹ 'ooin'¹³gɨ no.” 31 Joon gajin'² jmii²¹ do: “Yʉʉn²¹ tyi', coon²¹ tøø²mo tyíin¹u'un coon'¹³ jna. Joon jilaa'²¹ 'e 'óo³oo lo 'e tyi‑o'o. 32 Joon nano tyiin²mo jmoo²¹o' jmɨɨ²¹² joongɨ jløø'³na' tsʉ 'in ruu'²¹'u 'e lɨ́ɨ²na najuun²¹mo pe cwa'²mo tún¹. Lɨ́ɨ²na 'e ninga'íin²mo joon nigatsee'²¹moo'o tún¹.”

16

Júu³ cwáain¹ tya' tsa'leei'¹³ 'in gajmaa¹a 'e gó²

1 Gajin'²in jon Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Galiseein²¹ jaain²¹ ñi'fii²¹² sá² cuu² joon seein²¹ jaain²¹ 'in tyʉ'² to² tsa'leei'¹³ tya'a. Joon gajma'²a tsá² 'in ñi'fii²¹² do júu³ 'e 'in tsá² tyʉ'² to² do 'áai¹ 'íin²in cuu² tya'a. 2 Joon 'in ñi'fii²¹² do gatø'¹ø 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ: “¿Tɨ jo'² 'e sɨɨ'²¹ tsá² jna cwáain¹ tyi'i? Joon'¹²du'u cwáain¹ to² jmoo²'o tsʉ jo jmáa²gɨ'ɨ to² coon'¹³ jna. Jo cwooi tyʉ'²gɨ'ɨ to² tsa'leei'¹³ tyiia no.” 3 Joon ga'ɨ¹‑tsi 'in tsá² tyʉ'² to² do: “¿'Ee ijmáa³aa? Tyí¹mo ñi'fíi³ii jna jee²¹² to² tya'a. Jo 'waa'²¹ pí² 'óo³oo wa'a jmáa³aa to² jee²¹² tyiia²¹ joon 'óo³oo fa'ɨɨ'²¹ wa'a mɨ́³ɨɨ caridad. 4 Ñíi³oo 'ee jmáa³aa 'e 'ii'²¹mo tsá² jna inʉʉ tya'a mo jo to² 'óo³gɨɨ.” 5 Joon gatø'¹ø tɨ' jaain²¹ tɨ' jaain²¹ 'in røøi²¹ tya' ñi'fii²¹²i. Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in nifu: “¿Xiiati røø²¹u tya' ñi'fii²¹i'?” 6 'Idogɨ jin'²: “Røø²¹moo cíein¹³ barril aceite.” Joon 'in tsá² tyʉ'² to² do sɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Lo‑o saan'¹³aan mo'jí² tyi'i. Ní²du' jmoono joon jmáa² coon²¹ 'e coon'²¹ tsa'²gɨ.” 7 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in xeei'²¹gɨ tún¹: “'Nʉgɨ, ¿xiiagɨ tɨ røø²¹u?” 'Idogɨ jin'²in: “Cíein¹³ 'motuu'¹ trigo.” Joon gasɨɨ'²¹ɨ: “Lo‑o saan'¹³aan mo'jí² tyi'i. Jmáa² coon²¹gɨ jiin'¹³ ochenta.” 8 Pe galili'²i ñi'fii²¹² do 'e lɨ́ɨ¹ 'øøi'²¹‑tsi 'in tyʉ'² to² do coon'¹³ 'e gajmaa¹a do. Tsʉ li'²gɨ tsá² 'in jo tsaa'²‑tsi Dios coon'¹³ 'e jmoo¹o la jaain²¹ la jaain²¹ lagɨ 'in tsaaa'²‑tsi Dios.

9 ’Fuu²¹² jna 'naa' ―jin'² Jesús― jmáa² 'naa' 'in liseein²¹ tyʉ́² coon'¹³ 'naa' coon'¹³ 'e 'oo²oo' fu juncwii²¹. Joon mi tyá¹ jilaa'²¹ 'e sá² fu juncwii²¹ iseen²¹mo 'in 'ii'²¹ 'naa'. In'ii'²¹ 'naa' lɨ taan²¹²naa' coon²¹ tøø²mo.

10 ’Wa jmoo¹ tsá² 'e tyʉ́² fiin'¹³ capii'³ 'e 'oo¹o, ijmáa¹o 'e tyʉ́² jon wa'a sá² 'láai². Pe wana coon²¹ tóo² tya' capii'³, icoon²¹o jon tóo² tya' 'e 'láai². 11 Wana jo jmoo²oo' tyʉ́² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² fu juncwii²¹ lo 'e jo tyiin² xiiala lɨ́ɨ²naa' icwo'¹o Dios 'naa' 'e sá² 'e tyiin² la jai'². 12 Wana jo gajmaa²aa' røø²¹ coon'¹³ 'e sá² tya' 'inxeei'²¹ jo cwooi¹ cwo'¹o 'naa' 'e tyii' yaanaa'.

13 ’Ce jiin'¹³ jaain²¹ tsa'leei'¹³ jo lí² jmaa¹a to² tyʉ'² gái¹ ñi'fii²¹². Tsʉ nili'ee'¹mo jaain²¹ joon 'in jaain²¹gɨ do nili'nee²¹mo sɨ ilɨtyúu¹mo coon'¹³ jaain²¹ joon coon'¹³ 'in jaain²¹gɨ do gó²o liseein²¹. Jo lí² 'iin²¹² tsá² Dios la jee²¹² 'iin²¹²in cuu².

14 'In tsá² fariseo do 'in lɨ́ɨ¹ 'iin²¹²in cuu² núu²o jilaa'²¹ 'elo. Joon gaungøø¹mo Jesús. 15 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ngɨɨ²¹naa' coon'¹³ 'e tyʉ́² jee²¹² tsá² pe ñi¹ Dios 'ee lɨ́ɨ²naa'. Jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e tyiin² 'e joon 'e 'ee'¹mo Dios.

'Ná² untsiin¹ ley tya' Moisés

16 Jin'² Jesús:

―Ca mo jó¹ Wó³ gatyʉ'²ʉ to² 'e ley tya' Moisés coon'¹³ 'e júu³ tya' tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ. Ca 'yiia'¹³ joon galisá² júu³ tyʉ́² xiiala mi tyʉ'² Dios to² tsá². Joon jilee'²¹mo cwoo¹ pí² tsataai²¹² lɨ tyʉ'² Dios to².

17 ’Tyan¹gɨ to² jo tsín¹ jiin'¹³ coon²¹ letra tya' ley la coon'²¹gɨ 'íin² coonti jilaa'²¹ yʉ' fu juncwii²¹ coon'¹³ cwoo'¹³ fu juncwii²¹.

Jesús 'e'²e tsá² 'e tsaa² fee'¹ wa'a 'øøi¹ tsá² tsamɨ́² tya'a

18 ’Wana jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'ee'¹mo tsamɨ́² tya'a joon cui'² cwoo²¹ coon'¹³ 'in xeei'²¹ fee'¹ tsaa² 'noo¹on. Joon wana cui'² tsá² cwoo²¹ coon'¹³ 'in tsamɨ́² do la joon jon fee'¹ tsaa² 'noo¹on.

Cwáain¹ tya' jaain²¹ tsá² sá² cuu² coon'¹² Lázaro

19 Gajin'²in jon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Lawa jaain²¹ tsá² sá² cuu² 'in tyi'¹ jmaai'¹³ sɨɨn'³ tyʉ́² joongɨ 'ya'²gɨ. Joon la coon²¹ jmɨɨ²¹² jmaa¹a jmɨɨ²¹² coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ lɨɨlɨ¹. 20 Galiseen²¹mo jon jaain²¹ tsá² tañíi² 'in sii²¹ La'². La tøøi² ngúu¹u sɨrøøi²¹ 'mi'². Joon gacwó²o ni wó² 'ooca'nʉ́¹ tya' 'in tsá² sá² cuu² do. 21 'In tsá² tañíi² do 'iin²¹²in røøi²¹ tu'²u coon'¹³ jilaa'²¹ 'e xʉʉ'²¹ 'wii²¹² mesa lɨ gø'² 'in tsá² sá² cuu² do. Joon cagɨ tsii²¹ jalíin² lɨ tyíin¹in 'e 'lʉ'²ʉ lɨ jgoo'²¹ tya'a. 22 Coon²¹ jmɨɨ²¹² gajuun²¹mo 'in tsá² tañíi² do. Joon ángeles gatøø²mo 'ii 'e cwaa¹ coon'¹³ Abraham fu ñʉ'fú². La joon jon gajúun²mo 'in tsá² sá² cuu² do. Joon ga'aa¹mo tsá² 'ii. 23 'In tsá² sá² cuu² do 'áai¹ ganí²in wúu¹ lɨ tsalíin² 'in najúin². Joon gasaa'¹³a unníi¹i. Joon wíin² ganí²in Abraham coon'¹³ La'². 24 Joon ga'oo¹o jin'²in: “Nʉ'¹ʉ' Abraham, fúu² cwolíin²un jna. Síi²in La'² no cwoun'lá²xʉ unniicwoo²¹o coon'¹³ jmɨɨ²¹. Joon cwojaa²¹², cwouncwii'²¹xʉ unniisɨɨ'¹³ɨɨ tsʉ lɨ́ɨ¹ móo³oo wúu¹ jee²¹² jɨ́² lo.” 25 Pe joon gajin'² Abraham: “Yʉʉn²¹ tyi', cwotii'¹³du‑'o'o 'áai¹ tyʉ́² 'íi¹‑'o'o mo gateen²¹²un fu juncwii²¹. Joon La'² logɨ 'áai¹ gó² gangɨɨ¹. Joon nano tyʉ́² seein²¹ lo. Joon 'nʉgɨ moo²'o wúu¹. 26 Coon²¹gɨ 'e sá² lo. Sá² goon²¹ juu'¹³ cwó² jee²¹² jna'a coon'¹³ 'nʉ. Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in tsalíin² fu no jo lí². La joongɨ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in jalíin² lɨ' lo jo lí².” 27 Joon gajin'² 'in tsá² sá² cuu² do: “Mɨ́ɨ³ɨɨ tyani'i jon, ñʉ'³ Abraham, sɨɨ²¹u La'² no fu tya' ñʉ'³ʉʉ. 28 Seen²¹mo 'ñéei²gɨ ruu'²¹na. Cwofee'¹i la joon jon jo cwo'²o wa'a jalíin² lo 'a lɨ tyafo'² ní² tsá² wúu¹.” 29 Pe joon gajin'² Abraham gasɨɨ'²¹ɨ 'ido: “'Oo¹‑o 'ido jilaa'²¹ 'e nigajin'² Moisés coon'¹³ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́². Lí²‑i unjii²¹o 'ido júu³ tya' 'ii.” 30 Joon gañii¹ 'in tsá² sá² cuu² do: “'E ja'²mo, ñʉ'³ Abraham, pe wana tyíia¹ jee²¹² 'ii jaain²¹ 'in nigajúin² ija'²a‑tsi.” 31 Joon gajin'² Abraham: “Wana jo 'iin²¹²in núu³ júu³ tya' Moisés coon'¹³ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́² jon'gɨ inúu²un júu³ tya' jaain²¹ 'in nigajiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹².”

17

Tsaai'¹³ wa'a un'leei'²¹ tsá² tsaruu'²¹i

1 Gajin'²in jon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―'Láa²mo sá² 'e jmoo¹ un'leei'²¹ tsá² pe fúu² 'in tsá² jmoo¹ un'leei'²¹ 'in xeei'²¹ do. 2 'Áai¹gɨ tyʉ́² tya'a wa'a 'ñʉʉ¹ tsá² coon²¹ too¹ lúu¹u joon píin¹in tsi jmɨ'ñi'³ la coon²¹ jo jmáa¹a i'leei'²¹gɨ 'in xuui²¹² lo. 3 Un'øøi'¹duu' yaanaa' coon'²¹ tún².

’Wana jmaa¹a ruu'²¹'u 'e gó² tyi'i joon fu'²'u: “Jo jmaa²gɨ'ɨ.” Joon wa gaunsɨ́ɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsi jmáa² feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tya'a. 4 Xʉfiin'¹³ dyía¹ naa'¹³ la coon²¹ jmɨɨ²¹² gajmaa¹a 'ido 'e gó² tyi'i pe joon dyía¹ naa'¹³ cwooi¹ sɨɨ'²¹ 'nʉ: “Jo jmáa³gɨɨ.” Cwooi¹ jmaa²o'o feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tya'a.

Xiiala ilitsáai¹gɨ‑tsi tsá²

5 Joon gajin'² tsá² tya' Jesús sɨɨ'²¹ 'ii:

―Jmáa² 'e lijai'²gɨ‑tsii'i 'nʉ.

6 Joon gajin'² Jesús:

―Wuxʉ'ʉ tsáai¹du'‑'oo' fiin'¹³ la ti camɨ'³ jún² jon'² tasa lí²‑i fú²uu' 'e 'mó² fee'¹ lo: “Ráain²du'u no cwojñí²'i 'wo'o tsi jmɨ'ñi'³.” Joon ninúu²o 'e 'mó² do júu³ tyii'.

Jilaa'²¹ 'e 'ná¹ jmá² tsá² 'e tyiin²

7 ’Wana 'in jee²¹² 'naa' seein²¹ jaain²¹ tsa'leei'¹³ tyii' 'in jaai'¹³ jee²¹² to², ngajii²¹i sɨ nga'aai¹ joo'²¹ 'ee, xʉfo'o fú²uu': “Ngɨɨi²¹², ní²'i, tyee'³ 'í¹.” 8 Jon' la joon tɨ́ɨi² faa'²¹ tsá². Tyʉ́²gɨ isɨɨ'²¹ tsá² 'ii: “Tyá¹ tyʉ́² 'e døø'¹³øø. Cwoo'¹³‑'o'o tyá¹ tyʉ́² døø'¹³øø joongɨ 'e duu'¹³uu joon mi yuui'¹³ joon 'uu'¹²'u, cøø'¹²'ø.” 9 ¿Tɨ cwooi¹ cwo'¹o 'maai'¹³ tsa'leei'¹³ tya'a mo jmoo¹o jiin'¹³ to² 'e tyʉ'²ʉ? 10 La joon jon 'naa', mi yuui'¹³ jmaa²aa' jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios 'ná¹ fó²oo': “Tsa'leei'¹³ tyio'o jna'a 'in jo 'ee to² ti tsʉ nigajmoo²¹o'o jiin'¹³ 'e 'ná¹ jmoo²¹o'o.”

Jesús un'láai² dyéi¹ tsá² 'in lɨ́ɨi² jmoowúu¹ jgøøi'²¹

11 Mo gangóo¹ Jesús la fu¹ 'yuui fu Jerusalén. Gangɨ́ɨ¹in la caain²¹ lɨ sii²¹ Samaria coon'¹³ Galilea. 12 Mo gatyíi¹a coon²¹ fuu²¹ pi'³. Joon ga'wooi²¹ dyéi¹ tsá² 'in lɨ́ɨi¹ jmoowúu¹ jgøøi'²¹. Pe wíin² gajaan¹ lɨ siin'¹²in Jesús. 13 Joon ga'oo¹o jin'²in:

―¡Jesús, Tɨfo'², fúu² cwolíin²un jna'a!

14 Joon mo gajǿøi² Jesús 'ii joon gajin'²in:

―Cwolíin²naa' cwo'ee'¹³naa' untsá² yaanaa'.

Joon la 'ɨɨ²¹² ngalíin² fu¹ joon ga'láa²mo. 15 Joon jaain²¹ jee²¹² 'ii do mo ganí²i 'e ga'láa²mo joon gacɨɨ'¹³o cwoo¹o 'maai'¹³ Dios coon'¹³ júu³ tá² lɨɨlɨ¹. 16 Joon gasii'²¹i wojníi¹i tyani Jesús. Joon gaxiia¹ níi¹i gajun'²un ca tɨ ni 'wó² 'e cwoo¹o 'maai'¹³ Jesús. Joon 'in tsá² lo seein²¹ lɨ sii²¹ Samaria. 17 Joon gajin'² Jesús:

―¿Tɨ jo ga'láai² ce jɨ dyéi¹ do? ¿'Náai¹³gɨ 'in ñúi²gɨ do? 18 ¿Tɨ jiin'¹³ ino‑o tsá² coon²¹ fuu²¹ nigacɨɨ'¹³o cwoo¹o 'maai'¹³ Dios?

19 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Ráan²un no. Cwei'². Niga'láa²mo'o tsʉ jo'²o galɨ́ɨ²u'u.

'E'² Jesús tsá² xiiala mi cwá² 'e tyʉ'² Dios to² tsá²

20 Tsá² fariseo gaunngɨɨ¹ɨ Jesús lɨɨ²¹² mi cwá² 'e tyʉ'² Dios to². Joon gajin'² Jesús:

―Mi cwá² 'e tyʉ'² Dios to² joon'² wa'a coon²¹ 'e lí² jøǿ² tsá². 21 Jo lí² wa'a jin'² tsá² 'elo sɨ 'e do‑o 'ee. Tsʉ nigalɨ́²‑ɨ 'e tyʉ'² Dios to² jee²¹² 'naa'.

22 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús tsá² tya'a:

―Nicwaa²¹² jmɨɨ²¹² mi li 'iin²¹²naa' jǿø²øø' 'e jmɨɨ²¹² 'e jna‑a, 'in Ruu'²¹na Tsá², 'láa² 'wii²¹² tyʉ'²ʉ to². Joon jo lí² jǿø² 'naa'. 23 Joon isɨɨ'²¹ tsá² 'naa': “Lo‑o siin'¹²in”, sɨ “Do‑o siin'¹³in”, 'ee. Pe jo cwolíin²naa' coon'¹³on. 24 Tsʉ lawa coon²¹ jɨ́² cwaain² 'ñá³ 'e jná² joo'²¹ ca tɨ' cataain²¹ lɨ' caluu fu juncwii²¹ la joon jon jna 'in Ruu'²¹na Tsá² mi cwá² jmɨɨ²¹² tyiia. 25 Pe jéei¹ nifu 'ná¹ mó³oo wúu¹ lɨɨlɨ¹. Joon tsá² seein²¹ nano 'in jo 'e 'ii'²¹ jna. 26 Jiin'¹³ la galɨ́² jmɨɨ²¹² mo seein²¹ Noé la joon jon ilí² jmɨɨ²¹² mi gó² jna 'in Ruu'²¹na Tsá². 27 'Gø'²ø tsá² joongɨ 'un'² tsá² joongɨ cui'² cwoo²¹ tsá². Joon gacwooi¹ tsá² jamɨ́ɨ¹ɨ 'e cui'² cwoo²¹ ca jmɨɨ²¹² mo ga'í² Noé fu tsi barco do. Joon gajó² coon²¹ jmɨ́¹ joon jilee'²¹mo gajúun²mo jon. 28 La joon galɨ́² mo seein²¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Lot. Gø'²ø joongɨ 'un'²un. Joon galó² joongɨ 'nɨɨ¹ɨ. Jñii¹ tsá² joongɨ jmoo'¹³ tsá² 'nʉ́¹. 29 Pe mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Lot 'e fuu²¹ Sodoma Dios gasii¹in coon²¹ jmɨ́¹ 'e lɨ́² jɨ́² caai'¹³ cuun²¹² 'e coo²¹. Joon gatsee²¹mo jileei'²¹ 'in néei¹ fuu²¹ do. 30 La joon ilí² mi jnee²¹na 'in Ruu'²¹na Tsá².

31 ’Mo tɨ jmɨɨ²¹² joon wana 'in téein² yʉ' 'nʉ́¹ joon 'oo¹o jilaa'²¹ si'mo² inʉʉ tya'a jo cwoxaai¹ ja'woo'¹²o. Joon wa' 'in téein²¹ jee²¹² tyiia²¹ jo cwojaa'²¹i fu tya'a. 32 Cwotii'¹³‑'oo' 'e galí² tya' tsamɨ́² tya' Lot. 33 Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in tiin'¹³ fu juncwii²¹ tya'a i'íin²mo joon. Pe jileei'²¹ 'in 'íin² fu juncwii²¹ tya'a tiin'¹³mo joon.

34 ’'E la ja'²mo fo'³oo: 'E 'woo¹ joon wana teei'¹³ gái¹ tsá² ni coo'mó² yatée³ee jaain²¹, 'in jaain²¹gɨ jan¹. 35 Gái¹ tsamɨ́² taai²¹² tsii¹i caain²¹, yatée³ee jaain²¹ 'in jaain²¹gɨ jan¹. 36 Gái¹ tsañʉʉ'¹ taain²¹² jee²¹² to² yatée³ee jaain²¹ 'in jaain²¹gɨ jan¹.

37 Mo ganúu² tsá² tya'a 'elo joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Xiiala lɨ ilí² 'elo, Ña'ñʉ'¹ʉ'?

Joon 'ii‑gɨ gajin'²in:

―Jileei'²¹ 'in jo cwoi¹ 'ña'a 'e tyʉ'² Dios to² 'ii i'íin²mo.

18

Júu³ cwáain¹ tya' jaain²¹ tsamɨ́² 'nɨ́ɨ² coon'¹³ tsá² jmoo¹ 'ii'²¹

1 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús tsá² 'e cwáain¹ lo 'e 'ee¹ xiiala 'ná² faa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́² joon jo cu'²‑tsi coon'¹³ Dios. 2 Joon gajin'²in:

―Lawa coon²¹ fuu²¹ galiseein²¹ jaain²¹ tsá² jmoo¹o 'ii'²¹. Jo tsaa'²‑tsi Dios jon'gɨ un'goo²¹ tsá². 3 Fuu²¹ do‑o jon seein²¹ jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² 'e coon²¹ tøø²mo tsafee'¹²i 'in tsá² jmoo¹o 'ii'²¹ do. Tsamɨɨ²¹ 'e jmaa¹ 'ido 'ii'²¹ coon²¹ mɨɨ'¹³ 'e seein²¹ coon'¹³ 'in 'eei'¹ 'ii. 4 Wóo²‑o 'áai¹ nangóo¹ 'e jo 'iin²¹²in 'in tsá² jmoo¹o 'ii'²¹ do 'e jmáa¹a 'ii'²¹. Joon mo galicɨɨin²¹gɨ ga'ɨ¹‑tsi: “Jo tsaa'²‑tsii Dios jon'gɨ tsá² un'góo³oo pe tsʉ 'wii'¹³ untyíi²in 'in tsamɨ́² lo jna jmáa³oo 'ii'²¹ tya'a 5 la coon'²¹ jo untyíin²gɨ jna.”

6 Joon gajin'² Jesús:

―Nʉ́ʉ²duu' 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² júu³ tya' 'in tsá² jmoo¹o 'ii'²¹ 'e gó² do. 7 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e li'ɨɨ²¹²‑i Dios un'øø'¹i tsá² tya'a, 'in nigatyii'¹²in, 'in nimɨɨ¹ɨ tyaníi¹i la 'woo¹ la jmɨɨ¹? 8 Fuu²¹²uu 'naa' 'e la jmoono‑o ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' 'ido. Pe jna‑a, 'in Ruu'²¹na Tsá² mi yíi³aa, ¿tɨ liseein²¹gɨ tsá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'in tsaa'²gɨ‑tsi jna?

Júu³ cwáain¹ tya' jaain²¹ tsá² fariseo coon'¹³ jaain²¹ 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá²

9 Gasɨɨ'²¹ɨ jon Jesús coongɨ cwáain¹ tya' 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jmaai'²¹ yaai 'e tyú¹‑i joon un'woo¹i tsá² catyaai²gɨ. Joon jin'²in:

10 ―Gái¹ tsañʉʉ'¹ ngalíin² fu cwo'¹. Ngafaa'¹³a júu³ tyʉ́². Jaain²¹ jee²¹² 'ii lɨ́ɨ¹i tsá² fariseo, 'in jaain²¹ dogɨ lɨ́ɨ¹i tsá² cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá². 11 'In tsá² fariseo do siin'¹²in, joon gafaa'²¹a la lo: “Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios, cwóo³oo 'maa²u'un tsʉ² jo lɨ́ɨ¹na la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² catyaai² do. Jo lɨ́ɨ¹na la 'in jmoo¹o 'uun²¹, lagɨ 'in jo nʉʉ'¹³. Jo lɨ́ɨ¹na la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in fee'²¹i tsamɨ́². Ce jiin'¹³ capii'³ jo lɨ́ɨ¹na la lɨ́ɨi¹ 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá² lo. 12 Tún² fu 'gø'³øø tyiiañi'¹ la coon²¹ semóo¹³. Joon cwo'³oo 'nʉ coon²¹ 'e jee²¹² dyá² 'ii'¹³ 'e gajna'²aa.” 13 Pe 'in tsá² cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá² do wíin² gajaan¹. Joon jo tá²‑tsi saa'¹²a unníi¹i fu yʉ' juncwii²¹. Jiin'¹³ 'e gajmaa¹a tyʉʉn¹ nitsi¹‑o. Joon gafaa'²¹a: “Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios, cwolifee'¹mo‑'o'o 'wii²¹² tyiia tsʉ 'áa¹mo røø²¹na tsaa².” 14 'E la ja'²mo fo'³oo 'e nigauntyú¹mo Dios 'in tsá² cón² 'laa'¹³ tya' 'e 'nɨɨ¹ tsá² do pe 'in jaain²¹ do jiin'¹³ la lɨ́ɨ²mo lɨ́ɨ²i. Tsʉ jileei'²¹ 'in jmaa'²¹i yaai cøø'¹³gɨ xʉjoon li'weei²¹gɨ 'ii pe jileei'²¹ 'in un'weei²¹ yaai joon licøøi'¹³gɨ.

Uncwaa'³i Jesús xuui²¹²

15 Jajée¹mo tsá² xuui²¹² tya'a lɨ siin'¹² Jesús 'e taan¹ cwoo²¹ tya' 'ido. Pe joon mo ganí¹ tsá² tya'a ga'láa² 'wii²¹² 'ǿø¹³mo jileei'²¹ 'in jajéei¹ xuui²¹² do. 16 Joon gatø'¹ Jesús 'in xuui²¹² do. Joon gajin'²in:

―Cwóo²oo' cwojalíin² xuui²¹² tyaní³ii joon jo 'øø²¹²naa' tsʉ lɨ tyʉ'² Dios to² líin² jmai'² 'in líi¹in la 'ii‑o jon. 17 'E la ja'²mo fo'³oo jileei'²¹ 'in jo cwooi¹ 'e tyʉ'² Dios to² 'ii lawa jaain²¹ xuui²¹² jo lí² tsataai² lɨ tyʉ'² Dios to².

Jaain²¹ tsá² sá² cuu² fee'²¹i Jesús

18 Jaain²¹ 'in tyʉ'² to² gaungɨɨ¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyúi¹, ¿'ee 'ná² jmáa³aa 'e tiin'¹³na juncwii²¹ tyiia?

19 Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―¿'Ee lɨ'ɨ fu'²'u jna 'in tyúi¹? Jaan²¹mo 'in tyúi¹ seein²¹gɨ, jiin'¹³ 'ña'a Dios. 20 Ñí³o'o jiin'¹³ la to² tyʉ'² Moisés: “Jo foo'¹³'o tsamɨ́². Jo jngáa¹u'un tsá². Jo jmaa²'a 'uun²¹. Jo jmaa²'a júu³ tajuu²¹. La joon jo con'²'on tsá² tóo² ce jiin'¹³ jaain²¹. Cwoli'gøø'²¹mo'o ñʉ'²'ʉ coon'¹³ saa²'a.”

21 Joon gajin'² 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Jilaa'²¹ 'elo nigalinʉʉ'¹³ʉʉ ca la mo xuu²¹²moo.

22 Moganúu² Jesús 'elo joon gajin'²in:

―Coon²¹gɨ 'e 'ná² jmaa²'a. 'Nɨ́³'ɨ jilaa'²¹ 'e 'oo²‑o'o joon cwo'²'o tsá² tañíi². Joon lɨ́ɨ¹gɨ ili'oo²‑o'o ñʉ'fú². Mi yuui'¹³ joon na¹ coon'¹³ jna.

23 Pe mo ganúu² 'in tsanʉʉ'¹ do 'elo 'áai¹ fa'í³ gajmaa¹a tsʉ 'áa¹mo sá² cuu² tya'a. 24 Mo ganí² Jesús xiiala fa'í³ jmaa¹a joon gajin'²in:

―¡'Áa¹mo tyan¹ to² cwóoi¹ tsá² sá² cuu² yaai wa'a tyʉ'² Dios to² 'ii! 25 'Áai¹gɨ tyan¹ to² tya' jaain²¹ camello 'e ngɨ́ɨi¹ too²¹ lɨ ngɨ́i¹ ñi¹ tya' moocúu³ lagɨ jaain²¹ tsá² sá² cuu² tsa'ii¹in ñʉ'fú².

26 'In ganúu² 'elo gajin'²in:

―¿Xiiagɨ la itiin'¹³ tsá²?

27 Joon gajin'² Jesús:

―Jilaa'²¹ 'e jo lí² jmaa¹a tsañʉʉ'¹ lí²‑i jmá¹ Dios.

28 Joon gajin'² Tʉ́³:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', jna'a nigatʉʉ²¹²oo'o jilaa'²¹ 'e 'oo²¹o'o joon nijalii²¹i'i coon'¹³ 'nʉ.

29 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fo'³oo, 'e doñi'iin sɨ tʉʉ²¹ 'nʉ́ʉ¹ʉ sɨ tiui² sáa³a jmɨɨ²¹ 'ee sɨ ruu'²¹i 'ee sɨ tsamɨ́² tya'a 'ee sɨ jóon¹ 'ee 'wii²¹² tya' cwáain¹ 'e tyʉ'² Dios to² 30 lɨ́ɨ¹gɨ 'ii'²¹i fu juncwii²¹ lo. Joon mi júun²in 'ii'²¹mo jon coon²¹ juncwii²¹ tya'a 'e ta'²a coon²¹ tøø²mo.

Jesús jmoo¹o júu³ 'e tɨ lɨ júun²in

31 Jesús gatø'¹ø coon'²¹ jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Nano tsaa²¹a' fu Jerusalén. Do‑o lí² tsín¹ jilaa'²¹ 'e gafaa'²¹a tsá² gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ cwáain¹ tya' 'in Ruu'²¹na Tsá². 32 Ijaan'²¹in tsá² 'ii tyani tsá² jalíin² wíin². Joongɨ niungøøi¹ tsá² 'ii. Joon ijmee'²¹i tsá² 'ii. Joongɨ i'ñí¹ tsá² tya'a. 33 Joongɨ ipóoi² tsá² 'ii. Mi yuui'¹³ joon ijnga'²mo tsá² 'ii. Pe mi tɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² ijiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹².

34 Pe 'idogɨ coonti jo ga'øøi'²¹‑tsi. Jo ñi¹ 'ee 'e sɨɨ'²¹ Jesús 'ii. Lawa coon²¹ júu³ 'e jo ñi¹ xiiala 'ee i'øøi'²¹‑tsi.

Un'láai² Jesús jaain²¹ tsá² tiui² seein²¹ Jericó

35 Xʉʉ 'ná²gɨ 'e tyíi¹a Jesús fuu²¹ Jericó. Jaain²¹ tsá² tiui² tyíin¹in caai¹ fu¹ mɨɨ¹ caridad. 36 Mo ganúu²un ningɨ́ɨ¹i tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹ joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² 'ee‑gɨ galɨ́². 37 Joon gajin'² tsá² 'e Jesús tsá² Nazaret 'in ngɨ́ɨ¹i no. 38 Joon ga'oo¹o 'in tsá² do jin'²in:

―¡Jesús, Jóon¹ David, fúu² cwolíin²un jna!

39 Pe 'in tsá² do 'in ngalíin² nifu gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ca tii², jo to'²'o mɨɨ'¹³.

Joon jo cwofaa'²¹gɨ 'ido. Pe 'ii coon'²¹ 'ii'¹³gɨ tá² 'oo¹o:

―¡Jóon¹ David, fúu² cwolíin²un jna!

40 Joon gajan¹ Jesús joon gatyʉ'²ʉ to² 'e tsatee²¹² tsá² 'ido. Joon mo gatyíi¹a tyan'² joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

41 ―¿'Ee 'iin²¹²u'un ijmáa³aa tyi'i?

Joon gañi¹ 'in tsá² tiui² do:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', 'iin²¹²na ijǿø³oo.

42 Joon gajin'² Jesús:

―Jǿø²o'o tsʉ 'wii'¹³ nigalija'²mo lɨ́ɨ²u.

43 Joon la tsifu joon 'in tsá² tiui² do gajǿø²o. Joon gangóo¹o coon'¹³ Jesús cwo'²o 'maai'¹³ Dios. Joon jileei'²¹ tsá² 'in gajǿø² 'elo la joon jon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios.

19

Jesús coon'¹³ Zaqueo

1 Joon ga'í² Jesus fuu²¹ Jericó. 2 Joon do‑o niseein²¹ jaain²¹ tsá² sá² cuu² 'in ni sii²¹ Zaqueo. 'Ii tyʉ'² to² jileei'²¹ 'in cón² 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tsá². 3 'In Zaqueo lo 'iin²¹²in jǿø²i Jesús. 'Iin²¹²in licwii¹in pe jo lí² tsʉ lɨ́ɨ¹ pi'³ 'ii. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² taai². La 'ɨɨ²¹² ngɨ́ɨ¹i Jesús 'e fuu²¹ do 4 joon gangóo¹ Zaqueo do cwiin¹in nifugɨ 'e 'iin²¹²in jǿøi². Joon gasoo² coon²¹ yʉ' 'mó² si'² co'² fu¹ lɨ 'ná² ngɨ́ɨ¹i Jesús. 5 Joon mo gangɨ́ɨ¹i 'ido joon gajǿø² fu yʉ'. Joon gajin'²in:

―Zaqueo, cwúui¹ jmoono tsʉ no 'ná¹ níi³ii nijáan³aan fu tyio'o.

6 Joon gajngáa¹i Zaqueo jmoono. Joon lɨ́ɨ¹ jløø'³i ga'ii'²¹i Jesús. 7 Mo ganí² 'in tsá² fariseo do jilaa'²¹ 'elo joon ga'láa² 'wii²¹² gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' Jesús joon jin'²in 'e Jesús nigajaan¹ tya' jaain²¹ tsá² rǿøi² tsaa². 8 Joon Zaqueo do gajmaa¹a siin'¹²in joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jǿø²dʉ, Ña'ñʉ'¹ʉ', cwo'³oo tsá² tañíi² coon'¹³ tsa'² jíin¹³ 'e 'óo³oo. Joon wana nigajmáa³aa 'uun²¹ coon'¹³ júu³ tajuu²¹ nicɨ́ɨ³oo tyʉ́n² 'ii'¹³gɨ lɨ́ɨ¹.

9 Joon gajin'² Jesús:

―No‑o gatyía¹ 'e tiin'¹³ tsá² taai² inʉʉ lo. No‑o ilíin² 'in tsañʉʉ'¹ lo jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham. 10 Tsʉ jna, 'in Ruu'²¹na Tsá², gagoo²¹²oo 'e 'naa'²¹na tsá² joongɨ 'e jmóo³oo tiin'¹³ tsá² 'in rǿøi² tsaa².

Júu³ cwáain¹ tya' dyá² cuu² cwanáa¹

11 La 'ɨɨ²¹² núu²un tsá² júu³ tya' Jesús faa'²¹a 'e júu³ lo joon gasɨɨ'²¹ɨ coon²¹ cwáain¹ tsʉ tyan'¹ niteein¹ co' Jerusalén. Tsʉ 'in tsá² fúui¹ ngɨ́¹ coon'¹³ Jesús do tya'i fu¹ lɨ́ɨ²i 'e tɨ li tɨ́² 'e tyʉ'² Dios to² tsá². 12 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ido:

―Lawa jaain²¹ tsá² 'in lɨ́ɨi¹ tsafeei'¹. Joon gangóo¹ coon²¹ fuu²¹ wíin² i'ii'²¹i to² rǿøi¹³ 'e fuu²¹ wíin² do. Joon mi yuui'¹³ joon cɨɨ'¹²ɨ fuu²¹ goo¹o. 13 Pe la nʉ'gɨ cwo'ɨ́ɨ¹ɨ gatø'¹ø dyéi¹ tsa'leei'¹³ tya'a. Joon gajoon'²¹o la jaain²¹ la jaain²¹ 'ido jmaai'¹³ coon²¹ cuu² 'e tyíin² lɨ́ɨ¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido: “Jmaa²aa' to² coon'¹³ 'e cuu² lo ca mi cwaa'²¹na.” 14 Pe tsagoo¹o do 'ee'¹mo 'ii. Joon gasii¹in júu³ ca lɨ ngóo¹on 'e jin'²: “Jo 'iin²¹²na'a wa'a líin² 'in tsañʉʉ'¹ lo rǿøi¹³ tyii'i.” 15 Pe ga'ii'²¹mo to² rǿøi¹³ do. Joon ganga'²mo fu goo¹o. Joon mo gatyee'¹²i joon gatø'¹ø tsa'leei'¹³ tya'a 'in ngacwo'²o cuu² do. 'Iin²¹²in litsáai¹‑tsi xiiati nigajna'²a la jaain²¹ 'ido. 16 'In gatyía¹ nifu gajin'²in: “Ñi'fii²¹i', 'e cuu² do nigacwáa¹mo dyá²gɨ.” 17 Joon 'in rǿøi¹³ do gajin'²in: “'Áa¹mo tyʉ́². Jaain²¹ tsa'leei'¹³ tyú¹mo 'nʉ. Nano, 'wii'¹³ 'e nigalityú¹mo'o coon'¹³ 'e xʉʉ, cwóo³oo 'e tyʉʉ'¹²'ʉ to² jee²¹² dyá² fuu²¹.” 18 'In xeei'²¹gɨ gatyía¹ joon gajin'²in: “Ñi'fii²¹i', 'e cuu² do nigacwáan¹mo 'ñá²gɨ.” 19 La joon jon gasɨɨ'²¹ɨ 'in rǿøi¹³ do 'ii: “'Nʉ‑gɨ lí² tyʉʉ'¹²'ʉ to² 'ñá² fuu²¹.” 20 Joon 'in xeei'²¹gɨ gatyía¹. Joon gajin'²in: “Ñi'fii²¹i', lo‑o roon¹ 'e cuu² do. Ga'máa³oo gacɨ'¹ɨɨ coon²¹ póo¹. 21 Galɨ'gøø'²¹moo 'nʉ tsʉ jaain²¹ tsá² 'waa'²¹‑tsi 'nʉ. Joon ñí³oo 'e cóon¹³o'o 'e jo gacwo'²'o. Joon coon'¹²'on lɨ jo gajñi'²'in.” 22 Joon gajin'² rǿøi¹³ do: “Tsa'leei'¹³ 'in gó² 'nʉ. Coon'¹³ júu³ tyiio'o jmoo²'o 'ii'²¹ tyi'i. Ñí²'i 'e lɨ́ɨ¹na jaain²¹ tsá² 'waa'²¹‑tsi. Joon cón³oon lɨ jo 'e gacwóo³oo. Joongɨ cón³oo coon²¹ lɨ jo 'e gajñii²¹²ii. 23 ¿'Ee lɨ jo gata'²'a cuu² banco joon lí² 'ii'¹³na láai²gɨxʉ mi tyee'¹²na tyiia?” 24 Joon gajin'² rǿøi¹³ do sɨɨ'²¹ɨ 'in téein² do: “Tyí²ii' 'e cuu² no. Joon cwó²oo' 'in 'oo¹ dyá² no.” 25 Joon gajin'² 'in téein² do: “Pe ñi'fii²¹i', ni'oo¹o 'ido dyá² cuu².” 26 Joon gañii¹i 'in rǿøi¹³ do: “Fuu²¹²uu 'naa': jileei'²¹ 'in 'oo¹o lɨ́ɨ¹gɨ, la joon lɨ́ɨ¹gɨ icwóo³oo. Pe jileei'²¹ 'in jo 'oo¹o lɨ' 'woo'¹³gɨɨ 'e ca pi'³ 'e 'oo¹o. 27 Joon jileei'²¹ 'in 'eei'¹ jna, 'in jo 'iin²¹²in jmáa³aa rǿøi¹³ tya'a cwotee²duu' lo joon jngaa'¹³naa' tyaní³ii lo.”

Jesús tsa'ii²¹ fu Jerusalén

28 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Jesús 'elo joon gangóo¹ la fu 'yúu¹i fu Jerusalén. 29 Xʉʉ 'ná²gɨ tyíi¹a fuu²¹ Betfagé coon'¹³ Betania co' moo'²¹ sii Olivos. Joon gasii¹in gái¹ tsá² tya'a. 30 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Cwolíin²naa' 'e fuu²¹ pi'³ náa¹ tyan'² do. Joon mi tyalíin²naa' joon ityee'²naa' jaain²¹ bu'³ neei²¹². Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in mo cwó². Sii'¹³ 'nii²¹² tya'a joon tǿ²øø' fu lo. 31 Joon wana 'in gajin'²in: “¿'Ee lɨ'ɨ sii'¹³ii' 'nii²¹² tya'a?” Joon fú²uu': “'Néi²ta cata Ña'ñʉ'¹ʉ'.”

32 Joon ngalíin²mo tsá² tya'a. Joon gatsee'²¹mo jiin'¹³ la lɨ́² 'e nigajin'² Jesús. 33 Joon teen²¹²mo si'¹i 'nii²¹² tya' bu'³ do joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² fii²¹² do:

―¿'Ee lɨ'ɨ sii'¹³ii' 'nii²¹² tya' bu'³ no?

34 'Idogɨ gañii¹i:

―Ña'ñʉ'¹o' 'néi²ta cata.

35 Joon gatøø²¹o 'ido tyani Jesús. Joon gaunfuu²¹ sɨɨn'¹³ɨn moo'wóo¹ bu'³ do. Joon gatyée¹e Jesús moo'wóo¹ bu'³ do. 36 La 'ɨɨ²¹² ningóo¹ Jesús joon ganii'¹³ tsá² sɨɨn'¹³ɨn tya'i fu¹. 37 Mo gatɨ́² lixaai¹ moo'²¹ Olivos jileei'²¹ tsá² jo'² lɨ́ɨi² 'in ngalíin² coon'¹³on ga'láa² 'wii²¹² ga'oo¹ jløø'³i. Joongɨ gauntyúu¹i Dios coon'¹³ jilaa'²¹ milagro 'e niganí²i. 38 Joon jin'²in:

―¡'In cwaa'³mo Rǿøi¹³ 'in jó¹ coon'¹³ júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'! ¡Tyʉ́²‑ʉ 'íi¹ ñʉ'fú²! ¡'In tyú¹mo Dios!

39 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos 'in téein² jee²¹² 'in tsá² do gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Sii'¹³ tsá² ngɨ¹ coon'¹³ 'nʉ 'e jo cwota'²a lɨ́¹ mɨɨ'¹³.

40 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fo'³oo, wana 'inlo 'e jo to'²o mii'¹³ cagɨ 'e cuun²¹² roon¹ lo ito'²o mɨɨ'¹³.

41 Mo gatyíi¹a tyan'² gajǿø²ø Jesús fuu²¹ Jerusalén joon gatyi'²i 'wii²¹² tya'a. 42 Jin'²in:

―Wuxʉ'ʉ 'øøi'²¹‑'oo' fiin'¹³xʉ. Jmɨɨ²¹² no‑o jmɨɨ²¹² tyii', 'in jmá¹ 'ii'²¹ rǿø² tyii' nigacwéi¹. Pe nano 'e sɨ'mo². Joon jo lí² jǿø²øø'. 43 Pe ijó² coon²¹ jmɨɨ²¹² 'e gó² tyii' mi jalíin² tsá² 'in 'eei'¹ 'naa'. Joon ijmáa¹a coon²¹ po'³ cwoo'¹³ ñíi¹ cu'² lɨ' lɨ née¹naa'. Joon nitsatáai² joon nijmeei'²¹ 'naa' la 'uui². 44 Joon ifíin² 'e fuu²¹ lo tɨ ni'wó². Itsajngaa'¹³i tsá² néei¹ lɨ tsi joon jo isái²gɨ jiin'¹³ coon²¹ cuun²¹² 'e sɨfúui¹ tsʉ jo galiñii² 'naa' mo gajó² Dios itiin'¹³ 'naa'.

Untyʉ́² Jesús 'e cwo'¹ fee'¹ si'² do

45 Joon ga'ii²¹ Jesús tsi inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² Jerusalén do joon ga'láa² 'wii²¹² ga'ǿø¹i 'in 'nɨɨ¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in ló¹. 46 Joon gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ 'in taai² do:

―Ni jí² tya' Dios jin'²: “'Nʉ́³ʉʉ 'elo lɨ tsalíin² tsá² tsafee'¹³i Dios pe 'naa'gɨɨ' nigajmaa²aa' lawa coon²¹ too²¹ xá² tya' 'uun²¹.”

47 La coon²¹ jmɨɨ²¹² ga'ee¹ Jesús inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do. Pe tsá² tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley la joon jon 'in tyʉ'² to² fuu²¹ do 'noo'²¹o xiiala ijngaa'¹³i Jesús. 48 Pe jo 'e tyii'²a xiiala ijmáa¹a tsʉ jilee'²¹mo tsá² taai² jløø'³mo núu²o.

20

To² 'e 'oo¹ Jesús

1 Coon²¹ jmɨɨ²¹² 'yuu²i Jesús fu tsi inʉʉ cwo'¹ fee'¹ 'e 'e'²e tsá². Joon cwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². Joon gatyalíin² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley coon'¹³ tsacøøi'¹³. 2 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jmáa²du'u júu³, ¿'ee coon'¹³ to² 'e jmoo²'o jilaa'²¹ 'elo? ¿'Iin gacwo'² 'nʉ 'e to² do?

3 Joon gañii¹i Jesús:

―La joon jon jna unngɨɨ¹duu 'naa'. Ñii²duu': 4 ¿'Iin gasii¹in Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹? ¿Tɨ gasii¹in Dios 'ii owa'a tsá² 'ee?

5 Joon ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'²o júu³ ruu'²¹i jee²¹² 'ii. Jin'²in:

―¿'Ee faa²a'? Wana faa²a' 'e Dios gasii¹in, joon iñii¹i: “¿'Ee lɨ' jo 'ii'¹³naa' júu³ tya'a?” 6 Joon wana faa²a' 'e tsá²‑a jilee'²¹mo tsá² ityuu'¹²i jna' cuun²¹² tsʉ tsáai¹‑tsi tsá² 'e faa'²¹ Wó³ do cwáain¹ tya' Dios.

7 Joon gañii¹i jin'²in:

―Jo nee²e'e 'iin gasii²in Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹.

8 Joon gajin'² Jesús:

―La joon jon jna jofo'³oo 'ee coon'¹³ to² 'e jmóo³oo 'elo.

Júu³ cwáain¹ tya' tsá² jñi¹ wuunjøø'³

9 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² gafaa'²¹a. Joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² 'e cwáain¹ lo:

―Lawa jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in gajñi¹ wuunjøø'³ cwoo'¹³ 'wó² tya'a. Joon gacwo'²o 'áai¹ tsá² xee'²¹mo. Joon gangóo¹ lɨ xiia'²¹. Wóo² gali'ɨ́ɨ¹i. 10 Joon la jee²¹² joon gatɨ́² jiin²¹ 'e garoo²¹ mɨ'² wuunjøø'³ do. Joon gasii¹in jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya'a 'e tsamɨ́ɨ¹ɨ tya' 'in jmoo¹o to² do jiin'¹³ 'e gatɨ́ɨi² tya' fii²¹² cwoo'¹³ 'wó² do. Pe 'idogɨ gajmee'²¹mo 'ido. Joon gasiin'¹³mo 'ido tún¹ jo 'ee gacwo'²o coonti. 11 Joon 'in tsá² fii²¹² do gasii¹in jaain²¹gɨ tsa'leei'¹³ tya'a. La joon jon 'ido gajii²i. Gajmee'²¹mo 'ido. Joon gasiin'¹³mo jon jo 'ee gacwo'²o coonti. 12 Joon 'in tsá² fii²¹² do gasii¹in 'in xeei'²¹gɨ. Pe 'idogɨ la joon jon gajmee'²¹i. Joon ga'wooi¹ caluu.

13 ’Mo gangɨ́ɨ¹ 'elo 'in tsá² fii²¹² 'wó² do ga'ɨ¹‑tsi: “¿'Ee jmáa³aa no? Isɨ́ɨ³na yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na 'áai¹. Joon mi ní²i yʉʉn²¹ tyiia foowa nijmaa¹o nʉʉ'¹³ʉn.” 14 Pe joon mo ganí²i 'in tsá² jmoo¹o to² do 'ido joon gasɨɨ'²¹ɨ ruu'²¹i: “'In lo‑o 'in 'ii'²¹ 'e sá² tya' jmii²¹. Cwojngaa'¹³na' 'ii joon jna'o' ilíin²na' fii²¹² 'wó² do.” 15 Joon gatyii¹mo caluu joon gajngaa'¹³mo.

Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―¿'Ee cwooi¹ jmaa¹o 'in fii²¹² cwoo'¹³ 'wó² do coon'¹³ 'in tsá² do? 16 Itsaa¹o joon tsajngaa'¹³i 'in tsá² jmoo¹o to² do. Joon cwo'²o 'in xee'²¹mo cwoo'¹³ 'wó² do.

Mo ganúu²un 'in tsá² taai² do 'elo joon gajin'²in:

―¡Jo cwo¹ Dios ingɨɨi¹ 'elo!

17 Joon gajǿø²i Jesús 'ii. Joon gajin'²in:

―¿'Ee cwooi¹ 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ taa'¹³ jí² tya' Dios? 'E jin'²:

'E cuun²¹² 'e nigapí² tsa² jmoo'¹³ 'nʉ́¹ 'e joon galɨ́² cuun²¹² nifu.

18 Doñi'iin gatøøi'²¹ ni cuun²¹² do li'no'²o 'ii. Joon wana gatoo'²¹ 'e cuun²¹² do tya' tsá² fu² ilíin².

Júu³ tya' cuu² 'e cón² tsá² lɨ 'nɨɨ¹

19 'E jmɨɨ²¹² joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'iin²¹²in saan'¹in Jesús do. Tsʉ nii¹o 'e cwáain¹ 'e nagafaa'²¹ Jesús do cwáain¹ tya' 'ii‑o. Pe 'gøø'²¹mo tsá². 20 Joon gasii¹in tsá² lawa tsá² tyúi¹ 'e tsasii'¹³i coon'¹³ júu³ tajuu²¹ lawa júu³ jai'² wa ilí² cwoo¹o tsaa² coon'¹³ júu³ tya'a. Joon ijaan'²¹in tyani 'in 'oo¹ to². 21 Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―Tɨfo'², ne²oo'o 'e fo'²'o joongɨ 'e'²'e júu³ jo'². Jmoo²'o 'ii'²¹ rǿø². Jo con'²'on cwáain¹ wa tsá² sá² cuu² sɨ tsá² tañíi² 'ee. Jiin'¹³ fu¹ tyʉ́² tya' Dios 'e'²'e. 22 Sii'¹³ jna'a, ¿tɨ cwooi¹ tyí²i' 'laa'¹³ tya' tsaa'to² tyíin¹ Roma? ¿Cwooi¹ owa jo cwooi¹ 'ee?

23 Pe galili'³i Jesús jilaa'²¹ 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsi 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Ee lɨ'ɨ jmaa²aa' lawa coon²¹ nilá² coon'¹³ júu³ tajuu²¹? 24 La 'ée¹duu' jna coon²¹ cuu², nee²¹e'. ¿'Iin ni² 'inlo? ¿'Ee tyan¹ 'e sii²¹ 'in taai² lo?

Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―Tya' tsaa'to² tyíin¹ Roma.

25 Joon gajin'² Jesús:

―Cwoo²oo' tsaa'to² jiin'¹³ 'e tɨ́ɨi² joon cwoo²oo' Dios jiin'¹³ 'e tya'o.

26 Joon jo galɨ'¹ɨ wa'a 'e teei'²¹ Jesús jiin'¹³ coon²¹ tsaa² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'²¹a jee²¹² tsá². Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ, ganga'goo²¹o‑tsi tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'²¹a. Joon gajaan¹ tii².

Unngɨɨ¹ɨ tsá² xiiala mi jiin'¹ tsá²

27 Mo ngayuui'¹³ joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² saduceos gangaliin¹ ngajǿøi² Jesús. Tsá² saduceos jin'²in 'e jo jo'² jiin'¹gɨ tsá² mo najúun²in. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

28 ―Tɨfo'², Moisés gataan¹ ni jí² tya'a 'e júu³ lo: “Wana jaain²¹ tsañʉʉ'¹ júun²in joon gatʉ́ʉ² tsamɨ́² tya'a 'ña'a jiin'¹³ jaain²¹ jóon¹ jo seein²¹. Ruu'²¹i 'in najóin¹ 'ná² cu'²i cwoo²¹ coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'ña'a do. Joon liseein²¹ yʉʉn²¹ cwáain² tya' ruu'²¹i najóin¹ do.” 29 La joon galɨ́² dyái¹ ruu'²¹i seein²¹. 'In nifu gacu'²mo cwoo²¹. Joon jo 'in yʉʉn²¹ liseein²¹ tya'a. Gajúun¹mo 'ido. 30 Joon 'in tɨ́² gái¹ do gacu'²mo cwoo²¹ coon'¹³ 'yiia'nɨ́ɨ² do. La joon jon gajúun¹mo. Jo 'in yʉʉn²¹ seein²¹ tya'a. 31 Joon 'in gatɨ́² gaai²¹ gacu'²mo cwoo²¹ coon'¹³ 'ido. La joon jɨ dyái¹ do gajúun¹mo. Ce jiin'¹³ jaain²¹ yʉʉn²¹ jo lɨseein²¹gɨ tya'a. 32 La joon jon gajúun¹mo 'in tsamɨ́² do. 33 Joon mi jiin'¹in, ¿'iin jee²¹² 'in dyái¹ do icwaai'²¹ tsamɨ́² tya' 'ido?

34 Joon gañii¹i Jesús:

―Mo taain²¹² tsá² 'e fu juncwii²¹ lo tsañʉʉ'¹ coon'¹³ tsamɨ́² cu'²mo cwoo²¹. 35 Pe jileei'²¹ 'in tyaliin¹ juncwii²¹ cataain²¹ joon jiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹² do jo cuui'¹³gɨ cwoo²¹ ruu'²¹i jon'gɨ cwooi¹gɨ tsá² jóon¹on wa'a icui'² cwoo²¹. 36 Jon'gɨ lí² juuin²¹gɨ tsʉ nalɨ́ɨ¹i lawa'a ángeles. Jóon¹ Dios 'ii tsʉ 'wii'¹³ nigajiin'¹o. 37 Cagɨ Moisés 'ña'a gajmaa¹a júu³ 'e jiin'¹ 'lɨɨ²¹². Mo gajǿø² 'e 'mó² pi'³ 'e coo²¹ do gaunsii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tya' Abraham coon'¹³ tya' Isaac coon'¹³ tya' Jacob. 38 Pe Dios jon' Dios tya' 'lɨɨ²¹², Dios tya' tsá² jiin'¹ 'ii tsʉ tyani Dios seen²¹mo jilee'²¹mo.

39 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tɨfo'² tya' ley gasɨɨ'²¹ɨ 'ii jin'²in:

―'Áa¹mo tyʉ́² foo'²¹'o, Tɨfo'².

40 Joon jo gatá²gɨ‑tsi 'e unngɨɨ¹gɨ.

¿Tɨ jún² tya' 'lɨɨ²¹² David Cristo?

41 Joon gajin'² Jesús:

―¿Xiiala lɨ́² 'e jin'² tsá² 'e Cristo jún² tya' 'lɨɨ²¹² David? 42 'Ña'a David do gajin'²in jee²¹² jí² Salmo: “Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Ña'ñʉ'¹ʉ': Ní² lɨ' caa²¹na tsáa¹ 43 ca mi tyée¹³na jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'nʉ 'wii²¹² tɨ́ɨ¹³'ɨ.” 44 ¿Pe xiiala lí² Cristo ilí² jóon¹ David tsʉ 'ña'a David gaunsii²¹ 'ii Ña'ñʉ'¹ʉ'?

Jesús cwo'²o tɨfo'² tya' ley tsaa²

45 Jilee'²¹mo tsá² núu²un mo gasɨɨ'²¹ Jesús tsá² tya'a:

46 ―Tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. Tɨ¹‑tsi ngɨɨ¹ coon'¹³ sɨɨn'³ cwaa²¹. Joon 'iin²¹²in 'e feei'²¹ tsá² 'ii coon'²¹ tún². Joongɨ 'noo'¹o 'mosíi¹ si'² nifu icwaa²¹ fu tsi inʉʉ cwo'¹. Joon 'iin²¹²in 'mosíi¹ tya' tsá² 'in tyíin²mo lɨ gø'² tsá². 47 Joon tyii²¹o 'nʉ́¹ 'yiia'nɨ́ɨ² joon faa'²¹a júu³ tyʉ́² 'e cwaa²¹ wa'a coon'²¹on tsá² tóo². Pe 'ái¹gɨ wúu¹ inii²¹ 'ido.

21

Cuu² gacwo¹ 'yiia'nɨ́ɨ²

1 Tsi inʉʉ cwo'¹ ganí²i Jesús tsá² sá² cuu² 'in to'² cuu² tsi caja lɨ to'² tsá² cuu². 2 Ganí²mo jon jó¹ jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² tsá² tañíi² 'áai¹ 'in gato'² tún² cuu² yʉ́ʉn². 3 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fo'²oo 'in 'yiia'nɨ́ɨ² tsá² tañíi² lo nigacwoo¹o láai²gɨ la jee²¹² jileei'²¹. 4 Tsʉ jileei'²¹ 'in catyaai² do cwoo¹o jiin'¹³ 'e sáai² tya'o. 'Inogɨ tañíi²mo 'áai¹ pe nigacwoo¹o jiin'¹³ 'e sá² tya'a.

Jesús tyaa¹ júu³ i'íin² tsá² 'e cwo'¹ do

5 'In lɨ́ɨi¹³ tsá² sɨ́ɨ¹i jee²¹² yaai xiiala jnéei² 'e cwo'¹ fee'¹ do tsʉ 'áai¹ 'ya'²gɨ jilaa'²¹ cuun²¹² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cwoo¹ tsá² 'yaai¹‑tsi. Joon gajin'² Jesús:

6 ―Nijǿø³øø coon²¹ jmɨɨ²¹² mi fiin²¹ jilaa'²¹ 'e jǿø²øø'. Jiin'¹³ coon²¹ cuun²¹² jo 'e sá²gɨ ni 'e ruui'²¹ do.

Li² ilí² la nʉ'gɨ mi i'íin² juncwii²¹

7 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsá² Jesús:

―Tɨfo'¹, ¿lɨɨ ilí² jilaa'²¹ 'elo? ¿Noo coon²¹ li² mi lí² jilaa'²¹ 'elo?

8 Joon gajin'² Jesús:

―Tɨ́ɨ¹moo' jon. Jo cwóo¹³naa' yaanaa' 'in coon'²¹ 'naa' tóo². Tsʉ lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in jaliin¹ 'in jin'² sɨɨ'²¹ɨ 'naa': “Jna‑a Cristo.” Joongɨ jin'²in: “Nano gatɨ́² 'ii'²¹ ilí² sá² 'ii'²¹.” Pe 'naa' jo unjii²ii' júu³ tya'a. 9 Joon mi núu¹³uu' 'e faa'²¹ tsá² tya' 'nii²¹ joongɨ 'e tɨ́ɨ²i tsá² jee²¹² yaai jo foo'¹³naa'. Tsʉ 'e joon 'ná¹ ilí² nifu. Pe 'ná¹gɨ ityía¹ 'ii'²¹ ilí² la joon.

10 Joon gafaa'²¹gɨ Jesús:

―Coon²¹ fuu²¹ itéen¹in coon'¹³ fuu²¹ xiia'. Coongɨ fuu²¹ xiia' ijmáa¹a 'nii²¹ coon'¹³ fuu²¹ dogɨ. 11 Joongɨ ijøø'²¹ 'wó² lɨɨlɨ́². Joon lɨ́ɨ¹ i'í² 'oo² coon'¹³ jmoowúu¹ la caain²¹ coonti. Joongɨ yʉ' juncwii²¹ imoo²oo' jilaa'²¹ 'e fo'² coon'¹³ li² 'e coo'¹³gɨ.

12 ’Pe la nʉ'gɨ insaan'²mo tsá² 'naa'. Joon 'ǿø¹mo tsá² 'naa'. Joon tsajée¹i 'naa' lɨ lí² sá² 'ii'²¹ tyii' fu cwo'¹. Joon itaa'²¹i 'naa' 'nʉñí³. Joon tsajéei¹ 'naa' tyani rǿøi¹³ coon'¹³ tsá² 'oo¹ to² tsʉ 'wii'¹³ jo'²o lɨ́ɨ²naa' jna. 13 Coon'¹³ 'e la joon lisá² coon²¹ 'ii'²¹ 'e foo²oo' 'e tyʉ́² 'wii²¹² tyiia. 14 Tyá²‑'oo' mi ngɨ́ɨi² joon, jo cuu'¹³‑'oo' 'ee ifoo²oo' cwáain¹ tyii‑oo' la jéei¹. 15 Tsʉ jna‑a icwóo³oo júu³ joongɨ 'e jmɨɨ¹‑'oo' ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² lí² lii'¹i 'naa' jon'gɨ lí² faa'²¹ 'laa'²¹ tyii'. 16 Pe 'naa' i'nɨ́ɨ²mo tsá² 'naa'. Cagɨ 'ñʉ³ʉʉ' coon'¹³ ruu'²¹naa' coon'¹³ tsá² seen²naa' tyʉ́² coon'¹³ i'nɨ́ɨi² 'naa'. Ijnga'²mo tsá² 'inlɨ́ɨi¹³ 'naa'. 17 Joon jilee'²¹mo tsá² seein²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ ni li 'eei'¹ 'naa' 'wii'¹³ jo'²o lɨ́ɨ²naa' jna. 18 Pe jiin'¹³ coon²¹ jñʉ¹ tsi tyí²ii' i'íin². 19 'Wii'¹³ 'e taa'²¹‑'oo' joon itiin'¹³naa' juncwii²¹ tyii'.

20 ’Mi jǿø²naa' 'láa² la 'uui fuu²¹ Jerusalén joon lí² ñii²¹oo' 'e tɨ lɨ 'íin²mo. 21 Joon jileei'²¹ 'in néei¹ fu Judea 'ná¹ cwiin²¹o fu moo'²¹. La joon jon jileei'²¹ 'in néei¹ fuu²¹ Jerusalén 'ná¹ 'woo²¹mo do. Joongɨ jileei'²¹ 'in taain²¹² jee²¹² to² jo li jaliin¹in. 22 Tsʉ jmɨɨ²¹² joon jmɨɨ²¹² 'e ní² tsá² wúu¹. Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon itséin¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios. 23 Lɨ́ɨ¹ fúu² tsamɨ́² 'in tyéein¹ yʉʉn²¹ sɨ 'in cuu'²¹ tʉʉ'²¹ 'ee. Tsʉ lɨ́ɨ¹ wúu¹ 'in néei¹ la caain²¹ fuu²¹ do. Jmáa¹a Dios 'ii'²¹ tya' 'in tsá² do. 24 'Inlɨ́ɨi¹³ ijúun³in coon'¹³ ñí³. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ insaan'²mo tsá² joon tsajée¹i la caain²¹ fuu²¹ lɨ wíin². Joon tsá² jalíin² wíin² ityʉ'²ʉ to² Jerusalén ca mi tyeei¹ jmɨɨ²¹² tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

Xiiala ilí² mi jó² 'in Ruu'²¹i Tsá²

25 ’Joon ñi'¹ coon'¹³ sɨɨ'²¹ coon'¹³ nʉ́ʉ¹ icwoo¹o li². Joon ni cwoo'¹³ 'wó² téein² tsá² 'goo²¹‑tsi. Xéei²‑tsi tsá² coon'¹³ 'e 'iin² jmɨ'ñi'³ coon'¹³ 'e jnóo¹ jmɨɨ²¹. 26 Joon nityʉ'²ʉ‑tsi tsá² coon'¹³ 'e fo'² mi 'ɨ¹‑tsi jilaa'²¹ 'e gó² ijó² fu juncwii²¹. Tsʉ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' juncwii²¹ 'ii²¹ yʉ' ilí² jleei¹. 27 Mi yuui'¹³ joon imáa¹³naa' 'in Ruu'²¹i Tsá² jó² jee²¹² jníi¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya'a coon'¹³ jilaa'²¹ 'ya'²gɨ tya'a. 28 Joon mi 'láa² 'wii²¹² lí² jilaa'²¹ 'elo tyá²‑'oo' joon sáa¹³aa' mootyí²ii' tsʉ jmoono itiin'¹³naa'.

29 Gasɨɨ'²¹o jon Jesús 'e cwáain¹ lo:

―Jǿø²duu' jilaa'²¹ 'mó² cwaríi³ coon'¹³ jilaa'²¹gɨ nii¹ 'mó². 30 Mo gañii²ii' ganii'¹³ 'mo'² 'mó² sii'²¹ ñii²oo' yaanaa' 'e nijatyéein¹ jiin²¹ jmɨ́¹. 31 La joon jon mi moo²oo' ilí² jilaa'²¹ 'elo niñii²oo' 'e nijatyéen¹mo 'e tyʉ'² Dios to².

32 ’'E la ja'²mo fo'³oo, jilaa'²¹ 'elo nilí² la nʉ'gɨ ijúun²in tsá² 'in seein²¹ nano. 33 Cwoo'¹³ 'wó² coon'¹³ juncwii²¹ 'ii²¹ yʉ' ityé²emo pe júu³ tyiia jo tyé²i coonti.

34 ’Tɨ́ɨ¹moo', jo unbaan¹naa' yaanaa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó². Jo ngɨɨ²ɨɨ' to² 'íin¹. Jo unbaan¹naa' yaanaa' 'e 'ɨ¹‑'oo' jmaai'¹³ 'e jmaai¹ to² tyii'. Tsʉ la joon jo xuu'²¹naa' lawa nilá² mi cwá² 'e jmɨɨ²¹² do. 35 Lawa coon²¹ nilá² lí¹ 'e jmɨɨ²¹² do 'e taain'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in néei¹ la caain²¹ cwoo'¹³ juncwii²¹. 36 Tyaa²aa' tyʉ́² tyii'. Foo²oo' júu³ tyʉ́² coon²¹ tøø²mo. La ilí² lá²naa' ilí² lá²naa' jilaa'²¹ 'elo 'e 'ná² ilí². Joongɨ lí²‑i tyalíin²naa' tyani 'in Ruu'²¹i Tsá².

37 Mo jmɨɨ²¹² ga'ee¹ Jesús inʉʉ cwo'¹ joon mo 'woo¹ ngajáan¹an fu moo'²¹ sii²¹ Olivos. 38 Joon jileei'²¹ tsá² jaliin¹ la coon²¹ mo 'aa²¹ fu cwo'¹ fee'¹ 'a núu²un júu³ tya'a.

22

'Noo'² tsá² xiiala saan'²¹in Jesús

1 Nigajatyéen¹mo tyan'² jmɨɨ²¹² 'e gø'² tsá² 'iñi'¹ 'e jo tyiia'³ jeei¹. 'øøi'²¹‑tsi tsá² jmɨɨ²¹² 'e sii²¹ pascua. 2 Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley 'noo'¹on xiiala ijngaa'¹³i Jesús pe 'gøø'²¹mo tsá².

3 Joon ga'í² Satanás alma tya' Judas, 'in sii²¹o jon Iscariote. Jaain²¹ jee²¹² dyatuuin¹ tsá² tya' Jesús 'ii. 4 'Ido ngóo¹o ngafee'¹³i 'in tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'in jǿø² inʉʉ cwo'¹ do. Joon ngafee'¹³i 'ido xiiala jmáa¹a cwáain¹ 'e 'í¹ Jesús ja'cwoo²¹. 5 'Idogɨ galijløø'³mo. Joon gaunrøø¹ júu³ 'e cwó² Judas cuu². 6 Joon ga'ii'²¹mo. Joon ga'láa² 'wii²¹² 'noo'¹²on xiiala jaan'²in Jesús mo ga'ɨ́ɨ² tii², mo jo tsá² seein²¹.

Lɨ gatséi¹ gø'² Jesús coon'¹³ tsá² tya'a

7 Joon gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'e gø'² tsá² 'iñi'¹ 'e jo tyiian'³ jeei¹. Joon jngaai'¹³ tsá² joo'saa'²¹ jiin'¹³ la tɨɨsi'². 8 Joon gasii¹in Jesús 'in sii²¹ Tʉ́³ coon'¹³ jaain²¹gɨ 'in sii²¹ Wó³ joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii²¹:

―Cwolíin²naa' joon cwotyá²aa' tyʉ́² 'e tyé³e' 'e gatɨ́² jmɨɨ²¹².

9 'Idogɨ gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Xiia 'iin²¹²u'un tsatyaa²¹a'a tyʉ́²? ―gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús.

10 Joon gajin'² Jesús:

―Mi cwotaa²¹naa' 'e fuu²¹ joon jiin'¹naa' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyiian¹ coon²¹ tsʉʉ² sɨ'o² jmɨɨ²¹. Cwolíin²naa' caluu‑u ca xiia'²¹ 'nʉ́¹ li 'í²i. 11 Joon fuu²uu' 'in fii²¹² 'nʉ́¹ do: “La lo‑o jin'² tɨfo'² tyii'i sɨɨ'²¹ɨ 'nʉ: ¿Xiiali cwo'²'o yii²¹a'a tyee²e'e coon'¹³ tsá² tyiia tya' jmɨɨ²¹² 'e gatɨ́²?” 12 Joon ni'e'²e 'naa' coon²¹ tsi inʉʉ fee'¹ lɨ ñii². Do‑o tyaa²aa' tyʉ́².

13 Joon ngalíin²mo. Joon galɨ́² jiin'¹³ la nigajin'² Jesús. Joon gatyaa¹ tyʉ́² 'e dø'¹ø mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² do.

14 Mo gatɨ́² 'ii'²¹, joon gacwó²o Jesús coon'¹³ tsá² tya'a 'e dø'¹ø. 15 Joon gajin'² Jesús:

―¡'Áa¹mo nagali'iin²¹²na jmáa³aa coon'¹³ 'naa' 'e tyee²e' tya' 'e jmɨɨ²¹² lo la nʉ'gɨ ijúun²na! 16 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' 'e jo jmáa³gɨɨ ca mi tɨ́² 'ii'²¹ 'e tyʉ'² Dios to².

17 Joon gason'¹on coon²¹ wúun¹xʉ sɨ'o² vino joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios joon gajin'²in:

―Jun'² 'elo, joon jmaa²aa' jmai'²xʉ jee²¹² 'naa'. 18 Tsʉ la lo‑o fo'³oo, jo jmɨɨ²¹² yaai'¹³gɨɨ duu'¹³uu jmɨ'³ mɨ'³ wuunjøø'³ ca mi tyʉ'² Dios to².

19 Mo ngayuui'¹³ joon gason'¹on coon²¹ 'iñi'¹. Joon gacwo'²o 'maai'¹³ Dios joon gajmaa¹a ca'no'³. Joon gacwo'²o tsá² tya'a sɨɨ'²¹ 'ido:

―'E lo‑o cuerpo tyiia ijoon'¹³oo 'wii²¹² tyii'. Jmaa²aa' 'elo joon itɨ'¹‑'oo' jna.

20 La joon jon gajmaa¹a coon'¹³ coon²¹ wúun¹xʉ do mo ngayuu'¹³ gagøø'²¹ø. Joon gajin'²in:

―'E wúun¹xʉ lo lawa coon²¹ 'ii'²¹ 'e 'múui². Joon 'e jmɨ¹ 'ǿø³na lo 'e nitʉʉn²¹ 'wii²¹² tyii' 'e li² tya' 'e 'ii'²¹ 'múui² do.

21 ’Pe nano cwoo²¹ tsá² 'in i'nɨɨi¹ jna roon¹ coon'¹³ cwóo³oo ni mesa lo. 22 Pe jna‑a 'in Ruu'²¹na Tsá² nilí²‑i jiin'¹³ la 'ii'²¹ nigalisá². Pe 'áa¹mo fúu² 'in 'nɨɨi¹ jna.

23 Joon ga'láa² tsá² tya'a 'wii²¹² gaunngɨɨ¹ɨ jee²¹² 'ii:

―¿'Iin jee²¹² jna' 'in jmoo¹o 'e gó² lo?

Gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii 'iin 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'ii

24 Mo ngayuui'¹³ joon gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii 'iin 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'ii. 25 Joon gajin'² Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jileei'²¹ rǿøi¹³ 'in tyʉ'² to² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tyʉ'²o to² ce caain²¹‑tsi. Joongɨ jileei'²¹ tsacøøi'¹³ tya' 'ii lawa 'ña'o sii²¹ tsá² tyúi¹. 26 Pe 'naa'gɨɨ' jo tɨ́ɨ²naa' jmaa²aa' la joon. Lɨ'² cɨɨ'¹²ɨ jmoo² 'naa'. Jileei'²¹ 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'naa' 'ná² sɨ́ɨ¹³naa' lawa 'in xuui²¹²gɨ. Joon 'in tyʉ'² to² 'naa' 'ná¹ jmaa¹o la jmoo¹o tsa'leei'¹³. Jo cwooi¹ tyʉ'²ʉ to². 27 ¿'Iin 'in tyiin²gɨ awa 'in tyíin¹ gø'²ø sɨ 'in gatyáa¹ tyʉ́² 'ee? Pe jna‑a 'yuu²na jee²¹² 'naa' lawa jaain²¹ 'in tyaa¹ tyʉ́².

28 ’'Naa' nigangɨ²ɨɨ' coon'¹³ jna coon²¹ tǿøi² la lɨ 'e móo³oo wúu¹. 29 'E joon jna cwo'³oo 'naa' coon²¹ lɨ ityʉʉ²ʉʉ' to² la lɨ́² 'e gacwo'² Ñʉ'³ʉʉ jna. 30 'E joon ilí² cøø²øø' joongɨ 'uu²uu' coon'¹³ jna mi tyʉ'³ʉʉ to². Joongɨ iní²ii' 'áan³ tyii' lawa tsacøøi'¹³ 'e jmaa¹aa' 'ii'²¹ tya' 'in dyatun¹ poo²¹² tsá² seein²¹ Israel.

Jmoo¹ Jesús júu³ 'e jo rǿø¹i Tʉ́³ 'e cwii¹in 'ii

31 Gajin'²in jon Ña'ñʉ'¹ʉ':

―Simóoi¹³, Satanás nigamóoi¹ 'naa' 'e jøøi'¹² 'naa' la mo untyʉ́² tsá² trigo 'e coon'²¹ cwáain¹ 'naa'. 32 Pe jna nigamɨ́³ɨɨ tyani Dios 'wii²¹² tyi'i 'e jo tʉ́²'ʉ 'e jo'² cwolíin²un. Joon mi jaa'²¹‑o'o cwotyii'¹²a‑tsi 'in tsaruu'²¹'u.

33 Joon gajin'² Simóoi¹³ do:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', naná¹a tyʉ́² tyiia 'e ní³ii 'nʉñí³ coon'¹³ 'nʉ ca xʉfiin'¹³ jún¹moo coon'¹³ 'nʉ.

34 Joon gajin'² Jesús:

―Tʉ́³, fuu²¹²uu 'nʉ 'e jmɨɨ²¹² no‑o la nʉ'gɨ i'ó¹ tuuitsáa² jo røø¹u 'e cwii¹un jna 'nɨ¹ naa'¹³.

Ityée¹mo júu³ tya' Jesús

35 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús:

―Gasɨ́ɨ³na 'naa' jo 'ee tʉloo²¹ tyán²aan', jon'gɨ cuu² tyán²aan', jon'on mɨ́ɨ¹³ɨɨ' ga'ǿø¹³øø', ¿tɨ 'ee gali'ná¹gɨ tyii'?

'Ido‑gɨ gajin'²in:

―Jiin'¹³ coon²¹ jo 'ee ga'naai²¹ tyi jna'a.

36 Joon gajin'² Jesús:

―E ningóo¹ lɨ' cɨɨ'¹²ɨ no joon jileei'²¹ 'in 'oo¹ tuloo²¹ 'ná² cwotyaan²¹o. Joongɨ 'in 'oo¹ cuu² 'ná² cwotyaan²¹. Joongɨ jileei'²¹ 'in jo 'oo¹ ñí³ 'ná² cwo'nɨɨ¹ 'mɨ'² tyíia² tya'a joon ló² ñí³ tya'a. 37 Tsʉ la ja'²mo fo'³oo, 'ná²‑a tsangɨ́ɨ¹na jilaa'²¹ la lɨ 'e tyaan²¹ ni jí² tya' Dios 'e jin'²: “Sɨ́ɨ²i la jee²¹² yaai 'e tsá² gó² 'ii.” Tɨ lɨ tsín¹ jiin'¹³ la jin'² jí² cwáain¹ tyiia.

38 Joon gajin'² 'ido:

―Sá² tún² ñí³ lo.

Joon gañii¹ Jesús:

―Naleen¹mo jon.

Ngó¹ Jesús lɨ sii²¹ Getsemaní ngafee'¹²i Dios

39 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús. Joon jiin'¹³ la tɨɨsi'² tya'a gangóo¹ fu moo'²¹ Olivos. Joon gangaliin¹mo tsá² tya'a coon'¹²on. 40 Mo gatyalíin² do joon gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'ii:

―Mɨ́²ɨɨ' tyani Dios 'e jo xuu'²¹naa'²¹ tsaa² tyii'.

41 Joon gangawíin² Jesús coon²¹ jiin'¹³ la wíin² mo tyʉ'² tsá² cuun²¹². Joon gasii'¹i wojníi¹i. Joon faa'²¹a júu³ tyʉ́². 42 Joon gajin'²in:

―Ñʉ'², wana 'iin²¹²un un'øø²¹u jna 'e jo móo³oo wúu¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ná² lí². Pe jo lí² jiin'¹³ la 'iin²¹²na pe jiin'¹³ la 'ii'²¹ tyi'i.

43 Joon gajnéi¹ jaain²¹ ángel jó¹ fu ñʉ'fú² joon gacwoo²¹gɨ 'waa'²¹ pí². 44 Joon ga'í² 'e nii²¹ wúu¹ lɨɨlɨ¹. Joon gamɨɨ¹ɨ 'wii²¹² tya'a coon'¹³ 'láai²gɨ 'waa'²¹ pí². Joon ga'yá² untyiia²¹ tya'a lɨ la lɨ jmɨ¹ 'e xʉʉ'²¹ ni 'wó².

45 Mo róon² joon ngaa'¹²in lɨ téein² tsá² tya'a. Joon gatsee'²¹i 'ido cwuu²¹mo coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³. 46 Joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ cwuu²¹naa'? Ráan²naa', fee'¹²naa' Dios joon jo xuu'²¹naa' tsaa² tyii'.

Tøø¹ tsá² Jesús 'ñúu¹i

47 Faa'²¹gɨ Jesús siin'¹²in mo gacwolíin² tsá² fúui¹. Joon jaain²¹ jee²¹² jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a 'in sii²¹ Judas jó¹ nifu tya' 'in tsá² do. 'Ii ngatyeen¹in lɨ siin'¹² Jesús ijun'²un ju'² Jesús. 48 Joon gajin'² Jesús:

―Judas, ¿tɨ ga'nɨɨ²¹²un jna, 'in Ruu'²¹na Tsá², coon'¹³ 'e gajiin'¹'in ju'³uu?

49 Jileei'²¹ 'in téein² coon'¹³ Jesús mo ganí²i jilaa'²¹ 'e lɨ́² gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Jatɨɨ²ɨ' coon'¹³ ñí³ 'ee?

50 Joon jaain²¹ jee²¹² 'ii gauncwuu'²¹i jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² untsá² nifú². Gatyʉ'²ʉ cataain²¹ loocwo² lɨ tsáa¹. 51 Joon gajin'² Jesús:

―Cwoján²xʉ la no. Jo caai'¹³gɨɨ' 'ino.

Joon gasʉ́ʉ² Jesús loocwo² 'ido joon ga'láa²mo tsifu. 52 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in nijalíin² 'e tøø¹ 'ii. Sɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'in jǿø² inʉʉ cwo' coon'¹³ tsacøøi'¹³:

―Nañilíin²naa' coon'¹³ ñí³ coon'¹³ 'mó² 'e tøø²øø' jna lawa jaain²¹ 'uun²¹. 53 La coon²¹ jmɨɨ²¹² 'yuu²na jee²¹² 'naa' tsi inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do. Joon jo mo gaseen'²naa' jna coonti. Pe jiin'¹³ lo‑o 'ii'²¹ tyii' mo ga'ɨ́ɨ² nʉʉ²¹.

Jo rǿøi¹ Tʉ́³ 'e cwii¹in Jesús

54 Joon gajée¹i Jesús sɨ'ñúu¹mo fu tya' 'in tyʉ'² to² untsá² nifú². Joon Tʉ́³ ngaa'¹³i caluu Jesús wíin²gɨxʉ. 55 Joon do‑o gajiin'² coon²¹ jɨ́² tún² tsa'² tya'i tyi¹ do. Joon do‑o gacwó²o cu' lɨ' lɨ coo²¹ jɨ́² do. Tʉ́³‑gɨ do‑o jon tyíin¹in. 56 Joon jaain²¹ tsamɨ́² 'in jmoo¹o to² inʉʉ do mo ganí²i tyíin¹ Tʉ́³ co' jɨ́² do joon gajaan¹ jǿøi² 'ido. Joon gajin'²in:

―Ngɨɨ¹ jon 'in tsañʉʉ'¹ lo coon'¹³ 'ido.

57 Joon jo garǿø¹i Tʉ́³, gajin'²in:

―Tsamɨ́², jo cwii¹na 'ido.

58 Mo galɨ́² cɨɨin²¹gɨxʉ joon 'in xee'²¹mo gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―'Nʉ‑ʉ, jaain²¹ jee²¹² 'ii.

Joon gajin'² Tʉ́³:

―Jon' 'i jna, tsañʉʉ'¹.

59 Coon²¹ hora ngóo¹gɨxʉ mo gajin'² 'in xeei'²¹ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―'E la ja'²mo ngɨɨ¹ 'in tsañʉʉ'¹ lo coon'¹³on tsʉ 'in seein²¹ Galilea lo.

60 Joon gajin'² Tʉ́³:

―Tsañʉʉ'¹, jo ñí³ii 'ee 'e fo'²'o.

La tsifu joon, la 'ɨɨ²¹² faa'²¹gɨ Tʉ́³ ga'oo¹ jaain²¹ tuuitsáa². 61 Joon jiin'²¹ 'ña'a Jesús níi¹i gajǿøi² Tʉ́³. Joon gatɨ'²‑tsi Tʉ́³ jiin'¹³ la nigajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “La nʉ'gɨ i'oo¹ tuuitsáa² jo røø²¹u 'e cwii¹u jna 'nɨ¹ naa'¹³.” 62 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Tʉ́³ joon gatyi'²o xuui²¹²‑tsi 'áai¹.

Ungøøi¹ tsá² Jesús

63 Jileei'²¹ tsá² do 'in 'aa¹i Jesús gaungøøi¹ 'ii 'áai¹ joongɨ gajmee'²¹mo lɨɨlɨ¹. 64 Gajnii¹ unníi¹i 'ido joon gapoo²¹ ni² 'ido joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Faa'¹³du', ¿'iin pó² tyi'i?

65 Joongɨ 'láai² júu³ 'laa'²¹ gafa'²o tya' Jesús.

Ngó¹ Jesús tyani tsá² 'in tyiin²gɨ tya' tsá² Israel

66 Mo gajná² joon galicaain²¹ tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. Joon gangajée¹i Jesús lɨ sɨcaain²¹ tsá² 'in tyiin²gɨ do. Do‑o gaunngɨɨ¹ɨ:

67 ―Sii'¹³ jna'a, ¿tɨ 'nʉ Cristo?

Joon gañii¹i Jesús:

―Wana fo'³oo, jo jo'² ilíin²naa' júu³ tyiia. 68 Joongɨ wa'a unngɨ́³ɨɨ 'naa' jo ñí²ii' jon'gɨ jo laa²¹²naa' jna. 69 Pe ca nano‑o ca li ngoo²¹gɨ jna‑a, 'in Ruu'²¹na Tsá², ninii²¹²ii cáai¹ Dios Jmii²¹ lɨ' tsáa¹.

70 Joon jilee'²¹mo gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ Jóon¹ Dios?

Joon gañii¹i Jesús:

―Jnagɨɨ 'i jiin'¹³ la nafaa'¹³naa'.

71 Joon gajin'²in jee²¹² 'ii do:

―Jo 'ee júu³ 'ná¹gɨ jna'. Yiiana' jon ninʉʉ²¹ʉ' júu³ tya'a.

23

Jesús tyani Pilato

1 Joon jilee'²¹mo garoon¹ joon gangajée¹i Jesús tyani Pilato. 2 Do‑o ga'láa² 'wii²¹² jmoo¹o tsaa² tya' Jesús jin'²in:

―Nigatsee'²¹na'a 'in tsañʉʉ'¹ lo 'e'¹e tsá² tyii'i 'e faa'²¹ 'laa'²¹ tya' 'in tsaa'to² tyíin¹ Roma. Jin'²in 'e jo 'ná² tyii²ii'i 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ tya' 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma. Joongɨ jin'²in 'e 'ii Cristo, 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jaain²¹ rǿøi¹³ 'ii.

3 Joon gajin'² Pilato:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel?

Joon gajin'² Jesús:

―La joon nigafaa'¹³gɨ'ɨ.

4 Joon gajin'² Pilato sɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tsá² catyaai²gɨ:

―Jiin'¹³ coon²¹ jo mo gatsaa'³aa tsaa² tya' 'in tsañʉʉ'¹ no.

5 Pe 'idogɨ gafaa'²¹a tá²gɨ jin'²in:

―Jileei'²¹ 'in núu²un júu³ tya' 'ino 'iin²¹²in to'² mɨɨ'¹³. Joon ga'e'¹o júu³ tya'a la caain²¹ Judea. Ga'láa² 'wii²¹² fu Galilea joon ca logɨ ga'ee¹ júu³ tya'a.

Jesús tyani Herodes

6 Mo ganúu²un Pilato 'elo joon gaunngɨɨ¹ɨ wana seein²¹ Jesús fu Galilea. 7 Joon mo gajin'² tsá² joon, joon gasii¹in tyani Herodes 'in tyʉ'² to² Galilea. Joon jee²¹² jmɨɨ²¹² joon taain¹ fu Jerusalén. 8 Mo ganí²i Herodes Jesús jløø'³mo 'áai¹ tsʉ ningóo¹ 'e gali'iin²¹²in jǿøi² Jesús. Ninuu¹o faa'²¹ tsá² cwáain¹ tya'a. Joon ni'iin²¹²in jǿø² coon²¹ milagro 'e jmá¹ Jesús. 9 Lɨ́ɨ¹ 'láai² 'e gangɨɨ¹ɨ pe Jesús coonti jo 'ee gañii¹i. 10 Do‑o jon téein² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. 'Ii jmoo¹o tsaa² fee'¹ tya'a coon'¹³ 'láai²gɨ lɨɨlɨ¹. 11 Joon Herodes coon'¹³ 'láa² tya'a gatyii²mo Jesús joongɨ gaunngøø¹mo. Joon gatyii'²¹in Jesús coon²¹ 'mɨ'² jɨɨ'¹ la lɨ sɨɨn'³ rǿøi¹³. Joon gasii'¹³mo tún¹ tyani Pilato. 12 Jmɨɨ²¹² joon røø²¹ gasɨ́ɨ²i Pilato coon'¹³ Herodes tsʉ la mo jéei¹³ 'ee'¹mo ruu'²¹i.

Nigalisá² 'ii'²¹ ijnga'²mo Jesús

13 Joon gauncaain²¹ Pilato 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsacøøi'¹³ joongɨ coon'¹³ jileei'²¹ tsá². 14 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Naa'‑a ñijee²¹naa' 'in tsañʉʉ'¹ lo foo²oo' 'e jmoo¹o 'ido to'² tsá² mɨɨ'¹³. Pe jna‑a ga'no'³oo tsaa² tya'a tyaní²ii' pe jo gatsaa'³aa. Joon jǿø²oo' 'e jo 'ee tsaa² sá² tya'a coonti jiin'¹³ la tsaa² jmoo²oo'. 15 La joon jon Herodes 'in nigasiin'¹²mo tún¹ fu lo jo nigatsaa'²¹a tsaa² tya' 'ido. Nijǿø²oo' 'e jo 'ee tsaa² sá² tya'a wa'a 'e tɨ́ɨi² júun²in. 16 'E'³duu wúu¹ joon mi yuui'¹³ joon láa²moo.

17 Pilato jiin'¹³ la tɨɨsi'² 'ná² láai² jaain²¹ tsá² 'yuui²¹² 'nʉñí³ jiin'¹³ jee²¹² jmɨɨ²¹² joon. 18 Joon jilee'²¹mo ga'láa² 'wii²¹² ga'oo¹. Jin'²in:

―¡Jngai'²ta 'ino! Cwolaai²¹ Barrabás.

19 'In Barrabás do nigataan'¹²in 'nʉñí³ 'wii'¹³ nigajmaa¹a 'e tsá² fuu²¹ lo jmoo¹o 'nii²¹ coon'¹³ tsaa'to² tyíin¹ Roma. Joon nigajnga'²mo tsá². 20 Pilato do 'iin²¹²in láai² Jesús. Joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² tún¹. 21 Pe 'idogɨ ga'oo¹ tá²gɨ gajin'²in:

―¡Táan¹in tsaa' crúu¹³! ¡Táan¹in tsaa' crúu¹³!

22 Joon mo gatɨ́² 'nɨ¹ fu joon gajin'² Pilato:

―¿'Ee 'e gó² nigajmaa¹a? Jna‑a jo gatyii'³aa jiin'¹³ coon²¹ tsaa² wa'a ijúun²in. 'E'³duu wúu¹ joon mi yuui'¹³ joon iláa²moo.

23 Pe 'ido‑gɨ gañii¹i tá² lɨɨlɨ¹. Gamɨɨ¹ɨ wa'a táan¹in tsaa' crúu¹³. Joon gatɨ'² júu³ tya' 'in tsá² do coon'¹³ 'in tyʉ'² to² tya' untsá². 24 Joon Pilato do gajmaa¹a 'ii'²¹ jiin'¹³ la gali'iin²¹²in 'in tsá² do. 25 Joon galáa²mo jiin'¹³ Barrabás 'in 'yuui² 'nʉñí³ 'wii'¹³ gajmaa¹a 'nii²¹ joon gajngaa'¹³i tsá². Joon gajaan'²¹mo Jesús jiin'¹³ la nigamɨɨ¹ɨ 'in tsá² do.

Táan¹in Jesús tsaa' crúu¹³

26 La 'ɨɨ²¹² ngalíin² jée¹i Jesús 'e táan¹in crúu¹³ gasaan'¹²in jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'e coon²¹ crúu¹³ tya' Jesús. Simóoi¹³ sii²¹ 'in tsá² do. Galiseein²¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Cirene. 'In jai'¹³ fu coon²¹ fuu²¹ pi'³ 'e ná¹ co' do. Joon joo²¹o caluu.

27 Joon fúu¹mo tsá² ngalíin² coon'¹³on coon'¹³ tsamɨ́² 'in ngalíin² cɨ'². Joon 'oo¹o tá² coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ 'wii²¹² tya'a. 28 Joon gajǿø²i Jesús 'ii joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsamɨ́² seein²¹ Jerusalén, jo cɨɨ²ɨɨ' 'wii²¹² tyiia. Tyíi¹³ii' 'wii²¹² tyii' yaanaa' joongɨ 'wii²¹² tya' yʉʉn²¹ tyii'. 29 Tsʉ nijó² jmɨɨ²¹² mi jin'² tsá²: “Tyúu¹mo 'in jo galiseein²¹ jóon¹on, joon 'in jiin'¹³ cafu jo gangatyéein¹ yʉʉn²¹, 'in jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ jo gacuu'²¹ xuui²¹² tʉʉ'²¹ tya'a.” 30 Mi tɨ́² 'ii'²¹ joon ni'láa² tsá² 'wii²¹² faa'²¹a sɨɨ'²¹ɨ moo'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ tɨɨ'²¹: “Cwoxaa²o joon cwojlɨ́ɨ¹³u'u jna'a.” 31 Tsʉ wana galɨ́² jilaa'²¹ 'elo coon'¹³ jna 'in jo røøi²¹ tsaa², ¿'ee coon'¹³ ilí² coon'¹³ tsá² goo²oo' 'in røøi²¹ tsaa² 'áai¹?

32 Jée¹mo jon gái¹gɨ 'in røøi²¹ tsaa² ijngaa'¹³i caain²¹ coon'¹³ Jesús. 33 Mo gatyalíin² coon²¹ lɨ sii²¹ Mootyi² 'Lɨɨ²¹² joon do‑o gateein¹ Jesús tsaa'¹ crúu¹³ coon'¹³ 'in tsá² gái¹gɨ do. Jaain²¹ lɨ' tsáa¹ jaain²¹gɨ lɨ' tuuin²¹². 34 Joon la 'ɨɨ²¹² taain¹ Jesús tsaa'¹ crúu¹³ joon gajin'²in:

―Ñʉ'³, feei'¹ jmaa²‑'o'o 'wii²¹² tya' 'in tsá² no tsʉ joñi¹i 'ee 'e jmoo¹o.

Joon 'in 'láa² do gacoo¹o xiiala ijmáa¹a jmai'²xʉ jee²¹² 'ii sɨɨn'³ Jesús. 35 Jileei'²¹ tsá² téen²mo jǿø²ø joon cagɨ tsacøøi'¹³ ungøøi¹ Jesús jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Galáa²mo 'in xeei'²¹ 'ii. Joon cwoláai² 'ña'a wana sɨ najai'² 'ii Cristo, 'in nityii'¹²in Dios.

36 La joon jon 'láa² do ungøø¹mo Jesús. Gangatyéen¹in ca tyan'² joon gacwo'²o Jesús vino tin'³. 37 Joon jin'²in:

―Wana 'nʉ Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel laai²¹² 'wo'o.

38 Joon nigataan¹ tsá² coon²¹ júu³ yʉ' tyíi¹i 'e jin'²: “'Inlo‑o Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.” 'E júu³ do lɨ́² jmíi¹ griego coon'¹³ jmíi¹ latín coon'¹³ jmíi¹ hebreo.

39 Jaain²¹ 'in tsá² røøi²¹ tsaa² 'in táain² co' do gasɨɨ'²¹ɨ Jesús jin'²in:

―Wana 'nʉ Cristo laai²¹² 'wo'o joongɨ laai²¹² jna'a.

40 Pe 'in jaain²¹gɨ do gatyuu'¹²i júu³ tya' 'in jaain²¹ do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jmaa² 'gøø'²¹'u Dios tsʉ 'e røø²¹na' tsaa². 41 Jna' 'e tɨ́ɨ²mo' nee²¹e' wúu¹ tsʉ tyii²¹² jna' tsaa² tyii‑o' 'e nigajmoo²¹o'. Pe 'in tsañʉʉ'¹ lo jo 'ee gajmaa¹a 'e gó².

42 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Cwotii'¹³‑'o'o jna mi 'ii'¹³'u to² 'e gatɨɨ²u.

43 Joon gañii¹i Jesús:

―'E la ja'²mo fo'³oo, no‑o tyalii²¹i' caan²¹mo coon'¹³ jna fu ñʉ'fú².

Júun²mo Jesús

44 Ningóo¹ la tyiiañi'¹ mo galinʉʉ²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ gata'² ca gatɨ́² 'in² 'nɨ¹ ca 'lóo². 45 Joon ñi'¹ galiniui²¹. Joon inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² do lɨ 'íi¹ 'mɨ'², ga'gɨɨ¹ tún² tsa'² 'e 'mɨ'² 'íi¹ do. 46 Joon ga'oo¹ Jesús jin'²in:

―Nʉ'³, ja'cwoo¹'o ityiia'¹³ alma tyiia.

Joon mo ngayuui'¹³ gajin'² 'elo joon gajúun¹mo.

47 Mo ganí²i 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do jilaa'²¹ 'e galɨ́² joon gacwoo¹ 'maai'¹³ Dios jin'²in:

―'E la ja'²mo 'in tsañʉʉ'¹ lo 'in tyúui¹ 'áa¹mo no.

48 Jileei'²¹ tsá² 'in téen²in jǿø²ø jilaa'²¹ 'e galɨ́² gangaliin¹ fa'í³ tyʉʉn¹ ni tsí². 49 Pe jileei'²¹ 'in cwii¹in Jesús coon'¹³ tsamɨ́² 'in nigangɨ¹ coon'¹³on tɨ́² Galilea wíin² jaan¹ jǿø²ø jilaa'²¹ 'elo.

Ga'á²mo tsá² Jesús

50 Niseen²¹mo jaain²¹ tsañʉʉ'¹ tyúi¹, jo tsaa² røøi²¹, 'in nisii²¹ Sé². 'In seein²¹ fuu²¹ sii²¹ Arimatea lɨ tyʉ'² to² Judea 'ii. 'Ii jaain²¹ jee²¹² tsacøøi'¹³ 'in tyʉ'² to² tsá² Israel. 51 'In Sé² lo sɨjaan¹o mi tyʉ'² Dios to². La joon jo røø²¹ sɨ́ɨ²i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a tsá² do. 52 'Wii'¹³ joon gangajǿøi² Pilato joon gangamɨɨ¹ɨ cuerpo tya' Jesús. 53 Mo ngayuui'¹³ gaxaa²¹i Jesús tsaa' crúu¹³ joon gacɨɨn'²in coon'¹³ 'mɨ'² taa²¹. Joon ga'áa²mo tsi coon²¹ aan¹ lɨ́² tsaa' xá¹ lɨ jo 'in mo ga'áai² jiin'¹³ jaain²¹. 54 'E jmɨɨ²¹² no cwoun'ló² tya' jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ woo'²¹ tsá². Joon tɨ lɨ 'láa² 'wii²¹² 'e jmɨɨ²¹² do.

55 'In tsamɨ́² 'in ningɨɨ¹ coon'¹³ Jesús fu Galilea gangalíin² joon gajǿø²o 'oo² too²¹ 'aan¹ joongɨ xiiala roon¹ cuerpo tya' Jesús. 56 Joon mo ngaliin¹ fu tya'a joon gatyaa¹ tyʉ́² jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ coon'¹³ noo²¹². Joon gajaan¹o jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² jiin'¹³ la to² tyʉ'².

24

Gajiin'¹in Jesús

1 Jmɨɨ²¹² ga'láa² 'wii²¹² semóo¹ 'in tsamɨ́² do gangalíin² 'áa³ 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do. Tyaan¹an jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ 'e nigatyaa¹ tyʉ́². Joon ngalíin²mo tsamɨ́² catyaai²gɨ coon'¹³on. 2 Mo gatyalíin² joon gatsaa'²¹ 'e cuun²¹² jnɨ¹ 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do jo si'²gɨ 'áan³ tya'. 3 Joon ngataa²mo pe jo gatsaaa'²¹a cuerpo tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 4 La 'ɨɨ²¹² téein² jo ñi¹i 'ee jmaa¹a coon²¹ gagoo¹‑o téein²¹ gái¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyi'² 'mɨ'² jɨɨ'¹ co' lɨ téein². 5 Joon gata'²a 'in tsamɨ́² do níi¹i ni 'wó² gafoo'²i lɨɨlɨ¹. Joon gajin'² 'in tsañʉʉ'¹ do:

―¿'Ee lɨ'ɨ 'naa'²¹naa' tsá² jiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹²? 6 Jo 'yuui²gɨ lo. Najiin'¹o. Cwotii'¹³‑'oo' la gajin'²in mo gateein¹ Galilea. 7 Gajin'²in 'e 'in Ruu'²¹i Tsá² 'ná² tsee'¹²i ja'cwoo²¹ tsá² røøi²¹ tsaa² 'e taan²in tsaa' crúu¹³. Joon mi tɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² joon jiin'¹o.

8 Joon gatɨ'²‑tsi júu³ tya' Jesús. 9 Joon mo ngayuui'¹³ gacɨɨ'¹²ɨ 'a 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do joon gasɨɨ'²¹o jɨ dyajaain²¹ tsá² tya' Jesús do coon'¹³ tsá² catyaai²gɨ 'e nigalɨ́². 10 'In ngacoon¹ júu³ tyani tsá² tya' Jesús do sii²¹ María Magdalena coon'¹³ Juana coon'¹³ María sáa³ Jacobo coon'¹³ tsamɨ́² catyaai²gɨ. 11 Pe tsá² tya' Jesús do galɨ́ɨ¹i 'e sɨxeei²¹²‑tsi 'in tsamɨ́² no. Joon jo jo'² galɨ́ɨ²i.

12 Pe gacwo'ɨ́ɨ¹ Tʉ́³ joon gangóo¹ cwiin¹ fu 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do. Joon mo gajǿø²ø joon ganí²i 'e 'mɨ'² taa²¹ do roon¹ lɨ' caai²¹. Joon ganga'²mo fu tya'a tsa'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e galɨ́².

Tsalíin² tsá² Emaús

13 Jmɨɨ²¹² joon gái¹ jee²¹² 'ii do ngalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Emaús 'e tɨ' jiin¹³ dyacoon²¹ kilómetros jiin'¹³ Jerusalén. 14 Ngalíin² tyaa¹ júu³ jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² do. 15 La 'ɨɨ²¹² tyaa¹ júu³ sɨ́ɨ¹i 'e cwáain¹ do joon gangatyéein¹ Jesús. Joon ga'láa² 'wii²¹² ngɨɨ¹ coon'¹³on. 16 Fiin'¹³ jǿø²o pe jo cwooi¹ licwii¹in 'ido. 17 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii:

―¿'Ee 'e sɨ́ɨ¹³naa' lɨ cwolíin²naa' no? ¿'Ee lɨ'ɨ 'e ngɨɨ²ɨɨn' jmoo²oo' fa'í³?

18 Jaain²¹ jee²¹² 'ii 'in sii²¹ Cleofas gañii¹i:

―La tóo²mo juncwii²¹ ñi¹i jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² Jerusalén jee²¹² jmɨɨ²¹² lo. ¿Tɨ jaain²¹ 'nʉ‑ʉ 'in jó¹ fu do jo nagaliñí³'in?

19 Joon gajin'² Jesús:

―¿'Ee ngalɨ́²?

Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―La lɨ́² 'e galɨ́² cwáain¹ tya' Jesús tsá² Nazaret. Jaain²¹ tsá² cwo¹ júu³ tyʉ́² joon to² fee'¹ gajmaa¹a joon júu³ 'gøøi'¹² gafaa'²¹a tyani Dios coon'¹³ tyani tsá² taain²¹² juncwii²¹. 20 Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsacøøi'¹³ tyi' gajaan'²¹mo 'ido 'e júun²mo 'ido joongɨ taan¹in tsaa' crúu¹³. 21 Jna'oo'o mo lɨ́ɨ²na'a 'e ijmáa¹a tiin'¹³ tsá² seein²¹ Israel. Joon no nangóo¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'e gajúun¹in. 22 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsamɨ́² nangalíin² 'áa³ 'oo²¹ too²¹ 'aan¹. 23 Joon jo gatsaa'²¹a cuerpo tya'a. Joon gajaliin¹ jajmaa'¹²a jna'a júu³ 'e niganii²¹ ángeles 'in gasɨɨ'²¹ 'ii 'e gajiin'¹in Jesús. 24 Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ tsá² jna'a gangalíin²mo 'oo²¹ too²¹ 'aan¹ do. Joon jin'²o la lɨ 'e jin'² 'in tsamɨ́² do, pe jo gangaai¹ Jesús.

25 Joon gajin'² Jesús:

―¡Lɨ́ɨ¹ jo tsáai¹‑'oo' 'naa'! 'Áai¹ un'ɨɨi²¹²gɨ yaanaa' 'e litsáai¹‑'oo' la gajin'² tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́². 26 ¿Tɨ jo 'ná² nii²¹ Cristo wúu¹ la nʉ'gɨ i'ii'²¹i to² tya'a ñʉ'fú²?

27 Joon ga'láa² Jesús 'wii²¹² tyaa¹ júu³ la jin'² ni jí² tya' Dios. Ga'láa² 'wii²¹² coon'¹³ jí² tya' Moisés joon mi yuui'¹³ joon gatyaa¹gɨ júu³ cwáain¹ tya' 'e jí² catyiia²gɨ tya' tsá² gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ. Gatyaa¹ júu³ jilaa'²¹a 'e faa'²¹ cwáain¹ tya' 'ña'a.

28 Mo gatyaliin¹ la fuu²¹ lɨ ngaliin¹ do joon gajmaa¹a Jesús 'e tsáa¹gɨ la fu¹ 'yúu²i. 29 Pe 'ido‑gɨ gamɨɨ¹ 'e jaan¹ Jesús, jin'²in:

―Ján² coon'¹³ jna'a tsʉ nica'loo¹. Joongɨ tɨ lɨ́² lɨnʉʉ²¹.

Joon ga'ii'²¹ Jesús 'e jaan¹ coon'¹³on. 30 Joon nityíin¹in caain²¹ 'e dø'²ø 'íi¹i coon'¹³ 'ido. Joon gason'¹o 'iñi'¹ joon gauncwaa'³i. Joon gajmaa¹a 'no'³. Joon gacwo'¹o 'ido. 31 La tsifu joon ganó¹ unníi¹in 'in tsá² do. Joon galicwii¹mo Jesús. Pe coon²¹ gaguu¹mo. 32 Joon gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii:

―'E la ja'²mo lɨ́ɨ¹ tyʉ́¹gɨ ga'ɨ́ɨ²‑tsi' la jalii²¹i' sɨ́ɨ¹³ɨ' tya'i fu¹ 'e tyaa²¹a' júu³ cwáain¹ tya' jí² tya' Dios.

33 Joon jo 'ee gaun'ɨɨi²¹²gɨ. Tsifu joon gangatáa¹i fu¹ fu Jerusalén. Joon do‑o gatsee'²¹i jɨ dyajaain²¹ tsá² tya' Jesús sɨcaain²¹ coon'¹³ tsá² catyaai². 34 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² néei¹ Jerusalén 'ii:

―'E la ja'²mo nagajiin'¹in Jesús. Joon niganii²¹mo Simóoi¹³.

35 Joon 'in tsá² gái¹ do gatyaa¹ júu³ 'e ningangɨɨi¹ tya'i fu¹ joon xiiala nigalicwii¹in Jesús mo gajmaa¹ Jesús tyíia³ 'e 'iñi'¹ do.

Jné¹mo Jesús jee²¹² tsá² tya'a

36 Téen²mogɨ faa'²¹a 'e cwáain¹ do mo gajnéi¹ Jesús jee²¹² 'ii lɨ téein². Joon gajin'²in:

―Tyʉ́²‑ʉ 'íi¹ jee²¹² 'naa'.

37 'Ido‑gɨ gafoo'²mo. Joon lɨ́ɨ¹ 'goo'²¹o. 'ɨ¹‑tsi 'e jaain²¹ tsa'mootyí² níi²in. 38 Pe gajin'² Jesús:

―¿'Ee lɨ'ɨ jo tsáai¹‑'oo' coon'¹³ almas tyii'? 39 Jǿø²øø' cwóo³oo coon'¹³ tɨ́ɨ³ɨɨ. Tsei'² jna‑a lo. Sʉʉ'¹³ joongɨ jǿø²øø' tsʉ jaain²¹ tsa'mootyí² jo ngú¹ sá² jon'gɨ moo¹ taai² la 'óo³ jna.

40 Mo gajin'²in 'elo joon ga'ee¹ cwoo²¹o coon'¹³ tɨ́ɨ¹ɨ. 41 Pe 'ido‑gɨ jo tsáa¹mogɨ‑tsi coon'¹³ 'e jløø'³i coon'¹³ 'e tsa'goo²¹‑tsi. Joon gasɨɨ'²¹ Jesús 'ii:

―¿Tɨ 'oo²xʉʉ' 'uunñi² 'e døø'¹³øø?

42 Joon gajin'²in:

―'E lo‑o ca'no'³ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ 'e too'² coon'¹³ ca'no'³xʉ wa' to'².

43 Joon ga'ii'²¹mo Jesús 'edo joon gagøø'²¹o tyani 'ido. 44 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jilaa'²¹ 'e nagangɨɨ¹na jiin'¹³ la nigafuu²¹²uu 'naa' mo gataain¹gɨɨ coon'¹³ 'naa'. Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'ná¹ tséin¹ tyiia 'e taa'¹³ ni jí² tya' Moisés coon'¹³ jí² tya' tsá² gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ coon'¹³ 'e jí² sii²¹ salmos.

45 Joon gajmaa¹ Jesús 'e gangaai'²¹‑tsi 'ido 'e jin'² ni jí² do. 46 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―La lo‑o jin'² ni jí² tya' Dios 'e Cristo 'ná¹ nii²¹ wúu¹ joongɨ júun²in, joon mi tɨ́² jmɨɨ²¹² 'nɨ¹ 'ná¹ jiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹². 47 Joon coon'¹³ jiin'¹³ 'e sii²¹ 'ii 'ná¹ cwo¹ tsá² júu³ la tǿøi² juncwii²¹. 'E 'láa² tsá² 'wii²¹² tɨ' Jerusalén 'e cwoo¹ júu³ 'e 'ná¹ ja'²a‑tsi tsá² tyani Dios joon 'íin²mo tsaa² tya'a. 48 Joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jmaa¹a júu³ røø²¹ tya' 'e cwáain¹ lo. 49 Tyaa¹aa' cwáain¹, jna‑a isɨ́ɨ³na jee²¹² 'naa' jiin'¹³ 'e gajin'² Ñʉ'³oo. Pe jan²duu' Jerusalén lo ca ga'ii'¹³naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios ijó¹ fu ñʉ'fú².

Nga'²mo Jesús fu ñʉ'fú²

50 Joon gangajée¹i Jesús 'ido fu lɨ ngɨ́ɨi¹ tɨ'² fuu²¹. Ca Betania ngalíin². Joon gasaa¹ Jesús cwoo²¹o. Joon gauncwaa'³i. 51 Joon mo ngayuui'¹³ gauncwaa'³i joon gatyii¹mo 'ña'a. Joon ganga'²mo fu ñʉ'fú². 52 Joon 'ido mo ngayuui'¹³ gaun'goo²¹ joon gangaliin¹mo fu Jerusalén jløø'³mo. 53 Gangataai² cwo'¹ fee'¹ do cwoo¹ 'maai'¹³ Dios. Amén.

SAN JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Júu³ tyʉ́² 'e jmaa¹a San Juan

1

'In Júu³ tya' Dios galɨ́ɨ¹i tsá²

1 La mo jéei¹ mo ga'láa² 'wii²¹² 'e sá² 'e galɨsá² seen²¹mo jaain²¹ 'in sii²¹ Júu³ tya' Dios. Joon 'in Júu³ do tyíin¹ coon'¹³ Dios Jmii²¹ la joon 'in Júu³ do lɨ́ɨ¹mo jon Dios Jmii²¹. 2 La mo 'wiin²¹² 'ii‑o siin'¹²in coon'¹³ Dios Jmii²¹. 3 Joon to² tyʉ'²ʉ Dios Jmii²¹ 'ii‑o gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá². Joon jiin'¹³ coon²¹ 'e sá² jo sá² wa jo gajmaa¹a 'ii. 4 'Ii‑o cwoo¹o juncwii²¹ tya' tsá². Joon lawa jɨ́² coo²¹ lɨ́ɨ¹i tsʉ coon'¹³ 'e jɨ́² do‑o jnéi¹ tsá² xiia'²¹ fu tsalíin². 5 Joon 'e jɨ́² coo²¹ do cwoo¹o jɨ́² tya'a lɨ 'íi¹ nʉʉ²¹ joon 'e nʉʉ²¹ do jo mo lɨɨ'³ɨ dʉ́ʉ¹ʉ 'e jɨ́² do.

6 Joon Dios gasii¹in jaain²¹ tsá² sii²¹ Wó³. 7 'In Wó³ do gajó² fu juncwii²¹ ifaa'²¹o cwáain¹ tya' 'e jɨ́² do 'e coon'¹³ la joon ilí² ñi¹ tsá² 'e gacwa'² 'e jɨ́² tya' Dios, joon jo'¹o iliin¹in. 8 'In Wó³ do jo lɨ́ɨ¹i 'e jɨ́² do jiin'¹³ 'e gasii¹in Dios 'ii 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' 'e jɨ́² do. 9 Joon 'e jɨ́² 'e jai'² do niga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o 'e jɨ́² tya'a fu juncwii²¹ joon jnée²mo tsá² xiiala ngɨɨ¹ɨ tyani Dios.

10 Gateen¹in 'in Júu³ tya' Dios do fu juncwii²¹ joon xʉfiin'¹³ 'ii‑o gajmaa¹a fu juncwii²¹ to² tyʉ'² Dios 'in tsá² taan²¹²in fu juncwii²¹ jo mo galicwii¹in. 11 Gacwaa'¹³i fu ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tya'a pe 'in tsagoo¹o jo ga'ii'²¹ 'ii. 12 Pe seen²¹mo 'in ga'ii'²¹ 'ii joon jo'¹o galɨ́ɨ²i. Joon tya' 'in tsá² 'in jmoo¹o la joon cwói¹ Dios 'ii iliin¹ jóon¹ Dios. 13 Joon 'in tsá² 'in liin¹ jóon¹ Dios do jon'on galɨseein²¹ la lɨseein²¹ yʉʉn²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ jon'gɨ galɨseein²¹ to² tyʉ'² tsá² jon'gɨ lɨseein²¹ la galɨseein²¹ jóon¹ tsamɨ́² coon'¹³ tsañʉʉ'¹ tsʉ lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios 'ii.

14 Joon 'in Júu³ tya' Dios 'in seein²¹ coon'¹³on la mo 'wiin²¹² galɨ́ɨ¹i tsá² joon gacwoo²¹o jee²¹² jna' coon²¹ sii'¹³. Joon 'iin²¹²in tsá² 'áai¹ joon jmaai'² júu³ ja'²mo faa'²¹a. Galee²¹e' cwáain¹ 'e lɨ́ɨ¹i to² fee'¹gɨ joon 'e to² 'e lɨ́ɨi¹ do 'e tɨ́ɨ²i jiin'¹³ 'ii‑o tsʉ jiin'¹³ 'ii‑o Jóon¹ Dios Jmii²¹. 15 Joon Wó³ gafaa'²¹o 'wii²¹² tya' 'e Júu³ do joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² fúui¹:

―Mo gafuu²¹²uu 'naa': “Jaain²¹ 'in jó¹ cɨɨin²¹gɨ lagɨ jna, 'ii 'in feei'¹gɨ lagɨ jna tsʉ naseen²¹mo jéei¹gɨ lagɨ jna. 'Ino‑o 'i” ―jin'² Wó³.

16 Joon tsʉ 'wii'¹³ feei'¹‑tsi 'áa¹mo ga'ii'¹³mo' 'e tyʉ́² tyi' la ca 'ii'¹³. 17 Joon 'e ley do Moisés gacwo'¹o tsá² to² tyʉ'² Dios pe 'e liñi¹ tsá² 'e 'iin²¹²in Dios 'ii joon jilaa'²¹ júu³ 'e jai'² née³e' tsʉ 'wii'¹³ gacwéi¹ Jesucristo fu juncwii²¹. 18 Jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo mo gangaa¹i Dios Jmii²¹ jiin'¹³ ca fu, pe 'in jaan²¹mo Jóon¹on niga'e'²mo jna' Dios Jmii²¹. Joon tɨɨ²¹i 'in Jóon¹on do 'e'²mo jna' xiiala lɨ́ɨ¹i Dios tsʉ tyíin¹mo coon'¹³ Dios Jmii²¹.

Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ faa'²¹a 'wii²¹² tya' Jesucristo

19 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon 'in tsá² Israel née¹i Jerusalén gasii¹in 'inlɨ́ɨi¹³ untsá² coon'¹³ 'inlɨ́ɨ¹³ tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ levitas 'e tsafeei'¹³ Wó³. Joon mo gatyalíin² lɨ taan¹in Wó³ do gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin 'nʉ?

20 Joon coon'¹³ coon²¹ júu³ coon²¹ tsáa¹ gañii¹i:

―Jon'on jna Cristo.

21 Joon gaunngɨɨ¹gɨ 'in tsá² do:

―¿'Iin 'nʉ jon? ¿Tɨ 'nʉ‑ʉ Elías, 'in tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ lɨ¹?

Joon Wó³ do gañii¹i:

―Jon'on jna 'i.

Joon tsifu gaunngɨɨ¹gɨ:

―'Áai¹ tɨ lɨ jó¹ jaain²¹ tsá² 'e ijacwoo²¹ júu³ tya' Dios; ¿tɨ 'nʉ‑ʉ 'i?

Joon gañii¹i Wó³:

―Jon'on jna 'i.

22 'In tsá² do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Wó³:

―¿'Iin 'nʉ jon? tsʉ 'ná¹‑a lee²¹e'e júu³ tya' 'in tsá² 'in gasii¹in jna'a. ¿Ee sii'¹³i'i cwáain¹ tyi'i?

23 Wó³ dogɨ gañii¹i:

―Jna jaain²¹ 'in ngɨ¹ to² 'oo¹o fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹, jna fuu²¹²uu tsá²: “'Ná²‑a ná³ coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'” ―gajin'² Wó³ do. La nigajin'² 'in tsá² 'in gacwo¹ júu³ tya' Dios calɨɨ 'in sii²¹ Isaías.

24 'In tsá² do 'in jalíin² jafee'¹³i Wó³ do jalíin² to² tyʉ'² tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ fariseos. 25 Joon 'in tsá² jaliin¹ do gaunngɨɨ¹ɨ jin'²in gasɨɨ'²¹ɨ Wó³:

―¿'Ee lɨ' saa¹u'u tsá² jmɨɨ²¹ wa'a jon'on Cristo 'nʉ, jon'on Elías 'nʉ, jon'on 'in cwoo¹o júu³ tya' Dios 'nʉ?

26 Joon Wó³ do gañii¹i:

―Jna‑a sáa¹³na tsá² jmɨɨ²¹ jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹; pe seen²¹mo jaain²¹ tsá² jee²¹² 'naa' 'in jo cwii¹naa'. 27 Joon feei'¹gɨ 'ii lagɨ jna xʉfiin'¹³ cɨɨin²¹gɨxʉ lagɨ jna. Jo tɨ́ɨ²na sɨɨ'¹³ɨɨ loo²¹ tsi mɨ́ɨ¹ɨ.

28 Jilaa'²¹ 'elo 'e galɨ́² coon²¹ lɨ sii²¹ Betábara lɨ 'ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ Jordán lɨ 'yeei²¹ ñi'¹. Tsʉ do‑o taan¹in Wó³ saa¹i tsá² jmɨɨ²¹.

Wó³ sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'iin Jesús

29 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon Wó³ gangaa¹i Jesús jatyéen¹in co' lɨ siin'¹³ Wó³. Joon Wó³ do gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² téen²in do:

―Tyaan²aan' cwáain¹. Ino‑o 'in 'iin² tsaa² tya' tsá² taain²¹² fu juncwii²¹ 'in gasii¹in Dios. Lɨ́ɨ¹i lawa joo'saa'²¹ 'in jngaai'¹³ tsá² Israel coon'¹³ la joon 'iin²in tsaa² tya' tsá². 30 Nigafo'³oo cwáain¹ tya'a mo gafuu²¹²uu 'naa': “Cɨɨin²¹gɨ lagɨ jna ijó¹ jaain²¹gɨ 'in feei'¹gɨ lagɨ jna tsʉ 'ii 'in seein²¹ jée¹gɨ lagɨ jna.” 31 Ce jiin'¹³ jna jo ñíi³ii 'iin 'i, pe gagoo²¹²oo sáa¹³na tsá² jmɨɨ²¹ cwáain¹ 'e licwii¹in tsá² seein²¹ Israel 'i.

32 Joon jin'²in Wó³ sɨɨ'²¹ɨ tsá²:

―Gamáa¹moo 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' lɨ́ɨ¹i maa²¹² jgáa¹i fu ñʉ'fú² joon gajaan¹an coon'¹³ Jesús do. 33 Jo mo lɨcwii¹na pe 'in nigasii¹in jna 'e sáa¹³na tsá² jmɨɨ²¹ sɨɨ'²¹ɨ jna: “Imáa¹mo'o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' xáa¹i joon iján² tya' jaain²¹ tsá². Joon 'in tsá² do‑o isáa¹i tsá² jmɨɨ²¹ coon'¹³ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.” 34 Joon gamáa¹moo joon jmóo³oo júu³ jai'² 'e 'ido‑o lɨ́ɨ¹i Jóon¹ Dios Jmii²¹.

'In tsá² tya'a Jesús gatø'²ø nifu

35 Mo gajná² joon, jon do‑o tún¹ nisiin'¹²in Wó³ coon'¹³ gái¹gɨ 'in ngɨ́² coon'¹³on. 36 Joon mo ganí²i Wó³ ngɨ́ɨ¹i Jesús, joon gajin'²in:

―Jǿøi²duu', 'ino‑o 'in gasii¹in Dios ityí²i tsaa² tya' tsá² lawa jaain²¹ joo'saa'²¹ xuui²¹² 'in jngaai'¹³ tsá² 'in tyí²i tsaa² tya'a.

37 Joon 'in gái¹ 'in ngɨ́² coon'¹³ Wó³ do mo ganúu²un 'e faa'²¹a 'ido la do joon gangalíin² coon'¹³ Jesús. 38 Joon gajiin'¹² Jesús níi¹i jǿø²ø ni 'ido 'e ngalíin²mo 'ido coon'¹³on. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Iin 'naa'²¹naa'?

Joon gañii¹i 'ido:

―Tɨfo'² tyii'i, ¿xiia tyi' 'nʉ?

39 Jesús gajin'²in:

―Ñiliin¹naa', cwojǿø²duu'.

Joon gangaliin¹mo 'ido joon ganii²¹o xiia' tya' Jesús. Joon ca'lóo² 'e jmɨɨ²¹² joon 'e ningó¹ 'iin² tyʉ́n² ca'lóo² joon ganiuu'²mo.

40 Joon Andrés sii²¹ jaain²¹ jee²¹² 'in gái¹ do 'in ganúu²un júu³ tya' Wó³ joon ngaliin¹mo coon'¹³ Jesús. Joon ruu'²¹i Dɨ́ɨ³ do tsá² ngaa'¹³i coon'¹³ sii²¹ Simón Pedro. 41 Joon Dɨ́ɨ³ do tsifu nga'nee'¹³i Simóoi¹³ joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Nitsee'²¹moo'o Mesías (Mesías 'øøi'²¹‑tsi tsá² Cristo coon'¹³ jmíi¹ tya'a Dɨ́ɨ³ do. Joon coon'¹³ jmíi¹ 'øøi'²¹‑tsi tsá² Cristo 'in gatyii'¹³in Dios Jmii²¹.)

42 Mo ngayuui'¹³ joon tø'²ø Dɨ́ɨ³ Simóoi¹³ fu lɨ tyíin¹ Jesús. Joon mo ganí² Jesús 'ii joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³:

―Simón sii²¹ 'nʉ, jóon¹ Jonás 'nʉ, pe cɨɨin²¹gɨ 'ilisii²¹ 'nʉ Cefas ('e 'øøi'²¹‑tsi tsá² Pedro.)

Jesús tø'²ø Felipe coon'¹³ Natanael

43 Mo gajná² joon gali'iin²¹²in Jesús tsáa¹a coon²¹ lɨ sii²¹ Galilea. Joon do‑o gatsee'²¹i jaain²¹ tsá² sii²¹ Felipe, joon gajin'²in:

―Moo²¹o' coon'¹³ jna.

44 Joon 'in Lii²¹² do tsagoo¹o Dɨ́ɨ³ coon'¹³ Tʉ́³ jaliin¹ coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Betsaida. 45 Joon Lii²¹² do ngóo¹o nga'nee'¹³i Natanael joon mo gatsee'²¹i joon sɨɨ'²¹ɨ:

―Ninee²¹²moo'o 'in tsañʉʉ'¹ do 'in faa'²¹a Moisés ni jí² tya' 'e ley do, joon 'in faa'²¹a 'in tsá² 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹. Jesús 'ii, 'in jóon¹ José 'in seein²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Nazaret.

46 Joon gajin'²in Natanael:

―¿'Ee gon 'e tyʉ́² 'e cwo'ɨ́ɨi¹ Nazaret?

Joon gañii¹i Lii²¹² do:

―Ñijǿø²du'.

47 Joon mo ganí²i Jesús jatyéen¹in Natanael, joon gajin'²in:

―Logɨ nijó¹ jaain²¹ tsá² 'in la ja'²mo seein²¹ Israel, jo tajuui²¹ lɨ́¹.

48 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Natanael:

―¿Xiiala lɨ́² 'e cwii¹u jna?

Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Nimáa¹moo 'nʉ 'wii²¹² 'mó² cworíi³ tyíin¹u'u la nʉ'gɨ itøø'²¹ Lii²¹² 'nʉ.

49 Joon gajin'² Natanael sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tɨfo'² tyii'i, 'nʉ Jóon¹ Dios Jmii²¹; 'nʉ Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.

50 Joon gañii¹i Jesús:

―¿Tɨ jo'¹o lɨ́ɨ²u jna tsʉ 'wii'¹³ gafuu²¹²uu 'nʉ 'e gamáa¹na 'nʉ 'wii²¹² 'mó² cwaríi³? Nogɨ imóo³gɨ'ɨ 'e fee'¹gɨ lagɨ la lɨ́² 'e gañi'²i do.

51 La joon jón² gajin'² Jesús:

―'E ja'²mo 'e fo'³oo lo, 'naa'oo' imoo²oo' ná¹ fu ñʉ'fú² joon imáa¹naa' ángeles tya' Dios Jmii²¹ soo²¹o joongɨ jgaa²¹i lɨ siin'¹³in jna 'in Ruu'²¹na Tsá².

2

Ngó¹o Jesús coon²¹ lɨ gacui'² cwoo²¹ tsá² fu lɨ sii²¹ Caná

1 'Nɨ́¹ jmɨɨ²¹² ningóo¹ joon gangó¹ sáa³ Jesús coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Caná 'e ná¹ lɨ sii²¹ Galilea. Ngajǿø²ø coon²¹ lɨ cui'² cwoo²¹ tsá². 2 Ngó¹o jon Jesús coon'¹³ tsá² tya'a lɨ gatø'²ø tsá² 'ii 'e lɨ cui'² cwoo²¹ tsá². 3 Joon la 'ɨɨ²¹² joon gatsá²‑a 'e vino 'uun'²¹un tsá². Joon gajin'²in sáa³ Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jo sá²gɨ vino 'uun'²¹un tsá².

4 Pe joon gajin'²in Jesús:

―Saa²¹², ¿'ee lɨ 'e fu'²'u jna la joon? Jo mo tɨ́² 'ii'²¹ tyiia.

5 Pe sáa³ Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² jmoo¹o tyíia³ taa²i do:

―Jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e jin'²in.

6 Joon do‑o táan² jnʉ́ʉ² tu'² 'e lɨ́¹ cuun²¹² 'e nijmaai'²¹ 'in tsá² do to² jiin'¹³ la lɨ 'e nitɨ́ɨ²i run'²un. La coon²¹ tu'² do 'e ni'ó² ochenta joongɨ 'e 'ó² cíein¹³ litro jmɨɨ²¹. 7 Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² jmoo¹o tyíia³ do:

―Tyíi¹³aa' jmɨɨ²¹ la røøi¹ tu'² no.

Joon gaunrøø¹mo la tsijmuui²¹. 8 Mo ngayuui'¹³ joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Naa' natyiin²xʉʉ' capii'³ joon cwocwóo¹³oo' 'in náa¹ ni² lɨ tɨ jmɨɨ²¹².

La joon gajmaa¹a. 9 Joon 'in tsá² náa¹ ni² lɨ tɨ jmɨɨ²¹² do ga'un'¹xʉ capi'³ 'e jmɨɨ²¹ do 'e galɨ́¹ vino, pe jo nii¹i xiia fu sá² 'edo. Jiin'¹³ la yaamo 'in jmoo¹o tyíia³ do ñii¹i. Tsʉ 'ii‑o gatyiin¹in 'e jmɨɨ²¹ do tsi tu'². La joon 'in náa¹ ni² do gatø'²o 'in tsá² gacui'² cwoo²¹o. 10 Joon gajin'²in:

―Jiin'¹³ joon tɨɨ² 'e si'² tya' tsá² 'e cwo'¹o tsá² vino tyʉ́²gɨ tya' jileei'²¹ 'in tsá² taai² do nifu joon mo ngayuui'¹³ ga'un'¹un 'láai² joon cwo'¹o tsá² vino 'wéi¹gɨ. Pe 'nʉ‑ʉ ga'ma'²'a 'e vino tyʉ́²gɨ ca lɨ gatséi¹.

11 'Elo gajmaa¹a Jesús fu lɨ sii²¹ Caná lɨ tyʉ'² to² Galilea. 'E joon milagro 'e gajmaa¹a nifu 'e ga'ee¹e xiiala lɨ́ɨ¹i. Joon 'in tsá² ngɨ́¹ɨ coon'¹³on jo'¹o lɨ́ɨ²i.

12 Mo ngɨ́ɨi¹ 'e galɨ́² la do gangóo¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Capernaum. Ngalíin² coon'¹³ sáa³a joongɨ coon'¹³ ruu'²¹i joongɨ coon'¹³ 'in tsá² 'in ngɨ́² coon'¹³on. Joon do‑o gajaan¹an coon²¹ tún² jmɨɨ²¹².

Jesús gauntyʉ́²o 'e cwo'¹ fee'¹ si'² Jerusalén

13 Tsʉ najatyéein¹ jmɨɨ²¹² pascua tya' tsá² Israel gangó¹ Jesús fu fuu²¹ lɨ sii²¹ Jerusalén. 14 Joon inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² do gatsee'²¹i tsá² 'in 'nɨɨ¹i joo'²¹ joongɨ 'in 'nɨɨ¹i joo'saa'²¹ joongɨ 'in 'nɨɨ¹i maa²¹² joongɨ tsá² 'in née¹i lɨ unsɨɨ²¹i cuu² tya' tsá². 15 Joon mo ganí²i Jesús 'elo joon gajmaa¹a coon²¹ sɨɨ² 'e tsí³ nii²¹² loo²¹ yʉ'. Joon ga'woo¹mo jileei'²¹ 'in taa²i co' cwo'¹ do fu caluu coon'¹³ jileei'²¹ 'in joo'saa'²¹ joongɨ coon'¹³ joo'²¹. Joongɨ tya' 'in unsɨɨ²¹i cuu² do gadya'²o cúu¹u ni'wó³ joongɨ gajiin¹mo mesa tya'a. 16 Joongɨ jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² 'nɨɨ²¹i maa²¹²:

―¡Wooi²naa' 'in no caluu! ¡Jo jmaa²aa' 'moo'¹³ inʉʉ tya' Ñʉ'³ʉʉ!

17 Joon gatɨ'²‑tsi tsá² ngɨ́¹ɨ coon'¹³on 'e júu³ tyʉ́² taa'¹³ ni jí² tya' Dios 'e jin'²: “Áa¹mo 'iin²¹²na 'nʉ'²'ʉ joon jo cwóo³oo wa'a jmaa¹a tsá² 'e gó² tya'a.”

18 Joon 'in tsá² seein²¹ Israel do gaunngɨɨ¹ɨ 'ido:

―¿'Ee li² lí² jmaa²'a jøø²¹ø'ø 'e cwee¹i 'e tsáai¹‑tsii'i 'e tɨ́ɨ²u jmaa²'a 'elo?

19 Joon Jesús gajin'²i sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Xee²naa' 'e cwo'¹ lo joon jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² iun'yee¹moo tún¹.

20 Joongɨ gañii¹i 'in tsá² Israel do:

―Tonló¹ tsi jnʉ́ʉ² jiin²¹ gala'ɨɨ²¹²i 'in gajmaa'¹³a 'e cwo'¹ lo; ¿tɨ 'nʉgɨ lii'¹i jmaa'¹³'a jee²¹² 'nɨ¹ jmii²¹²?

21 Pe lɨ' jin'² Jesús cwáain¹ tya' 'e cwo'¹ tsʉ cuerpo tya'a 'ña'o 'e 'ee¹ do. 22 'Wii'¹³ cwáain¹ la joon mo gajiin'¹in Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon gatɨ'¹‑tsi 'in tsá² ngɨ́² coon'¹³on 'e la lɨ́² 'e nijin'²i do jo'¹o galɨ́ɨ²i 'e júu³ taa'¹³ ni jí² tya' Dios coon'¹³ 'e júu³ 'e la lɨ́² 'e nijin'² Jesús.

Jesús ñii¹o jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá²

23 La 'ɨɨ²¹² taan¹in Jesús fu Jerusalén do la 'ɨɨ²¹² joon gatɨ́² jmɨɨ²¹² pascua joon fúu¹mo 'áai¹ jo'¹o galɨ́ɨ²i 'ii. Jo'¹o galɨ́ɨ²i coon'¹³ jilaa'²¹ milagro nigajmaa¹a Jesús. 24 Pe cu'¹u‑tsi Jesús coon'¹³ 'ido tsʉ goon'¹³ ñii¹o 'e 'ɨ¹‑tsi 'ido. 25 Jo 'in tyéen¹in jmɨɨ²¹² wa' 'in jma'² 'ii júu³ xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² tsʉ 'ña'o niñii¹i jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá².

3

Jafee'¹³i Nicodemo Jesús

1 'Yiia'¹³ joon seein²¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Nicodemo, lɨ́ɨ¹i tsá² fariseo. 'Ii 'in jée¹ jaain²¹ jee²¹² tsacøøi'¹³ 'in tyʉ'²ʉ to² jee²¹² 'in tsá² Israel. 2 Joon 'in Nicodemo do ningóo¹o ngafee'¹³i Jesús lɨ' canʉʉ²¹. Joon nigasɨɨ'²¹ɨ:

―Tɨfo'² tyii'i, nee²oo'o 'e Dios gasii¹in 'nʉ i'e'²'e jna'a tsʉ ce jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² jmá¹ milagro la lɨ 'e lii'¹ 'nʉ wa jo uncoon'¹³on Dios 'nʉ.

3 Joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―'E júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, 'in jo lɨseein²¹ 'múui² jo lí² tsatáa¹i lɨ tyʉ'² Dios to².

4 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Nicodemo:

―Pe ¿xiiala ilí² 'e lɨseein²¹ 'múui² jaain²¹ tsá² feei'¹? ¿Tɨ lí² tsa'ii¹i nʉ' tu'²u sáa³a wa'a liseein²¹ tún¹?

5 Joon Jesús‑gɨ ganii¹i:

―'E júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, 'in tsá² 'in jo mo galiseein²¹ coon'¹³ jmɨɨ²¹ joongɨ coon'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo lí² tsatáa¹i lɨ tyʉ'² Dios Jmii²¹ to². 6 Tsʉ tsá²‑a lɨ́ɨ¹i 'in galiseein²¹ saa³ jmii²¹ tsá² pe jileei'²¹ 'in 'ii'²¹i juncwii²¹ tya'a tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lawa'a coon²¹ juncwii²¹ 'e cwo¹ Dios. 7 Jo tsa'goo'²¹‑'o'o 'e fuu²¹²uu 'nʉ: “Jilee'²¹mo 'ná¹ lɨseein²¹ 'múu²i.” 8 Coon²¹ tyí² 'e 'íi¹ doñixiia' joon núu²un tsá² pe jo ñi¹i tsá² xiia' najó² sɨ xiia' tsáa¹a 'ee. La joon jon lɨ́ɨ¹i 'in nigacwo¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios juncwii²¹ tya'a.

9 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Nicodemo tún¹:

―¿Xiiala ilí² 'elo?

10 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ jaain²¹ tɨfo'² jee²¹² tsá² Israel 'in tɨɨ²¹i 'áai¹ joon jo 'øøi'²¹‑'o'o 'elo? 11 'E júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, jna'a faa'¹³a'a jiin'¹³ 'e née³e'e. Joon júu³ ja'²mo jmoo²¹o'o jiin'¹³ 'e niganee²¹e'e. Pe 'naa' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' 'e sii'¹³i'i. 12 Wana jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' 'e fuu²¹²uu 'naa' cwáain¹ tya' 'e juncwii²¹ lo, 'áai jo i'øøi'²¹‑'oo' cwáain¹ tya' ñʉ'fú² fuu²¹²uu 'naa'.

13 ’Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo mo ngó¹o fu ñʉ'fú² jiin'¹³ 'ii 'in nigajgái¹ fu ñʉ'fú². Joon jiin'¹³ jna‑a 'in Ruu'²¹na Tsá² 'in gacwo² ñʉ'fú² nigajmaa¹a la joon. 14 Joon la gasaa¹i Moisés 'in mɨɨ'²¹ lɨ́ɨ¹i ñí³ tsaa' 'mó² 'e jǿø²i tsá² 'ii fu lɨ jo 'in tsá² seein²¹ wa'a un'láai² Dios 'ii, la joon jon 'ná¹ saa¹i tsá² 'in Ruui'²¹ Tsá² tsaa' 'mó². 15 Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii jo tee'²¹i lɨ 'ii²¹ pe taa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo.

'Iin²¹²in Dios tsá² taain²¹² fu juncwii²¹

16 ’Tsʉ 'áa¹mo gali'iin²¹²in Dios tsá² taain²¹² fu juncwii²¹, tsʉ 'wii'¹³ joon gacwóo¹i 'in jaan²¹mo Jóon¹on ijúun²in 'wii²¹² tya' tsá². 'E tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii jo itsáa¹a fu lɨ 'ii²¹ pe taa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. 17 Jo gasii¹in Dios Jóon¹on fu juncwii²¹ wa'a jmoo¹o 'ii'²¹ 'e júun²in tsá², gasii¹mo wa'a jmaa¹a tiin'¹³ tsá² 'wii'¹³ 'ii‑o.

18 ’Jileei'²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'in Jóon¹ Dios do, jo ijmaa¹a Dios 'ii'²¹ tya'a wa'a tsáa¹a lɨ 'ii²¹ pe tya' jileei'²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i 'ii nigajmaa¹a Dios 'ii'²¹ tya'a itsáa¹a lɨ 'ii²¹ tsʉ jo mo galijai'² lɨ́ɨ²i 'in jaan²¹mo Jóon¹ Dios Jmii²¹. 19 Nigajmaa¹a Dios 'ii'²¹ itsalíin² lɨ 'ii²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i Jóon¹on tsʉ 'in tsá² do jmoo¹o 'e gó². Joon mo gajó² 'e jɨ́² 'e jai'² 'e cwo¹ tsá² ñii¹i xiiala ngɨɨ¹ɨ tyani Dios jo ga'ii'²¹i 'in tsá² do 'e jɨ́² do tsʉ tɨ́²gɨ‑tsi ngɨɨ¹ɨ lɨ nʉʉ²¹ lagɨ lɨ sá² jɨ́². Joon tsʉ 'wii'¹³ joon nigajmaa¹a Dios 'ii'²¹ tya'a. 20 Jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó² 'aa'¹o 'e jɨ́² do joon jo tsatyéen¹en co' 'e jɨ́² do tsʉ jo 'iin²¹²in 'e liñii¹i tsá² 'e gó² jmoo¹o. 21 Pe tsatyéen¹mo co' 'e jɨ́² do jileei'²¹ 'in tɨ́²‑tsi jilaa'²¹ 'e jai'² tsʉ 'iin²¹²in liñii¹i tsá² 'e 'yaai¹‑tsi Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o.

'E faa'²¹a Wó³ saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ cwáai¹ tya' Jesús

22 Mo ngayuui'¹³ joon, ningalíin²mo Jesús coon'¹³ 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³on fu lɨ sii²¹ Judea. Joon do‑o gajaan¹an coon'²¹ sii'¹³xʉ saa¹i tsá² jmɨɨ²¹. 23 Taain¹ Wó³ fu lɨ sii²¹ Enón co' Salim. Saa¹i Wó³ jon tsá² jmɨɨ²¹ tsʉ 'áai¹ sá² jmɨɨ²¹ do. Joon do‑o gajalíin²mo tsá² wa'a saa¹i Wó³ 'ii jmɨɨ²¹. 24 Jilaa'²¹ 'elo galɨ́² la nʉ'gɨ gataain'¹³ tsá² Wó³ 'nʉñí³.

25 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in ngɨɨ¹ɨ coon'¹³ Wó³ ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel cwáain¹ tya' 'e run'²un tsá² jiin'¹³ la tɨɨsi'². 26 Joon ngalíin², ngafee'¹³i Wó³ joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Wó³ do:

―Tɨfo'² tyii'i, 'in taain¹ coon'¹³ 'nʉ lɨ' ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ Jordán lɨ 'yee²¹ 'ñi'¹ joon gasii'¹³'i jna'a cwáain¹ tya'a; nano saa¹i tsá² jmɨɨ²¹ joon jilee'²¹mo tsá² ngɨɨ¹ɨ coon'¹³on.

27 Joon jin'² Wó³ sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Cwó² Dios jilaa'²¹ 'e sá² tya' tsá². Joon jiin'¹²xʉ jo 'ee 'oo¹o wana jo mo cwó² Dios. 28 'Naa' niganʉʉ²ʉʉn' júu³ tyiia mo gafuu²¹²uu 'naa' júu³ coon²¹ tsáa¹ 'e jon'on jna Cristo. Jna jaain²¹ tsá² gasii'¹in Dios ingɨ́³ɨɨ tyaníi¹in 'e jmoo'¹³oo tsá² júu³ 'e tɨ́² lɨ jó¹ Cristo. 29 Joon jløø'³moo 'e tsalíin² tsá² tsanʉ́ʉ²ʉn júu³ tya' 'ido. Jmóo³‑oo la jmoo¹o tsá² mo tsalíin² fu lɨ cui'² cwoo²¹ tsá². Jløø'³mo 'in tsá² do 'wii²¹² tya' tsá² gacui'² cwoo²¹. Ga'ii'²¹mo 'in tsamɨ́² do 'ii. La joon jon jna jløø'³moo mo 'ii'²¹i tsá² 'in Cristo do. 30 'Ná²‑a 'e lɨfeei'¹gɨ 'ii joon jna ixaai¹gɨɨ ―jin'² Wó³ do cwáain¹ tya' Jesús.

Faa'²¹a tsá² jiin'¹³ 'e ñii¹i

Faa'²¹gɨ Wó³ do jin'²in:

31 ―'In gajgái¹ fu juncwii²¹ feei'¹gɨ 'ii²¹ lagɨ jileei'²¹ tsá². 'In tsá² taain²¹² fu juncwii²¹ lo ñii¹o jiin'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ lo, la joon sɨ́ɨ¹i. Pe 'in nicwa'ɨ́ɨ¹ɨ ñʉ'fú² jgáa¹i fu juncwii²¹ feei'¹gɨ 'ii lagɨ jileei'²¹ tsá², 32 joon jmoo¹o júu³ jai'² jilaa'²¹ 'e niganii²¹²in coon'¹³ jilaa'²¹ 'e niganúu²un. Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i júu³ tya'a. 33 Pe jilee'²¹ 'in 'ii'²¹i júu³ tya'a jmo'²o tsá² júu³ 'e júu³ jai'² 'e júu³ tya' Dios do. 34 Joon 'ii 'in gasii²in Dios faa'²¹a jmai'² júu³ tya' Dios, tsʉ gacwóoi¹ Dios 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a 'e gasá¹i. 35 Joon 'áa¹mo 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ Jóon¹on joon gajan'²an cwoo²¹o jilaa'²¹ 'e sá². 36 Jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'in Jóon¹ Dios do taa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Pe 'e'²e Dios wúu¹ 'áai¹ jileei'²¹ 'in jo 'ii'²¹i Jóon¹on. Joon jo taa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo.

4

Jesús jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jaain²¹ tsamɨ́² cwáain¹ júu³ tya' Dios

1 Galiñii¹ 'in tsá² fariseos 'e fúu¹mo tsá² gangalíin² coon'¹³ Jesús lagɨ Wó³. La joon jon fúu¹mo 'in saai¹ jmɨɨ²¹ lagɨ Wó³. 2 Pe tsei'² jo saai¹ Jesús tsá² jmɨɨ²¹ jiin'¹³ 'in ngɨ¹ coon'¹³o 'in saai¹ tsá² jmɨɨ²¹. 3 Joon mo galiñii¹i Jesús 'elo joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ fu lɨ sii²¹ Judea joon itsee'¹³i fu lɨ sii²¹ Galilea.

4-8 Joon fu lɨ ngangɨ́ɨ¹i 'ná¹ ngɨ́ɨ¹i coon²¹ lɨ sii²¹ Samaria. Joon náa¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Sicar. Joon co' joon roon¹on coon²¹ sii'¹³ 'wó² 'e gacwo'¹ 'lɨɨ²¹² Jacob jóon¹on 'lɨɨ²¹² Sé² calɨɨ. Joon nityí³ coon²¹ too²¹ lɨ nisá² jmɨɨ²¹ 'e sii²¹ la sii²¹ Jacob. Jesús tyaliin¹ coon'¹³ tsá² tya'a 'in ngɨɨ¹ɨ coon'¹³ 'e lɨ tyí³ too²¹ do mo tɨ́² tyiiañi'¹ joon ni'woo'²¹‑o 'áai¹. Joon tsá² tya'a do nilíin² 'e fuu²¹ ni náa¹ tyan' do ningalá¹ 'e idø'¹ø. Joon gacwó² Jesús caai² lɨ tyí³ too²¹ do. La 'ɨɨ²¹² tyíin¹in joon tyía¹ jaan²¹ tsamɨ́² seein²¹ Samaria tsacoon¹ jmɨɨ²¹ 'e tsi too²¹ do. Joon gajin'² Jesús:

―Cwoo'¹³xʉ jna jmɨ́ɨ¹³'ɨ.

9 Joon 'in tsamɨ́² do nigajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Xiiala 'e mɨɨ'¹³ 'nʉ jna jmɨɨ²¹, tsʉ tsá² seein²¹ Israel 'nʉ joon jnagɨ 'in seein²¹ fu Samaria?

(Joon gajin'²o la joon tsʉ jo tyʉ́² seein¹ coon'¹³ 'in tsá² seein²¹ fuu²¹ do.) 10 Joon gañii¹i Jesús:

―Waxʉ' lɨ 'nʉ ñi²'i jilaa'²¹ 'e cwo¹ Dios joon 'iin 'in mɨ¹ jmɨɨ²¹ lɨ́ɨ²u, 'nʉ‑ʉ nogɨ mɨ́ɨ¹²'ɨ jna‑a joon jnagɨɨ icwo'²oo 'nʉ jmɨɨ²¹ 'e jiin'¹in.

11 Joon gañii¹i 'in tsamɨ́² do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tsañʉʉ'¹ jo ñi²'i xiiala søø'¹³'ø jmɨɨ²¹ 'e tsi too²¹ no jiin'¹³ 'nii²¹² jo tyan²'an tsʉ 'o'²o 'e tsi too²¹ no. ¿Xiiala icwo'²'o jna² jmɨɨ²¹ 'e jiin'¹? 12 'Lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'in ningɨɨ¹i Jacob 'in gasáa¹a 'e too²¹ sá² jmɨɨ²¹ no tyi jna'a. Tsʉ 'e jmɨɨ²¹ sá² noo jon ga'un'¹un 'ña'a coon'¹³ jóon¹on joongɨ coon'¹³ joo'núu³ tya'a. ¿Tɨ joon lɨ́ɨ²u 'e feei'¹gɨ 'nʉ lagɨ 'ii?

13 Joon gajin'²in Jesús:

―Jileei'²¹ 'in 'uun'²¹ 'e jmɨɨ²¹ no 'in 'yá² 'unjmɨɨ²¹mo 'i tún¹. 14 Pe jileei'²¹ 'in 'uun'²¹ 'e jmɨɨ²¹ cwóo³ jna jo jmɨɨ²¹² 'ya'²gɨ 'unjmɨ́ɨ¹i. Tsʉ jmɨɨ²¹ 'e cwóo³ jna lɨ lawa coon²¹ lɨ nii'¹³ jmɨɨ²¹ 'e lɨ tsi alma tya'a. Joon 'e jmɨɨ²¹ 'e nii'¹³ do icwoo¹o juncwii²¹ tya'a 'e seein²¹ coon²¹ tøø²mo.

15 Joon gajin'²in 'in tsamɨ́² do:

―Tsañʉʉ'¹, sɨ cwoo'¹³ jna 'e jmɨɨ²¹ no tsʉ joon jo 'yá²gɨɨ unjmɨɨ²¹na. Joon jo 'ná²gɨɨ yatyíin³aan jmɨɨ²¹ 'e lɨ tyí³ too²¹ lo.

16 Joon gajin'²in Jesús:

―Cwooi'², cwotee²'e ñʉʉ'¹ tyi'i. Joon ñiliin¹naa' fu lo.

17 Joon ganii¹ 'in tsamɨ́² do:

―Jo seein²¹ ñʉʉ'¹ tyiia.

Joon gajin'²in Jesús:

―Jo'¹o júu³ tyi'i 'e foo'²¹'o jo nʉʉ'¹ tyi'i seein²¹. 18 Tsʉ nigacu'²mo cwoo¹'o 'ñá² naa'¹³, joon 'in coon'¹³on la no jon'¹ ñʉʉ'¹ tyi'i 'i. 'E nija'²mo 'e foo'²¹'o.

19 Mo ganúu²un 'in tsamɨ́² 'e júu³ do joon gajin'²in:

―Tsañʉʉ'¹, 'ɨ¹‑tsii 'e lɨ́ɨ¹u'u jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 20 'Lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'i 'in galiseein²¹ Samaria gaun'goo²¹o Dios 'e moo'²¹ lo. Pe 'naa', tsá² seein²¹ Israel, foo'²¹ 'naa' 'e jiin'¹³ fuu²¹ lɨ sii²¹ Jerusalén lɨ lí² un'goo²¹o tsá² Dios.

21 Joon gañii¹ Jesús:

―Jo'¹ cwolii¹un jna, yá³, 'e nijatyéen¹mo tyan'²an 'e un'goo²oo' Ña'ñʉ'¹ʉ' jo tyiin² ñilíin²naa' 'e moo'²¹ lo jogɨ tyiin² cwolíin²naa' fu Jerusalén. 22 'Naa' tsá² seein²¹ Samaria, jo ñii²ii' 'naa' 'iin 'in un'goo²oo'. Pe jna'a né²oo'o 'iin 'in un'goo²¹o'o, tsʉ Dios gacwo'¹o jna'a tsá² saan²¹a'an Israel 'e júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá². 23 Pe itɨ́²‑ɨ 'ii'²¹ joon 'ii'²¹ joongɨ tɨ́² la no wana 'e la jai'² 'e un'goo²¹o tsá² Ñʉ'¹ʉ' iun'goo²¹o 'ii jiin'¹³ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a joongɨ coon'¹³ 'e la jai'². Tsʉ la joon 'iin²¹²in Ñʉ'¹ʉ' 'e un'goo²¹o tsá² 'ii. 24 Tsʉ Dios 'in Espíritu Tyʉ́² joon tsʉ 'wii'¹³ joon 'in un'goo²¹o 'ii 'ná¹ un'goo²¹o coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a joongɨ coon'¹³ 'e la jai'².

25 Joon gajin'²in 'in tsamɨ́² do:

―Jna niñi²oo ijó¹ Mesías ―'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e Cristo do―; joon mi cwee¹i joongɨ ijin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna' jilaa'²¹.

26 Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Jna‑a 'in fee'²ee 'nʉ, jnagɨɨ jon fuu²¹²uu 'nʉ. Jna‑a 'i.

27 Tsifu joon gatyaliin¹ tsá² tya'a gani'goo²¹o‑tsi 'e Jesús do siin'¹³in fee'²¹i jaain²¹ tsamɨ́². Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo tá²‑tsi wa 'e ungɨɨ¹ɨ 'ee 'iin²¹²in 'ido owa 'ee‑gɨ júu³ tyaa¹ 'ido. 28 Joon 'in tsamɨ́² do, do‑o gatʉʉ¹ʉ tsʉ́ʉ¹ʉ joon gangaa'¹³mo fu 'e fuu²¹ 'ido‑o. Joon ganijmaa'¹³a tsá² júu³:

29 ―Ñijøø²¹²i duu' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in nigasɨɨ'²¹ɨ jna jilaa'²¹ 'e nigajmáa³aa. ¿Wa jon' 'ino‑o 'in Cristo?

30 Joon ga'woo²¹i 'e fuu²¹ do joon ganilíin² lɨ siin'¹²in Jesús. 31 La 'ɨɨ²¹² joon 'in ngɨ́¹ɨ coon'¹³ Jesús do gamɨɨ¹ɨ tyani 'ido, gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tɨfo'² tyii'i, cøø'²¹xʉ'ʉ.

32 Pe joon 'ii gajin'²in:

―'Óo³oo 'e døø'¹³øø lɨ 'naa' jo ñí³oo'.

33 Joon 'in ngɨ́¹ɨ coon'¹³ 'ido gacaain'¹³ 'wii²¹² unngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i:

―¿Xʉfoo' seen²¹in 'in nijacon¹on 'e dø'²ø 'ino 'ee?

34 Pe joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Mi jmáa³aa jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in 'in gasii²¹in jna joongɨ 'e tyee²¹ to² tya'a 'e joon lawa unñi² tyiia. 35 'Naa' foo²¹oo': “'Ná²gɨ tyúuin² sɨɨ'²¹ 'e joongɨ ilee²¹e' jilaa'²¹ 'e garoo²¹”; pe jna fuu²¹²uu 'naa': tyán²duu' cwáain¹ lɨ sɨjna² la gatón¹ náa² nilii²¹² coon¹on tsá². 36 Joon jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² joon coon¹o jilaa'²¹ 'e garoo¹o do 'e joon 'e nicɨ́² tya'a. Joon 'e garoo¹o do 'e coon¹on 'in tsá² do lɨ la lɨ́ɨ¹i 'in tsá² 'in 'ii'²¹ juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo mo jai'² lɨ́ɨi² 'e júu³ tya' Dios. Joon coon²¹ la joon jløø'³mo coon²¹ caan²¹mo 'in gajñí²i coon'¹³ 'in gacón¹on do. 37 Tsʉ júu³ ja'²mo 'e gasɨɨ'²¹ɨ tsá²: “In gajní²i do jmai'² tyiin²mo coon'¹³ 'in gacón¹on do.” 38 Jna‑a gasɨ́ɨ²na 'naa' 'e cwotyiin²aan' 'e do lɨ jo 'e gajñí²ii' do. In xee'²¹mo gajmaa¹a to² do joon 'naa'gɨɨ' coon'²¹ tyatyiin²¹oo' 'e to² nijmaa¹a 'ido ―jin'² Jesús do.

39 Joon fúu¹mo 'in tsá² seen²¹in 'e fuu²¹ do lɨ tyʉ'² to² Samaria jo'¹o galɨ́ɨ²i Jesús 'wii'¹³ 'e júu³ gatya¹ 'in tsamɨ́² do mo gajin'²in: “'In tsañʉʉ'¹ no gajin'²in jilaa'²¹ 'e nigajmáa³aa.” 40 Joon mo gajalíin² 'in tsá² seen²¹in Samaria do gamɨɨ¹ɨ tyani Jesús wa iján²an 'ido coon'¹³on. Joon Jesús gajaan¹an tún² jmɨɨ²¹² coon'¹³ 'ido. 41 Joon fúui¹ lɨ́¹ lɨ́ɨ¹gɨ 'in jo'¹ galɨ́ɨ²i mo ganúu²un jilaa'²¹ 'e jin'² Jesús. 42 Joon jin'²in 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Nogɨ jo'¹o nilɨ́ɨ²i jna'a jon' wa'a jiin'¹³ júu³ 'e ni tya'³ 'nʉ pe jna'a ninʉ́³oo'o júu³ tya'a joon nee²oo'o 'e ja'²mo Cristo 'ii 'in jmoo¹o tiin'¹³ tsá² taan²¹²in juncwii²¹.

'Un'láai² Jesús jóon¹ jaain²¹ tsá² 'in 'oo¹o to²

43 Mo gangɨ́ɨ¹i tún² jmɨɨ²¹² joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús lɨ sii²¹ Samaria joon gangóo¹‑o fu¹ 'yúu²i fu lɨ sii²¹ Galilea. 44 Jo gajaan¹an fuu²¹ lɨ sii²¹ Nazaret la lɨ 'e nigajin'²in 'ña'a Jesús, “Jaain²¹ 'in tsacwo¹o júu³ tyʉ́² jo 'ii'²¹i tsagoo¹o 'ii.” 45 Joon mo gatyíi¹a lɨ sii²¹ Galilea joon 'in tsá² seen²¹in joon ga'ii'²¹mo 'ido 'e tyʉ́²‑ʉ. Tsʉ 'in tsá² do ni' nilíin²mo lɨ tɨ jmɨɨ²¹² pascua fu Jerusalén. Joon do‑o niganii²¹i jilaa'²¹ 'e nijmaa¹a Jesús lɨ tɨ jmɨɨ²¹² do.

46 Joon gacɨɨ'¹³ɨ Jesús, gangaa'¹³i tún¹ fuu²¹ Caná náa¹ lɨ sii²¹ Galilea. Fuu²¹ joon lɨ nijmaa¹a jmɨɨ²¹ 'e galɨ́ɨ¹ vino. Joon tyíin¹in fuu²¹ Capernaum jaain²¹ 'in ni'oo¹o to² fee'¹ tyani² rǿøi¹³. Joon seen²¹in jaain²¹ jóon¹on 'in nitsaa'¹³. 47 Joon mo ganúu²un 'in tsá² 'oo¹o to² do 'e nityía¹ Jesús fu Galilea, jaa'¹³i fu lɨ sii²¹i Judea, joon gangó¹o 'in tsá² do gangamɨɨ¹ɨ tyani Jesús wa 'ii'²¹i 'ido itsáa¹a fu tya' 'in tsañʉʉ'¹ do tsajmaa¹a mɨ́¹ tya' jóon¹on 'ido. Tsʉ tɨ li ijúun¹mo 'ido. 48 Joon Jesús do gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Naa' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' wa jo jéei¹³ gañii²ii' li² coon'¹³ jilaa'²¹ milagros.

49 Pe 'in tsá² 'oo¹o to² do gajin'²in:

―Laa'¹³xʉ'ʉ góo³oo, lɨ́ɨ³na tɨ jo jmaa²'a feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tyiia wa'a tsá²a' cwojmaa'¹³'a mɨ́¹ tya' yʉʉn²¹ tyiia la nʉ'gɨ ijúun²in.

50 Joon gajin'²in Jesús:

―Cwooi'¹³ fu tyi'i tsʉ yʉʉn²¹ tyi'i nityú¹mo.

Joon 'in tsañʉʉ'¹ do jo'¹o lɨ́ɨ²i júu³ tya' Jesús joon ganga'²mo. 51 Joon ngóo¹o gatye'²mo tya'a mo ga'wooi²¹ tsa'leei'¹³ tya'a gangaunjiin'¹ 'ii. Joon gajin'²in 'in tsa'leei'¹³ tya'a do:

―Nityú¹mo yʉʉn²¹ tyi'i do.

52 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ee 'ii'²¹ 'e ga'láa²i 'in jóon¹on do. Joon gajin'²in 'in tsa'leei'¹³ do:

―Ca mo tyíia² la ngó¹o 'iin² coon²¹ gacwó² tyíi².

53 Joon galili'³ jmii²¹ 'in xuui²¹² do 'e 'ii'²¹ joon mo gajin'² Jesús do: “Cwooi'¹³ fu tyi'i tsʉ yʉʉn²¹ tyi'i nityú¹mo.” Joon 'ña'a 'in tsá² 'oo¹o to² do jo'¹o lɨ́ɨ²i Jesús coon'¹³ 'in tsá² seein²¹ inʉʉ tya'a.

54 'Elo galɨ́² tɨ tún² milagro 'e gajmaa¹a Jesús mo tyee'¹³i Galilea jaa'¹³i Judea.

5

Gaun'láa²i Jesús jaain²¹ tsá² 'ii'¹³ tá² cwoo²¹o tɨɨ²ɨ co' lɨ si'² pila Betesda

1 Mo ngayuui'¹³ 'elo joon gatɨ́² jmɨɨ²¹² tya' tsá² seein²¹ Israel joon Jesús gangó¹o tún¹ fu fuu²¹ lɨ sii²¹ Jerusalén. 2 Ce cu'² jiin²¹ 'e fuu²¹ do lɨ goon²¹ 'yá² lɨ́² cuun²¹² ñíi¹ 'áai¹. Joon tyí³ coon²¹ 'ooca'nʉ́¹ fee'¹ 'e sii²¹ la sii²¹ Joo'saa'²¹. Joon co' joon náa¹ coon²¹ pila fee'¹ 'e 'o² jmɨɨ²¹ 'e sii²¹ Betesda coon'¹³ jmíi¹ 'e sii²¹ hebreo. Joon cu' lɨ' do joon sá² 'ñá² 'ooca'nʉ́¹ coo'¹³. 3 Joon do‑o teei'¹³ tsatsaa'¹³ fúui¹ 'e ni 'wó². Tsá² 'in tyan¹ jilaa'²¹ nii² jmoowúu¹. Seein²¹ 'in tíu¹i, joongɨ seein²¹ 'in jluui'¹³, joongɨ seein²¹ 'in 'ɨ́ɨ¹ tá² cwoo²¹o tɨɨ²ɨ. Joon 'in tsatsaa'¹³ do 'in jáan¹³an ijøø'²¹ 'e jmɨɨ²¹ do. 4 Joongɨ la coon'²¹ naa'¹³ jgaa¹i jaain²¹ ángel lɨ náa¹ pila do joon jø'¹ø jmɨɨ²¹ do. Joon 'in nifu 'in ga'í² tsi jmɨɨ²¹ do joon ga'láa²mo coon'¹³ 'e jmoowúu¹ tyaan¹an do. 5 Joon do‑o niraan¹in jaain²¹ tsá² 'in ni'oo¹o dyadya¹ tsi jná² jiin²¹ 'e nitsaa'¹³a. 6 Joon mo ganíi²in Jesús 'indo 'e raan¹in joon galɨli'³ Jesús 'e lɨ́ɨ¹‑ɨ nitsaa'¹³a 'ido joon nigajin'²in Jesús:

―¿Tɨ 'iin²¹²un 'láa²o?

7 Joon gañii¹i 'in tsatsaa'¹³ do:

―Tsañʉʉ'¹, jo 'in seein²¹ taan'²i jna tsi pila no mo jøø'²¹ jmɨɨ²¹. La coon²¹ naa'¹³ mo 'iin²¹²na 'úu³uu 'in xee'²¹mo tsa'í² jéei¹gɨ lagɨ jna.

8 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsatsaa'¹³ do:

―Ráan²un no, joon saa'¹³ tyi¹ raan¹un, joon ngɨ² no.

9 Joon tsifu joon ga'láa²mo 'in tsañʉʉ'¹ do. Joon gasaa'¹³ tyi¹ tya'a joon ga'láa² 'wii²¹² gangɨ¹ɨ. Pe 'e jmɨɨ²¹² joon jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², 10 joon gajin'² 'in tsá² seein²¹ Israel 'in taan²¹²in do sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ga'láa²i do:

―Jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² no. Jo cwoo²¹i ngɨ²'ɨ, tyan²'an tyi¹ tyi'i.

11 Joon gañii¹i 'in tsañʉʉ'¹ do:

―'In gaun'láa²i jna joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna: “Saa'¹³ tyi¹ raan¹un tsíin²un joon ngɨ² no.”

12 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ido jin'²in:

―¿'Iin gasɨɨ'²¹ɨ 'nʉ la joon 'e saa'¹³'a tyi² tyi'i joongɨ ngɨ² no?

13 Pe 'in tsañʉʉ'¹ do jo ñii¹i 'iin 'in gaun'láa²i 'ii do tsʉ 'áa¹mo fúui¹ tsá² 'in taa²i do, joon Jesús ni'ngaa'¹³mo. 14 Mo ngɨ́ɨ²i joon gajii²in Jesús 'in tsañʉʉ'¹ do co' cwo'¹ fee'¹ do. Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ni'láa²mo'o no, jo 'laa²¹²gɨ'ɨ sɨ no‑o gacɨ'² jo¹gɨ 'e mo lɨ́ɨ¹u'u do.

15 Joon ganga'²mo 'in tsañʉʉ'¹ do ganijmaa'¹³a 'in tsá² seein²¹ Israel júu³ 'e Jesús do‑o 'in nigaun'láa²i 'ii. 16 Joon tsʉ 'wii'¹³ gaun'láa²i Jesús 'in tsá² do jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'e joon 'áai¹ gauntyíi²in 'in tsá² seein²¹ Israel do Jesús, 'iin²¹²in jnga'²mo 'ido. 17 Pe Jesús‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ñʉ'³ʉʉ gajmaa¹a to² ca jmɨɨ²¹² no la joon jna jon jmóo³oo to².

18 'Wii'¹³ joon 'in tsá² seein²¹ Israel do 'áai¹gɨ gali'iin²¹²in jngaa'¹³i 'ido. 'Iin²¹²in jngaa'¹³i 'ido tsʉ jo gauntiin'¹³in 'e ley tya' jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², joon mo gajin'²in 'e Dios jmii²¹i joon gajmee¹i 'ña'a coon²¹ røø²¹mo coon'¹³ Dios Jmii²¹.

To² 'e 'oo¹o Jóon¹ Dios

19 Joon gajin'² Jesús:

―'E júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jo lí² jmaa¹a 'in Jóon¹ Dios jiin'¹³ coon²¹ wa'a 'ña'a. Jmoo¹‑o jiin'¹³ 'e nii²¹i jmoo¹o Jmii²¹ do. Jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Jmii²¹ do jmoo¹‑o jon 'in Jóon¹on do. 20 Joon Dios Jmii²¹ 'iin²¹²mo 'áai¹ Jóon¹on joongɨ 'e'²o jilaa'²¹ 'e jmoo¹o, joon nogɨ i'ee²¹gɨ 'e fee'¹gɨ 'áai¹ 'e itsa'goo²¹‑'oo'. 21 La jmoo¹o Dios Jmii²¹ 'e jiin'¹ 'lɨɨ²¹² joon cwo'¹o juncwii²¹ tya'a, la joon jon 'in Jóon¹on cwoo¹o juncwii²¹ tya' jiin'¹³ 'in 'iin²¹²in cwo'¹o. 22 Joon 'in Jmii²¹ do jo jmoo¹o 'ii'²¹ tya' jiin'¹³ jaain²¹ pe jiin'¹³ Jóon¹on do nicwo'¹o 'ii'²¹ 'e lí² jmáa¹a 'ii'²¹ tya' jileei'²¹. 23 'E coon'¹³ la joon ilitsáai¹‑tsi tsá² la tsáai¹‑tsi tsá² Dios Jmii²¹. Wana jo tsáai¹‑tsi tsá² Jóon¹on Dios Jmii²¹ joon la joon jon jo tsáai¹‑tsi tsá² Dios Jmii²¹ tsʉ Dios Jmii²¹ gasii¹in Jóon¹on do.

24 ’Tsʉ júu³ ja'²mo 'e fuu²¹²uu 'naa': Jileei'²¹ 'in cón² cwáain¹ 'e fo'³oo lo joongɨ ja'²mo lɨ́ɨ²i 'in gasii¹in jna taa'²¹ juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Joon jo jmá¹a Dios 'ii'²¹ tya'a 'e tsáa¹a lɨ 'lɨɨ'³ tsʉ jo júuin²gɨ, jiin'¹o coon²¹ tøø²mo. 25 Tsʉ júu³ ja'²mo 'e fuu²¹²uu 'naa', nogɨ ijó¹‑o 'ii'²¹ joon jmɨɨ²¹² no‑o do, inú¹un 'lɨɨ²¹² júu³ tya' Jóon¹on Dios joon jileei'²¹ 'in ganúu²un seen²¹mo coon²¹ tøø²mo. 26 Tsʉ Dios Jmii²¹ cwo'¹o 'ña'a juncwii²¹ tya'a 'ña'a la joon jon Dios Jmii²¹ gacwo'¹o Jóon¹on 'ii'²¹ 'e lisá² juncwii²¹ tya'a 'ña'a. 27 Joon Dios Jmii²¹ gacwo'¹o Jóon¹on to² ijmáa¹a 'ido 'ii'²¹ tya' tsá² tsʉ Ruu'²¹mo Tsá² 'ii. 28 Jo cwotya'goo²¹‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo ―jin'²in Jesús― tsʉ icwá² 'ii'²¹ mi nú¹un jileei'²¹ 'lɨɨ²¹² júu³ tya'a 29 joon i'woo²¹i tsi 'aan¹ tya'a. Jileei'²¹ 'in nigajmaa¹a 'e tyʉ́² ijiin'¹o joon iseen²¹mo coon²¹ tøø²mo; pe jileei'²¹ 'in gajmaa¹a 'e gó² ijiin'¹o 'e ilisá² 'ii'²¹ tya'a joon tsaliin² fu lɨ 'lɨɨ'³.

To² 'oo¹o Jesús

30 ’Jna, jo li'¹ii jmáa³aa cwáain¹ tyiia 'ñii'a jiin'¹³xʉ ―jin'²in Jesús―. Jmáa³aa 'ii'²¹ jiin'¹³ la to² nʉʉ'¹³oo, joon røø²¹ 'ii'²¹ jmáa³aa. La joon jo jmáa³aa jiin'¹³ la 'iin²¹²na 'ñii'a 'ná¹‑a jmáa³aa jiin'¹³ la 'iin²¹²in Ñʉ'³ʉʉ, 'in gasii²¹in jna. 31 Jo lí² fo'³oo 'wii²¹² tyiia 'ñii'a tsʉ jo tyiin². 32 Seen²¹mo jaain²¹gɨ tsá² xeei'²¹ 'in faa'²¹a 'wii²¹² tyiia joon ñí³oo 'e jin'² 'ido 'e tyíin¹³mo joon. 33 Joon 'naa' gasii²¹naa' 'in ganiunngɨɨ¹ɨ Wó³ do cwáain¹ tyiia joon 'e júu³ gafaa'²¹a 'ido 'e ja'²mo joon. 34 Jo 'ná¹ 'ii'¹³na júu³ 'e faa'²¹a jaain²¹ tsá² cwáain¹ tyiia. Jiin'¹³ fo'³oo la joon 'e ilí² tiin'¹³naa' 'wii'¹³ 'e júu³ tya¹a Wó³ cwáain¹ tyiia. 35 Wó³ do lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ jɨ́² 'e coo²¹ joongɨ jná² joo'²¹. Joon 'naa'gɨɨ' galijløø'³moo' coon²¹ sii'¹³xʉ coon'¹³ 'e jɨ́² do. 36 Pe jilaa'²¹ 'e jmóo³oo 'e tyʉ́²gɨ 'e joon lagɨ 'e júu³ tya¹a Wó³. Joon jilaa'²¹ 'e jmóo³oo 'e joon gajin'²in Ñʉ'¹ʉ' 'e jmáa³aa. Jilaa'²¹ 'elo 'e ja'²mo 'e gasii¹in Ñʉ'¹ʉ' jna. 37 La joon jon 'in Ñʉ'¹ʉ' 'in gasii¹in jna faa'²¹o 'wii²¹² tyiia xʉfiin'¹³ jo mo ganʉʉ²ʉʉn' júu³ tya'a, jon'gɨ mo gañíi² 'naa'. 38 Joon 'e júu³ tya'a jo mo ga'í² tsi alma tyii' tsʉ jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' Ñʉ'¹ʉ' do 'in gasii¹in jna. 39 'E la joon 'naa' untsáa¹³oo' 'e Jí² tya' Dios coon'²¹ ce tún² 'áai¹ tsʉ 'ɨ¹‑'oo' jee²¹² joon ityii²aa' juncwii²¹ tyii' itaa'²¹ coon²¹ tøø²mo pe la jee²¹² joon gatɨ́² unní²ii' lɨ faa'²¹a cwáain¹ tyiia. 40 Joon 'naa' jo 'iin²¹²naa' 'wa' iliin²naa' jna i'ii'¹³naa' 'e juncwii²¹ do.

41 ’Jna røø²¹ náa¹ tyiia wana tsáai¹‑tsi tsá² jna owa jo tsáai¹‑tsi tsá² jna 'ee. 42 Pe jna, cwii¹moo 'naa', joon ñí³oo 'e jo 'iin²¹²naa' Dios Jmii²¹. 43 Jna nigoo²¹²oo cwáain¹ tya' Ñʉ'³ʉʉ pe 'naa' jo ga'ii'¹³naa' jna. Pe wa'a cwée¹i jaain²¹ 'in xeei'²¹ 'in jó¹o cwáain¹ tya'a 'ña'a joon 'ii'¹³moo' 'i. 44 ¿Xiiala jo'¹ iliin¹ 'naa' jiin'¹³ la 'e tsáai¹‑'oo' yaanaa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'? Joon jo cón² 'naa' cwáain¹ wa'a jløø'³mo Dios cwáain¹ tyi'naa'. 45 Jo jmáa³aa tsaa² tyii' tyani Ñʉ'³ʉʉ. Moisés, 'in jo cu'²‑'oo' coon'¹³, 'ii 'in cwo'¹ 'naa' tsaa². 46 Wana jai'² lɨ́ɨ²naa' 'e gajin'² Moisés, la joon jon jo'¹o ilíin²naa'²¹ jna tsʉ jí² gajmaa¹a Moisés do faa'²¹ a cwáain¹ tyiajna. 47 Pe wa jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' 'e jí² gajmaa¹a Moisés, ¿xiiagɨ la jo'¹ ilíin²naa' júu³ 'e fuu²¹²uu 'naa'?

6

Cwo'¹o Jesús 'ñá² mil tsá² 'e dø'¹ø

1 Mo gangɨɨ¹i 'elo gangóo¹o Jesús fu lɨ 'ngoo'¹³ tyíia¹ sii²¹ Galilea, sii²¹ jon Tiberias. 2 Joon 'áai¹ fúui¹ tsá² ngalíin²in cɨɨin²¹gɨ tsʉ goon'¹³ niní² jilaa'²¹ milagro joongɨ niun'láa²i tsá² 'in tsaa'¹³. 3 Joon nigasóo²o Jesús coon²¹ moo'²¹ joon do‑o gacwó² coon'¹³ tsá² 'in ngɨ¹ coon'¹³on. 4 Joon tɨ lɨ tɨ́² jmɨɨ²¹² pascua tya' tsá² Israel. 5 Joon mo gajǿø² Jesús joon ganí² tsá² fúui¹ 'in jalíin² caluu joon gasɨɨ'²¹ɨ Lii²¹²:

―¿Xiia 'e tsalaa²¹²a' 'e dø'¹ 'in tsá² fúui¹ no?

6 Jesús gasɨɨ'²¹ɨ Lii²¹² do la joon tsʉ 'iin²¹²in litsáai¹‑tsi 'ee ijin'² Lii²¹², tsʉ 'ña'a Jesús niñii¹o xiiala ijmáa¹a. 7 Joon gajin'² Lii²¹²:

―Jo leen²¹in cuu² jiin'¹³ 'e 'lee'¹³i tsá² tya' jɨ́² jñéi¹ sɨɨ'²¹ wa 'e lɨ 'laa²¹²a' 'iñi'¹ dø'¹ 'in tsá² no fiin'¹³ jmai'²xʉ‑ʉ 'e tɨi²xʉ la jaain²¹ tsá².

8 Joon jaain³¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³on do, 'in sii²¹i Dɨ́ɨ³, ruu'²¹i Simón Pedro, gajin'²in:

9 ―Lo‑o siin'¹³ jaain²¹ xuui²¹² 'in san'² 'ñá² 'iñi'¹ joon gái¹gɨ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹. Pe jo lɨ tsanʉ́ʉ²ʉn 'elo tya' 'in tsá² fúui¹ lo.

10 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ngɨɨ¹ɨ coon'¹³:

―Síi¹³ii' 'in tsá² no cwocwaa²¹a.

Joon 'áai¹ sá² ñii²¹ do joon gacwó²o 'in 'ñá² mil tsá². 11 Joon ga'ii'²¹i Jesús 'e 'iñi'¹ do. Gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios joon mo ngayuui'¹² joon gacwo'¹o 'in coon'¹³on do. Joon 'in tsá² do gajmaa¹a jmai'²xʉ cwo'¹o 'in tsá² fúui¹ 'in née¹i do. Joon la joon jon gajmaa¹a jmai'²xʉ 'in joo'²¹ taa²i jmɨɨ²¹ do. Cwo'¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in do. 12 Joon mo garǿ¹i tu'² 'ido joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in ngɨɨ¹ɨ coon'¹³on:

―Ngɨ́ɨ¹³ɨɨ' jee²¹² tsá² no, tyiin²aan' jilaa'²¹ 'e gasá¹i joon jo tsa'ɨ́ɨ¹ jiin'¹³xʉ.

13 Joon gacoon²¹o, joon 'e 'no'² 'e gasá¹i tya' 'e 'ñá² 'iñi'¹ do garǿ¹mo dyatún² mɨɨ'tó³. 14 Joon mo ganí² 'in tsá² do 'e milagro do 'e gajmaa¹a Jesús, joon gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ no 'e la ja'²mo 'in 'ná¹ ijó¹o ni cwoo'¹³ juncwii²¹ cwo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios.

15 Pe joon galili'³i Jesús 'e 'iin²¹²in 'in tsá² do 'e tøø¹ø 'ido tyitsaa²¹mo wa iliin¹in 'ido rǿøi¹³ tya'o, joon gajeen'²¹mo Jesús 'ña'o tún¹ jee²¹² moo'²¹.

Ngɨɨ¹ɨ Jesús ni jmɨɨ²¹

16 Joon mo canʉʉ²¹ 'in tsá² 'in ngɨ¹ coon'¹³ Jesús gajgá¹mo fu lɨ náa¹ tyíia¹ do. 17 Joon gangatáa¹i tsi coon²¹ barco joon gata'²mo fu¹ itáan¹in lɨ 'ngoo'¹³ tyíia¹ do lɨ sii²¹ Capernaum. Joon 'aa²¹ mo niniuu²¹mogɨ joon jo mo tyee'¹³mogɨ Jesús. 18 Joon garóon²on coon²¹ tyí² tá² 'áai¹ joon gajnáa¹a jmɨɨ²¹ tsaa' barco. 19 Joon mo ningó¹o jiin'¹³ 'ñá² sɨ jnʉ́ʉ² kilómetro ni jmɨɨ²¹ joon ganíi²mo Jesús 'e nijó¹‑o jatyéen¹in tyan' lɨ ngó¹on barco. Joon gafoo'¹³mo. 20 Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna‑a lo. Jo jmoo¹oo' 'goo'²¹oo'.

21 Joon jløø'³mo 'in tsá² do ga'ii'²¹mo Jesús tsi barco do. Joon la 'ɨɨ²¹² do‑o tyalíin²mo 'wó² tyʉʉn²¹ lɨ 'ná² lɨ nitsalíin² do.

'Naa'²i tsá² Jesús

22 Mo gajná² joon 'in tsá² gajan¹an lɨ' la 'ngoo'¹³ tyíia¹ do galili'²i 'e 'in tsá² ngɨ¹ɨ coon'¹³on do‑o gacón² 'e barco do tsʉ jiin'¹³ do‑o 'e barco 'e sá². Joon gañii¹i 'e jo gangó¹on Jesús coon'¹³ 'ido. 23 La 'ɨɨ²¹² joon gatyalí² barcos xiia'²¹ taa²i tsá² 'in jalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Tiberias tyan'an lɨ gacwo'¹ Jesús 'maai'¹³ Dios cwáain¹ tya' 'iñi'¹ gagøø'²¹ø 'in tsá² do. 24 Joon mo galili'³ 'in tsá² do 'e jo taan¹in Jesús jon'gɨ tsá² tya'a taan²¹²in joon gangataa²mo tsi barco do joon gangalíin²mo jon fuu²¹ lɨ sii²¹ Capernaum ganga'nee'¹³i Jesús.

Lawa 'í² 'e gø'³ tsá² cwo¹o waa'²¹ pí² tya' tsá² la joon jon Jesús cwoo¹o fu juncwii²¹ tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo

25 Joon mo gatyalíin² lɨ 'ngoo'¹³ tyíia¹ do joon gatsee'²¹i Jesús joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―Tɨfo'² tyii'i, ¿lɨɨgɨ gacwe²o'o lo?

26 Pe Jesús‑gɨ gajin'²in:

―'E ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'naa'²¹naa' jna tsʉ gatyee'²¹oo' ce rǿ¹i tuu¹uu' jon'gɨ wa 'wii'¹³ 'øøi'²¹‑'oo' 'e li² milagro gajmáa³aa do. 27 Jo jmaa²aa' to² wa 'ná¹ 'e jnaa¹aa' 'e cøø²øø' 'e tyá² jmoono pe jmaa²aa' to² tya' 'e jnaa¹aa' juncwii²¹ tyii' 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. Joon jna‑a, Ruu'²¹na Tsá² cwó³oo 'e juncwii²¹ do tsʉ coon'¹³ 'e li² milagro 'e jmóo³oo do jmaa¹a Dios Jmii²¹ júu³ 'e jmoo³oo to² 'e tyʉ'²ʉ.

28 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do:

―Wa'a jmó²o'o to² tya' Dios, ¿'eegɨ 'ná² jmaa²¹a'a?

29 Joon gañii¹i Jesús:

―'E 'ná¹ jmaa²aa' to² tya' Dios 'e jo'¹o liin¹naa 'in gasii¹in Dios Jmii²¹.

30 'I‑gɨ gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Ee li² cwee¹i 'e jmaa²'a jøø²¹ø'ø tsʉ joon jo'¹ lii¹na'a 'nʉ? ¿'Ee 'e jmaa²'a? 31 'Lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'in ningɨɨ² gagøø'²¹ø 'e sii²¹ maná coon²¹ cwoo'¹³ lɨ tyʉʉn²¹. Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios: “Dios gacwo'¹o 'in tsá² do 'iñi'¹ jó¹o fu ñʉ'fú².”

32 Joon gañii¹i Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa': Jon' Moisés 'in gacwo'¹ 'naa' 'e 'iñi'¹ jó¹o fu ñʉ'fú², pe Ñʉ'³oo 'in gacwo'¹ 'naa' 'e 'iñi'¹ la jai'² 'e jó¹o fu ñʉ'fú². 33 Tsʉ 'e 'iñi'¹ 'e cwo¹ Dios Jmii²¹ 'e gajgó¹ fu ñʉ'fú² joon, 'e 'iñui'¹ do‑o 'e cwo¹ fu juncwii²¹ tya' tsá².

34 Joon 'in tsá² do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Tsañʉʉ'¹, cwoo'¹³ jna'a coon²¹ tøø²mo 'e 'iñi'¹ no.

35 Joon Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Jna‑a 'e 'iñi'¹ no 'e cwo¹ juncwii²¹ tya' tsá². Joon jileei'²¹ 'in uncaan²¹in coon'¹³ jna jo jmɨɨ²¹² 'yá² un'áa¹i joongɨ 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i jna jo jmɨɨ²¹² 'yá² unjmúu¹i. 36 Pe jiin'¹³ la 'e nifuu²¹²uu 'naa', jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna xʉfiin'¹³ wa niñii¹ii'. 37 Jileei'²¹ 'in gacweei'¹² 'Ñʉ'³ʉʉ jna inuncaan²¹in coon'¹³ jna joon jileei'²¹ in uncaan²¹in coon'¹³ jna jo 'woo²na fu caluu. 38 Tsʉ jo gó²oo ni cwoo'¹³ juncwii²¹ wa'a 'e tyʉ'³ʉʉ to² 'ñii'a, gagó³oo ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e jmáa³aa jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in 'in gasii¹in jna. 39 Joon 'e 'iin²¹²in Ñʉ'³ʉʉ 'in gasii¹in jna 'e jo tsa'ɨ́ɨ¹i jiin'¹³ jaain²¹ 'in nigacwoo'¹³i jna. Iin²¹²in 'e jmáa³aa jiin'¹in 'in tsá² do mi tɨ jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹. 40 Jiin'¹³ 'e 'iin²¹²in 'in gasii¹in jna 'e jileei'²¹ 'in jǿø²i jna, Jóon¹on Dios jna, joongɨ jo'¹o lɨ́ɨ²i jna, itaa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Joongɨ jna‑a jmáa³aa ijiin'¹o mi tɨ jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹.

41 Joon coon'¹³ 'e júu³ tya' Jesús lo ga'láa² 'in tsá² Israel do 'wii'²¹² gasɨ́ɨ²i cwáain¹ tya' Jesús 'e 'wii²¹² gajin'²in: “Jna‑a 'e 'iñi'¹ 'e gajó² ñʉ'fú².” 42 Joon gajin'²in 'in tsá² do:

―Ino‑o Jesús jóon¹on José. Cwii¹mo' jmii²¹i joongɨ cwii¹mo' sáa³a. ¿Xiiala lɨ 'e jin'²in 'e gajgáa¹i ñʉ'fú²?

43 Joon Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo sɨ́ɨ¹³naa' jee²¹² yaanaa' cwáain¹ tyiajna. 44 Jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin uncaan²¹in coon'¹³ jna wa jo 'iin cwoo'¹³i Ñʉ'¹ʉ' jna. Joon jna‑a jmáa³aa ijiin'¹in mi tɨ jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹. 45 Jee²¹² jí² tya'a 'e gajmaa¹a 'in tsá² cwo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ 'e 'e jin'¹: “Dios i'e'²e jileei'²¹ tsá².” La joon jileei'²¹ 'in nuu¹u júu³ tya' Ñʉ'¹ʉ' joon galicwii¹mo, joon 'ii 'in tsá² in uncaan²¹in coon'¹³ jna².

46 ’Jiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in taan²¹²in ni cwoo'¹³ juncwii²¹ jo mo ganii¹in Dios Jmii²¹. Pe seein²¹ jaan²¹mo 'in gajó² fu ñʉ'fú² jiin'¹³ 'ii niganii¹in Dios Jmii²¹. 47 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa'; 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna 'oo¹o juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 48 Jna‑a 'e 'iñi'¹ 'e cwo¹o fu juncwii²¹ tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 49 'In 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii' 'ii 'in gagøø'²¹ø 'e sii²¹ maná fu cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ do joon jo gasɨ'neei'¹³ gajún¹mo. 50 Pe jna fo'³oo cwáain¹ tya' 'e 'iñi'¹ 'e gajó² fu ñʉ'fú², joon jileei'²¹ 'in gagøø'²¹ø 'e 'iñi'¹ do jo júun²in. 51 Joon jna‑a 'e 'iñi'¹ do 'e cwo¹o juncwii²¹ tya' tsá² 'e gajó² fu ñʉ'fú². Joon jileei'²¹ 'in gø'²ø 'e 'iñi'¹ lo taa'²¹a juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Joon 'e 'iñi'¹ icwóo³oo lo, 'ñii'a lo. Icwóo³oo 'wii²¹² tya' jileei'²¹ 'in taan²¹²in ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹ 'e lí² sá² juncwii²¹ tya'a ―jin'² Jesús.

52 Joon ga'láa² 'in tsá² Israel 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i, jin'²in:

―¿Xiiala icwo¹i 'ña'a ityee'³ jna' 'ii?

53 Joon gajin'²in Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', wa'a jo cǿø¹³øø' 'naa' 'iñi'¹ ngú¹ Ruu'²¹i Tsá², joongɨ wa'a jo 'úu¹³uu' jmɨ¹ 'øø²i jo sá² juncwii²¹ tyii'. 54 Pe jileei'²¹ 'in gø'² 'iñi'¹ ngúu³uu joongɨ 'in 'uun'²¹un jmɨ¹ 'øø²na taa'²¹ juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Joon jna‑a jmáa³aa ijiin'¹in mi tɨ jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹. 55 Tsʉ ngú¹ taan²na joongɨ coon'¹³ jmɨ¹ 'øø²na 'e la ja'²mo cwo¹o 'waa'²¹ pí² tya' tsá². 56 Joon jileei'²¹ 'in gø'² ngú¹ taan²na joongɨ 'uun'²¹un jmɨ¹ 'øø²na incaan²¹in coon'¹³ jna, joongɨ jna coon'¹³ 'ii. 57 Joon Ñʉ'¹ʉ', 'in gasii²¹in jna sá²‑a juncwii²¹ tya'a, joon 'ii‑o cwo'¹o jna juncwii²¹ tyiia. La joon jon jna jileei'²¹ 'in 'ii'²¹ 'waa'²¹ pí² tyiia cwo'²oo juncwii²¹ tya'a joon. 58 Fo'³oo cwáain¹ tya' 'e 'iñi'¹ 'e gajó² fu ñʉ'fú². Joon 'e 'iñi'¹ no jo lɨ la lɨ 'e sii²¹ maná 'e gagøø'²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii' 'in ningɨ́ɨ²i, gagøø'²¹o 'e maná do pe jo gasɨ'neei'¹² jún¹mo. Pe 'in gø'² 'e 'iñi'¹ 'e fuu²¹²uu 'naa' lo itaa'²¹ fu juncwii²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo 'i ―jin'² Jesús.

59 Jesús ga'ee¹e 'e júu³ lo 'e la caan²¹in tsá² inʉʉ cwo'¹ sinagoga 'e si'² coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Capernaum.

Júu³ tya' 'e seein²¹ tsá² coon²¹ tøø²i

60 Joon mo ganúu²un tsá² 'e júu³ lo joon fúu¹mo 'áai¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³ Jesús jin'²in:

―'Wúu¹mo 'áai¹ i'ii'²¹ tsá² 'e júu³ lo. ¿'Iin in unjíi² 'e júu³ lo?

61 Joon galili'³ Jesús 'e júu³ sɨ́ɨ¹i 'in tsá² do joon gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Tɨ jo tɨ́²‑'oo' 'e júu³ tyiia lo? 62 ¿'Ee i'ɨ¹‑'oo' wa'a ñii¹ii' 'in Ruu'²¹i Tsá² sóo²o fu ñʉ'fú² lɨ mo tyíin¹in la jéei¹? 63 'E cuerpo tya' tsá² jo to² 'íi³in 'e joon, jiin'¹³ espíritu tya' tsá² 'e taa'²¹ juncwii²¹ tya' coon²¹ tøø²mo. Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios cwo'¹o juncwii²¹ tya' espíritu tya' tsá². Joon 'e júu³ fuu²¹²uu 'naa' lo cwáain¹ tya' 'e espíritu do. Joon coon'¹³ 'e júu³ fo'³oo lo lí²‑i cwo¹o juncwii²¹ tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 64 Pe seen²¹mo jee²¹² 'naa' 'in jo jo'¹ lɨ́ɨ²i ―jin'² Jesús.

Tsʉ ñii¹i Jesús ca la mo 'wiin²¹² 'iin 'in jo jo'¹ lɨ́ɨ²i 'ii joongɨ ñii¹o 'iin 'in 'nɨɨ¹i 'ii. 65 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'Wii'¹³ joon nifuu²¹²uu 'naa' 'e jiin'¹³ jaain²¹ jo lii'¹ uncaa²¹in coon'¹³ jna wa'a jo 'in mo cwóo¹i Ñʉ'¹ʉ' jna.

66 Mo ngɨ́ɨ²i gajin'² Jesús 'e júu³ lo, fúu¹mo 'in tsá² 'in la mo ta ngɨ¹ɨ coon'¹³on gatíuu²mo 'ii, joon jo ngɨ¹gɨ 'ido coon'¹³on. 67 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús sɨɨ'²¹ɨ la jɨ dyatuuin¹ tsá² tya'a do:

―¿Tɨ 'iin²¹²naa' cwoliin¹naa' jon?

68 Pe joon gajin'² Simón Pedro:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'iin coon'¹³ tsaa²¹a'a? Jiin'¹³ júu³ tyi'i no 'e cwo¹ juncwii²¹ tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 69 Joon jna'a jo'¹o nilɨ́³na'a 'nʉ joon ne²oo'o 'e 'nʉ‑ʉ Cristo, Jóon¹on Dios Jmii²¹ 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo.

70 Joon Jesús gajin'²in:

―Xʉfiin'¹³ 'ñiia'oo nigatyi'²moo 'naa' jɨ dyatuuin¹ 'naa' pe jaain²¹ 'naa' lɨ́ɨ¹i 'in 'lɨɨ'³mo.

71 Faa'²¹a Jesús cwáain¹ tya' 'in sii²¹ Judas Iscariote, jóon¹on Simón, tsʉ 'ii in'nɨ́¹i Jesús cɨɨin²¹gɨ. Ijmáa¹a la joon xʉfiin'¹³ lɨ́ɨ¹i tsá² tya' Jesús jee²¹² 'in dyatuuin¹ do.

7

Ruu'²¹i Jesús jo jai'² lɨ́ɨ²i

1 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Jesús 'e júu³ lo joon gangɨɨ¹ɨ la caain²¹ Galilea. Jo 'iin²¹²in ján² coon²¹ lɨ sii²¹ Judea tsʉ 'in tyʉ'² to² tsá² Israel 'iin²¹²in jnga'²mo 'ido. 2 Joon tsʉ 'wii'¹³ tɨ lɨ tɨ jmɨɨ²¹² tya' tsá² Israel 'e sii²¹ 'e jmɨɨ²¹² jon¹ tsá² tsi 'nʉ́¹ nuu²¹, 3 'in ruu'²¹i Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jo jon'³'on lo, cwoo'¹'i fu Judea 'e coon'¹³ la joon 'in ngɨ́¹ɨ coon'¹³ 'nʉ 'in taan²¹²in lijǿø²ø jilaa'²¹ 'e jmoo²'o. 4 Joon wana 'iin²¹²un 'e li cwii¹in tsá² 'nʉ jo jmaa²'a milagro tyi'i lɨ 'uuin²¹. Jmaa²'a lɨ jǿø²ø jileei'²¹ tsá² wana ijmaa²'a milagro.

5 Jin'² ruu'²¹i la joon tsʉ jo jo'¹ lɨ́ɨ²i ruu'²¹i 'ii. 6 Joon gajin'² Jesús sɨɨ²¹ɨ 'ido:

―Jo mo tɨ 'ii'²¹ tyiia, pe tyi'naa' jmoo²¹ joon²¹ coon²¹ hora 'e tyʉ́²‑ʉ. 7 'In tsá² taan²¹²in juncwii²¹ jo 'ee'¹i 'naa' pe 'ee'¹mo jna tsʉ jna‑a jmóo³oo júu³ røø²¹ 'e jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jmai'² 'e gó². 8 Cwolíin²naa' fu lɨ tɨ jmɨɨ²¹² tsʉ jna jo ní³ii tsʉ jo mo gatséi¹ cwáain¹ tya' 'ii'²¹ tyiia.

9 Joon mo ngayuui'¹³ gajin'²in 'elo, gajan¹o coon²¹ lɨ sii²¹ Galilea.

Jesús 'e'²e tsá² lɨ tɨ jmɨɨ²¹² 'e sii²¹i jmɨɨ²¹² 'e jon¹on tsá² tsi 'nʉ́¹ nuu²¹

10 Pe mo ngayuui'¹³ gangalíin²in ruu'²¹i Jesús, Jesús gangó¹o cɨɨn²¹mo fu lɨ tɨ jmɨɨ²¹² do. 'Uun²¹mo tyíi¹a, jo gangɨɨ¹ɨ jee²¹² tsá². 11 Joon 'in tsá² Israel do 'áa¹mo 'naa'¹i 'ido 'ii jee²¹² lɨ tɨ jmɨɨ²¹². Jin'²in:

―¿Xiiafu tyee'¹i 'in tsañʉʉ'¹ no?

12 Joon jee²¹² 'in tsá² taan²¹²in lɨ tɨ jmɨɨ²¹² do 'áa¹mo sɨ́ɨ¹i cwáain¹ tya' Jesús do. 'Inlɨ́ɨi¹³ jin'²in: “Jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tyú¹mo 'ino.” Pe 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²: “Jon'¹ 'in tyúi¹ no, tsʉ 'in coon'²¹on tsá² tóo² 'ino.”

13 Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo faa'²¹a jná² nii²in 'wii²¹² tya' 'ido, tsʉ 'wii'¹³ gøø'²¹mo 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do.

14 Joon jmɨɨ²¹² do ningó¹o coon²¹ tsa'¹ mo ga'í² Jesús inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² do, joon ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́². 15 Joon 'áai¹ ninga'goo²¹‑tsi 'in tsá² tyʉ'² to² Israel do joon gajin'²in:

―¿Xiiala lɨ 'e galitɨɨ²¹i 'in tsañʉʉ'¹ no jilaa'²¹ 'e jin'²in no, tsʉ jo mo gauntsáa¹a?

16 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Jilaa'²¹ 'e 'ée³ee lo jon' 'e tyiia lo tsʉ 'e tya' 'in gasii¹in jna. 17 Joon wa 'iin²¹²in jaain²¹ tsá² jmáa¹a la to² tyʉ'² Dios Jmii²¹, joon iliñii¹i 'e 'ée³ee lo júu³ tya' Dios sɨ 'e fo'³oo la 'øøi'²¹‑tsii 'ñii'a 'ee. 18 'In faa'²¹a jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi yaai 'e la joon wa' 'e un'goo²¹o tsá² 'ii‑o. Pe 'in faa'²¹a 'wii²¹² tya' 'inxeei'²¹ 'e un'goo²¹o tsá² 'in gasii¹in 'ii‑o infaa'²¹a 'e la ja'²mo jo júu³ tajuu²¹ lɨ́².

19 ’Moisés gacwo'¹ 'naa' 'e ley do, ¿ja jo'? Pe jiin'¹³ jaain²¹ 'naa' jo gauntiin'¹³naa' 'e ley do. ¿'Ee lɨ' 'iin²¹²naa' jngaa'¹³naa' jna?

20 Joon 'in tsá² taan²¹²in do gañii¹i:

―'In 'lɨɨ'³mo 'yuui² alma tyi'i. ¿'Iin 'iin²¹²in jngai'² 'nʉ?

21 Joon gajin'² Jesús:

―Gajmáa³aa coon²¹ milagro jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'e joon ni'goo²¹‑'oo' jilee'²¹naa'. 22 Moisés do gacwo'¹o 'naa' 'e tɨɨ² 'e nisii'²¹ jee²¹² 'naa' 'e sii²¹ circuncisión (pe jon' 'ña'a Moisés gasi'²¹i tɨɨ², 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya'a 'in ningɨ́ɨ²mo gasii'²¹ 'e tɨɨ² do). Tsʉ 'wii'¹³ joon jmoo² 'naa' 'e tɨɨsi'² no mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 23 Joon 'naa' 'e untiin'¹³naa' 'e ley tya' Moisés jmoo²oo' li² xuui²¹² tsañʉʉ'¹ 'e sii²¹ circuncisión xʉfiin'¹³ jmɨɨ²¹² 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². Wa 'naa' jmoo²oo' la joon jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá², ¿'e lɨ' jmoo²oo' 'nii'²¹‑'oo' tyiia 'wii'¹³ gaun'láa²na jaain²¹ tsañʉʉ'¹ jmoowúu¹ 'e tyaan¹an jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá²? 24 Jo cwojmaa²aa' 'ii'²¹ jiin'¹³ la 'øøi'²¹‑'oo' yaanaa'. Mo jmoo²oo' 'ii'²¹, cwojmaa²aa' coon²¹ tsáa¹.

Jesús faa'²¹a xiiafu nijaa'¹³i

25 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ 'in taan²¹²in Jerusalén do ga'láa² 'wii²¹² unngɨɨ¹ɨ, jin'²in:

―¿Tɨ jon' 'ino 'in 'naa'¹i 'ido 'e jngaa'¹³i? 26 No siin'¹³in faa'²¹a jee²¹² tsá² jná² nii²mo joon jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in sɨɨ'²¹ 'ii. Xʉfoo'³ lɨ́ɨ²i tsaa'to² 'e 'ino‑o Cristo 'in gasii¹in Dios Jmii²¹. 27 Pe jna' ne²o' xiiafu lɨ gajó² 'in tsañʉʉ'¹ no pe mi jó¹ Cristo jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in ñi¹i xiiafu lɨ jó¹o, ―jin'² 'in tsá² do.

28 Joon mo ganúu²un Jesús 'elo lɨ siin'¹³in 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́² inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do, joon gafaa'²¹a tá², jin'²in:

―¿Tɨ jo'¹ 'e cwii¹mo 'naa' jna? ¿Tɨ jo'¹ ñí²oo' xiia'fu lɨ gó³oo? Jo mo gó³oo 'wii²¹² tyiia 'ñii'a. Pe gó³oo to² tyʉ'² jaain²¹ 'in ja'²mo seein²¹, 'in jo cwii¹naa'. 29 Pe jna, cwii¹moo tsʉ gó³oo fu lɨ tyíin¹in joongɨ 'ii‑o sii¹in jna ―jin'² Jesús.

30 Joon 'iin²¹²in 'in tsá² do saan'¹mo 'ii tsajée¹i fu 'nʉñí³. Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo gason'¹ tya'a tsʉ jo mo gatɨ́² 'ii'²¹ tya'a. 31 Pe fúu¹mo 'áai¹ 'in jo'¹o galɨ́ɨ² 'ii. Joon gafaa'²¹a 'ido jin'²in:

―'Láai² milagro jmaa¹a 'in tsañʉʉ'¹ no. ¿Tɨ 'ná¹ jmá¹a Cristo mi jó¹o 'láai²gɨ milagro lagɨ 'in tsañʉʉ'¹ no? Jo 'ná¹ líi²na'a. Lɨ́ɨ²na'a 'e Cristo 'ino.

Coon²¹ poo²¹² tsá² sii²¹ fariseo sii¹in 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³ 'in taa²‑i cwo'¹ fee'¹ do tsaseen'¹³in Jesús

32 Joon mo ganúu²un 'in tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹i fariseo 'e faa'²¹a tsá² cwáain¹ tya' Jesús gasɨɨ¹i røø²¹ coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² do 'e sii¹in 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³ 'in taa²i cwo'¹ fee'¹ do tsaseen'¹³in Jesús. 33 Joon gajin'²in Jesús:

―Taain²¹²taa coon'¹³ 'naa' coon²¹ ca tá² joon mi yuui'¹³ joon nii'¹³moo tún¹ fu lɨ tyíin¹in 'in gasii¹in jna. 34 Joon 'naa' i'naa'¹³moo' jna pe jo tyee'¹naa' jna tsʉ jo li tyalíin²naa' fu lɨ nii'¹³na.

35 Joon gacáin¹ unngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do, jin'²in:

―¿Xiiafu lɨ tsei'² 'ino 'e jo tyee'¹na'? Wa jo tsáa¹a 'ino fu lɨ taan²¹²in tsá² Israel jee²¹² tsá² faa'²¹a jmíi¹ griego, joon i'e'²e 'in tsá² faa'²¹a jmíi¹ griego júu³ tya'a. 36 ¿'Ee 'øøi'²¹‑tsi 'e gasɨɨ'²¹ɨ jna' 'e 'nee'¹³na' joon jo tyee'¹na' tsʉ jo li tsaa²¹a' xiiafu lɨ tsáa¹a?

Júu³ tyʉ́² tya' 'e juncwii²¹ icwo¹o Espíritu Tyʉ

37 'E jmɨɨ²¹² tyiin²gɨ la jee²¹² jilaa'²¹ 'e lɨ gatséi¹ 'e jmɨɨ²¹², joon jmɨɨ²¹² joon garoon¹on Jesús gafaa'²¹a tá², jin'²in:

―Wana 'in 'ɨ¹‑tsi 'e lɨcwii¹in Dios Jmii²¹ lawa jaain²¹ tsá² 'in unjmuu²i 'áai¹ 'ɨ¹‑tsi 'e tyee'¹³i lɨ sá² jmɨɨ²¹ 'ná¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²i jna. Joon lawa tsá² 'in ga'un'²un jmɨɨ²¹ tyʉ́²‑ʉ 'ɨ́ɨ¹‑tsi la joon jon 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna tyʉ́² i'ɨ́ɨ¹‑tsi 'e lɨcwii¹in Dios. 38 Tsʉ tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna ilí² tya'a la lɨ́¹ 'e jin'² ni jí² taa'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e jin'²: “Alma tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i ilí² lawa coon²¹ jmɨɨ²¹ fee'¹ 'e nii'¹³ coon²¹ tøø²mo. Joon la cwaa¹a tɨ' jmɨɨ²¹ do 'e cwaan²¹mo jilaa'²¹ nuu²¹ la joon jon 'e jmɨɨ²¹ nii'¹³ alma tya' tsá² icwo¹o juncwii²¹ tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo.”

39 Coon'¹³ 'e la joon 'øøi'²¹‑tsi 'e faa'²¹ Jesús 'e i'ii'²¹i 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i 'ii 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² do jo mo ga'í¹i alma tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii tsʉ jo mo júin¹ Jesús wa' 'e 'ii'²¹i 'e 'ya'²gɨ tya'a 'e cwo'¹o Dios Jmii²¹ 'ii.

Jileei'²¹ tsá² jmai'² tyii²mo 'ɨ¹‑tsi 'wii²¹² tya' Jesús

40 'Inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'in tsá² do mo ganúu²un 'e júu³ lo, joon gajin'²in:

―'E ja'²mo 'ino 'in tsañʉʉ'¹ 'in 'ná¹ jó¹ cwo¹o júu³ tyʉ́².

41 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in:

―Cristo no.

Pe 'in xeei'²¹gɨ gañii¹i:

―¿Xiiala cwoo¹i 'e Galilea 'e jó¹ Cristo? 42 Ni jí² tya' Dios faa'²¹a 'e jún² tya' 'lɨɨ²¹² rǿøi'³ David Cristo. Joon wa'a jún² tya' David 'ná²‑a liseein²¹ Belén lɨ galiseein²¹ David do.

43 La joon gaxé¹i tsá², galɨ́² tsá² coon²¹ tún² poo²¹² 'wii²¹² tya' Jesús. 44 'Inlɨ́ɨi³ 'iin²¹²in tøø¹ø 'ido 'nʉñí³ pe jiin'¹³ jaain²¹ jo gasan'² nii 'ido.

'In tɨ́ɨ²i to² do jo jai'² lɨ́ɨ²i Jesús

45 Joon 'in 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³ taai²¹² cwo'¹ fee'¹ ngalíin² tún¹ fu lɨ née¹i 'in fariseos do coon'¹³ 'in tsá² tyʉ'² to² untsá², joon 'in née¹i do sɨɨ'²¹ɨ 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³:

―¿'Ee lɨ' jo té²ee' 'ido?

46 Joon gañii¹i 'in 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³ do:

―¡Jiin'¹³ jaain²¹ jo mo gafaa'²¹a la lɨ́¹ 'e faa'²¹a 'in tsañʉʉ'¹ no!

47 Joon gajin'²in 'in tsá² fariseos do sɨɨ'²¹ɨ 'ɨɨ'¹³ moyóo¹³:

―¿Tɨ gacwoo²i yaanaa' con'² 'ido 'naa' tóo²? 48 Ce jiin'¹³ jaain²¹ tsacøøi'¹³ 'in tyʉ'² to² jna' jo jo'¹ mo galɨ́ɨ²i, jon'gɨ tsá² fariseos do jo'¹ lɨ́ɨ²i. 49 Pe jiin'¹³ tsá² 'in jo cwii¹i 'e ley do ja'²mo lɨ́ɨ²i, joon Dios ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' 'ido.

50 Joon jaain²¹ tsá² 'in nityiin'¹³ jee²¹² fariseos do 'in nisii²¹ Nicodemo, 'in ningó¹o ngafee'¹³i Jesús lɨ canʉʉ²¹. Joon nigasɨɨ'²¹ɨ 'in catyaai² do:

51 ―Jiin'¹³ la tyʉ'² to² ley tyi' jo li un'lɨ'³ɨ' jmoo²¹o' 'ii'²¹ tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'e jo mo ganʉ́²ʉ' nifu 'ee 'e gó² 'e nigajmaa¹a.

52 Joon gañii¹i 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ Nicodemo:

―¿Tɨ 'in seen²¹in Galilea 'nʉ jon? Untsáa¹³du' jí² tya' Dios joon liñí²'i ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² cwo¹o júu³ tya' Dios jo mo jó² fu Galilea.

Tsamɨ́² 'in ga'leei'²¹

53 Joon la jaain²¹ la jaain²¹ ngaliin¹mo fu tya'a.

8

1 Pe Jesús ngóo¹o fu coon²¹ moo'²¹ lɨ sii²¹ Olivos. 2 Mo jná² joon 'aa²¹a nga'²mo fu inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² Jerusalén. Joon jileei'²¹ tsá² gangalíin² lɨ siin'¹³in Jesús. Joon gacwó² Jesús joon ga'láa² 'wii²¹² ga'e'²e tsá² júu³ tyʉ́². 3 Joon 'in tɨfo'² tya' ley do joongɨ coon'¹³ tsá² fariseos nijée¹i jaain²¹ tsamɨ́² 'in gatsee'²¹i 'in ngó¹o 'no'³ 'láa¹ coon'¹³ tsañʉʉ'¹. Joon gasiin'¹in tún² tsa'² jee²¹² 'in tsá² taai² do, 4 joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do Jesús:

―Tɨfo'² tyii'i, 'in tsamɨ́² lo nigaseen'¹³moo'o lɨ ngó¹o 'no'³ 'láa¹a coon'¹³ tsañʉʉ'¹. 5 Joon 'e ley tya' Moisés tyʉ'²ʉ to² jna'a 'e jngaa'¹³na'a coon'¹³ cuun²¹² jileei'²¹ 'in 'láa¹ la 'láa¹ 'in tsamɨ́² no. ¿'Nʉ‑gɨ xiiala foo'²¹'o?

6 Jin'² 'in tsá² do la joon sɨɨ'²¹ɨ Jesús coon'¹³ 'iin²¹²in tsáai¹‑tsi 'ee ijin'² Jesús tsʉ la joon wa iuntyifu¹ 'nɨ́ɨ¹i Jesús. Joon gajuu'²¹i Jesús 'ña'a joon ga'láa² 'wii²¹² jmaa¹a letra ni 'wó². 7 Joon 'in tsá² do ngóo¹gɨ 'naai'¹³ 'e unngɨɨ¹ɨ. Joon ganii'¹³i Jesús 'ña'a, joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Jmoo²¹ joon²¹ jaain²¹ 'naa' 'in jo mo ga'nóo²o tsaa² joon 'ii tyʉ'²ʉ 'e cuun²¹² do nifu.

8 Joon gajmaa¹a 'in tuu'²¹i, gajmaa¹a letra ni 'wó² tún¹. 9 Joon mo ganúu²un 'in tsá² do 'e júu³ lo joon ga'aa¹o fa'ɨɨ'²¹. Joon ga'woo²¹i tɨ' jaan²¹mo, ga'láa² 'wii²¹² 'in yʉʉ'¹³gɨ ga'woo²¹i nifu lɨ tséi¹gɨ ga'woo²¹i 'in xaai¹gɨ. Joon mo gatoo'¹ 'woo²¹i jileei'²¹ joon 'ña'a Jesús gatuui¹gɨ coon'¹³ 'in tsamɨ́² do. 10 Joon ganii'¹³i Jesús 'ña'a, joon mo gajǿø²ø jo 'iin seein²¹ jiin'¹³ jaain²¹, jiin'¹² tsamɨ́² do 'in tyíin¹gɨ, joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Yá³, ¿'naaigɨ 'in jmoo¹o tsaa² tyi'i? ¿Tɨ jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin gapíin² 'nʉ?

11 Joon gajin'² 'in tsamɨ́² do:

―'Un², jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin cwo'¹o jna tsaa².

Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―Jon'gɨ jna píin²na 'nʉ. Cwooi'¹³ no, jo cwo'laa²¹²gɨ'ɨ.

Jesús lɨ́ɨ¹i 'yiia²¹ tɨ ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹

12 Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tún¹, joon gajin'²in:

―Jna‑a lɨ́ɨ¹na 'yiia²¹ tɨ ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹. La jnaa'²¹ tsá² coon'¹³ 'yiia²¹ tya' ñi'¹ la joon jon tsʉ 'wii'¹³ jna iliñi¹i tsá² xiiala 'e ngɨ́²i tyani Dios. Joon 'in ngɨ¹ coon'¹³ jna sá²‑a 'yiia²¹ tya'a 'e cwo¹o juncwii²¹ tya'a. Joon jo jmɨɨ²¹² ngɨ¹ lɨ nʉʉ²¹.

13 Joon jin'² 'in tsá² fariseos do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―'Nʉ foo'²¹'o cwáain¹ tyi'i 'wo'o, 'e foo'²¹'o do jo to² 'íi³in.

14 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Tyíin²mo júu³ tyiia xʉfiin'¹³ jna 'ñii'a fo'³oo cwáain¹ tyiia. Pe 'ñiia'oo ñí³ii fu lɨ gagoo²¹²oo joongɨ fu lɨ ní³ii. Pe 'naa'gɨɨ' jo ñí²ii' xiiafu lɨ gagoo²¹²oo jon'gɨ fu lɨ ní³ii. 15 'Naa' jmoo²oo' 'ii'²¹ jiin'¹³ la 'ii'²¹ tya' tsá² taan²¹²in juncwii²¹. Pe jna‑a, jo 'in 'ii'²¹ tya'a jmóo³oo. 16 Pe wa jmáa³aa 'ii'²¹ tya' tsá², jmáa³aa 'ii'²¹ røø²¹, tsʉ jo jmóo³oo 'ii'²¹ 'ñii'a, Ñʉ'³oo, 'in gasii¹in jna jmóo³oo 'ii'²¹ caan²¹mo coon'¹³on. 17 Ni ley tyi'naa' faa'²¹a: wana seein²¹ gái¹ 'in jmoo¹o júu³ røø²¹ faa'²¹a røø²¹, joon 'ná¹‑a 'ii'¹³moo' júu³ tya'a. 18 Joon 'ñii'a fo'³oo 'wii²¹² tyiia 'e la goo²¹o'o coon'¹³ Ñʉ'¹ʉ' 'in gasii¹in jna.

19 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Xiiafu tyíin¹ ñʉ'²'ʉ?

Joon gajin'²in Jesús:

―'Naa' jo cwii¹naa' jna jon'gɨ Ñʉ'³ʉʉ cwii¹naa'. Tsʉ wa'a cwii¹naa' jna, cwii¹moo' jon Ñʉ'³ʉʉ.

20 Jesús gajin'²in 'elo la 'ɨɨ²¹² 'ee¹e júu³ tyʉ́² inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do co' lɨ roon¹on cwóo¹ to'² tsá² cuu². Pe ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin²¹ gasan'² ni Jesús tsʉ jo mo tɨ 'ii'²¹ tya'a.

Xiiafu tsei'² Jesús

21 Jesús sɨɨ'²¹gɨ 'in tsá² do:

―Nii'¹³moo jna, joon 'naa'gɨɨ' 'naa'¹³moo' jna pe mi júun²naa' røø²¹moo' tsaa². Joon fu lɨ nii'¹³na jo lí² cwolíin²naa'.

22 Joon 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do faa'²¹a, ¿wa jon' ijngai'² 'ino 'ña'o 'e sɨɨ'²¹ɨ jna' 'e jo lí² tsaa²¹a' fu lɨ tsee'¹³i?

23 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'Naa', 'in seein²¹ lɨ 'wii²¹² lo 'naa', pe jna 'in seein²¹ lɨ yʉ'³ do: 'naa' jiin'¹³ 'in niseein²¹ fu juncwii²¹ lo‑o pe jon' jiin'¹³ 'in seein²¹ fu juncwii²¹ lo jna. 24 Tsʉ 'wii'¹³ joon fuu²¹²uu 'naa' mi júun²naa' røø²¹moo' tsaa². Mi júun²naa' røø²¹moo' tsaa² tsʉ jo mo galijai'² galɨ́ɨ²naa' jna jiin'¹³ la lɨ' 'e lɨ́ɨ¹na.

25 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do:

―¿'Iin‑gɨ 'nʉ joon?

Joon gajin'² Jesús:

―Ca la mo 'wii²¹²mo gafuu²¹²uu 'naa' 'iin jna. 26 'Láa²mo 'nogɨ 'e 'ná¹ fuu²¹²uu 'naa' xiiala lɨ́ɨ¹naa'. Pe fuu²¹²uu 'naa' tsá² taan²¹²in juncwii²¹ jiin'¹³ 'e ninúu³oo faa'²¹a 'in gasii¹in jna joon jmai'² 'e ja'²mo faa'²¹a 'ido.

27 Pe 'in tsá² do jo mo ga'øøi'²¹‑tsi 'e faa'²¹a 'ido cwáain¹ tya' Ñʉ'¹ʉ'. 28 Tsʉ 'wii'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ²¹ɨ 'in tsá² do:

―Mi saa'¹³naa' jna, 'in Ruu'²¹i Tsá², joon ilicwii¹naa' jna jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹na. Joon iliñí²ii' 'e jo jmóo³oo ce jiin'¹³ coon²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsii 'ñii'a. Pe jiin'¹³ 'e ga'e'²e Ñʉ'¹ʉ' jna fuu²¹²uu 'naa'. 29 Tsʉ 'in gasii¹in jna 'ii‑o ngɨ¹ɨ coon'¹³ jna. Joon Ñʉ'³ʉʉ jo mo gatíuu²i jna 'ñii'a, tsʉ jna jmóo³oo jiin'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi.

30 Joon mo gajin'² Jesús 'elo 'áa¹mo fúui¹ 'in jo'¹ galɨ́¹i 'ii.

Xiiala lɨ́ɨ¹i jóon¹on Dios joongɨ 'in jo la lɨ́¹i coon'¹³ tsaa² tya'a

31 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² Israel 'in jo'¹ galɨ́ɨ¹i 'ii:

―Wa gasii'¹³naa' yaanaa' tá², jo tʉ́ʉ²ʉʉ' 'e nigafuu²¹²uu 'naa', nilíin²naa' tsá² tyiia 'e la jai'². 32 Joon iliñí²ii' la jai'², joon coon'¹³ 'e la jai'² do iláa²moo'.

33 Joon gajin'² 'in tsá² do:

―Jún² tya' Abraham‑mo jna'a, joon ce jiin'¹³ cafu jo mo gajmoo²¹o'o to² tya' 'in seein²¹ fuu²¹ xiia' wa 'nogɨ 'e láa²na'a. ¿'Ee lɨ'ɨ 'e fu'²'u jna'a 'e láa²na'a?

34 Joon gajin'²in Jesús:

―'E júu³ ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' lo, jileei'²¹ 'in 'lá¹a tsaa² tyí¹ jo la tɨ́¹i coon'¹³ tsaa² tya'a. 35 Jaain²¹ tsa'leei'¹³ jo jmɨɨ²¹² wa'a ilíin² tsá² inʉʉ. Pe jaain²¹ jóon¹on tsá² 'in lɨ́ɨ¹i tsá² inʉʉ coon²¹ tøø²mo 'i. 36 Joon wana 'in Jóon¹on Dios jmaa¹a láa²naa', joon la joon 'e ja'²mo 'e in láa²naa'. 37 Niñíi³oo 'e 'naa'oo' jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham, pe 'iin²¹²naa' jngaa'¹³moo' jna tsʉ jo 'ii'¹³naa' 'e nifuu²¹²uu 'naa'. 38 Pe fo'³oo jiin'¹³ 'e ni'e'²e Ñʉ'³ʉʉ jna joon 'naa' jmaa²aa' jiin'¹³ 'e nijin'² ñʉ'²ʉʉ'.

39 Joon 'ii dogɨ gañii¹i:

―Abraham‑mo ñʉ'¹ jna'a.

Pe Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Waxʉ lɨ'ɨ 'e jai'² 'e ñʉ'¹ 'naa' Abraham ijmáa¹³naa' la lɨ' 'e gajmaa¹a. 40 Xʉfiin'¹³ wa'a fuu²¹²uu 'naa' 'e júu³ jai'² 'e ga'e'²e Dios jna, pe 'naa' 'iin²¹²naa' jngaa'¹³moo' jna. ¡Abraham jo gajmaa¹a la joon! 41 'Naa' 'ná¹ jmaa²aa' la joon la lɨ 'e gajmaa¹a ñʉ'²ʉʉ'.

Joon 'ii dogɨ gajin'²in:

―Jna'a jo lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'in jo jmii²¹ seein²¹ tsʉ seein²¹ jaan²¹o ñʉ'¹ʉ'ʉ 'in sii²¹ Dios 'i.

42 Jesús joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Waxʉ lɨ' 'e la jai'² ñʉ'²naa' Dios Jmii²¹ 'e la 'iin²¹²moo' jna, tsʉ goo²¹²oo fu tyani Dios, joon lo‑o tyíin¹na. Jon' gagoo²¹²oo cwáain¹ tyiia 'ñii'a tsʉ Dios Jmii²¹ gasii¹in jna. 43 ¿'Ee lɨ'ɨ jo 'e 'øøi'²¹‑'oo' 'e fo'³oo lo? Jo 'øøi'²¹‑'oo' tsʉ jo 'iin²¹²naa' núu³oo' júu³ tyiia. 44 Joon ñʉ'²naa' 'in 'lɨɨ'³mo 'ii. Joon jóon¹on 'ii 'naa' 'e joon 'iin²¹²naa' jmaa²aa' 'e 'iin²¹²in 'ii tsʉ ca la mo nifu gajngaa'¹³i 'in 'lɨɨi'³ do tsá². Ce jiin'¹³ cafu jo mo gajmaa¹a 'e jai'² jogɨ faa'²¹a 'e jai'². Mo faa'²¹a júu³ tajuu²¹ faa'²¹a jiin'¹³ la 'e lɨ́² lɨ́ɨ¹i. Tajuu²¹mo 'ii, joon jilaa'²¹ júu³ tajuu²¹ 'e faa'²¹a tsá² 'in 'lɨɨ'³mo jmii²¹i 'e júu³ tajuu²¹ joon. 45 Pe jna fo'³oo 'e ja'²mo, joon 'naa' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna. 46 ¿Tɨ seein²¹ jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'in jmá¹a júu³ røø²¹ 'e 'oo² jna tsaa² tyi¹? Joon wa'a fuu²¹²uu 'naa' júu³ 'e jai'², ¿'ee lɨ' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna? 47 Jileei'²¹ 'in jóon¹on Dios nuu¹o júu³ tya' Dios, pe 'naa'gɨɨ' jon' jóon¹on Dios 'naa' tsʉ 'wii'¹³ joon jo 'iin²¹²naa' nuu²uu' júu³ tya' Dios ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do.

Cristo 'in niseein²¹ jéei¹gɨ lagɨ 'lɨɨ²¹² Abraham

48 Joon gajin'² tsá² Israel sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'E ja'²mo mo nigafaa'¹³a'a 'e tsá² seein²¹ Samaria 'nʉ joongɨ 'e 'yuui² 'in 'lɨɨ'³mo alma tyi'i.

49 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Jo 'in 'lɨɨi'³ 'yuui² alma tyiia. Jilaa'²¹ 'e jmóo³oo jmai'² tya' 'e untyuu²¹²na Ñʉ'³oo pe 'naa'gɨɨ' jmai'² 'e un'lɨɨ'³moo' jna. 50 Pe jna jo 'noo'¹³oon wa' 'e untyuu²¹²i tsá² jna xʉfiin'¹³ seein²¹ jaain²¹ 'in 'noo'¹on la joon, joon 'ii jmoo¹o 'ii'²¹. 51 'E la ja'²mo fuu²¹²u 'naa', jileei'²¹ 'in unjíi²i júu³ tyiia 'e fo'³oo lo, jo jmɨɨ²¹² ijúun²in.

52 Joon gajin'² 'in tyʉ'² to² tsá² Israel sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Nogɨ tsei'² 'e ja'²mo lɨ́ɨ²na'a 'e 'yuui² 'in 'lɨɨ'³mo alma tyi'i. 'Lɨɨ²¹² Abraham joongɨ jileei'²¹ 'in cwo¹o júu³ tyʉ́² 'in gajún¹mo 'i joon 'nʉgɨ fu'²'u jna'a: “'In unjíi²i jilaa'²¹ 'e fo'³oo lo, jo jmɨɨ²¹² ijúun²in.” 53 ¿Tɨ lɨ́ɨ²u 'e feei'¹gɨ'ɨ la 'lɨɨ²¹² nʉ'¹ʉ' Abraham? Gajún²mo 'i la joon jon gajún²mo 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² la mo jéei¹. ¿'Iin 'nʉ lɨ́ɨ²u jon?

54 Jesús gajin'²in:

―Jo lí² untyuu²¹²na 'ñii'a, tsʉ wana untyuun²¹²na 'ñii'a jo to² 'íi³in. Pe 'in untyuu²¹²u jna Ñʉ'³oo 'i, tsʉ 'ii jon foo'²¹ 'naa' Dios tyii'. 55 Pe 'naa' jo cwii¹naa' 'ii. Pe jna cwii¹moo. Joon wa jna fo'³oo 'e jo cwii¹na 'ido joon jna tajuu²¹moo la lɨ́ɨi¹ 'naa'oo'. Pe la jai'² cwii¹moo joongɨ unjíi²oo 'e jin'²in. 56 'Lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyii' Abraham galijløøi'³ 'áa¹mo mo galɨñii¹i iní² jmɨɨ²¹² tyiia. Ganii²¹, joon galijløøi'³ 'áai¹.

57 Joon gajin'²in 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Jo mo 'oo²gɨ'ɨ cincuenta jiin²¹. ¿Xiiala lɨ́² 'e foo'²¹'o 'e gañíi¹³u'u Abraham?

58 Joon gajin'² Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', la nʉ'gɨ 'e la seein²¹ Abraham, niseen²¹mo jna ―jin'² Jesús.

59 Joon 'in tsá² do gasaa'¹³a cuun²¹² ityuu'¹³i Jesús. Pe Jesús do ga'mée¹mo 'ña'a joon cwo'ɨ́ɨ¹o 'e cwo'¹ fee'¹ do. Joon gangɨ́ɨ¹i jee²¹² 'ido, ganga'²mo.

9

Un'láa²i Jesús jaain²¹ tsá² tiui²

1 Joon lɨ gangɨ́ɨ¹i do nii²in jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in nigangaai'¹³ tiui². 2 Joon 'in tsá² ngɨ¹ɨ coon'¹³on do nigaunngɨɨ¹ɨ 'ido, joon nigajin'²in:

―Tɨfo'² tyii'i, ¿'ee lɨ' gangaa'¹³i 'in tsañʉʉ'¹ tiui²? ¿Xʉfo' røøi²¹ sáa³ jmɨɨ²¹ tsaa² 'ee sɨ' røøi²¹ 'ña'a no tsaa² 'ee?

3 Joon gajin'² Jesús:

―Jo galɨ́² tiui² cwáain¹ tya' tsaa² tya'a 'ña'a jon'gɨ tsaa² tya' sáa³ jmii²¹; 'e galɨ́² tiui² 'wii'¹³ tya' coon'¹³ 'e la joon ilí² 'e'²e Dios tsá² jilaa'²¹ 'e lí² jmáa¹a. 4 Ná¹‑a jmáa³aa to² tya' 'in gasii¹in jna mo jmɨɨ²¹² tsʉ najó²‑o 'e lɨ nʉʉ²¹ joon jo 'iin lii'¹gɨ jmá¹ to². 5 La 'ɨɨ²¹² 'e taan¹na 'e fu juncwii²¹ lo lɨ́ɨ¹na jɨ́² coo²¹ 'e ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lo.

6 Joon mo ngayuui'¹³ gajin'²in 'e júu³ lo Jesús gañíi¹³i ni 'wó² joon gajmaa¹a xʉ capiléen³ jiin¹ coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e'²e. Joon gasoon²¹on unni² 'in tsá² tiui² do. 7 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tiui² do:

―Cwó², cworuun'¹³un unní²'i coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'in 'o² tsi pila sii²¹ Siloé ―'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e sii²¹, 'in gasii¹in do, coon'¹³ jmíi¹.

Joon gangoo²¹‑o 'in tsá² tiui² do, niruun'¹³un unníi¹in joon mo gacɨɨ'¹³ɨ joon nijnaa'²¹o. 8 Joon 'in tsá² née¹i tyan' lɨ tyíin¹in 'in tʉʉ² do coon'¹³ tsá² 'in niganíi²in 'in tiui do gajin'²in:

―¿Tɨ jon' 'ino 'in tsá² la mo tyíin¹in 'in mɨ¹ɨ caridad?

9 'Inlɨ́ɨi¹³ gajin'²in:

―'Inoo do.

'Inlɨ́ɨi¹³gɨ gajin'²in:

―Jon' 'ino do, pe coonti‑i la joon jnée²i.

Pe 'ña'a 'in tsá² do 'e noo²¹²ta tiui² gajin'²in:

―Jna‑a 'in tsá² ta tiui² do.

10 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do:

―¿Xiiala lɨ 'e nijnaa'²¹o'o?

11 Joon ganii¹i 'in tsá² ta tiui² do:

―Jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Jesús 'in gajmaa¹xʉ jiin¹ gasúun²un unní³ii, joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna²: “Cwó² fu lɨ náa¹ pila sii²¹i Siloé, joon roon'¹³'on unní²'i.” Joon gangoo²¹²oon joon mo garuun'¹³uun unní³ii do joon galɨ́² jnaa'²¹oo.

12 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ta tiui² do:

―¿Náai¹³gɨ 'in tsañʉʉ'¹ do?

Joon gajin'² 'in tsá² ta tiui² do:

―Jo ñii²ii naai¹.

'In tsá² fariseos unngɨɨ¹ɨ 'in tsá² ta tiui² do xiiala galɨ́¹ jnaa'²¹a

13 Joon 'in tsá² taai² do nijaa²¹²mo 'in tsá² ta tiui² do tyani tsá² fariseo. 14 Pe jmɨɨ²¹² 'ii'¹ 'woo'²¹ tsá² 'e jmɨɨ²¹² 'e gaun'láa²i Jesús 'in tsá² tiui² do. 15 'Wii'¹³ joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in fariseos do 'in tsá² ta tiui² do xiiala galɨ́² 'e la no nilí²‑i jǿø²ø. Joon gajin'²in 'ido:

―Jiin¹in gasúun²un 'ido unní³ii mo ngayuui'¹³ joon joon garuun'¹³oo, 'wii'¹³ joon nijnaa'²¹oo la no.

16 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseo jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ 'in gajmaa¹a 'elo jo gajmaa¹a 'ii'²¹ tya' Dios tsʉ jo tsáai¹‑tsi jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá².

Pe 'inlɨ́ɨi¹³gɨ gajin'²in:

―¿Xiiala lí² jmáa¹a 'e li² milagro no wa'a røøi²¹ tsaa² tyi¹?

Coon'¹³ la joon galɨ́² tún² poo²¹² 'ii. 17 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tún¹ 'in tsañʉʉ'¹ ta tiui² do:

―'Nʉ‑gɨ, ¿xiiala foo'²¹'o cwáain¹ tya' 'in tsañʉʉ'¹ 'in gacwo¹o unní²'i do?

Joon 'i‑gɨ gajin'²in:

―Jna fo'³oo, jaain²¹ tsá² 'in cwo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios 'ido.

18 Pe 'in tyʉ'² to² tsá² Israel jo jo'¹ mo lɨ́ɨ²mogɨ 'e ta tiui² 'in tsañʉʉ'¹ do ce gatø'¹o 'in sáa³ jmii²¹ 'in tsá² ni'láa²i do. 19 Joon gaunngɨɨ¹ɨ tsacøøi'¹³ tya' 'in tsá² do:

―¿Tɨ 'ino‑o yʉʉn²¹ tyii' 'in ca la mo gangaa'¹³mo 'e foo²oo' nitiuu²mo? ¿Xiiala lɨ 'e la no nijnaa'²¹o?

20 Joon tsacøøi'¹³ tya' 'in tsá² ta tiui² do gañii¹i:

―Ne²oo'o 'e yʉʉn²¹ tyi‑oo'o 'ino, joon ca la mo gangaa'¹³i tiuu²mo. 21 Pe jo né²e'e xiiala lɨ 'e la no nijnaa'²¹o. Jo mo la né²e'e 'iin gaun'lá² unníi¹i. Unngɨɨ¹ duu' 'ña'a no, tsʉ tsá² 'in nifee'¹mo no. 'Ña'a noo jmá¹a júu³ røø²¹.

22 Jmii²¹i gajin'²in la joon tsʉ 'wii'¹³ 'e 'goo'²¹‑o. Tsʉ 'in tyʉ'² to² tsá² Israel gasɨ́ɨ²i røø²¹ 'e jo cwo¹gɨ tsataa²i inʉʉ cwo'¹ sinagoga jileei'²¹ 'in jin'² 'e Cristo Jesús. 23 Tsu 'wii'¹³ joon gajin'² tsacøøi'¹³ tya'¹a: “Unngɨɨ¹duu' 'ña'a no, tsʉ tsá² 'in nifee'¹mo no.”

24 Joon gatø'¹ø 'in tyʉ'²ʉ to² tsá² Israel do 'in tsañʉʉ'¹ ta tiui² do, joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Sii'¹³ jna'a júu³ ja'²mo tyani Dios. Jna'a ne²oo'o 'e tsá² røøi²¹ tsaa² tyi¹ 'ino.

25 Joon gañii¹i 'in tsá² ta tiui² do:

―Jo ñí³ jna tɨ røøi¹ 'ino tsaa² tyi¹ sɨ jo røøi²¹ 'ee. Jiin'¹³ 'e ñí³ii 'e jna‑a tsá² ta tiuu²mo joon la no nijnaa'²¹oo.

26 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² do tún¹:

―¿'Ee gajmaa¹a tyi'i? ¿Xiiala jmaa¹a 'e gacwo'¹o 'nʉ unni²'i?

27 Joon 'in tsá² ta tiui² do gajin'²in:

―Nifuu²¹²gɨ jna 'naa' joon jogɨ unjii²ii'. ¿'Ee lɨ' 'iin²¹²naa' 'e fo'³oo tún¹ 'e nifo'³oo do? ¿Tɨ 'iin²¹²naa' líin²naa' tsá² tya'a?

28 Joon 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do gauntyíi²in 'ido joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Nʉ‑ʉ, lɨ́ɨ²u'u tsá² tya' 'in tsañʉʉ'¹ do pe jna'gɨɨ'ɨ lɨ́ɨ²na'a tsá² tya' Moisés 29 tsʉ jna'a ne²oo'o 'e Dios nigafee'²¹mo Moisés pe 'in tsañʉʉ'¹ do jo né²e'e xiia fu seein²¹.

30 Joon 'in tsá² ta tiui² do gajin'²in:

―¡'Áa¹i tsa'góo²‑tsii 'e foo'²¹ 'naa' 'e jo ñí²ii' xiia' seein²¹ 'ido pe 'ido nigacwo'¹o jna unní³ii! 31 Tyʉ́²‑ʉ né² jna' 'e jo unjíi²i Dios júu³ tyʉ́² 'e faa'²¹a tsá² røøi²¹ tsaa² tyi¹. Unjíi²i Dios jiin'¹³ júu³ tya' tsá² 'in un'goo²¹o 'ii joongɨ jmoo¹o 'ido jiin'¹³ 'e 'iin²¹²in Dios. 32 Jo mo lɨ sá² júu³ 'e galɨ́ jnaa'²¹a jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tiui² ca la mo gangaa'¹³i. 33 Wa' 'in tsañʉʉ'¹ no jo gasii¹in Dios 'ii jo 'e lí² jmáa¹a jiin'¹³ coon²¹.

34 Joon 'in tyʉ'² to² tsá² Israel gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ta tiui² do:

―'Nʉ‑ʉ, 'in gangaai'¹³ coon'¹³ tsaa² tyi¹, joongɨ 'iin²¹²un 'e'³'e jna'a júu³ tyʉ́².

Joon gatyii¹mo 'in tsá² ta tiui² do jee²¹² 'ii.

Lawa jaain²¹ tsá² tiuu²mo 'in jo jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in Dios

35 Joon galiñii¹i Jesús 'e gatyii¹in tsá² Israel 'in tsá² ta tiui² jee²¹² 'ii joon mo jiin'¹in Jesús 'in tsá² ta tiui² do joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Tɨ jo'¹ lɨ́ɨ²u Jóon¹on Dios?

36 Joon gajin'² 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Sii'¹³ jna 'iin²¹² 'i tsʉ joon jo'¹o lɨ́ɨ²na 'ii.

37 Joon gajin'² Jesús:

―'In niñíi¹mo 'nʉ 'i. Jna‑a 'i 'in sɨɨ'¹³u coon'¹³on.

38 Joon 'in tsañʉʉ'¹ do tsifu gasii'²¹i moojníi¹i tyani Jesús joon gajin'²in:

―Jo'¹o lɨ́ɨ²na 'nʉ, Ña'ñʉ'¹ʉ'.

Joon gaun'goo¹o Jesús.

39 Joon gajin'² Jesús:

―Jna goo²¹²oo ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lo 'e 'ná¹‑a lɨ sá² 'ii'²¹ 'e lɨ jnaa'²¹ 'in tiui² joon 'in jnaa'²¹ ilitiuu²mo cwáain¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios.

40 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos 'in taai² do coon'¹³ Jesús mo ganúu²un 'e júu³ do joon gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Tɨ joon tsá² tiuu²mo jna'a jon?

41 Joon gajin'² Jesús:

―Wa'a 'naa' 'e tiuu²naa' jo 'e tsaa² røø²¹naa' cwáain¹ tya' tsaa² tyi¹. Pe 'e foo²oo' 'e jnaa'²¹oo' joon 'oo²oo' tsaa² tyi¹.

10

Júu³ tya' lɨ náa¹ 'yá²

1 Faa'²¹gɨ Jesús:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' ―jin'² Jesús― jileei'²¹ 'in jo tsataai² lɨ 'oo² 'yá² lɨ taai² joo'saa'²¹ pe tsataai² fu lɨ' lɨ xiia' 'uun²¹ 'i. 2 Pe 'in tsa'í² lɨ 'oo² 'yá² do 'ii 'in tsá² 'in ngɨ¹ to² 'aai¹ joo'saa'²¹ do. 3 Joon 'in tsá² 'in ní² 'oo² 'yá² do inó² 'e 'oo² 'yá² do tya' 'in tsá² 'in 'aai¹ joo'saa'²¹ 'e tsa'í² 'ido. Joon 'in joo'saa'²¹ do cwii¹o jmíi¹ tya' 'in 'aa¹i 'ii. Joon 'in tsá² 'aa¹i joo'saa'²¹ do ñii¹o 'ee sii²¹ 'ido la jaain²¹ la jaain²¹. Joon 'woo¹ ni 'ido fu caluu. 4 Joon mo ngayuui'¹³ 'woo¹ ni 'in joo'saa'²¹ do jileei'²¹ joon 'in 'aai¹ 'ii gangɨ́ɨ¹i ngóo¹‑o nifugɨ lɨ ningalíin² 'in joo'saa'²¹ do. Joon 'in joo'saa'²¹ do ngalíin² caluu tsʉ cwii¹i 'ido jmíi¹ tya'a. 5 Pe jo tsalíin² 'in joo'saa'²¹ do caluu 'in jo cwii¹in xʉjoon 'e cwiin¹o, tsʉ jo cwii¹i jmíi¹i tya' 'in tsá² jo cwii¹in ―jin'² Jesús.

6 Jesús gatyaa¹ 'e júu³ lo tya' 'e 'e'²e tsá² pe 'in tsá² fariseos do jo ga'øøi'²¹‑tsi 'e cwoo¹i 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ do.

Jesús lɨ́ɨ¹i 'in 'aa¹i joo'saa'²¹ 'in tyúi¹

7 Joon gajin'² Jesús tún¹ sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa': Jiin'¹³ jna‑a lɨ́ɨ¹na 'oo² 'yá² do 'e lɨ tsataai² joo'saa'²¹, tsʉ la taai² joo'saa'²¹ tsi 'yá² coon'¹³ 'oo² 'yá² do la joon jon 'wii'¹³ jna‑a lí²‑i tsataai² tsá² ñʉ'fú². 8 Jileei'²¹ 'in jalíin² jée¹gɨ la jna 'uun²¹ 'i, la jo unjíi²in 'in joo'saa'²¹ do 'in jo cwii¹in la joon jon jo unjíi²in 'in tsá² tsataai² ñʉ'fú² 'in jalíin² jée¹gɨ lagɨ jna. 9 Jna‑a lɨ́ɨ¹na 'e 'oo² 'yá² do joon jileei'²¹ 'in tsataai² 'wii'¹³ jna itiin'¹³mo 'ii. Lɨ́ɨ¹i lawa joo'saa'²¹ 'in tsataai² tsi 'yá² joongɨ 'woo¹i seen²¹in tyʉ́² sá² 'e dø'¹ø.

10 ’Pe 'in 'uun²¹ do canii² jó² jajmaa¹a 'uun²¹, joongɨ jajngaa'¹³i 'in joo'saa'²¹ do joongɨ tyaa¹ cwiin'¹³in. Pe jna nigoo²¹²oo 'e cwoo²oo juncwii²¹ tya' tsá² joon jna cwóo³oo coon²¹ juncwii²¹ tya'a 'e tyʉ́² 'áa¹mo. 11 La 'in tsá² tɨ́ɨ²i tyʉ́² 'aa¹i joo'saa'²¹ la joon jon jna tɨ́ɨ²moo tyʉ́² 'aa²na tsá². 'In tsá² 'in tɨ́ɨ²i tyʉ́² 'aa¹i joo'saa'²¹ cwoo¹o juncwii²¹ tya'a 'wii²¹² tya' joo'saa'²¹ 'áa¹i. 12 Pe 'in ní² joo'saa'²¹ 'e 'lee'¹³mo jo jmoo¹o la joon tsʉ mo níi²in jó¹ jaain²¹ 'yiia'¹ lobo joon gatíuu²mo joo'saa'²¹ 'aa¹i, gacwiin¹o tsʉ jo 'née²e 'in joo'saa'²¹ do tsʉ jon' joo'saa'²¹ tya'a. Joon 'in 'yiia'¹ lobo do gasan'²mo 'in joo'saa'²¹ do joon 'in catyaai² do gaxé¹mo. 13 'In tsañʉʉ'¹ do gacwiin¹o tsʉ jmoo¹o to² 'lee'¹³mo jo 'ee cwáain¹ tya'a 'in joo'saa'²¹ do.

14-15 ’Jna‑a lɨ́ɨ¹na tsá² 'in tɨ́ɨ²i tyʉ́² 'aa¹i joo'saa'²¹. La cwii¹in Ñʉ'³ʉʉ jna la joon jon cwii¹moo. La joon jon cwii¹moo tsá² tyiia 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna 'in lɨ́ɨ¹i lawa joo'saa'²¹ tyiia. Joon 'ido cwii¹mo jna jon. Joon cwó³oo juncwii²¹ tyiia 'wii²¹² tya' 'in joo'saa'²¹ do. 16 Joon 'aa²mogɨɨ joo'saa'²¹ xeei'²¹ 'in taa²i tsi 'yá² lɨ xiia' 'in jon' taai² tsi 'yá² lo, 'ná¹ nitee²oo jon. Joon ijmáa¹a nʉʉ'¹³o júu³ tyiia joon jilee'²¹mo tsataai² coon²¹ 'yá² tya'a joon jaan²¹mo 'in 'aa¹i 'ii.

17 ’'Nee¹mo Ñʉ'³ʉʉ jna tsʉ cwóo³oo juncwii²¹ tyiia 'wii²¹² tya' tsá² joon iñii¹moo tún¹. 18 Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in jnga'²i jna pe 'ñiia'oo cwó³oo juncwii²¹ tyiia tsʉ jiin'¹³ la joon 'iin²¹²na. 'E tɨ́ɨ²moo cwó³oo joon coon'¹³ la joon iñii¹moo tún¹. Tsʉ 'ii'²¹ joon nijmaa¹a Nʉ'³ʉʉ ―jin'² Jesús.

19 Joon mo ganúu²un tsá² Israel 'e júu³ lo joon gacoon²¹gɨ tún²‑un gaxeei¹ yaai. 20 Joon fúui¹ tsá² jee²¹² 'ii do gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' 'e unjíi²i' júu³ tya' 'in tsañʉʉ'¹ no tsʉ 'in 'lɨɨ'³mo 'in yuui² alma tya' 'ino joongɨ yʉ caa²¹²mo 'ino?

21 Pe 'inlɨ́ɨ¹³gɨ gajin'²in:

―Wa'a 'yuui² 'in 'lɨɨi'² alma tya' tsá² jo lí² faa'²¹a tsá² la no. Jo lí² cwó¹o espíritu gó² unni² tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in tiui².

'In tyʉ'² to² tsá² Israel untyíi²in Jesús

22 Ningóo¹o jiin²¹ cwíi² joon gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'e unjmuu²¹²i tsá² Israel cwo'¹ fee'¹ si'² fu Jerusalén tɨɨ² la joon nigasi'² 'e unjmuu²¹²i tsá² la coon²¹ jiin²¹ ca la mo niga'yee²¹i. 23 Joon sá² coon²¹ ni'nʉ́¹ fee'¹ tya' cwo'¹ do 'e sii²¹i Salomón joon ni'nʉ́¹ joon ngɨ¹ɨ Jesús. 24 Joon 'in tsá² seein²¹ Israel do gajmaa¹a coon²¹ lɨɨ²¹ ce cu'² jiin¹ lɨ siin'¹²in Jesús joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Lɨɨ ca 'e cwo'²'o jna'a 'e la né²e'e 'iin 'nʉ? Wana 'nʉ Cristo sii'¹³ jna' coonti júu³ coon²¹ tsáa¹.

25 Jesús gajin'²in:

―Nifuu²¹² jna 'naa' pe 'naa' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna. Jilaa'²¹ 'e jmóo³oo to² tyʉ'² Ñʉ'³oo 'e ni'e'²e 'naa' 'e Cristo jna. 26 Pe 'naa' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' tsʉ jo lɨ́ɨ¹naa' joo'saa'²¹ tyiia jiin'¹³ la lɨ 'e nigafuu²¹²uu 'naa' la mo jée¹. 27 Tsʉ joo'saa'²¹ tyiia cwii¹o jmíi¹ tyiia joongɨ cwii¹moo joon 'ii‑gɨ jalíin²mo coon'¹³ jna. 28 Joon jna icwó³oo juncwii²¹ tya' 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo joon jo jmɨɨ²¹² 'iin²gɨ. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin tyí²in 'ido ja'cwóo³oo. 29 Ñʉ'³oo nicwoo'¹³i jna joon 'ii‑gɨ 'in feei'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ joon jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in li'² tyí²in 'ido ja'cwoo²¹o. 30 Jna‑a coon'¹³ Ñʉ'¹ʉ', jaan²¹mo jna'a lɨ́ɨ¹na'a.

31 Joon 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do son'²on cuun²¹² la mo 'e tyuu'¹³i Jesús. 32 Joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Láa²mo 'e tyʉ́² nigajmáa³aa tyani 'naa' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Ñʉ'³ʉʉ ¿noo 'e tyʉ́² lo 'e tyuu'¹³naa' jna cuun²¹²?

33 Joon gajin'²in 'in tsá² tyʉ'² to² Israel do:

―Jo tyuu'¹³na'a 'nʉ cuun²¹² cwáain¹ tya' 'e tyʉ́² nigajmaa'¹³'a pe cwáain¹ 'e nigafaa'¹³'a 'laa'²¹ tya' Dios coon'¹³ júu³ tyi'i. Tsʉ 'nʉ‑ʉ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in jmaa¹i 'ña'a Dios.

34 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Ni jí² ley tyi'naa' 'e faa'²¹a 'e jin'²in Dios: “'Naa' lɨ́ɨ¹naa' dioses jon.” 35 Né²o' 'e jin'² jí² tya' Dios joon jo lí² wa' jo røø²¹²na'. Joon Dios gaunsii²¹i jna' 'in 'ii'²¹ júu³ tyʉ́² tya'a, “dioses.” 36 Joon wa gatyii¹in Dios jna joongɨ sii¹in jna ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹, ¿xiiala lii'¹naa' 'e foo²oo' 'e nifo'³oo júu³ 'laa'²¹ mo gafo'³oo Jóon¹on Dios jna? 37 Joon wa jo jmá³aa jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Ñʉ'³ʉʉ joon jo 'ná¹ jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna. 38 Pe wa'a jmá³aa, xʉfiin'¹³ jo jo'¹ líɨ²naa' jna, jo'¹ cwolíin²naa' jilaa'²¹ 'e jmóo³oo 'e coon'¹³ la joon 'e liní²ii' coonti 'e ngɨ¹ɨ Ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ jna joongɨ jna ngɨɨ³oo coon'¹³ Ñʉ'¹ʉ'.

39 Coongɨ tún¹‑un 'iin²¹²in 'in tyʉ'² to² tsá² Israel do saan'¹i pe Jesús galáa²mo 'ña'a.

40 Joon Jesús gangaa'¹³i fu lɨ 'ngoo'¹³ jmɨɨ²¹ sii²¹ Jordán lɨ' lɨ 'yeei'²¹ ñi'¹. Joon joon gajaan¹an lɨ mo ta natyíin¹in Wó³ nisaa¹i tsá² jmɨɨ²¹² ca la jéei¹³. 41 Joon fúu¹mo tsá² 'in gangalíin² ngajǿøi² Jesús. Joon jin'² 'in tsá² do cwáain¹ tya' Jesús:

―'E la ja'²mo xʉfiin'¹³ jo gajmaa¹a Wó³ do jiin'¹³ coon²¹ li² milagro pe jilaa'²¹ 'e gajin'²in 'wii²¹² cwáain¹ 'in tsañʉʉ'¹ no 'e nilaja'²mo.

42 Joon fúui¹ 'áa¹mo tsá² 'in jo'¹o galɨ́ɨ²i Jesús lɨ taain¹ do.

11

Mo gajúin¹ Lázaro

1-2 Joon née¹i gaai²¹ la 'oo'²¹ ruu'²¹i coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Betania, Lázaro coon'¹³ María coon'¹³ Marta. 'In María do, 'ii 'in nigaxée²i jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ tɨɨ² Jesús joon gauntyʉʉn²¹ tɨɨ² Jesús coon'¹³ jnʉtyi²o. La 'ɨɨ²¹² joon galɨtsaa'¹³a Lázaro do. 3 Joon gasii¹in 'in gái¹ ruui'²¹ Lázaro do júu³ fu lɨ taain² Jesús, sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Áa¹mo jo¹ tsaa'¹³a amigo tyi'i Lázaro.

4 Joon mo ganúu²un Jesús 'elo, joon gajin'²in:

―Jo ijúun¹in coon'¹³ 'e jmoowúu¹ do 'e 'íi³in to² tya' 'e 'e'²e tsá² jiin'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios Jmii²¹ joon coon'¹³ la joon jon iliñi¹ tsá² 'ii'²¹ tya' Jóon¹on Dios.

5-6 Joon mo ganúu²un Jesús 'e júu³ lo 'e tsaa'¹³ Lázaro gajaan¹o tún² jmɨɨ²¹²gɨ fu lɨ taan¹in xʉfiin'¹³ 'áa¹mo 'iin²¹²in Marta coon'¹³ ruu'²¹i Lázaro. 7 Mo ngayuui'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² 'in ngɨ¹ɨ coon'¹³on:

―Tsaa²¹a' tún¹ fu Judea.

8 Joon gajin'² 'in ngɨ¹ɨ coon'¹³on do:

―Tɨfo'² tyii'i, ¿tɨ coon²¹gɨ tún¹ 'iin²¹²u'un cwoo'¹³'o? Jo 'áai¹ mo ngó¹ 'e 'iin²¹²in 'in tsá² do jngaa'¹²i 'nʉ coon'¹³ cuun²¹².

9 Jesús do gajin'²in:

―Sá² dyatun¹ hora 'e tɨ 'yiia²¹. Wa 'e ngɨ¹ tsá² mo jmɨɨ²¹² jo tyuin'² tsá² tsʉ sá²‑a 'yiia²¹ tya' juncwii²¹ lo tya' 'e jnée²in jǿø²ø tsá². 10 Pe wa ngɨ¹ tsá² mo canʉʉ²¹, tyui'² tsá² tsʉ jo 'yiia²¹ jnée²in.

11 Mo ngayuui'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―Nicwuu²¹mo amigo tyi' Lázaro. Pe no cun'un ní²ii niunjnaa¹‑tsi.

12 Joon gajin'²in 'in tsá² ngɨ́¹ coon'¹³on do:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wana jiin'¹³ 'e nicwuu¹i lí²‑i un'láa²mo 'ña'a. Jo 'ná¹gɨ cwoo'¹³'o.

13 Pe Jesús gajin'²in 'e 'øøi'²¹‑tsi júu³ tya'a 'e nijún¹mo Lázaro joon ga'øøi'²¹‑tsi 'in tsá² 'in ngɨ¹ coon'¹³on do 'e faa'²¹a Jesús 'e jiin'¹³ 'e canii² 'e cwuu¹mo 'ido. 14 Joongɨ gajin'² Jesús la tí²:

―Nijún¹mo Lázaro. 15 Joon jløø'²moo 'e jo nitiin'¹³ taan¹na do tsʉ coon'¹³ la joon 'e tyʉ́²gɨ tyii' tya' 'e ja'²mo lɨ́ɨ²naa'. Pe tsaa²¹a' tsajøø²¹²na'.

16 Joon gajin'² Tomás, 'in nisii²¹ jon Gemelo, sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³on Jesús catyaai² do:

―Tsaa²¹² jna' jon, joon júun²na' caan²¹mo coon'¹³on.

Jesús unjiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²

17 Joon mo gatyía¹ Jesús Betania ningó¹o tyʉ́n² jmɨɨ²¹² jiin'¹³ la ni'ái¹ Lázaro. 18 Joon tsʉ 'wii'¹³ náa¹ tyan' Jerusalén Betania, tɨ tún² kilómetros tsi ca'no'³o, 19 joon 'áa¹mo fúui¹ tsá² seein²¹ Israel ningalíin² nifee'¹³i Marta coon'¹³ María cwo'¹o 'ido fo'feei'¹ cwáain¹ tya' 'e gajúin¹ ruui'²¹ 'ido. 20 Joon mo galiñii¹ Marta 'e ngó¹o jmoo²¹ tye'²mo Jesús joon cwo'ɨ́ɨ¹i Marta nijeen²en ni 'ido. Pe María‑gɨ do gajaan¹o inʉʉ. 21 Joon gajin'² Marta sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wa mo'o tyíin¹u'un jo gajúun¹in ruu'²¹na do. 22 Pe jna ñí³oo 'e cwo'¹o Dios 'nʉ jilaa'²¹ 'e mɨ'³'ɨ.

23 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Marta:

―Injiin'¹in ruui'²¹ 'nʉ tún¹.

24 Marta‑gɨ gajin'²in:

―Jo'¹o, jna ñí³oo 'e injiin'¹o mi tɨ jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹ mo jiin'¹in 'lɨɨ²¹².

25 Joon gajin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna‑a jon jmáa³aa 'e jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹², jna‑a cwo'³oo tsá² juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 'In jo'¹ lɨ́ɨ²i jna xʉfiin'¹³ júun²in, ijiin'¹o tún¹. 26 Joon jileei'²¹ 'in jiin'¹ 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i jna jo júun²in. ¿Tɨ jo'¹ lɨ́ɨ²u 'e júu³ lo?

27 Joon gajin'² 'in tsamɨ́² do:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', jo'¹o lɨ́ɨ²na 'e 'nʉ‑ʉ Cristo, Jóon¹on Dios Jmii²¹ 'in 'ná¹ jó¹o ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

Jesús xuui²¹²‑tsi mo tyíi¹a ni 'aan¹ tya' Lázaro

28 Joon mo ngayuui'¹³ gajin'² Marta 'e júu³ lo gangaté²e ruu'²¹i María sɨɨ'²¹ɨ 'ido 'uun²¹mo:

―Nicwa'²mo Tɨfo'² tyi' joon gajmaa¹a júu³ tøø'²¹ø 'nʉ.

29 Joon mo ganúu²un María 'e júu² do tsifuu garoon¹on gangóo¹o ngafee'¹³i Jesús. 30 Jo ga'í¹in Jesús tɨ 'i fuu²¹ do pe do‑o tyíin¹in lɨ gafee'²¹i Marta 'ii. 31 Joon mo ganí²i 'in tsá² Israel 'in taai² cwo'¹o fo'feei'¹ María 'e garoon¹on 'ido ce tyíi² cwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'ido fu caluu joon ngalíin² caluu María lɨ́ɨ²i 'e tsá¹ 'ido fu ni 'aa¹ do 'e ngatyii'¹³i 'ido.

32 Joon mo gatyía¹ María lɨ siin'¹³in Jesús, joon gasi'²¹i wojníi¹i tyani Jesús joon jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wa mo'o tyíin¹u'un jo gajúin¹ ruu'²¹na do.

33 Joon mo ganí² Jesús 'e cɨ'²ɨ María coon'¹³ 'in tsá² Israel 'in ningalíin² coon'¹³ María joon galili'²i Jesús fa'í²‑i 'áai¹ joongɨ gangatyin'²‑tsi. 34 Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Xiia lɨ' ga'áa¹naa'?

Joon 'ido‑gɨ gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', na¹ du' cwojøø²'ø.

35 Joon gatyi'²i Jesús. 36 Joon gajin'² 'in tsá² Israel do:

―Jǿø²duu' áa¹mo ni 'iin²¹²in ni 'ido.

37 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'in tsá² seein²¹ Israel do gajin'²in:

―In no‑o 'in gacwo¹o unni² 'in tsá² tiui² do, ¿tɨ jo 'ee nilii'¹i jmá¹xʉ tya' 'e jo júuin² Lázaro no?

Gajiin'¹in Lázaro

38 Joon Jesús ngatyin'²‑tsi tún¹, joon gangatyéen¹in ni 'aa¹ do. Joon 'e 'aa¹ do nilɨ́² too²¹ xá² joon ni injnɨ¹ coon'¹³ coon²¹ cuun²¹² fee'¹. 39 Joon gajin'² Jesús:

―Jan'² cuun²¹² 'e injnɨ¹ 'oo² no.

Joon Marta, ruui'²¹ 'in 'lɨɨ²¹² do gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', wa jo nijmaa²¹a tsʉ ningóo¹on tyʉ́n² jmɨɨ²¹² jiin'¹³ la júin¹ Lázaro.

40 Pe joon gajin'²in Jesús:

―Nifuu²¹²oo 'nʉ wana jo'¹ lɨ́ɨ²u imóo³o'o xiiala 'e tsafee'¹mo Dios.

41 Joon gajan'²o cuun²¹² do joon gajǿø²ø Jesús fu yʉ' joon faa'²¹a júu³ tyʉ́², jin'²in:

―Nʉ'³, cwo'³‑oo 'nʉ maa'¹³mo'o tsʉ niganʉ́ʉ²o'o júu³ tyiia. 42 Jna ñí³oo 'e nuu²¹o'o júu³ tyiia coon²¹ tøø²mo. Foo'¹³na 'nʉ 'wii²¹² tya' 'e jǿø²ø 'in tsá² no 'e ilitsáai¹‑tsi 'e 'nʉ‑ʉ gasii¹un jna.

43 Mo ngayuui'¹³ jin'²in la joon, joon ga'oo¹o tá², tøø'²¹ø Lázaro:

―¡Lázaro, júu¹ fu lo!

44 Joon 'in 'lɨɨ²¹² do gacwo'ɨ́ɨ¹o joon 'in paa'²¹ 'mɨ'²ɨ cwoo²¹o coon'¹³ tɨɨ²ɨ joon 'in jnɨ'² 'mɨ'²ɨ tsi níi¹i. Joon gajin'²in Jesús:

―Sii'¹³ cwoo²¹o tɨɨ²ɨ cwotyee'²¹mo.

Sɨ́ɨ¹i tsá² røø²¹ saan'¹in Jesús

45 Joon fúu¹mo tsá² Israel 'in ningalíin² coon'¹³ María joon ganí² 'e nigajmaa¹a Jesús jo'¹o lɨ́ɨ²i. 46 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² do ngalíin² nijmaa'¹³a tsá² fariseos júu³ jilaa'²¹ 'e niganii²¹i 'e gajmaa¹a Jesús. 47 Joon 'in tsá² fariseos do joongɨ coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² do gauncaain²¹ yaai coon'¹³ jileei'²¹ tsacøøi'¹³ joon gajin'²in:

―¿'Ee ijmoo²¹o'? 'In tsanʉʉ'¹ no 'áa¹mo jmoo¹o li² milagro. 48 Wana tuu²¹²na' 'ino, jilee'²¹mo jo'¹o ilíin² 'ii. Joon 'in tsá² 'oo¹o to² Roma ijalíin² 'e jafiin²mo cwo'¹ fee'¹ tyi' joongɨ ija'iin²mo jna'.

49 Pe jaain²¹ jee²¹² 'ii do 'in sii²¹ Caifás 'in tyʉ'² to² fii²¹² untsá² jiin²¹ joon gajin'²in:

―'Naa' jo ñí²ii' jiin'¹³xʉ, 50 jon'gɨ li'²naa' 'e tyʉ́² tyi‑o' 'e júuin² jaan²¹mo tsañʉʉ'¹ tya' goo²¹o' lagɨ 'e 'iin²in la tøøi² lɨ saan²¹an'.

51-52 Pe Caifás do jo gajin'²in jiin'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsi 'ña'a, Dios gacwo'¹ 'ii 'e ga'øøi'²¹‑tsi 'e faa'²¹a do 'e ijúuin² Jesús 'wii²¹² tya' jileei'²¹ 'in seein²¹ Israel. Jon' ijúuin² 'wii²¹² tya' jiin'¹³ tsá² 'in seein²¹ Israel pe ijúuin² tya' iuncaain²¹ jileei'²¹ jóon¹on Dios 'in née¹i lɨ caain²¹ ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹. 'E gacwo'¹o Dios 'ii 'e ga'øøi'²¹‑tsi la do tsʉ 'wii'¹³ tsafeei'¹ tyʉ'² to² fii²¹² untsá² 'ii. 53 Ca jmɨɨ²¹² joon gasɨ́ɨ²i 'in tsá² 'oo¹o to² do seein²¹ Israel xiiala ijngaa'¹³i Jesús.

54 Wii'¹³ joon jo lí² ngɨ¹gɨ Jesús jee²¹² tsá² seein²¹ Israel, joon gacwa'ɨ́ɨ¹o fu lɨ' Judea joon gangóo¹o co' coon²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ fu lɨ sii²¹ Efraín. Joon do‑o gajaan¹an coon'¹³ 'in ngɨ¹ɨ coon'¹³on.

55 Joon xʉ 'ná¹gɨ tɨ jmɨɨ²¹² pascua tya' tsá² Israel. Joon fúu¹mo tsá² 'in née¹i 'e fuu²¹ náa¹ la caain²¹ co' Jerusalén ngalíin² fu Jerusalén nʉ'gɨ lagɨ itɨ́² jmɨɨ²¹² pascua 'e tsaruuin'¹³ yaai joon coon'¹³ la joon lɨtyúu¹i. 56 'In tsá² jalíin²in Jerusalén ngɨɨ¹ɨ 'naa'²¹i Jesús joon la 'ɨɨ²¹² taai² inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do unngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i:

―Xiiala lɨ́ɨ²u, ¿tɨ ijó¹o lɨ tɨ jmɨɨ²¹² lo 'owa jo jó¹ 'ee?

57 Joon 'in tsá² fariseos coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² nityʉ'²ʉ to² wana 'in niñíi²in xiia' tyíin¹in Jesús joon 'ná¹ cwatyajmaa'¹³ 'ido 'ii júu³ tsʉ joon isaan'¹mo 'ido.

12

Jaain²¹ tsamɨ́² xée²i Jesus jmɨɨ²¹ jmafuu²¹

1 Jñʉ́ʉ² jmɨɨ²¹²gɨ 'ná¹ tɨ jmɨɨ²¹² pascua gangó¹on Jesús fu Betania lɨ tyíin¹ Lázaro 'in gaunjiin'¹in Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹². 2 Joon do‑o gatyaa¹ tyʉ́² 'e dø'²ø tsá² 'e jløø'³i 'e tyíin¹ Jesús jee²¹² 'ii. Marta tyaa¹ 'uunñi² ni mesa la 'ɨɨ²¹² tyíin¹ Lázaro coon'¹³ Jesús gø'²ø. 3 La 'ɨɨ²¹² joon tyei'² María tyiin¹an jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ 'éein³ ti coon'²¹ tsa'² litro 'e tyíin¹ 'moo'³ 'áa¹mo. 'E jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ 'e sii²¹ nardo do gasóon²on tɨɨ² Jesús joon mo ngayuui'¹³ joon tsifu gasii²¹i coon'¹³ jnʉ́² tyíi¹i. Joon la caain²¹ tsi inʉʉ garǿ¹i jma² tya' 'e jmɨɨ²¹ jmáfuu²¹ do. 4 Joon jaain²¹ 'in tsá² tya' Jesús 'in sii²¹ Judas Iscariote, jóon¹on Simón, 'in tɨ li 'nɨ́ɨ¹i Jesús gajin'²in:

5 ―¿'Ee lɨ' jo ga'nɨɨ²¹² 'e jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ do 'e uncoon'¹³ tya' 'in taníi²in tsʉ tyíin¹ la ti 'e jnaa'¹a tsá² jee²¹² coon²¹ jiin²¹?

6 Pe Judas do jo gajin'²in wa' 'e jo'¹ 'nee¹i tsá² tañíi²in, 'e gajin'²in la do tsʉ 'uun²¹ 'ii joongɨ tsʉ 'wii'¹³ 'e 'ii‑o náa¹ cwoo²¹o tu'mɨ'² taa'¹³ cuu². Joon 'wo'²o 'e cuu² taa'¹³ tsi. 7 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Judas do:

―Jo jnɨɨ'³ nu'u, tsʉ lawa 'e sóon²i jna mi 'á¹na. 8 Coon²¹ tøø²mo seein²¹ tsá² taníi²in jee²¹² 'naa' 'e lí² uncóon¹³oon' pe jna jo coon²¹ tøøi² iseen²¹na jee²¹² 'naa'.

Sɨ́ɨ¹i 'in tyʉ'² to² untsá² 'e jngaa'¹³mo Lázaro

9 Joon mo galiñii¹ tsá² Israel 'e tyíin¹ Jesús fuu²¹ Betania joon 'áa²mo fúui¹ ngalíin² ngajøø²¹²i Jesús, jon' wa' jiin'¹³ 'e 'iin²¹²in níi²in Jesús 'e 'iin²¹²in níi²mo jon Lázaro 'in gajmaa¹a Jesús gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². 10 Joon gasɨ́ɨ¹i 'in tsá² tyʉ'² to² untsá² do røø²¹ 'e jngaa'¹³mo jon Lázaro, 11 tsʉ 'wii²¹² tya' 'ido‑o fúu¹mo tsá² Israel jo'¹o galɨ́ɨ¹i Jesús joon gatuu²mo 'in untsá² do.

Mo ga'í² Jesús Jerusalén

12 Fúu¹mo 'áai¹ tsá² 'in gangalíin² Jerusalén lɨ tɨ jmɨɨ²¹² pascua. Mo jná² joon mo galiñi¹i 'in tsá² fúui¹ do ityíi¹a Jesús 'e fuu²¹ do, 13 joon ganga'naa'¹a ni moo²¹ joon ga'woo²¹i ngajeen¹in Jesús, joon faa'²¹a tá¹, jin'²i:

―¡'In tyú¹mo Dios! ¡'In cwaa'³mo 'in gajó² cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'! ¡'In cwaa'³mo 'in Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel!

14 Joon Jesús gatsee'²¹i jaain²¹ bu'³ joon gacwó²o 'ido jiin'¹³ la lɨ́² 'e faa'²¹a ni jí² tya' Dios:

15 Jo toon²oon' fo'²‑'oo' tsá² seein²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Sion.

Jǿø²duu' no‑o cwéi¹ Rǿøi¹³ tyii', tyíin¹ jaain²¹ bu'³.

16 La mo 'láa² 'wii²¹² jo 'øøi'²¹‑tsi 'in tsá² ngɨ¹ɨ coon'¹³ Jesús jilaa'²¹ 'e nigalɨ́². Pe mo ngayuui'¹³ gangai'² Jesús fu ñʉ'fú² joongɨ gatɨ'²ɨ‑tsi 'e jilaa'²¹ 'elo 'e toon²¹² ni jí² 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' Jesús joon la joon nigajmaa¹a tya' 'ido.

17 'In tsá² 'in nitéen²in coon'¹³ Jesús la mo gatø'²ø Jesús Lázaro 'oo² 'aan¹ joon gaunjiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹², 'in tsá² do 'áa¹mo tyaa¹a júu³ cwáain¹ tya' jilaa'²¹ 'e ganí²i. 18 Tsʉ 'wii'¹³ 'e júu³ gatyaa¹a 'ido joon ga'woo²¹i 'in tsá² fúui¹ do ngajéen²in Jesús. 19 Joon 'in tsá² fariseos sɨ́ɨ¹i la jee²¹² yaai:

―Jǿø²oo', jo jmé¹i tyi' jilaa'²¹ 'elo. Ñíi²duu', jilee'²¹mo tsá² ngalíin² coon'¹³ 'ii.

'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² faa'²¹a jmíi¹ griego 'naa'¹i Jesús

20 Jee²¹² 'in tsá² ngalíin² fu lɨ gatɨ́² jmɨɨ²¹² Jerusalén seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in nifaa'²¹a jmíi¹ griego. 'E nijalíin² 'e un'goo²¹o Dios. 21 'In tsá² faa'²¹a jmíi¹ griego do gangatyéen¹in co' lɨ siin'¹²in Felipe 'in seein²¹ coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Betsaida náa¹ cwoo'¹³ 'wó² tya' Galilea. 'In tsá² griego do gamɨɨ¹ɨ tyani Lii²¹² do sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsañʉʉ'¹, 'iin²¹²na'a nee²¹²na'a Jesús.

22 'In Lii²¹² do ngajmaa'¹³a júu³ Andrés joon mo ngayuui'¹³ joon ngalíin² mo je wáai² do ngatyaa¹a júu³ coon'¹³ Jesús. 23 Joon gajin'²in Jesús:

―'E gatyíi¹a gatɨ́²‑ɨ 'ii'²¹ 'e untyú²i Dios jna, 'in Ruui'²¹ Tsá², mi júun²na. 24 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', wa ca mɨ'² trigo 'e jo jní²i tsá² ni 'wó² joon wa jo júun²mo, joon la mo lɨɨ²¹² ca mɨ'²ɨ. Pe wa najúin¹ 'e ca mɨ'² do joon 'e iyii¹a 'láai²gɨ. 25 Jileei'²¹ 'in un'øøi'¹ juncwii²¹ tya'a icaa²mo juncwii²¹ tya'a pe 'in jo tsáai¹‑tsi juncwii²¹ tya'a 'e ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lo iun'øø'¹i juncwii²¹ tya' 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 26 Wana 'in 'iin²¹²in jmá¹a to² tyʉ'³ʉʉ 'ná²a 'e jo tiui² jna. Joon doñixiia' siin'¹³na joon jon siin'¹²in 'in jmoo¹o to² tyʉ'³ʉʉ. Joon iuntyú¹mo Ñʉ'³ʉʉ 'ii.

Jesús jmoo¹o júu³ 'e tɨ lɨ júuin²

27 ’No no 'áai¹ ni'ɨ¹‑tsii tya' 'e tsangɨɨ¹na ―jin'²in Jesús―. ¿'Ee ifo'³oo? ¿Tɨ lí² fo'³oo: “Ñʉ'³, un'øøi'¹ jna wa'a jo cwotyangɨ́ɨ²na jilaa'²¹ 'e itsangɨ́ɨ²na?” Pe jo lí² fo'³oo la joon tsʉ 'ii'²¹ joon 'yuu²na. Ifo'³oo: 28 “Ñʉ'³, 'ii²i 'wo'²o coon'¹³ 'e la joon un'goo²¹o tsá² 'nʉ” ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Jmii²¹ tyíin¹ ñʉ'fú².

Joon ganuu¹un coon²¹ júu³ jó¹ fu nʉ'fú² 'e nijin'²in:

―Ni'e²moo 'ñii'a joongɨ i'ée¹³moo 'ñii'a tún¹ tya' 'e un'goo²¹o tsá² jna.

29 'Inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² téen²in do jin'²i:

―Cwaain² 'ñá³ 'in niga'óon²on do.

'In lɨ́ɨi¹³gɨ gajin'²in:

―Jaain²¹ ángel gafee'²¹i Jesús.

30 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Jon' gafaa'²¹a 'e júu³ lo 'wii²¹² tyiajna, 'e gafaa'²¹a 'wii²¹² tyi'naa'oo'. 31 Pe 'e la no‑o gatɨ́³ 'e jmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon la no i'wó¹mo Dios 'in tyʉ'² to² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 32 Joon mi sá¹i tsá² jna tsaa' 'mó² joon ityiin'²¹an jna jileei'²¹ tsá² ―jin'² Jesús.

33 Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a 'e i'øøi'²¹‑tsi tsá² xiiala mi júun²in. 34 Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―Ninʉ́³oo'o lɨ faa'²¹a jí² tya' ley tyii'i 'e Cristo seein²¹ coon²¹ tøø²mo. ¿Xiiala lɨ 'e foo'²¹'o 'e 'ná¹‑a sá¹i tsá² tsaa' 'mó² 'in Ruui'²¹ Tsá² no? ¿'Iin 'in Ruui'²¹ Tsá² no?

35 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Joon jee²¹² 'naa' coo²¹gɨ jɨ́² pe coon'²¹ catá²‑a. Ngɨɨ²ɨɨ' la 'ɨɨ²¹² 'e jnée²mogɨɨ' coon'¹³ 'e jɨ́² lo tsʉ joon jó¹ lɨnʉʉ²¹ lɨ ngɨɨ²ɨɨ', tsʉ 'in ngɨ¹ɨ lɨ nʉʉ²¹ jo ñii¹i xiiafu tsáa¹a. 36 Jo'¹ cwolíin²naa' 'e jɨ́² lo la 'ɨɨ²¹² 'e 'oo²gɨɨ' tsʉ coon'¹³ la joon ilíin²naa' tsá² tya' 'e jɨ́² lo.

Joon mo ngayuui'¹³ gajin'²in 'e júu³ lo, ganga'²mo Jesús, ganga'mée¹³mo 'ña'a tya' 'in tsá² do.

'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel jo jo'¹ lɨ́ɨ²i Jesús

37 Jesús gajmaa¹a 'láa²mo li² milagro 'e nijǿø²ø 'in tsá² do pe jo jo'¹ lɨ́ɨ²mogɨ, 38 tsʉ 'ná¹gɨ 'e litiin'¹³ jiin'¹³ la lɨ 'e nigataan¹an ni jí² 'in tsá² 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² ca la jéei¹ 'in sii²¹ Isaías:

Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'iin 'in jo'¹ nilɨ́ɨi² júu³ tyʉ́² tyi'?

¿'In niga'e'² Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii'²¹ tya'a?

39 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo lí² jo'¹ lɨ́ɨ²i 'in tsá² do. Joon gataan¹an Isaías ni jí² tya'a:

40 Dios 'e gajmaa¹a tiui² 'ido joongɨ gajmaa¹a 'e 'waa'²¹ alma tya' 'ido,

tsʉ joon jo cwolijǿø²ø 'ido coon'¹³ unníi¹i joongɨ jo cwo'øøi'²¹‑tsi coon'¹³ alma tya'a,

joongɨ jo cwojalíin² fu lɨ siin'¹³na wa 'e un'láa²na.

41 Isaías gajin'²in 'e júu³ lo tsʉ 'e gacɨɨ¹o 'e tyʉ́² tya' Jesús. Joongɨ 'e tya¹ 'ido júu³ 'wii²¹² tya'a.

42 Fúu¹mo 'in tsá² Israel jo'¹o lɨ́ɨ²i Jesús pe jo faa'²¹a la joon jee²¹² tsá² tsʉ 'wii'¹³ 'gøø'²¹mo tsá² fariseos. Cagɨ tsacøøi'¹³ seein²¹ Israel jo'¹o lɨ́ɨ²i Jesús. Lɨ' 'goo'²¹o wa gatyii¹in tsá² 'ii fu caluu cwo'¹. 43 'In tsá² do 'iin²¹²in 'e seein²¹ tyʉ́²gɨ coon'¹³ tsá² lagɨ wa 'e iseein²¹ 'ido tyʉ́² coon'¹³ Dios.

Júu³ tya' Jesús faa'²¹a ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá²

44 Joon Jesús gafaa'²¹a tá², jin'²in:

―'In jo'¹ lɨ́ɨ²i jna jon' jiin'¹³ jna jo'¹ lɨ́ɨ²i, jo'¹o jon lɨ́ɨ²i Ñʉ'¹ʉ' 'in gasii¹in jna. 45 'In níi²in jna níi²mo jon 'in gasii¹in jna. 46 Gagoo²¹²oo ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lawa coon²¹ jɨ́² coo²¹ joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna jo ján¹ lɨ 'íi¹i nʉʉ²¹. 47 Wana seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ nuu¹un júu³ tyiia, joon jogɨ unjíi²i, jon' jna jmá³a 'ii'²¹ tya'a tsee'¹³i lɨ 'lɨɨ'³, tsʉ jo gagoo²¹²oo 'e jmáa³aa 'ii'²¹ tya' tsá² 'e tsalíin² lɨ 'lɨɨ'³ 'in taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Pe gagoo²¹²oo 'e jmáa³aa 'e tiin'¹³mo tsá². 48 'In jo tsáai¹‑tsi jna joongɨ jo unjíi²i júu³ tyíia ni'oo¹o coon²¹ 'e 'lei'² 'ii lɨ 'lɨɨ'³. 'E júu³ nifo'³oo 'e joon 'e 'lei'² 'ii lɨ 'lɨɨ'³ jmɨɨ²¹² mi 'iin² juncwii²¹. 49 Tsʉ jo fo'³oo 'e 'øøi'²¹‑tsii 'ñii'a, Ñʉ'¹ʉ', 'in gasii¹in jna‑a, 'ii gacwo'¹o jna jilaa'²¹ 'e 'ná¹ fuu²¹²uu tsá² joongɨ 'e 'ná¹ 'e'³ee tsá². 50 Joon ñi³oo jilaa'²¹ to² tyʉ'² Ñʉ'³ʉʉ cwo'¹o tsá² juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹ coon²¹ tøøi². La joon 'e fo'³oo lo fo'²oo jiin'¹³ la to² tyʉ'² Ñʉ'¹ʉ' jna.

13

Jesús run'²un tɨɨ² tsá² tya'a

1 'Yiia'¹³ cwoun'ló¹ pascua galiñii¹i Jesús 'e gatɨ́²‑ɨ 'ii'²¹ 'e itiui² tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹, joon itse'²mo fu lɨ tyíin¹ Jmii²¹i. 'Áa¹mo gali'iin²¹²in tsá² tya'a 'in taain²¹² ni cwoo'¹³ fu juncwii²¹. Joon la no i'é¹mo 'ña'a jiin'¹³ la ti 'e gali'iin²¹²in tsá².

2-4 'In 'lɨɨ'³mo ni'í³i alma tya' Judas Iscariote, jóon¹on Simón. Joon Judas do 'ɨ¹‑tsí 'nɨ́ɨ¹i Jesús. Pe Jesús niñii¹o 'e gajó²o lɨ tyíin¹³in Dios Jmii²¹ joongɨ joon itsee'¹³i tún¹. Joongɨ niñii¹o 'e Jmii²¹ do‑o nigacwo'¹ 'ii to² 'e tyʉ'²o to² jileei'²¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon la 'ɨɨ²¹² 'e tyíin¹³in gø'²ø 'í¹ canʉʉ²¹ coon'¹³ tsá² tya'a joon gajmaa¹a siin'¹²i lɨ si'² mesa joon gatyii¹o 'mɨ'² cwaa²¹ 'e tyi'²i. Joon ga'aa'²¹i coon²¹ 'mɨ'² toalla ñuu'²¹i. 5 Joon gatyii'²¹a jmɨɨ²¹ tsi coon²¹ 'ú¹ ñí³. Joon ga'láa² 'wii²¹² run'²un tɨɨ² tsá² tya'a, joon gauntyʉʉn²¹o coon'¹³ 'mɨ'² toalla 'e in'aai'¹³ 'ñuu'²¹i.

6 Joon mo gatɨ́² irun'²un tɨɨ² Simón Pedro, joon gajin'²in 'ido:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ 'nʉ iruun'¹³'un tɨ́ɨ³ jna?

7 Joon gañii¹i Jesús:

―Jo 'øøi'²¹‑'o'o la no 'e jmóo³oo pe cɨɨin²¹xʉ i'øø'²¹mo‑'o'o.

8 Pe Tʉ́³ dogɨ gajin'²in:

―Jo jmɨɨ²¹² ruun'¹³'un tɨ́ɨ³ jna.

Joon gajin'²in Jesús:

―Wa jo ruun'¹³uun tɨ́ɨ¹³'ɨ jo lí² liin²u tsá² tyiia.

9 Joon gajin'² Simón Pedro:

―Wana 'e la joon, Ña'ñʉ'¹ʉ', jon' jiin'¹³ tɨ́ɨ³ɨɨ ruun'¹³'un, ruun'¹³o'o cwóo³oo joongɨ mootyíi³ii.

10 Pe gajin'²in Jesús sɨɨ²¹ɨ Tʉ́³ do:

―'In ningayuui'¹³ galo'¹o jo lɨ 'ná¹ idyii¹i tya'a jiin'¹³ tɨɨ²o 'ná¹ idyii¹i tsʉ nilo'¹o. Joon nilaa'¹naa' xʉfiin'¹³ jo jilee'²¹naa'.

11 Tsʉ niñii¹o Jesús 'iin in'nɨ́¹i 'ii 'wii'¹³ joon jin'²in: “Jo mo laa'¹naa' jilee'²¹naa'.”

12 Joon mo ngayuui'¹³ garun'²un tɨɨ² 'ido jileei'²¹ joon gacɨ'¹o sɨɨn'¹³ɨn 'mɨ'² cwaa²¹ do tún¹, joon gacwó²o tún¹ lɨ si'² mesa. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a do:

―¿Tɨ 'øøi'²¹‑'oo' 'e nijmá³aa? 13 'Naa' fuu²uu' jna: “Tɨfo'² tyi'.” Joongɨ gasii²ii' jna: “Ña'ñʉ'¹ʉ'.” Joon 'e tɨɨ²¹moo' fuu²uu' jna la joon tsʉ 'ii jna. 14 Joon wana jna garuun'¹³uun tɨ́ɨ¹³ɨɨ' joon lɨ́ɨ¹moo Tɨfo'² tyii' joongɨ Ña'ñʉʉ²ʉʉ', la joon jon 'naa' 'ná¹ jon rúun¹³uun' tɨɨ² ruu'²¹naa'. 15 Jna‑a ni'e'²ee 'naa' xiiala 'e jmaa²aa' jiin'¹³ la lɨ 'e nigajmá¹ jna. 16 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', ce jiin'¹³ jaain²¹ tsa'leei'¹³ jo fee'¹i la feei'¹ ñifii²¹²i. Ce jiin'¹³ jaain²¹ 'in sɨɨ¹i tsá² wa 'e feei'¹gɨ lagɨ 'in sii¹in 'ii. 17 Joon wana 'øøi'²¹‑'oo' 'elo, jløø'³moo' wa' jmoo²oo'.

18 ’Pe jo fo'²oo 'wii²¹² tyii' jilee'²¹naa'. Jna niñi²oo 'iin 'in nityi'³na. 'Ná¹‑a untiin'¹³ la lɨ 'e faa'²¹a ni jí² tyaa'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e jin'²: “Jaain²¹ 'in gø'² coon'¹³ jna nijmaa¹a 'e gó² tyiajna.” 19 Jmoo'¹³oon 'naa' júu³ jéei¹ tsʉ joon mi lí² 'e ja'²mo lɨ́ɨ²naa' 'e jna‑a Cristo jiin'¹³ la lɨ 'e nifuu²¹²uu 'naa'. 20 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jileei'²¹ 'in 'ii'²¹i 'in gasɨ́ɨ²na, 'ii'²¹mo jon jna. Joon jileei'²¹ 'in 'ii'²¹i jna 'ii'²¹mo jon 'in gasii¹in jna.

Jesús tyaa¹a júu³ 'e Judas 'in 'nɨ́¹i 'ii

21 Joon mo ngayuui'¹³ gajin'²in Jesús 'elo joon galɨtyin'²‑tsi 'áa¹mo alma tya'a joon gajin'²in:

―'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', jaain²¹² jee²¹² 'naa' i'nɨ́¹mo jna.

22 Joon 'in tsá² tya'a do ga'láa² 'wii²¹² jǿø²i ruu'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹ jo ñii¹i naai¹ 'in jin'²in Jesús. 23 Jaain²¹ jee²¹² tsá² tya'a do 'in 'nee¹i Jesús 'áai¹ tyíin¹in gø'²ø caai¹ lɨ tyíin¹ Jesús. 24 Joon Simón Pedro do gajmaa¹a li² tya'a wa'a cwounngɨɨ¹ɨ 'iin 'in 'í¹i Jesús 'e faa'²¹a la do. 25 Joon 'in tsá² do 'in 'nee¹i Jesús joon ganityéen¹in tyan'gɨ joon jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'Iin 'in 'ee¹u'u?

26 Joon gajin'²i Jesús:

―'Oo'³duu coon²¹ 'no'³ 'iñi'¹ tsi 'uunñi², joon 'in cwo'³oo do, 'ii do.

Joon mo ngayuui'¹³ gajin'²in la joon, joon ga'oo'²¹o 'no' 'iñi'¹ do tsi 'uunñi² joon gacwo'¹o Judas Iscariote, jóon¹on Simón. 27 Joon tsifuu mo gatɨ́ɨ²i Judas 'e 'iñi'¹ do joon ga'í²i 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a. Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'E 'nogɨ jmaa²'a, jmaa²'a jmoono.

28 Pe jiin'¹³ jaain²¹ 'in nee¹i gø'²ø ni mesa do jo mo 'øø'²¹mogɨ‑tsi 'e 'wii²¹² 'e gajin'²in 'ido la do. 29 Joon tsʉ 'wii'¹³ Judas do 'e 'in 'mo'³o tu'mɨ'² taa'¹³ cuu², 'inlɨ́ɨi¹³ ga'ɨ¹‑tsi 'e Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido 'e tsalá¹a 'e 'ná² tya' mi tɨ jmɨɨ²¹² sɨxʉ 'e cwo'¹xʉ tsá² taníi² cuu². 30 Joon mo ngayuui'¹³ gøø'²¹ø Judas 'e 'no'³ 'iñi'¹ do joon gacwo'ɨ́ɨ¹o tsifu tsʉ canʉʉ²¹.

Jesús tyʉ'² to² 'e 'ná¹ 'nee¹mo tsaruu'²¹i

31 Mo ngayuui'¹³ cwo'ɨ́ɨ¹ Judas, joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:

―La no iní²i tsá² 'e 'ya'²gɨ tya' 'in Ruui'²¹ Tsá². Joon 'wii'¹³o iní²i tsá² 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹. 32 Joon wana 'in Ruui'²¹ Tsá² do 'é²e 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹, joon Dios Jmii²¹ i'é²o jon 'e 'ya'²gɨ tya' Jóon¹on. Joon la jmoono ijmáa¹a. 33 Tsaru'¹u', jo taain²¹²gɨɨ coon'¹³ 'naa' 'wóo². 'Naa' i'naa'¹³moo' jna, pe la lɨ 'e gafuu²¹²uu 'in tsá² Israel do la joon fuu²¹²uu 'naa': Jo lí² cwolíin²naa' fu lɨ nii'¹³ jna. 34 Icwo'³oo 'naa' 'e júu³ 'múui² lo 'e jmaa²aa': 'e un'nee¹naa' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. La 'nee¹na 'naa' la joon jon 'ná¹ 'e 'nee¹naa' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 35 Sɨ na 'nee¹mo ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jilee'²¹mo tsá² seein²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ ilili'³o 'e 'naa'oo' lɨ́ɨ¹naa' tsá² tyiia.

Jesús jmoo¹o júu³ 'e Pedro jo rǿø¹i cwíi¹in Jesús

36 Joon Simón Pedro gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Xiiafu cwoo'²u, Ña'ñʉ'¹ʉ'?

Joon gajin'² Jesús:

―Fu lɨ nii'¹³ jna jo lí² cwoo'²u la no coon'¹³ jna pe cɨɨin²¹gɨ ñíi¹³u'un.

37 Joon gajin'² Tʉ́³:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'Ee lɨ' jo lí² tsaa²¹a' caain²¹? La no nináa¹ tyʉ́² tyiia 'e júun²na 'wii²¹² tyi'i.

38 Joon gajin'² Jesús:

―¿Tɨ jo'¹ nináa¹ tyʉ́² tyi'i 'e júun²mo'o 'wii²¹² tyiia? 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ, pe joon 'e ifo'²'o 'nɨ¹ naa'¹³ 'e jo cwii¹u jna la nʉ'gɨ i'ó¹o tuitsáa².

14

Jesús lɨ́ɨ¹i fu¹ 'e ngoo'¹³ fu lɨ tyíin¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹

1 Faa'²¹gɨ Jesús:

―Jo cwotaan²¹²naa' cu'²‑'oo'. Jo jmaa²aa' cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ Dios jon'gɨ cuu'¹³‑'oo' coon'¹³ jna jon. 2 Fu lɨ tyíin¹ Nʉ'³ʉʉ joo²¹ 'áa¹mo lɨ cwá²a tsá². Wa jo la joon lɨ́² nifuu²¹²oo 'naa'. Joon inii'¹³na nityíi³aa tyʉ́² coon²¹ lɨ ní³ii'. 3 Nii'¹³na nityíi³aa tyʉ́² joon mi yuui'¹³ joon yíia³oo tún¹, yatee²ee 'naa', tsaa²¹a' coon'¹³ jna. Joon coon'¹³ la joon ili'yii²¹a' coon'¹³ jna lɨ tyíin¹³na. 4 Ñí³ii' 'naa' fu lɨ nii'¹³na joongɨ niñii²oo' fu¹ lɨ' lɨ nii'¹³na.

5 Joon gajin'² Tomás sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', jo ne² jna'a xiia fu cwoo'²'o, ¿xiiala 'e la ne²e'e fu¹ lɨ' lɨ cwoo'²u?

6 Joon gajin'² Jesús:

―Jiin'¹³ jna‑a 'e fu¹ do, joongɨ jiin'¹³ jna‑a 'e júu³ jai'², joongɨ jiin'¹³ jna‑a cwó³oo juncwii²¹ tya' tsá². Jiin'¹³ 'wii'¹³ jna‑a 'e lí² tyaliin¹in tsá² lɨ tyíin¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹. 7 Joon wana galicwii¹moo' jna joon ilicwii¹moo' joon Ñʉ'³ʉʉ. Ca lano joongɨ lɨ ngóo¹gɨ cwii¹moo' Ñʉ'³ʉʉ joon nijǿø²moo'.

8 Joon gajin'² Felipe sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', cwoo'¹³du' jna'a 'e nee²¹²na'a Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹, coon'¹³ la joon líin²mo tyii'i.

9 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Ningóo¹ 'áai¹ 'e taan²na jee²¹² 'naa' Felipe, ¿tɨ joon jo mo cwii¹mogɨ'ɨ jna? Tsʉ 'in ní² jna níi²mo jon Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹, ¿'ee lɨ'ɨ 'e mɨ²'ɨ 'e 'ee'¹³na 'naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹? 10 ¿Tɨ jo jo'¹ lɨ́ɨ²u 'e ngɨɨ¹ɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ coon'¹³ jna joongɨ jna ngɨ́ɨ³oo coon'¹³ 'ii? Jilaa'²¹ 'e fo'²oo jo fo'²oo 'e 'ɨ¹‑tsii 'ñii'a. Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ 'in ngɨɨ¹ɨ coon'¹³ jna, 'ii‑o 'in jmoo¹o 'e to² tya'a lo. 11 Jo'¹ cwolíin²naa' jna 'e fuu²¹²uu 'naa' 'e jna‑a ngɨɨ²ɨɨ coon'¹³ Ña'ñʉ'ʉ' Dios Jmii²¹ joongɨ 'ii ngɨɨ¹o jon coon'¹³ jna. Joon wa jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' jna 'wii²¹² júu³ tyiia jo'¹o cwolíin²naa' jna 'wii²¹² tya' jilaa'²¹ to² 'e jmóo³oo. 12 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i jna ijmá¹o jon la jmóo³oo joongɨ ijmáa¹a 'e fee'¹gɨ lagɨ jna tsʉ nii'¹³moo fu lɨ tyíin¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹. 13 Joon jilaa'²¹ 'e mɨ́² 'naa' coon'¹³ 'e la sii²¹ jna, jna ijmáa³oo tyii' tsʉ coon'¹³ la joon 'í¹i Jóon¹on Dios 'ña'a jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Jmii²¹. 14 Jna‑a ijmáa³aa doñi'ee 'e mɨ́² 'naa' coon'¹³ 'e la sii²¹ jna.

Jesús cwoo¹o júu³ tya'a isíi¹in 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹

15 ’Sɨno 'naa' 'nee¹moo' jna ijmaa²aa' to² tyʉ'³ʉʉ. 16 Joon imɨ́ɨ³ɨɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios 'e síi¹in jaain²¹gɨ 'in cwo'¹ 'naa' fo'feei'¹ in sii²¹ Espíritu tya' 'e jai'². Joon 'ii ingɨ́¹ coon'¹³ 'naa' coon²¹ tøøi². 17 'In tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹, 'in jo cwii¹in Dios, jo lí² 'ii'²¹in tsʉ jo lí² jǿø³i jogɨ lí² licwii¹in. Pe 'naa' nicwii¹moo' tsʉ ngɨɨ¹o coon'¹³ 'naa' joongɨ i'ii²¹mo alma tyii' joon 'e 'yuu²i coon²¹ tøø²mo. 18 Jo tuu²na 'naa' lawa xuui²¹² 'nɨ́ɨi², tsʉ yíia³oo itaan²¹²na coon'¹³ 'naa'. 19 Cɨɨin²¹gɨxʉ tsá² taan²¹²in ni cwoo'¹³ juncwii²¹ jo níi²gɨ jna pe 'naa' máa¹moo' jna. Joon tsʉ 'wii'¹³ ijiin'¹i jna 'wii'¹³ joon ijiin'¹ 'naa' jon. 20 Joon mi tɨ jmɨɨ²¹² joon, joon iliñí³ 'naa' 'e 'yuu²na alma tya' Ñʉ'³oo joon 'naa'gɨɨ' taa²naa' alma tyiajna‑a joon jna‑gɨ 'yuu²na alma tyi'naa'oo'. 21 Jileei'²¹ 'in ñi¹i joongɨ 'in ijmáa¹a to² tyʉ'²ʉʉ 'in 'íi¹i yaai 'e ja'²mo 'nee¹i jna. Joongɨ Ñʉ'³ʉʉ ili'nee¹mo jon 'ii, joon jna 'nee¹moo jon. Joon 'íi¹moo jon 'ñii'a 'ii ―jin'² Jesús.

22 Joon Judas (jon' Iscariote 'ii) gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'ee lɨ' i'íi¹i 'wo'o jna'a pe jo 'íi¹i 'wo'o tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹?

23 Joon gajin'² Jesús:

―'In 'nee¹i jna unjíi²o 'e fo'²oo joon ili'nee¹mo Ñʉ'³ʉʉ 'ii. Joongɨ Ñʉ'³ʉʉ ijá²oo'o coon'¹³on 'e toon²¹²o'on alma tya'a. 24 Joon 'in jo 'nee¹i jna jo unjíi²i 'e fo'²oo. 'E júu³ tyʉ́² 'e nuu²¹ 'naa' jon' 'e tyiajna, 'e tya' Ñʉ'¹o' in gasii¹in jna.

25 ’Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo la 'ɨɨ²¹² 'e taan¹na coon'¹³ 'naa'. 26 Pe Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios isíi¹in 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a coon'¹³ 'e la sii²¹ jna 'e cwo'³oo 'naa' fo'feei'¹. Joon 'in Espíritu do i'e'² 'naa' jilaa'²¹ joongɨ 'e untii'¹³‑'oo' jilaa'²¹ 'e nifuu²¹²uu 'naa'.

27 ’Coon²¹ 'e tyʉ́² cwóo³oo 'naa' 'e tyʉ́² sɨ'ɨ́ɨ¹‑'oo' la tyʉ́² 'íi¹‑tsii. Joon jo lɨ la lɨ 'e tyʉ́² 'in 'ɨ́ɨ¹‑tsi tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Jo cu'²‑'oo' jogɨ jmaa²aa' 'goo²¹oo'. 28 Ninʉ́ʉ²oo' 'e nifo'²oo 'e nii'¹³moo joongɨ 'e yíia³oo 'e taan²¹²na coon'¹³ 'naa' tún¹. Joon wana jo'¹ 'nee¹naa' jna ilijløø'³moo' mi liñí²ii' 'e nii'¹³na lɨ tyíiin¹ Ñʉ'¹ʉ', tsʉ 'in feei'¹gɨ 'i lagɨ jna. 29 Fuu²¹²uu 'naa' 'elo jéei¹gɨ tsʉ mi lí² joon jo'¹ ilíin²naa'.

30 ’Jo fú³gɨɨ 'láai² 'áai¹ 'naa' tsʉ nijó¹‑o 'in tyʉ'² to² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lo. Joon xʉfiin'¹³ jo to² cwooi¹ tyʉ'² jna 31 la joon 'ná¹ lí² tsʉ coon'¹³ la joon iliñí² tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e 'nee¹mo Ñʉ'¹ʉ' joongɨ jmóo³oo jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉ. Téen²naa' jmaa²aa'. Moo'²¹na.

15

Cwáain¹ tya' wuunjøø'³

1 'E'²gɨ Jesús tsá² tya'a jin'²in:

―Coon²¹ wuunjøø'³ lɨ́² 'mó² 'ñá'² coon'¹³ jilaa'¹³ cwáa¹ tya'a. Joon seen²¹mo jaain²¹ 'in un'øøi'¹ sa'³ do. Joon jna‑a lɨ́ɨ²na lawa 'mó² 'ña'² wuunjøø'³ joon 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna lɨ́ɨ¹naa' lawa cwáa¹ do. Joon 'e tyʉ́² seein²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios lɨ la lɨ 'oofuu²¹ 'in'ɨ́ɨ¹³ tya'a. Joon Ñʉ'³ʉʉ lɨ́ɨ¹i lawa 'in un'øøi'¹ sa'³ do. 2 Joon 'in un'øøi'¹ wuunjøø'³ tyʉ'¹o jilaa'²¹ cwáa¹ 'e jo cwoo¹o 'oofuu²¹ pe jɨ'²ɨ to² tya' jilaa'²¹ cwáa¹ 'e cwoo¹o 'oofuu²¹ 'e joon cwoo¹o 'láai²gɨ. La joon jmoo¹o Ñʉ'³ʉʉ, tyuu'¹³i jileei'²¹ 'in jo 'in'ɨ́ɨ¹³ 'oofuu²¹ tya'a. Pe jileei'²¹ 'in 'in'ɨ́ɨ¹³ 'oofuu²¹ tya'a untyúu¹i Dios 'ii wa'a sɨ'ɨ́ɨ¹³ 'láai²gɨ 'oofuu²¹. 3 Coon'¹³ júu³ tyiia 'e ga'e'²ee 'naa' nigalityúu¹moo'. 4 Joon la sɨseen'¹³ cwáa¹ wuunjøø'³ 'mó² 'ña'², la joon jon 'naa' 'ná¹ seen²¹naa' 'in caan²¹naa' coon'¹³ jna la 'in caan²¹na coon'¹³ 'naa'. Coon²¹ cwáa¹ wuunjøø'³ jo lí² cwoo¹o 'oofuu²¹ tya'a wa jo sɨseen'¹³ 'mó² 'ña'² tya'a, la joon jon 'naa' jo lí² cwoo²oo' 'oofuu²¹ tyii' wa jo seen²¹naa' 'in caan²¹naa' coon'¹³ jna.

5 ’Jna‑a lɨ́ɨ¹na 'mó² 'ña'² do joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' cwáa¹ do. Joon jileei'²¹ 'in ngɨ́¹ sɨcaaain²¹ coon'¹³ jna joongɨ jna sɨcan²¹na coon'¹³ 'ido, 'láai² 'oofuu²¹ 'in'ɨ́ɨ¹³ tya'a. Tsʉ 'naa' jo lí² jmaa²aa' jiin'¹³xʉ wa'a jo uncoon'¹³ jna 'naa'. 6 Joon jilee'²¹ 'in jo jón² sɨcaain²¹ coon'¹³ jna lɨ́ɨ¹i la lɨ coon²¹ cwáa¹ wuunjøø'³ 'e gapí² joon galityʉʉn²¹ joon tsʉʉ'¹³ʉ tsá² joon dya'² tsá² ni jɨ́² 'e jún¹.

7 ’Joon wana ján²naa' sɨcaan²¹naa' coon'³ jna joon jo tʉʉ²ʉʉ' júu³ tyiia lí²‑i mɨ́²ɨɨ' doñi'ee 'iin²¹²naa' joon cwo'³‑oo 'naa'. 8 Mo sɨ'ɨ́ɨ¹³ 'láai² 'oofuu²¹ tyii' un'goo²¹o tsá² Ñʉ'³ʉʉ joon coon'¹³ la joon 'ii¹ 'naa' yaanaa' 'e líin²naa' tsá² tyiia. 9 'Nee¹moo 'naa' la 'nee¹i Ñʉ'¹ʉ' jna, ngɨ́ɨ¹³ɨɨ', jmoo²oo' ce jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²na. 10 Wa'a jmaa²aa' jilaa'²¹ to² tyʉ'³ʉʉ ngɨ́ɨ¹³ɨɨ', jmoo²oo' 'e li'nee¹moo 'naa'. Tsʉ jmóo³oo jilaa'²¹ to² tyʉ'² Ñʉ'³ʉʉ joon ngɨ́ɨ³ɨɨ, jmóo³oo 'e li'neemo jna.

11 ’Fuu²¹²uu 'naa' la joon 'e lí² jmaa²aa' jløø'³naa' coon'¹³ jna joon jo 'nái¹ 'e jløø'³naa'. 12 Joon 'e to² tyʉ'³ʉʉ lɨ la lɨ 'elo: 'nee¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jiin'¹³ la 'nee¹moo 'naa'. 13 Joon 'ii¹i tsá² 'ña'a 'e 'nee¹i 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ mi júun²in 'wii²¹² tya'o. Jo sá² 'e fee'¹gɨ lijmáa¹a. 14 Joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jna wa jmoo²oo' jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉʉ. 15 Jo mo gafuu²¹²uu 'naa' lawa tsa'leei'¹³ tyiia pe gafuu²¹²uu 'naa' lawa tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jna, tsʉ 'in tsa'leei'¹³ jo ñii¹i 'e jmoo¹o fii²¹²i. Pe gafuu²¹²uu 'naa' tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jna tsʉ ni'e'²ee 'naa' jilaa'²¹ 'e gasɨɨ'²¹ɨ Ñʉ'³ʉʉ jna. 16 Jo gatyii'¹³naa' jna pe jna‑gɨ gatyi'²na 'naa' 'e jmaa²aa' to² tya' Dios joon 'láa²mo 'oofuu²¹ ilisá² tyii'. Joon 'iin²¹²na 'e wóo² taa'²¹ 'e 'oofuu²¹ tyii' do. 'E la joon icwó¹ Ñʉ'¹ʉ' jilaa'²¹ 'e mɨ́¹ɨ tsá² coon'¹³ la sii²¹ jna. 17 Joon 'e lo‑o to² tyʉ'³ʉʉ: 'nee¹moo' la jaain²¹ la jaan²¹naa'.

'Ee'¹mo 'in tsá² 'in tɨ́²‑tsí jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹ Jesús

18 Faa'²¹gɨ Jesús:

―Wa 'ee'¹mo 'in tsá² 'in tɨ́²‑tsi jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹ 'naa', cwoliñí²ii' 'e gali'ee'²mo 'ido jna nifu. 19 Joon wa'a 'iin²¹²naa' jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹ ili'nee¹mo 'naa' jileei'²¹ tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ la 'nee¹mo 'in tsá² tya'a catyaai². Pe jna‑a ga'woo²¹moo 'naa' jee²¹² 'in tsá² do 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ tsʉ 'wii'¹³ joon 'ee'¹mo 'in tsá² do 'naa' tsʉ jo lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹. 20 Untii'¹³‑'oo' 'e júu³ gafuu²¹²uu 'naa': “Jo fee'¹gɨ jiin'¹³ jaain²¹ tsa'leei'¹³ lagɨ fii²¹²i.” Wana ga'ǿø¹i 'in tsá² do jna, la joon jon in'øøi²¹² 'naa' jon. Joon wana gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn tsá² júu³ tyiia la joon jon ijmá¹a nʉʉ'¹³ʉn júu³ tyii'. 21 Joon tsʉ 'wii'¹³ jo cwii¹in 'in tsá² do 'in gasii¹in jna ijmáa¹a jilaa'²¹ 'elo tyi'naa' tsʉ lɨ́ɨ¹naa' tsá² tyiia.

22 ’Joon wa mo'o jo gagoo²¹²oo fuu²¹²uu 'in tsá² do jo 'ee tsaa² sá² tya'a. Pe gagoo²¹²oo joon nano jo tɨ́ɨ²igɨ 'noo'¹o tsaa². 23 Joon jileei'²¹ 'in 'ee'¹i jna 'ee'¹mo jon Ñʉ'³ʉʉ. 24 Joon wa mo'o jo gajmaa³aa jee²¹² 'ido to² 'e jo gajmaa¹a jiin'¹³ jaain²¹ jo 'ee tsaa² sá² tya'a. Pe ganí²i 'in tsá² do jilaa'²¹ 'e gajmaa³aa. Joon xʉfiin'¹³ ganí²i jilaa'²¹ 'e gajmaa³aa, gali'ee'¹mo 'in tsá² do jna, joon gali'ee'¹mo Ñʉ'³ʉʉ. 25 Pe 'ná¹ lí² jilaa'²¹ 'elo 'e coon'¹³ la joon lí² untiin'³in 'e júu³ taa'¹³ ley tya'a 'e jin'²: “Xʉfiin'¹³ jo tɨ́ɨ²i gali'ee'¹mo 'in tsá² do jna.”

26 ’Sɨ́ɨ³na 'naa' 'in Espíritu 'e la Jai'² 'in jai'¹ fu lɨ tyíin¹ Ñʉ'¹ʉ', ijó¹o cwáain¹ tya' Ñʉ'¹ʉ'. Joon mi jó¹ ifaa'²¹o 'wii²¹² tyiia. 27 La joon jon 'naa' isɨɨ²¹²naa' tsá² 'wii²¹² tyiia tsʉ gangɨ́²ɨɨ' coon'¹³ jna ca mo 'wiin²¹².

16

1 ’Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo 'e jo tiui¹‑'oo'. 2 I'woo¹mo tsá² 'naa' caluu cwo'¹ sinagogas tya'a joon tɨ lɨ tyíia¹ jmɨɨ²¹² mo lɨ́ɨ²i 'in tsá² 'in jngaa'¹³i 'naa' 'e jmoo¹o to² tyʉ'² Dios. 3 Jmóo¹o la joon tsʉ jo mo galicwii¹in Ñʉ'¹ʉ' jon'gɨ galicwii¹in jna. 4 Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo joon mi lí² joon itɨsɨɨi'¹³‑'oo' 'e gafuu²¹²uu 'naa'²¹ ―jin'² Jesús.

'E jmoo¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹

Faa'²¹gɨ Jesús:

―Jo gafuu²¹²uu 'naa' 'elo mo 'wiin²¹² tsʉ taan²na jee²¹² 'naa'. 5 Pe nano nii'¹³moo fu lɨ tyíin¹ 'in gasii¹in jna. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' nigaunngɨɨ¹ɨ xiiafu nii'¹³na. 6 Lɨ' jmoo²oo' fa'í³ tsʉ 'wii'¹³ fuu²¹²uu 'naa' 'elo. 7 Pe fuu²¹²uu 'naa' la jai': 'e tyʉ́²gɨ tyii' 'e nii'¹³na, tsʉ wa'a jo nii'¹³na jo ijó¹ ingɨ́¹ coon'¹³ 'naa' 'in icwo'¹o 'naa' fo'feei'¹. Pe wa nii'¹³na isɨɨ²na 'ido. 8 Joon mi jó¹ 'ido 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ icoon²¹ cwáain¹ 'ña'a 'e jo røø²¹ 'ɨ¹‑tsi cwáain¹ tya' 'e røøi²¹ tsaa², jon'gɨ cwáain¹ tya' xiiala ngɨ́¹ tsá² tyʉ́² tyani Dios, jon'gɨ røø²¹ 'ɨ¹‑tsi cwáain¹ tya' ijmá¹a Dios 'ii'²¹ tya'a. 9 Røø²¹i tsaa² tsʉ jo jai'² lɨ́ɨ²i jna. 10 Joon iliñi¹ 'e fu¹ coon²¹ tsáa¹ tsʉ nii'¹³na fu lɨ tyíin¹ Ñʉ'¹ʉ'. Joon jo móo¹gɨɨ' jna. 11 Joon iliñi¹ 'in tsá² do ijmá¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² tsʉ nigajmaa¹a 'ii'²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³ 'in tyʉ'² to² fu juncwii²¹ lo.

12 ’'Áai¹ 'láai² jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsii fuu²¹²uu 'naa' pe nano 'naa' jo lii'¹ii' 'ii'¹³naa'. 13 Pe mi jó¹ 'in Espíritu 'e la Jai'², 'ii 'in 'e'²e 'naa' jilaa'²¹ 'e la jai'², tsʉ jo ifaa'²¹a 'in Espíritu do cwáain¹ tya' 'ña'a. Ifaa'²¹o jiin'¹³ jilaa'²¹ 'e ninúu²un, joon isɨɨ'²¹ɨ 'naa' jilaa'²¹ 'e 'ná¹ lí². 14 Iuntyúu¹i jna tsʉ i'e'²e 'naa' júu³ tyiia. 15 Joon jilaa'²¹ júu³ tya' Ñʉ'¹ʉ' la joon jon júu³ tyiia. Tsʉ 'wii'¹³ joon lí²‑i fuu²¹²uu 'naa' 'in Espíritu do i'e'²e 'naa' júu³ tyiia.

Fa'í³ seen²¹naa' pe ilijløø'³moo'

16 ’'E coon²¹ nogɨ jó¹ 'e jo máa¹moo' jna pe jée'¹gɨxʉ joon imáa¹moo' jna tún¹ tsʉ nii'¹³na fu lɨ tyíin¹ Ñʉ'¹ʉ' ―jin'² Jesús.

17 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² tya'a do la jee²¹² 'ii:

―¿'Ee cwoo¹i 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ no 'e gatyaa¹a 'ido? Gafaa'²¹a jna' 'e coon²¹ nogɨ jó¹ 'e jo nee²¹²mo' pe mi lí² cɨɨin²¹gɨxʉ nee²¹²mo' tún¹. Joon jin'²in 'e lí² la joon tsʉ tse'³mo lɨ tyíin¹ Ñʉ'¹ʉ'. 18 ¿'Ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² júu³ tya'a 'e jin'² “coon²¹ nogɨ jó¹”? Jo 'øøi'²¹‑tsi' 'ee faa'²¹a 'ino.

19 Joon galiñi²mo‑tsi Jesús 'e 'in tsá² do 'iin²¹²in unngɨɨ¹ɨ tsʉ 'wii'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Jna gafuu²¹²uu 'naa' 'e coon²¹ nogɨ jó¹ 'e jo máa¹moo' jna, joon cɨɨin²¹gɨxʉ imáa¹naa' jna tún¹. ¿Tɨ 'inoo júu³ tyiia 'e sɨ́ɨ¹³ɨɨ' jee²¹² yaanaa'? 20 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa', icɨɨ²ɨɨ' 'e joongɨ fa'í³ jmoo²oo' pe 'in tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ lo, jløø'³mo 'e seen²¹in. Joon xʉfiin'¹³ fa'í³ jmoo²oo', 'e fa'í³ do jmoo²oo' ilisɨɨ²i 'e seen²¹moo' jløø'³moo'. 21 'E lɨ la lɨ mo lɨseein²¹ yʉʉn²¹. Wúu¹ ni² 'in sáa³a yʉʉn²¹ do tsʉ gatɨ́² 'ii'²¹ ilɨseein²¹ yʉʉn²¹ tya'a. Pe mo galɨseein²¹ yʉʉn²¹ do jo tɨ'²gɨ‑tsi sáa³a 'e wúu¹ ganii²¹i do tsʉ jløø'³mo 'áai¹ 'e galɨseein²¹ jaain²¹ xuui²¹² tsañʉʉ'¹. 22 La joon jon 'naa' jmoo²oo' fa'í³ nano pe la joon góo³oo yajǿø²na 'naa' tún¹ la joon jløøi'³ alma tyii' 'áai¹. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² tyii¹i 'e jløøi'³ yʉ alma tyii'.

23 ’Joon mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon jo 'e iunngɨɨ¹ɨɨ' jna jiin'¹³xʉ. 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa': Ñʉ'¹ʉ' icwo'¹o 'naa' jilaa'²¹ 'e mɨ́¹³ɨɨ' coon'¹³ la sii²¹ jna. 24 Ca nano jo mo gamɨ́²ɨɨ' coon'¹³ la sii²¹ jna jiin'¹³xʉ. Mɨ́³ 'naa' joon i'ii'¹³naa' 'e coon'¹³ la joon ilijløø'³naa' 'áai¹.

'E nalɨ'²ɨ Jesús 'e sá² juncwii²¹

25 ’Nifuu²¹²uu 'naa' coon'¹³ júu³ jnɨɨ²i pe tɨ lɨ tɨ́² 'ii'²¹ 'e jo fuu²¹²gɨɨ júu³ jnɨɨ²i pe ifuu²¹²uu 'naa' cwáain¹ tya' Ñʉ'³ʉʉ coon'¹³ júu³ coon²¹ tsáa¹. 26 Joon mi tɨ' jmɨɨ²¹² joon imɨ́²ɨɨ' coon'¹³ la sii²¹ jna pe jo 'ná¹gɨ mɨ́ɨ³ɨɨ tyani Ñʉ'¹ʉ' 'wii²¹² 'naa' 27 tsʉ 'ña'a Ñʉ'¹ʉ' 'nee¹mo 'naa'. 'Nee¹mo Ñʉ'¹ʉ' 'naa' tsʉ 'wii'¹³ galɨ'nee¹moo' jna, joon jo'¹o lɨ́ɨ²naa' 'e Dios gasii²¹in jna. 28 Gajúu³uu fu lɨ tyíin¹ Ñʉ¹ʉ' joon gagoo²¹²oo 'e juncwii²¹ lo. Joon nano itʉ́³ʉʉ 'e juncwii²¹ lo joon nii'¹³moo tún¹ fu lɨ tyíin¹ Ñʉ'¹ʉ'.

29 Joon gajin'²in tsá² tya'a sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Nano foo'²¹gɨ'ɨ coon'¹³ júu³ coon²¹ tsáa¹ jo foo'²¹gɨ'ɨ coon'¹³ júu³ jnɨɨ²i. 30 Ni lee²¹e'e cwáain¹ 'e ñi'²i jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá², joon jo 'ná¹ wa'a unngɨɨ¹ɨ tsá² 'nʉ. Tsʉ 'wii'¹³ joon jo'¹o lɨ́ɨ²na'a 'e gañi'²i lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹.

31 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―¿Tɨ jo'¹ jo'¹o lɨ́ɨ²naa'? 32 Ijó¹o 'ii'²¹ joon 'ii'²¹ joon ixee²¹moo', joon ituu²moo' jna. Pe jo 'ñii'a 'e jóon³oon tsʉ sii'¹³mo Ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ jna. 33 Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo 'e jo cu'³‑'oo' coon'¹³ jna joon coon'¹³ la joon seen²'naa' tyʉ́². La 'ɨɨ²¹² taan²¹²naa' jee²¹² tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ imoo²oo' wúu¹. Pe tá² taain²¹²‑'oo' tsʉ nigalɨ'¹oo 'e sá² juncwii²¹ ―gajin'² Jesús.

17

Faa'²¹a Jesús júu³ tyʉ́² tya' tsá² tya'a

1 Joon mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a Jesús 'e júu³ no joon gasaa'¹³a níi¹i gajǿø²ø ñʉ'fú² joon gafaa'²¹a júu³ tyʉ́², gajin'²in:

―Ñʉ'³, 'e gatɨ́² 'ii'²¹ tyiia. Untyúu¹³'u yʉʉn²¹ tyi'i, joon coon'¹³ la joon jon iuntyúu¹i 'nʉ. 2 'Nʉ nigacwo'²'o 'ii'²¹ yʉʉn²¹ tyi'i 'e lí² tyʉ'²o to² jileei'²¹ tsá². Joon lí² cwoo¹o coon²¹ juncwii²¹ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo jileei'²¹ 'in gacwoo'¹³mo'o 'ido. 3 Joon 'e juncwii²¹ do 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo lɨ la lɨ 'e cwii¹mo 'in tsá² do 'nʉ, 'in jaan²¹mo Dios 'in jai'² joongɨ 'e cwii¹mo jon Jesucristo 'in gasii¹un.

4 ’Jna nigauntyúu¹moo 'nʉ jiin'¹³ la taan²na fu juncwii²¹ lo, joon gajmáa³oo jiin'¹³ la tí² to² gatyʉ'²'ʉ jmáa³aa 5 Joon nano, Ñʉ'³, cwo'²'o 'e siin'¹³na tyani'i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tyiia 'e ga'oo²oo mo tyíin¹na coon'¹³ 'nʉ la nʉ'gɨ garón¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

6 ’Niga'e'²ee 'in tsá² 'in ga'woo²u'u jee²¹² 'in tsá² tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ xiiala lɨ́ɨ²u. Ga'wóo²u'u 'in tsá² do wa'a cwoo'¹³u jna. Tsá² tyi'i 'ido joon gacwoo'¹³u jna 'e liin¹mo tsá² tyiia. Joon 'in tsá² do gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn júu³ tyi'i. 7 Joon galiñii¹o 'e 'nʉ gacwo'²'o jna jilaa'²¹ 'e sá² tyiia. 8 Joon gacwo'³oo 'in tsá² do 'e júu³ tyi'i 'e nigacwoo'¹³'o jna, joon ga'ii'¹mo. Gacón²o cwáain¹ 'e gagoo²¹²oo fu lɨ tyíin¹u'un joon ja'²mo lɨ́ɨ²i 'e gasii¹un jna.

9 ’Joon mɨ́³ɨɨ tyani'i 'wii²¹² tya' 'in tsá² do 'in gacwoo'¹³u jna tsʉ tsá² tyi'i 'ido. Jo mɨ́³ɨɨ 'wii²¹² tya' 'in tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹. 10 Jileei'²¹ tsá² tyiia lɨ́ɨ²i jon tsá² tyi'i. La joon jon 'in tsá² tyi'i lɨ́ɨ²i jon tsá² tyiia. Joon 'wii'¹³ jmoo¹o 'ido 'e tyʉ́² faa'²¹ tsá² tyʉ́² tyiia.

11 ’Jo joon²gɨɨ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ nii'¹³moo iní³ii coon'¹³ 'nʉ pe 'in tsá² tyi'i do iján²a fu juncwii²¹. Ñʉ'³, 'nʉ‑ʉ jaain²¹ 'in tyúi² tyanii²¹i'i, un'øø¹u'u coon'¹³ 'ii'²¹ tyi'i 'in tsá² do 'in gacwoo'¹³u jna 'e coon'¹³ la joon 'e coon²¹ júu³ sɨ́ɨ¹i lagɨ sɨɨ'¹³ɨ'. 12 La 'ɨɨ²¹² taan²na coon'¹³on gaunjíi³na coon'¹³ 'ii'²¹ tyi'i 'in tsá² do 'in gacwoo'¹³u jna joon ga'aa²moo. Joon ce jiin'¹³ jaain²¹ jo nga'iin², ga'iin²mo jiin'¹³ 'in 'lɨɨi'³ do 'in 'ná¹ 'iin² 'e coon'¹³ la joon 'e tiin'¹³ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios.

13 ’Joon nano 'e nii'¹³na lɨ tyíin¹u'un, pe la 'ɨɨ²¹² taain²gɨɨ fu juncwii²¹ lo fuu²¹²uu 'e júu³ lo 'e lijløø'³mo 'ido 'áai¹ coon'¹³ la jløø'³na. 14 Gacwo'²oo 'ido júu³ tyi'i, joon gali'ee'¹mo 'in tsá² tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ 'ii, tsʉ 'in tsá² tyi'i do jo lɨ́ɨ¹i tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ la jo lɨ́ɨ¹na jon. 15 Jo mɨ́³ɨɨ tyani'i wa'a 'wóo²u'u 'in tsá² do jee²¹² 'in tsá² tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹, mɨ́³ɨɨ tyani'i wa'a jiin'¹³ 'aa²mo'o 'e jo lii'¹ 'in 'lɨɨi'³ 'ii. 16 La jo tɨ́²‑tsii jilaa'²¹ 'e sá² fu juncwii²¹ la joon jon 'in tsá² do jo tɨ́²‑tsi. 17 Untyúu¹mo'o 'in tsá² do coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i 'e lí² jmáa¹a to² tyi'i. Joon júu³ tyi'i 'e la ja'²mo. 18 Joon la gasii¹un jna jee²¹² 'in tsá² 'in tɨ́²gɨ‑tsi 'e sá² juncwii²¹ la joon jon jna sɨ́ɨ³na 'in tsá² no jee²¹² 'in tsá² 'in tɨ́²gɨ‑tsi 'e sá² juncwii²¹. 19 Joon 'wii'¹³ 'ii‑o untyúu¹na 'ñii'a 'e coon'¹³ la joon ilityúu¹i 'ido coon'¹³ 'e la jai'².

20 ’Mɨ́³ɨɨ tyani'i 'wii²¹² tya' 'ino joon jon' jiin'¹³ tya' 'ino mɨ́³ɨɨ tyani'i pe mɨ́³ɨɨ jon 'wii²¹² tya' jileei'²¹ 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i jna cɨɨin²¹gɨ mi nuu¹un júu³ tya' 'ido. 21 Mɨ́³ɨɨ tyani'i 'e coon²¹ júu³ sɨ́ɨ¹i 'ido, 'e seein²¹ caain²¹ coon'¹³ jna', la 'yúi¹ 'nʉ alma tyiia joon la joon jon 'yú¹na alma tyi'i. Mɨ́³ɨɨ tyani'i 'e coon²¹ júu³ sɨ́ɨ¹i 'e coon'¹³ la joon 'in tsá² 'in tɨ́²gɨ‑tsi 'e sá² juncwii²¹ ilijo'² lɨ́ɨ²i 'e gasii¹un jna. 22 Nigacwo'²oo 'ido 'e 'ii'²¹ tyiia 'e gacwo'²'o jna 'e coon'¹³ la joon coon²¹ júu³ sɨ́ɨ¹i 'ido la sɨɨ'¹³ɨ'. 23 Jna 'yú¹na alma tya'a la joon jon 'nʉ‑ʉ 'yú¹'u alma tyiia, la joon jon sɨ́ɨ¹i 'ido coon²¹ júu³ joon 'in tsá² 'in tɨ́²gɨ‑tsi 'e sá² juncwii²¹ icoon²¹on cwáain¹ 'e gasii¹un jna. Joongɨ icoon²¹on cwáain¹ 'e 'nee¹mo'o 'in tsá² tyiia jiin'¹³ la 'nee¹u' jna.

24 ’Ñʉ'³, 'nʉ‑ʉ gacwoo'¹³u 'in tsá² do tyiia joon 'iin²¹²na wa'a taan²in fu lɨ tyíin¹na 'e coon'¹³ la joon lí² ñii¹o 'e 'ya'²gɨ tyiia 'e gacwo'³'o jna. Gacwo'²'o jna 'e 'ya'²gɨ tyiia do tsʉ 'wii'¹³ gali'nee¹mo'o jna la nʉ'gɨ garoon¹on ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 25 Ñʉ'³, røø²¹ 'ii'²¹ jmoo²'o, joon xʉfiin'¹³ 'in tsá² 'in tɨ́²gɨ‑tsi 'e sá² juncwii²¹ jo cwii¹in 'nʉ, pe cwii¹moo 'nʉ. Joon galiñi²i 'in tsá² tyiia do 'e gasii¹un jna. 26 Joon gajmáa³aa 'ido júu³ xiiala lɨ́ɨ²u, joon ijmáa³oo jon. Ijmáa³aa 'ido júu³ xiiala 'nee¹u jna 'e coon'¹³ la joon lí² 'nee¹e 'ido tsá² la 'nee¹mo'o jna joon 'ñii'a 'yú¹na alma tya'a.

18

Jee¹mo tsá² Jesús

1 Mo ngayuui'¹³ faa'²¹a Jesús 'e júu³ lo ga'wóo²mo Jesús coon'¹³ tsá² tya'a joon ngalíin² lɨ ngoo'¹³ cwo² 'e sii²¹ Cedrón. Joon do‑o ga'í²i Jesús coon'¹³ tsá² tya'a coon²¹ lɨ sɨjna² 'mó² olivos. 2 Joon ñii¹i Judas, 'in tɨ li'nɨ́ɨ¹i Jesús jee²¹² 'mó² do tsʉ 'láai² naa'¹³ ngóo¹o Jesús do coon'¹³ tsá² tya'a. 3 Joon do‑o gatyíi¹a Judas, jee¹mo coon²¹ poo²¹² 'láa² coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ 'ɨɨ'¹³ tya' 'e cwo'¹ fee'¹ do. Jalíin² to² tyʉ'² 'in tyʉ'² to² untsá², joongɨ to² tyʉ'² tsá² fariseos. Joon san'¹an ñí³ joongɨ san'¹an jɨ́² coon'¹³ 'no'³ cɨɨ¹. 4 Joon tsʉ 'wii'¹³ ñii¹o Jesús jilaa'²¹ 'e 'ná¹ ilí² gacwo'ɨ́ɨ¹o joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿'Iin 'naa'²¹naa'?

5 Joon gañii¹i 'in tsá² do:

―'Nee'¹³na'a Jesús tsá² Nazaret.

Joon gajin'²i Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna‑a 'ii.

Joon Judas, 'in ga'nɨɨ¹i Jesús, siin'¹³mo jee²¹² 'ii do. 6 Joon mo gajin'² Jesús: “Jna‑a 'ii”, 'in tsá² fúui¹ do gajiin¹in lɨ' caluu joon gacɨ'²mo ni 'wó². 7 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús tún¹:

―¿'Iin 'naa'²¹naa'?

Joon gajin'² 'in tsá² do:

―'Nee'¹³na'a Jesús tsá² Nazaret.

8 Joon Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Gafuu²¹²uu 'naa' 'e jna‑a 'ii. Joon wana 'naa'²¹moo' jna cwo²oo' wa'a cwolíin²mo 'in catyaai² no.

9 Coon'¹³ la joon gatiin'¹³ júu³ tya' Jesús mo gajin'²in: “Jee²¹² jileei'²¹ 'in gacwoo'¹³i Ñʉ'¹ʉ' jna, jo ga'iin² jiin'¹³ jaain²¹.” 10 Joon Simón Pedro do, 'in 'oo¹o coon²¹ ñí³, gasø'¹o joon gatʉʉ¹ʉ loocwóo¹o tsáa¹ tya' jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² untsá². Malco sii²¹ 'in tsa'leei'¹³ do. 11 Pe Jesús gatyʉ'² Pedro to² jin'²in:

―Ton'²‑o'o ñí³ tyi'i 'nʉ́¹ tya'¹a, 'Ná² móo³oo jilaa'²¹ wúu¹ icwo'² Ñʉ'¹ʉ' jna.

Jesús tyani Anás

12 Joon 'in 'láa² do coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'ii caan²¹mo coon'¹³ 'in 'ɨɨ'¹³ tya' tsá² Israel do gasan'²mo Jesús, ga'ñʉʉ¹ʉ cwoo¹o 'ido. 13 Joon gatø¹o fu tya' Anás, tsajmii²¹ Caifás. Caifás do lɨ́ɨ¹i 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² jiin²¹ no. 14 La mo jéei¹ 'in Caifás do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² Israel 'e tyʉ́²gɨ tya'a wa'a júun²in jiin'¹³ jaan²¹mo tsá² tya' goo¹o.

Jo røø²¹i Tʉ́³ 'e cwii¹in Jesús

15 Simón Pedro coon'¹³ jaain²¹gɨ tsá² tya' Jesús ngalíin² caluu Jesús. Joon 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² galicwii¹mo 'in tsá² jaain²¹ do, tsʉ 'wii'¹³ joon lɨ'¹o ga'íi¹i coon'¹³ Jesús tya'i tyi¹ tya' 'in tyʉ'² to² nifu do. 16 Pe Tʉ́³ dogɨ gajaan¹an lɨ' caluu' 'ooca'nʉ́¹ do. Pe 'in jaain²¹ do 'in cwii¹in 'in tyʉ'² to² do gangó¹o, ngafee'¹³i 'in tsamɨ́² 'in 'oo¹o 'ooca'nʉ́¹ do joon ga'íi¹mo jon Tʉ́³. 17 Joon 'in tsamɨ́² do 'in 'oo¹o 'ooca'nʉ́¹ gajin'²in, sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ do:

―¿Tɨ jon' 'nʉ‑ʉ jaain²¹ tsá² tya' 'ido?

Joon Tʉ́³‑gɨ ganii¹i:

―'Un², 'e wa jon' jna‑a 'ii.

18 Joon tsʉ 'wii'¹³ cwii² jmoo¹o 'in tsa'leei'¹³ coon'¹³ 'in 'ɨɨ'¹³ do gajmaa¹a coon²¹ jɨ́² lɨ tyaai'¹ tsá². Joon do‑o siin'¹³in. Do‑o jon siin'¹³in Tʉ́³ untyaa'¹³i 'ña'a.

Unngɨɨ¹ɨ 'in tyʉ'² to² nifu Jesús

19 Joon ga'láa² 'wii²¹² 'in tyʉ'² to² nifu untsá² unngɨɨ¹ɨ Jesús cwáain¹ tya' 'in tsá² ngɨ¹ coon'¹³on joongɨ cwáain¹ tya' 'e 'ee¹e do. 20 Joon Jesús do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Nigafuu²¹²uu tyani jileei'²¹ tsá². Ga'e'²ee tsá² inʉʉ cwo'¹ sinagogas joongɨ inʉʉ 'e cwo'¹ fee'¹ lɨ lɨcaain²¹ tsá² Israel, jiin'¹³ coon²¹ jo 'ee gafo'²oo li 'uuin²¹. 21 ¿'Ee lɨ unngɨɨ¹ɨɨ' jna? Cwounngɨɨ¹duu' 'in ganúu²un júu³ tyiia tsʉ ñii¹o 'ido jilaa'²¹ 'e ga'é³ee.

22 Mo gajin'² Jesús 'elo jaain²¹ 'ɨɨ'¹³ tya' cwo'¹ fee'¹ do 'in sin'² do 'e gajnáa¹ ni² Jesús, joon gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' gañii¹'i 'in tyʉ'² to² nifu untsá² la no?

23 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―Faa'²¹du' 'e gó² 'e gafo'²oo wa gafo'²oo 'e gó², pe wa gafo'²oo 'e tyʉ́²‑ʉ, ¿'ee lɨ' gajnaa¹'a ní³ii?

24 Joon mi yuui'¹³ joon gasii¹in Anás Jesús, sɨ'ñuu¹mo, tyani Caifás 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá².

Jo røøi²¹ Tʉ́³ tún¹ Jesús

25 La 'ɨɨ²¹² untyaa'¹i Tʉ́³ 'ña'a gajin'³ 'in tsá² do sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ tún¹:

―¿Tɨ jon' 'nʉ‑ʉ jaain²¹ tsá² tya' 'ino?

Pe jo garǿi¹ Tʉ́³, joon gajin'²in:

―'Un², 'e wa jon' jna‑a 'ii.

26 Joon jaain²¹gɨ tsa'leei'¹³ tya' 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá² siin'¹³in do. Ruu'²¹mo 'in gatʉ́² Tʉ́³ loocwóo¹o. Joon 'in tsa'leei'¹³ no gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³:

―¿Tɨ jon'on gamaa²¹²moo 'nʉ jee²¹² 'mó² do coon'¹³ 'ido?

27 Joon jo garǿi¹ Tʉ́³ tún¹, joon tsifu joon ga'oo¹o jaain²¹ tuuitsáa².

Sin'¹mo Jesús tyani Pilato

28 Mi yuui'¹³ joon gatyii¹mo 'in tsá² do Jesús tya' Caifás joon gajee¹mo tyani Pilato. 'In Pilato do lɨ́ɨ¹i gobernado to² tyʉ'² Roma. La ngoo¹gɨ gataai² 'wó² ijná² joon jo ga'íi¹i 'in tsá² Israel do tyani gobernado tsʉ jo 'iin²¹²in un'lɨɨ'³i yaai jiin'¹³ la tɨɨsi'². Tsʉ wa mo'o gaun'lɨɨi'³ yaai jo lí² dø'¹ø 'uunñi² tya' pascua. 29 Tsʉ 'wii'¹³ joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Pilato ngafee'¹³i 'in tsá² do:

―¿'Ee tsaa² cwo²oo' 'ino? ―jin'²in.

30 Joon gañii¹i 'in tsá² do jin'²in:

―Wa jo 'lɨɨ'³mo 'ino, jo lí² jee²¹²na'a tyani'i.

31 Joon gajin'² Pilato sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'Ná¹ jøø²moo' 'ino, cwojmaa²aa' 'ii'²¹ tya' 'ino jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tyi'naa'.

Pe 'in tsá² Israel do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Pilato:

―Pe jna'a, tsá² Israel, jo tɨɨ²¹na'a wa'a jngaa'¹³na'a tsá².

32 Coon'¹³ la joon gauntiin'¹³mo júu³ tya' Jesús 'e xiiala ijúun²in. 33 Joon ga'í² Pilato inʉʉ palacio tya'a joon gatø'¹ø Jesús joon gaunngɨɨ¹ɨ jin'²in:

―¿Tɨ 'nʉ‑ʉ 'in Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel?

34 Joon gajin'² Jesús:

―¿Tɨ la 'ɨ¹‑'o'o 'wo'o sɨ 'e gafee'¹i tsá² 'nʉ cwáain¹ tyiia 'ee?

35 Joon Pilato‑gɨ gañii¹i:

―¿Tɨ lɨ́ɨ²u 'e tsá² Israel jna? Tsá² goo²'o coon'¹³ 'in tyʉ'² to² untsá² 'in gajajee¹ 'nʉ tyaní³ii. ¿Ee goon²¹ gó² gajmaa²'a tyani 'ido?

36 Joon gajin'² Jesús:

―Jo lɨ́ɨ¹na rǿøi¹³ fu juncwii²¹ lo. Wa'a lɨ́ɨ¹na la joon 'e gatiin²mo tsá² tyiia 'e jo gataan'¹³mo tsá² Israel jna. Pe lɨ́ɨ¹na rǿøi¹³ fu lɨ xiia'²¹.

37 Joon gajin'² Pilato:

―¿Tɨ joon rǿø¹³mo 'nʉ?

Joon Jesús gañii¹i:

―Jna‑a rǿøi¹³ jiin'¹³ la foo'²¹ 'nʉ‑ʉ. Cwáain¹ joon galiseen²¹na, joon cwáain¹ joon goo²¹²oo ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Gagoo²¹²oo gafo'²oo júu³ 'e la ja'²mo. Joon jileei'²¹ 'in galinʉʉ'¹³, nuu¹o jilaa'²¹ 'e fo'²oo.

38 Joon Pilato‑do gajin'²in:

―¿Noo 'e júu³ do 'e jai'²?

Tyʉ'² tsá² to² ijúun²in Jesús

Mo ngayuui'¹³ gaunngɨɨ¹ɨ Pilato Jesús 'elo, gacwo'ɨ́ɨ¹i tún¹, ngafee'¹³i 'in tsá² Israel do tún¹. Jin'²in:

―Jo gatsa'³aa ce jiin'¹³ coon²¹ tsaa² tya' 'in tsañʉʉ'¹ no. 39 Pe sá² coon²¹ tɨɨsi'² tyii' 'e láa²na jaain²¹ tsá² 'yuui² 'nʉñí³ mi tɨ jmɨɨ²¹² pascua no. ¿Tɨ 'iin²¹²naa' wa'a láa²na tyii' 'in Rǿøi¹³ no tya' tsá² Israel?

40 Joon 'in tsá² do ga'oo¹o, jin'²in:

―¡Jo láa²u 'ino! ¡Cwoláa²u'u Barrabás tyii'i!

'In Barrabás do 'uun²¹ 'i.

19

1 Joon 'in Pilato gatyʉ'²ʉ to² 'láa² wa'a tsajée¹i ipóo²i. 2 Joon 'in 'láa² do gajmaa¹a coon²¹ corona lɨ jmai'² tóon¹, joon gaton'¹on tyi² Jesús. Joon gatyii'¹³in 'in 'láa² do Jesús coon'¹³ coon²¹ 'mɨ'² nʉʉ'¹. 3 Joon gajatyéen¹in joon gaunlee¹i jin'²in:

―¡Wóo²o seein²¹ 'in Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel!

Joon gajnáa¹a.

4 Joon gangó¹o Pilato caluu tún¹ ngafee'¹³i tsá² Israel, jin'²in:

―Tyaan²aan' cwáain¹, tyiin³duu 'in tsañʉʉ'¹ no 'e litsaa²mo‑'oo' 'e jo gatsa'³aa tsaa² tya'a jiin'¹³ coon²¹.

5 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús 'e inʉʉ do 'e 'yʉ' tyíi¹i corona lɨ tóon¹, joon tyi'²i 'mɨ'² nʉʉ'¹ do. Joon gajin'² Pilato sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² Israel do:

―¡Lo‑o siin'¹³in 'in tsañʉʉ'¹ do!

6 Joon mo ganii¹in 'in tyʉ'³ to² untsá² joongɨ 'in 'ɨɨ'¹³ do Jesús joon ga'láa² 'wii²¹² 'oo¹o tá², jin'in:

―¡Cwotáan²in tsaa' crúu¹³ 'ino! ¡Cwotáan²in tsaa' crúu¹³ 'ino!

Joon gajin'² Pilato sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'Naa' jeei¹duu', joon cwotéen¹naa' 'ido tsaa' crúu¹³ yaanaa'. Pe jna‑a cwáain¹ tyiia jo gatsa'³aa tsaa² tya'a jiin'¹³ coon²¹.

7 Pe 'in tsá² Israel do gañii¹i:

―Sá² coon²¹ ley tyii'i, joon 'e ley do jin'²in 'e 'ná¹ júun²in 'ido tsʉ gajmee¹mo 'ña'a Jóon¹on Dios.

8 Joon mo ganúu²un Pilato 'e júu³ lo 'goo'¹gɨ 'áai¹. 9 Joon ga'í²i tún¹ palacio tya'a joon gaunngɨɨ¹ɨ, sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―¿Xiiafu seen²¹u?

Pe Jesús do jo gañii¹i jiin'¹³xʉ.

10 Joon Pilato gajin'²in:

―¿'Ee lɨ' jo ngɨ́ɨ¹³'ɨ? ¿Tɨ jo ñí²'i 'e tɨɨ²¹moo tyʉ'²ʉʉ to² taan²u tsaa' crúu¹³ sɨ laa²¹²moo 'nʉ 'ee?

11 Joon Jesús‑gɨ gañii¹i:

―'Nʉ‑ʉ jo lí² tyʉ'²'ʉ to² jna wa'a jo cwoo'¹³i Dios tyi'i. Tsʉ 'wii'¹³ joon fee'¹gɨ tsaa² tya' 'in tsá² 'in gajajée¹i jna tyani'i lagɨ tsaa² tyi'i.

12 Tsifu joon ga'láa² Pilato 'wii²¹² 'noo'¹on xiiala lí² laai²¹ Jesús. Pe 'in tsá² Israel do ga'oo¹o, jin'²in:

―¡Wa'a láa²u 'ino jo tyʉ́² seen²¹u coon'¹³ 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma! ¡Doñi'iin 'in jmee¹i 'ña'a rǿøi¹³ la jmoo¹o 'ido, faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma!

13 Joon mo ganúu²un Pilato júu³ tya'a, joon gatyʉ'²ʉ to² 'láa² tsajée¹i Jesús fu lɨ jmoo¹o 'ii'²¹ tya' tsá². Joon do‑o gacwoo¹o Pilato ni 'mosíi¹³ tya'a ijmáa¹a 'ii'. Ni 'wó² do lɨ si'² 'mosíi¹³ tya'a taa'¹³ jmai'² cuun²¹² coo'¹³. Joon do‑o galisii²¹ tsá² faa'²¹a jmíi¹ hebreo, Gabata. 14 Ningóo¹o itɨ́² tyíia² ñi'¹ cwoun'ló¹ jmɨɨ²¹² pascua. Joon gajin'² Pilato sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² Israel do:

―¡Lo‑o siin'¹³ rǿøi¹³ tyi'naa'!

15 Pe 'idogɨ ga'oo¹o tá², jin'²in:

―¡Cwojúun²mo 'ino tsaa' crúu¹³ tya'a! ¡Cwojúun²mo 'ino tsaa' crúu¹³ tya'a!

Pilato do gajin'²in:

―¿Tɨ 'iin²¹²naa' wa'a jngaa'¹³na rǿøi¹³ tyii'?

Pe 'in tyʉ'² to² untsá² do gajin'²in:

―Jo rǿøi¹³ xeei'gɨ seein²¹ tyijna'a jiin'¹³ 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma lɨ́ɨ¹i rǿøi¹³ tyijna'a.

16 Lɨ gatséi¹ gajoon'¹³ Pilato Jesús tya' 'in tsá² do wa'a téen¹in 'ido tsaa' crúu¹³. Joon 'in tsá² do gajée¹mo Jesús.

Gateen¹in Jesús tsaa' crúu¹³

17 Gacwo'ɨ́ɨ¹ Jesús tyaan¹an crúu¹³ tya'a, tsalíin² coon²¹ lɨ sii²¹ Mootyi² 'Lɨɨ²¹². Joon coon'¹³ jmíi¹ hebreo sii²¹ Gólgota. 18 Joon do‑o gateen¹in tsaa' crúu¹³ caan²mo coon'¹³ gái¹gɨ tsañʉʉ'¹, jmai'² jaain²¹ la cataain²¹² caai¹ Jesús. 19 Joon gatyʉ'²ʉ Pilato to² 'e toon²¹²on tsá² coon²¹ júu³ yʉʉ'¹³ tyi² crúu¹³ tya' Jesús 'e jin'²: “Jesús tsá² Nazaret, Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.” 20 Joon fúu¹mo tsá² Israel gauntsáa¹a 'e júu³ do tsʉ 'e júu³ do lɨ 'nɨ¹ 'ii'¹³ jmíi¹, jmíi¹ hebreo, jmíi¹ griego joongɨ jmíi¹ latín. Joon lɨ tyan' ciudad do lɨ gateen¹in tsá² Jesús tsaa' crúu¹³.

21 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'in tyʉ'² to² untsá² tya' tsá² Israel gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Pilato:

―Jo tóon¹³'on 'e júu³ do 'e jin'² “Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.” 'E tyʉ́²gɨ wa'a tóon¹³'on: “'Iin 'in gajin'²in 'e lɨ́ɨ¹i Rǿøi¹³ tya' tsá² Israel.”

22 Pe gañii¹i Pilato:

―Jiin'¹³ la 'e tóon³oon, la joon ilí².

23 Joon 'in tyúuin² 'láa² do 'in gateen¹in Jesús tsaa' crúu¹³ gajmaa¹a jmai'²xʉ sɨɨn'³ Jesús la 'oo'²¹ yaai. Joon coon²¹gɨ 'no'³ 'mɨ'² 'e tyʉ́² gasái¹. 'E 'mɨ'² do lɨ́¹ coon²¹ 'no'³ 'mɨ'². 24 Joon 'in 'láa² do jin'²in sɨɨ'²¹ɨ la 'oo'²¹ 'ii:

―Jo dyii²¹i' 'e 'mɨ'² no, tsacoo²¹o', joon jøø²¹ø' 'iin 'in lii'¹i.

Joon coon'¹³ la joon gauntiin'¹³in 'e júu³ taa'¹³ jí² tya' Dios 'e jin'²: “Gajmaa¹a jmai'²xʉ sɨn'³ɨɨn jee²¹² 'ii, joon tya' sɨn'³ɨɨn dya'¹a mɨ'³.” La joon gajmaa¹a 'in 'láa² do.

25 Joon tyan' lɨ si'² crúu¹³ tya' Jesús siin'¹³in sáa³ Jesús coon'¹³ tsamɨ́² ruu'²¹i sáa³a, coon'¹³ María tsamɨ́² tya' Cleofas joongɨ coon'¹³ María Magdelena. 26 Joon gajǿø²i Jesús sáa³a joongɨ jaain²¹ tsá² tya'a 'in 'nee¹mo 'áai¹ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ sáa³a:

―Saa²¹², jin'²in ―lo‑o siin'¹²in yʉʉn²¹ tyi'i.

27 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a do:

―Lo‑o siin'¹² in saa²'a.

Joon jmɨɨ²¹² joon ga'i'²i 'in tsá² tya' Jesús do María, sáa³ Jesús, inʉʉ tya'a.

Júun²mo Jesús

28 Noo²¹²xʉ mo galiñii¹ Jesús 'e jilaa'²¹ gauntiin'¹³in, 'e untiin'¹³in jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios, Jesús gajin'²in:

―'Unjmɨɨ²na.

29 Joon do‑o si'² coon²¹ tsʉʉ² sɨ'oo¹o vino tiin'²¹. Joon 'in tsá² do gauncwii'²¹i coon²¹ lawa joo²¹ 'e sii²¹ esponja coon'¹³ vino do. Joon gatyin'² 'e joo²¹ do nii²¹² sɨɨ² 'mó² sii²¹ hisopo joon gasaa'¹³a 'oo²o Jesús. 30 Joon mo ngayuui'¹³ ga'un'¹un Jesús 'e vino tiin'²¹ do joon gajin'²in:

―Jilaa'²¹ 'e la tí²‑i lɨ́².

Joon tsifu joon gajgó¹ tyíi¹i joon gajúun²mo.

'Yaa²¹a 'láa² 'mosʉʉn'²¹ caa¹i Jesús

31 Cwoun'ló² jmɨɨ²¹² no tya' pascua, joon tsʉ 'wii'¹³ coon²¹ jmɨɨ²¹² fee'¹ 'áai¹ mi jná² joon jo 'iin²¹²in 'in tsá² Israel wa'a taain²gɨ tsaa' crúu¹³ 'in tsá² do mi tɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ijó¹. Joon ngalíin²mo 'in tsá² do tsamɨ́¹ɨ Pilato wa'a tyʉ'²ʉ to² fiin¹in tsaa'mootɨɨ²ɨ 'in tsá² taan¹in crúu¹ do. Joon jmoono ijúun²in joon lí² xiia¹ cuerpos tya'a. 32 Joon 'in 'láa² ngalíin² ngafíin¹in tsaa'mootɨɨ² tya' 'in nifu do joongɨ tya' 'in jaain²¹gɨ do 'in gateen¹in tsaa' crúu¹ coon'¹³ Jesús. 33 Pe mo ngalíin² ngatyéen¹in caai²¹ Jesús galili'³i 'e najún¹mo Jesús tsʉ 'wii'¹³ joon jo gafiin¹in tsaa'mootɨɨ² 'ido.

34 Lɨ coon'²¹ ga'ya¹a 'in 'láa² do 'mosʉʉn'²¹ caai²¹ Jesús joon tsifu la joon gatuun²¹un jmɨ¹ sɨcaai'¹³ jmɨɨ²¹. 35 Joon 'iin 'in jmaa¹a júu³ lo 'e ganí² joon jmoo¹o júu³ jai'². Nii¹o 'e júu³ la ja'²mo faa'²¹a joon jmaa¹a 'naa' júu³ 'e lí² jo'¹o lɨ́ɨ²naa'. 36 Joon jilaa'²¹ 'elo galɨ́² wa'a untiin'¹³mo 'e júu³ taa'¹³ ni jí² tya' Dios 'e jin'²: “Ce jiin'¹³ coon²¹ mootáa²i ifíin¹³in.” 37 Joon lɨ xiia' jin'²in ni jí² tya' Dios: “Ijǿø²i tsá² 'in niga'yá² tya'a.”

'Aa¹mo tsá² Jesús

38 Mo ngayuui'¹³ gajúun²in Jesús jaain²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Jesús sii²¹ José ngamɨɨ¹ɨ Pilato wa'a cwo¹ 'ido cuerpo tya' Jesús. 'In Sé³ no ja'²mo coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Arimatea joon 'uun²¹mo ngɨɨ¹ coon'¹³ Jesús tsʉ 'goo'²¹o 'in tsá² tyʉ'² to² tya' Israel. Ga'ii'²¹mo Pilato júu³ tya'a joon gangó¹o Sé³ ngatyiin¹an cuerpo tya' Jesús. 39 Joon 'in Nicodemo, 'in ngafee'¹³i Jesús lɨ 'woo¹, gatyíi¹³a tyaan¹an 'oo²¹ jmafuu²¹ mirra coon'¹³ áloes ti dyadya¹ kilo. 40 Je wáai² do gapaa'¹³i cuerpo tya' Jesús coon'¹³ 'mɨ'² caai'¹³ 'oo²¹ jmafuu²¹ do jiin'¹³ la tɨɨsi'² tya' tsá² Israel mi 'áa¹³i tsá². 41 Tyan' lɨ taan¹in Jesús tsaa' crúu¹³ sá² goon²¹ jee²¹² 'mó². Joon jee²¹² do sá² goon²¹ 'aan¹ tya' 'lɨɨ²¹² tsi too²¹ tsaa' xá². Jo mo ga'aa¹i tsá² tsá² 'e tsi too²¹ do, jiin'¹³ jaain²¹. 42 Tsi 'aan¹ do‑o ga'aa¹i cuerpo tya' Jesús tsʉ tyan'an 'áai¹, joongɨ tɨ lɨ 'láa² 'wii²¹² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Israel.

20

Mo gajiin'¹ Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹²

1 'Aa²¹ jmɨɨ²¹² láa² 'wii²¹² semóo¹³ ngóo¹o María Magdalena fu lɨ niga'áai¹ Jesús. 'Nʉʉ²¹mogɨ. Joon ganii²¹i 'e jo si'²gɨ 'áan³ tya'a 'e cuun²¹² 'in jnɨ¹ 'oo²¹ 'aan¹ do. 2 Joon gangóo¹ cwiin¹in fu lɨ taain²¹ Simón Pedro coon'¹³ 'in jaain²¹gɨ tsá² tya' Jesús 'in 'nee¹i Jesús 'ái¹. Joon gajin'² María do sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Nigatyii¹mo tsá² Ña'ñʉ'¹ʉ' tsi 'aan¹ joon jo nee³e'e xiiafu ngajée¹³i.

3-4 Joon Tʉ́³ coon'¹³ 'in tsá² tya' Jesús catyaai² ngalíin²in cwiin¹in fu lɨ roon²¹on 'aan¹ do. Joon 'in jaain²¹ do, cwii²¹gɨ cwiin¹in lagɨ Tʉ́³ joon tyíi¹a 'aan¹ do nifu. Joon nga'ee²¹²e 'oo²¹ 'aan¹ jǿø²ø. 5 Nii²¹o 'e 'no'³ 'mɨ'² roon¹on do pe jo ga'í²i 'aan¹ do. 6 Mi yuui'¹³ joon gatyíi¹a Simón Pedro caluu joon ga'í²o tsi 'aan¹ do. Nii²¹o jon 'e 'no'³ 'mɨ'² roon¹on do. 7 Nii²¹o jon 'e 'mɨ'² 'e gapaa'²¹i ni² Jesús jo roon¹on coon'¹³ 'e 'no'³ 'mɨ'² 'e catyiia² pe ijuui'¹³ roon¹on coon'²¹. 8 Joon ga'í²i jon 'in tsá² jaain²¹ do 'in gatyíi¹a nifu 'aan¹ do, joon ganii²¹i jilaa'²¹ 'e nigalí² joon jo'¹o galɨ́ɨ²i. 9 Joon jo mo ga'øøi'²¹‑tsí jiin'¹³ la nijin'² ni jí² tya' Dios 'e 'ná¹ jiin'¹ Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹². 10 Joon gangaa'¹³mo 'in tsá² tya'a do fu tya'a.

Jné¹i Jesús tyani María Magdalena

11 Pe 'in María do gajaan¹an caluu 'oo²¹ 'aan¹, gatyi'²i. La 'ɨɨ²¹² cɨ'²ɨ do ga'íi¹i jǿø²ø tsi 'aan¹ do. 12 Joon do‑o gangoo²¹o gái¹ ángeles tyi'²i 'mɨ'² taa²¹. Do‑o née¹i lɨ garoon¹on cuerpo tya' Jesús. Joon jaain²¹ tyíin¹ yʉ' lɨ garoon¹on tyíi¹i joon jaain²¹gɨ tyíin¹ 'ée² tɨɨ² Jesús. 13 Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in ángeles do 'ii:

―Tsamɨ́², ¿'ee lɨ cɨɨ'²¹'ɨ?

Joon gajin'² 'in tsamɨ́² do:

―Cɨ'²oo tsʉ nigajee¹mo tsá² Ñʉ'³ Fíi³ii joon jo ñí³ii xiiafu ngajée¹i.

14 Joon mo gajin'²in 'elo gajiin'¹in níi¹i joon gangóo¹o Jesús siin'¹³in do. Pe jo galili'³i 'e Jesús 'ii. 15 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsamɨ́², ¿'ee lɨ cɨɨ'²¹'ɨ? ¿'Iin 'naai'²¹ 'nʉ?

Joon tsʉ 'wii'¹³ 'ɨ¹‑tsi 'e 'in 'aa¹a 'wó² do fee'¹³i 'ii gajin'²in:

―Tsañʉʉ'¹, owa gajee²mo'o, foo'²'o xiiafu gatʉʉ²¹u'u joon jna‑a nitee²¹²ee.

16 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsamɨ́² do:

―¡María!

Joon María do gajiin¹mo joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús coon'¹³ jmíi¹ hebreo:

―¡Raboni! ―'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² jin'²in: Tɨfo'² tyi'.

17 Joon Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Jo 'li²u'u jna, tsʉ jo mo ngóo³gɨɨ lɨ tyíin¹ Ñʉ'³ʉʉ. Pe cwoo'²¹'o, cwosii'¹³'i 'in ruu'²¹na 'e nii'¹³na lɨ tyíin¹ Ñʉ'³ʉʉ 'in lɨ́ɨ¹i Ñʉ²ʉʉ' jon, lɨ tyíin¹ Dios tyiia 'in lɨ́ɨ¹i jon Dios tyii'.

18 Joon gangóo¹o María Magdalena do ngajmaa¹a 'in tsá² tya' Jesús júu³ 'e niganí²in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús joon 'e nigafee'²¹i 'e júu³ do.

Jnéi² Jesús tyani tsá² tya'a

19 Canʉʉ²¹ jmɨɨ²¹² joon, jmɨɨ²¹² 'láa² 'wii²¹² semóo¹³ 'in caan²¹in tsá² tya' Jesús. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'gøø'¹mo tsá² tyʉ'² to² tya' Israel 'in jnɨɨ¹ɨ ca'nʉ́¹. Joon ga'í²i Jesús tún² tsa'² jee²¹² 'ii joon ga'ɨ'¹ɨ júu³ jin'²in:

―Tyʉ́²‑ʉ cwoseen²¹naa'.

20 Mo ngayuui'¹³ joon ga'e'²e Jesús tsá² tya'a cwoo²¹o, caa¹i. Joon 'in tsá² tya'a do galijløø'³mo 'áai¹ mo jǿø²i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 21 Mo ngayuui'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido tún¹:

―Tyʉ́²‑ʉ cwoseen²¹naa'. La gasii¹in Ñʉ'¹ʉ' jna la joon jon sɨɨ¹na 'naa'.

22 Joon gaxʉʉ¹ʉ ni² 'ido joon gajin'²in:

―Cwo'ii'¹³naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. 23 Wa'a 'naa' jmaa²aa' feei'¹‑'oo' tsaa² tya' tsá², sɨ'iin²mo tsaa² tya' 'ido. Pe joon wa'a jo jmaa²aa' feei'¹‑'oo' tsaa² tya' tsá² jo sɨ'iin²in tsaa² tya' 'ido.

Tomás gangaa¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ'

24 Pe jaain²¹ jee²¹² 'in apóstoles tya' Jesús 'in sii²¹i Tomás jo tyíin¹in mi tyíi¹a Jesús. Suuin²¹² 'in Tomás do. 25 Joon 'in tsá² tya'a catyaai² gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ganee²¹²moo'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús.

Pe 'in Tomás do gajin'²in:

―Jo ijai'² lɨ́ɨ²na wa jo nijǿø³øø lɨ ga'yá² cwotóon¹ cwoo¹o, joon ngɨ́ɨ³na unnicwóo³oo lɨ ga'yá² cwotóon¹ do joongɨ ngɨ́ɨ³na cwóo³oo lɨ ga'yá² 'mosʉʉn'²¹ caa¹i.

26 La coon²¹ dyía¹ 'in caain²¹ tsá² tya'a coon²¹ inʉʉ joon taan²mo Tomás coon'¹³on. Joon xʉfiin'¹³ tyʉ́² injnɨ¹ jnɨ'nʉ́¹ ga'í² Jesús joon gajmaa¹a siin'¹³in tún² tsa'² jee²¹² 'ii. Joon ga'ɨ'¹ɨ júu³ jin'²in:

―Tyʉ́²‑ʉ cwoseen²¹naa'.

27 Mi yuui'¹³ joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tomás:

―Ngɨɨ²u unnicwoo²'o lo joon jǿø²'ø lɨ ga'yá² cwotóon¹ cwóo³oo. Xá² cwoo²'o joon taan'¹ caa¹na. Jo ngɨɨ²¹gɨ'ɨ 'e jo jai'² lɨ́ɨ²u la joon cwolitsáa¹mo‑'o'o.

28 Joon gañii¹i Tomás jin'²in:

―¡Ñʉ'fii³ii, joongɨ Dios tyiia 'nʉ!

29 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tomás, jo'¹o galɨ́ɨ²u'u jna tsʉ 'wii'¹³ gañi²mo'o jna. Pe jløø'³mo 'in jai'² lɨ́ɨ²i jna xʉfiin'¹³ jo mo ngaa¹i jna.

'Yʉto² tya' 'e jí² lo

30 Lɨ́ɨ¹ 'láai²gɨ li² milagro gajmaa¹a Jesús tyani tsá² tya'a 'e jo taa'¹³ 'e jí² lo. 31 Pe 'e jí² lo taa'¹³ jilaa'²¹ 'e júu³ lo 'yʉto² 'e lí² jai'² lɨ́ɨ²naa' 'e lɨ́ɨ¹i Jesús Cristo, Jóon¹on Dios. Joon tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²naa' Jesús 'e seen²¹moo' coon²¹ tøø²mo coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'e sii²¹ 'ii.

21

Jnéi¹ Jesús tyani dyái¹ tsá² tya'a

1 Mo ngayuui'¹³ joon gajnéi² Jesús tyani tsá² tya'a coon²¹ fu lɨ tɨ'² tyíia¹ sii²¹ Tiberias. La no galɨ́²: 2 Dyái¹ tsá² tya' Jesús taain²¹² caan²¹mo. 'In tsá² do sii²¹ Simón Pedro, coon'¹³ Tomás suuin²¹², coon'¹³ Natanael, joon jaain²¹ tsá² seein²¹ Caná náa¹ lɨ sii²¹ Galilea 'ii. Taain²¹² jon 'in gái¹ jóon¹on Zebedeo coon'¹³ gái¹gɨ tsá² tya' Jesús. 3 Joon Simón Pedro do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in catyaai² do:

―Níi³ii, niseen'¹²na joo'²¹ jmɨɨ²¹.

Joon gajin'² 'in catyaai² do:

―Jna'a jon tsaa²¹a' coon'¹³ 'nʉ.

Joon ngalíin²mo, ngatáa¹i coon²¹ barco. La tøøi² 'woo¹ táa¹i 'naa'¹i joo'²¹ jmɨɨ²¹ pe jo gataan'¹³in jiin'¹³ jaain²¹. 4 Mo tɨ lɨ ngó¹o cajná² gajnéi¹ Jesús lɨ tɨ' tyíia¹ do pe jo galicwii¹in tsá² tya'a 'ii. 5 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² taai² barco do:

―'Naa', ¿tɨ jo mo taan'¹³naa'?

Joon 'in tsá² do gañii¹i:

―'Un², jiin'¹³ jaain²¹.

6 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Lɨ' tsáa¹ caai²¹ barco do nii'¹³ii' nʉ́ʉ³, joongɨ iteen'¹³naa' joo'²¹.

La joon gajmaa¹a, joon jo lí² saa'¹³a 'e nʉ́ʉ³ tsi barco tsʉ røø¹mo joo'²¹ jmɨɨ²¹ do. 7 Joon 'in tsá² tya' Jesús 'in 'nee¹i Jesús 'áai¹ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³:

―¡Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ido!

Joon mo ganúu²un Simón Pedro 'e jin'²in: “Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ido”, joon gacɨ'²ɨ sɨɨn'¹³ɨn (tsʉ gatyii¹i 'e saan'¹in joo'²¹ jmɨɨ²¹). Joon mo ngayuui'¹³ joon ga'ɨ́ɨ²i tsi jmɨɨ²¹ itsáa¹a lɨ sin'² Jesús. 8 Joon 'in tsá² tya'a catyaai² 'in taai² barco do gatyalíin²mo tɨ' jmɨɨ²¹ do jñʉʉ¹ʉ nʉ́ʉ³ do røøi¹ joo'²¹ jmɨɨ²¹. Ga'ii²¹ barco do lɨ 'oo² coon²¹ cíein¹³ metros 'e lɨ' tɨ' do. 9 Joon mo cwo'ɨ́ɨ¹ 'e barco do lɨ' cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ gajnée¹i coon²¹ jí² lɨ coo²¹ jɨ́² joon ni jɨ́² do untyúun²in jaain²¹ joo'²¹ jmɨɨ²¹. Joon náa¹ 'iñi'¹ caai²¹ do. 10 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Cwotyiin²naa' jaain²¹ gái¹gɨ joo'²¹ do 'in la ngayuui'¹³ gataan'¹³naa' do.

11 Joon Simón Pedro ga'í² tsi barco do joon gaun'ǿø¹i 'e nʉ́ʉ³ do fu nitsaa². Røø¹mo 'e nʉ́ʉ³ do joo'²¹ jmɨɨ²¹ cøøi'¹³, ti jiin'¹³ coon²¹ cíein¹³ tsi ca'no'³ tsigɨ gaai²¹. Joon xʉfiin'¹³ 'áa¹mo røøi¹ 'e nʉ́ʉ³ do jo ga'gɨɨ²¹ɨ. 12 Joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Ñilíin²naa', cøø'³xʉʉ'.

Joon jo gatá²‑tsi jiin'¹³ jaain²¹ tsá² tya'a do wa'a unngɨɨ¹ɨ 'iin 'ii tsʉ ñi¹o 'e Ña'nʉ'¹ʉ' Jesús 'ii. 13 Joon gajatyéen¹mo Jesús joon gajmaa¹a jmai'²xʉ 'e 'iñi'¹ do jee²¹² 'ii. La joon gajmaa¹a coon'¹³ 'in joo'²¹ jmɨɨ²¹ do.

14 Ningóo¹ 'nɨ́¹ naa'¹³ 'e gajné¹i Jesús tyani tsá² tya'a mi yuui'¹³ gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹².

Jesus sɨɨ¹i coon'¹³ Simón Pedro

15 Mo ngayuui'¹³ gagøø'²¹ø gaunngɨɨ¹ɨ Jesus sɨɨ'²¹ɨ Simón Pedro:

―Simón, jóon¹on Jonás ¿tɨ 'nee¹mo'o jna 'láai²gɨ lagɨ 'in no?

Joon Tʉ́³ do gañii¹i:

―Joon, Ña'nʉ'¹ʉ', ñi²o'o 'e 'iin²¹²moo 'nʉ.

Jesús‑gɨ gajin'²in:

―Joon, cwo'²'o 'e dø'² joo'saa'²¹ xuui²¹² tyiia.

16 Joon gatɨ́² tún² naa'¹³ 'e gaunngɨɨ¹ɨ jin'²in:

―Simón, jóon¹on Jonás, ¿tɨ 'nee¹mo'o jna?

Joon gañii¹i Tʉ́³ do:

―Joon, Ña'ñʉ'¹ʉ', ñi²o'o 'e 'iin²¹²moo 'nʉ.

Joon gajin'² Jesús:

―Joon, 'aa²mo'o joo'saa'²¹ tyiia.

17 Joon gatɨ́² 'nɨ́¹ naa'¹³ 'e gaunngɨɨ¹ɨ Jesús 'ii, jin'²in:

―Simón, jóon¹on Jonás, ¿tɨ 'iin²¹²mo'o jna?

Joon Tʉ́³ do gajmaa¹o fa'í³ tsʉ wii'¹³ Jesús nigaunngɨɨ¹ɨ 'nɨ́¹ naa'¹³ wa'a 'iin²¹²in Tʉ́³ 'ii. Joon Tʉ́³ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ñi²o'o jilaa'²¹. Ñi²o'o 'e 'iin²¹²moo 'nʉ.

Joon gajin'² Jesús:

―Joon, cwo'²'o 'e dø'² joo'saa'²¹ tyiia. 18 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'nʉ: mo lɨ́ɨ¹u'u sɨmii'²¹ gatyii'¹'i sɨɨn'²¹'ɨn 'wo'o joon gatyii²'a doñixiia' fu 'iin²¹²u'un. Pe mi lɨ yʉʉ'¹³ 'nʉ inii'¹³'i cwaa¹'a joon tsá² xee'²¹mo ityii'¹³i 'nʉ sɨɨn'²¹'ɨn joon ijee²¹²mo tsá² 'nʉ xiia'lɨ jo 'iin²¹²u'un cwoo'¹³'o.

19 Coon'¹³ 'e júu³ joon gajmaa¹a Jesús júu³ xiiala ijúun²in Tʉ́³ joongɨ xiiala iuntyúu¹i Dios. Mo ngayuui'¹³ joon gajin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³:

―¡'Na¹ coon'¹³ jna!

'In tsá² 'in 'iin²¹²in Jesús

20 Joon gajiin'¹³in Tʉ́³ níi¹i joon gajǿø²i jaai'¹³ caluu 'in tsá² tya' Jesús do 'in 'née¹i Jesús 'ido. 'In tsá² do tyíin¹in caai¹ Jesús mo gagøø'²¹ø lɨ tséi¹ do. Joon gaunngɨɨ¹ɨ Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ Jesús: “Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'iin 'in i'nɨ́ɨ¹i 'nʉ?” 21 Joon mo gangaa²¹i Tʉ́³ 'ii, gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', coon'¹³ 'in no, ¿'ee 'ilí²?

22 Joon Jesús do gañii¹i:

―Wa' 'iin²¹²na 'e seein²¹ 'ido ca mi gaa'¹³na tún¹, ¿'ee cwáain¹ tyi'nʉ? Jiin'¹³ cwáain¹ tyi'i 'e 'na¹ coon'¹³ jna.

23 Joon coon²¹ júu³ 'atsaa²¹ gasɨɨ¹i 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Jesús 'e jo ijúun²in 'in tsá² do tsʉ Jesus gajin'²in: “Wa' 'iin²¹²na 'e seein²¹ 'ido ca mi gaa'¹³na tún¹, ¿'ee cwáain¹ tyi'nʉ?” Pe jo gajin'²in 'e jo ijúun²in, gajin'²o: “Wa' 'iin²¹²na 'e seein²¹ 'ido ca mi gaa'¹³na tún¹, ¿'ee cwáain¹ tyi'nʉ?”

24 Joon 'in tsá² tya' Jesus no, 'ii 'in nigataan¹an ni jí² 'e júu³ lo. Joon 'ii jin'²in 'e ja'²mo júu³ tya'a. Joon nee²¹e' 'e ja'²mo júu³ tya'a.

25 Joon 'láai²gɨ nigajmaa¹a Jesús. Joon wana to'²o tsá² ni jí² jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Jesús iunrøøi¹ jí² 'láai² 'áai¹. Amén.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

'E la gajmaa¹a tsá² tya' Jesús

1

Dios icwó² Espíritu Tyʉ́² tya'a

1-2 Coon'¹³ jí³ tyiia la mo 'láa² 'wii²¹² nifu, tsá² tyúi¹ Teofilo, gajmaa'¹³aa 'nʉ júu² ce jilaa'²¹ 'e ga'láa² Jesús 'wii²¹² jmáa¹a joongɨ 'e ga'e'²e tsá² ca gangaa'¹²i ñʉ'fú². La jo mo 'yaa¹i Jesús ñʉ'fú² gauncoon'¹³ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'ii 'e icwo'¹o tsá² tya'a, 'in gatyii'¹³in, to² 'e 'ná¹ jmaa¹a. 3 Mo gangɨ́ɨi² gajúin¹ Jesús do gajné¹mo 'e jiin'¹o jee²¹² tsá² tya'a. La jee²¹² tunlo¹ jmɨɨ²¹² do jnée²mo jee²¹² tsá² tya'a. Joon gajmaa¹a 'láai² nii² to² 'e 'ee¹ 'e nigalija'²mo 'e seen²¹mogɨ, 'e jo lí² jin'² tsá² 'e jo nijo'¹. Joongɨ gajin'²o xiiala mi tyʉ'² Dios to² tsá².

4 La jee²¹² ngɨ¹gɨ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a ga'ɨ́ɨ² júu³ 'e jo mo 'woo²¹duu' Jerusalén lo ca gatséin¹ júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios Jmii²¹.

5 ―'E ja'²mo ―jin'² Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a do―, Wó³‑o gasaai¹ tsá² jmɨɨ²¹ jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ pe cɨɨin²¹gɨxʉ icwoo'¹²i Dios 'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a iuncoon'¹³ 'naa'.

Ngaai'¹² Jesús fu ñʉ'fú²

6 Cafu mo gaicaain²¹ Jesús coon'¹³ tsá² tya'a gaunngɨɨ¹ɨ tsá² tya'a 'ii:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿tɨ gatɨ́² 'ii'²¹ 'e laa²¹²mo'o tsá² Israel joon la joon lí²‑i tyʉ'¹ʉ to² yaai?

7 Joon gañii¹i Jesús:

―Jo tɨ́ɨi² 'naa' liñí³ii' lɨɨ²¹² tsei'² 'e ilí² jilaa'²¹ 'elo. Jiin'¹³ 'ña'a Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ tɨ́ɨi² liñii¹i lɨɨ²¹² 'e ijmáa¹a 'elo. 8 Pe ijoo²¹‑o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joon 'ii ingɨ́¹ coon'¹³ 'naa'. Joon 'ii'²¹ tya' 'ii cwolíin²naa' Jerusalén, joongɨ la caain²¹ lɨ san'² Judea, joongɨ lɨ sii²¹ Samaria coon'¹³ la caain²¹ lɨ wíin²gɨ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Icwolíin²naa' cwojmaa²aa' júu³ 'iin jna.

9 Mo ngayuui'¹³ gajin'² 'elo, la 'ɨɨ²¹² jǿø²mogɨ 'ido 'ii, joon gasaa¹mo Jesús. Ngaa'¹²i fu yʉ'. Joon gajó² coon²¹ jníi¹ gacɨɨ'¹²i Jesús. Joon jo jnéei²gɨ. 10 Téen²mogɨ 'ido jǿø²ø fu ñʉ'fú² la 'ɨɨ²¹² ngaa'¹²i Jesús. Joon gajnéi¹ co' lɨ téein² 'ido gái¹ tsañʉʉ'¹ taa²¹ sɨɨn'¹³ɨn. 11 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Tsañʉʉ'¹ seein²¹ Galilea jo 'ee to² 'íi³in‑gɨ téen²naa' lo jǿø²øø' fu yʉ' juncwii²¹. 'In Jesús no, 'in cwo'ɨ́ɨ¹ jee²¹² 'naa' ngaa'¹²i fu yʉ' do coon²¹ røø²¹ 'ii la mo ngaa'¹²i do, la joon jon ijó¹ tún¹.

Tyii'¹³in Matías 'a 'ii'²¹in cwáain¹ tya' Judas

12 Joon ngalíin²mo 'a moo'²¹ sii²¹ Olivos do. Joon ngaliin¹ tún¹ Jerusalén 'e ná¹ coon²¹ sii'¹³xʉ jiin'¹³ la to² gatyʉ'² ley tya' Moisés 'e sá² ngɨ¹ tsá² mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 13 Mo tyaliin¹in 'e fuu²¹ do gasóo²o coon²¹ 'nʉ́¹ lɨ tɨ́² tún² fúi¹. 'In gatyaliin¹in do sii²¹ Tʉ́³ coon'¹³ Jacobo coon'¹³ Wó³ coon'¹³ Dɨ́ɨ³ coon'¹³ Tomóo¹³ coon'¹³ Bartolomé coon'¹³ Untøø² coon'¹³ Jacobo, jóon¹ Alfeo, coon'¹³ Simóoi¹³, jaain²¹ tsá² tya' coon²¹ poo²¹² sii²¹ cananistas. Joon coon'¹³ Judas ruu'²¹i Jacobo, 14 Jilee'²¹mo 'in lɨ caain²¹ coon'¹³ ruu'²¹i Jesús coon'¹³ María sáa³ Jesús coon'¹³ 'in tsamɨ́² catyaai² do. Lɨcaain²¹ fee'²¹i Dios.

15 Jiin'¹³ jee²¹² joon galicaain²¹ tsá² jiin'¹³ coon²¹ cíein¹³ tsi dyáai² 'in jai'² lɨ́ɨi². Joon gajmaa¹a Tʉ́³ siin'¹³in jee²¹² tsaruu'²¹i, joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² catyaai² do:

16 ―Tsaru'¹u', 'ná¹‑a tsín¹ jiin'¹³ la gataan¹an 'lɨɨ²¹² yʉʉ'¹³ David ni jí² tya' Dios coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. David do gafaa'²¹o xiiala 'e itsangɨ́ɨi² Judas. 'Ii‑o jee²¹² 'in gasaain'¹² Jesús. 17 Judas jaain²¹² jee²¹² jna'a, joon tɨ́ɨ²mo jmáa¹a to² coon'¹³ jna'a. 18 Pe joon ngoo²¹‑o Judas ngala¹ coon²¹ si'² 'wó² coon'¹³ 'e cuu² gajna'¹an coon'¹³ 'e gó² gajmaa¹a do. Tsifu joon gacɨɨ'¹²i lɨ' sɨjɨɨi². Joon ga'gɨɨ²¹ɨ tu'²u. Joon ga'woo²¹o jilaa'²¹ 'un'mɨɨ²ɨ. 19 Joon mo galiñi¹ 'in seein²¹ Jerusalén do joon gaunsii²¹ 'e 'wó² do Acéldama, 'øøi'²¹‑tsi tsá² sii²¹ Coon²¹ Sii'¹³ Tyiia²¹ 'in 'O² Jmɨ¹. 20 Tsʉ 'wii'¹³ ni Salmos jin'² la no:

Cwosii'²¹i 'nʉ́ʉ¹ʉ sɨtuu¹mo.

Jo 'in seein²¹gɨ 'in cwaa²¹gɨ.

Joongɨ jin'²in:

Cwocwoo²oo' 'in xee'²¹mo 'in jmá¹ to² jmoo¹o 'ido.

21 ’'Wii'¹³ joon tsajmoo²¹o' 'elo ―jin'² Tʉ́³―. Jee²¹² jna' jeei¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in ningɨ¹ coon'¹³ jna' la tøøi² nigangɨɨ²¹ɨ' coon'¹³ Jesús. 22 Ca la mo gasaa¹i Wó³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jmɨɨ²¹ joon ca gangaa'¹²i ñʉ'fú². Tyii'¹³mo' jon jaain²¹ jee²¹² 'ii wa'a 'in licaain²¹ coon'¹³ jna'a 'e ijmáa¹a júu³ 'e nijiin'¹in Jesús ―gajin'² Tʉ́³.

23 Joon ga'wooi²¹ gái¹ tsá² jee²¹² 'ii. Jaain²¹ 'in sii²¹ Sé³, 'in sii²¹o jon Barsabás, sii²¹o jon Justo. 'In jain²¹gɨ do sii²¹ Matías. 24-25 La 'ɨɨ²¹² fee'²¹i Dios jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', 'nʉ‑ʉ jøø²'ø jilaa'²¹ alma tya' tsá². 'Ee'¹³du' jna'a 'naai²¹² 'in jee²¹² gái¹ lo nityi¹u'u 'in jmá¹ to² tsá² tya' Jesús cwáain¹ tya' Judas. Gajaan¹an Judas do 'e to² jmoo¹o 'wii'¹³ tsaa² tya'o. Joon ngoo²¹‑o lɨ 'iin²¹²mo.

26 Joon gacoo¹o jee²¹² 'ii. Joon gatɨ́ɨ²mo Tíi¹³. Tsifu joon ga'í² Tíi¹³ do cwáain¹ tya' Judas jee²¹² 'in dyajaain²¹ tsá² tya' Jesús.

2

Mo gajó² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios

1 Mo gatsín¹ cincuenta jmɨɨ²¹² mo gangɨ́ɨ²i cwaa'²¹ jmɨɨ²¹² gatɨ́² jmɨɨ²¹² sii²¹ Pentecostés. Coon²¹ lɨ sɨcaain²¹ la jilee'²¹mo 'in jai'² lɨ́ɨi². 2 La 'ɨɨ²¹² joon coon²¹ ga'iin² lɨ' yʉ' lawa mo 'ɨɨ¹ɨ tyí² tá² lɨɨlɨ¹. Ga'iin² la tøøi² inʉʉ lɨ néei¹ 'ido. 3 Joon gajnéi¹ coon²¹ 'e lɨ la lɨ sɨɨ'¹³ jɨ́² lɨ néei¹ la jaain²¹. 4 Joon ga'í² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios almas tya' ce jilee'²¹mo 'in néei¹ do. Joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹ jmai'² jmíi¹ xiia'²¹ 'e cwoo¹o 'in Espíritu Tyʉ́² do faa'²¹a.

5 Jee²¹² jmɨɨ²¹² lo fúu¹mo tsá² Israel 'in untiin'¹³ to² tyʉ'² Dios sɨcaain²¹. Jalíin² Jerusalén la caain²¹ juncwii²¹. 6 Mo ganúu²un 'e ga'iin² do joon galicaain²¹ 'in tsá² do lɨ ga'iin². Pe jo ñii¹ 'in tsá² fúui¹ do 'ee nigalɨ́² mo ganúu²un la jaain²¹ la jaain²¹ 'in tsá² tya' Jesús do faa'²¹a jmíi¹ tya'a. 7 Jmai'² 'in ganga'goo²¹‑tsi. Joon jmai'² 'in gafo'²mo joon sɨ́ɨ¹i jee²¹² 'ii:

―'Owa'a jon 'in seein²¹ Galilea jileei'²¹ 'in faa'²¹a no. 8 ¿Xiiala lɨ́¹ 'e nʉʉ²¹ʉn' faa'²¹a jmíi¹ tyi jna'? 9-11 Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ lo, 'in seein²¹ Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto, joon lɨ sii²¹ Asia seein²¹ lo. Seen²¹mo jon 'in jalíin² Frigia, Panfilia, Egipto joongɨ Africa lɨ' ngoo'¹³gɨ lɨ' Cirene. Joongɨ tsá² seein²¹ Roma 'in seein²¹ lo. Caa'¹²mo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in seein²¹ Israel ca la mo galiseen²¹mo coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'in nigatʉ́ʉ²mo dioses tya'a 'in gajmeei¹ tsá² joon niga'ii'²¹mo jon 'in Dios tya' tsá² Israel. Caa'¹²mo tsá² seein²¹ Creta coon'¹³ Arabia pe jilee'²¹mo' nʉʉ²¹ʉn' faa'²¹a coon'¹³ jmíi¹ tyi‑o' júu³ tyʉ́² tya' Dios.

12 Jilee'²¹mo tsa'goo²¹‑tsi pe joon jo 'øøi'²¹‑tsi 'ee galɨ́². Joon gaunngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i:

―¿Ee 'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'elo?

13 Pe 'inlɨ́ɨi¹³gɨ ungøø¹i, jin'²in:

―Tsá² 'íin¹mo no.

'E gasɨɨ'²¹ Tʉ́³ tsá²

14 Joon gajmaa¹a Tʉ́³ siin'¹³in coon'¹³ jɨ dyajaain²¹ apóstoles catyaai² do joon gafaa'²¹a tá² jin'²in:

―Tsá² seein²¹ Israel, joongɨ coon'¹³ tsá² seein²¹ Jerusalén, cwoliñí²ii' 'elo. Joongɨ nʉ́ʉ²duu' coon'²¹ tún² 'e ifo'³oo lo. 15 'In tsañʉʉ'¹ lo jon' 'in 'íin¹ no la lɨ́² 'e 'ɨ¹‑'oo' tsʉ 'aa²¹gɨ lo. Jo mo tɨ́² 'ii'²¹ wa'a ngɨ¹ tsá² 'íin¹. Jiin'¹³ la 'iin²¹ ñʉ́² ningóo¹. 16 'Elo‑o gatsín¹ 'e gajin'² 'in gafaa'²¹a júu³ tya' Dios calɨɨ sii²¹ Joel. Joel do gajin'²in:

17 La lo‑o gajin'² Dios:

La nʉ'gɨ mi 'iin² juncwii²¹ icwo'³oo Espíritu Tyʉ́² tyiia la jileei'²¹ 'in taain²¹² fu juncwii²¹.

Yʉʉn²¹ tyii'i tsañʉʉ'¹ coon'¹³ yʉʉn²¹ tyii'i tsamɨ́² ifaa'²¹a cwáain¹ tyiia.

Joongɨ sɨmii'²¹ sá² coon²¹ iní²i.

Joongɨ yʉʉ'¹³ icwuu²¹mo ilisá² tyisáa² tya'a.

18 Nicwóo³oo 'in Espíritu Tyʉ́² tyiia 'e jmɨɨ²¹² joon tya' jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'³ʉʉ la tsañʉʉ'¹ teen'¹³ la tsamɨ́².

Joon ifaa'²¹o cwáain¹ tyiia.

19 Lɨ' yʉ' juncwii²¹ 'ée³ee 'a tsa'goo²¹‑'oo'.

Jmáa³oo jon li² lɨ ni 'wó².

Coon'¹³ jmɨ¹, joongɨ coon'¹³ jníi¹ tya' uñi² ijmá³aa 'e li² do.

20 La nʉ'gɨ 'e icwá¹ jmɨɨ²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús, coon²¹ jmɨɨ²¹² fee'¹ joongɨ coon²¹ jmɨɨ²¹² 'ya'²gɨ lɨɨlɨ¹, ilinʉʉ²¹ lɨ 'íi¹in ñi'¹.

Joongɨ sɨɨ'²¹gɨ iliin¹ la lɨ́¹ jmɨ¹.

21 Joon jilee'²¹mo 'in gamɨɨ¹ɨ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' itiin'¹³mo.

La joon júu³ niga'ɨ́ɨ² Joel cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹ ―jin'² Tʉ́³.

Faa'²¹gɨ Tʉ́³ jin'²in:

22 ―'Wii'¹³ joon nʉ́ʉ²duu', tsañʉʉ'¹ seein²¹ Israel, jilaa'²¹ 'e ifuu²¹²uu 'naa' lo ―jin' Tʉ́³―. Tyʉ́²‑ʉ ñí³oo' jilaa'²¹ milagro 'ya'²gɨ 'e gajmaa¹a Jesús tsá² Nazaret coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios Jmii²¹ jee²¹² 'naa'. Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Jesús do gajmaa¹a Dios júu³ 'e Jesús jaain²¹ tsá² 'in 'iin²¹²in. 23 Pe jo 'ee futyí³ la mo gajaain'²¹ tsá² 'ii jee²¹² 'naa' tsʉ 'yʉ to²‑o 'e ni'ɨ¹‑tsi Dios ca la mo jée¹mo. 'Naa'gɨɨ' gaseen'²moo', joon cwáain¹ tyi'naa'oo' gajngaa'¹³i tsá² gó² 'ii, gateen¹in tsaa' crúu¹³. 24 Pe Dios Jmii²¹ gajmaa¹a jiin'¹o tún¹. Nigaláa²mo tsʉ feei'¹gɨ 'ii lagɨ 'mó¹. Jo lí² tyʉ'² 'mó¹ 'ii to². 25 Joon 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David gafaa'²¹a ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' Jesús mo gajin'²in:

Máa¹moo Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios coon²¹ tøø²mo tyaní³ii.

Lɨ caa²¹na tsáa¹ siin'¹²in joon jo 'ee jiin'¹³ coon²¹ goo'²¹oo.

26 'Wii'¹³ joon jløø'³mo alma tyiia.

Joon coon'¹³ moo'óo³oo fo'³oo jmai'² júu³ tyʉ́²‑ʉ.

'Wii'¹³ joon mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ cuerpo tyiia jo 'ee cu'²‑tsii coonti.

27 Tsʉ ñí³oo 'e jo saa'¹²'a alma tyiia jee²¹² 'lɨɨ²¹².

Joongɨ jo cwo'²'o 'e ixiia'²¹ cuerpo tya' 'in gatyii'¹³'in.

28 Ga'ee'¹³o'o jna xiiala ngɨ́ɨ³ɨɨ coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹ 'e cwo¹ juncwii²¹ tya' tsá².

Joon nigalijløø'³moo 'wii'¹³ cwoo²¹'o coon'¹³ jna.

La joon gajin'² David cwáain¹ tya' Jesús.

29 ’Tsaru'¹u', tyʉ́²‑ʉ ñii²¹i' 'e 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' David juun²¹mo. Joon ga'áa²mo tsá² 'ii. Joon 'aan¹ tya'a roon¹gɨ coon'¹³ jna' ca jmɨɨ²¹² no. 30 Pe David do jaain²¹ 'in gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon ñii¹o David 'e gasɨɨ'²¹ɨ Dios 'ii 'e tyi'²mo jaain²¹ tyii²¹a 'in cwa¹ cwáain¹ tya'a. 31 La joon 'lɨɨ²¹² David do lawa jǿø²o ca la jée¹mo 'a ijiin'¹in Cristo. Joon gajin'²in 'e jo ján² alma tya'a jee²¹² 'lɨɨ²¹². Jon'gɨ xiia'² moo¹ taa²i. 32 'Ña'a Dios Jmii²¹ gajmaa¹a jiin'¹ 'in Jesús no. Jilaa'²¹ 'elo ganee²¹e'e. 33 Joon gatǿ¹ Dios Jmii²¹ 'ii lɨ' cwoo²¹o tsáa¹. Joon gacwo'¹o Dios Jmii²¹ 'ii 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a la lɨ 'e nigajin'²in. Joon jilaa'²¹ 'e nigalɨ́² nano, joongɨ nijǿø²øø' joongɨ ninʉ́ʉ²ʉʉn' 'e gajmaa¹a 'ii‑o joon. 34-35 Jon' David do 'in gangaai'¹³ fu ñʉ'fú² tsʉ 'ñaa'o gajin'²in:

Dios Jmii²¹ gasɨɨ'²¹ɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' jin'²in:

“Ní³'i caa¹na tsáa¹ ca mi jmáa³aa 'ii'²¹ 'e tyée¹na 'wii²¹² tɨ́ɨ¹³'ɨ jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'nʉ.”

36 ’Jileei'²¹ tsá² Israel, cwoliñí³oo' 'e la ja'²mo 'in Jesús, 'in gatéen¹naa' tsaa' crúu¹³, Dios gajmee¹i 'e 'ii Ñi'fii²¹²i' joongɨ 'in jmaa¹a tiin'¹³naa' sii²¹ Cristo. La joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² fúui¹ do.

37 Joon mo ganúu²un 'in tsá² do 'elo joon ga'aa¹a fa'í³ joon gaunngɨɨ¹ɨ Tʉ́³ coon'¹³ 'in tsá² tya' Jesús catyaai² do:

―Tsaru'¹u', ¿'ee 'ná¹ jmoo²¹o'o?

38 Joon gañii¹ Tʉ́³:

―Cwojaa'²¹‑'oo' coon'¹³ Dios joongɨ cwosaa²¹naa' jmɨɨ²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ la sii²¹ Jesucristo. Joon la joon 'iin²mo Dios tsaa² tyii'. La joon jon icwo'¹o Dios 'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. 39 'E júu³ lo 'e tyi'naa'oo' coon'¹³ yʉʉn²¹ tyii'. Joongɨ tya' jileei'²¹ 'in seein²¹ wíin². Joongɨ tya' jileei'²¹ 'in tøø¹ø Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹.

40 Coon'¹³ 'e júu³ lo gafaa'²¹a Tʉ́³. Joon coon'¹³ láai²gɨ júu³ tyʉ́² gafaa'²¹a jin'²in:

―Woo²¹naa' yaanaa' jee²¹² 'in tsá² gó² no.

41 Joon gasaa¹mo jmɨɨ²¹ jileei'²¹ 'in gacón² cwáain¹ júu³ tya'a. Jiin'¹³ jmɨɨ²¹² joon galicaan²¹mogɨ coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² ca 'nɨ¹ mil‑gɨ tsá². 42 Joon coon'²¹ tún¹‑un gacón² cwáain¹ jilaa'²¹ 'e 'ee¹e 'in apóstoles tya' Jesús do. Tyʉ́²‑ʉ seein²¹ la jaain²¹ la jaain²¹. Joongɨ galicaain²¹ fee'²¹i Dios joongɨ gajmaa¹a jmai'²xʉ 'iñi'¹.

Xiiala nigajmaa¹a 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús nifu

43 Joon lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá². Joon 'in tsá² tya' Jesús do lɨ́ɨ¹ 'láai² milagro gajmaa¹a coon'¹³ jilaa'²¹ li². 44 Jileei'²¹ 'in nigajai'² lɨ́ɨi² do lɨ́ɨ¹ røø²¹ sɨ́ɨ¹i. Jmaa'²¹i to² jmai'²xʉ jmai'²xʉ‑ʉ la jaain²¹ la jaain²¹ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o. 45 Joongɨ ga'nɨɨ¹ɨ jilaa'²¹ 'e 'oo¹o. Joon jmoo¹o jmai'²xʉ cuu² coon'¹³ la jaain²¹ la jaain²¹ xiia'ti sɨtyéein¹³ jmɨɨ²¹² jee²¹² 'ii. 46 La coon²¹ jmɨɨ²¹² la coon²¹ jmɨɨ²¹² licaain²¹ inʉʉ cwo'¹ fee'¹ tya' tsá² Israel. La caain²¹ inʉʉ tya'a jmoo¹o jmai'²xʉ 'iñi'¹. Gø'²ø jløø'³mo coon'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi alma tya'a. Joon gacwoo¹‑o 'maai'¹³ Dios. 47 Joon la jilee'²¹mo jin'²o 'e tsá² tyʉ́²‑tsi 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi². La coon²¹ jmɨɨ²¹² gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e ngafúu¹mo 'in jo'¹ lɨ́ɨi². Joon 'in jai'² lɨ́ɨi² do uncaan¹mo coon'¹³ 'in catyaai² do.

3

Ga'láa²mo jaain²¹ tsá² jluui'¹³

1 Coon²¹ jmɨɨ²¹² nica'lóo²xʉ, ngóo¹ 'iin² 'nɨ¹, mo gatɨ́² 'ii'²¹ 'e faa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́². Joon Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ gasóo²o caan²¹mo fu inʉʉ cwo'¹ fee'¹ tya' tsá² Israel. 2 Tsajée¹i tsá² jaain²¹ tsá² jluui'¹³ tyan' 'oo² cwo'¹ do lɨ ingɨ́ɨ¹i. Jluu'¹³mo ca la mo galiseen²¹mo. Joon la coon²¹ jmɨɨ²¹² tsajéei¹ tsá² 'ii fu coon²¹ 'oo² cwo'¹ do sii²¹ 'Ya'²gɨ 'e mɨɨ¹ɨ caridad jileei'²¹ 'in tsatáa¹i cwo'¹ do. 3 Mo ganí² 'in tsá² jluui'¹³ do itsataai² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ inʉʉ cwo'¹ do joon gamɨɨ¹ɨ coon²¹ caridad. 4 Joon gajǿøi² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ do 'ii. Joon gajin'² Tʉ́³:

―Jøøi²¹²du' jna'a.

5 Joon gacon² 'in tsá² jluui'¹³ do cwáain¹ coon'²¹ tún². 'E sá² 'ee cwo'¹o 'ido 'ii lɨ́ɨ²i. 6 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ 'ii:

―Jo 'óo³oo cwataa²¹ jon'gɨ cwanáa¹³ sá² tyiia pe jiin'¹³ 'e 'óo³oo lo cwo'³‑oo 'nʉ. Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'e sii²¹ Jesucristo tsá² Nazaret, ráan²un, ngɨ² no.

7 Joon gason'¹ Tʉ́³ cwoo²¹o tsáa¹. Joon gauncoon'¹³on jmaa¹a siin'¹²in 'ido. La 'ɨɨ²¹² joon galipíin²mo moo¹ taa'¹³ luu²¹² tɨɨ²ɨ. 8 Joon ga'ɨ́ɨ²i 'in tsá² jluui'¹³ do fu yʉ'. Joon ga'láa² 'wii²¹² ngɨɨ¹ɨ tɨɨ²ɨ. Joon ga'í² 'ɨ́ɨ²i fu tsi inʉʉ cwo'¹ do coon'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³. 'ɨ́ɨ²ɨ jløø'³i lɨɨlɨ¹. Cwo'¹o 'maai'¹³ Dios. 9 Joon jilee'²¹mo tsá² 'in téein² do jǿøi² 'ii ngɨɨ¹ɨ cwoo¹o 'maai'¹³ Dios. 10 Jmai'² 'in tsa'goo²¹‑tsi 'e ganii²¹ do 'wii'¹³ ñi¹o 'e ido‑o 'in tsá² jluui'¹³ 'in tyíin¹ 'oo²¹ cwo'¹ sii²¹ 'Ya'²gɨ mɨɨ¹ɨ caridad.

Júu³ gafaa'²¹a Tʉ́³ coon²¹ ni'nʉ́¹ fee'¹ sii²¹ Salomón

11 'In tsá² jluui'¹³ 'in ni'láai² do jo mo gatíui² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ coonti. Joon jileei'²¹ tsá² 'in téein² 'in'yíia² cwo'¹ do ngalíin² cwiin¹in fu lɨ téein² Tʉ́³ do. Téen²in coon²¹ ni'nʉ́¹ fee'¹ 'e sii²¹ Salomón. 12 Mo ganí² Tʉ́³ 'elo joon gasɨɨ'²¹ɨ tsá² 'in jalíin² do:

―Tsá² seein²¹ Israel, ¿'ee lɨ' tsa'goo²¹‑'oo'? ¿'Ee lɨ' jǿø²naa' jna'a lawa yiia‑oo'o nigaun'láa²na'a 'in tsañʉʉ'¹ lo? ¿Tɨ 'ɨ¹‑'oo' 'e nigangɨ¹ 'in tsá² lo coon'¹³ 'ii'²¹ tyijna'oo'o sɨ 'wii'¹³i 'e tyúi¹ jna'a 'ee? 13 Jo lɨ́² la joon, Dios, 'in gaun'goo²¹o 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' Abraham coon'¹³ Isaac coon'¹³ Jacob, nigacwóo¹i jóon¹on Jesús, 'in feei'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ pe 'naa' nigajaan'¹³moo' 'i tyani 'in tyʉ'² to². Joon mo gali'iin²¹²mo Pilato 'e iláa²i pe 'naa'gɨɨ' jo gali'iin²¹²naa'. 14 'E 'íi¹³ 'e mɨ́²ɨɨ' láai² jaain²¹ 'in tyúi¹, 'in jo 'ee tsaa² røøi²¹, naa'gɨɨ' gamɨ́²ɨɨ' galáai² jaain²¹ tsá² gó² 'in røøi²¹ tsaa². 15 La joon gajngaa'¹³moo' 'in cwo¹ juncwii²¹ tyi'. Pe Dios gajmaa¹a gajiin'¹o tún¹. Joon jna'gɨɨ'ɨ faa'¹³a'a 'e ja'²mo jilaa'²¹ 'elo. 16 Joon 'in tsañʉʉ'¹ lo, 'in cwii¹moo', Dios gaun'láa²mo tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨi² Jesús. Jmai'² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'e sii²¹ Jesús nigalipíin²mo tɨɨ²ɨ la lɨ nigañi²ii'.

17 ’Niñí³oo, tsaru'¹u', 'e 'naa'oo' coon'¹³ tsacøøi'¹³ tyi' mo gajngaa'¹³naa' Jesús do gajmaa²aa' 'e jo 'øøi'²¹‑'oo'. 18 Pe la joon gatsín¹ 'e nii²¹ Cristo wúu¹ jiin'¹³ la gajin'² tsá² tyúi¹ coon'¹³ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios la jéei¹gɨ. 19 'Wii'¹³ joon 'ná¹‑a jaa'²¹‑'oo' joon cɨɨ'¹³‑'oo' coon'¹³ Dios joon la joon 'iin²mo tsaa² tyii'. Joon ijó¹‑o Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e untyúu¹mo 'naa'. 20 La joon 'e isíi¹in Dios Jesús, 'in sii²¹ jon Cristo, 'wii²¹² tyi'naa'. 21 Fiin'¹³ ca la mo ñʉ'fú² tyíin¹ Jesucristo ca mi tyá² Dios tyʉ́² ce jilaa'²¹. La joon gajin'² tsá² tyúi¹ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ. 22 La joon gajin'² 'lɨɨ²¹² Moisés sɨɨ'²¹ɨ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Jin'²o: “Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios 'e isíi¹in jaain²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² jee²¹² 'naa', tsaru'¹u', jiin'¹³ la gasii¹in jna. Cwolinʉ́ʉ¹³ʉʉn' jilaa'²¹ 'e jin'²in 23 tsʉ jileei'²¹ 'in jo nʉʉ'¹³ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² do 'e i'iin²mo 'i jee²¹² tsagoo¹o.” La joon gajin'² Moisés.

24 ’Joon la joon jileei'²¹ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios ca Samuel nifu gafaa'²¹ cwáain¹³ tya' 'e jmɨɨ²¹² lo. 25 Joon jilaa'²¹ júu³ tyi'naa'oo' lo 'e ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios la mo jéei¹ coon'¹³ tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya'a. 'E tyʉ́² tyi‑oo' mo ga'ɨ́ɨ² Dios coon²¹ júu³ jéei¹gɨ coon'¹³ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' mo gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Abraham: “Jileei'²¹ tsá² taain²¹² fu juncwii²¹ ilicwaa'³mo mi jó¹ yʉʉn²¹ tyi'i.” 26 Mo gajmaa¹a Dios jiin'¹ Jóon¹on gasii¹in nifu tyani²ii' iuncwaa'³i 'naa'. Joon la joon 'e uncoon'¹³o 'naa' 'e tʉ́²oo' jilaa'²¹ 'e gó².

4

Tʉ́² coon'¹³ Wó³ tyani 'in tyʉ'² to²

1 Faa'²¹gɨ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ téen²in mo gatyalíin² untsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'in tsá² 'in ní² inʉʉ cwo' fee'¹ do. Joongɨ ngaliin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tya' coon²¹ poo²¹² sii²¹ saduceos. 2 'Nii'²¹‑tsi 'wii'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́² joongɨ 'wii'¹³ jin'²in la mo gajiin'¹ Jesús la joon jon ijiin'¹in tsá². 3 Joon tsifu joon gasan'² ni 'ido. Joon ngajée¹i 'nʉñí³ ca nʉ́ʉ¹ tsʉ nica'lóo² do. 4 Pe fúu¹mo 'in niganúu²un 'e júu³ do jo'¹o lɨ́ɨi². Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² tɨ́² 'ñá² mil jmai'² tsañʉʉ'¹.

5 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon galicaain²¹ fu Jerusalén 'in tyʉ'² to² tya' tsá² Israel coon'¹³ tsacøøi'¹³ coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. 6 Joongɨ néei¹ Anás 'in tyʉ'² to² tya' untsá², coon'¹³ Caifás coon'¹³ Juan, coon'¹³ Alejandro. Joon gauncaain²¹ jileei'²¹ tsá² inʉʉ tya' tsacøøi'¹³ tya' untsá². 7 Joon gatyʉ'²ʉ to² gajalíin² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³. Joon gasiin'¹²in tún² tsa'². Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tyʉ'² to² do 'ii:

―¿'Iin 'ii'²¹ tya'a sɨ coon'¹³ 'e sii²¹ 'in xeei'²¹gɨ 'ee gajmaa²aa' jilaa'²¹ 'elo?

8 Joon Tʉ́³ jin'²in coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios:

―Tsacøøi'¹³ 'e fuu²¹ lo joongɨ tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel: 9 wana 'iin²¹²naa' unngɨɨ¹ɨɨ' jna'a coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ gajmoo²¹o'o tya' jaain²¹ tsatsaa'¹³ 'e xiiala ga'láai². 10 Joon jna'a jmoo²¹o'o júu³ tyaní²ii'. Cwoliñí³ii' jileei'²¹ tsá² Israel 'e 'in tsañʉʉ'¹ 'in siin'¹² tyaní²ii' lo nano niga'láai² coon'¹³ 'e sii²¹ Jesucristo tsá² Nazaret. 'Ii 'in gatéen¹naa' tsaa'¹ crúu¹³ do. Joon Dios gajmaa¹a jiin'¹ tún¹. 11 'In Jesús lo lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ cuun²¹² nifu pe 'naa'gɨɨ' lawa 'in jmoo¹o to² do nigajaan²aan' lɨ' co'o. 12 Ce jiin'¹³ jaain²¹ 'in taain²¹² juncwii²¹ jo lí² jmáa¹a tiin'¹³naa' tsʉ² Dios nigacwoo¹o 'e jiin'¹³ Jesús tɨ́ɨ²i jmáa¹a tiin'¹³naa' ―jin'² Tʉ́³ do.

13 Mo ganí² jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² do xiiala jo 'goo'²¹ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ faa'²¹a joon galili'³o 'e jo 'e jí² tɨɨi²¹ 'ido jon'gɨ 'ee to² 'oo¹o ganga'goo²¹‑tsi. Joon galiñii¹i 'e 'ido‑o 'e nigangɨ¹ coon'¹³ Jesús. 14 Joongɨ 'in tsá² 'in niga'láai² do, do‑o siin'¹²in jee²¹² 'ii‑o. 'Wii'¹³ joon jo 'ee sá² 'e faa'²¹gɨ coonti. 15 Joon gatyʉ'²ʉ to² 'e 'woo²¹mo lɨ sɨcaain²¹ do. Joon gasɨ́ɨ²i la jee²¹² yaa‑mo 'ee 'e 'ná² jmáa¹a. 16 Joon gajin'²in:

―¿'Ee jmoo²¹o' coon'¹³ 'in tsá² do? Jilee'²¹mo 'in seein²¹ Jerusalén niñi¹o jilaa'²¹ li² nigajmaa¹a 'in tsá² no. Coon²¹ milagro fee'¹ lɨɨlɨ¹ nigajmaa¹a 'ido. Joon jo lí² faa'¹³a' 'e jon' la joon galɨ́². 17 Tsatáan¹³an' fo'²‑tsi 'e jo faa'²¹gɨ jiin'¹³ jaain²¹ cwáain¹ tya' Jesús. Joon coon'¹³ 'e la joon jo núu²gɨ tsá².

18 Joon 'in tsá² do gatø'¹ø tún¹ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³. Joon gatyʉ'²ʉ to² la jo faa'²¹gɨ 'ido coonti, jon'gɨ 'e'²gɨ tsá² cwáain¹ tya' Jesús. 19 Pe joon gañii¹i Tʉ́³ coon'¹³ Wó³:

―'Í²du'‑'oo' yaanaa' no. ¿Tɨ tyʉ́²gɨ tyani Dios 'e jmoo²¹o'o nʉ́ʉ¹³ʉ'ʉ to² tyʉ'² 'naa' lagɨ to² tyʉ'² Dios 'ee? 20 Tsʉ jna'a jo cwooi¹ tʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e faa'¹³a'a jilaa'²¹ 'e ganee²¹e'e joongɨ ganʉʉ²¹ʉ'ʉ.

21 Joon 'in tyʉ'² to² do gaton'¹on fo'²‑tsi pe galáa²mo 'ido. Jo gatsaa'²¹a xiiala ijmeei'²¹ ni 'ido wúu¹ tsʉ 'gøø'²¹mo tsá². Jilee'²¹mo tsá² cwo'¹o 'maai'¹³ Dios jilaa'²¹ 'e nigalɨ́². 22 'In tsá² 'in ga'láai² coon'¹³ milagro do ningoo²¹‑o tunló² jiin²¹ lɨ́ɨ¹gɨxʉ.

Mɨɨ¹‑o tyani Dios 'in jai'² lɨ́ɨi² 'e jo cu'²‑tsi joon 'e tá²‑a taain²¹²‑tsi

23 Mo galáai² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ joon nigalíin²mo fu lɨ néei¹ 'in tsaruu'²¹i catyaai² do. Jooon gatyaa¹ júu³ la jilaa'²¹ 'e nigajin'² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do coon'¹³ tsacøøi'¹³ do. 24 Joon mo ganúu²un, jilee'²¹mo gamɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ Dios:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', 'nʉ‑ʉ Dios 'in gajmaa¹a ñʉ'fú² joongɨ ni 'wó², joongɨ jmɨ'ñi'³ coon'¹³ jilaa'²¹gɨ 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 25 Joon 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyii'i David, 'in gajmaa¹a jiin'¹³ la to² gatyʉʉ'¹²'ʉ, gafaa'²¹a cwáain¹ tyi'i mogajin'²in coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tyi'i:

¿'Ee lɨ' to'² lɨ¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ mɨɨ'¹³?

Joongɨ 'ɨ¹‑tsi tsá² jmai'² 'e jo 'ee to² 'íi³mo.

26 Jileei'²¹ tsaa'to² garóon².

Joongɨ tsacøøi'¹³ 'e fuu²¹ galicaain²¹.

Joon gajmaa¹a 'ee'¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios joongɨ coon'¹³ 'in gasii¹in Dios sii²¹ Cristo.

27 ’Tsʉ ja'²mo 'e fuu²¹ lo galicaain²¹ Herodes coon'¹³ Poncio Pilato coon'¹³ tsá² seein²¹ lɨ xiia'gɨ coon'¹³ tsá² Israel. Joon galicaain²¹ 'e jmáa¹a 'e gó² tya' yʉʉn²¹ tyi'i Jesús 'in 'iin²¹²un. 28 Joon la jon gajmaa¹a jilaa'²¹ to² 'e nityʉʉ'¹²'ʉ 'e ilí² joongɨ jilaa'²¹ 'e ni'ɨ¹‑'o'o. 29 Joon la no coon²¹du'u cwáain¹ fo'² gaton'¹on. Cwoo'¹³ jna'a yʉʉn²¹ tyi'i 'e jo ngɨɨ²¹ɨ'ɨ cu'²‑tsii'i. La joon jo 'goo'²¹‑oo'o 'e cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tyi'i. 30 Joon mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²'i 'e cwo'²'o jna'a 'ii'²¹ tyi‑o'o 'e un'láa²na'a jileei'²¹ tsatsaa'¹³ joongɨ coon'¹³ 'e sii²¹ yʉʉn²¹ tyi'i Jesús jmoo²¹o'o jilaa'²¹ li² coon'¹³ milagro fee'¹.

31 Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² tya'a 'e lɨ́² lɨcaain²¹ do joon gajøø'²¹ 'wó² tá² lɨɨlɨ¹. Tsifu joon galiseein²¹ waa'²¹ pí² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon jo 'goo'²¹gɨ faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios.

Jilaa'²¹ 'e sá² tya' jilee'²¹mo 'in jai'² lɨ́ɨi²

32 Ca nii² 'e 'ɨ¹‑tsi jileei'²¹ 'in nijo'¹ lɨ́ɨi². Joongɨ coon²¹ røø²¹ lɨ́ɨ¹i jilee'²¹mo. Ce jiin'¹³ jaain²¹ jo jin'² wa'a 'e 'oo¹o tya'a 'ña'a. Jilaa'²¹ jmai'² tya' jilee'²¹mo. 33 Faa'²¹gɨ 'in apóstoles tya' Jesús do 'e nigajiin'¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Joon taain²¹² tá²‑tsi lɨɨlɨ¹. Joon Dios gataa'¹³i cwa'³ jilee'²¹mo. 34 Jiin'¹³ jaain²¹ jo 'oo¹o fa'í³ 'wii'¹³ jilee'²¹mo 'in 'oo¹o 'wó² sɨ 'nʉ́¹ 'ee ni'nɨɨ¹o. 35 Joon jilaa'²¹ 'e sá² cwo'¹o tsá² apóstoles. Joon 'ii‑gɨ gajmaa¹a jmai'²xʉ la jaain²¹ la jaain²¹ xiiala sɨtyéein¹ tsá² jmɨɨ²¹². 36 Lawa la lo‑o jmoo¹o jileei'²¹. Seein²¹ jee²¹² 'ii jaain²¹ jún² Leví 'in sii²¹ Sé³. Galiseein²¹ coon²¹ 'wó² roon¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Chipre. Joon 'in apóstoles do gaunsii²¹o 'ii Bernabé. ('øøi'²¹‑tsi tsá² sii²¹: 'in untyʉ́²‑tsi tsá².) 37 'In tsañʉʉ'¹ lo ga'nɨɨ¹ɨ coon²¹ sii'¹³ 'wó² tya'a. Joon 'e cuu² gatɨ́ɨ²i do ngacoon¹on joon gacwo'¹o tya' apóstoles do.

5

Tsaa² tya' Ananías coon'¹³ Safira

1 Pe jaain²¹gɨ tsá² sii²¹ Ananías coon'¹³ 'oo²¹²o 'in sii²¹ Safira ga'nɨɨ¹ɨ coon²¹ sii'¹³ 'wó². 2 'In tsá² lo gasɨ́ɨ²i røø²¹ coon'¹³ 'oo²¹²o. Joon gasáai¹³gɨxʉ 'e cuu² do tya'a. Joon ngacwoo'²¹o 'in apóstoles do lawa'a la jilaa'²¹a. 3 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ananías ¿'ee lɨ' niga'í² 'in 'lɨɨi'³ alma tyi'i 'e gaungøø¹u 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios? Gasaa²¹²gɨ'ɨ 'e cuu² gatɨ́ɨ²u tya' 'wó² do. 4 'Wó² tyi‑o'o do mo ga'nɨɨ²¹²naa'. Joon 'e cuu²¹ gatɨ́ɨ²u tyi‑o'o jon, lí²‑i jmaa²aa' la 'iin²¹²naa'. ¿'Ee lɨ' ga'ɨ¹‑'oo' la joon? Nigafáa¹³'a coon²¹ júu³ tajuu²¹ tyani Dios jon' tyani tsá².

5 Mo ganúu²un Ananías 'elo tsifu joon gacɨ'²mo jún¹mo. Jmai'² tsá² 'in gafoo'²mo mo ganúu²un 'elo. 6 Joon gatyalíin² jaain²¹ gái¹ sɨmii'²¹ 'in gapaai'²¹ 'ii' 'mɨ'². Joon ngajée¹i 'ido 'ii nga'áa¹³mo.

7 Jɨ 'nɨ¹ hora gangɨ́ɨ²i mo ngayuui'¹³ joon jon ga'í² 'oo²¹²o Ananías. Jo ñii¹i coonti 'ee galɨ́². 8 Joon gaunngɨɨ¹ɨ Tʉ́³:

―¿Tɨ la gajin'²in do‑o gacɨ́ɨin² 'wó² ga'nɨɨ²¹ɨɨn' do?

Joon gañii¹i:

―Jiin'¹³ la do‑o gacɨ́ɨin².

9 Joon gasɨɨ'²¹ɨ Tʉ́³ 'ii:

―¿'Ee lɨ' gasíin¹³naa' røø²¹ 'e cóon¹³oon' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tóo²? Caluu no‑o nijaliin¹ 'in nga'áai¹³ ñʉʉ'¹ tyi'i. Joon 'nʉ‑gɨ 'injéi¹ 'ino.

10 Tsifu joon cɨɨ'¹²i 'wii²¹² tɨɨ² Tʉ́³. Joon mo ngataai² 'in sɨmii'²¹ do joon gangaai¹ 'in tsamɨ́² ni 'lɨɨ²¹²mo jon. Joon gatyii¹i, nga'aa²mo caai¹ lɨ sɨ'aai²¹² ñʉʉ'¹ tya'a do. 11 Joon jilee'²¹mo tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús coon'¹³ 'in galiñii¹ jilaa'²¹ 'elo gafoo'²i lɨɨlɨ¹.

Fúu¹mo 'in gaun'láai² coon'¹³ milagro

12 'Láa¹mo li² coon'¹³ milagro gajmaa¹a apóstoles jee²¹² tsá². Joon galicaain²¹ tsá² coon²¹ ni'nʉ́¹ sii²¹ Salomón. 13 Fúu¹mo 'in catyaai² do jo 'iin²¹²in uncaain²¹ coon'¹³ 'ii tsʉ 'wii'¹³ 'goo'²¹‑o. Pe jilee'²¹mo tsá² faa'²¹a tyʉ́²‑ʉ tya'a. 14 Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsañʉʉ'¹ coon'¹³ tsamɨ́² 'in nigalijai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 15 Joon ga'wooi²¹ tsá² 'in tsatsaa'¹³ tya'i fu¹. Tya'i fu¹ tee'¹²i coo'¹³ 'mó² sɨ ni jmoo²¹ 'ee. Joon mo ngɨ́ɨ¹i Tʉ́³ fiin'¹³ jiin'¹³ tɨɨ'¹³ 'iin'³ tya'a joon 'láa²mo. 16 Joon jileei'²¹ tsá² 'in seein²¹ fuu²¹ co' Jerusalén do jajée¹i tsatsaa'¹³ tya'a sɨ 'in 'yuui² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a 'ee joon jilee'²¹mo 'láa²mo.

Gatain'² tsá² Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ 'nʉñí³

17 Joon ga'aa¹a tsiiwúu¹ jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² joongɨ tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ saduceos. 18 'Wii'¹³ joon gasan'²mo tsá² 'in apóstoles do joon gataan'¹²in 'nʉñí³. 19 Pe jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios ganá¹ 'e 'nʉñí³ do la 'woo¹. Joon ga'woo¹mo 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in ángel do 'ii:

20 ―Cwolíin²naa' fu inʉʉ cwo'¹ do. Cwojmaa²aa' júu³ xiiala ngɨ¹ tsá² coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹ tya' Dios.

21 Mo ganúu²un 'elo joon ngatáa¹i fu cwo'¹ do. 'Aa²¹ mo gajná² ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá².

La 'ɨɨ²¹² joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² joongɨ 'in téein² coon'¹³on galicaain²¹ 'e Junta Suprema tya'a. ('øøi'²¹‑tsi tsá² 'e licaain²¹ jileei'²¹ tsacøø'¹³ tya' tsá² Israel.) Joon gatyʉ'²ʉ to² gajalíin² 'in apóstoles do 'in taai² 'nʉñí³. 22 Mo gatyalíin² 'ɨɨ'¹³ tsi 'nʉñí³ do jo gatseei'²¹gɨ jiin'¹³ jaain²¹. Joon ngaliin¹ tún¹. 23 Ngacoon¹on júu³ lɨ néei¹ tsacøøi'¹³ do gajin'²in:

―Mo gatyalii²¹i'i 'nʉñí³ do gatsaa'²¹a'a tyʉ́² sɨjnɨ¹. Joongɨ 'ooca'nʉ́² do téen²mo 'láa² 'aa¹a. Pe mo ganaa²¹²a'a jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in seein²¹gɨ lɨ' tsi do.

24 Mo ganúu²un tsacøøi'¹³ tya' untsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'in ní² cwo'¹ do jilaa'²¹ 'elo joon gaunngɨɨ¹ɨ ruu'²¹i:

―Júu³ tya' fo'², ¿xiiala iján² jilaa'²¹ 'elo?

25 La jee²¹² joon tyía¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ jin'²in:

―Inʉʉ cwo'¹ do 'yuui² 'in tsañʉʉ'¹ 'in gatai'² 'naa' 'nʉñí³ do. Do‑o 'yuu²i 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́².

26 Joon ngalíin² moyóo¹³ coon'¹³ 'ɨɨ'¹³ tya'a. Joon ngatee¹ 'ido tún¹. Jo 'ee gajmee'²¹i ni 'ido 'wii'¹³ 'goo'²¹o wana gatyuui'¹² tsá² 'ii cuun²¹². 27 Mo tyaliin¹in tee¹e ngajée¹i tyani tsacøøi'¹³. Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do gajin'²in:

28 ―Jna'a nigauntsaa'¹³moo'o 'naa' coonti 'e jo 'e'²gɨɨ' júu³ tya' Jesús do. Pe 'naa'gɨɨ' lɨ' cɨɨ'¹³ɨ nigajmaa²aa'. Nigarǿø¹mo la tøøi² Jerusalén coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ee²ee'. Joon 'naa'oo' 'iin²¹²naa' cwo'¹ jna'a tsaa² 'e gajúin¹ 'in tsañʉʉ'¹ do.

29 Joon gañii¹i Tʉ́³ coon'¹³ 'in apóstoles catyaai² do:

―'E tɨ́ɨ²mo jna'a jmoo²¹o'o nʉʉ'¹³ʉ'ʉn to² tyʉ'² Dios lagɨ to² tyʉ'² tsá². 30 Dios tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'i 'ii gajmaa¹a jiin'¹ Jesús 'in gajngaa'¹³naa' tsaa' crúu¹³ do. 31 Joon Dios gasaa¹i 'ii 'e cwaa²¹ lɨ' cwoo²¹o tsáa¹. Joongɨ nicwo'¹o to² fee'¹ joongɨ 'e jmaa¹a tiin'¹³ tsá². Joon la joon lí²‑i jaa'²¹‑tsi jileei'²¹ tsá² Israel. Joongɨ 'iin²mo tsaa² tya'a. 32 Faa'¹³ jna'a 'e la ja'²mo jilaa'²¹ 'elo. Joongɨ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios, 'in Dios cwóo¹i jilee'²¹ 'in nʉʉ'¹³ to² tyʉ'² Jesús, jmáa¹a júu³ 'e ja'²mo jilaa'²¹ 'elo.

33 Mo núu²un jilaa'²¹ 'elo lɨ́ɨ¹ gatsá² 'nii'²¹‑tsi. Joon la mo 'iin²¹²in jnga'²mo 'ido. 34 Jaain²¹ tsá² sii²¹ Gamaliel, 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya' fariseos, 'in tyíin¹ lɨ sɨcaain²¹ 'ido. Lɨ́ɨ¹i tɨfo'² tya' ley. 'Áa¹mo un'goo¹ tsá² 'ii. Joon garóon² lɨ tyíin¹in, joon gatyʉ'²ʉ to² ga'wooi²¹ 'in apóstoles do. 35 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² do jin'²in:

―Tsá² Israel, tɨ́ɨ¹moo' 'e jmaa²aa' coon'¹³ 'in tsañʉʉ'¹ no. 36 Cwotii'¹³du'‑'oo' xʉgɨ mo ngóo¹ ga'yeei'²¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Teudas. Tsá² tyiin²mo 'ii gajin'²in 'ña'a. Joon gajée¹i tyʉ́n² ciein¹³ lɨ́ɨ¹gɨ tsá² tya'a. Pe mo ngayuui'¹³ gajngaai'¹³ tsá² 'ii jilee'²¹mo tsá² tya'a gasojǿ¹mo. Joon gatsé¹mo jilaa'²¹. 37 Mo galɨcɨɨin²¹gɨxʉ joon, mo gatáin¹ jilee'²¹ tsá² jí², ga'yeei'²¹ jaain²¹ tsá² seein²¹ Galilea sii²¹ Judas. Joon fúu¹mo tsá² gajée¹i 'ii. Pe la joon jon gajngaa'¹³mo tsá² 'ii. Joon jilee'²¹mo jon tsá² tya'a sojǿ¹mo. 38 'Wii'¹³ joon tʉ́ʉ¹naa' 'in tsañʉʉ'²¹ no. Joon jo untyíi²naa' 'ii. Wana júu³ tya' 'in tsá² lo jmai'² júu³ tya' tsá² joon tyee²¹mo jon. 39 Pe wana júu³ tya' Dios jo lí² 'iin²naa'. Tɨ́ɨ¹moo', jo tɨ́ɨ¹³naa' coon'¹³ Dios.

40 Joon gatɨɨ'¹²ɨ júu³ tya' Gamaliel do joon galinʉʉ'¹²ʉ jilee'²¹mo. Joon gasɨɨ²¹mo røø²¹. Joon gatø'¹ø 'in apóstoles do tún¹. Joon gajmee'²¹mo 'ido. Joongɨ gauntsaa'¹³mo 'a jo faa'²¹gɨ 'ido júu³ tya' Jesús. Joon galáa²mo. 41 Joon ga'woo²¹mo 'in apóstoles do tyani tsacøøi'¹³ do. Jløø'³mo ngalíin² 'wii'¹³ Dios gacwoo¹o wa'a ganii²¹ wúu¹ 'wii'¹³ tya' Jesús. 42 Ca inʉʉ cwo'¹ lagɨ inʉʉ tya' tsá² jo gatʉ́²gɨ 'e 'e'²e tsá² júu³ tyʉ́². Joongɨ faa'²¹a cwáain¹ tya' Jesucristo la coon²¹ jmɨɨ²¹².

6

Gatyii'¹²in dyái¹ tsá² 'in uncoon'¹³ apóstoles do

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gangafúu²mo 'in jo'¹ lɨ́ɨi². Joon 'in faa'²¹ jmíi¹ griego ga'láa² 'wii²¹² jmoo¹o tsaa² tya' 'in faa'²¹ jmíi¹ tya' tsá² Israel. Jin'²o:

―Mo jmoo¹o tsá² jmai'²xʉ la coon²¹ jmɨɨ²¹² 'in 'yiia'nɨ́ɨ² tyii'i xʉgɨ tɨ́ɨ²i gø'¹ø lagɨ 'in 'yiia'nɨ́ɨ² catyaai².

2 Joon gatyʉ'² jɨ dyatuuin¹ apóstoles to² wa'a galicaain²¹ ce jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Jo tseein²¹ wa'a tʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e jmoo²¹o'o jmai'²xʉ 'e dø'¹ tsá². 3 'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u', 'nee'¹naa' dyái¹ tsá² jee²¹² 'naa' 'in jo cu'²‑'oo' coon'¹³, tsá² 'in 'øøi'²¹‑tsi joon 'in 'oo¹o 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon cwóo¹³oo' 'ido‑o 'e to² no cwojmaa¹a jmai'²xʉ. 4 Pe jna'gɨɨ'ɨ canii² 'e faa'¹³a'a fo'² joongɨ 'ee'¹³e'e jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios.

5 Røø²¹ gasɨ́ɨ²i jilee'²¹mo. Joon gatyii'¹³in Tée¹³, jaain²¹ 'in tsá²‑tsi Dios lɨɨlɨ¹. 'Áai¹ nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Jaain²¹gɨ 'in sii²¹ Lii²¹², coon'¹³ Prócoro, coon'¹³ Nicanor, coon'¹³ Timón, coon'¹³ Parmenas. Joongɨ jaain²¹ 'in seein²¹ fu Antioquía 'in sii²¹ Culáa¹³. Culáa¹³ do 'in niga'ii'²¹ tɨɨsi'² tya' tsá² Israel ca la mo jée¹mo. 6 Joon ngajée¹i tyani 'in apóstoles do. Joon 'ii‑gɨ gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² joongɨ gataan¹an cwoo²¹o tya' 'ido.

7 Lɨ́ɨ¹ nganii'¹²i 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios do. Joongɨ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in néei¹ Jerusalén lɨ́ɨ¹ ngafúu²i. Joongɨ fúu²mo untsá² tya' tsá² Israel galija'²mo lɨ́ɨi².

Gasain'² tsá² Tée¹³

8 'Áa¹mo gauncoon'¹³ Dios 'e 'iin²¹²in Tée¹³ tsá². Jaain²¹ 'in 'oo¹o 'ii'²¹ tya' Dios 'ii. 'Láai² li² coon'¹³ milagro gajmaa¹a jee²¹² tsá² do. 9 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² tya' coon²¹ cwo'¹ sinagoga 'e sii²¹ Esclavos Libertados coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² seein²¹ Cirene, coon'¹³ tsá² Alejandría, coon'¹³ tsá² Cilicia, coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² seein²¹ Asia ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹ júu³ ruu'²¹i coon'¹³ Tée¹³ do. 10 Pe jo lí² lii'¹i 'in tsá² do coon'¹³ 'e júu³ røø²¹ 'e faa'²¹a Tée¹³ do. Jo lí² lii'¹i tsʉ Tée¹³ do faa'²¹a 'ii'²¹ tya' 'in Esíritu Tyʉ́² tya' Dios. 11 Joon 'in tsá² do gatyii²¹o 'leei'¹³ 'in gafaa'²¹a júu³ tajuu²¹ jin'²in:

―Niñʉ³oo'o 'e faa'²¹ 'ido 'laa'²¹ tya' Moisés coon'¹³ Dios.

12 Joon la joon gajmaa¹a gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi tsá², coon'¹³ tsacøøi'¹³, coon'¹³ tɨfo'² tya' ley. Joon coon'¹³ la joon gasaan'² ni Tée¹³ do. Joon ngajée¹i lɨ náa¹ Junta Suprema. 13 Joon ga'naa'¹²i 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in jmá² júu³ tajuu²¹ jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo jo mo tʉʉ²¹ faa'²¹a júu³ 'laa'²¹ tya' 'e cwo'¹ nacwai'³ lo joongɨ tya' ley. 14 Ninʉʉ²¹ʉ'ʉn faa'²¹a 'e 'in Jesús tsá² Nazaret do 'e ifíin¹mo 'e cwo'¹ lo. Joongɨ 'e iunsɨ́ɨ²i jilaa'²¹ tɨɨsi'² tyi' 'e gacwo'¹o Moisés jna'.

15 Joon 'in tyʉ'² to² do coon'¹³ jileei'²¹gɨ 'in néei¹ do mo gajǿø² ni² Tée¹³ do ganii²¹ lɨ níi¹i la lɨ ni² ángel.

7

Faa'²¹a Tée¹ 'wii'¹³ tya' 'ña'a

1 Joon 'in tyʉ'² to² tya' untsá² do gaunngɨɨ¹ɨ Tée¹³ jin'²in:

―¿Tɨ jo'¹o jilaa'²¹ 'elo?

2 Joon 'ii‑gɨ gañii¹i:

―Tsaru'¹u' joongɨ jileei'²¹ tsacøøi'¹³ tyi', nʉ́ʉ²duu' 'e ifo'³oo lo. Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios 'in tyíin¹ ñʉ'fú² ga'ee'¹²mo 'ña'a 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' Abraham mo gacwó²gɨta fu Mesopotamia la nʉ'gɨ itsacwaa¹a fu Harán. 3 Joon gajin'² Dios sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “Tʉ'³'ʉ goo²'o lo joongɨ jileei'²¹ ruu'²¹'u. Joon cwoo'²¹'o coon²¹ 'wó² lɨ i'é³ee lo.” 4 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Abraham lɨ sii²¹ Caldea. Joon gangacwaa²¹ fu lɨ sii²¹ Harán. Pe mo gajúin¹ jmii²¹ joon jajée¹mo Dios Abraham fu lɨ seen²¹naa' nano. 5 Pe jo 'ee gasáa¹a coonti tya' 'ido fu lo. Jiin'¹³ coon²¹ sii'¹³xʉ lɨ sii'²¹xʉ tɨɨ²ɨ jo sá². Jiin'¹³ jo mo seen²¹mogɨ jóon¹on, joon Dios ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ Abraham 'e cwo'¹o jóon¹on 'e 'wó² do. 6 Joon gajin'²in jon Dios sɨɨ'²¹ɨ Abraham 'e jileei'²¹ tyíi²a 'e tsacwaa²¹a goo¹o tsá² xeei'²¹ ca gatsín¹ tyʉ́n² cíein¹³ jiin²¹. Jin'²o jon inii²¹ wúu¹. Joon tsá² xee'²¹mo 'in tyʉ'² to² 'ii. 7 Pe joon gajin'² Dios: “Jna‑a jmáa³aa 'ii'²¹ tya' 'in tyʉ'² to² tyíi²a do. Mi yuui'¹³ joon, joon i'woo²moo 'ido. Joon lo‑o lí² ijmáa¹a to tyiajna.” 8 Dios gasɨ́ɨ²i coon²¹ júu³ jai'² coon'¹³ Abraham. Joon gatyʉ'²ʉ to² 'e jmá² 'ido li² circuncisión tya' jóon¹on. 'E li² do coon'¹³ 'e joon tɨ'²ɨ‑tsi tsá² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios do. 'Wii'¹³ joon mo galiseein²¹ jóon¹on sii²¹ Isaac, joon gajmaa¹a Abraham 'e li² circuncisión do tya' jóon¹on. Gatyʉʉ¹ʉ loo²¹ yʉ' cúun¹ 'in xuui²¹² tsañʉʉ'¹ do. Joon Isaac‑gɨ gajmaa¹o jon 'e li² do tya' jóon¹on 'in sii²¹ Jacob. Jacob‑gɨ gajmaa¹o jon 'e li² do tya' 'in dyatuuin¹ jóon¹on 'in galiseein²¹ tya'a. Joon 'in dyatuuin¹ do‑o galɨ́ɨ¹i tsacøøi'¹³ tya' dyatun¹ poo²¹² tya' tsá² Israel 'e sá² nano.

9 ’'In xuui²¹² tya' Jacob do, 'in galɨ́ɨi¹ tsacøøi'¹³ tyi', ga'aa¹a tsiiwúu¹ tya' ruu'²¹i sii²¹ Sé³. Joon ga'nɨɨ¹mo 'ido tya' tsá² 'in tsalíin² Egipto. Pe Dios gauncoon'¹³ Sé³ do. 10 Joon galáa²mo coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ tya' 'ido. Joon gajmaa¹a 'e jmɨɨ¹gɨ‑tsi Sé³. Joon gajmaa¹a 'e gali'iin²¹²in Faraón 'ii. Faraón sii²¹ 'in rǿøi¹³ tsá² Egipto do. Joon 'in Faraón do gatyʉ'²ʉ to² 'e ga'í² Sé³ tsaa'to² tya'a. Joon gatyʉ'²ʉ Sé³ to² la tøøi² Egipto, ca jilee'²¹ tsá² néei¹ inʉʉ tya' rǿøi¹³ do gatyʉ'²ʉ Sé³ do to².

11 ’Joon ga'í²gon 'oo² la Egipto coon'¹³ Canaán lɨ néei¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Joon jo ñii¹gɨ 'ee dø'¹ø. 12 Pe mo galiñii¹i Jacob 'e sá² trigo fu Egipto do joon gasii¹in jóon¹on 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i tsacøøi'¹³ tyi'. Do‑gɨ ga'láa² 'wii²¹² ngalíin². 13 Mo gatɨ́² tún² naa'¹³ tyalíin² do, 'in Sé³ do gajin'²o 'e ruu'²¹mo 'ido. Joon galiñii¹i 'in rǿøi¹³ tyíin¹ Egipto do xiiala nilɨ́ɨ²i tsacøøi'¹³ tya' Sé³. 14 Joon gatyʉ'² Sé³ to² wa'a jalíin² jmii²¹ coon'¹³ jileei'²¹ ruu'²¹i. Gatɨ́²‑ɨ ca'no'³ cíein¹³ tsi dyiia'ñéei² tsá² coon'tya. 15 La joon galɨ́² gangó²‑o Jacob fu Egipto. Joon do‑o lɨ gajúun¹in coon'¹³ jileei'²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. 16 Joon moo¹ taai² 'in Jacob do ngalii¹gɨxʉ fu Siquem. Joon do‑o ga'áa¹i coon²¹ tsi 'aan¹ nigaló² Abraham tya' 'lɨɨ²¹² tya'a. Hamor sii²¹ 'in ga'nɨɨ¹ɨ 'e 'aan¹ do.

17 ’La do‑o gangó¹ ca gatsin¹ júu³ jai'² 'e gasɨ́ɨ²i Dios coon'¹³ Abraham. Tɨ'xʉ‑ʉ gangafúu²mo tsá² seein²¹ Israel lɨ nanée¹i Egipto do. 18 Joon ga'í² jaain²¹ rǿøi¹³ to² Egipto do 'in jo cwii¹in 'lɨɨ²¹² Sé³ do. 19 'In rǿøi¹³ do gacon'¹on tóo² 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Joongɨ ga'e'²e wúu¹. Joon gatyʉ'²ʉ to² 'e tʉ́ʉ²mo 'ido la jaain²¹ xuui²¹² tsañʉʉ¹ tya'a mi liseein²¹. Joon la joon júun²mo 'ido. 20 Yiia'¹³ joon galiseein²¹ Moisés, 'ii jaain²¹ yʉʉn²¹ 'in gali'iin²¹²in Dios. Gaai²¹ sɨɨ'²¹ gauncwaain²¹ tsacøøi'¹³ tya'a inʉʉ tya'a. 21 Mo gatɨ́² 'ii'²¹ 'e gatíui² sáa³a 'ii la joon galɨ́² 'e 'ña'a 'in jamɨ́ɨ¹ɨ rǿøi¹³ do gatøø¹o 'in yʉʉn²¹ do. Joon gauncwaain²¹ lawa jóon¹‑o. 22 'Wii'¹³ joon gauntsáa¹ Moisés jilaa'²¹ 'e tɨɨ²¹i tsá² Egipto. 'Wii'¹³ joon tyʉ́²‑ʉ gatɨɨ²¹i jilaa'²¹ 'e faa'²¹a joongɨ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o.

23 ’Tunló¹ jiin²¹ ningóo¹ 'e seein²¹ mo gali'iin²¹²in tsafee'¹³i tsagoo¹o. 24 Joon lɨ ngóo¹ do ganí² jaain²¹ tsá² Egipto taai² tɨ́ɨ¹i coon'¹³ tsagoo¹o Israel. Joon 'iin²¹²in Moisés do un'øø'¹i tsagoo¹o. Joon gacoon²¹‑o tya'a, gajngaa'¹³mo 'in tsá² Egipto do. 25 Pe 'ɨ¹‑tsi Moisés 'e lí² lii'¹i tsagoo¹o tsʉ Dios nigasii¹in 'ii 'e tsaláai² 'ido. Pe tsagoo¹o do jo lɨ́ɨ²i la joon. 26 Mo gajná² joon ganí² Moisés taa²i tsagoo¹o tɨ́ɨ¹i. Joon la mo 'iin²¹²in tyáai¹ 'nii²¹ joon gasɨɨ'²¹ɨ: “La 'oo'²¹ ruu'²¹moo' tɨ́ɨ¹³naa'. ¿'Ee lɨ' jmaai'¹³ ruu'²¹naa' la no?” 27 Pe tsifu joon jaain²¹ 'in tɨ́ɨi¹ do ga'leei'¹³gon Moisés. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii: “¿Iin gatyʉ'² to² 'e jmaa²'a 'ii'²¹ tyii'i lawa tsaa'to²? 28 ¿Tɨ 'iin²¹²un jngaa'¹³un jna la gajngaa'¹³un 'in tsá² Egipto do tyíia²?” 29 Mo ganúu²un Moisés 'elo gacwiin¹o. Ngoo²¹‑o lɨ sii²¹ Madián. Do‑o gateen¹in lawa tsá² seein²¹ lɨ wíin². Joon do‑o galiseein²¹ gái¹ jóon¹on.

30 ’Ngó¹ Moisés coon²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ co' coon²¹ moo'²¹ sii²¹ Sinaí. Do‑o taain¹ ningóo¹ tunló¹ jiin²¹ mo gajnéi¹ jaain²¹ ángel. 'In ángel do 'yuui² coon²¹ jee²¹² 'mó² pi'³ 'e lɨ la lɨ 'e coo²¹ jɨ́². 31 Joon lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi Moisés mo ganí² 'edo. Joon gangatyéen¹in tyan'gɨ wa'a jǿø² tyʉ́²gɨ. Joon ganúu²un coon²¹ júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e jin'²: 32 “Jna‑a Dios tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'i Abraham, coon'¹³ Isaac, coon'¹³ Jacob.” Tsifu joon gajlé¹mo Moisés. 'Goo'²¹‑o. Jo tá²gɨ‑tsi jǿø²ø. 33 Joon gajin'² Ña'ñʉ'¹ʉ' sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “Woo'¹³ mɨ́ɨ¹³'ɨ no, tsʉ lɨ 'øø'²¹'ø no lɨ cwaa'³mo no. 34 Nimóo³‑oo 'e niganí² yʉʉn²¹ tyiia wúu¹ Egipto. Ganúu³oo cɨ'²ɨ 'wii'¹³ joon gacwú¹na ilaa²¹na 'ii. Na¹du' jon. Sɨ́ɨ²na 'nʉ fu Egipto.” La joon jin'² júu³ ganúu²un Moisés.

35 ’Coon'¹³ 'in ángel 'in ganéi¹ tyani Moisés jee²¹² 'mó² pi'³ 'e coo²¹ do gasii¹in Dios Moisés lawa jaain²¹ tsafeei'¹ 'in jmaa¹a láa²i tsagoo¹o. Fiin'¹³ la mo jéei¹ 'in tsagoo¹o do jo mo ga'ii'²¹i 'e tyʉ'²ʉ to² 'ii. Joon nigajin'² tsagoo¹o sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “¿Iin nigatain'² 'nʉ lawa tsaa'to² sɨ 'in jmoo¹o 'ii'²¹ 'ee?” 36 Moisés do ga'woo²¹i 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' Egipto do. Joongɨ gajmaa¹a jilaa'²¹ milagro coon'¹³ li² 'e fuu²¹ joon. Joongɨ lɨ ganó¹ coon²¹ jmɨ'ñi'³ sii²¹ Mar Rojo. Joongɨ gajmaa¹a milagro lɨ caain²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ do la jee²¹² tunló¹ jiin²¹. 37 'In Moisés do gasɨɨ'²¹ɨ tsá² Israel: “Dios ityii'¹³in jaain²¹ la 'oo'²¹ jee²¹² ruu'²¹naa' 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya'a jee²¹² 'naa'. Jiin'¹³ la 'ii'²¹ 'oo² jna‑a jon i'aa¹a.” 38 Gateen¹in 'in Moisés lo coon'¹³ tsá² Israel 'e lɨ jo 'in tsá² seein²¹ do. Mo gafee'¹i 'in ángel do Moisés lɨ' moo'²¹ sii²¹ Sinaí, Moisés‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'e júu³ do ga'ɨ́ɨ²ɨ tya' xiiala 'e téein² tsá² tyʉ́². Coon'¹³ la joon ga'ii'¹³naa' 'e júu³ do.

39 ’Pe 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' jo gali'iin²¹²in núu²un. Joon gajíi²mo Moisés. Joon la mo 'iin²¹²in 'lɨɨ²¹² tsácøøi'¹³ tyi' tsaliin¹ fu Egipto tún¹. 40 Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do Aarón: “Ii²¹i'i jmee'¹²un dioses tyii'i 'in tsalíin² jee²¹² jna'a. Tsʉ jo nee²e'e 'ee galɨ́ɨi¹ 'in Moisés 'in ga'wooi¹ jna'a Egipto do.” 41 Joon gajmee¹i jaain²¹ joo'²¹ xuui²¹² ilɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ fii'²¹² tya'a. Joon gajngaa'¹³i joo'núu³ 'e cwooi'¹³ 'in fii'²¹² tya'a 'in lɨ́ɨi¹ joo'²¹ xuui²¹² do. Joon gajmaa¹a jløø'³i coon'¹³ 'e nigajmeei¹ coon'¹³ cwoo²¹o do. 42 Joon gatʉ́ʉ²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios. Joon ga'láa² 'wii²¹² fee'¹i jiin'¹³ nʉ́ʉ¹ 'in 'ii'¹³ yʉ' juncwii²¹. La gajin'² ni jí² tya' 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios:

'Naa', tsá² Israel, jin'² Dios: ¿Tɨ gacwooi'¹³naa' jna 'in joo'núu³ 'in nigajngaa'¹³naa' do la 'ɨɨ²¹² taan²¹²naa' tunló¹ jiin²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ do?

43 Jon'on la joon. Gatyii²ii' capillas pi'³ tya' dios tyii' 'in sii²¹ Moloc, joongɨ nʉ́ʉ¹ tya' dios 'in sii²¹ Renfán.

'Ii gajmee²¹²naa' yaanaa' ifoo'¹³naa'.

'Wii'¹³ joon i'woo²moo 'naa' fu goo²oo'.

Joon sɨ́ɨ³na 'naa' ca lɨ ngɨ́ɨi¹gɨ fuu²¹ Babilonia.

44 ’Mo gatéein² 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'e cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ do ga'oo¹o coon²¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² 'e lɨ la lɨ cwo'¹ tya'a lɨ 'maa¹a jilaa'²¹ cuun²¹² toon²¹² ley. Moisés gajmaa¹a 'e 'nʉ́¹ 'mɨ'² do la lɨ́² 'e niganii²¹, jiin'¹³ la nigatyʉ'² Dios to² 'e jmáa¹a. 45 'In 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' ga'ii'²¹mo 'e 'nʉ́¹ 'mɨ'² do. Joon gacoon²¹‑o mo galɨ'²ɨ 'e 'wó² do coon'¹³ tsafeei'¹ tya'a Josué. Dios ga'wooi²¹ 'in mo néei¹ 'e 'wó² do, joon gacwo'¹o 'ii‑o. La joon ngó¹ ca la mo ga'í² 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David to². 46 Dios gali'iin²¹²in David. Joon David‑gɨ gali'iin²¹²in jmaa'¹²a coon²¹ cwo'¹ lɨ seein²¹ Dios tya' 'lɨɨ²¹² Jacob. 47 Pe jóon¹ David sii²¹ Salomón²‑mo gamaa'¹³a 'e cwo'¹ do cwáai¹ tya' David. 48 Pe Dios, 'in fee'¹mo, jiin'¹³ ñʉ'fú² tyíin¹in jo tyíin¹in cwo'¹ jmoo¹o tsá². Jiin'¹³ la gajin'² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios do:

49-50 Ñʉ'fú²‑u tyíin¹na jon, jin'² Dios.

Jiin'¹³ coon²¹ 'nʉ́¹ jo lí² jmaa'¹³'a tyiia, jin'² Dios.

Jon'gɨ 'án³ lɨ 'ii'²¹ 'woo'²¹oo 'ná²‑a,

tsʉ jilaa'²¹ 'e sá² jna‑a gajmáa³aa.

51 ’Pe 'naa'gɨɨ' ―jin'² Tée¹³ do― coon²¹ tøø²mo najmaa²aa' 'waa'²¹‑'oo'. Sá² loocwoo¹oo' pe jo nuu²uun' joon alma tyii' lawa'a jo cwii¹naa' Dios. Jo nʉʉ'¹³ʉʉn' jon'gɨ jmaa²aa' la to² tyʉ'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Røø²¹ lɨ́ɨ¹naa' coon'¹³ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'. 52 'Lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii' do gamee'²¹mo jileei'²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ do. 'Ii‑o gajngaa'¹³i 'in gajin'² 'e ijó¹ jaain²¹ 'in jmá¹ 'ii'²¹ røø²¹. Joon mo gajó² 'in jmá¹ 'ii'²¹ røø²¹ do 'naa'gɨɨ' gajaan'¹³moo' joongɨ gajngaa'¹³moo'. 53 Fiin'¹³ niga'ii'¹³naa' 'e ley do coon'¹³ 'ii'²¹ tya' ángel pe jo galinʉʉ'¹³ʉʉn'. Jilaa'²¹ 'elo gajin'² Tée¹³ do.

Jún¹mo Tée¹³

54 Pe joon jileei'²¹ 'in néei¹ do mo ganúu²un 'elo gatsá² 'nii'²¹‑tsi. Joon gacuu'²¹i moojóon¹on lɨɨlɨ¹. 55 Pe Tée¹³ do røø²¹mo 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gajǿø²ø lɨ' yʉ'. Joon ganii²¹o xiiala jná² joo'²¹ Dios. Joon do‑o siin'¹² Jesús lɨ' cwoo²¹ Dios tsáa¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya'a. 56 Joon gajin'² Tée¹³:

―¡Jǿø²duu'! Jǿø³oo sɨno² 'oo² ñʉ'fú². Joon do‑o máa¹moo Jesús, 'in Ruu'²¹i Tsá², siin'¹³mo lɨ' caai¹ Dios Jmii²¹ tsáa¹.

57 Pe 'in tsá² do jo taa'²¹gɨ núu²un. Joon gajnii¹o loocwóo¹o joon ga'oo¹o tá² lɨɨlɨ¹. Canii² ngalíin² cwiin¹in gasan'²mo 'ido. 58 Joon gatyii¹mo 'ido 'e fuu²¹ do. Joon gatyuu'¹²i cuun²¹² lɨɨlɨ¹. 'In gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'ido gasáa¹o sɨɨn'¹³ɨn 'e jǿø²ø jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in sii²¹ Saulo. 59 Joon la 'ɨɨ²¹² tyuui'¹² tsá² 'ii cuun²¹² joon gasɨɨ'²¹ɨ Tée¹³ Jesús jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús, 'ii'¹³ alma tyiia.

60 Mo ngayuui'¹³ lo gasii'²¹i wojníi¹i, joon ga'oo¹o tá² lɨɨlɨ¹ jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', jo cwo'²'o tsaa² tya'a 'e jmoo¹o lo.

Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a 'elo tsifu joon jún¹mo.

8

Saulo jmaa'²¹i 'in jai'² lɨ́ɨi²

1-2 Røø²¹ gasɨ́ɨ²i Saulo 'e gajúin¹ Tée¹³ do. Joon 'inlɨɨi¹³ tsá² 'in 'iin²¹²in Dios ganga'áa¹²mo Tée¹³ do. 'Áa¹mo galixuui²¹²‑tsi tya' 'ido.

Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon ga'láa² 'wii²¹² gajmee'²¹i tsá² lɨɨlɨ¹ jileei'²¹ 'in jo'¹ lɨ́ɨi² néei¹ Jerusalén. Jilee'²¹mo 'in jai'² lɨ́ɨi² ga'woo²¹mo Jerusalén. Ngalíin² la caain²¹ Judea coon'¹³ Samaria. Jiin'¹³ apóstoles do gajan¹gɨ. 3 La 'ɨɨ²¹² joon 'ǿø¹mo Saulo jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi². Tsa'ii²¹ la coon²¹ 'nʉ́¹ la coon²¹ 'nʉ́¹‑ʉ jnúu¹i la tsañʉʉ'¹ tiin'¹³ la tsamɨ́². 'Woo¹i tsataa'¹²i 'nʉñí³.

Cwo¹ tsá² júu³ tyʉ́² lɨ sii²¹ Samaria

4 Pe 'in ga'woo²¹i Jerusalén do gatya¹o júu³ tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá² doñixiia' tyalíin². 5 Jaain²¹ jee²¹² 'ii do, 'in sii²¹ Lii²¹², gangóo¹on coon²¹ fuu²¹ náa¹ lɨ sii²¹ Samaria. Joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a tya' Cristo do. 6 Fúu¹mo tsá² galicaain²¹ nuu¹un coon'²¹ tún²‑un 'e faa'²¹a Lii²¹² do. Joon gajǿø²o jilaa'²¹ li² 'e jmoo¹o coon'¹³ milagro. 7 Fúu¹mo 'in taai² 'in 'lɨɨi'³ alma tya'a 'woo²¹mo. Joon 'in 'lɨɨi'³ 'in 'wooi²¹ do ga'oo¹o lɨɨlɨ¹. Joongɨ fúu¹mo 'in sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹ tɨɨ² coon'¹³ 'in jluui'¹³ ga'láa²mo. 8 'Wii'¹³ joon jløø'³mo jilee'²¹mo 'in néei¹ 'e fuu²¹ do.

9 Pe seein²¹ jaan²¹ tsá² 'e fuu²¹ do 'in sii²¹ Simóoi¹³ 'in gauntsáa¹ júu³ loo¹ ca la jéei¹gɨ. Jin'²o 'ña'a jon 'e jaain²¹ tsá² tyiin²mo 'ii. 10 Jilee'²¹mo nuu¹un coon'¹³ tún²‑un la tsacøøi'¹³ tiin'¹³ la 'in xuui²¹²gɨ. Jin'²o 'e coon'¹³ 'ii'²¹ fee'¹ tya' Dios ngɨ¹ 'in tsalaai¹ no.

11 Jo'¹o lɨ́ɨi² tsá² 'ii tsʉ 'wii'¹³ ningóo¹o ungøø¹i tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ loo¹ tya'a. 12 Pe mo galɨ́ɨi² tsá² jo'¹o júu³ tya' Lii²¹² do fúu¹mo 'in gasaai¹ jmɨɨ²¹ la tsañʉʉ'¹ tiin'¹³ la tsamɨ́². Cwoo¹ Lii²¹² do júu³ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Júu³ tyʉ́² tya' Jesucristo cwoo¹o. 13 Joon 'in Simóoi³ do jo'¹o jon galɨ́ɨ²i. Joon gasaa¹mo jmɨɨ²¹. Ga'láa² 'ido 'wii²¹² ngɨɨ¹ coon'¹³ Lii²¹² do. Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ milagro coon'¹³ li² 'e jmoo¹o 'ido.

14 Mo galiñii¹ 'in apóstoles néei¹ Jerusalén 'e ninúu²o júu³ tya' Dios 'in néei¹ Samaria do joon gasii¹in Tʉ́³ coon'¹³ Wó³. 15 Joon mo gatyalíin² do gafee'²¹i Dios 'wii²¹² tya' 'in jo'¹ lɨ́ɨ²i do 'e cwooi'¹³ Dios 'ii 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. 16 Tsʉ jo mo 'í²gɨ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jiin'¹³ jaain²¹. Lɨ coon'²¹ nisaa¹mo jmɨɨ²¹ jiin'¹³ coon'¹³ la sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús‑gɨ. 17 Joon gataan¹an Tʉ́³ coon'¹³ Wó³ cwoo²¹o tya' 'ido. La joon ga'ii'²¹i Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

18-19 Mo ganí² Simóoi¹³ 'e ga'í² Espíritu Tyʉ́² tya' tsá² mo gataan¹an apóstoles cwoo²¹o joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² tya' Jesús do:

―Cwóo³‑oo cuu² wa'a cwoo²oo' jna 'ii'²¹ 'e ilí² jmáa³aa la no. Joon mi tón³oon cwóo³oo tya' doñi'iin joon 'ii'²¹mo jon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios ―gajin'² Simóoi¹³ do.

20 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwo'iin²mo cuu²'u la tyan 'wo'o coon'¹³ lɨ 'ii²¹ tsʉ 'wii'¹³ ga'ɨ¹‑'o'o 'e jilaa'²¹ 'e cwo¹ Dios lí²‑i ló¹ tsá² coon'¹³ cuu². 21 Jo tɨ́ɨi² 'nʉ coonti 'e to² lo jon'gɨ lí² jmáa³aa tsʉ jo tsáa¹ 'ɨ¹‑'o'o tyani Dios. 22 Cwojaa'²¹‑'o'o 'e gó² jmoo²'o no. Mɨ́²'ɨ tyani Dios wa'a i'iin²mo tsaa² tyi'i jilaa'²¹ 'e gó² 'ɨ¹‑'o'o no. 23 Galili'³oo 'e 'áai¹ ngɨ́²'ɨ tsiiwúu¹'u. 'Áa¹mo røø²¹u tsaa².

24 Joon gajin'² Simóoi¹³ do:

―Mɨ́²ɨɨ' tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' 'wii²¹² tyiia 'e jo 'ee cwotyangɨ́ɨ¹na coonti jilaa'²¹ 'e nifáa¹³aa' no.

25 Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a 'in tsá² tya'Jesús do jilaa'²¹ 'e ganii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios ngalíin² la caain²¹ fuu²¹ pi'³ lɨ sii²¹ Samaria do. Ngacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' xiiala tiin'¹³ tsá². Joon ngaliin¹in tún¹ fu Jerusalén.

Lii²¹² 'e'²e jaain²¹ tsá² seein²¹ Etiopía

26 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo jaain²¹ ángel tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' gasɨɨ'²¹ɨ Lii²¹²:

―Ráan²un no, cwó² lɨ' tooin²¹² lɨ yooin'¹³ ñi'¹. Cwoo'¹²'o fu¹ ngóo¹ Jerusalén tyíia¹³ fu Gaza.

'E fu¹ do‑o ngɨ́ɨi¹ lɨ' cwoo'¹³ tyʉʉn²¹. 27 Garoon¹on Lii²¹² joon ngó¹‑o. Joon 'yuu²i fu¹ lɨ ngóo¹ do joon gatsee'²¹i jaain²¹ tsá² te'² 'in seein²¹ Etiopía. Jaain²¹ tsá² tyiin² 'in 'má¹ cuu² tya' tsamɨ́² sii²¹ Candace 'in tyʉ'² to² tyíin¹ Etiopía lawa rǿøi¹³. Ngafee'¹²i Dios fu Jerusalén. 28 'In tsañʉʉ'¹ lo ningaa'¹²i fu goo¹o. 'Yuu²i coon²¹ tsi care'³ tya'a. Ngaa'¹²i untsáa¹a júu³ tya' Dios 'e gataan¹an 'lɨɨ²¹² Isaías ni mo'jí². Isaías do‑o jaain²¹ 'in gacwo¹ júu³ tya' Dios calɨɨ. 29 Joon gajin'² Espíritu Tyʉ́² do sɨɨ'²¹ɨ Lii²¹²:

―Cwotyéen¹'un lɨ si'² care'³ do.

30 Joon mo ngatyéein¹ Lii²¹² do joon ganúu²un 'e untsáa¹ 'ido jí² tya' Isaías do. Joon gaunngɨɨ¹ɨ 'ido:

―¿Tɨ 'øøi'²¹‑'o'o 'e untsáa¹'a no?

31 Joon gajin'² 'in tsañʉʉ'¹ do:

―¿Xiiala lí² 'øøi'²¹‑tsii mo jo seein²¹ wa'a 'in cwo'¹ jna cwáain¹? Wúu² no, 'yii²¹a' coon'¹³ jna.

32 Jee²¹² jí² tya' Dios lɨ untsáa¹ do jin'² la no:

Lawa jaain²¹ joo'saa'²¹ 'in jéei¹ tsá² jngaa'¹³i sɨ 'in joo'saa'²¹ yʉʉn²¹ 'in gajan¹ tii² tyani 'in tyʉ'² jnʉ́²,

la joon jo 'ee gajin'²gɨ coonti.

33 Fiin'¹³ jo tsaa² 'oo¹o pe ngoo²¹‑o tyani 'in 'oo¹o to².

Pe jo 'ii'²¹ galisá² tya'a.

¿Xiiala lí² tyá² tsá² júu³ jilaa'²¹ 'e gó² gajmaa¹a tsá² goo¹o tya'a?

Tsʉ gajngaa'¹³mo. Jo seein²¹gɨ juncwii²¹.

34 Joon 'in tsá² tyiin² do gaunngɨɨ¹ɨ Lii²¹²:

―Jmaa² feei'¹‑'o'o sii'¹³du' jna, ¿'iin cwáain¹ tya'a faa'²¹a 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² lo? ¿Tɨ tya' 'ña'a sɨ tya' 'inxeei'²¹ 'ee?

35 Joon ga'láa² Lii²¹² doo 'wii²¹² faa'²¹a 'e lɨ untsáa¹ do. Joon ga'e'²e jilaa'²¹ júu³ tya' Jesús. 36 Joon mo gangɨ́ɨ¹i coon²¹ lɨ sá² jmɨɨ²¹ 'in tsá² tyiin² do gajin'²in:

―Lo‑o sá² jmɨɨ²¹. ¿Tɨ jo lí² saa²¹na jmɨɨ²¹?

37 Lii²¹²gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Wa jai'² lɨ́ɨ²u ce caain²¹‑'o'o, lí²‑i.

Joon gañii¹i 'in tsañʉʉ'¹ do:

―Lɨ́ɨ²moo 'e Jóon¹ Dios Jesucristo.

38 Joon gatyʉ'²ʉ to² wa'a jan¹ care'³ do. Joon gajngá¹mo lɨ sá² jmɨɨ²¹ do. Joon gasaa¹i Lii²¹² 'ii jmɨɨ²¹. 39 Mo ga'woo¹i lɨ sá² jmɨɨ²¹ do 'e gatøø²¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Lii²¹² do. Joon 'in tsá² tyiin² do jo ganíi²gɨ 'ii. Pe ngoo²¹‑o la fu¹ 'yuu²mo. Tyʉ́²‑ʉ ga'ɨ́ɨ²‑tsi. 40 Coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Azoto gajnéi¹ Lii²¹² do. Ngoo²¹‑o la coon²¹ fu¹ 'ee¹e júu³ tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá² ca gatyíi¹a coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Cesarea.

9

Gajo'¹o‑tsi Saulo

1 La 'ɨɨ²¹² joon jo mo jan¹ Saulo do toon'²¹on fo'²‑tsi tsá². 'Iin²¹²in jnga'²mo 'in jo'¹ lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 2 'Wii'¹³ joon gamɨɨ¹ɨ coon²¹ jí² tyani tsaa'to² tya' untsá². 'Iin²¹²in tsáa¹a coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Damasco tsa'nee'¹²i 'in jai'² lɨ́ɨi² tsi inʉʉ cwo'¹ sinagogas si'² 'e fuu²¹ do. Tsatee²i taan'¹in 'nʉñí³ fu Jerusalén do la tsañʉʉ'¹ tiin'¹³ la tsamɨ́². 3 Pe la 'ɨɨ²¹² ngóo¹ tya'i fu¹ do lɨ tɨ́² lɨ tyíia¹ fuu²¹ Damasco. Joon coon²¹ gajná² joo'²¹ co' lɨ ngóo¹on. Coon²¹ 'yiia²¹ jó² fu ñʉ'fú². 4 Joon gacɨ'²mo Saulo ni 'wó². Joon ganúu²un coon²¹ júu³ 'e jin'²:

―Saulo, ¿'ee lɨ' 'øø²¹u jna?

5 Joon Saulo‑gɨ gañii¹i:

―¿'Iin 'nʉ, Señor?

Joon ganii¹i 'e júu³ do:

―Jna‑a Jesús 'in 'øø²¹u no. 'Woo²¹‑'o'o jmaai'²¹ 'wo'o la mo jmoo¹o joo'²¹ jɨɨ¹ mo 'ø'²ø nii²¹² 'mó² sʉʉn'²¹.

6 Saulo do‑gɨ gajlée¹i 'goo'²¹o. Gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'ee 'iin²¹²un jmáa³aa?

Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ráan²un no. Cwoo'¹'u 'e fuu²¹ do. Do‑o ijin'²in 'ee 'ná¹ jmaa²'a.

7 Jileei'²¹ 'in tsañʉʉ'¹ 'in ngalíin² coon'¹³ Saulo do lɨ́ɨ¹ gafoo'¹i. Ganúu²un 'e júu³ do pe jo 'iin ganíi²in coonti. 8 Joon garóon²on tún¹ Saulo lɨ raain¹ ni 'wó² do, pe mo gatyaa¹i unníi¹i jo lí² jǿø²gɨ. La joon ngóo¹ fu Damasco san'² tsá² cwoo²¹o. 9 Do‑o gateein¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² tiui². Jo 'ee gø'²ø jon'gɨ 'uun'²¹un coonti.

10 Fuu²¹ do‑o seein²¹ jaain²¹ 'in jo'¹ lɨ́ɨi² sii²¹ Ananías. Joon ganéi¹ Jesús tyaníi¹i lawa tsacɨ¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¡Ananías!

Joon 'ii‑gɨ gañii¹i:

―Lo‑o tyíin¹³na, Ña'nʉ'¹ʉ'.

11 Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ráan²un, cwó² fu calle sii²¹ Coon²¹ Tsáa¹ no. Joon mo tyii'¹²'a tya' jaain²¹ 'in sii²¹ Judas fu'³'u wa'a tyíin¹ jaain²¹ tsá² Tarso sii²¹ Saulo. Do‑o tyíin¹in fee'¹i Dios. 12 Lawa 'e cɨ¹o niganíi²in jaain²¹ tsá² sii²¹ Ananías ga'í² lɨ tyíin¹in joon gataan¹an cwoo²¹o tya'a 'e lí²‑i jǿø² tún¹.

13 Mo ganúu²un Ananías 'elo gajin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', fúu¹mo 'in nigatya¹ júu³ tya' 'in tsañʉʉ'¹ no. Joongɨ ninúu³oo jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'nʉ 'in néei¹ Jerusalén. 14 'E joon gajó² Saulo do la to² tyʉ'² untsá² 'e tøø¹ø 'nʉñí³‑i jileei'²¹ 'in fee'¹i 'nʉ.

15 Pe Ña'ñʉ'¹ʉ' gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwó², tsʉ nityíi'¹³moo 'ido 'e cwoo¹o júu³ tyiia tya' tsá² seein²¹ fuu²¹ lɨ xiia'gɨ, joongɨ tyani rǿøi¹ coon'¹³ tsá² Israel. 16 Jna‑a jmáa³aa 'ii'²¹ xiiati wúu¹ inii²¹ wii²¹² tyiia.

17 Joon ngóo¹ Ananías fu lɨ tyíin¹ Saulo do. Mo gatan¹an cwoo²¹o tya' 'ido joon gajin'²in:

―Ru'¹u' Saulo, 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús 'in gajnéi¹ tya'i fu lɨ ñi'¹'i do, 'ii gasii¹in jna ijmáa³aa 'e jøø²'ø tún¹ joongɨ 'e unrøø¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios alma tyi'i.

18 Tsifu joon gaxʉʉ'²¹ 'e lɨ la lɨ wii'³ joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ unníi¹i. Joon gajǿø³o røø²¹ tún¹. Mo ngayuui'¹³ joon garoon¹on joon gasaai¹ jmɨɨ²¹. 19 Mo gøø'²¹ø 'íi¹i joon gacoon²¹o waa'²¹ pí² tya'a. Joon gajaan¹gɨxʉ coon²¹ tún² jmɨɨ²¹²gɨ coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Damasco do.

Cwoo¹o Saulo júu³ tyʉ́² fu Damasco

20 Tsifu ga'láa² Saulo 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Jesús la caain²¹ inʉʉ cwo' sinagoga tya' tsá² Israel. 'Ee¹o 'e Jóon¹ Dios Jesús. 21 Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi jileei'²¹ 'in nuu¹un júu³ tya'a. Joon sɨ́ɨ¹i:

―¿Tɨ jon' 'in no 'in gangɨ¹ 'ǿøi¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús 'in néei¹ Jerusalén do? ¿Tɨ jon' 'in no‑o 'in jó² jatee¹e tsá² tsajaan'¹²in tyani tsaa'to² tya' untsá² do?

22 Pe coon'²¹ 'ii'¹³gɨ jo 'goo'²¹ Saulo gacwoo¹o júu³ tyʉ́². 'Ee¹e 'e Jesús do‑o 'e la jai'² 'ii 'in nigasii¹in Dios 'e ijmáa¹a tiin'¹³ tsá². Lɨ́ɨ¹ gafaa'²¹a Saulo ca gaxéi¹‑tsi tsá² Israel néei¹ Damasco do.

Cwiin¹in Saulo

23 Wóo²gɨxʉ ngó¹ mo gasɨ́ɨ²i tsá² Israel røø²¹ 'e ijnga'²mo Saulo. 24 La coon²¹ jmɨɨ¹ la coon²¹ 'woo¹ tsajeen² ni 'ido 'oo² lɨ suui²¹ 'e fuu²¹ do 'e ijngaa'¹³mo 'ido. Pe 'indogɨ galiñii¹o. 25 Pe 'in jai'² lɨ́ɨi² do coon²¹ 'woo¹ gataan'¹³ ni 'ido coon²¹ tsi 'motó³. Joon la joon gaxáa² ni 'ido lɨ' coon²¹ tsaa' 'oo²¹ lɨ injuun¹ la 'ui tɨ' fuu²¹ do. Joon la joon galáa²mo Saulo do.

Taain¹ Saulo Jerusalén

26 Mo gatyía¹ Saulo Jerusalén joon 'iin²¹²in uncaain²¹ coon'¹³ 'in jo'¹ lɨ́ɨi² do. Pe jilee'²¹mo tsá² 'gøø'²¹mo 'ii. Jo jo'¹ lɨ́ɨi² 'e nija'²mo lɨ́ɨi² 'ido Jesús. 27 Joon gajée¹mo Bernabé Saulo tyani 'in apóstoles do. Joon do‑o gatya¹o júu³ xiiala niganíi² Saulo Ña'nʉ'¹ʉ' Jesús tya'i fu¹ do. Joongɨ xiiala nigasɨɨ'²¹ Jesús 'ii. Joon gajin'²o jon xiiala jo cu'²‑tsi Saulo gacwoo¹o júu³ tya' Jesús fu Damasco. 28 Mo ngayuui'¹³ joon gajaan¹an Saulo Jerusalén do. Caan²¹mo gangɨɨ¹ɨ coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² catyaai² do. 29 Jo cu'²‑tsi faa'²¹a júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Tyaa¹a júu³ joongɨ jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ tsá² Israel 'in faa'²¹a jmíi¹ griego. Pe 'ii‑gɨ ga'noo'¹²on xiiala 'e ijngaa'¹³i 'ii. 30 Mo galiñii¹i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús catyaai² do ngajée¹i Saulo coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Cesarea. Joon do‑gɨ ganga'²mo fu Tarso.

31 Jilee'²¹mo 'in jo'¹ lɨ́ɨi² jo 'iin 'in untyíin²gɨ 'ii la caain²¹ Judea, coon'¹³ Galilea coon'¹³ Samaria. Tya¹‑tsi lɨɨlɨ¹ 'e lí² jai'²gɨ lɨ́ɨi². Seein²¹ canii² gøø'²¹mo Ña'nʉ'¹ʉ' Jesús. Joon gauncoon'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² 'ii 'e seen²¹mo jløø'³mo. Joon gangafúu²mo 'in jai'² lɨ́ɨi².

Ga'láa²mo Eneas

32 La 'ɨɨ²¹² ngɨ¹ Tʉ́³ fee'¹i tsaru'¹u' la caain²¹ joon ngóo¹‑o ngafee'¹²i 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Lida. 33 Joon do‑o gatsee'²¹i jaain²¹ tsá² sii²¹ Eneas. Jñá² jiin²¹ ningóo¹ raan¹in coo'mó² 'wii'¹³ jleei¹ sɨtsʉʉ'¹³ cwoo²¹o tɨɨ²ɨ. 34 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Eneas, coon²¹ gaun'láa²mo Jesucristo 'nʉ. Ráan²un no. Tsʉʉ'¹³ 'mɨ'jñʉ¹'ʉ.

Tsifu joon garáan²mo Eneas do. 35 Joon jileei'²¹ 'in néei¹ fuu²¹ Lida coon'¹³ Sarón gajǿø²mo 'ii. Joon gatʉʉ²¹o la tɨɨsi'² goo¹o la mo jée¹. Joon galijai'² galɨ́ɨ²i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús.

Mo gajiin'¹in Dorcas

36 'E jmɨɨ²¹²joon jon galiseein²¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'in jai'² lɨ́ɨi² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Jope. 'In tsamɨ́² lo sii²¹ Tabita. Pe coon'¹³ jmíi¹ griego sɨɨ'²¹ tsá² 'ii Dorcas. 'In tsamɨ́² lo jmoo¹o jilaa'²¹ 'e tyʉ́² tya' tsá². Uncoon'¹³o jileei'²¹ 'in sɨtyéen¹³ jmɨɨ²¹². 37 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gaton¹ tsaa'¹³a 'in Dorcas do. Joon gajún¹mo. Joon mo ngayuui'¹³ galaai'²¹ tsá² 'ii joon gatain'² tsá² 'ii lɨ tɨ́² tún² fúui¹ 'nʉ́¹. 38 Tyan'¹an Lida náa¹ fuu²¹ Jope lɨ taain²¹² Tʉ́³ do. Joon mo ganúu²un 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² do 'e Tʉ́³ taain¹ Jope do gasii¹in gái¹ tsañʉʉ'¹ 'e tsasii'¹²i do:

―¡Jmaa² feei'¹‑'o'o! ¡Un'ø'¹'ø! Tsaa'³du' fu Jope do. ¡Jo un'ɨɨ²¹²'u!

39 Joon ngoo²¹‑o Tʉ́³ coon'¹³ 'ii. Joon mo gatyíi¹a do ngajéei¹ tsá² 'ii lɨ raain¹ 'lɨɨ²¹² do. Joon jileei'²¹ tsamɨ́² 'nɨ́ɨi² néei¹ cɨ'²ɨ. Xuui²¹²‑tsi 'áai¹. Ga'e'²e Tʉ́³ jilaa'²¹ 'mɨ'² 'e nigajmaa¹a mo seein²¹. 40 Pe Tʉ́³‑gɨ ga'woo¹i jilee'²¹mo. Joon gasii'²¹i wojníi¹i gafaa'²¹a júu³ tyʉ́². Joon jǿø²i 'in 'lɨɨ²¹² do joon gajin'²in:

―Ráan²un, Tabita.

Joon ganá¹ 'in tsamɨ́² do unníi¹i. Mo ganíi² Tʉ́³ do joon garoon¹on gacwó². 41 Joon Tʉ́³‑gɨ gason'²on cwoo²¹o gajmaa¹a siin'¹²in. Mo ngayuui'¹³ joon gatø'¹ø 'in tsaru'¹u' catyaai² do coon'¹³ 'in tsamɨ́² 'nɨ́ɨi² do. Joon ga'e'²e 'ido 'e nijiin'¹in. 42 Jilaa'²¹ 'elo galiñii¹i tsá² seein²¹ Jope do. Joon fúu¹mo gatsa'²‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 43 Joon 'láa²mo jmɨɨ²¹² gateein¹ Tʉ́³ 'e fuu²¹ do tya' jaain²¹ tɨloo²¹ sii²¹ Simóoi¹³.

10

Tʉ́³ cwo'¹o Cornelio júu³ tyʉ́²

1 Fu Cesarea do‑o seein²¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Cornelio. Jaain²¹ 'in tyʉ'² to² tya' coon²¹ cíein¹³ 'láa² jee²¹² coon²¹ poo²¹² 'láa² sii²¹ Italiano. 2 Tsaa'²‑tsi coon'¹³ la tøøi² tsá² inʉʉ tya'a. Un'goo²¹o Dios. Joon cwo'¹o cuu² 'e uncoon'¹³on tsá² Israel. La coon²¹ jmɨɨ²¹² fee'¹i Dios. 3 Coon²¹ jmɨɨ²¹² ningóo¹ la 'iin²¹ 'nɨ¹ ca'lóo² mo gajnéi¹ jaain²¹ ángel tya' Dios lɨ tyíin¹in. Joon gajin'²in:

―¡Cornelio!

4 Joon gafoo'¹²mo Cornelio. Joon gajaan¹an jǿø²i 'in ángel do. Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―Señor, ¿'ee fú³xʉ'ʉ jna?

Joon 'in ángel do‑gɨ gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ninúu² Dios júu³ tyʉ́² tyi'i. Joongɨ ninii²¹o xiiala uncoon'¹³'on 'in 'oo¹o fa'í³. 5 Sɨɨ²¹u tsá² tyi'i 'e fuu²¹ Jope do 'e tsatee¹e Simóoi¹³, 'in sii²¹o jon Tʉ́³. 6 Tyíin¹in tya' jaain²¹ tɨloo²¹ 'in sii²¹o jon Simóoi¹³. Si'² 'nʉ́ʉ¹ʉ tyan' tɨ' jmɨ'ñi'³ do. 'Ii ijin'² 'ee 'ná² jmaa²o'o no ―gajin'² 'in ángel do.

7 Mo gangaa'¹²i 'in ángel do joon gatø'¹ø Cornelio do gái¹ tsá² tya'a coon'¹³ jaain²¹ 'láa² 'in tsaa'²‑tsi Dios. Joongɨ jo cu'²‑tsi coon'¹³on. 8 Gajma'²o 'ido júu³ jilaa'²¹ 'ee galɨ́². Joon gasii¹in fu Jope.

9 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon taa²mogɨ fu¹, tɨ lɨ́² tyalíin² Jope. La 'ɨɨ²¹² joon Tʉ́³‑gɨ gasoo²o yʉ' 'nʉ́¹ lɨ lɨ́² tún² fúui¹. La tyíia² ni'¹i gasoo²o ngafee'¹²i Dios. 10 'Áa¹mo niun'áa¹i. 'Iin²¹²in dø'¹ø. Joon la 'ɨɨ²¹² náa¹ tyʉ́² 'e dø'¹ø joon ganii²¹ coon²¹ lawa 'e cɨɨ¹ɨ. 11 Jǿø²o lawa ganó² fu yʉ' juncwii²¹. Joon ganii²¹ jó² fu ni 'wó² lawa coon 'mɨ'² taa²¹ fee'¹ lɨɨlɨ¹. 'E sɨ'ñʉ́ʉ¹ʉ jɨ tyʉ́n² tyuui'¹³. 12 'E ni 'mɨ'² do tsíin¹³ jileei'²¹ nii² joo'nuu²¹ 'in sá² tyʉ́n² tɨɨ² coon'¹³ mɨɨ'²¹ coon'¹³ 'in sá² cwáa¹. 13 Joon ganúu²un Tʉ́³ do coon²¹ júu³ 'e jin'²:

―Nano Tʉ́³, jngaa'¹²'i joongɨ cuu'¹'i 'in no.

14 Pe Tʉ́³‑gɨ do gañii¹i:

―'Un², Ña'ñʉ'¹ʉ', jo mo gø'¹øø jilaa'²¹ 'e gó² 'e jo tɨɨ¹na.

15 Joon ganúu²un tún¹ 'e júu³ gajin'²:

―'E gauntyúi¹ Dios jo foo'²¹'o 'e gó².

16 'Nɨ¹ naa'¹³ galí² 'elo. Mo ngayuui'¹³ joon gasoo² tún¹ 'e 'mɨ'² taa²¹ do fu yʉ'. 17 'In tsá² 'in gasii¹in Cornelio do nigajalíin²mo unngɨɨ¹ɨ tya' Simóoi¹³. La 'ɨɨ²¹² 'ɨ¹‑tsi Tʉ́³ jilaa'²¹ 'e ganii²¹ do‑o gatyalíin² 'in tsá² do 'ooca'nʉ́¹. 18 Tø'¹ø wa tyíin¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Simóoi¹³, 'in sii²¹o jon Tʉ́³. 19 La 'ɨɨ²¹² 'ɨ¹gɨ‑tsi Tʉ́³ 'e lawa'a gacɨɨ¹ do gasɨɨ'²¹ɨ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'ii:

―Ñíi², gaai²¹ tsañʉʉ'¹ 'naai'¹³ 'nʉ. 20 Cwúi¹ no, cwó² coon'¹³on jo 'ee 'ɨ¹gɨ‑'o'o coonti tsʉ jna‑a gasɨ́ɨ²na 'ido.

21 Joon jgá¹mo Tʉ́³ lɨ teein¹ 'in tsá² gasii¹in Cornelio do. Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Jna‑a 'in 'naa'²¹naa' no. ¿'Ee to ñilíin²naa'?

22 'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Jalii²¹i'i to² tyʉ'² jaain²¹ fii²¹² 'láa² sii²¹ Cornelio, jaain²¹ tsá² tyúi¹ 'in tsaa'²‑tsi Dios. Jileei'²¹ tsá² seein²¹ Israel jin'²in 'e tsá² tyú¹mo 'ii. Dios gasii¹in jaain²¹ ángel tya'a 'e jma'²a júu³ Cornelio do 'e tøø'²¹ø 'nʉ fu tya'a 'e núu¹un júu³ tyi'i.

23 Joon gacwo¹ Tʉ́³ gataa²mo inʉʉ. Joon do‑o gajaan¹an canʉ́ʉ¹. Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon ngaliin¹mo Tʉ́³ coon'¹³ 'ii. Ngalíin²mo jon 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Jope do.

24 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joongɨ tún¹ tyalíin² Cesarea lɨ sɨjéen¹in Cornelio 'ii. Sɨcaain²¹ coon'¹³ ruu'²¹i coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ 'in nigatø'¹ Cornelio do. 25 Mo gatyía¹ Tʉ́³ do tsifu joon cwo'ɨ́ɨ¹ Cornelio ngajéein¹ 'ii. Joon gasii'²¹i wojníi¹i tyani Tʉ́³ 'e untyúui¹ 'ii. 26 Pe Tʉ́³ do‑gɨ gasaa'¹³mo 'ii. Joon gajin'²in:

―Jmaa² siin'¹³un. Tsañʉʉ'¹ la 'nʉ jon jna.

27 La 'ɨɨ²¹² tyaa¹ júu³ ngataa²i. Ga'ii²¹ lɨ fúui¹ tsá² néei¹. 28 Joon gajin'² Tʉ́³ sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Ñii²¹ 'naa' 'e jo tɨ́ɨi² tsá² Israel 'e uncaain²¹ coon'¹³ tsá² seein²¹ lɨ xiia'. Jon'gɨ tsataai² inʉʉ tya'a. Pe Dios ni'e'²o jna 'e jo tɨ́ɨ²na fo'³oo 'e gó² 'e jiin'¹³ jaain²¹. 29 'Wii'¹³ joon tsifu gagó³oo 'e gate'²e jna do. Jo 'ee fo'³oo coonti. 'Iin²¹²na liñii² 'ee to² tǿ²øø' jna.

30 Joon gañii¹ Cornelio do:

―Tyʉ́n² jmɨɨ²¹² ningóo¹ jiin'¹³ la 'ii'²¹ nano tyíin¹na lo. Jmóo³oo taa'²¹ jo mo gøø'²¹øø 'í³ii. Foo'¹³na Dios la ca'loo. La jee²¹² joon gajnéi¹ jaain²¹ tsá² jɨɨ'¹ sɨɨn'³ lɨɨlɨ¹. 31 Joon gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Cornelio, nanúu²un Dios júu³ tyʉ́² tyi'i. Joon nacón² cwáain¹ tya' jilaa'²¹ 'e nigauncoon'¹³'on jileei'²¹ 'in 'oo¹o fa'í³. 32 Sii¹in 'in tsalíin² 'e fuu²¹ Jope do. Tsatee¹e 'in sii²¹ Tʉ́³, 'in sii²¹o jon Simóoi¹³. Tyíin¹in tya' jaain²¹ tɨloo²¹ 'in sii²¹o jon Simóo¹³mo. Si'² 'nʉ́ʉ¹ʉ tyan' tɨ' jmɨ'ñi'³. Mo cwée¹i joon ityá² júu³ coon'¹³ 'nʉ.” 33 Joon tsifu joon gasɨ́ɨ²na 'in ja'neei'¹³ 'nʉ. Tyʉ́²‑ʉ nigajmaa'¹³'a gañi¹o'o. Joon lo‑o náa¹oo'o tyani Dios. 'Ii²¹i'i nʉʉ²¹ʉ'ʉ jilaa'²¹ 'e nigatyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' to² 'e fu'³'u jna'a ―jin'² Cornelio.

Júu³ gatyaa¹ Tʉ́³ inʉʉ tya' Cornelio

34 Joon ga'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² faa'²¹a jin'²in:

―Niñí³oo no 'e tyani Dios jilee'²¹mo tsá² coon²¹ røø²¹mo. 35 Joon 'ii'²¹mo doñi'iin tsá² seein²¹ Israel tiin'¹³ 'in jo seein²¹ joon wa'a tsaa'²‑tsi 'ii joon jmoo¹o 'e tyʉ́². 36 Dios gasii¹in Jesucristo jee²¹² tsá² Israel. 'Ii Ñʉ'¹ʉ' jilee'²¹o'. Joon gajmaa¹a júu³ xiiala tyia'²‑tsi tsá² Dios 'e jo téen¹in coon'¹³on. 37 Tyʉ́²‑ʉ ní²ii' 'e galɨ́² goo¹o tsá² Israel. Ga'láa² 'wii²¹² Galilea mo ngayuui'¹³ gacwo¹ Wó³ júu³ tyʉ́² 'e 'ná² saai¹ tsá² jmɨɨ²¹. 38 Joon ñii²¹oo' xiiala gacwo'¹ Dios 'in Jesús tsá² Nazaret do 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. Joon gacwo'¹o 'ii'²¹ tya'a. La joon gangɨɨ¹ɨ lacaain²¹ jmoo¹o 'e tyʉ́². Joon un'láai² jileei'²¹ 'in ní² wúu¹ 'ii'²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³. Jilaa'²¹ 'elo gajmaa¹a tsʉ ngɨ¹ Dios coon'¹³ 'ii. 39 Niganee²¹²oo'o jilaa'²¹ 'e lɨ́². Jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Jesús lacaain²¹ Judea coon'¹³ 'e fuu²¹ Jerusalén. Mo gangɨ́ɨi² joon gajngaa'¹³mo tsá² 'ii. Gateen¹in tsá² 'ii tsaa' crúu¹³ do. 40 Pe Dios gajmaa¹a jiin'¹o mo tɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹². Joon gajmaa¹a jné¹mo tún¹ jee²¹² jna'a. 41 Pe jiin'¹³ coon'¹³ jna'oo'o gajnée¹i jon' jileei'²¹ tsá². Jiin'¹³ 'in gatyii'¹²in Dios la jée¹mo gajnée¹i 'e cón² cwáain¹ 'ii‑o. Caan¹mo tún¹ gatyée²e'e joongɨ née²e'e coon'¹³on mo gangɨ́ɨi² jiin'¹in do. 42 Joon gasii¹in jna'a sii'¹³i'i tsá² 'e Dios gatyée¹i 'in Jesús lo 'e jmá¹ 'ii'²¹ tya' tsá² jiin'¹ lagɨ 'in nijúin¹. 43 Joongɨ ca la jée¹mo jileei'²¹ 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios gajin'²o xiiala lɨ́ɨi¹ Jesús 'e jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii 'iin²mo tsaa² tya'a coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'e sii²¹o.

'Ii'²¹mo Espíritu Tyʉ́² la 'in jo seein²¹ Israel

44 Faa'²¹gɨ Tʉ́³ siin'¹²in mo gajó² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'e ga'í² almas tya' jileei'²¹ 'in nuu¹un júu³ tya'a do. 45 Lɨ́ɨ¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² Israel 'in jo'¹ lɨ́ɨi² 'in gajalíin² coon'¹³ Tʉ́³ do. La ga'í² Espíritu tya' Dios alma tya' tsá² Israel do‑o la joon jon niga'í² Espíritu tya' Dios tya' 'in jo seein²¹ joon. 46 Nuu¹o faa'²¹ 'ido jmíi¹ xiia' joon gauntyúi¹ Dios jmai'² coon'¹³ júu³ tya'. 47 Joon gajin'² Tʉ́³:

―¿Tɨ lí² jo cwoo²¹o' saai¹ 'in tsá² lo jmii²¹ tsʉ niga'ii'²¹mogɨ Esíritu Tyʉ́² la ga'ii'¹³na'?

48 Joon gatyʉ'²ʉ to² gasaai¹ 'ido jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Mo ngayuui'¹³ joon, joon gamɨ'²ɨ Tʉ́³ wa'a jaain²¹²ta 'ido coon²¹ tún² jmɨɨ²¹² coon'¹³on.

11

Jmaa'¹²a Tʉ́³ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ² néei¹ Jerʉsalén júu³ jilaa'²¹ 'e nigalí²

1 Ganúu²un 'in apóstoles coon'¹³ 'in tsaru'¹u' catyaai² néei¹ Judea 'e niga'ii'²¹mo júu³ tyʉ́² tya' Dios cagɨ 'in jo seein²¹ Israel. 2 Mo gacwai'² Tʉ́³ Jerusalén 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel 'in jai'² lɨ́ɨi² ga'láa² 'wii²¹² unngɨɨ¹ɨ:

3 ―¿'Ee lɨ' gatyíi²a tyatya'³'a júu³ coon'¹³ 'in tsá² jo seein²¹ Israel? Joongɨ gatyatyee'²¹'e coon'¹³on.

4 Joon ga'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² gatyaa¹ júu³ la jilaa'²¹a 'e nigalɨ́² do ca la nifu. Joon gajin'²in:

5 ―Do‑o taan¹na Jope do. Joon la jiin'¹³ foo'¹³na Dios do‑o gamóo³oo coon²¹ li². Coon²¹ li² 'e lɨ la lɨ coon²¹ 'mɨ'² taa²¹. Gamóo³oo jgó² sɨ'ñʉ́ʉ¹ʉ jɨ tyʉ́n² tyuui'¹³. Joon gacwá² tɨ́² tyaní³ii. 6 Mo gajǿø³øø coon'²¹ tún² lɨ' tsi, joon gamáa¹na jileei'²¹ nii² joo'nuu²¹ 'in tyúi¹ tiin'¹³ 'in gó². Joongɨ máa¹na mɨɨ'²¹ coon'¹³ 'in sá² cwáa¹. 7 Joongɨ ganúu³uun coon²¹ júu³ 'e jin'²: “Ráan²un, Tʉ́³. Jngaai'¹³ 'in joo'²¹ lo joongɨ cøø'²¹xʉ'ʉ.” 8 Pe joon gafo'³oo: “Jo lí² døø'¹³øø 'elo, Ñʉ'², tsʉ jiin'¹³ cafu jo mo gatoo'¹³ 'óo³oo jilaa'²¹ 'e gó² 'e jo tɨ́ɨi² dø'¹ tsá² Israel.” 9 Joon gajin'² 'e júu³ do sɨɨ'²¹ɨ jna tún¹: “Jilaa'²¹ 'e untyúi¹ Dios jo foo'¹³'o 'e gó².” 10 La joon galɨ́² 'nɨ¹ naa'¹³. Joon mo ngayuui'¹³ joon gasoo² fu ñʉ'fú². 11 La 'ɨɨ²¹² joon gatyalíin² gaai²¹ tsañʉʉ'¹ 'in 'naai'¹ jna 'e 'nʉ́¹ lɨ tyíin¹na do. Nijalíin² fuu²¹ Cesarea. 12 Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gasii¹mo jna 'e gangóo¹oo coon'¹³ 'in tsá² do jo cu'²‑tsii. Joon ngalíin²mo jɨ jñúui² tsaru'¹u' no. Joon jile'¹oo'o ngatoo²¹o'o tsi inʉʉ tya' 'in tsá² do. 13 Joon 'in tsá² do gatyaa¹ júu³ la lɨ 'e ganii²¹ jaain²¹ ángel 'in siin'¹³ tyaníi¹i. Joon gasɨɨ'²¹ 'in ángel do 'ii: “Sii¹in jaain²¹ gái¹ tsá² tyi'i fu 'e fuu²¹ Jope do. Tsate'²du jaain²¹ tsá² sii²¹ Simóoi¹³, 'in sii²¹o jon Tʉ́³. 14 Joon 'ii 'in 'e'² 'naa' xiiala taan²¹²naa' coon'¹³ Dios coon'¹³ jileei'²¹ tsá² taai inʉʉ tyi'i.” 15 Mo ga'láa² 'wii²¹² gafo'³na joon gajó² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Ga'í² lɨ lɨcaan²¹na'a do. Joon 'ii'²¹mo jileei'²¹ 'in néei¹ inʉʉ do la lɨ́² mo ga'ii'²¹in alma tyijna' la mo 'wiin²¹². 16 Joon gatɨ'²‑tsi la lɨ́² 'e gajin'² Ña'ñʉ'¹ʉ': “'E jo'¹o 'e Wó³‑o gasaai¹ tsá² jmɨɨ²¹ jiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ pe Dios icwoo'¹²i 'naa'gɨɨ' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a wa'a ngɨ¹ coon'¹³ 'naa'.” 17 Pe wana gacwo'¹ Dios 'ii la lɨ́² 'e nigacwo'¹o jna' 'in nigajo'¹ lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, ¿'iin lɨ́ɨ¹na 'e fo'³oo 'laa'²¹ tya' Dios? ―jin'² Tʉ́³.

18 Mo ganúu²un 'in tsá² jo'¹ lɨ́ɨi² néei¹ fu Jerusalén do gajaan¹an tii². Joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios gajin'²in:

―¡Ca‑gɨ 'in jo seein²¹ Israel Dios nigacwo'¹o coon²¹ 'ii'²¹ 'e lí² jaa'²¹a‑tsi joon 'e tiin'¹³mo!

'In jai'² lɨ́ɨi² 'in seein²¹ Antioquía

19 Mo ngayuuui'¹³ gajngaa'¹³i tsá² Tée¹³ ga'láa² 'wii²¹² ga'ǿø¹i 'in catyaai²gɨ 'in tsáai¹‑tsi Dios. Joon 'inlɨ́ɨi¹³ gacwiin¹in fu Fenicia. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ gacwiin¹in fu Chipre joongɨ Antioquía. Joon do‑o ga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jiin'¹³ tsá² Israel. 20 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² tsá² seein²¹ Chipre coon'¹³ Cirene gangalíin² fu Antioquía. Do‑o ga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 21 Ca‑gɨ 'in jo seein²¹ Israel gacwoo¹o. 'Áa¹mo gauncoon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii. Joon la joon fúu¹mo galijai'² lɨ́ɨi². Joon ga'láa² 'in tsá² do 'wii²¹² tsaa'¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ'.

22 Mo ganúu²un 'in jo'¹ lɨ́ɨi² 'in néei¹ Jerusalén 'e júu³ lo gasii¹in jaain²¹ tsá² sii²¹ Bernabé 'in gangó¹ fu Antioquía. 23 Mo gatyía¹ Bernabé do gacón² cwáai¹ 'e Dios gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e ganúu²un 'e galɨ́² do. Joongɨ galijløø'³mo. Joon ga'ɨ́ɨ² júu³ Bernabé jileei'²¹ 'in tsá² do cwotyia'²‑tsi ce caain²¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ'. 24 Tsá² tyú¹mo 'in Bernabé do. Ja'²mo lɨ́ɨi² Jesús. Joon galinʉʉ'¹³ʉn 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon la joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² gatsa'²‑tsi júu³ tya' Jesús.

25 Mo ngayuui'¹³ jon gangó¹ Bernabé fu Tarso. Nga'nee'¹³i jaain²¹ tsá² sii²¹ Saulo. Mo gatsee'²¹i joon gatǿø¹ø fu Antioquía. 26 Joon do‑o gateen¹‑in la tøøi² coon²¹ jiin²¹ jee²¹² 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² do. Do‑o ga'e'²e fúu¹mo tsá². Joon fu Antioquía do‑o ga'láa² 'wii²¹² 'e galisii²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ² Cristo, cristianos.

27 Jee²¹² jmɨɨ²¹² lo‑o 'inlɨ́ɨi¹³ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios ga'woo²i Jerusalén. Joon ngalíin² fu Antioquía. 28 Joon jaain²¹ jee²¹² 'ii, 'in sii²¹ Agabo, gajmaa¹a siin'¹²in jee²¹² la 'oo'²¹ tsaru'¹u' néei¹ do. Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gafaa'²¹a ijó¹ goon²¹ 'oo² la tøøi² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. La joon galɨ́² jiin²¹ mo gatyʉ'² rǿøi¹³ Claudio to². 29 Joon 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² 'in néei¹ fu Antioquía do gaun'ii'²¹i júu³ 'e uncoon'¹³on tsaru'¹u' 'in néei¹ Judea. Joon cwo'¹o la jaain²¹ la jaain²¹ jiin'¹³ ti lí² lii'¹i. 30 La joon gajmaa¹a. Joon gasiin'¹²in 'e cuu² do coon'¹³ Bernabé coon'¹³ Saulo.

12

Jngaa'¹²mo tsá² Jacobo joongɨ taain'¹ tsá² Tʉ́³ 'nʉñí³

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon ga'láa² Herodes 'wii²¹² ga'ǿø¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi². 2 Joongɨ gatyʉ'² to² 'e gajngaai'¹² tsá² Jacobo ruu'²¹i Wó³ coon'¹³ ñí³. 3 Mo galili'³i 'e gatɨ́²‑tsi tsá² Israel 'e gajmaa¹a do joon gasaan'¹²in Tʉ́³. Jilaa'²¹ 'elo galɨ́² la 'ɨɨ²¹² 'e gatɨ́² jmɨɨ²¹² mo gø'² tsá² 'iñi'¹ 'e jo tyiian'² jeei¹. 4 Joon gatyʉ'² Herodes to² 'e 'aa¹i tyʉ́n² poo²¹² 'láa² Tʉ́³ do. La coon²¹ poo²¹² tí¹ tyúuin² 'láa² do. Joon gataan'¹in Tʉ́³ do 'nʉñí³. Do‑o ga'aai¹ 'láa² do 'ii. Lɨ́ɨ²i Herodes itsajée¹i Tʉ́³ fu tyani tsá² Israel mi ngɨ́ɨi² cwaa'²¹ jmɨɨ²¹². 5 La joon lɨ́ɨ¹ tyʉ́² sɨjnɨ́ɨi¹³ Tʉ́³ 'nʉñí³. Pe 'in jai'² lɨ́ɨi² lɨ́ɨ¹ fee'¹i Dios 'wii²¹² tya' Tʉ́³ do.

Dios tyii¹in Tʉ́³ 'nʉñí³

6 'E 'woo¹ joon la nʉ'gɨ jmɨɨ²¹² 'e ityii¹in Herodes Tʉ́³ 'e tsajée¹i tyani tsá² Israel raan¹mo Tʉ́³ jee²¹² gái¹ 'láa² do. Do‑o raan¹in cwuu²¹i sɨ'ñúu¹³mo coon'¹³ cadenas. Joon 'inlɨ́ɨ¹³gɨ 'láa² do téen²mo 'oo² 'nʉñí³ do. 7 La tsifu joon gajnéi¹ jaain²¹ ángel 'in gasii¹in Dios. Joon gajná² joo'²¹ tsi 'nʉñí³ do. Joon 'in ángel do ga'lii'²¹i moo'wó¹ Tʉ́³ do. Joon gaunjnaa¹a‑tsi Tʉ́³ do. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jmoono ráan²un.

Tsifu joon gaxʉʉ'²¹ cadena 'e 'ñʉ́ʉ¹ʉ cwoo²¹o Tʉ́³ do. 8 Joon gajin'² 'in ángel do:

―Jmoono 'nʉ́ʉ² tuu'¹'u. 'øø'¹³ mɨ́ɨ¹³'ɨ no.

Mo ngayuui'¹³ gajmaa¹a Tʉ́³ jilaa'²¹ 'elo gajin'² ángel sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jmoono tyán² 'mɨ'jñʉ¹'ʉ joon na¹ coon'¹³ jna.

9 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Tʉ́³ caluu coon'¹³ 'in ángel do. Jiin'¹³ jon' lɨ́ɨi² jo'¹ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a 'in ángel do. 'Áai¹gɨ galɨ́ɨ²i 'e lawa'a coon²¹ 'e cɨɨ¹o. 10 Joon gangɨ́ɨ¹mo lɨ téen²in 'in 'láa² nifu. Joon la joon gangɨ́ɨ¹mo lɨ tɨ tún². Joon la joon gatyalíin²mo lɨ si'² jnɨ'nʉ́¹ do lɨ gasuui²¹ 'ooca'nʉ́¹. Joon 'e jnɨ'nʉ́¹ do lí¹ jmai'² ñí³. Joon mo gatyalíin² 'ooca'nʉ́¹ do, ña'a ganó¹. Joon ga'woo²¹mo. Joon ngalíin² caan²¹mo coon²¹ sii'¹³xʉ. Joon gatʉ́ʉ²mo 'in ángel do 'ii. 11 Mo galili'³i Tʉ́³ 'e la ja'²mo jilaa'²¹ 'elo joon ga'ɨ¹‑tsi:

―No‑gɨ jo'¹ lɨ́ɨ²na 'e nigasii¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' ángel tya'a 'e galaai¹ jna tyani Herodes do joon jilaa'²¹gɨ 'e la mo 'iin²¹²in tsá² Israel jmee'²¹i jna.

12 Jmai'² 'edo‑o 'ɨ¹‑tsi Tʉ́³ gangaa'¹²i fu tya' María sáa³ Wó³, 'in sii²¹o jon Marcos. Do‑o lɨ lɨcaain²¹ jileei'²¹ 'in nigafaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tya'a. 13 Mo gapoo²¹ 'ooca'nʉ́¹ do joon gajó² jaain²¹ sɨmɨ́² sii²¹ Rode. Ngajǿø² 'iin do. 14 Mo galicwii¹i jmíi¹ tya' Tʉ́³ do jo ganá¹ 'ooca'nʉ́¹ do. Joon ga'ii²¹ jløø'³mo cwiin¹in gajmaa'¹²a tsá² catyaai²gɨ do júu³ 'e Tʉ́³‑ʉ siin'¹²in 'ooca'nʉ́¹ do. 15 Pe 'in tsá² do gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¡Tsá² caa²¹²mo 'nʉ!

Pe la jin'²o jin'²in 'e jo'¹o siin'¹² Tʉ́³. Pe joon gajin'² 'in tsá² do:

―Jon' Tʉ́³ 'in siin'¹² ca'nʉ́¹ do. Ángel tya'o do.

16 La 'ɨɨ²¹² joon siin'¹²o Tʉ́³ poo²¹ 'ooca'nʉ́¹ do. Joon mo ganá¹ 'ooca'nʉ́¹ do joon gajǿø²mo gafoo'¹mo. 17 Pe Tʉ́³ do gajmaa¹a coon²¹ li² coon'¹³ cwoo²¹o 'e jo cwota'³ tsá² do mɨɨ'¹³. Joon gatyaa¹ júu³ xiiala galaa¹i 'in ángel do 'ii tsi 'nʉñí³ do. Joon gajin'²in:

―Sii'¹³ Jacobo coon'¹³ tsaru'¹u'.

Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ Tʉ́³. Gangóo¹ fu lɨ xii'a.

18 Mo gajná² jmɨɨ²¹² do ganá¹ 'goo²¹ jiin'¹³ la 'oo'²¹ jee²¹² 'in 'láa² do tsʉ jo ñii¹i 'ee galɨ́² coon'¹³ Tʉ́³ do. 19 Joon gatyʉ'² Herodes to² 'e 'naa'²¹mo 'ido. Pe mo jo gatsee'²¹i gajmaa¹a cwáain¹ tya' 'in 'láa² do. Joon gatyʉ'²ʉ to² ijúun²mo 'ido. Pe mo lɨ cɨɨin²¹xʉ joon gacwo'ɨ́ɨ¹o Herodes coon²¹ lɨ sii²¹ Judea. Joon ngacwaa¹a coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Cesarea.

Xiiala mo gajúin¹ Herodes

20 'In tsá² seein²¹ Tiro coon'¹³ Sidón 'ná²‑a tsaláa¹ 'e dø'¹ø fu lɨ tyʉ'² Herodes to². Pe gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi Herodes tya' 'in tsá² do, 'wii'¹³ la joon 'iin²¹²in 'in tsá² do ilisá² 'ii'²¹ røø²¹. Joon gajaan'²¹an cuu² tya' jaain²¹ tsá² 'in 'oo¹o to² tya' Herodes do 'e 'ido‑o faa'²¹o 'wii²¹² tya'a. 21 Joon tyʉ'² Herodes do to² 'in tsá² do ilicaain²¹ coon²¹ jmɨɨ²¹². Joon mo gatɨ́² 'e jmɨɨ²¹² joon, joon cɨ'¹ Herodes sɨɨn'³ rǿøi¹³. Joon gacwó²o 'áan³ tya'a. Joon gacwo'¹o 'in tsá² do cwú¹. 22 Joon ga'láa² 'in tsá² do 'wii²¹² faa'²¹a tá²:

―¡'In tsañʉʉ'¹ 'in faa'²¹ no jon' tsá² no, Dios no! ―jin'² 'in tsá² do.

23 Joon 'wii'¹³ nigaunfee'¹mo 'ña'a tyani Dios, jo mo gauntyúi¹ Dios, gajó² jaain²¹ ángel tya' Dios Jmii²¹. Joon gajmaa¹a galitsaa'¹²a Herodes. Joon gajuun¹in Herodes do. Gagøø'²¹ joo'¹³ 'ii.

24 Joon la joon lɨ́ɨ¹ nganii'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios.

25 Mo gatséi¹ to² tya' Bernabé coon'¹³ Saulo ga'woo²¹mo Jerusalén do. Ngaliin¹mo tún¹ fu Antioquía coon'¹³ jaain²¹ 'in sii²¹ Wó³. Sii²¹o jon Marcos.

13

'Láa² Bernabé coon'¹³ Saulo 'wii²¹² tsalíin² tsacwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' Jesús

1 Jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ fu Antioquía do‑o seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios joongɨ 'e'²e tsá². Jaain²¹ jee²¹² 'ii sii²¹ Bernabé jaain²¹gɨ sii²¹ Simón, 'in sii²¹o jon Negro. Jaain²¹gɨ sii²¹ Lu'³, 'in seein²¹ fu Cirene. Jaain²¹gɨ sii²¹ Manaén, 'in gacwaain²¹ caain²¹ coon'¹³ Herodes. (Herodes do‑o gatyʉ'²ʉ to² coon²¹ lɨ sii²¹ Galilea.) Joon jaain²¹gɨ 'in sii²¹ Saulo. 2 Joon coon²¹ jmɨɨ²¹² la 'ɨɨ²¹² faa'²¹a 'in tsá² do júu³ tyʉ́² jmoo¹o taa'²¹a jo mo gøø'²¹ø. La 'ɨɨ²¹² joon gajin'² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Cwotyii'¹³naa' Bernabé coon'¹³ Saulo ijmáa¹a to² la lɨ 'e nigafuu²¹²uu ―jin'² 'in ángel do.

3 Joon gajmaa¹‑o taa'²¹a jo gagøø'²¹ø 'in tsá² do ca mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a júu³ tyʉ́². Joon 'in tsaru'¹u' do ga'ɨ́ɨ² cwoo²¹o mootyi² Bernabé coon'¹³ Saulo. Joon coon'¹³ 'e la joon ga'ɨ'¹o júu³ ruu'²¹i.

Cwo¹ apóstoles júu³ tyʉ́² tya' Jesús fu lɨ sii²¹ Chipre

4 La joon gasii¹in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'ii. Ngalíin² fu Seleucia. Mo gatyalíin² do‑o joon ngatáa¹i tsi coon²¹ barco. Joon gatyalíin² coon²¹ 'wó² roon¹ tún² tsa'¹ jmɨ'ñi'³ sii²¹ Chipre. 5 Mo gatyalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Salamina ga'láa² 'wii²¹² cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios tsi inʉʉ cwo'¹ sinagoga si'² do. Joon ngóo¹ coon'¹³on jaain²¹ 'in sii²¹ Wó³ 'e uncoon'¹³ 'ii. Ngɨɨ¹‑ɨ la caain²¹ do. 6 Joon gatyalíin² coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Pafos. Joon do‑o gatsee'²¹i jaain²¹ tsá² Israel 'in sii²¹ Barjesús. Tɨ́ɨ²i júu³ loo¹. Coon'²¹on tsá² tóo², gajin'²in 'e 'ii‑o cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios. 7 'In tsalaai¹ do tyíin¹in coon'¹³ jaain²¹ 'in tyʉ'² to² sii²¹ Sergio Paulo. Jaain²¹ tsá² jmɨɨ¹‑tsi 'in Sergio do joon gatyʉ'²ʉ to² 'e gajó² Bernabé coon'¹³ Saulo tsʉ 'iin²¹²in nuu¹un júu³ tyʉ́² tya' Dios. 8 Pe 'in tsalaai¹ do sii²¹o jon Elimas. ('øøi'²¹‑tsi tsá² sii²¹ Tsalaai¹.) Joon 'in tsalaai¹ do gauntyíi²in Bernabé coon'¹³ Saulo tsʉ jo 'iin²¹²in 'e jo'¹ liin¹ Sergio do. 9 Joon 'in sii²¹ Saulo do, sii²¹o jon Poo², sɨrøøi²¹ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios alma tya'a. Joon gajǿøi² coon'²¹ tún² lɨɨlɨ¹. 10 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Elimas do:

―¡'In coon'²¹ tsá² tóo² 'nʉ‑ʉ! Joon 'in 'lɨɨ'³mo 'nʉ. 'In 'aa'¹ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'nʉ, joon jmoo²'o jilaa'²¹ 'egó². ¿'Ee lɨ' fu'²'u tsá² 'e júu³ gó² 'e júu³ tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'? 11 Pe la nano‑o ilisá² coon²¹ 'ii'²¹ tyi'i icwó² Ña'ñʉ'¹ʉ'. Ilitiuu²'u. Jo lí² jǿø¹³'ø 'yiia²¹ 'íi¹ juncwii²¹ coon²¹ sii'¹³xʉ ―jin'² Poo² do.

La tsifu joon galitʉʉ²mo. Jo jnaa'²¹gɨ coonti. Joon ga'naa'¹²i jaain²¹ 'in tsajaa²¹²i 'ii. 12 Galija'²mo lɨ́ɨi² 'in Sergio do mo ganí²in jilaa'²¹ 'elo. Lɨ́ɨ¹ ganga'goo²¹‑tsi jilaa'²¹ júu³ cwáain¹ tya' Jesús.

Poo² coon'¹³ Bernabé ngataa²i fu Antioquía lɨ san'² Pisidia

13 Poo² coon'¹³ tsá² coon'¹³on ngataa²i tsi coon²¹ barco fu Pafos do. Joon ngaliin² fu Perge 'e náa¹ lɨ sii²¹ Panfilia. Pe do‑o gatʉ́ʉ²mo Wó³ 'ii. Joon ganga'²mo fu Jerusalén. 14 Mo lɨ cɨɨin²¹gɨ 'in catyaai² do‑gɨ gangɨ́ɨ¹i fu Perge. Joongɨ tyalíin² fu Antioquía náa¹ lɨ sii²¹ Pisidia. Mo jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² ngataa²i tsi inʉʉ cwo'¹ sinagoga tya' tsá² Israel. Do‑o gacwó²o. 15 Joon jaain²¹ tsá² do gauntsáa¹a coon'²¹ sii'¹³xʉ lɨ sii²¹ ley tya' Moisés. Jaain²¹gɨ coon'²¹ sii'¹³ tya' jí² 'e gajmaa¹a 'in gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ. Mo ngayuui'¹³ joon 'in tsafeei'¹ tya' cwo'¹ do gatyʉ'²ʉ to² gajin'²in:

―Tsaru'¹u', wana 'oo²oo' coon²¹ júu³ tyʉ́² tya' 'in tsá² néei¹ no, lí²‑i foo²oo' nano.

16 Joon garoon²on Poo² lɨ tyíin¹, gajmaa¹a coon²¹ li² coon'¹³ cwoo²¹o 'e ján² tsá² tii². Joon gajin'²in:

―Nʉ́ʉ²duu' tsá² Israel joongɨ jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi Dios. 17 Dios tya' tsá² Israel nigatyii'¹²in 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Joon mo gateen¹in lɨ sii²¹ Egipto, do‑o gangafúu²mo tsacøøi'¹³ tyi' fiin'¹³ jo taain²¹²gɨ goo¹o. Mo la cɨɨin²¹ joon Dios ga'woo²¹mo 'a Egipto do coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a. 18 Joon gacwoo²¹o Dios 'in tsá² do jilaa'²¹ 'e 'ná¹ la 'ɨɨ²¹² gangɨɨ¹ɨ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ jiin'¹³ la gatséi¹ tunló¹ jiin²¹. 19 Joon ga'in¹ ca la dyía¹ fuu²¹ náa¹ fu lɨ sii²¹ Canaán do. Joon gacwo'¹o jɨ dyía¹ fuu²¹ do 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'e galɨ́² tya'a. 20 Mo la cɨɨin²¹ joon²¹ gatyʉ² Dios to² 'e liseein²¹ tsá² jmáa¹a 'ii'²¹ jee²¹² 'ii 'in tyʉ'² to² 'ii. La joon galí² ca gatséin¹ tyʉ́n² cíein¹³ tsi ca'no'³gɨ cíein¹³ jiin²¹. Ca mo gasii¹in Dios jaain²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya'a sii²¹ Samuel. 21 Mo ngayuui'¹³ joon gamúu¹i tsacøøi'¹³ tyi' jaain²¹ rǿøi¹³ 'in tyʉ'² to² 'ii. Joon gacwóoi¹ Dios 'ii jaain²¹ rǿøi¹³ sii²¹ Saúl. Jóon¹ Cis 'ii. Benjamín sii²¹ 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tya'a. Tunló¹ jiin²¹ gatyʉ'² Saúl do to² lawa røøi'¹³. 22 Mo la cɨɨin²¹ joon gatyii¹mo Dios 'ii 'e jo 'ee to² tyʉ'²gɨ. Joon gacwo'¹o 'lɨɨ²¹² David 'e tyʉ'²ʉ to² cwáain¹ tya' Saúl. Joon gajin'² Dios: “Ñíi³oo 'e David, jóon¹ Isaí do, jaain²¹ 'in 'ɨ¹‑tsi la 'ɨ¹‑tsii. Joon 'e 'ii‑o ijmáa¹a jilaa'²¹ to² 'e tyʉ'³ʉʉ.” 23 Jaain²¹ jún² tsaruu'²¹i 'lɨɨ²¹² David do galisii²¹ Jesús. Joon Dios gajmaa¹a 'e Jesús do 'in jmaa¹a tiin'¹³ tsá² Israel. Jilaa'²¹ 'elo nigajin'² Dios calɨɨ. 24 La nʉ'gɨ ijó¹ Jesús gajó² Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹. Joon gacwo'¹o jileei'²¹ tsá² Israel júu³ tyʉ́² jin'²in: “'E 'ná¹‑a sáa¹naa' jmɨɨ²¹. Joongɨ unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo'.” 25 Tɨ lɨ jatyéein¹ 'e tyéi¹ to² jmoo¹o Wó³ joon gajin'²in: “Tsá² xee'²¹mo jna jon' jna 'i 'in lɨ́ɨ²naa'. Mi yuui'¹³ jna ijó¹ jaain²¹gɨ 'e jiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na jmáa³aa sɨtuu'²¹na 'e sii'¹³ii loo²¹ tsi mɨ́ɨ¹i” ―jin'² Wó³ saai¹ tsá² jmɨɨ²¹.

26 Joon tyaa¹gɨ Poo² júu³:

―Tsaru'¹u', lɨ́ɨ¹naa' jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham coon'¹³ jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi Dios. Tyi'naa'oo' 'e júu³ lo tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá². 27 Jileei'²¹ 'in galiseein²¹ Jerusalén joongɨ tsacøøi'¹³ tya'a jo ñii¹i 'in Jesús do. Jon'gɨ 'øøi'²¹‑tsi júu³ tya' 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ fiin'¹³ untsáa¹o júu³ tya' 'ido la coon²¹ mo sóo¹. Joon 'in tsá² do mo ga'nɨɨi¹ Jesús do gauntsiin¹in júu³ tya' 'in gafaa'²¹a júu³ tya' Dios calɨɨ. 28 Joon mo jo gatsaa'²¹a jiin'¹³ coon²¹ tsaa² tya' 'ido gamɨɨ'¹ɨ Pilato wa'a ityʉ'²ʉ to² jnga'²mo. 29 Joon la joon mo gatsín¹ jilaa'²¹ 'e jin'² ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' 'ii. Joon gaxíi²a tsá² cuerpo tya'a tsaa' crúu¹³. Joon ga'aa¹mo tsá² 'ii. 30 Pe Dios gajmaa¹o 'e gajiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹². 31 Joon lɨ́ɨ¹ 'láai² jmɨɨ²¹² gangɨ́ɨ²i 'in Jesús do gajnéi¹ tyani 'in ningalíin² coon'¹³on fu Galilea mo ngóo¹ fu Jerusalén. Joon la joon 'in tsá² do jmoo¹o júu³ jilaa'²¹ 'e ganii²¹ sɨɨ'²¹o tsá².

32 ’Joon la joon jmoo'¹³o'o júu³ 'naa' jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e nigacwo'¹o Dios 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. 33 Joon mo gaunjiin'¹in Dios Jesús coon'¹³ 'e joon nigauntsiin¹mo 'ii'²¹ tya'a la lɨ́² 'e nigajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Jilaa'²¹ 'elo niganee²¹e'e. La lɨ́² 'e nigajin'² ni jí² tya' Dios. Nʉ́ʉ²ʉʉ' lɨ tɨ tún² salmo: “Yʉʉn²¹ tyia‑oo 'nʉ. Nano‑o nicwóo³‑oo juncwii²¹ tyi'i”, jin'² Dios Jmii²¹. 34 Jin'²in jon júu³ tya' Dios: “Icwo'³oo 'naa' 'e cwaai'³ la lɨ 'ii'²¹ 'e gafuu²¹²uu 'lɨɨ²¹² David.” Coon'¹³ 'e júu³ lo‑o ga'ɨ́ɨ² Dios Jmii²¹ júu³ 'e iunjiin'¹o Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹². Joon 'e jo ixiia'²¹ cuerpo tya'a. 35 Jee²¹² salmo xiia' jin'² David do sɨɨ'²¹ɨ Dios: “Jo icwoo²'o 'e ixiia'²¹ cuerpo tya' tsá² tyi'i, 'in gatyii'¹³un.” 36 Pe David do‑o gauncoon'¹³on tsá² jiin'¹³ la mo seein²¹ la lɨ 'e gatyʉ'² Dios to². Joon mo lɨ cɨɨin²¹ gajún¹mo jon. Ga'aa¹mo tsá² 'ii. Joon gajgoo'²¹ cuerpo tya' 'ido. 37 Pe cuerpo 'e nigajmaa¹a Dios gajiin'¹ do jo gajgoo'²¹ 'e joon. 38 Tsaru'¹u', 'ná¹‑a liñí³ii' 'e Dios lí²‑i 'iin² tsaa² tya' tsá² 'wii²¹² cwáain¹ tya' Jesús do. 39 'Wii²¹² tya' 'ii‑o jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi 'ii 'iin²mo tsaa² tya'a. Pe jilee'²¹ 'in 'iin²¹²in jmá¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'² Moisés jo 'iin²in tsaa² tya' 'ii. 40 Tɨ́ɨ¹moo', un'øøi'¹ yaanaa'; xuun cwolí² la lɨ 'e gajin'² tsá² gafaa'²¹a júu³ tya' Dios calɨɨ mo gajin'²in:

41 Jóo²duu' tsá² 'in un²gøøi¹ Dios, tsá² 'goo'²¹‑'oo' joongɨ cwojuun²naa'.

Tsʉ jna‑a Dios, joon jmóo³oo coon²¹ to² fee'¹ 'e jo jai'² ilɨ́ɨ²naa' fiin'¹³ jmoo'¹³o tsá² 'naa' júu³.

La joon jin'² jí² tya' Dios jin'² Poo² do.

42 Mo gacwo'ɨ́ɨ¹ Poo² coon'¹³ tsá² ngɨ¹ coon'¹³ 'e cwo'¹ sinagoga do 'in tsá² jo seein²¹ Israel gamɨɨ'¹ɨ 'e cwo¹ Poo² 'e júu³ do mi tɨ tún² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá². 43 Mo ngayuui' gatséi¹ 'e sɨcaain²¹ tsá² 'in taai² cwo'¹ do fúu¹mo tsá² Israel gauncaain²¹ coon'¹³ Poo² joongɨ coon'¹³ Bernabé. Joongɨ gauncaain²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in jo seein²¹ joon pe niga'láa²o 'wii²¹² tsáa¹mo‑tsi Dios la lɨ́ɨ¹i tsá² seein²¹ Israel. Joon Poo² coon'¹³ Bernabé ga'ɨ́ɨ² júu³ 'e jo 'iin²‑tsi xiiala 'neei¹ Dios tsá².

44 Mo gatí² tún² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² do galicaain²¹ jilee'²¹mo 'in tsá² seein²¹ 'e fuu²¹ do 'e janʉ́ʉ² júu³ tya' Dios do. 45 Mo ganí²i 'in tsá² Israel do 'e lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² galicaain²¹ ga'aa¹a tsiiwúu¹. Joon ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ Poo². Joon ga'láa² 'wii²¹² jíi²in Poo². 46 Joon Poo² coon'¹³ Bernabé do jo 'goo'²¹o coonti gafaa'²¹a jin'²in:

―'Naa'‑a tɨ́ɨ²naa' nuu²uu' júu³ tyʉ́² tya' Dios nifu tsʉ tsá² Israel 'naa'. Pe jogɨ 'iin²¹²naa' cwolíin²naa' coon'¹³ Dios coonti. Tsʉ la joon tsáa³oo'o tsacwoo²¹o'o júu³ 'in jo seein²¹ Israel do. 47 Tsʉ la joon nigatyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' to² ni jí² tya'a 'e jin'²:

Nigajmé¹na 'nʉ lawa jɨ́² 'e coo²¹ tyani tsá² taain²¹² fu juncwii²¹.

'Ná¹‑a jmaa²'a júu³ tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá² la tøøi² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

48 Mo ganúu²un 'in tsá² jo seein²¹ Israel do 'elo lɨ́ɨ¹ gatɨ́²‑tsi. Joon ga'láa² 'wii²¹² gajin'²in 'e 'áa¹mo tyʉ́² 'e júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon galija'²mo lɨ́ɨi² jileei'²¹ 'in nigatyiin'¹³ Dios. 49 Joon la joon gafaa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́² tya' Dios la caain²¹ lɨ san'² 'e fuu²¹ do. 50 Joon 'in tsá² seein²¹ Israel do gasɨ́ɨ²i coon'¹³ tsacǿøi'¹³ 'in tyiin²gɨ seein²¹ 'e fuu²¹ do coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsamɨ́² tyúi¹ 'in tsaa'¹‑tsi dioses tya'a 'áai¹ joon coon'¹³ la joon ga'láa² 'wii²¹² untyíi²in Poo² coon'¹³ Bernabé. Joon gatyii¹mo 'e fuu²¹ do. 51 Pe Poo² coon'¹³ Bernabé ga'wo'²o mɨɨ²ɨ. Joon gaxʉ'²ʉ 'laa²¹ toon²¹² mɨɨ²ɨ lawa coon²¹ li² 'e fuu²¹ do 'e nigajmaa¹o coon²¹ 'e gó². Joon ngalíin²mo fuu²¹ Iconio.

52 Pe 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in néei¹ Antioquía do lɨ́ɨ¹ jløø'³i, joon røø¹mo 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

14

Poo² coon'¹³ Bernabé taain²¹² Iconio

1 Mo gatyalíin² Poo² fu Iconio gangataai² caan²¹mo fu cwo'¹ sinagoga. Joon gafaa'²¹a coon²¹ júu³ 'in sɨcaain²¹ do. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² Israel do coon'¹³ tsá² jo seein²¹ joon gaja'²mo lɨ́ɨi². 2 Pe 'in tsá² Israel do 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi² gajmaa¹a 'e ga'ɨ¹‑tsi 'in tsá² jo seein²¹ Israel do jilaa'²¹ 'e gó² tya' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² do. 3 'Wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ wóo² gajaan¹an do. Jo 'goo'²¹o. Gacwoo¹o júu³ 'wii'¹³ jo cu'²‑tsi coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' gacwoo¹o li² coon'¹³ milagro 'e jmoo¹o 'in tsá² do. Coon'¹³ 'e la joon litsáa¹mo‑tsi tsá² 'e la ja'²mo 'iin²¹²mo Dios tsá² la lɨ́² 'e faa'²¹a 'in tsá² do. 4 Pe 'in tsá² fuu²¹ do jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i. 'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² faa'²¹a tyʉ́² tya' tsá² Israel do joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ faa'²¹a tyʉ́² tya' tsá² tya' Jesús do. 5 Joon 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi² seein²¹ Israel coon'¹³ 'in jo seein²¹ joon sɨ́ɨi² røø²¹ coon'¹³ 'in tsaa'to² do itsajíi¹i joongɨ itsatyuu'¹²i cuun²¹² 'ido. 6 Pe mo galili'³i Poo² coon'¹³ Bernabé do gacwiin¹o fu Listra coon'¹³ Derbe 'e náa¹ lɨ sii²¹ Licaonia coon'¹³ la cu' lɨ' joon. 7 Do‑o jon nigacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá².

Tyuui'¹³ tsá² cuun²¹² Poo²

8 Fu Listra do galiseein²¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in jo lí² ngɨ¹. Do‑o tyíin¹in tsʉ tsá² jluui'¹³ ca la mo lɨ seen²¹mo. Jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ jo mo gangɨɨ¹ɨ. 9 Joon 'in tsañʉʉ'¹ do nuu¹o jilaa'²¹ júu³ tya' Poo² do. Joon gajǿøi² Poo² do 'ii. Joon galili'³i Poo² do 'e 'ii‑o jo'¹o lɨ́ɨi² Dios 'e 'láa²mo. 10 Joon gajin'² Poo² coon'¹³ coon²¹ júu³ tá² lɨɨlɨ¹:

―Røø²¹ sii'²¹ tɨ́ɨ¹³'ɨ.

Joon 'in tsañʉʉ'¹ do gasii'²¹o tɨɨ²ɨ. Coon²¹ ga'ɨ́ɨ²i la no‑o. Tsifu joon gangɨ¹o. 11 Mo ganí²i 'in tsá² fuu²¹ do jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Poo² do joon ga'láa² 'wii²¹² ga'oo¹o coon'¹³ jmíi¹ tya' tsá² seein²¹ Licaonia, jin'²in:

―¡Dios 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ tsá²‑a nigajgái¹ fu lɨ saa²¹²an'!

12 Jin'²in 'in tsá² do 'e Bernabé do lɨ́ɨ¹i dios tya'a 'in sii²¹ Júpiter joongɨ 'e Poo² do lɨ́ɨ¹i dios tya'a 'in sii²¹ Mercurio, tsʉ 'ii lɨ́ɨ¹i 'in faa'²¹ do. 13 Joon 'e cwo'¹ tya' Júpiter do si' tyan' tɨ' fuu²¹ do. Joon 'in untsá² do gajajée¹i joo'²¹ joongɨ jilaa'²¹ lí³ 'ya'²gɨ lɨ suui²¹ fuu²¹ do. 'I‑i coon'¹³ 'in tsá² do 'iin²¹²in un'goo²¹o Poo² coon'¹³ Bernabé do. Ijngaa'¹²i 'in joo'²¹ do 'e un'goo²¹o dios tya'a. 14 Pe mo ganúu²un 'in tsá² tya' Jesús do, Bernabé coon'¹³ Poo², jilaa'²¹ 'elo, ga'láa² 'wii²¹² ga'gɨɨ²¹ɨ sɨɨn'¹³ɨn. Joon ngataai² jee²¹² 'in tsá² do 'oo¹o jin'²in:

15 ―¡Tsañʉʉ'¹! ¿'Ee lɨ' jmoo²oo' la no? ¡Tsá² la 'naa'‑a jna'a! Canii² to² nijalii²¹i'i 'e sii'¹³i'i 'naa' 'e júu³ tyʉ́² 'e tʉ́³oo' jilaa'²¹ 'elo 'e jo 'ee to² tí¹. Joon ngɨ́³oo' coon'¹³ Dios, 'in seen²¹mo, tsʉ 'ii gajmaa¹a juncwii²¹. Joongɨ 'ii gajmaa¹a ni cwoo'¹³ coon'¹³ jmɨ'ñi'³ joongɨ jilaa'²¹ 'e sá² jee²¹² 'ii. 16 La mo jéei¹ gacwoo¹o 'e ngɨ¹ jileei'²¹ tsá² jiin'¹³ xiiala 'iin²¹²in. 17 Pe cwoo¹‑o li² 'e seen²¹mo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e jmoo¹o. No síi¹in jmɨ́¹ lɨ saan²¹²an' roo²¹ jilaa'²¹ 'e jñii²¹i'. Joon cwo'¹o jna' la líin²mo 'e tyú¹na' ―jin'² Poo².

18 Pe fiin'¹³ gacwoo¹o Poo² jilaa'²¹ 'e júu³ lo 'in tsá² do 'iin²¹²mogɨ jngaa'¹²in 'in joo'²¹ do. 'Iin²¹²in un'goo²¹o 'in tsá² do.

19 Joon gatyalíin² jaain²¹ gái¹ tsá² Israel 'in néei¹ fu Antioquía coon'¹³ 'in néei¹ Iconio. Joon galɨ'¹o gasɨɨ'²¹ɨ tsá² 'e tyuu'¹³mo cuun²¹² 'in Poo² do. La joon gajmaa¹a. Joon gajñuu¹in lɨ' tɨ' fuu²¹ do. Lɨ́ɨi² 'e nijúun²mo 'ido. 20 Pe joon mo galicaain²¹ jaain²¹ gái¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² do cu' lɨ' lɨ raain¹ Poo² do joon garóon²‑o. Ga'í²‑o 'e fuu²¹ do tún¹. Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon ga'woo²¹mo coon'¹³ Bernabé. Ngalíin² fu Derbe.

21 Mo gacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² tya' 'in néei¹ Derbe do lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² gajai'² lɨ́ɨi². Mo ngayuui'¹³ joon ngaliin¹ tún¹ fu Listra coon'¹³ Iconio coon'¹³ Antioquía. 22 Do‑o nigatyaa¹‑tsi 'in nigajai'² lɨ́ɨi² lɨ ningaliin¹ do. Gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―'Ná¹‑a jai'²gɨ liin²¹naa' júu³ tya' Jesús. 'Ná¹‑a nee²¹e' wúu¹ jiin'¹³ la joon lí²‑i tsatoo²o' lɨ tyʉ'² Dios to² ―gajin'² Poo² do.

23 Joongɨ gatyii'¹³mo tsacøøi'¹³ 'in tyʉ'² to² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² la coon²¹ fuu²¹. La jo mo gøø'²¹ø gafaa'²¹o júu³ tyʉ́² jin'²in:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', uncoon'¹³ jileei'²¹ tsá² lo tsʉ nigalija'²mo lɨ́ɨi² 'nʉ.

Poo² coon'¹³ Bernabé tsataai² tún¹ fu Antioquía 'e náa¹ lɨ sii²¹ Siria

24 Mo ngayuui'¹³ gangɨ́ɨi¹ fu lɨ sii²¹ Pisidia gatyaliin¹ lɨ sii²¹ Panfilia. 25 Do‑o gacwoo¹o júu³ tyʉ́² fuu²¹ sii²¹ Perge. Joongɨ tyaliin¹ fu Atalia. 26 Do‑o ngataai² tsi barco. Joon ngaliin¹ tún¹ fu Antioquía lɨ ga'láa² 'wii²¹² 'ee¹ júu³ tyʉ́². Mo ga'woo²¹i 'e fuu²¹ do nifu jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios do nigamɨ'¹o Dios, 'in 'iin²¹²in tsá², 'e uncoon'¹³on Poo² coon'¹³ Bernabé jilaa'²¹ to² 'e nigaun'yee¹mo nano. 27 Joon mo gatyaliin¹ fu Antioquía do gauncaain²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi². Joon Poo² coon'¹³ Bernabé gatyaa¹ júu³ ce jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Dios lɨ ngalíin². Gajin'²o xiiala gajmaa¹a Dios 'e gajo'¹o lɨ́ɨ²i 'in jo seein²¹ Israel. 28 Joon Poo² coon'¹³ Bernabé gajaan¹an coon²¹ sii'¹³ coon'¹³ 'in tsá² jo'¹ lɨ́ɨi² néei¹ do.

15

Mo gangóo¹ Poo² lɨ lɨcaain²¹ tsaru'¹u' Jerusalén

1 Jee²¹² jmɨɨ²¹² joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² ga'woo²¹i fu Judea. Mo gatyalíin² Antioquía do ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e 'in jo'¹ lɨ́ɨi² do 'e 'ná¹ jmáa¹a 'ido jiin'¹³ la tɨɨsi'² to² 'e nigatyʉ'² Moisés. Jiin'¹³ la joon lí² tiin'¹³mo tsá². Lɨ́ɨ¹ jo cwo¹ Poo² coon'¹³ Bernabé júu³ ruu'²¹i coon'¹³ 'in tsá² do. 2 Pe Poo² coon'¹³ Bernabé galisá² 'ii'²¹ tya'a coon'¹³ 'in tsá² do 'e 'ii‑o coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ catyaai² do itsaliin¹ Jerusalén tsafee'¹²i 'in apóstoles néei¹ do coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² do cwaain²¹ tya' 'e júu³ do.

3 Joon 'in jai'² lɨ́ɨi² fu Antioquía do ngóo¹o 'ɨɨ¹ɨ júu³ Poo² coon'¹³ 'in catyaai² do. Joon gangɨ́ɨ¹i la caain²¹ fuu²¹ náa¹ lɨ sii²¹ Fenicia coon'¹³ Samaria. Lɨ ngalíin² do gatyaa¹ júu³ 'e xiiala nigatʉʉ²¹ 'in jo seein²¹ Israel tɨɨ² tsáai² tya'a joon gatsa'²a‑tsi Dios. Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² lɨ́ɨ¹ jløø'³i mo ganúu²un 'e cwáain¹ lo.

4 Mo gatyalíin² Poo² coon'¹³ Bernabé fu Jerusalén 'in tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ do coon'¹³ apóstoles coon'¹³ tsacøøi'¹³ ga'ii'²¹mo 'ii. Joon Poo² coon'¹³ Bernabé do gatyaa¹o júu³ xiiala nigajmaa¹a Dios 'wii²¹² tya'a lɨ ningalíin² do. 5 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² fariseos 'in nigajai'² lɨ́ɨi² gajmaa¹a siin'¹²in joon gajin'²in:

―Jileei'²¹ 'in nijai'² lɨ́ɨi² 'in jo seein²¹ Israel 'ná¹‑a jmáa¹a jiin'¹³ la to² tyʉ'² Moisés.

6 Joon galicaain²¹ jileei'²¹ apóstoles coon'¹³ tsacøøi'¹³ do 'e lí² 'ɨ¹du'‑tsi 'e júu³ lo. 7 Mo ngayuui'¹³ gatyaa¹ coon²¹ júu³ cwaa²¹ garóon² Tʉ́³ lɨ tyíin¹in joon gajin'²in:

―Tsaru'¹u', ñí²‑i 'naa' 'e ningóo¹on coon²¹ sii'¹³ mo gatyii'¹³in Dios jna jee²¹² 'naa' 'e cwóo³oo júu³ tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá² tya' 'in jo seein²¹ Israel. Joon lí² ja'²mo lɨ́ɨi². 8 Joon Dios, 'in ñi¹ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² nigacwóo¹o li² 'e niga'ii'²¹mo 'in jo seein²¹ Israel. Nigacwo'¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a la lɨ 'e nigacwo'¹o jna'. 9 Coon²¹ røø²¹ lɨ́ɨ¹na' tyani Dios lagɨ 'ii. Gauntyú¹mo Dios 'ii mo galijai'² lɨ́ɨi². 10 Joon nano, ¿'ee lɨ' jo jo'¹ lɨ́ɨ²naa' tsá² Israel jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Dios? Cwoo²oo' coon²¹ to² 'ii²¹ 'e jo lí² jmáa¹a. Ca 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' coon'¹³ jna' jo mo galɨ'¹ɨ'. 11 Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ nitiin'¹³mo' jiin'¹³ la lɨ́² 'e nigatiin'¹³ 'in tsá² catyaai² do. Jo 'ee gacɨ́ɨin² tyi'. Untiin'¹³mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jna' tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo jna'.

12 Mo ngayuui'¹³ joon jmai'² 'in gajaan¹an tii². Joon ganúu²o la 'ɨɨ²¹² tyaa¹ Bernabé coon'¹³ Poo² júu³ jilaa'²¹ li² coon'¹³ milagro 'e nigajmaa¹a Dios jee²¹² 'in jo seein²¹ Israel do. 13 Mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a joon gajin'² Jacobo sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² sɨcaain²¹ do:

―Tsaru'¹u', nʉ́ʉ²duu' júu³ tyiia: 14 Simóoi¹³ Tʉ́³ lo nigatyaa¹a coon²¹ júu³ xiiala nigatyii'¹³in Dios nifu 'in jo seein²¹ Israel 'e galɨtsáa¹mo‑tsi 'ii. La joon galɨ́ɨ¹mo tsá² tya' Dios. 15 Jilaa'²¹ 'elo lɨ la lɨ 'e gatón¹ mo'jí² tya' 'in gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ. La nigajin'² ni jí² tya' Dios:

16 Yiia²oo tún¹ mi tyá² jilaa'²¹ 'elo.

Jon jmaa'¹³oo tún¹ 'nʉ́¹ David 'e nisɨcɨɨi'¹³ no.

Un'mɨɨ'²moo jilaa'²¹ 'e sá²gɨ joon isaa'¹³oo, jin'² Dios.

17 Joon la joon jileei'²¹ 'in seein²¹gɨ lí²‑i 'naa'²¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios.

Joon jilee'²¹ tsá² jo seein²¹ Israel 'in nityi'²na lí²‑i fee'¹i jna.

18 Ca la mo jée²mo Dios gajmaa¹a júu³ jilaa'²¹ ijmáa¹a.

Jin'² jí² tya' Dios jin'² Jacobo.

19 Faa'²¹gɨ Jacobo jin'²in:

―'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u', la lo‑o lɨ́ɨ²na: 'E tyʉ́²gɨ wa'a jo untyíi²ingɨ' 'in jo seein²¹ Israel 'in nigatʉ́² tɨɨ² tsáai² tya'a joon nigatsáa¹‑tsi Dios. 20 Liin¹mo wa'a jiin'¹³ 'e táan³a' ni jí² 'e jo lí²‑i dø'¹ø 'uunñi² 'e nisii'²¹ tsá² tyani dioses tya'a. Joongɨ jiin'¹³ coon'¹³ 'oo²¹o lí² cwuui²¹ tsá². La joongɨ 'oo²¹ tsá² jiin'¹³ coon'¹³ ñʉʉ'¹ tya'a. Joongɨ jo lí² dø'¹ø ngú¹ joo'²¹ 'in nigawuuin'²¹ tyí², jon'gɨ jmɨ¹ li²‑i dø'² tsá². 21 Tsʉ ca mo lɨɨ la coon²¹ mo tɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'e'²e tsá² inʉʉ cwo'¹ sinagoga la coon²¹ fuu²¹ jiin'¹³ ley tya' Moisés ―jilaa'²¹ 'elo gajin'² Jacobo.

22 Joon la joon 'in apóstoles coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² do galisá² 'ii'²¹ 'e tyii'¹³in jaain²¹ gái¹ jee²¹² 'ii 'e síi¹in fu Antioquía coon'¹³ Poo² coon'¹³ Bernabé. Joon gatyii'³in Judas 'in sii²¹o jon Barsabás, coon'¹³ Silas. 'Ii jaain²¹ 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'in tsaru'¹u' do. 23 Joon coon'¹³ 'ii‑o gasii¹in 'e jí² do. 'E jí² do jin'² la lo:

“'Aa²¹²moo' faa'¹³ jna'a. Jna'a, apóstoles tya' Jesús, coon'¹³ tsacøøi'¹³, coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² catyaai², 'aa²¹²moo' sii'¹³i'i 'naa'²¹ jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jo seein²¹ Israel 'in néei¹ Antioquía coon'¹³ 'in seein²¹ lɨ sii²¹ Siria coon'¹³ Cilicia. 24 Niganʉ́ʉ²oo'o 'e jaain²¹ gái¹ tsá² Israel 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Jerusalén nigacwalíin² lɨ seen²¹naa'. Joon nigauntyíi²in 'naa'. 'In tsá² do jo gasii²¹²na'a. Niganʉ́ʉ²oo'o 'e coon'¹³ júu³ tya'a nigaxé²mo‑'oo'. Nigajin'²in 'e 'ná¹ 'ii'¹³naa' li² 'e nigacwo¹ Moisés. Jin'²in jon 'e 'ná¹ jmaa²oo'o jiin'¹³ la 'ii'²¹ tya'o. 25 Niga'ɨ¹‑tsii'i jilaa'²¹ 'elo. Joon røø²¹ gasɨɨ²¹ɨ'ɨ 'e tyʉ́² 'e tyii'¹³na'a jaain²¹ gái¹ jee²¹² jna'a 'in jalíin² fu lɨ seein²¹ 'naa' coon'¹³ Bernabé coon'¹³ Poo² 'in 'iin²¹²na'a. 26 'Ido‑o nigalíin² tóin¹ 'mó¹ 'wii²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 27 Joon sii²¹²na'a Judas coon'¹³ Silas ifee'¹i 'naa' jilaa'²¹ 'e faa'²¹ 'e jí² lo. 28 'In Espíritu Tyʉ́² tya' Dios niga'e'²e jna'a joon jna'a nigasɨɨ²¹ɨ'ɨ røø²¹ 'e jo cwoo'¹³gɨɨ'ɨ 'naa' coon²¹ to² 'e 'ii²¹‑gɨ. Jiin'¹³ 'e tyiin²gɨ la lɨ́² 'elo. 29 Jo cøø²øø' jilaa'²¹ ngú¹ 'e nigasii'²¹ tsá² tyani dioses tya'a. Jon'gɨ jmɨ¹ cøø²øø'. Jon'gɨ cøø²øø' ngú¹ joo'²¹ 'in júuin² wuuin'²¹ tyí². Joongɨ jiin'¹³ coon'¹³ 'oo²¹²o lí² cwuui²¹ tsá² joon tsamɨ́² jiin'¹³ coon'¹³ ñʉʉ'¹ tya'a lí² cwuui²¹. Wana 'má²aa' jilaa'²¹ 'e júu³ lo canii²mo iliseen²¹naa'. Jiin'¹³ la joon júu³ tyii'i.”

30 La joon ngataa²mo fu¹ ngaliin¹in fu Antioquía. Mo gatyaliin¹in joon gauncaan²¹mo 'in tsá² jo'¹ lɨɨi². Joon gacwo'¹o 'e jí² do. 31 Mo gajǿø²ø 'in tsá² jo'¹ lɨ́ɨi² do 'e jí² do lɨ́ɨ¹ jløø'³i jiin'¹³ cwáain¹ 'e cwo'¹o 'in tsá² do. 32 Judas coon'¹³ Silas do tɨ́ɨ²¹mo 'e cwo¹ júu³ tya' Dios 'wii'¹³ joon gacwoo¹o júu³ 'in tsá² do. Joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in tsaru'¹u' 'in gatyá¹‑tsi. 33 Mo gangɨ́ɨ²i coon²¹ tún² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² 'in tsaru'¹u' seein²¹ Antioquía do ga'ɨ́ɨ²o júu³ 'e ngaliin¹mo fu lɨ jalíin². 34 Pe Silas do‑gɨ gatyá¹‑tsi 'e ján²‑o. 35 Poo² coon'¹³ Bernabé gaján²o jon fu Antioquía do. 'Ii coon'¹³ 'in catyaai² do‑gɨ ga'e'²o joongɨ gacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios.

Tsacwoo¹ Poo² tún¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios

36 Mo lɨcɨɨin²¹ jmɨɨ²¹² joon gajin'² Poo² sɨɨ'²¹ɨ Bernabé:

―Tsaa²¹a' tún¹ tsafee'¹³na' jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in néei¹ la caain²¹ fuu²¹ lɨ ningalii²¹i' cwoo²¹o' júu³ tyʉ́² tya' Dios. Tsajøø²¹ø' xiiala seein²¹.

37 Pe Bernabé do 'iin²¹²in jée¹i Wó³, 'in sii²¹ jon Marcos. 38 Pe Poo² do gajin'²in:

―'Áai¹gɨ tyʉ́² wa'a jo jee²¹²mo', tsʉ nigatʉ́ʉ²mo jna' Panfilia do. Jo gangóo¹on coon'¹³ jna' lɨ ngalii²¹i' do.

39 Lɨ́ɨ¹ gasɨ́ɨ²i 'e ca gajmaa¹a tsá² jmai'² tyíin¹ la jaain²¹ la jaain²¹. Bernabé do gatyii'¹³in Marcos joon coon'¹³ 'ii ngataa²i tsi coon²¹ barco. Joon ngalíin² fu Chipre. 40 La 'ɨɨ²¹² joon Poo² do gatyii'¹³in Silas. Mo ngayuui'¹³ ga'ɨ́ɨ² tsaru'¹u' júu³ gamɨɨ¹ɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e ngɨɨ¹o coon'¹³on, ga'woo²¹mo. 41 Joon gangɨ́ɨ¹i fu lɨ' lɨ sii²¹ Siria joongɨ Cilicia. Do‑o gatya¹‑tsi 'in jo'¹ lɨ́ɨi² lɨ la caain²¹.

16

Timoteo gauncaain²¹ coon'¹³ Poo² coon'¹³ Silas

1 Poo² coon'¹³ Silas gatyalíin² fuu²¹ sii²¹ Derbe coongɨ lɨ sii Listra. Joon do‑o gatsee'²¹i jaain²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² sii²¹ Timoteo. 'Ii jóon¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'in niseein²¹ Israel. Pe jmii²¹gɨ jon' tsá² Israel. 2 'In jai'² lɨ́ɨi² seein²¹ fu Listra coon'¹³ Iconio tyʉ́² faa'²¹a tya' Timoteo do. 3 Joon gali'iin²¹²in Poo² wa'a 'e tsáa¹a Timoteo coon'¹³on. Joon 'e jo faa'²¹gɨ tsá² Israel 'laa'²¹ tya' Timoteo Poo² do gatyʉ'²ʉ to² 'e liin¹ Timoteo 'e li² circuncisión tya' tsá² Israel, tsʉ ñii¹i tsá² 'e tsá² griego jmii²¹ 'ii. 4 La caain²¹ fuu²¹ lɨ ngalíin² gajmaa¹a júu³ jiin'¹³ la nigajin'² jí² tya' 'in apóstoles coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ 'in néei¹ Jerusalén. 5 Joon gauntya¹‑tsi jileei'²¹ 'in ni jai'² lɨ́ɨi². La coon²¹ jmɨɨ²¹² gangafúu²mo 'in jai'² lɨ́ɨi².

Jaain²¹ tsá² seein²¹ Macedonia gajnéi¹ tyani Poo²

6 'In Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo gacwoo¹o 'e tsacwó²o Poo² júu³ tyʉ́² tya' Dios fu co' li sii²¹ Asia. Joon la joon gangɨ́ɨ¹mo la caain²¹ lɨ sii²¹ Frigia coon'¹³ lɨ sii²¹ Galacia. 7-8 Joon gatyalíin²mo fu tɨ' Misia. 'ɨ¹‑tsi 'e tsataa²i lɨ sii²¹ Bitinia. Pe 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jo cwoo¹o. 'Wii'¹³ joon gangɨ́ɨ¹mo coon²¹ tsáa¹ co' lɨ sii²¹ Misia. Joon gatyalíin²mo fu Troas coon²¹ fuu²¹ náa¹ tɨ' jmɨ'ñi'³. 9 Joon do‑o ganí²i Poo² coon²¹ 'e canʉʉ²¹ coon²¹ li². Ganii²¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in seein²¹ lɨ sii²¹ Macedonia. Siin'¹²in joon gamɨɨ¹ɨ tyani Poo² gajin'²in:

―Na¹ fu Macedonia. Na¹, uncoon'¹³ jna'a.

10 Mo ngayuui'¹³ ganí²i Poo² 'e li² lo, jna‑a, Lucas gauncaan²¹na coon'¹³ Poo² do. Joon gatyaa²¹a'a tyʉ́² tyii'i. Ngalii²¹i'i fu Macedonia. Tsáa¹mo‑tsii'i 'e la ja'²mo Dios nigasii¹in jna'a tsacwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá².

Poo² coon'¹³ Silas gatyalíin² fu Filipos

11 Ngatoo²¹o'o tsi coon²¹ barco fu Troas. Joon ngalii²¹i'i coon²¹ tsáa¹ fu coon²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ roon¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Samotracia. Joon mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gatyalii²¹i'i fu Neápolis. 12 Mo ngayuui'¹² joon ga'woo²¹o'o gangalii²¹i'i fu Filipos. Coon²¹ fuu²¹ lɨ tyʉ'² to² Roma. Coon²¹ fuu²¹ 'e tyiin²gɨ la caain²¹ lɨ catyiia² Macedonia. Do‑o gatoon²¹o'on coon²¹ tún² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹². 13 Coon²¹ mo sóo¹ jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Israel ngalii²¹i'i lɨ gasuui²¹ fuu²¹ do. Coon²¹ lɨ tɨ' jmɨɨ²¹. Coon²¹ lɨ lɨcaain²¹ tsá² tsafaa'¹²a júu³ tyʉ́². Do‑o gayii²¹a'a gacwóo¹³o'o júu³ tyʉ́² 'inlɨ́ɨi¹³ tsamɨ́² 'in nigalicaain²¹. 14 Jaain²¹ jee²¹² 'in tsamɨ́² do sii²¹ Lidia. Lidia do galiseein²¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Tiatira. Joon jmoo¹o to² 'nɨɨ¹ɨ 'mɨ'² nʉʉ'¹ tyʉ́². Nitsáa¹‑tsi Dios. La 'ɨɨ²¹² nuu¹un 'e júu³ tya' Poo² do Dios gajmaa¹a 'e ga'øøi'²¹‑tsi. 15 Joon gasáa²mo jmɨɨ²¹ coon'¹³ la tøøi² inʉʉ tya'a, Mo ngayuui'¹³ joon gamɨɨ¹ɨ tyanii²¹i'i jin'²in:

―Jmaa² fee'¹‑'oo' pe wana ja'²mo lɨ́ɨ²naa' 'e tsáa¹mo‑tsii Dios, mo'¹o' fu tyiia ―jin'² Lidia do.

Joon gajmaa¹a 'e tyitsaa²¹²mo 'e gajóon¹³o'on.

16 Cafu galɨ́² mo ngalii²¹i'i tɨ lɨ tsafaa'¹³a'a júu³ tyʉ́² gatseei'²¹na'a jaain²¹ sɨmɨ́² 'in 'oo¹o coon²¹ espíritu 'e jmoo'¹² júu³ tya' 'e unngɨɨ¹ɨ tsá². Joon lɨ́ɨ¹ jnaa'²¹ 'in ñi'fii²¹²i cuu² coon'¹³ 'e júu³ jmoo'¹²o do. 17 'In sɨmɨ́² lo ga'láa² 'wii²¹² gangɨɨ¹ɨ caluu Poo² joongɨ caluu²¹u'u. Ga'oo¹o tá² jin'²in:

―'In tsá² lo jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios, 'in ñii²gɨ. Joongɨ tyaa¹ júu³ xiiala lí² tiin'¹³ tsá² ―jin'² sɨmɨ́² do.

18 Jiin'¹³ la joon ngɨɨ¹ɨ faa'¹a la coon²¹ jmɨɨ²¹² ce jiin'¹³ do‑o gata'¹gɨ Poo² nuu¹un júu³ tya' 'in tsamɨ́² do. Joon gajiin'¹³ níi¹i joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in espíritu 'yuui² alma tya' 'in sɨmɨ́² do:

―Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'e sii²¹ Jesucristo, tyʉ'³ʉʉ to² 'e júu¹³'u alma tya' 'in sɨmɨ́² lo ―jin'² Poo².

La tsifu joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'in espíritu gó¹ do.

19 Mo galiñi¹ jileei'²¹ ñi'fii²¹i 'in sɨmɨ́² do 'e jo lí²gɨ jnaa'¹a cuu² coon'¹³on joon gasaan'¹²in Poo² coon'¹³ Silas. Joon ngajée¹i tyani tsaa'to² lɨ 'moo'¹³ nifu. 20 La joon gatyalíin²mo tyani tsaa'to² 'in jmoo¹o 'ii'²¹ nifu. Joon gacwoo¹o tsaa² jin'²in:

―'In tsá² Israel lo ngɨɨ¹ɨ untyíi²in goo²¹²o'. 21 'Ee¹e jilaa'²¹ cwáain¹ 'e jo tɨɨ²¹na' jmoo²¹o' tsʉ tsá² Roma jna' ―jin'² ñi'fii²¹² 'in sɨmɨ́² do.

22 Joon fúui¹gɨ tsá² ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Poo² do. 'In tsaa'to² do gatyʉ'²ʉ to² 'e gacwó² sɨɨn'³ 'in tsá² do. Joon gapóo¹i coon'¹³ sɨɨ² 'ido. 23 Mo ngayuui'¹³ gapóo¹i lɨɨlɨ¹ gataa'¹i 'nʉñí³. Joon gatyʉ'²ʉ to² 'in tyʉ'² to² 'nʉní³ do 'e tsa'aa²i Poo² coon'²¹ tún². 24 Mo ngayuui'¹³ ganúu²un 'in tyʉ'² to² 'nʉñí³ do jilaa'²¹ 'elo gangajée¹i Poo² coon'¹³ Silas tɨ tyan' tsi 'nʉñí³ do. Joon gato'¹o 'mó² luutɨɨ²ɨ 'ido.

25 La 'woo¹ tyianʉ́ʉ¹ Poo² coon'¹³ Silas do née¹i faa'²¹a júu³ tyʉ́² joon ga'øø¹ø 'e un'goo²¹o Dios. Jileei'²¹ 'in catyaai² do 'in taai² 'nʉñí³ do nuu¹o jilaa'²¹ 'elo. 26 La tsifu joon gajøø'²¹ goon 'wó² tá² lɨɨlɨ¹. Gadyeei'¹³ goon la tøøi² 'nʉñí³ do. Fuxʉ tsifu joon ganó¹ jilaa'²¹ 'oo² 'nʉñí³ do. Joon gaxʉʉ'²¹ʉ jilaa'²¹ cadena 'e 'ñʉ́ʉ¹ʉ cwoo²¹o 'in tsá² taai² do. 27 Mo gajná²‑tsi 'in tyʉ'² to² 'nʉñí³ do ganii²¹ 'e niganó¹ jilaa'²¹ 'ooca'nʉ́¹ do. Lɨ́ɨ²i 'e niga'woo¹mo coon'²¹ tya¹. Joon gatyii¹ ñí³ tya'a 'e la mo ijngaai'¹³ 'ña'a. 28 Joon gafaa'²¹a Poo² tá² lɨɨlɨ¹ jin'²in:

―Xuun'¹³ jmeei'¹³ wo'o tsʉ lo‑o taan² jna'a coon'²¹ tya¹.

29 Joon 'in tyʉ'² to² 'nʉñí³ do gamɨɨ¹ɨ coon²¹ jɨ́² jneei². Joon ga'ii²¹ cwiin¹in jleei¹ 'goo'²¹o lɨɨlɨ¹. Joon gasii'²¹i 'wojníi¹i tyani Poo² coon'¹³ Silas. 30 Joon ga'woo²¹mo 'ido. Joon gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Tsañʉʉ'¹, ¿'ee 'ná¹ jmáa³aa 'e itiin'¹³moo?

31 'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Cwotya¹‑'o'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon la joon tiin'¹³mo'o coon'¹³ tsá² inʉʉ tyi'i.

32 Joon gacwo'¹o Poo² júu³ tyʉ́² tya' Jesús 'ido coon'¹³ jileei'²¹ 'in taai² inʉʉ tya' 'in tsá² do. 33 Joon 'woo¹ joon garun'²un 'in tyʉ'² to² 'nʉñí³ do moo'wó¹ Poo² coon'¹³ Silas lɨ icwuu'²¹. Joon 'ii coon'¹³ tsá² inʉʉ tya'a gasáa²mo jmɨɨ²¹. 34 Mo ngayuui'¹³ joon gatǿ¹o fu tya'a. Do‑o gacwoo¹o 'e gagøø'²¹ø Poo² coon'¹³ Silas. Joon jløø'³mo la tøøi² inʉʉ tya'a tsʉ nigatsáa¹mo‑tsi Dios.

35 Mo gajná² 'aa²¹ 'in tsaa'to² nifu do gasii¹in 'ɨɨ'¹³ tya'a 'e tsa'woo²i 'in taai² 'nʉñí³ do. 36 Joon gajin'² 'in tyʉ'² to² 'nʉñí³ do sɨɨ'²¹ɨ Poo² do:

―Ningɨɨ¹mo 'ii'²¹ 'e laa²¹²moo 'naa'. La joon nilí²‑i 'woo²¹naa' 'e tyʉ́²‑ʉ.

37 Pe Poo²gɨ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in 'ɨɨ'¹³ do:

―Cwosii'¹³du'u 'in tyʉ² to² do 'e tsá² Roma jna'a. Tyíia² do nigapóo²i jna'a tyani tsá² fuu²¹. Jo gacón²du 'ii'²¹ coon'²¹ tún². Joongɨ gataa'¹²i jna'a 'nʉñí³. Joon nano‑gɨ 'iin²¹²in laai¹ jna'a 'uuin²¹. 'Ee sa lí² la joon. Ce cwojalíin²du yaai do ja'woo²i jna'a.

38 'In 'ɨɨ'¹³ do ngatya¹ júu³ tyani 'in tsaa'to² nifu do. 'Ido‑gɨ gafoo'¹mo mo ganúu²un 'e 'in tsá² Roma 'ii. Joon ngalíin²mo gamɨɨ¹ɨ wa'a jmáa¹a 'ido fee'¹‑tsi. 39 Joon ga'woo¹mo 'ido fu 'nʉñí³. Joon gamɨɨ¹ɨ tyani Poo² coon'¹³ Silas wa'a 'wooi²¹ tsifu 'e fuu²¹ do. 40 Mo ga'woo²i 'nʉñí³ do ngalíin²mo fu tya' 'in tsamɨ́² sii²¹ Lidia do. La nʉ'gɨ 'e tsalíin² ngajøø²¹i tsaru'¹u' joon gatya¹gɨ‑tsi 'ido. Joon ngalíin²mo.

17

Gato'¹ tsá² mɨɨ'¹³ fu Tesalónica

1 La caain²¹ tya'i fu¹ lɨ ningalíin² Poo² coon'¹³ Silas gangɨ́ɨ¹i fuu²¹ 'e sii²¹ Anfípolis coon'¹³ Apolonia. Joon mo ngayuui'¹³ joon gatyalíin²mo fu lɨ sii²¹ Tesalónica. Do‑o si'² coon²¹ cwo'¹ sinagoga tya' tsá² Israel. 2 La jee²¹² 'nɨ¹ semóo¹ Poo², jiin'¹³ la tɨɨ² nisi'² tya'a, ngóo¹ fu cwo'¹ do mo gatɨ́² jmɨɨ²¹² 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Israel. 3 Ngatyaa¹a júu³ joon jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³on. Pe tyʉ́²‑ʉ ga'e'²e tsá² xiiala jin'² jí² tya' Dios 'e Cristo 'ná¹‑a nii²¹ wúu¹. Joon mi yuui'¹³ júun²in 'e 'ná¹‑a jiin'¹in tún¹. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―'In Jesús 'in fuu²¹²uu 'naa' lo, 'ii jon Cristo, 'in nigasii¹in Dios ijmá¹ tiin'¹³ tsá².

4 'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel do nigajo'¹ lɨ́ɨ²i. Joon gauncaain²¹ coon'¹³ Poo² coon'¹³ Silas. Joon fúu¹mo 'in jo seein²¹ Israel jo'¹ galɨ́ɨ²i. Nitsáa¹mo‑tsi Dios coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsamɨ́² tyiin²gɨ. 5 Pe niga'aa¹a tsiiwúu¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi². Gauncaain²¹ 'ido 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'lɨɨi'³ soo²¹‑tsi 'in ngɨ¹ jøøi² jee²¹² 'nʉ́¹. Gajmaa'¹²a coon²¹ poo²¹² joon gatyaa¹ 'goo²¹ 'e fuu²¹ do. Gangɨɨ¹ɨ 'e fuu²¹ do 'naa'²¹i Poo² coon'¹³ Silas. Joon gangataa²i coon²¹ inʉʉ tya' jaain²¹ tsá² sii²¹ Jasón. 6 Pe mo jo gatsee'²¹i Poo² coon'¹³ Silas do gajñúu¹i 'in tsá² sii²¹ Jasón do coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² jo'¹ lɨ́ɨi². Ngajée¹i tyani tsaa'to² do joon ga'oo¹o jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹, 'in nigauntyíi²in la tøøi² juncwii²¹ nigajalíin² lɨ' lo jon, 7 joon 'in Jasón lo niga'ii'²¹mo fu tya'a. Jilaa'²¹ 'e 'ee¹e 'in tsá² no faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'in tyʉ'² to² nifu 'in tyíin¹ Roma. Tsʉ jin'²in 'e seen²¹mo jaain²¹ rǿøi¹³ 'in sii²¹ Jesús 'in feei'¹gɨ lagɨ 'in tyʉ'² to² Roma.

8 Mo ganúu²un 'elo 'in tsá² do coon'¹³ 'in tsaa'to² ga'láa² 'wii²¹² to'²o mɨɨ'¹³. 9 Pe Jasón coon'¹³ 'in catyaai²gɨ do gacwoo¹o cuu² 'e tsáa¹mo‑tsi 'in tsaa'to² do 'e i'woo²¹mo Poo² coon'¹³ Silas 'e fuu²¹ do. Joon galáa²mo 'ido.

Poo² coon'¹³ Silas tsalíin² Berea

10 La tsifu joon 'in tsaru'¹u' do ga'woo²¹mo Poo² coon'¹³ Silas coon²¹ 'e canʉʉ²¹. Ngalíin² fu Berea. Mo gatyalíin² do joon ngalíin² cwo'¹ sinagoga. 11 Wo²gɨ‑tsi 'in tsá² néei¹ Berea do lagɨ 'in tsá² néei¹ Tesalónica. Joon lɨ́¹gɨ 'yaai¹‑tsi ga'ii'²¹i júu³ tyʉ́². La coon²¹ jmɨɨ²¹² gauntsáa¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios. Gacón²du cwáain¹ wana 'e jo'¹o 'e faa'²¹a 'in tsá² do. 12 'Wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ 'in gajo'¹ lɨ́ɨi². Jee²¹² 'in nijai'² lɨ́ɨi² do seein²¹ tsamɨ́² tyiin²gɨ 'in faa'²¹a jmíi¹ griego. Joon jo'¹o galɨ́ɨi² 'inlɨ́ɨi¹³ tsañʉʉ'¹. 13 Mo galiñi¹ tsá² Israel néei¹ Tesalónica 'e Poo² taan¹in fu Berea cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios ngalíin² ngajmáa² mɨɨ'¹³. 14 Pe 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² seein²¹ do la tsifu joon gasii¹in Poo² lɨ tɨ' jmɨ'ñi'³. Pe joon Silas coon'¹³ Timoteo gajaan¹o fu Berea. 15 'In ningalíin² coon'¹³ Poo² ngajée¹i coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Atenas. Joon cwoliin¹in tún¹ gatyaa¹ júu³ 'e Silas coon'¹³ Timoteo 'ná² tsalíin² tsauncaain²¹ coon'¹³ Poo la jmoono.

Mo taain¹ Poo² fu Atenas

16 La 'ɨɨ²¹² jáan¹in Poo² Silas coon'¹³ Timoteo fu Atenas do lɨ́ɨ¹ fa'í³ lɨ́ɨ¹i. Tsʉ lɨ́ɨ¹ 'láai² nii² dioses 'in tsaa'²‑tsi 'in tsá² do. 17 Tsʉ 'wii'¹³ joon ngafaa'¹²o fu cwo'¹ sinagoga joongɨ coon'¹³ 'in catyaai² 'in tsaa'²‑tsi Dios. La coon²¹ jmɨɨ²¹² ngafaa'¹²o coon'¹³ jilee'²¹ 'in taa²i 'moo'¹³ do. 18 'Inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in untsáa¹ júu³ tya' coon²¹ poo²¹² 'e sii²¹ epicúreos coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'in niuntsáa¹ júu³ tya' coon²¹ poo²¹² 'e sii²¹ estoicos gatsee'²¹i Poo² joon ga'láa² 'wii²¹² gasɨ́ɨ²i:

―¿'Ee 'e jin'² 'in tsañʉʉ'¹ no? 'Áai¹ tyafo'² tyaa¹a 'goo²¹.

'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in:

―La lɨ́ɨ¹i 'in tya¹ coon²¹gɨ júu³ tya' dioses 'in xee'²¹mo no.

La lo gajin'²in tsʉ 'wii'¹³ Poo² do tyaa¹ júu³ tya' Jesús joongɨ tya' xiiala galɨ́² mo gajiin'¹in. 19 Joon 'in tsá² do ngajée¹i Poo² fu coon²¹ lɨ sii²¹ Areópago. Do‑o lɨ tɨɨi²¹ lɨcaain²¹ mo sá² jilaa'²¹ 'e sɨ́ɨ¹i. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Lo‑o 'ná² lɨ ñii²i'in jilaa'²¹ 'e 'múui² 'e tyá²'a 'e'²'e. 20 Fu'²'u jna'a coon²¹ júu³ 'e jo mo nʉʉ²¹ʉ'ʉ jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³. 'Ii²¹²oo'o tsáai¹‑tsii'i 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ no ―jin'² 'in tsá² do.

21 Tsʉ jileei'²¹ 'in seein²¹ Atenas coon'¹³ jileei'²¹ 'in jalíin² lɨ xiia' 'in néei¹ do canii² 'iin²¹²in 'e nuu¹un sɨ 'e faa'²¹a 'e jmai'² 'e 'múu²mo.

22 Joon gamaa¹a Poo² siin'¹²in jee²¹² 'in tsá² do 'e fu yʉ' moo'²¹ lɨ sii²¹ Areópago do. Joon gajin'²in:

―Nʉ́ʉ³duu' tsá² seein²¹ Atenas. Nicón³oo cwáain¹ 'e 'áai¹gɨ tsáai¹‑'oo' jileei'²¹ dioses tyii'. 23 Tsʉ mo ningɨ́³ɨɨ jǿø³øø la caain²¹ lɨ un'goo²oo' dioses tyii' joon gatsaa'³aa ni altar tyii' coon²¹ júu³ 'e jin'²: “Tya' 'in dios 'in jo mo galicwii¹naa'.” Pe 'in dios 'in un'goo²oo' no pe jo cwii¹naa' no 'in lo‑gɨ 'in Dios 'in foo'¹³na coon'¹³ 'naa'.

24 ’'In Dios lo fii²¹² juncwii²¹ joongɨ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ nigajmaa¹o juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá². Jo seein²¹ 'ido tsi inʉʉ cwo'¹ 'e jmoo¹o tsá². 25 Jon'gɨ sɨtyéen¹in jmɨɨ²¹² jilaa'²¹ 'e jmá¹ tsá². Tsʉ 'ii‑o nigacwo'¹o jna' jilaa'²¹ juncwii²¹ tyi'. 'Ii‑o nicwoo¹o tyi² 'e lee²¹e', coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²¹o' jna' to².

26 ’Coon'¹³ coon²¹ jmɨ¹ 'øø²mo gajmee¹i jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹. Joon 'ii gatyʉ'² to² lɨ́²‑ɨ liseein²¹ tsá² joongɨ lɨ icwá² tsá². 27 'Iin²¹²in Dios 'e 'naa'²¹mo tsá² 'ii. Coon'¹³ la joon tyee'¹³mo tsá² 'ii tsʉ jo wíin² seein²¹ Dios lɨ saan²¹ jna' la jaan²¹na'. 28 Tsʉ 'ii'²¹ tya' Dios saan²¹o' joongɨ ngɨɨ²¹ɨ'. Joongɨ jmoo²¹o' jilaa'²¹a. La gajin'² 'inlɨ́ɨi¹³ poetas tyii': “Jóon¹ Dios jna'.” 29 Wana jóon¹ Dios jna' jo 'ɨ¹‑tsi' 'e Dios lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ fii²¹² 'in gajmeei¹ tsá² 'ña'a 'in lɨ́ɨi¹ cwanáa¹ sɨ cwataa²¹ 'ee sɨ cuun²¹² 'ee. 30 La mo jéei¹ la jo mo ñi¹ tsá² jo mo gajmaa¹a Dios jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá². Pe nano nityʉ'²ʉ to² 'e jileei'²¹ 'in seein²¹ doñixiia' 'e unsɨ́ɨ²mo 'e 'ɨ¹‑tsi. 31 Tsʉ nigatyii'¹³ Dios coon²¹ jmɨɨ²¹² mi jmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá² seein²¹ juncwii²¹. Joon coon²¹ tsáa¹ 'ii'²¹ tya'a. Joon ijmáa¹a 'ii'²¹ coon'¹³ jaain²¹ tsanʉʉ'¹ 'in nigatyii'¹³in. Joon la joon gacwo¹ Dios coon²¹ li² mo gaunjiin'¹in 'in Jesús do jee²¹² 'lɨɨ²¹² ―jin'² Poo² do sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do.

32 Joon mo ganúu²un júu³ tya' 'e jiin'¹ tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'inlɨ́ɨi¹³ do gaungøø¹mo Poo² do. 'Inlɨ́ɨ¹³gɨ gajin'²in:

―'E tyʉ́²gɨ wa'a nʉʉ²¹ʉ' 'e júu³ lo mo coon'²¹ tún².

33 Joon gatʉ́ʉ²mo Poo² 'ii. 34 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² do jo gatíui² Poo² do. Gajo'¹o lɨ́ɨ²i. Jaain²¹ jee²¹² 'in jo'¹ galɨ́ɨi² do 'in sii²¹ Dionisio. 'Ii jaain²¹ 'in tyʉ'² to² Areópago do. Joongɨ jo'¹o galɨ́ɨi² jaain²¹ tsamɨ́² sii²¹ Dámaris coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³gɨ.

18

Poo² taain¹ fu Corinto

1 Mo ngayuui'¹³ joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Poo² fuu²¹ Atenas. Joon gangóo¹on coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Corinto. 2 Joon do‑o gatsee'²¹i jaain²¹ tsá² Israel 'in sii²¹ Aquila, 'in galiseein²¹ coon²¹ lɨ sii²¹ Ponto. La mo jéei¹gɨxʉ Aquila do coon'¹³ 'oo²¹²o, 'in sii²¹ Priscila, ga'woo²¹i Italia gatyalíin² fu Corinto do. Ga'woo²¹mo do tsʉ 'in tyʉ'² to² nifu 'in sii²¹ Claudio gatyʉ'²ʉ to² 'e 'woo²¹mo jilee'²¹ tsá² Israel 'e Roma do. Joon ngafeei'¹³ Poo² do 'ii. 3 Coon²¹ to² 'e nijmoo¹o coon'¹³ Poo². Jmoo¹‑o 'nʉ'mɨ'² tsʉ 'wii'¹³ joon do‑o gajaan¹o joon gajmaa¹o to² coon'¹³on. 4 La coon²¹ jmɨɨ²¹²mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² Israel ngóo¹ Poo² fu cwo'¹ sinagoga. Do‑o gacwoo¹o júu³ tya' Dios. 'Iin²¹²in 'e litsáa¹mo‑tsi tsá² júu³ tya' Jesús. Gacwo'¹o júu³ tsá² Israel joongɨ 'in jo seein²¹ joon.

5 Mo gatyalíin² Silas coon'¹³ Timoteo jalíin² fu Macedonia. Poo² canii² gajmaa¹a gacwoo¹o júu³ tyʉ́². Gasɨɨ'²¹ɨ júu³ coon²¹ tsáa¹ tya' tsá² Israel 'e Jesús do 'ii Cristo 'in sɨjéen¹in. 6 Pe 'idogɨ gasɨɨ²i yaa‑i ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Poo². Joon Poo² do gajø'²ø sɨɨn'¹³ɨn lawa coon²¹ li² joon gajin'²in:

―Tsaa² tyii' yaamoo' 'ejo tiin'¹³gɨɨ'. Jo tsaa² tyiia tsʉ lɨ́ɨ¹ nigajmáa³oo júu³. La nano‑o 'e níi³oo tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

7 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o 'e cwo'¹ do. Joon gangaa'¹²i fu tya' jaain²¹ tsá² sii²¹ Justo. 'Ii jaain²¹ 'in un'goo²¹ Dios. Tyíin¹in caai¹ cwo'¹ do. 8 Joon jaain²¹ 'in sii²¹ Crispo, 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do, galitsáa¹mo‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús coon'¹³ la tøøi² inʉʉ tya'a. La joon fúu¹mo tsá² seein²¹ Corinto do galitsáa¹mo‑tsi mo ganúu²un 'e júu³ tyʉ́² do. Mo gajo'¹ lɨ́ɨi² gasáa²mo jmɨɨ²¹. 9 Joon Dios gasɨɨ'²¹ɨ Poo² coon²¹ lawa 'e cɨɨ¹ jin'²in:

―Jo jmáa³'a 'goo'²¹'o 'e cwo'³'o júu³ tyʉ́². Jo jón³'on tii² 10 tsʉ siin'¹³moo coon'¹³ 'nʉ. Joon jo 'in cwéei² saain'¹ 'nʉ jmee'²¹i 'nʉ jilaa'²¹ 'e gó². Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² tyiia 'in seein²¹ 'e fuu²¹ lo ―jin'² Dios.

11 La joon Poo² gajaan¹o coon²¹ jiin²¹ tsi ca'no'³ 'e fuu²¹ Corinto do. 'Ee¹e júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in tsá² do.

12 Pe la jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gatyʉ'² Galión to² lɨ sii²¹ Acaya. Joon jee²¹² jmɨɨ²¹² joon 'in tsá² Israel do galicaain²¹ gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' Poo³. Joon ngajée¹i Poo² tyani tsaa'to² 'in tyʉ'² to² do. 13 Joon 'in tsá² Israel do gacwoo¹o Poo² tsaa² tyani 'in tyʉ'² to² do jin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo ngɨɨ¹ to² 'e'²e tsá² júu³ 'e 'ná¹‑a tsá²‑tsi tsá² Dios 'e jo 'ee tɨɨsi'².

14 Poo² ningóo¹ 'e faa'²¹o mo gajin'² Galión, 'in tyʉ² to² do, gasɨɨ'²¹ɨ tsá² Israel do:

―Tsá² Israel, nʉ́ʉ²duu' 'e ifo'³oo lo. Wana coon²¹ 'e niga'lee'²¹i 'in tsá² lo sɨ coon²¹ tsaa² fee'¹ inúu³oo coon'²¹ tún² júu³ tyii'. 15 Pe wana jiin'¹³ coon²¹ la tɨɨsi'² tyii' jiin'¹³ la 'oo'²¹ yaamoo' unrøø²¹oo' 'e júu³ lo yaamoo'. Tsʉ jo 'iin²¹²moo jmáa³aa 'ii'²¹ jilaa'²¹ 'e júu³ lo.

16 Joon ga'woo²¹mo tyitsaa²¹²mo fu caluu. 17 Joon jileei'²¹ tsá² 'in faa'²¹ jmíi¹ griego 'in jo seein²¹ Israel gasaan'¹²in jaain²¹ tsá² sii²¹ Sóstenes 'in tyʉ'² to² cwo'¹ do. Joon gajmee'²¹i tyani 'in tsaa'to² do. Pe coonti jo 'ee gaunjíi²i Galión do.

Poo² gangáa'¹³i tún¹ fu Antioquía

18 Wóo²gɨxʉ gajaan¹ Poo² do mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo. Mo lɨcɨɨin²¹ joon ga'ɨ́ɨ²o júu³ tsaru'¹u' do. Joon caan²¹mo ngalíin² coon'¹³ Priscila coon'¹³ Aquila. Joon fu Cencrea do nigauntsiin¹in Poo² coon²¹ 'ii'²¹ tya'a 'e nigamaa¹a joon gatyʉ'²ʉ po'tyíi¹i. Mo ngayuui'¹³ joon nga'ii²¹o tsi coon²¹ barco. Joon ngalíin²mo fu Siria. La nʉ'gɨ 'e tyalíin² Siria tyalíin² 19 coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Efeso. Do‑o gatʉ́ʉ²mo Poo² Priscila coon'¹³ Aquila. Joon ngoo²¹‑o cwo'¹ sinagoga. Do‑o ngasiin¹in coon'¹³ tsá² Israel 'in lɨcaain²¹. 20 Joon 'ido‑gɨ gamɨɨ¹ɨ tyani Poo² wa'a iján¹ wóo²gɨ pe jo gali'iin²¹²in. 21 Pe Poo² ga'ɨ́ɨ²o júu³ 'ido gajin'²in:

―'Ná¹‑a taan¹na fu Jerusalén tsʉ 'ná¹‑a jmaa'¹³aa jmɨɨ²¹² 'e nijó¹. Pe wana cwo¹ Dios 'ii'²¹ yafoo'¹³moo 'naa' tún¹.

Joon nga'ii²¹o tsi coon²¹ barco. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o fu Efeso. 22 Mo gatyee'¹²i fu Cesarea joon ngóo¹ Poo² fu Jerusalén. Do‑o ngafee'¹³i 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ do. Mo ngayuui'¹³ joon ngoo²¹‑o fu Antioquía. 23 Do‑o gajaan¹an coon²¹ sii'¹³ cwaa²¹xʉ. Mo ngayuui'¹³ joon gangoo²¹‑o tún¹, gangɨ́ɨ¹i la coon²¹ fuu²¹ lɨ sii²¹ Galacia coon'¹³ Frigia. Do‑o gatya¹gɨ‑tsi 'in nijo'¹ lɨ́ɨi².

Apolos cwoo¹o júu³ fu Efeso

24 La jee²¹² jmɨɨ²¹² joon gatyía¹ fu Efeso jaain²¹ tsá² Israel 'in sii²¹ Apolos. Nigaliseein²¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Alejandría. Lɨ́ɨ¹ tyʉ́² tɨɨi²¹ cwoo¹o júu³ tyʉ́². Joongɨ lɨ́ɨ¹ tyʉ́² cwii¹i jí² tya' Dios. 25 Joon nigauntsáa¹o fu¹ tya' Ña'nʉ'¹ʉ'. Mo faa'²¹a yaai¹‑tsi lɨɨlɨ¹. Joon 'ee¹e la ti cwáain¹ tya' Jesús fiin'¹³ ñi¹o jiin'¹³ la gasaai¹ Wó³ tsá² jmɨɨ²¹. 26 Gatyaa¹ Apolos do júu³ tsi cwo'¹ sinagoga. Jo cu'²‑tsi. Pe mo ganúu²un Priscila coon'¹³ Aquila júu³ tya'a gatøø¹ Apolos do coon'²¹. Joon gacwo'¹gɨ cwáain¹ tya' Jesús tyʉ́²gɨ 'ido. 27 La mo 'iin²¹²in Apolos tsáa¹a fu lɨ sii²¹ Acaya 'in jai'² lɨ́ɨi² do gauncoon'¹³on. Joon 'in tsaru'¹u' do gacwo'¹o Apolos coon²¹ jí² 'a 'ii'²¹mo 'in tsaru'¹u' néei¹ lɨ tsáa¹a 'ii. Mo gatyíi¹a fu Acaya do lɨ́ɨ¹ tyʉ́² gauncoon'¹³on 'in tsaru'¹u' 'in nigalijai'² lɨ́ɨi² 'wii'¹³ fee'¹mo‑tsi Dios tya'a. 28 Nigatyaa¹ júu³ tyani jileei'²¹ tsá² xiiala nigacai'²‑tsi tsá² Israel. Joon coon'¹³ jí² tya' Dios gajmaa¹a júu³ 'e Jesucristo 'in sɨjéen¹in do. Joon 'in tsá² seein²¹ Israel do jo lí² wa'a jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i.

19

Poo² taain¹ Efeso

1 La 'ɨɨ²¹² taain¹ Apolos fu Corinto do Poo² gangɨ́ɨ¹i fu tsaa' moo'²¹. Joon gajgáa¹i fu Efeso. Do‑o gatsee'²¹i 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi². 2 Joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ niga'ii'¹³naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios mo galitsáai¹‑'oo'?

'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Coonti jo mo ganʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e seein²¹ Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

3 Joon gajin'² Poo² gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿Xiiala nigasáa²naa' jmɨɨ²¹?

'Ido‑gɨ gañii¹i:

―Jiin'¹³ la nigasaai¹ Wó³ tsá² jmɨɨ²¹.

4 Poo²‑gɨ gajin'²in:

―Mo gasaai¹ Wó³ tsá² jmɨɨ²¹ lawa'a coon²¹ li² 'e unsɨ́ɨ²mo tsá² 'e 'ɨ¹‑tsi. Pe gajin'²o 'e 'ná¹‑a tsáai¹‑tsi tsá² 'in jó¹ cɨɨin²¹gɨxʉ lagɨ 'ii. Joon 'ii Cristo.

5 Mo ganúu²un 'elo jilee'²¹mo gasáa²mo jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'nʉ'¹ʉ' Jesús. 6 Joon mo gataan¹an Poo² cwoo¹o tya' 'in tsá² do gajó² 'in Espíritu Tyʉ́² lɨ téen²in. Joon ga'láa² 'wii²¹² gafaa'²¹a jmíi¹ xiia'²¹. Joon gacwoo¹o júu³ 'e nigacwo¹ Dios. 7 'In tsá² do tí¹ 'ii dyatuuin¹ coon'tya.

8 La 'ɨɨ²¹² jiin'¹³ la gatsín¹ gaai²¹ sɨɨ'²¹ Poo² tsaa²¹o fu cwo'¹ sinagoga. Joon ngacwoo¹o júu³ jo cu'²‑tsi. Joon lɨɨ'²¹o tya¹‑tsi tsá² xiiala mi tyʉ'² Dios to² tsá². 9 Pe 'inlɨ́ɨi¹³gɨ gali'waa'²¹‑tsi. Joon jo jo'¹ galɨ́ɨ¹i lɨ' faa'²¹gɨ 'laa'²¹ tya' júu³ tyʉ́² do tyani tsá². Joon gatyii¹mo Poo² 'ña'a jee²¹² 'in tsá² do. Joon gatøø¹o jiin'¹³ 'in nijai'² lɨ́ɨi² do coon'²¹. Ngalíin² coon²¹ lɨ untsáa¹ tsá² tya' jaain²¹ tsá² sii²¹ Tiranno. Joon do‑o gasɨ́ɨi² la coon²¹ jmɨɨ²¹². 10 La joon do‑o gateen¹in ce gatsín¹ tún² jiin²¹. Joon jilee'²¹mo 'in seein²¹ la caain²¹ lɨ sii²¹ Asia ganúu²o júu³ tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Lagɨ 'in tsá² Israel lagɨ 'in tsá² jo seein²¹ joon ganúu²o. 11 Dios nigajmaa¹a coon²¹ milagro fee'¹ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Poo² do. 12 Cagɨ póo¹ sɨ 'no'³ 'mɨ'² 'ee 'e nigasoin²¹ Poo² tsalii¹ fu lɨ teei'¹² tsatsaa'¹³ joon 'láa²mo coon'¹³ jmoowúu¹ 'e tyaan¹. Joon jileei'²¹ espíritu gó² 'woo²¹mo alma tya'a.

13 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² seein²¹ Israel do 'in jalíin² lɨ xiia' 'in 'wooi¹ espíritu gó² tya' tsá² gali'iin²¹²in 'wóo¹i espíritu gó² coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in'lɨɨi'³ 'yuui² alma tya' tsá²:

―Tyʉ'³ʉʉ to² 'woo²¹naa' coon'¹³ 'e sii²¹ Jesús, 'in Jesús 'in faa'²¹a Poo² júu³ tyʉ́² tya'a do.

14 La joon nigamaa¹a dyái¹ jóon¹ tya' jaain²¹ tsá² Israel 'in sii²¹ Esceva, 'ii tsafeei'¹ 'in tyʉ'² to² untsá². 15 Pe mo gajmaa¹a 'elo 'in'lɨɨi'³ do gañii¹i:

―Cwii¹moo Jesús do. Cwii¹mogɨɨ jon Poo². ¿Pe 'iin‑gɨ 'naa'?

16 Mo ngayuui'¹³ joon 'in tsá² taai² 'in'lɨɨi'³ alma tya'a do ga'ɨ́ɨ²i jee²¹² 'in tsá² do. Coon'¹³ waa'²¹ pí² tya'a galɨ'¹o jileei'²¹ 'in tsá² do. Gajmee'²¹i 'ido lɨɨlɨ¹. Ce gacwiin¹in fu caluu tɨ' ringúu¹i joongɨ sɨcwuu'²¹i. 17 Joon jileei'²¹ 'in tsá² Israel coon'¹³ 'in jo seein²¹ joon 'in néei¹ Efeso do galiñi¹i joon lɨ́ɨ¹ gafo'¹i. Joon lɨ́ɨ¹ gaun'goo²¹ tsá² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús.

18 Joon fúu¹mo 'in nijo'¹ lɨ́ɨi² jalíin² jatyaa¹ júu³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e nigajmaa¹a la mo jéei¹. 19 Fúu¹mo 'in nigauntsáa¹ júu³ loo¹ tyaan¹ jí² tya'a. Joon gajún²o tyani tsá². Mo gajmaa'¹²a cwáain¹ tya' 'e jí² lo gacɨ́ɨin² tún² cíein¹³ tsi ca'no'³ mil cuu². 20 La joon fúu¹mogɨ tsá² ganúu²o júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon gatsá²‑tsi tsá² Dios mo nii²¹ 'ii'²¹ tya' Dios.

21 Mo ngayuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo Poo² ga'ɨ¹‑tsi 'e tsafee'¹²i tsá² 'in néei¹ fu lɨ sii²¹ Macedonia coon'¹³ lɨ sii²¹ Acaya. Joon ingɨ́¹mogɨ ca tɨ' Jerusalén. Joon gajin'²in:

―Mi yuui'¹³ níi³ii fu Jerusalén 'ná¹‑a jon níi³ii fu Roma.

22 La 'ɨɨ²¹² jan¹ Poo² coon²¹ sii'¹³gɨxʉ fu Asia gasii¹mo Timoteo coon'¹³ Erasto, 'in jmoo¹o to² coon'¹³on, fu Macedonia.

To'² tsá² mɨɨ'¹³ fu Efeso

23-24 La jee²¹² jmɨɨ²¹² joon jaain²¹ tsá² sii²¹ Demetrio gajmaa¹a mɨɨ'¹³ tya' cwáain¹ tyʉ́² tya' Jesús. Demetrio do‑o jaain²¹ 'in jmoo¹o to² coon'¹³ cwataa²¹. Jmoo¹‑o jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' jaain²¹ diosa tya'a 'in sii²¹ Diana. Joon lɨ́ɨ¹ jnaa'¹a cuu² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o coon'¹³ jileei'²¹gɨ 'in jmoo¹o to² coon'¹³on. 25 Joon gauncaain²¹ jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² coon'¹³on coon'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in jmoo¹o to² la do. Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:

―Tsañʉʉ'¹, jnaa'¹o' jilaa'²¹ 'e tsangɨ́ɨ²na' 'e tyʉ́²‑ʉ saan²an' coon'¹³ jilaa'²¹ to² 'e jmoo²¹o'. 26 Pe la lɨ́² 'e jøø²¹ø' joongɨ nʉʉ²¹ʉ' la lɨ júu³ tya¹ Poo² do ngɨɨ¹ jin'²in 'e jilee'²¹ dioses 'in jmaai¹ tsá² jon' dioses 'i. Joon la joon fúu¹mo 'in nigajai'² lɨ́ɨi² júu³ tya'a. Jon' jiin'¹³ lo‑o pe la caain²¹ lɨ sii²¹ Asia. 27 'Áai¹ tyafo'² gó² tyi' tsʉ jilaa'²¹ to² 'e jmoo²¹o' lo itsa'ɨ́ɨ¹‑ɨ. La joon intʉ́² tsá² cwo'¹ tya' diosa tyi' sii²¹ Diana. Nee²o' 'e jilee'¹³ tsá² Asia coon'¹³ la tøøi² juncwii²¹ un'goo²¹o 'ii. Pe nano 'áai¹ fo'² tya' diosa tyi' 'in fee'¹ wana jo 'in un'goo²¹gɨ 'ii ―jin'² Demetrio do.

28 Mo ganúu²un jilaa'²¹ 'elo lɨ́ɨ¹ gatsá² 'nii'²¹‑tsi joon ga'oo¹o:

―¡Fee'¹mo diosa tyi'! ¡Fee'¹mo Diana, diosa tya' 'in néei¹ Efeso!

29 Lɨ́ɨ¹ gatyaa¹a 'in tsá² do 'goo²¹. Gasan'²mo jaain²¹ tsá² sii²¹ Gayo coon'¹³ jaain²¹gɨ 'in sii²¹ Aristarco. Gái¹ tsá² seein²¹ Macedonia 'in ngɨ́¹ coon'¹³ Poo² do. Tsifu joon gajñúu¹in tɨ lɨ si'² 'nʉ́¹ lɨ lɨcaain²¹ tsá² fuu²¹ do. 30 Joon Poo² la mo 'iin²¹²in tsa'ii²¹ tsafee'¹²i 'in tsá² do pe 'in jai'² lɨ́ɨi² catyaai² do jo gacwoo¹o. 31 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsacøøi'¹³ seein²¹ Asia do 'in seein²¹ Poo² tyʉ́² coon'¹³ gasii¹in júu³ 'e jo tsáa¹a 'ii jee²¹² do. 32 'Áai¹ sɨcaai'¹³ 'e faa'²¹a tsá² do la jaain²¹ la jaain²¹ tsʉ jiin'¹³ jo ñii¹gɨ 'ee to² 'e nigalicaain²¹ do. 33 Joon 'in tsá² Israel do gatyii'¹³in jaain²¹ tsá² sii²¹ Alejandro 'in gajmaa¹a coon²¹ li² coon'¹³ cwoo²¹o. 'Iin²¹²in faa'²¹a cwáain¹ tya'a. 34 Pe mo galili'³i 'in tsá² fúui¹ do 'e tsá² Israel do joon ga'oo¹o wóo² lɨɨlɨ¹. Xʉʉ jogɨ gatɨ́² tún² hora ga'oo¹o 'ido jin'²in:

―¡Fee'¹mo Diana diosa tyi' 'in néei¹ Efeso!

35 Joon 'in tɨjí² tyiin¹ fuu²¹ do mo galɨ'¹ɨ 'ɨ́ɨ² tii² jee²¹² 'in tsá² do gajin'²in:

―Tsá² seein²¹ Efeso, la tøø²mo juncwii²¹ ñii¹i 'e fuu²¹ Efeso lo 'e tɨ́ɨ²mo un'øø'²¹mo cwo'¹ tya' diosa 'in feei'¹ sii²¹ Diana 'in nigatøøi'²¹ fu yʉ' juncwii²¹. 36 La joon jo cweei¹ faa'²¹a tsá² 'laa'²¹. Coon'tún²duu'. Jo jmaa²duu' jiin'¹³ la jo mo tyaa²aa' cwáain¹. 37 Tsʉ 'in tsañʉʉ'¹ 'in jajéei¹ 'naa' lo jo 'ee mo gajmaa¹a jon'gɨ mo gafaa'²¹a 'laa'²¹ cwáain¹ tya' diosa tyii'. 38 Wana 'in Demetrio no coon'¹³ jilee'²¹ 'in jmoo¹o to² coon'¹³ sá² coon²¹ tsaa² cwó² tya' doñi'iin, lí²‑i tsalíin² tyani tsaa'to². 'I‑gɨ unrøø²¹ júu³ no. 39 Wana 'oo² 'naa' coon²¹ júu³ xiia'²¹gɨ lí²‑i mɨ́²ɨɨ' 'e licaain²¹ tsá² coon'²¹ tya¹. Joon sɨ́ɨ¹³oo' júu³ ja'²mo. 40 Tsʉ 'íi¹‑i fo'² tyi' wana galiñi¹ tsaa'to² tyʉ'² to² fuu²¹ lo la lɨ́² 'e nigajmaa²aa' no. Jo 'ee lɨ́ɨ¹³ cwáain¹ sá² cwoo²¹o' tya' 'e mɨɨ'¹³ 'e nigalɨ́² no.

41 Joon mo ngayuui'¹³ gajin'² 'elo ga'ɨ'¹ɨ júu³ gajø'²mo tsá².

20

Poo² tsáa¹a fu lɨ sii²¹ Macedonia coon'¹³ lɨ sii²¹ Grecia

1 Mo gatséi¹ jilaa'²¹ 'e mɨɨ'¹³ do gatø'¹ø Poo² jileei'²¹ tsá² jo'¹ lɨ́ɨi². Joon gacwo'¹o cwáain¹ 'ido. Mo ngayuui'¹³ joon ga'ɨ'¹o júu³ 'ido. Garøøn¹in joon gangoo²¹o fu Macedonia. 2 Joon ngafee'¹²i jileei'²¹ 'in néei¹ la náa¹ fuu²¹ do. Gatya¹gɨ‑tsi tsaru'¹u' coon'¹³ júu³ tya'a. Mo ngayuui'¹³ joon gatyía¹ fu lɨ sii²¹ Grecia. 3 Do‑o gajaan¹an gaai²¹ sɨɨ'²¹. Ni'yuui² fu¹ 'e tsa'í² barco 'e tsáa¹a fu Siria mo galili'³i 'e 'in tsá² Israel do 'iin²¹²in saan'¹mo 'ii. 'Wii'¹³ joon ga'ɨ¹‑tsi gajaa'¹²i fu lɨ' cwoo'¹³ tyʉʉn²¹. Joon gangɨ́ɨ¹i fu Macedonia tún¹. 4 Gangalíin² caan²¹mo coon'¹³ Sópater, jaain²¹ tsá² seein²¹ Berea. Joongɨ coon'¹³ Aristarco coon'¹³ jaain²¹ tsá² sii²¹ Segundo, 'in seein²¹ fu Tesalónica. Ngalíin²mo jon Gayo, 'in seein²¹ Derbe, coon'¹³ Timoteo. Joongɨ ngalíin²mo Tíquico coon'¹³ Trófimo 'in néei¹ fu lɨ sii²¹ Asia. 5 'In tsaru'¹u' no gangajée¹mo joon ngajeen²in jna'a fuu²¹ sii²¹ Troas 6 Pe jna'gɨɨ'ɨ ga'woo²¹o'o fu Filipos mo gangɨ́ɨi² jmɨɨ²¹² 'e gø'² tsá² 'iñi'¹ 'e jo jeei¹ tyiian'³. Joon ngatoo²‑oo'o tsi coon²¹ barco. Tya'¹oo'o fu Troas mo gatɨ́² 'ñá² jmɨɨ²¹²gɨ. Do‑o gajoon²¹o'on dyía¹ jmɨɨ²¹²gɨ.

Taain¹ Poo² fu Troas

7 Mo gatɨ́² domingo galicaain²¹ tsá² 'in jo'¹ lɨ́ɨi² ijmáa¹a jmai'²xʉ 'iñi'¹ 'e untii'¹³‑tsi 'e gajmaa¹a Jesús. Joon Poo²‑gɨ ga'ee¹e júu³ tyʉ́². Tsʉ 'wii'¹³ 'ná¹‑a cwo'ɨ́ɨ¹ɨ mi jná² jmɨɨ²¹² joon lɨ́ɨ¹ cwaa²¹ gafaa'²¹a. Ca gatɨ́² 'woo¹ tyianʉ́ʉ¹ gafaa'²¹a. 8 Coon²¹ tsi inʉʉ ñíi¹ lɨ sɨcaain²¹. Joon lɨ́ɨ¹ 'láai² jɨcoo²¹ 'in 'ɨ́ɨ¹³. 9 Joon jaain²¹ sɨmii'²¹ sii²¹ Eutico tyíin¹in 'ootoo²¹ do. 'Wii'¹³ cwaa²¹xʉ júu³ 'e gatyaa¹ Poo² do 'in sɨmii'²¹ do gatsá²‑a jelicwuu²¹i. Joon la 'ɨɨ²¹² tyíin¹ do gacwuu²¹mo. Joon do‑o gatøø'²¹i tɨ yʉ' lɨ tɨ́² 'nɨ¹ fúui¹ do. Mo gasaai'²¹ tsá² 'ii ni'lɨɨ²¹²mo. 10 Joon gajgái¹ Poo² fu yʉ' do. Joon gatyaai¹ 'ña'a lɨ raain¹ 'in sɨmii'²¹ do. Joon garøøn¹in 'ido. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'in tsaru'¹u' do:

―Jo foo'¹³naa' tsʉ 'in jiin'¹ 'ino.

11 Joon gasóo²o tún¹ Poo² lɨ' yʉ' lɨ sɨcaain²¹. Gajmaa¹o jmai'²xʉ 'iñi' do 'e untii'¹³‑tsi. Mo ngayuui'¹³ joon gagøø'²¹ 'íi¹i. Joon gafaa'²¹o tún¹ ce gajná². Joon gacwo'ɨ́ɨ¹o. 12 Joon 'in sɨmii'²¹ do tee¹o jiin'¹. Jilee'²¹mo gatya¹‑tsi lɨɨlɨ¹.

Tsá² ngɨ́² coon'¹³ Poo² tsalíin² fu Mileto

13 Gaunrøø²¹o júu³ jile'¹oo'o la gajin'² Poo² 'e tsajéen²na'a 'ii fu Asón. Jile'¹oo'o ngatoo²o'o tsi coon²¹ barco. Jiin'¹³ Poo² do gajaan¹gɨ 'wii'¹³ 'iin²¹²in ngɨ¹ tɨɨ²o. Joon ngalii²oo'o fu Asón. Do‑o lɨ gajéen²na'a Poo². 14 Mo galɨcaain²¹ coon'¹³ jna'a tsi barco do ngalii²oo'o fu Mitilene. 15 Ga'woo²¹‑oo'o joon. Mo gajná² joon gangɨɨ²¹²moo'o fu coon²¹ lɨ sii²¹ Quío. Mo gajná² jmɨɨ²¹² tún² gatyalii²¹i'i coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Samos. Fu Trogilio gajóon¹³o'on catá² pe mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gatyalii²¹i'i fu Mileto. 16 La joon gajmóo¹³o'o tsʉ Poo² do jo 'iin²¹²in ján² wóo² fu Asia do. Jo 'iin²¹²in tsáa¹a fu Efeso do tsʉ 'iin²¹²in tyee'¹²i la jmoonogɨ fu Jerusalén. 'Iin²¹²in wa'a ilí² téen¹in fu Jerusalén mo tɨ jmɨɨ²¹² sii²¹ Pentecostés.

Tyaa¹a Poo² júu³ coon'¹³ tsacøøi'¹³ néei¹ Efeso

17 La 'ɨɨ²¹² taain¹ Poo² fu Mileto do gatyʉ'²ʉ to² gajalíin² tsacøøi'¹³ tya' 'in jo'¹ lɨ́ɨi² néei¹ Efeso do. 18 Mo gatyalíin² joon gasɨɨ'²¹ɨ Poo² 'ii:

―Ñí³oo' xiiala nigangɨ́³ɨɨ ca la mo 'láa² 'wii²¹² ngóo³oon fu lɨ sii²¹ Asia. 19 La coon²¹ jmɨɨ²¹² mo taan¹na jee²¹² 'naa' jmóo³oo jiin'¹³ la to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Jo mo gaunfee'¹na 'ñii'a. Lɨɨlɨ¹ xuui²¹²‑tsii. Joon la jee²¹² joon lɨ́ɨ¹ gauntyíi²in tsá² Israel jna. 20 Pe jo gatʉʉ²¹²ʉʉ jilaa'²¹ 'e ga'e'¹ee 'naa' 'e tyʉ́²‑ʉ tyi‑oo'. Ga'ee²¹²ee tyani tsá² fúui¹ joongɨ tsi inʉʉ tyii'. 21 Fúu¹mo tsá² Israel lagɨ 'in jo seein²¹ joon nigafuu²¹²uu 'e jaa'²¹a‑tsi coon'¹³ Dios joon cwotyaa²¹²‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 22 Nano ní³ii fu Jerusalén la nigatyʉ'² to² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios fiin'¹³ jo ñi²ii 'ee tsangɨ́ɨ²na mi tyee'¹²na. 23 Canii²mo 'e ñi²ii doñi'ee fuu²¹ 'e ní³ii 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jma'²a jna júu³ 'e mi tyee'¹²na do i'ú³uu 'nʉñí³. Joongɨ imóo³oo wúu¹. 24 Pe jilaa'²¹ 'elo jo 'ee cu'²‑tsii. Jogɨ cu'²‑tsii wana gajún¹na. Jiin'¹³ canii² 'e 'iin²¹²na 'e untyee¹na to² tyiia jløø'³moo. Untyee¹moo to² 'e nigacwo'¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jna: 'e cwóo³oo júu³ tya' xiiala untiin'¹³ Dios tsá².

25 ’La mo jéei¹ ngɨ́³ɨɨ jee²¹² 'naa' gacwóo³oo júu³ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Pe nano tsáa¹mo‑tsii 'e jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'e jo máai¹gɨɨ' jna. 26 'Wii'¹³ joon fuu²¹²u 'naa' nano jo tsaa²gɨ tyiia tya' jiin'¹³ jaain²¹. 27 Nigacwó³‑oo jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' Dios. Jiin'¹³xʉ jo 'uun²¹mo gajmáa³aa. 28 Nano un'øøi'¹gɨxʉʉ' yaanaa'. Joongɨ un'øø'¹naa' jilee'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi². Tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios nigatyée¹i 'naa' 'e un'øø'¹naa' jileei'²¹ 'in nigajai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ'. Coon'¹³ jmɨ¹ 'øø²i do niga'iin²mo tsaa² tyii'. 29 Tsʉ ñi²oo mi nii'¹³na lo ijalíin² tsá² xee'²¹mo 'in xéi¹‑'oo'. Joon jo tyá²gɨ‑'oo' Jesús. Jalíin² 'in tsá² do lawa joo'²¹ 'lɨɨi' iuntyee¹mo joo'²¹ tyúi¹. 30 Joon jee²¹² 'naa'gɨɨ' seen²¹mo jaain²¹ gái¹ i'e'²e tsá² júu³ tajuu²¹ lagɨ júu³ jai'². 'Iin²¹²in 'e 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús jo'¹o liin¹in júu³ tya'a. 31 Tɨ́ɨ¹moo'. Cwotii'¹³‑'oo' 'e 'nɨ¹ jiin²¹ cwo'²oo 'naa' júu³. La jmɨɨ²¹² tiin'¹³ la 'woo¹ jo mo gatʉʉ²¹²ʉu xuui²¹²‑tsii nigacwo'²oo 'naa' cwáain¹ la jaain²¹ la jaan²¹naa'.

32 ’Nano, tsaru'¹u', gatyaa¹oo ja'cwoo²¹ Dios 'naa' joongɨ 'e júu³ tya'a 'e 'e'²e jna' xiiala 'iin²¹²in Dios tsá². 'E júu³ lo 'oo¹‑o waa'²¹ pí² 'áai¹. Coon'¹³ 'e júu³ joon jo tʉ́²ʉʉ' fu¹ tya' Jesús ca gatyalíin²naa' 'áan³ tyii' 'e Jesús nigajmaa¹a tya' jileei'²¹ 'in nigauntyúu¹i. 33 Jo mo gali'iin²¹²na jiin'¹³xʉ cuu² tsá² sɨ sɨɨn'³ tsá² 'ee coonti. 34 Ní³ 'naa' 'e nigajmáa³aa to² coon'¹³ cwóo³oo 'e nigali'oo²‑oo jilaa'²¹ 'e tyiin²gɨ tyiia coon'¹³ jileei'²¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³ jna. 35 Lɨ́ɨ¹ niga'e'²ee 'e 'ná¹‑a jmaa¹a tsá² to² 'e uncoon'¹³on jileei'²¹ 'in 'oo¹o fa'í³. Cwotii'¹³‑'oo' júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús la mo gajin'²in 'ña'a: “'Áai¹gɨ tyʉ́² sɨ'ɨ́ɨ¹‑tsi' mo uncoon'¹³on' tsá² xeei'²¹ lagɨ 'e uncoon¹³ tsá² xeei'²¹ jna'.”

36 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Poo² jilaa'²¹ 'elo gasii'²¹i wojníi¹i. Joon gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² coon'¹³ 'in tsá² do. 37 Joon jilee'²¹mo tsá² do galixuui²¹²‑tsi. Joon garøøn¹in Poo² do. Joongɨ gacuu'²¹u 'oo²o 'ido. 38 Joon lɨ́ɨ¹ fa'í³ lɨ́ɨ¹i tsʉ 'e nigajin'² Poo² 'e jo níi²gɨ tsá² do 'ii. Mo ngayuui'¹³ joon gangalíin²mo caain²¹ coon'¹³ Poo² ca tɨ lɨ 'íi¹ barco do.

21

Poo² tsáa¹a fu Jerusalén

1 Mo gatʉʉ²¹²na'a 'in tsaru'¹u' do joon ngatoo²¹o'o coon²¹ barco. Joon ngalii²¹i'i coon²¹ tsá¹ lɨ lɨ sii²¹ Cos. Mo gajná² jmɨɨ²¹² joongɨ gatyalii²¹i'i fu Rodas. Mo ga'woo²¹o'o joon gatyalii²¹i'i tɨ Pátara. 2 Pátara do‑o gatsaa²¹a'a coon²¹ barco 'e tsá¹ fu Fenicia. Joon ngatoo²¹o'o joon ngalii²¹oo'o. 3 Mo ngalii²¹i'i ganee²¹e'e coon²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ 'e roon¹on ni jmɨ'ñi'³ 'e sii²¹ Chipre. Roon¹on lɨ' cwoo²¹o'o tooin²¹². Ngalii²¹i'i Siria tsʉ 'e barco do 'ná¹‑a saa'¹²a laa²¹² fu Tiro. Joon ngatoo²¹o'o. 4 Gatseei'²¹na'a 'in jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Tiro do. Joon ga'yii²¹a'a dyía¹ jmɨɨ²¹² coon'¹³on. Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gajmaa'¹²a júu³ tya' 'in tsá² do cwáain¹ tya' Poo² joon gasɨɨ'²¹ɨ Poo² do wa'a jo tsáa¹a 'ido fu Jerusalén. 5 Mo gatsín¹ 'e jmɨɨ²¹² joon ga'woo²¹o'o. Joon 'in tsá² do coon'¹³ 'oo²¹²o coon'¹³ xuui²¹² tya'a ngajée¹i jna'a tɨ lɨ suui²¹ fuu²¹ do. Do‑o gasii'¹³i'i wojnii²¹i'i gafaa'¹³a'a júu³ tyʉ́². 6 Mo ngayuui'¹³ joon ga'ii'¹³oo'o júu³ la jaain²¹ la jaain²¹. Jna'oo'o ngatoo²¹o'o tsi barco do pe 'ii‑gɨ ngaliin¹mo fu tya'o.

7 Ga'woo²¹o'o Tiro do joon gatyalii²¹i'i fu Tolemaida do. Do‑o ngafee'¹³na'a 'in tsaru'¹u' néei¹ do. Joon gajoon¹o'on coon²¹ jmɨɨ²¹². 8 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon jile'¹oo'o 'in ngɨɨ²¹ɨ'ɨ coon'¹³ Poo² do ga'woo²o'o joon gatyalii²¹i'i fu Cesarea. Do‑o ngatyalii²¹i'i fu lɨ tyíin¹ Lii²¹². 'Ii cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 'Ii jaain²¹ jee²¹² 'in dyái¹ tsá² do 'in gajmaa¹a jmai'²xʉ 'uunñi² fu Jerusalén. Do‑o gajóon¹³o'on coon'¹³on. 9 Lii²¹² do seein²¹ tyúuin² jamɨ́ɨ¹ɨ 'in jo mo cuui'¹³ cwoo²¹. 'Ido‑o 'ii'²¹i júu³ cwo¹ Dios cwo'¹o tsá². 10 La 'ɨɨ²¹² toon²¹o'on do coon²¹ tún² jmɨɨ²¹² cwéi¹ jaain²¹ tsá² sii²¹ Agabo, 'in nijó² fu lɨ sii²¹ Judea. Gacwo'¹ Dios 'ii júu³ 'e noo²¹²gɨ ilí². 11 Joon mo gacwée¹i jee²¹² jna'a gatyii¹ loo²¹ 'nʉ́ʉ¹ tyʉ'² Poo². Joon ga'ñʉʉ²ʉn cwoo²¹ tɨɨ² Poo² do. Joon gajin'²in:

―La lo‑o jin'² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. “'In tsá² Israel i'ñúu¹i fii²¹² 'e loo²¹ lo mi tyee'¹²i fu Jerusalén. Joon ijaan'²¹i tyani tsá² 'in jo seein²¹ Israel” ―la joon gajin'² Agabo do.

12 Mo ganʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e júu³ lo jna'a coon'¹³ 'in néei¹ do gamɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Poo² wa'a jo tsáa¹a fu Jerusalén. 13 Pe Poo² dogɨ gañii¹i:

―¿'Ee lɨ' cɨ́²ɨɨ'? ¿'Ee lɨ' jmoo²oo' 'e jaa'²¹‑tsii? Tsʉ 'wii²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jna ninaa²¹²aa tyʉ́² tyiia jon' jiin'¹³ 'e 'ñuu²na pe cagɨ 'e júun²na mi tyee'¹²na Jerusalén ―jin'² Poo² sɨɨ'²¹ɨ tsá² do.

14 Mo jo galɨ'¹gɨɨ'ɨ gajoon¹o'on jo 'ee gasii'¹³gɨɨ'ɨ. Jiin'¹³ 'e gasii'¹³i'i:

―Cwolí²‑i jiin'¹³ la 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús.

15 Mo ngayuui'¹³ 'elo gatyaa²¹o'o tyʉ́² tyii'i. Joon ngalii²¹i'i fu Jerusalén. 16 Joon ngalíin²mogɨ coon'¹³ jna'a 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² seein²¹ fu Cesarea. Jee²¹² 'in tsá² do ngóo¹ jaain²¹ tsá² seein²¹ Chipre sii²¹ Mnasón. Calɨɨ, 'áa¹mo ningóo¹, 'e jai'² lɨ́ɨi². Tya' 'ii gajoon²o'on mo tyalii²¹i'i.

Tsafeei'¹³ Poo² Jacobo

17 Mo gatyalii²¹i'i fu Jerusalén do jløø'³mo tsaru'¹u' do ga'ii'²¹mo jna'a. 18 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gangóo¹ Poo² coon'¹³ jna'a 'e ngafee'¹³na'a Jacobo. Joon do‑o jon néei¹ jileei'²¹ tsacøøi'¹³ tya' 'in jai'² lɨ́ɨi². 19 Joon Poo² do gafee'¹mo 'in tsá² néei¹ do. Ga'láa² 'wii²¹² tyaa¹a júu³ la coon²¹ la coon²¹ 'e nigajmaa¹a Dios jee²¹² 'in tsá² jo seein²¹ Israel mo gacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios. 20 Mo ganúu²un 'in tsá² do la jilaa'²¹ 'e gajin'² Poo² do ga'láa² 'wii²¹² untyúu¹i Dios. Joon 'in tsá² do gasɨɨ'²¹ɨ Poo²:

―Tyʉ́²‑ʉ, ru'¹u', pe nijǿø²o'o joo'¹³ mil tí² tsá² Israel 'in nijo'¹ lɨ́ɨi². Joon 'in tsá² lo jin'²in 'e 'ná¹ jmá¹ tsá² jilaa'²¹ to² tyʉ'² Moisés. 21 Joon ninúu²un 'in tsá² do 'e 'nʉ‑ʉ niga'ee'¹³'e tsá² Israel 'in néei¹ fu lɨ wíin² 'e lí²‑i tʉʉ² jiin'¹³ la to² tyʉ'² Moisés. Joon ninúu²un 'e niga'ee'¹³'u 'e jo 'ná¹ 'ii'²¹gɨ tsá² li² tya' Moisés jon'gɨ jmá¹gɨ la tɨɨsi'² tyi'. 22 ¿Xiiala ijmoo²¹o'? Tsʉ mi iñi¹ tsá² Israel 'e nicwéi¹o'o lo ilicaan²¹mo. 23 'Áai¹gɨ tyʉ́² wa'a jmaa²'a jiin'¹³ la no: Seen²¹mo jee²¹² jna'a tyúuin² tsañʉʉ'¹ 'in 'ná¹ jmá¹ coon²¹ 'ii'²¹. 24 Jee¹i coon'¹³ 'nʉ joongɨ untyúi¹ 'wo'o coon'¹³on. Tyii²'i 'laa'¹³ cwáain¹ tya' 'in tsá² no. Tsʉ la joon lí²‑i síi² tyíi¹i. Joon la joon cón²on tsá² cwáain¹ 'e jo jo'¹ 'e niganúu²un. Ilitsáa¹mo‑tsi 'e jmoo²¹gɨ'ɨ to² tyʉ'² ley tya' Moisés. 25 Pe 'in tsá² jo seein²¹ Israel 'in nigajai'² lɨ́ɨi² canii² 'ná¹ jmáa¹a jiin'¹³ la to² 'e nigatyʉʉ'¹³o'. Jo lí² dø'¹ø ngú¹ 'e nigasii'²¹ tsá² tyani dioses tya'a jon'gɨ jmɨ¹ jon'gɨ ngú¹ joo'²¹ 'in niwuuin'²¹ tyí² jo lí² dø'¹ø. Joongɨ jiin'¹³ coon'¹³ tsamɨ́² tya'a lí² cwuui²¹ tsá². La joongɨ tsamɨ́² jiin'¹³ coon'¹³ nʉʉ'¹ tya'o lí² cwuu²¹i.

Gasaan'²¹mo tsá² Poo² lɨ 'yuui² cwo'¹ fee'¹

26 Joon gajée¹mo Poo² jɨ 'in tyúuin² tsá² do. Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gauntyú¹mo 'ña'a jiin'¹³ la tɨɨsi'² coon'¹³ 'in tsá² do. Mo ngayuui'¹³ joon ga'ii²¹o fu cwo'¹ 'e gajmaa'¹²a tsá² júu³ lɨɨ²¹² itsín¹ jmɨɨ²¹² jiin'¹³ la tɨɨsi'² do. 'øøi'¹‑tsi tsá² 'e la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² 'ná¹‑a cwo'¹o Dios tya'a jiin'¹³ la tɨɨsi'².

27 Pe la 'ɨɨ²¹² taai² inʉʉ cwo'¹ do 'e tɨ́² litsín¹ dyía¹ jmɨɨ²¹² joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel 'in néei¹ lɨ sii²¹ Asia ganii²¹ Poo² do. Joon ga'láa² jaain²¹ gái¹ 'in tsá² do 'wii²¹² to'²o mɨɨ'¹³. La joon jilee'²¹mo tsá² gato'²o mɨɨ'¹³. Joon gasan'²mo Poo². 28 Joon ga'oo¹o:

―¡Tsañʉʉ'¹ seein²¹ Israel, uncoon'¹³ jna'a! 'In lo‑o 'in tsañʉʉ'¹ 'in ngɨ¹ la caain²¹ 'e'²e jileei'²¹ tsá² 'e gó² tya' goo²¹o' joongɨ tya' ley tya' Moisés. Joongɨ 'laa'²¹ faa'²¹a tya' cwo'¹ fee'¹ lo. Joongɨ nano nijée¹i tsi inʉʉ cwo'¹ lo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jo seein²¹ Israel. Joon nigaun'lɨɨ'³o 'e cwaai'³ lo ―jin'² 'in tsá² do.

29 Jilaa'²¹ 'elo gajin'²in tsʉ 'wii'¹³ niganíi²mo 'e fuu²¹ do coon'¹³ jaain²¹ tsá² sii²¹ Trófimo 'in seein²¹ Efeso. Joon 'ɨ¹‑tsi 'e Poo² do nigajée¹mo 'ii fu cwo'¹ do.

30 Joon jileei'²¹ 'in tsá² do galicaain²¹ cwiin¹in. Joon gatyaa¹ 'goo²¹. Joon gasan'²mo Poo² do. Joon gajnúu¹in fu caluu cwo'¹ do. Tsifu joon gajni¹o 'ooca'nʉ́¹ do. 31 La mo 'iin²¹²in jnga'²mo Poo² mo gacwá² júu³ tyani 'in tyʉ'² to² nifu 'láa² 'in néei¹ do. Gacwá² júu³ 'e jileei'²¹ tsá² seein²¹ Israel nigajmaa¹a mɨɨ'¹³. 32 Joon 'in tyʉ'² to² do gauncaain²¹ 'láa² tya'a coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tyʉ'²gɨ to². Joon gatyalíin² cwiin¹in lɨ téein² 'in tsá² to'² mɨɨ'¹³ do. 'In tsá² do gatʉ́ʉ²mo jo jmaai'²¹gɨ Poo² mo ganii²¹ 'in tyʉ'² to² do coon'¹³ 'láa² tya'a. 33 Joon 'in tyʉ'² to² do ngatyéen¹in lɨ siin'¹² Poo². Joon gasan'²mo 'ido. Joon gatyʉ'²ʉ to² wa'a ga'ñúu²in coon'¹³ tún² cadena. Mo ngayuui'¹³ joon gaunngɨɨ¹ɨ 'in tsá² 'in nigajmeei'²¹ Poo² do, ¿'iin 'i joongɨ 'ee‑gɨ gó² nigajmaa¹a? 34 Pe 'in tsá² do ga'láa² 'wii²¹² ga'oo¹o sɨcaa'¹³mo. La coon'²¹ jo cwó² wa'a 'øøi'²¹‑tsi 'in tyʉ'² to² do. Joon gatyʉ'²ʉ to² gangai'² Poo² fu lɨ taai² 'láa² do. 35 Mo gatyalíin² 'oojáain¹³ lɨ taai² 'láa² do 'in 'láa² do gasaa'¹i fu yʉ'ʉ Poo² do tsʉ lɨ́ɨ¹ to'² tsá² mɨɨ'¹³. 36 Jileei'²¹ 'in jalíin² caluu‑u 'oo¹o jin'²in:

―¡Cwojúun²mo 'ino!

Poo² faa'²¹a 'wii²¹² tya'a tyani tsá²

37 La nʉ'gɨ itsa'ii²¹ Poo² lɨ taai² 'láa² do gasɨɨ'²¹ɨ coon'¹³ jmíi¹ griego 'in tyʉ'² to² 'láa² do:

―¿Ja ilí² fuu²¹²uu 'nʉ cajaan²¹²mo júu³?

'In tyʉ'² to² do gajin'²in:

―¿Tɨ lí² fo'²'o jmíi¹ griego? 38 ¿Tɨ jon' 'nʉ‑gɨ 'in tsá² seein²¹ Egipto 'e ningóo¹xʉ 'e galicaain²¹ coon²¹ poo²¹² tsá² gajmaa¹a 'nii²¹ coon'¹³ tsaa'to²? ¿Tɨ jon' 'nʉ fii²¹² 'in jée¹i tyʉ́n² mil tsá² lɨ jo 'iin tsá² seein²¹ 'in gajmaa¹a 'nii²¹?

39 Joon gajin'² Poo² sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna‑a tsá² Israel. Galiseen²¹na coon²¹ fuu²¹ 'e sii²¹ Tarso. Tyíin¹moo coon²¹ fuu²¹ 'e tyiin²gɨ lɨ san' Cilicia. Pe un'øø'²'ø jmaa²'a fee'¹‑o'o cwo'²'o 'e foo'¹³na 'in tsá² lo ―jin'² Poo².

40 Joon gacwo¹‑o 'in tyʉ'² to² do 'ii. Poo² do gajmaa¹a siin'¹²in 'e yʉ' 'oojáain¹³ do. Joon coon'¹³ cwoo²¹o gajmaa¹a li² 'e jo to'²gɨ tsá² mɨɨ'¹³. Mo ga'ɨ́ɨ² tii² joon gafaa'²¹o 'ido coon'¹³ jmíi¹ sii²¹ hebreo. Joon gajin'²in:

22

1 ―Tsaru'¹u' coon'¹³ tsacøøi'¹³ tyi', nʉ́ʉ²duu' jilaa'²¹ 'e ifo'³oo 'wii²¹² tyiia lo.

2 Mo ganúu²un 'e faa'²¹ Poo² jmíi¹ hebreo do lɨɨlɨ¹gɨ tii² ga'ɨ́ɨ². Joon gajin'²gɨ Poo² do:

3 ―Tsá² seein²¹ Israel jna. Galiseen²¹na fu Tarso lɨ san'² Cilicia. Pe gacwáan¹na fu Jerusalén lo. Tɨfo'² Gamaliel ga'e'²e jna. Gauntsáa¹oo jilaa'²¹ tɨɨ² 'e si'² tya' tsacøøi'¹³ tyi'. Joon jo mo tiui'²‑tsii 'e jmóo³oo jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios la lɨ́² 'e jmoo²oo' jmɨɨ²¹² no. 4 La mo jéei¹ niga'øø¹moo 'in nijai'² lɨ́ɨi² Jesús. Ca nigajngaa'²¹moo 'inlɨ́ɨi¹³. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ gataa'²¹na 'nʉñí³ tsañʉʉ'¹ lagɨ tsamɨ́². 5 'In tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ jilee'²¹ tsacøøi'¹³ ñii¹o joon lí²‑i sɨɨ'²¹ɨ 'naa' 'e nigacwo'¹o jna coon²¹ jí² 'e tyáan³aan tya' tsagoo²¹o' 'in néei¹ fu Damasco do. Ngóo¹‑oo fu do. Nga'nee'²¹na 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús 'e tǿ³øø sɨ'ñúu¹mo 'ido fu Jerusalén lo. Joon i'e'²ee wúu¹.

Poo² tyaa¹ júu³ xiiala nigajoo'²¹‑tsi

6 ’Pe la 'ɨɨ²¹² ngóo³oon tya'i fu¹ do ityíia¹ fu Damasco do la tyiiañi'¹ mo gajná² joo'²¹ ce cu' lɨ' lɨ ngóo³oo do. Coon²¹ 'yiia²¹ jó² fu ñʉ'fú². 7 La tsifu joon gacɨ'²na ni 'wó². Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ 'e gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Saulo, ¿'ee lɨ 'øø¹u'u jna?” 8 Joon gaunngɨɨ²ɨɨ: “¿Iin 'nʉ no, Señor?” Joon gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Jesús tsá² Nazaret jna 'in 'øø¹u no.” 9 Joon 'in téein² coon'¹³ jna ganii²¹o 'e gajná² joo'²¹ do joon gafoo'¹mo 'áai¹ pe jo ganúu²un 'e júu³ 'e gafaa'²¹ do. 10 Joon gafo'¹oo: “¿'Ee 'ná² jmáa³aa, Ña'ñʉ'¹ʉ'?” Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna: “Raan²un, cwó² fu Damasco. Do‑o isɨɨ'²¹ tsá² 'nʉ 'ee 'ná¹ jmaa²'a.” 11 Coon'¹³ 'e jɨ́² do galitʉʉ²moo. Joon 'in tsá² ngalii²¹i'i coon'¹³ do gason'¹on cwóo³oo ca gatyalii²¹i'i fu Damasco do.

12 ’Do‑o niseein²¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ 'in nisii²¹ Ananías. Jiin'¹³ la tɨɨsi'² tya' Moisés 'e nijmoo¹o. Joon jileei'²¹ tsá² Israel néei¹ Damasco do lɨ́ɨ¹ tyʉ́² faa'²¹a tya' 'ido. 13 Ananías do gacwée¹i lɨ tyíin¹na, joon gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Tsaru'¹u' Saulo, cwolijnaa'²¹o'o tún¹.” La tsifu joon gajǿø²oo tún¹. Joon gajøø²¹²moo 'ii. 14 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna: “'In Dios tya' tsacøøi'¹³ tyi' nigatyiin'¹² 'nʉ ca la mo jéei¹ 'e litsáa¹mo‑'o'o jilaa'²¹ 'e 'yaa¹mo‑tsi. Joongɨ ijǿø²du'u Jesús, 'in tyúi¹, 'e nuu²'un júu³ tya'o. 15 Tsʉ 'nʉ‑ʉ ifoo'¹³'o tyani jileei'²¹ tsá² 'wii²¹² tya'a. Joongɨ itya'²'a júu³ jilaa'²¹ 'e niganʉʉ²'ʉn coon'¹³ jilaa'²¹ 'e nigajøø²'ø. 16 Joon nano, ¿'ee lɨ'ɨ gaun'ɨɨ²¹²'ɨ? Ráan²un no. Cwoo'¹³'o saa¹u jmɨɨ²¹. Cwolitsáa¹mo‑'o'o jiin'¹³ 'e sii²¹ Na'ñʉ'¹ʉ' Jesús, coon'¹³ la joon 'iin²mo tsaa² tyi'i.” La joon jin'² Ananías do ―jin'² Poo².

Poo² tyaa¹ júu³ xiiala gasii¹in Dios 'ii tya' 'in tsá² jo seein²¹ Israel

17 Jin'²gɨ Poo² do:

―Mo ganga'²na fu Jerusalén tún¹ la 'ɨɨ²¹² foo'¹³na Dios 'yuu²na cwo'¹ fee'¹ lo lawa'a 'e cɨ́ɨ³oo gamá¹na Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 18 Joon 'ii gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Jmoono cwoo'¹³‑'o'o. Júu¹ Jerusalén lo tsʉ jo 'ee unjíi² 'in tsá² no jilaa'²¹a 'e foo'²¹'o 'wii²¹² tyiia no.” 19 Joon gafuu²¹uu: “Ña'ñʉ'¹ʉ' ñii¹ 'in tsá² no 'e ningóo³oo la jilaa'²¹ cwo'¹ tya' tsá² Israel ngajée²na 'nʉñí³ jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi 'nʉ. Joongɨ gajmee'¹³na 'ii. 20 Joon la mo gatuun²¹ jmɨ¹ 'øøi² tsá² tyi'i sii²¹ Tée¹³, 'in nigafaa'²¹ 'wii²¹² tyi'i, jna‑a jon siin'¹²na do røø²¹ gasɨ́ɨ¹³ɨ'ɨ 'e gajngaai'¹² tsá² 'ii. Joon ga'maa²¹oo sɨɨn'¹³ɨn jileei'²¹ 'in gajngaai'¹² 'ii.” 21 Pe Ña'ñʉ'¹ʉ' do gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Cwoo'²¹'o tsʉ isɨ́ɨ³na 'nʉ coon²¹ lɨ wíin² tya' tsá² jo seein²¹ Israel.”

Poo² tyani 'in tyʉ'² to² fii²¹²' láa²

22 Ce jiin'¹³ 'e júu³ lo ganúu²gɨ 'in tsá² do joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a, ga'oo¹o jin'²in:

―¡Cwojúuin² 'in tsañʉʉ'¹ no! Jo tɨ́ɨ²i seein²¹gɨ 'ino.

23 Lɨ́ɨ¹ ga'oo¹o 'in tsá² do. Joon gajø'²ø sɨɨn'¹³ɨn joongɨ dya'²a 'laa²¹ fu yʉ'. 24 'In tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do gatyʉ'²ʉ to² 'e tsa'í² Poo² lɨ taai² 'láa² do. Joongɨ gatyʉ'²ʉ to² ipoo²i. La joon ijmáa¹a júu³ 'ee lɨ' 'e to'²o 'in tsá² do mɨɨ'¹³ 'wii²¹² tya'a. 25 La 'ɨɨ²¹² 'ñuu¹in Poo² do ipoo²i joon gajin'²in Poo² sɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² 'láa² do:

―¿Tɨ sá² 'ii'²¹ ipoo²¹²naa' jaain²¹ tsá² seein²¹ lɨ tyʉ'² to² Roma jiin'¹³ la jo gajmaa²aa' 'ii'²¹ røø²¹?

26 Mo ganúu²un 'in tyʉ'² to² 'láa² do jilaa'²¹ 'elo joon gangasii'¹²i 'in tyʉ'² to² fii²¹²'láa² do jin'²in:

―Tɨ́ɨ¹mo coon'¹³ jilaa'²¹ ijmaa²'a tsʉ 'in tsá² lo fuu²¹ Roma goo¹o.

27 Joon 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do gangatyéen¹in joon gaunngɨɨ¹ɨ:

―¿Tɨ jo'¹ fuu²¹ Roma goo²'o?

Joon gañii¹i Poo² gajin'²in:

―Jo'¹‑o.

28 Joon gajin'² 'in tyʉ' to² fii²¹² 'láa² do:

―'Áa¹mo nigacɨ́ɨin² cuu² tyiia 'e galɨ́¹na tsá² seein²¹ Roma.

Joon gajin'² Poo² tún¹:

―Jna lɨ́ɨ¹na ca la mo liseen²¹moo.

29 Joon 'in niga'núui¹ Poo² do galáa²mo tsifu. Gafoo'¹mo cagɨ 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do mo galili'³i 'e fuu²¹ Roma goo¹ 'ido tsʉ 'wii'¹³ niga'ñúu²mo Poo² do.

Poo² tsáa¹a tyani 'in tyiin²gɨ tsacøøi'¹³ 'in seein²¹ tya' tsá² Israel

30 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do litsáai¹‑tsi 'ee tsaa² cwo'¹ tsá² Israel Poo² do, joon gatyʉ'²ʉ to² galicaain²¹ jileei'²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ 'in tyiin²gɨ. Joon gatyʉ'²ʉ to² gajó² Poo² do tyaníi¹i.

23

1 Poo² gajǿøi² jileei'²¹ tsá² tyiin² 'in néei¹ do. Joon gajin'²in:

―Tsaru'¹u', nigataan²¹²na ca jmɨɨ²¹² no 'yaai¹‑tsii. Jiin'¹³xʉ jo 'óo³oo fa'ɨɨ'²¹ tyani Dios.

2 Joon 'in tyʉ'² to² nifu tya' untsá², 'in sii²¹ Ananías do, gatyʉ'²ʉ to² gasɨɨ'²¹ɨ 'in téein² co' lɨ siin'¹² Poo² 'e jnáa¹a moo'oo² Poo² do. 3 Poo² dogɨ gañii¹i:

―¡Ijmee'²¹mo Dios 'nʉ! Lɨ́ɨ¹u'u lawa coon²¹ 'oo²¹ 'e gasuun²un tsá² jiinloo²¹² 'e jo jnéei² tsá² jilaa'²¹ 'e gó² 'e taa'¹³. No‑o tyíin¹u'un jmoo²'o 'ii'²¹ tyiia la to² tyʉ'² ley. ¿'Ee lɨ' tyʉ'²'ʉ to² ijmeei'²¹ tsá² jna la jo to² tyʉ'² ley?

4 Joon 'in téein² do gasɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―¿'Ee lɨ' foo'²¹'o 'laa'²¹ tya' 'in tsá² tyʉ'² to² nifu tya' untsá² tya' Dios?

5 Joon gajin'² Poo²:

―Tsaru'¹u', jo mo galiñii¹ii 'e 'in no tyʉ'²ʉ to² tya' 'untsá². Tsʉ jin'² ni jí² tya' Dios: “Jo cwooi¹ faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tya' jaain²¹ tsaa'to² 'in tyʉ'² to² fuu²¹ goo¹o.”

6 Joon galili'³i Poo² 'e 'in tsá² sɨcaain²¹ do tún² 'ii'¹³ lɨ́ɨ¹i. 'Inlɨ́ɨi¹³ lɨ́ɨ¹i saduceos. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨ¹i fariseos. Joon gafaa'²¹ Poo² tá²:

―Tsaru'¹u', tsá² fariseo jna. Joon tsacøøi'¹³ tyiia lɨ́ɨ¹i fariseos. ¿'Ee lɨ' cwoo²oo' jna tsaa² 'wii'¹³ lɨ́ɨ²na 'e jiin'¹ tsá² tún²?

7 Mo ngayuui'¹³ gajin'²in 'elo 'in tsá² fariseos do coon'¹³ tsá² saduceos ga'láa² 'wii²¹² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i. Joon galɨ́² coon'²¹ tsá² fariseo do coon'¹³ tsá² saduceos 8 tsʉ 'in tsá² saduceos do ga'ɨ¹‑tsi 'e jo jiin'¹gɨ tsá² tún¹. Joongɨ 'ɨ¹‑tsi 'e jo jo'¹ 'e seein²¹ ángeles jon'gɨ seein²¹ tsa'mootyí². Pe 'in tsá² fariseos do jo'¹o lɨ́ɨi² jilaa'²¹ 'elo. 9 Jilee'²¹mo ga'oo¹o. Pe 'inlɨɨi'¹³ tɨfo'² tya' ley 'in lɨ́ɨ¹i fariseo gajin'²in:

―'In tsañʉʉ'¹ lo jo 'ee 'e gó² mo gajmaa¹ 'ino. Wana nigafee'¹i tsa'mootyí² sɨ ángel 'ee tɨɨ²¹mo' wa jo faa'³a' 'laa'²¹ tya' Dios.

10 Lɨ́ɨ¹ jo gacwo'¹ júu³ ruu'²¹i cagɨ 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do gafoo'¹mo wana gajmaa¹a 'no'³ Poo². La joon gatyʉ'²o to² 'láa² 'e tsatyíi¹i Poo² jee²¹² 'in tsá² do. Joon tsajée¹i fu lɨ taai² 'láa² do.

11 Joon 'woo¹ joon ganéi¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' tyani Poo². Joon gasɨɨ'²¹ɨ:

―Tya²‑'o'o. La lɨ́² 'e nigafaa'¹³'a 'wii²¹² tyiia 'e Jerusalén lo, la joon jon ifoo'³'o 'wii²¹² tyiia fu Roma.

'Ɨ¹‑tsi tsá² Israel ijngaa'²¹mo Poo²

12 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel røø²¹ gasɨ́ɨ²i wa'a ijngaa'²¹mo Poo². Joon gamaa¹a 'ii'²¹ 'e jo 'ee dø'¹ø joon'gɨ 'ee 'uun'²¹un jiin'¹³xʉ ca galɨ'¹ɨ. 13 Tíi¹ jiin'¹³ tunlái¹ lɨ́ɨ¹gɨxʉ 'in tsañʉʉ'¹ 'in nigacwo¹ júu³ la joon. 14 Gangalíin² tyani 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―Jna'a nigacwoo²¹o'o júu³ joon nigajmoo²¹o'o 'ii'²¹ 'e jo 'ee tyee²¹e'e jiin'¹³ la ijngaa'¹³na'a Poo² do. 15 La joon 'naa' coon'¹³ 'in catyaai² 'in 'oo¹o to² jee²¹² 'in tyiin²gɨ cwosii'¹³ii' 'in tyʉ́² to² tya' fii²¹² 'láa² do 'e tsa'oo²¹‑o cwojajée¹i tyaní²ii'. Cwosii'¹³duu' 'e 'iin²¹²naa' núu³gɨɨ' cwáain¹ tya'a 'e liñí³oo' 'e tyʉ́²gɨ. Joon la joon 'mee²¹²moo'o yiia'a tya'i fu¹. Joon ijngaa'¹²moo'o la nʉ'gɨ icwée²in.

16 Pe jaain²¹ jóon¹ tsamɨ́² ruu'²¹i Poo² do galiñii¹i 'e júu³ do. Joon gangóo¹ lɨ taai² 'láa² do. Gangajmaa'¹³a Poo² júu³. 17 Mo ngayuui'¹³ joon gatø'¹ Poo² jaain²¹ 'in tyʉ'² to² 'láa² do gasɨɨ'²¹ɨ:

―Jéei¹du' 'in xuui²¹² lo tyani 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² tsu sá² 'e jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii.

18 'In tyʉ'² to² tya' 'láa² do gangajée¹mo tyani 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa². Joon gajin'²in:

―'In Poo² 'in 'yuui² 'nʉñí³ do gatø'¹ø jna. Joon gamɨɨ¹ɨ 'e gajée²na 'in xuui²¹² lo 'e sá² coon²¹ 'e jin'²in.

19 Joon 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do gason'¹on cwoo²¹o 'in xuui²¹² do. Joon ngajée¹i coon²¹ lɨ yaai. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'ido:

―¿'Ee 'iin²¹²u'un fu'³'u jna?

20 'In xuui²¹² dogɨ gajin'²in:

―'In tsá² Israel do røø²¹ nigasɨ́ɨ²i ijngaa'¹³i Poo² tsa'oo²¹. Coon'¹³ júu³ tajuu²¹ imɨ'²ɨ 'nʉ wa'a cwojee¹u tyani tsacøøi'¹³ 'in tyiin²gɨ lawa'a 'e 'iin²¹²in litsáai¹gɨ‑tsi cwáain¹ tya' Poo². 21 Pe jo jo'¹ cwolii¹u tsʉ tunlái¹ lɨ́ɨ¹gɨxʉ tsá² tya'a 'in nisɨ'maai² tya'i fu¹. Joon 'in tsá² do nigajmaa¹a 'ii'²¹ 'e jo 'ee dø'¹ø jon'gɨ 'e 'uun'²¹un ca ijngaa'¹²i Poo². Joon nano jiin'¹³ canii² ijan²gɨ jiin'¹³ júu³ tyi‑o'o.

22 Joon 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do ga'ɨ'¹o júu³ xuui²¹² 'e jo 'in sɨɨ'²¹ɨ ce jiin'¹³ jaain²¹ 'e nigajmaa¹a júu³.

Jaa'²¹in Poo² tyani 'in 'oo¹o to² fee'¹ 'in sii²¹ Fée¹³

23 'In tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do gatø'¹ø gái¹ 'in tyʉ'² to² 'láa² do. Joon gajmaa¹a 'ii'²¹ 'ii ityaa¹ tyʉ́² cíein¹³ 'láa² 'e ngɨ¹ tɨɨ² coon'¹³ sesenta‑gɨ 'in cwá² cwa². Joongɨ tún² cíein¹³gɨ 'in san'² 'mosʉʉn'²¹ cwaa²¹. 'Ido‑o tsajée¹i Poo² fu Cesarea la 'iin² ñʉ́¹ canuu²¹. 24 Joon gatyʉ'²ʉ to² 'e tyaa²¹ tyʉ́² jaain²¹ gái¹ cwa² cwá² Poo². Joon gajmaa¹a 'ii'²¹ 'e tsajéei¹ Poo² tyú¹mo tyani 'in 'oo¹o to² sii²¹ Fée¹³. 25 Coon'¹³ 'láa² do gasii¹in coon²¹ jí² 'e jin'²:

26 “'Aa²¹²mo'o fo'³oo. Jna‑a Claudio Lisias. 'Aa²¹²mo'o 'nʉ gobernador Fée¹³ 'in un'góo³ jna lɨɨlɨ¹. 27 'In tsá² seein²¹ Israel lo nigasan'²mo 'in tsañʉʉ'¹ no. Joon la mo 'iin²¹²in jnga'²mo. Pe mo galiñí³ii 'e tsá² Roma 'ii joon ngalii²¹i'i coon'¹³ 'láa² tyiia. Joon galaa²¹²moo. 28 Joon gatø'³øø 'in tyiin²gɨ jee²¹² tsá² seein²¹ Israel tsʉ gali'iin²¹²na liñí³ii tsaa² tya'a. 29 Canii² ga'nɨɨi¹ jiin'¹³ cwáain¹ tya' ley tya' yaamo. Jo sá² 'ii'²¹ wa'a ijúuin² jon'gɨ wa'a tsa'ii²¹ 'nʉñí³. 30 Pe mo galili'³ii 'e tsá² Israel nigajmaa¹a 'ii'²¹ ijnga'²mo 'wii'¹³ joon tsifu‑u gasɨ́ɨ¹³moo. Joon nigamɨ́³ɨɨ jileei'²¹ 'in cwo¹ tsaa² tya'a 'e cwofaa'²¹o tyani‑o'o jilaa'²¹ 'laa'²¹ 'e faa'²¹a. Jiin'¹³ joon júu³ tyiia, feei'¹du'‑'o'o.”

31 La joon 'in 'láa² do jiin'¹³ 'ii'²¹ 'e ni'oo¹o ngajée¹mo Poo². 'Woo¹ joon gatyalíin²mo tɨ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Antípatris. 32 Joon mo gajná² jmɨɨ²¹² joon 'in 'láa² ngɨ¹ tɨɨ² do gajaliin¹mo fu lɨ taai². Joon 'in néei¹ cwa² do gangalíin²mo la fu¹ taai² coon'¹³ Poo². 33 Joon mo gatyalíin² fu Cesarea 'in tyʉ'² to² 'láa² do gacwo'¹o gobernador do 'e mo'jí² do. Joon do‑o gajaan'²¹mo Poo². 34 Mo gajǿø² gobernador 'e mo'jí² do joon gaunngɨɨ¹ɨ xiia goo¹o Poo² do. Mo galiñii¹i 'e goo¹o Poo² sii²¹ Cilicia joon gajin'²in:

35 ―Mo cwolíin² 'in jmoo¹o tsaa² tyi'i joongɨ inúu³oo.

Joon gatyʉ'²ʉ to² ga'í² Poo² palacio tya' Herodes. Do‑o ga'aa¹mo 'láa² 'ii.

24

Poo² faa'²¹a 'wii²¹² tya'a tyani Fée¹³

1 'Ñá² jmɨɨ²¹²gɨ gangɨ́ɨi¹ mo gatyía¹ Cesarea jaain²¹ 'in tyʉ'² to² tya' untsá² sii²¹ Ananías. Tyalíin² coon'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsacøøi'¹³ coon'¹³ jaain²¹ 'in faa'²¹ 'wii²¹² tya'a 'in sii²¹ Tértulo. Gatyalíin² tyani 'in tyʉ'² to² do 'e jmáa¹a tsaa² tya' Poo². 2 Mo gajajée¹i 'in tsá² sii²¹ Tértulo ga'láa² 'wii²¹² gajmaa¹a tsaa² tya'a. Joon gain'²in sɨɨ'²¹ɨ Fée¹³ do:

―Feei'¹du'‑'o'o tsaa'to² tyii'i. Cwáain¹ tyi‑o'o 'e sá² 'ii'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ la caain²¹ goo²¹o'o. Joon jo fa'í³ saan²¹a'an. 3 La caain²¹ goo²¹o'o nee²e'e 'elo joon cwo²¹o'o 'maa'¹³mo'o. 4 Pe lɨ la coon²¹ jo un'ɨɨi²¹²gɨɨ 'nʉ jmaa²'a feei'¹‑'o'o núu³du'u coon²¹ cata. 5 Nigatseei'²¹ jna'a 'in tsañʉʉ'¹ lo ngɨɨ¹ɨ untyíi²in jna'a. Ngɨɨ¹ɨ coon'²¹on tsá² Israel tóo² la 'ui juncwii²¹. 'In no‑o jaain²¹ tsá² nifu tya' tsá² 'in untsáa¹a júu³ tya' jaain²¹ tsá² Nazaret. 6 Joon gaun'lɨɨ'³ɨ cwo'¹ fee'¹ tyii'i. 'Wii'¹³ joon gaseen'¹³moo'o ijmoo²¹o'o 'ii'²¹ tya'a la to² tyʉ'² to² tyii'i. 7 Pe 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do 'in sii²¹ Lisias ga'ii²¹ jee²¹² jna'a coon'¹³ 'e gøø'¹²i lɨɨlɨ¹. Joon gatyii¹mo 'ido. 8 Joon gajin'²in 'e jileei'²¹ 'in cwo¹ tsaa² 'ná² jalíin² tyani'i. 'Nʉ‑ʉ lí unngɨɨ²du'u joon liñí²'i no‑o júu³ jai'² jilaa'²¹ 'e tsaa² jmoo²¹o'o tya'a ―jin'² Tértulo do.

9 'E ja'²mo júu³ tya'a jin'² jilee'²¹ tsá² Israel téein² co' do. 10 Joon 'in 'oo¹o to² do gajmee'²¹i Poo² coon²¹ li² ifaa'²¹a. Joon Poo² do gajin'²in:

―'Yaa¹mo‑tsii jna 'e fo'³oo 'wii²¹² tyiia tyani'i tsʉ ñíi³oo 'e ningóo¹xʉ 'áai¹ 'e jmoo² 'nʉ 'ii'²¹ 'e fuu²¹ lo. 11 'Nʉ‑ʉ litsáai¹du‑'o'o wana jo'¹. Ningóo¹ jiin'¹³ dyatun¹ jmɨɨ²¹² 'e gatyíi³aa Jerusalén 'e un'goo¹o Dios. 12 Joon la 'ɨɨ²¹² 'yuu²na cwo'¹ fee'¹ do sɨ 'yuu²na cwo'¹ pi'³ tya'a 'ee sɨ doñixiia' 'e fuu²¹ do 'ee 'in tsañʉʉ'¹ no jo mo gatsee'²¹i jna 'e jɨ́ɨ¹³na coon'¹³ jiin'¹³ jaain²¹. Jon'gɨ mo gatsee'²¹i jna 'e cwo'²oo tsá² cwáain¹ wa'a to'² mɨɨ'¹³. 13 'In tsá² lo jo lii'¹i jilaa'²¹ 'e tsaa² cwo'¹o jna no. 14 Pe jiin'¹³ canii² 'e røø²¹²na tyani'i 'e un'goo²¹ jna Dios tya' tsacøøi'¹³ tyiia coon'¹³ coon²¹ júu³ 'múui² 'e 'in tsá² lo jin'² 'e gó². Pe jo'¹o lɨ́ɨ²na jilaa'²¹ júu³ toon²¹² jí² tya' ley coon'¹³ júu³ tya' 'in gafaa'²¹a 'wii²¹² tya' Dios calɨɨ. 15 La lɨ́ɨ²i 'ii‑o jon lɨ́ɨ²na 'e Dios ijmáa¹a jiin'¹ tsá² la 'in tyúi¹ tiin'¹³ la 'in gó². 16 'Wii'¹³ joon cwo'²‑tsii 'e jo li'óo³oo tsaa² tyani Dios sɨ tyani tsá² 'ee.

17 ’'Wóo²xʉ ningóo¹ 'e ngɨ́³ɨɨ la caain²¹ lɨ xiia' joon gatye'²moo fu góo³oo 'e gacwo'¹oo cuu¹ tsagóo³oo 'in tañíi². Joongɨ gacwo'¹oo 'ñii'a 'maai'¹³ Dios. 18 La joon 'yuu²na jmóo³oo inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do mo ganíi²mo jna jaain²¹ gái¹ tsá² Israel 'in néei¹ lɨ sii²¹ Asia. Do‑o ganíi²mo jna tsi inʉʉ cwo'¹ fee'¹ do 'yuu²na iuncwaa'³na jiin'¹³ la tɨɨsi² do. Pe xʉʉ tsá² seein²¹ coon'¹³ jna jon'gɨ gato'² tsá² mɨɨ'¹³. 19 Pe 'ii 'in 'na¹ jalíin² 'e jmáa¹a tsaa² tyiia wuxʉ'ʉ tsaa² tyiia. 20 Wana jogɨ la joon cwojin'³du 'in néei¹ lo wana gatsaa'²¹a coon²¹ tsaa² tyiia mo gasiin'¹²na tyani tsá² tyiin²gɨ tya' tsá² Israel. 21 Jiin'¹³ 'e gafo'¹oo tá² mo siin'¹²na jee²¹² 'ii: “Tɨ jmɨɨ²¹² no jmoo²oo' 'ii'²¹ tyiia tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²na 'e jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²” ―jin'² Poo².

22 Mo ganúu²un Fée¹³ do 'elo tsʉ 'wii'¹³ røø²¹ ñii¹i cwáain¹ tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús gatyuu'¹²mo 'e júu³ do. Joon gajin'²in:

―Mi cwee¹i 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² do sii²¹ Lisias joongɨ ityee¹mo júu³ 'e cwáain¹ tyii' lo.

23 Joon Fée¹³ do gatyʉ'²ʉ to² fii²¹²' láa² do 'e jo mo láa²mogɨ Poo². Pe gacwoo¹o 'ii'²¹ 'e tsalíin² tsá² seein²¹ Poo² tyʉ́² coon'¹³ 'e tsafee'¹³i 'ido. Joongɨ 'e cwo'¹o 'e dø'¹ 'ido.

24 Mo gangɨ́ɨi² coon²¹ tún² jmɨɨ²¹²gɨ gatyía¹ Fée¹³ coon'¹³ 'in tsamɨ́² tya'a 'in sii²¹ Drusila. 'Ii‑i jaain²¹ tsamɨ́² 'in seein²¹ Israel. Joon gatyʉ'²ʉ to² gajó² Poo². 'Iin²¹²in núu¹un xiiala lí² tsáai¹‑tsi tsá² Jesucristo. 25 La 'ɨɨ²¹² mo faa'²¹a Poo² xiiala ngɨ¹ tsá² fu¹ coon²¹ tsáa¹, joongɨ xiiala tyʉ'² tsá² to² yaai, joongɨ xiiala mi jmáa¹ Dios 'ii'²¹ tya' tsá² gafoo'¹mo Fée¹³ do. Joon gajin'²in:

―Cwoo'¹mo nano. Joon mi jǿøi²gɨɨ itø'³øø 'nʉ tún¹.

26 'Ɨ¹‑tsi Fée¹³ icwo'¹ Poo² 'ii cuu² joon iláa²mo. 'Wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹ 'láai² naa'¹³ nigatø'¹ø Poo² 'e síin¹in coon'¹³on. 27 La joon gangɨ́ɨ¹i tún² jiin²¹gɨ mo cwo'ɨ́ɨ¹ Fée¹³ 'e to² 'oo¹o do. Joon 'in tsá² sii²¹ Porcio Festo ga'í² cwaain²¹ tya'a. Tsʉ 'iin²¹²in Fée¹³ do iliseein²¹ røø²¹ coon'¹³ tsá² Israel jo galáai¹ Poo² do.

25

Poo² tyani Festo

1 Gatyíi¹a Festo ga'ii'²¹mo to² tya' Fée¹³. Mo gatsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Cesarea gangóo¹ fu Jerusalén. 2 Mo gatɨ́² do‑o 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsá² Israel 'in tyiin²gɨ gacwoo¹o coon²¹ tsaa² tya' Poo². 3 Joon gamɨɨ¹ɨ tyani 'ido lawa coon²¹ júu³ jai'² 'e siin'¹²in Poo² fu Jerusalén. Pe 'ii'²¹ tya'a ijnga'²mo Poo² tya'i fu¹. 4 Pe gajin'² Festo 'e fu Cesarea siin'¹² Poo² joon 'ii‑o 'ɨ¹‑tsi 'e tsáa¹a fu do jmoo¹ joon coon²¹ jmɨɨ²¹². 5 Joon gajin'²in:

―Doñi'iin jee²¹² 'na' 'in 'oo¹o to² 'ná¹ cwolíin²naa' fu Cesarea coon'¹³ jna. Joon wana 'in tsañʉʉ'¹ do niga'aa¹ coon²¹ tsaa² fee'¹ lí²‑i jmaa²aa' tsaa² tya'a.

6 Lɨ́ɨ²mo jñá² sɨ dyá² jmɨɨ²¹² gajan¹gɨ Festo fu Jerusalén do. Joon ganga'²mo fu Cesarea. Joon mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gacwó² 'áan³ tya'a lɨ lɨ tɨ́ɨi² cwaa²¹. Joon gatyʉ'²ʉ to² jó² Poo². 7 Joon mo ga'í² Poo² gajatyéen¹in tsá² Israel 'in nigatyalíin² Jerusalén. Joon gajmaa¹a 'láai² tsaa² tya' Poo². Pe jiin'¹³ coon²¹ jo galɨ'¹ɨ. 8 Joon gafaa'²¹a Poo² 'wii²¹² tya'a:

―Jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo 'ee mo 'nó³oo. Jo mo gafo'¹oo 'laa'²¹ tya' ley tya' tsá² Israel jon'gɨ tya' cwo'¹ fee'¹ tya'a. Jon'gɨ mo fo'¹oo 'laa'²¹ tya' tsaa'to² nifu tyíin¹ Roma ―jin'² Poo².

9 Tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in Festo jmaa¹a tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ tsá² Israel joon gaunngɨɨ¹ɨ Poo² do:

―¿Ja 'iin²¹²u'un cwoo'³'o fu Jerusalén. Joon do‑o ijmáa¹a 'ii'²¹ tyi'i?

10 Joon gañii¹i Poo² do:

―Siin'¹²na tyani 'in 'oo¹o to² Roma lɨ cwooi¹ lisá² 'ii'²¹ tyiia. Tsʉ tyʉ́²‑ʉ ñí²'i 'e jo 'ee tsaa² mo ga'nó³oo tya' tsá² Israel. 11 Wana niga'nó³oo coon²¹ tsaa² 'e tɨɨ²¹moo júun²moo jo cwooi¹ fo'¹oo wa'a jo júun²na. Pe wana jogɨ sá² coon²¹ júu³ jo'¹ la lɨ 'e tsaa² cwoo'²¹ no jiin'¹³ jaain²¹ jo 'oo¹o 'ii'²¹ 'e jaa'²¹in jna tyaníi¹i. Mɨ́³oo 'e 'in 'oo¹o to² nifu do 'ña'o jmáa¹a 'ii'²¹ tyiia ―gajin'² Poo² do.

12 Joon mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a Festo coon'¹³ 'in tyʉ'² to² coon'¹³on joon gajin'²in:

―Nigamɨ́³'ɨ 'e lisá² 'ii'²¹ tyi'i tyani 'in 'oo¹o to² nifu. Joon do‑o icwoo'³'o.

Poo² tyani rǿøi¹³ Agripa

13 Mo gangɨ́ɨi² coon²¹ tún² jmɨɨ²¹²gɨ 'in rǿøi¹³ Agripa coon'¹³ Berenice tyalíin² fu Cesarea. Tyalíin² ngafee'¹²i Festo. 14 Do‑o gajaan¹an wóo²xʉ. Joon mo gatyaa¹a Festo júu³ coon'¹³ 'in rǿøi¹³ do cwáain¹ tya' Poo² gajin'²in:

―Lo‑o 'yuui² jaain²¹ tsanʉʉ'¹ 'nʉñí³ 'in gasáai¹ Fée¹³. 15 Mo gataan²¹²na Jerusalén 'in tyʉ'² to² tya' untsá² coon'¹³ tsacøøi'¹³ tya' tsá² Israel gacwolíin² gacwoo²¹ tsaa² tya' 'ino. Gamɨɨ¹ɨ 'e jmáa³aa 'ii'²¹ tsaa² tya'a. 16 Jna‑gɨ gafuu²¹²uu 'e jo lí² tsʉ jo si'² tɨɨ² la joon tya' tsaa'to² néei¹ Roma. La nʉ'gɨ ilisá² 'ii'²¹ 'e júuin² jaain²¹ tsá² 'ná¹‑a téein² 'in cwo¹ tsaa² tyaníi¹i la jaain²¹ la jaain²¹. Coon'¹³ la joon lí²‑i un'øø'¹mo yaai coon'¹³ tsaa² 'e cwoo¹o fuu²¹²uu. 17 La joon mo jalíin² fu lo jo 'ee gaun'ɨɨi²¹²gɨɨ 'ñii'a. Pe mo gajná² joon ganí³ii 'áan³ tyiia lɨ gatɨɨ²¹na. Joon gatyʉ'¹ʉʉ to² gajó² 'in tsañʉʉ'¹. 18 Pe jileei'²¹ 'in jalíin²mo gajmaa¹a teen¹in 'e cwoo¹o tsaa² tya'a jo 'ee gasɨ́ɨ²i 'laa'²¹ tya' 'ino la mo 'ɨ¹‑tsii. 19 Lɨ́ɨ²mo jiin'¹³ tsaa² tya'a 'e cwoo¹o jiin'¹³ tɨɨ² 'e si'² tya'o coon'¹³ jaain²¹ tsá² sii²¹ Jesús 'in gajúin¹. Pe 'in Poo² do jin'²in 'e nijiin'¹o. 20 Joon jna‑a tsʉ jo ñí³ii 'ee jmáa³aa jiin'¹³ 'e cwáain¹ lo gaunngɨɨ²ɨɨ Poo² wa'a 'iin²¹²in tsee'¹²i fu Jerusalén 'e lisá² 'ii'²¹ tya'a 'e cwáain¹ lo. 21 Pe 'i‑gɨ gamɨ'²ɨ jna 'e 'iin²¹²in lisá² 'ii'²¹ tya'a tyani 'in tyʉ'² to² nifu 'in sii²¹ Augusto. 'Wii'¹³ joon gatyʉ'²ʉʉ to² 'e jo mo láa²mogɨ ca mi lí² sɨ́ɨ³na tyani 'in tyʉ'² to² nifu do ―jin'² Festo do.

22 Joon gajin'² rǿøi¹³ Agripa do sɨɨ'²¹ɨ Festo:

―'Iin²¹²mo jna jon núu³duu júu³ tya' 'in tsañʉʉ'¹ no.

Joon gajin'² Festo:

―Tsa'oo²¹ inúu³du'u.

23 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon ngataa²i Agripa coon'¹³ Berenice li²‑i lɨɨ²¹² 'ya'²gɨ 'áai¹. Do‑o ngataa²i tsi lɨ sɨcaain²¹ tsá² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² fii²¹² 'láa² coon'¹³ tsá² tyiin²gɨ 'e fuu²¹ do. Joon Festo do gatyʉ'²ʉ to² ijó¹ Poo². 24 Joon gajin'²in:

―Rǿøi¹³ Agripa, coon'¹³ tsá² 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ jna'a, lo‑o siin'¹² 'in tsanʉʉ'¹ no. Fúu¹mo tsá² Israel nigasɨɨ'²¹ɨ jna 'laa'²¹ tya' 'ino. La Jerusalén tiin'¹³ lagɨ lo jo mo gajan¹ sɨɨ'²¹ɨ jna 'e tɨ́ɨi² júuin² 'in tsá² lo. 25 Pe lɨ́ɨ²na 'e jo 'ee mo gajmaa¹a wa'a 'e tɨ́ɨi² júun²in. 26 Pe jo mo galiñí³ii røø²¹ wa'a sɨ́ɨ³na jí² tyani fíi³ii. 'Wii'¹³ tya' joon tyʉ'³ʉʉ to² jajée¹i tyaní²ii'. Joongɨ tyani 'nʉ‑ʉ 'e tyiin²gɨ rǿøi¹³ Agripa. Jmaa² fee'¹‑'o'o unngɨɨ²du'u wa'a lisá² coon²¹ júu³ 'e sɨɨ'¹³na. 27 Tsʉ fa'ɨɨ'²¹ɨ lɨ́ɨ²na 'e sɨɨ'¹³na jaain²¹ tsá² 'yuui² 'nʉñí³ la jo mo ñí³ii 'ee tsaa² tya'a.

26

Poo² faa'²¹a 'wii²¹² tya'a tyani rǿøi¹³ Agripa

1 Joon gajin'² Agripa gasɨɨ'²¹ɨ Poo²:

―Lí²‑i foo'²'o cwáain¹ tyi'i 'wo'o.

Joon Poo² do gajmaa¹a li² coon'¹³ cwoo²¹o. Joon gafaa'²¹a la lo:

2 ―Lɨ́ɨ¹ jløø'³na 'e lí²‑i fo'³oo tyani'i rǿøi¹³ Agripa 'e un'øø'²¹na 'ñii'a tya' jileei'²¹ tsá² Israel 'in nigafaa'²¹ 'laa'²¹ tyiia. 3 Tsʉ ñí³o'o la jilaa'²¹ tɨɨ² 'e si'² tya' tsá² Israel. Joon ñí³o'o jilaa'²¹ cwáain¹ 'e sɨ́ɨ¹³ɨ'. 'Wii'¹³ joon mɨ́³ɨɨ 'e núu³du'u coon'²¹ tún².

Tyaa¹a Poo² júu³ xiiala gangɨɨ¹ɨ la nʉ'gɨ gajoo'²¹‑tsi

4 ’Jilee'²¹mo tsá² Israel ñi¹o xiiala mo gataan²¹²na jee²¹² 'ii fu góo³oo coon'¹³ Jerusalén ca la mo xuu²¹²na. 5 Ñi¹o joon lí²‑i faa'²¹o wa' 'iin²¹²in 'e lɨ́ɨ¹na fariseo ca la mo sɨmɨɨ'²¹moo. Joon 'in tsá² 'in lɨ́ɨ¹i fariseo do cwo'¹ogɨ‑tsi jmoo¹gɨ jilaa'²¹ tɨɨ² 'e si'² tyii'i la jee²¹² jile'¹i'i. 6 Pe nano cwo'¹ 'ido jna tsaa² 'wii'¹³ tsáai¹‑tsii 'e Dios jmáa¹a jiin'¹ 'lɨɨ²¹² la lɨ 'e nigajin'² 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyii'i. Fiin'¹³ jilee'²¹mo tsá² Israel sɨjan¹o mi tsín¹ 'e 'ii'²¹ do 'e júu³ niga'ɨ́ɨ² Dios. 7 La jɨ dyatún¹ poo²¹² tsá² goo²¹o'o la jmɨɨ²¹² tiin'¹³ la 'woo¹ sɨjan¹o. Pe 'wii'¹³ sɨjaan²aan 'e joon, rǿøi¹³ Agripa, cwo'¹ 'ido jna tsaa² nano. 8 'Áai¹ wúui¹ 'e jo'¹ lɨ́ɨ³u 'e jmoo¹o Dios 'e jiin'¹ tsá² tún¹, ¿ja jo'¹?

Tyaa¹a Poo² júu³ xiiala mo gangɨɨ¹ gajmee'²¹i tsá² 'in jo'¹ lɨ́ɨi² Jesús

9 ’'Ñii'a la mo jee¹ ga'ɨ¹‑tsii ijmee'¹³na tsá² 'in nigajo'¹ lɨ́ɨi² Jesús tsá² Nazaret. 10 La joon gajmáa³aa fu Jerusalén. Joon coon'¹³ to² 'e tyʉ'² 'in tyʉ'² to² tya' untsá² gataa'²¹na 'nʉñí³ fúui¹ lɨɨlɨ¹ 'in nigajai'² lɨ́ɨi². Joon mo gajngaai'¹² tsá² 'ii røø²¹ sɨɨ'¹³ɨ'ɨ. 11 Lɨ́ɨ¹ 'láai² fu ga'e'¹ee tsá² wúu¹ mo jo garǿø¹i jilaa'²¹ 'e jo'¹ lɨ́ɨi². Jilaa'²¹ 'elo gajmáa³aa la caain²¹ cwo'¹ sinagogas. Lɨ́ɨ¹ gauntyíi²na 'ido cagɨ ganga'ǿø³na fu lɨ wíiin².

Tyaa¹a Poo² júu³ tún¹ xiiala mo gajo'¹‑tsi

12 ’Coon'¹³ cwáain¹ la joon ngóo³oo fuu²¹ sii²¹ Damasco. Ngóo³oo tyaan²aan coon²¹ jí² 'e cwo'¹o 'in tyʉ'² to² tya' untsá². Coon'¹³ jí² do‑o isaan'¹³moo tsá² jo'¹ lɨ́ɨi². 13 Pe la joon galɨ́² tyiia tya'i fu¹ lɨ lɨ ningóo³oon do. Mo gatɨ́² tyiiañi'¹ gamóo³oon coon lawa 'yíia² ñi'¹ 'e gajná² joo'²¹ jó¹ fu lɨ' yʉ'. Pe 'e 'gøø'¹²gɨ lagɨ 'yíia² ñi'¹. Gajná² cu' lɨ' lɨ siin'¹³na coon'¹³ 'in ngalii²¹i'i coon'¹³ do. 14 Joon jilee'²¹oo'o gacɨɨ'²¹na'a ni 'wó². Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ 'e gasɨɨ'²¹ jna coon'¹³ jmíi¹ hebreo: “Saulo, ¿'ee lɨ' 'øø¹u jna? Tsʉ 'wo'o jmaai'¹³ 'wo'o la mo jmoo¹o joo'²¹ jɨɨ¹ mo 'øø¹ø mo 'yá² fii²¹²i sɨɨ² sʉʉn'²¹ tya'a.” 15 Joon gafo'¹oo: “¿'Iin 'nʉ no, Señor?” Joon gasɨɨ'²¹ɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jna: “Jna‑a Jesús, jna 'in 'øø¹u no. 16 Pe ráan²un no. Jmaa²'a siin'¹²u'un tsʉ nigajné¹na tyani'i 'e jmaa²'a jilaa'²¹ to² tyʉ'³ʉʉ. Joongɨ ifoo'²'o jilaa'²¹ 'e nigañii²'i coon'¹³ jilaa'²¹ imoo²o'o 'wii²¹² tyiia mi lɨ cɨɨin²¹gɨ. 17 Iun'øø'²¹na 'nʉ tyani tsá² Israel coon'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in néei¹ lɨ wíin². Joon jee²¹² 'in tsá² néei¹ wíin² do sɨ́ɨ³na 'nʉ nano icwoo³'o. 18 Cwooi'³du' jee²¹² 'in tsá² do tsʉ nano ngɨɨ¹ɨ lawa tsá² tiuu²mo. Joon ino'³'o unníi¹i. Sɨ́ɨi³duu 'nʉ 'e cwosɨ́ɨi²du'u jilaa'²¹ 'e gó² 'ɨ¹‑tsi ca 'e tyʉ́². Joon iláa²mo'o 'ido ja'cwoo²¹ 'in 'lɨɨi'³ joon tsataa²mo ja'cwoo²¹ Dios. Joongɨ ilija'²mo líin² jna. Joon coon'¹³ 'e la joon lí²‑i 'iin²moo tsaa² tya'a. Joon 'ii'²¹mo coon²¹ 'áan³ tya'a 'e 'oo¹o Dios tya' jileei'²¹ 'in nigauntyú¹i.”

Tyaa¹a Poo² júu³ xiiala gacwoo¹o júu³ tyʉ́²

19 ’La joon, rǿøi¹³ Agripa, galinʉʉ'¹³oo jilaa'²¹ júu³ 'e gasɨɨ'²¹ Jesús jna fu yʉ' ñʉ'fú² do. 20 Ga'láa² 'wii²¹² cwóo³oo júu³ tyʉ́² nifu 'in néei¹ Damasco. Mo ngayuui'¹³ joon gacwóo³oo júu³ tyʉ́² tya' 'in néei¹ Jerusalén coon'¹³ la caain²¹ lɨ sii²¹ Judea coon'¹³ jileei'²¹ 'in jo seein²¹ Israel. Gafuu²¹²uu 'e 'ná² jaa'²¹‑tsi joon lí² tsáa¹mo‑tsi Dios. Joon cwojmaa¹o la jmoo¹o tsá² 'in nigajo'²‑tsi. 21 'Wii²¹² cwáain¹ la lo‑o gasain'² tsá² Israel jna fu inʉʉ cwo'¹ fee'¹ tya'a do. La mo 'iin²¹²in jngaa'¹²i jna. 22 Pe coon'¹³ 'e joon jo gajo'¹‑tsii tsʉ gauncoon'¹³ Dios jna ca nano. Cwo'³oo júu³ tyʉ́² tya' jileei'²¹ la 'in tañíi² tiin'¹³ la tsacøøi'¹³ 'in tyiin²gɨ. Gafuu²¹²uu jiin'¹³ la gajin'² 'in tsá² gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ coon'¹³ la gajin'² Moisés 'e 'ná¹ ilí². 23 Gajin'²o Moisés 'e Cristo 'ná¹ nii²¹ wúu¹. Joon mi yuui'¹³ joon júun¹mo. Joon 'ii‑o nifu ijiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². Joon icwó² júu³ coon'¹³ jna'a tsá² Israel coon'¹³ tsá² seein²¹ li xiia' 'e jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii ijiin'¹o tún¹ la gajiin'¹in ―jin'² Poo² do.

Poo² tyá²‑tsi Agripa 'e ijai'² lɨ́ɨi²

24 Mo gafaa'²¹ Poo² 'elo 'wii²¹² tya'a joon 'in Festo do ga'oo¹o jin'²in:

―¡'Yʉ caa²¹²mo'o, Poo², coon'¹³ jilaa'¹ 'e nigauntsáa¹³'a nigalicaa²¹²mo'o!

25 Pe Poo² do gañii¹i:

―Jmaa²'a fee'¹‑'o'o, Festo, pe jo 'yʉ caa²¹²na. Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ lɨ́². Júu³ røø²¹ jilaa'²¹ 'elo. Jiin'¹³ júu³ ja'²mo fo'³oo. 26 Lo‑o tyíin¹ rǿøi¹³ Agripa 'in cwii¹i jilaa'²¹ 'elo. 'Wii'¹³ joon jo cu'²‑tsii fo'³oo tyaníi¹i tsʉ tsáa¹mo‑tsii 'e ñi¹o jilaa'²¹ 'elo. Jilaa'²¹ 'elo jo gali'uuin²¹ ―jin'² Poo² sɨɨ'²¹ɨ tsá² do.

Joon gajin'² Poo² sɨɨ'²¹ɨ rǿøi¹³ Agripa:

27 ―¿Tɨ jo'¹ lɨ́ɨ²u, rǿøi¹³ Agripa, jilaa'²¹ júu³ 'e gafaa'²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ? Ñi¹oo 'e jo'¹o lɨɨ²u.

28 Joon gajin'² Agripa do:

―Coon²¹xʉ‑ʉ jogɨ tyá²‑'o'o jna 'e jo'¹ lɨ́ɨ²na Cristo.

29 Joon gañii¹i Poo²:

―Coon²¹xʉ lɨ¹ sɨ 'e 'láai² 'ee 'áai¹ 'ya'²gɨ wa'a icwó² Dios ilitsáa¹mo‑'o'o lawa jna. Pe jon' jiin'¹³ 'nʉ 'wo'o pe ce jilee'²¹mo 'in nuu¹un júu³ tyiia la nano. Pe jo 'nʉ́ʉ¹ cadena cwoo²¹o la 'nʉ́ʉ¹ cwóo³oo lo.

30 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Poo² jilaa'²¹ 'elo garóon² rǿøi¹³ coon'¹³ 'in 'oo¹o to² gobernador coon'¹³ Berenice coon'¹³ jileei'²¹gɨ 'in néei¹ do. 31 Joon gangalíin²mo lɨ xiia' lɨ jo nuu¹un Poo² lɨ ngatyaa¹ júu³ do. Ngasíin¹in 'e júu³ sɨ́ɨ¹i jee²¹² 'ii. Jin'²in sɨ́ɨ¹i:

―'In tsañʉʉ'¹ lo jo 'ee mo gajmaa¹a wa'a 'e tɨ́ɨi² júuin². Jiin'¹³ jo tɨ́ɨi² 'yuui²gɨ 'nʉñí³.

32 Joon gajin'² Agripa gasɨɨ'²¹ɨ Festo:

―Lí²‑i wuxʉ' nigaláa²mo'o 'in tsañʉʉ'¹ lo wa'a jo 'ña'a mo gamɨɨ¹ɨ 'e ilisá² 'ii'²¹ tya'a tyani 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma.

27

Sii¹in Poo² fu Roma

1 Mo gaun'ii'²¹i júu³ 'e siin'¹²in jna'a fu lɨ sii²¹ Italia joon gatyaa¹ 'ido Poo² cwoo²¹ 'in tyʉ'² to² cíein¹³ 'láa² 'in sii²¹ Julio. Gatyaa¹ cwoo²¹ 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'in taai² 'nʉñí³ coon'¹³ Poo² do. 'In Julio do tyʉ'² to² cíein¹³ 'láa² jee²¹² coon²¹ poo²¹² 'láa² sii²¹ Augusto. 2 Gangatoo²¹o'o coon²¹ tsi barco 'e jó¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Adramitio. Jaain²¹ tsá² sii²¹ Aristarco, 'in seein²¹ fu Tesalónica 'e náa¹ lɨ sii²¹ Macedonia ngoo²¹‑o jon coon'¹³. 'E barco do itsá² la caain²¹ lɨ sii²¹ Asia. 3 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon gatyalii²¹i'i fuu²¹ Sidón. Do‑o 'in Julio do gajmaa¹a feei'¹‑tsi tya' Poo². Gacwoo¹o 'ii'²¹ 'e tsafeei'¹³ Poo² jileei'²¹ 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ 'e fuu²¹ do. 'Ido‑gɨ gaunjíi²mo Poo² do. 4 Mo ga'woo²¹o'o fu Sidón do gangɨɨ²¹²na'a lɨ' caluu coon²¹ cwoo'¹³ roon¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Chipre lɨ jo jnóo¹ tyí² 'áai¹. Ngalii²¹i'i la joon tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ ga'ɨ́ɨ² tyí² lɨ' lɨ ngalii²¹i'i do. 5 Gangɨɨ²¹²na'a coon²¹ tsáa¹ tyani lɨ sii²¹ Cilicia coon'¹³ Panfilia. Joon gatyalii²¹i'i coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Mira náa¹ lɨ sii²¹ Licia.

6 Do‑o 'in tyʉ'² to² 'láa² do gatsaa'²¹a coon²¹ barco 'e jó¹ fu Alejandría 'e tsáa¹a fu Italia. Joon gatyʉ'²ʉ to² ngatoo²o'o. 7 Láa²mo jmɨɨ²¹² ngatoo²¹o'o fu¹. Waa²¹²mo gangalii²¹i'i. Lɨ́ɨ¹ tyan¹ to² gatyalii²¹i'i tyani coon²¹ lɨ sii²¹ Gnido. Tyan¹ to² 'áai¹ tsʉ lɨ́ɨ¹ ga'ɨ́ɨ² tyí² lɨ' lɨ ngalii²¹i'i do. 'Wii'¹³ joon gangɨɨ²¹²na'a tyani lɨ sii²¹ Salmón. Joon gangɨɨ²¹jna'a lɨ' cwoo²¹o'o tsáa¹ coon²¹ cwoo'¹³ roon¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Creta lɨ jo 'ɨ́ɨ² tyí² 'áai¹. 8 Gangɨɨ²¹²moo'o tyan¹ to² ca gatyalii²¹i'i coon²¹ 'áa³ tyʉ́² tya' barco. Tyan'an coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Lasea.

9 'Áa²mo nigali'ɨɨ²¹²na'a wóo² 'áai¹. Joon ni'íi¹ fo'² 'e tsatoo²gɨɨ'ɨ fu¹ ni jmɨɨ²¹ tsʉ ningɨ́ɨ¹mo jmɨɨ²¹² 'e gø'² tsá² Israel tyiiañi'¹. Tyan'an nijó¹ jiin²¹ 'e 'ɨ́ɨ² tyí² 'áai¹. 'Wii'¹³ joon gacwó¹ Poo² coon²¹ cwáain¹. 10 Joon gajin'²in:

―Tsañʉʉ'¹, lɨ́ɨ²na 'e lɨ́ɨ¹ 'íi¹ fo'² 'e fu¹ ngalii²¹i'i no. Joon cu'²u‑tsii 'e sɨ no‑o ga'iin² barco no coon'¹³ jilaa'²¹ laa²¹². Cagɨ jna' cweei¹ júun²na'.

11 Pe 'in tyʉ'² to² 'láa² do lɨgɨ gaunjíi²i tya' 'in fii²¹² barco do coon'¹³ 'in tyʉ'² to² barco lagɨ Poo². 12 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'e 'áan³ do lɨ' lɨ ngalíin² do jo tseein²¹ wa'a ingɨ́ɨ¹i mi tɨ jiin²¹ 'ɨ́ɨ² tyí² xʉʉ jogɨ jilee'²¹mo ga'ɨ¹‑tsi 'e 'áai¹gɨ tyʉ́² wa'a i'wooi²¹ do. 'Iin²¹²in wa'a ilí² tyalíin² fu Fenice. Tsʉ Fenice do coon²¹ fuu²¹ náa¹ tɨ' jmɨɨ²¹ tyʉ'² to² Creta do. Joon roon¹ 'e fuu²¹ lɨ jo tɨɨ'¹³ tyí² 'áai. Do‑o itéen¹in jiin'¹³ la tɨ jiin²¹ 'e jo 'ɨ́ɨ²gɨ tyí².

'Áai¹ 'íi¹ tyí² ni jmɨ'ñi'³

13 Joon tɨ' xʉʉ mo ga'láa² 'wii²¹² 'ɨ́ɨ² tyí² lɨ' caai¹ tsá² tooin²¹² lɨ yooin'¹² ñi'¹ lɨ́ɨi² ilí²‑i tsalíin². Joon ga'woo²¹oo'o. Joon gangɨɨ²¹²na'a co' tɨ' jmɨɨ²¹ Creta do. 14 Mo ngayuui'¹³xʉ joon gajnáa¹ coon²¹ tyí² 'gøøi'¹³ 'áa¹ tsaa' barco do. 'E tyí² joon sii²¹ Nordeste. 15 Joon ga'láa² 'wii²¹² ga'la'²a. Tsʉ 'wii'¹³ jo lii²¹i'i tsajée¹gɨɨ'ɨ coon'¹³ tyí² do gacwoo²¹o'o gajée¹mo jna'a. 16 Gangɨɨ²¹²na'a caluu coon²¹ cwoo'¹³ pi'³ roon¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Clauda lɨ jo 'ɨ́ɨ² tyí² 'áai¹. Lɨ́ɨ¹ gacwoo²¹o'o to² yiia'a galɨ'¹oo'o gatyii²¹i'i móo¹ 'e jó² caluu barco do. 17 Mo ngayuui'¹³ gasaa¹a'a móo¹ do joon gajmee'¹³na'a to² 'nii²¹² mɨ² cu' lɨ' barco do. Coon²¹ 'e do‑o cwo¹gɨ pí². Tsʉ 'wii'¹³ 'goo'²¹o tsataai² jee²¹² too'¹³ 'e sii²¹ Sirte gaxíia¹o 'mɨ'² jnɨɨi'¹³ tyí². Joon cwo¹‑o wa'a gajée¹mo tyí² 'ii. 18 Mo gajná² jmɨɨ²¹² joon lɨ́ɨ¹ 'ɨ́ɨ² tyí². Joon ga'láa² 'wii²¹² gadya'¹a laa²¹² ni jmɨ'ñi'³ do la coon²¹ jo 'ii²¹gɨ. 19 Mo gatɨ́² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² coon'¹³ cwoo¹o'o gadyíi¹³a'a tsi jmɨɨ²¹ jilaa'²¹ 'e jmaai¹ to² tya' barco do. 20 Lɨ́ɨ¹ 'láai² jmɨɨ²¹² gangɨ́ɨ¹i jo mo gajnée¹i ñi'¹ jon'gɨ nʉ́ʉ¹. Coon'¹³ jilaa'²¹ tyí² 'e niga'ɨɨ² do ga'ɨ́²‑tsii'i 'e jo lí² teein'¹³gɨɨ'ɨ coonti.

21 Lɨ́ɨ¹ 'láai² jmɨɨ²¹² ningóo¹ 'e jo mo tyée³e'e. Joon Poo² gajmaa¹a siin'¹²in jee²¹² 'in tsá² do. Joon gajin'²in:

―Tsañʉʉ'¹, tyʉ́²gɨ woxʉ'ʉ ganʉ́ʉ²oo' jilaa'²¹ 'e gafo'³oo do, womo jo ga'woo²oo' 'e Creta do. Joon jo galɨ́² 'e fa'í³ lo. 22 Pe nano tya²‑'oo' tsʉ jiin'¹³ jaain²¹ 'naa' jo júuin²gɨɨ' fiin'¹³ ga'iin²mo barco no. 23 Tsʉ ca nʉʉ²¹ gajnéi¹ jaain²¹ ángel 'in gasii¹in Dios 'aai¹ jna. Joongɨ jmóo³oo la to² tyʉ'²ʉ. 24 'In ángel do gasɨɨ'²¹ɨ jna: “Jo jmaa²'a 'goo'²¹'o, Poo², tsʉ 'ná¹‑a tyée¹u'u tyani 'in tyʉ'² to² nifu tyíin¹ Roma. Tsʉ 'wii'¹³ cwáain¹ tyio'o Dios iun'øø'¹i jileei'²¹ 'in téein² coon'¹³ 'nʉ 'e tsi barco no.” 25 'Wii'¹³ joon, tsañʉʉ'¹, ―jin'² Poo² do― tya¹‑'oo' tsʉ jo cu'²‑tsii coon'¹³ Dios. Jo'¹o lɨ́ɨ²na jilaa'²¹ 'e gasɨɨ'²¹ 'in ángel do jna. 26 'Ná¹‑a ixuu'²¹na' nitsaa² caai¹ cwoo'¹³ tyʉʉn roon¹ ni jmɨɨ²¹ ―jin'² Poo².

27 Coon²¹ canʉʉ²¹ mo gatsín¹ tún² semóo¹³ 'e gangɨɨ²¹²na'a Clauda do gatyalii²¹i'i coon²¹ ni jmɨɨ²¹ sii²¹ Adria. Gajnáa¹ tyí² cu' lɨ' lɨ ngalii²¹i'i do. La 'woo¹ tyiianʉ́ʉ¹ 'in tyan¹ barco do galili'³i 'e nigatyéen¹in lɨ' coon²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹. 28 Joon gatyaa¹ 'ii'²¹ xiiati jiin'¹³ 'o'² jmɨɨ²¹ do. Joon ni'o'²o dyadya¹ tsi jnʉ́ʉ² metros. Joon mo gatɨ́² nifugɨxʉ gatyaa¹ 'ii'²¹ tún¹. Joon ni'o'²gɨxʉ jiin'¹³ dyíia² dyiia¹ metros. 29 Tsʉ 'goo'²¹o wana gatyuin'² cuun²¹² joon gaxíia² tyʉ́n² ñi'loo'³ lɨ caluu barco do. Joon jaan¹ la 'ɨɨ²¹² ca jná². Seein²¹ fa'í³. 30 La 'ɨɨ²¹² joon 'in tyan¹ barco do 'iin²¹²in cwiin¹o 'e tsi móo¹ do. Joon coon'¹³ cwáain¹ la joon gaxíia²o móo¹ do tsi jmɨɨ²¹. Jmoo¹‑o lawa'a ixíia² ñi'loo' do lɨ' tyani barco do. 31 Joon gajin'² Poo² gasɨɨ'²¹ɨ 'in tyʉ'² to² 'láa² do:

―Wana 'inlo jo ján¹ tsi barco lo jo lí² tiin'¹³naa'.

32 Joon 'in 'láa² do gatyʉ'²o 'nii²¹² mɨ² sɨ'nʉ́ʉ¹ʉ 'e do. Joon gangoo'¹³ móo¹ do.

33 Joon la tɨ lɨ jná²‑a Poo² gacwo'²o cwáain¹ 'in tsá² do 'e dø'¹xʉ jile'¹i'. Joon jin'²in:

―Ningóo¹ tún² semóo¹ 'e 'naa' jo mo gacwúu¹naa' jon'gɨ mo tyee'²ee'. 34 Mɨ́³ɨɨ tyaní³ii' 'e cøø'³xʉʉ' capi'³ tsʉ 'elo‑o 'e tyiin²gɨ 'e tiin'¹³moo'. Ce jiin'¹³ jaain²¹ 'naa' jo 'ee incwuui'²¹.

35 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Poo² jilaa'²¹ 'elo gatɨ́ɨi² coon²¹ 'iñi'¹. Joon gacwo'¹‑o 'maai'¹³ Dios tyani jileei'²¹. Joon gajmaa¹a ca 'no'³. Joon ga'láa² 'wii²¹² gagøø'²¹ø. 36 Tsifu joon jileei'²¹ gatyaa¹‑tsi. Joon ga'láa² 'wii²¹² gagø'²¹ø. 37 Joon jee²¹² jile'¹e'e coontya dyíia¹ tyuun¹moo'o jo ti jna'a 'nɨ¹ cíein¹³ tsi barco do. 38 Joon mo ngayuui'¹³ gagøø'²¹ø yaai¹‑tsi jile'¹e'e joon gadya'²a trigo tsi jmɨ'ñi'³. Coon'¹³ 'e la joon jo 'ii²¹gɨ barco do.

Nga'oo'²¹o barco jee²¹² too'¹³

39 Mo gajná² 'in tyaan¹ barco do jo galicwii¹i cwoo'¹³ do. Pe ganii²¹ coon²¹ cwáa¹ jmɨɨ²¹ jee²¹² nitsaa². Joon gasɨ́ɨ²i wa'a lí² tsatyéein¹ barco do. 40 Joon gatyʉ'²ʉ 'nii²¹² mɨ² tya' ñi'loo'³ do. Gatʉ́²o tsi jmɨɨ²¹ do. Ga'ɨ́ɨ²o jla'¹ 'mopiin'¹² 'e jmaa'²¹i to² 'e jiin'¹³ barco do. Joon gasaa²¹o lɨ 'íi¹ tyí² 'e 'mɨ'² 'íi¹ tyani barco do. Joon 'e barco do ga'láa² 'wii²¹² gangatyéen¹mo fu nitsaa². 41 Pe mo gatyía¹ fu lɨ seein²¹ tún² cwáa¹ jmɨɨ²¹² do, do‑o ganga'oo'²¹ 'e barco do jee²¹² too'¹³. Lɨ́ɨ¹ tá² gason'¹ jiin'¹³ jo lí² jøø'²¹gɨ. Joon lɨ' caluu barco do ga'láa² 'wii²¹² gafíin¹mo coon'¹³ 'e jmɨɨ²¹ jnóo¹ do. 42 'In 'láa² do la mo 'iin²¹²in jnga'²mo 'in taai² 'nʉñí³ do la coon²¹ jo cwoo²¹ cwii¹ 'ido la 'ɨɨ²¹² cwa'²a tyii'²¹. 43 Pe 'in tyʉ'² to² 'láa² do jo 'iin²¹²in júuin² Poo² do. Joon jo gacwoo¹o júu³ 'e júuin² 'ido. Pe gatyʉ'²ʉ to² jileei'²¹ 'in tɨɨi²¹ cwa'² tyii'²¹ tsataa²mo jmɨɨ²¹ nifu. Cwotyalíin²mo fu cwoo'¹³ tyʉʉn²¹. 44 Joon 'in catyaai²gɨ do gangalíin²mo tsíin¹in ni 'mojiin²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'no'³ barco do. Coon'¹³ 'e la joon gatiin'¹³mo jilee'²¹ 'in tsá² do fu cwoo'¹³ tyʉʉn²¹.

28

Poo² taain¹ coon²¹ cwoo'¹³ sii²¹ Malta

1 Mo gatiin'¹³na'a jile'¹e'e coon'tya galinee²e'e 'e cwoo'¹³ do nisii²¹ Malta. 2 Jileei'²¹ 'in niseein²¹ do lɨ́ɨ¹ gaunjíi²in jna'a. Joon gajmaa'¹²a coon²¹ poo²¹² jɨ́² fee'¹ tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹ cwíi². Joongɨ lɨ́ɨ¹ tsáa¹ jmɨ́¹. Joon gasɨɨ'²¹ɨ jna'oo'o jile'¹e'e 'e tsatyée¹na'a 'e untyaa'¹na'a yiia'a. 3 Joon Poo² gauntɨɨi'¹xʉ coon²¹ poo²¹² 'no'³ cwuu²¹² tyʉʉn²¹. Joon la 'ɨɨ²¹² gadya'²a jee²¹² jɨ́² do gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ jaain²¹ mɨɨ'²¹ cwii¹in 'wii'¹³ tyíi². Joon gacuu'²¹u cwoo²¹ Poo². 4 Mo ganí² 'in tsá² do 'e 'íi¹in mɨ́ɨ'²¹ do cwoo²¹ Poo² joon gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii:

―Jaain²¹ 'in jngaai'¹² tsá²‑a 'in tsañʉʉ'¹ lo. Fiin'¹³ ga'ii'¹³mo ni jmɨ'ñi'³ pe 'ii'²¹ tya' Dios jo cwo¹gɨ seein²¹.

5 Joon gapiin² Poo² 'in mɨɨ'²¹ do ni jɨ́². Joon jo 'ee galɨ́ɨ¹i. 6 Jilee'²¹mo sɨjan² 'e iyiian²¹ cwoo²¹o lɨ gacuu'²¹ mɨɨ'²¹ do sɨ jee²¹² cata 'ee icɨɨ'¹²i jún¹mo. Pe lɨ́ɨ¹ sɨjáan¹an. Joon mo ganii²¹ jo 'ee lí² itsangɨ́ɨi² 'ido gaunsɨ́ɨ²mo 'e 'ɨ¹‑tsi. Joon ga'láa² 'wii²¹² faa'²¹a 'e Poo² do lɨ́ɨ¹i jaain²¹ dios.

7 Tyan' co' do‑o roon¹on coon²¹ cwoo'¹³ 'wó² tya' jaain²¹ tsañʉʉ'¹ sii²¹ Publio. 'Ido‑o 'in tyiin²gɨ 'in seein²¹ do. Joon 'ii ga'ii'²¹i jna'a. Joon gaunjíi²in jna'a tyʉ́² lɨɨlɨ¹ jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹². 8 Galɨ́² 'e jmii²¹ Publio do niraain¹ tsaa'¹³a. 'Yʉ tyíi²in joongɨ siui'¹²i. Poo² ngafee'¹²i 'ido. Joon mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² ga'ɨ́ɨ³ cwoo²¹o tya' 'ido. Joon gaun'láa²mo. 9 Mo galiñii¹i jileei'²¹ tsatsaa'¹³ 'in seein²¹gɨ do gajalíin² joon ga'láa²mo. 10 Joon lɨ́ɨ¹ gaun'goo²¹ jna'a. Mo ngayuui'¹³ joon ngatoo²o'o barco xiia'²¹. Joon gacwo'¹o jna'a jilaa'²¹ 'e tyiin²gɨ tyii'i lɨ tsaa²¹a'a.

Poo² gatyíi¹a fu Roma

11 Mo gangɨ́ɨi² gaai²¹ sɨɨ'²¹ 'e toon²¹o'on do joon ngatoo²o'o tsi coon²¹ barco 'e gajan¹ la 'ɨɨ²¹² gangɨ́ɨ¹i jiin²¹ tya' tyí² do. Coon²¹ barco 'e nijó² fu Alejandría. Jée¹mo tyani coon²¹ li² lɨ́ɨi¹ dioses 'in sii²¹ Cástor coon'¹³ Pólux. 12 Joon gatyalii²¹i'i coon²¹ fuu²¹ tɨ' jmɨɨ²¹ sii²¹ Siracusa. Do‑o gatoon²¹o'on 'nɨ¹ jmɨɨ²¹². 13 Mo ga'woo²o'o joon gangɨɨ²¹²na'a tyan' tɨ'jmɨɨ²¹ ca gatyalii²¹i'i fu Regio. Mo gajná² jmɨɨ²¹ joon ga'ɨ́ɨ² tyí² fu lɨ' tooin²¹² lɨ yooin'¹³ ni'¹. Joon mo gatɨ́² tún² jmɨɨ²¹²gɨ gatyalii²¹i'i fu Puteoli. 14 Do‑o gatsee'²¹na'a 'inlɨ́ɨi¹³ tsaru'¹u'. Gasɨɨ'²¹ɨ jna'a 'e joon²o'on coon²¹ semóo¹ coon'¹³on. Mo ngayuui'¹³ joon ga'woo²o'o joon ngalii²¹i'i fu Roma. 15 Joon 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Roma do niganúu²o júu³ 'e jo'¹o'o. Joon gajaunjiin'¹in jna'a tɨ tya'i fu¹ fu lɨ sii²¹ Foro de Apio, joongɨ lɨ sii²¹ Tres Tabernas. Mo ganí² Poo² gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios joon gatya²gɨ‑tsi. 16 Mo gatyalii²¹i'i Roma do 'in tyʉ'² to² 'láa² do gajaan'²¹mo 'in ngalíin² 'nʉñí³ do tyani fii²¹² 'in tyʉ'² to² 'láa². Pe Poo² gacwoo²¹ coon'¹³ jaain²¹ 'láa² 'in 'aai¹ 'ii.

Poo² cwoo¹o júu³ fu Roma

17 'Nɨ¹ jmɨɨ²¹²gɨ gangɨ́ɨ¹i 'e gatyei'² Poo² joon gatyʉ'²ʉ to² 'e jalíin² tsá² Israel 'in tyiin²gɨ 'in néei¹ Roma. Joon mo galicaain²¹ 'ido gajin'²in:

―Tsaru'¹u', fiin'¹³ jo 'ee gó² 'e gajmáa³aa tya' tsá² Israel coon'¹³ jilaa'²¹ tɨɨ² 'e si'² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ 'wii'¹³ joon gataan'¹³na 'uu²¹²uu 'nʉñí³ Jerusalén. Joon gajaan'²¹in jna tyani 'in 'oo¹o to² Roma. 18 Mo ngayuui'¹³ gaunngɨɨ¹ɨ jna gali'iin²¹²mo lá¹mo jna tsʉ jiin'¹³ coon²¹ jo 'ee tsaa² tyiia gatsaa'²¹a wa'a ijngaa'¹²i jna. 19 Pe 'in tsá² seein²¹ Israel do jo 'iin²¹²in ján² røø²¹. 'Wii'¹³ joon gamɨ́³ɨɨ 'e 'in tyʉ'² to² nifu ijmáa¹a 'ii'²¹ tyiia fiin'¹³ jo 'ee tsaa² sá² jmáa³aa tya' tsagóo³oo. 20 'Wii'¹³ joon nigatø'¹øø 'naa' 'e jǿø³øø joongɨ fuu²¹²uu 'naa'. Máa¹moo' jna sɨ'nʉ́ʉ¹³na cadena cwóo³oo tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ²na la lɨ́ɨi² jileei'²¹ tsá² Israel. Lɨ́ɨ²na 'e Dios ijmáa¹a tiin'¹³na' ―jin'² Poo².

21 Joon 'in tsacøøi'¹³ do gajin'²in:

―Jna'a jiin'¹³ coon²¹ jí² jo mo 'ii'¹³na'a tya' tsá² néei¹ Judea cwáain¹ tyi'i. Jon'gɨ tsagoo²¹²o' néei¹ do wa'a nijalíin² faa'²¹a 'laa'²¹ tyi'i. 22 'Iin²¹²mo jna'a nʉʉ²¹ʉ'ʉn jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑'o'o. Tsʉ née² jna'a 'e la caan²¹mo faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ cwáain¹ tya' 'e júu³ 'múui² lo ―gajin'²in.

23 La joon gataan² coon²¹ jmɨɨ²¹² gatyalíin² fúui¹ tsá² lɨ tyíin¹ Poo² do. Joon ca'aa²¹ tiin'¹³ ca nʉʉ²¹ faa'²¹a Poo² cwáain¹ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Coon'¹³ jí² tya' Moisés joongɨ coon'¹³ jí² tya' tsá² 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² calɨɨ, coon'¹³ 'e la joon gatya¹‑tsi tsá² do wa'a ja'²mo lɨ́ɨi² Jesus. 24 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ ga'ii'²¹mo jilaa'²¹ 'e faa'²¹ Poo² do. 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ jo jo'¹ galɨ́ɨi². 25 Ga'láa² 'wii²¹² ngaliin¹mo tsʉ 'wii'¹³ jo røø²¹ sɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii. Joon gajin'² Poo²:

―'E ja'²mo gafaa'²¹a 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios mo gacwo'¹o jaain²¹ tsá² 'in gafaa'²¹ júu³ tya' Dios calɨɨ 'in sii²¹ Isaías 'e júu³ lo 'e jin'²:

26 Ngɨ¹ cwosii'¹³ 'in tsá² no: 'Naa' nuu²uun' pe jo 'øøi'²¹‑'oo'. 'Naa' jøø²øø' pe jo coon²oon' cwáain¹.

27 Tsʉ ningali'waa'²¹a‑tsi 'in tsá² no.

Lɨ́ɨ¹ gó² nuu¹un.

Yaamo jnɨɨ¹ɨ unníi¹i la coon'²¹ jo jǿø².

Jo‑gɨ nuu¹un coon'¹³ loocwóo¹o.

Jon'gɨ 'øøi'²¹‑tsi.

Jon'gɨ cɨɨ'¹²ɨ coon'¹³ jna wa'a un'láa²na.

28 Cwoliñí³oo' 'e nano tiin'¹³ lɨngoo¹gɨ icwo'³oo tsá² 'in jo seein²¹ Israel 'e júu³ lo tya' xiiala untiin'¹³ Dios tsá². Joon inuu¹o.

29 Mo ngayuui'¹³ gajin'² Poo² 'elo 'in tsá² Israel do gangalíin² sɨ́ɨ²i lɨɨlɨ¹ jee²¹² 'ii.

30 Poo² do gajaan¹gɨ tún² jiin²¹gɨ coon²¹ inʉʉ lɨ cɨɨ'²¹ 'laa'¹³. Joon 'ii'²¹mo jileei'²¹ 'in tsalíin² tsajøøi²¹² 'ii. 31 Lí²‑i cwo'²o júu³ tyʉ́² tya¹ doñi'iin xiiala tyʉ'² Dios to² tsá². Joon ga'e'²e cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jiin'¹³ jo 'iin untyíi²ingɨ 'ii.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo 'in néei¹ Roma

1

Sɨ́ɨ²i Poo² 'e jí² lo tya' tsá² néei¹ Roma

1 Jna‑a, Poo², sɨɨ²na 'e jí² lo tyi'naa' 'in néei¹ Roma. Jmóo³oo jiin'¹³ la to² tyʉ'² Jesucristo. Joon Dios Jmii²¹ gatyii'¹³in jna 'e lɨ́ɨ¹na apóstol tya'a. Joon gatø'²ø Dios jna 'e cwóo³oo júu³ tyʉ́² tya'a tya' xiiala itiin'¹³ tsá².

2 Joon ni jí² tya' Dios 'e gajmaa¹a 'in tsá² 'in nigacwo²o júu³ tya' Dios la mo jéei¹, Dios ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ la mo jéei¹ cwáain¹ tya' 'e júu³ tyʉ́² do. 3 Joon 'e júu³ do faa'²¹a cwáain¹ tya' Jóon¹ Dios Jesucristo 'in lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon cwáain¹ tya' 'e gacwéi¹ 'in Jesucristo lo juncwii²¹ galɨ́ɨ¹i jún² tya' 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David. 4 Pe joon mo gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹² gajmaa¹a 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios júu³ 'e Jóon¹ Dios 'ii, 'in lɨ́ɨi¹ to² fee'¹gɨ 'ii. 5 Joon coon'¹³ 'e gajmaa¹a Jesucristo 'wii²¹² tyii'i ga'ii'¹³na'a 'e 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ jna'a joon 'e cwoo²¹o'o júu³ tya'a la caain²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e liseein²¹ 'in jo'¹ líi²in joon jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ. 6 Joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in niganúu²un 'e júu³ do, joon Dios tø'²ø 'naa' 'e líin²naa' tsá² tya' Jesucristo.

7 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' 'in néei¹ Roma 'in Dios 'iin²¹²in joon gatø'²ø 'e líin²in tsá² tya'a. Mɨ́³ɨɨ tyani Dios Ñʉ'¹ʉ' joongɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'e cwauncwaa'³i 'naa' joon 'e seen²¹naa' 'e tyʉ́².

'Iin²¹²in Poo² tsafee'¹³i 'in néei¹ Roma

8 Nifu, coon'¹³ 'e gajmaa¹a Jesucristo 'wii²¹² tyi' 'iin²¹²na cwóo³oo 'maai'¹³ Dios Jmii²¹ 'wii'¹³ jileei'²¹ 'naa' tsʉ la caain²¹ juncwii²¹ faa'²¹a tsá² xiiala jai'² lɨ́ɨ²naa' Dios. 9 Joon Dios ñi¹o xiiala tɨɨ'¹³‑tsii 'naa' coon'¹³ júu³ tyʉ́² tyiia. Joon ce caain²¹‑tsii jmóo³oo la to² tyʉ² Dios, cwóo³oo júu³ cwáain¹ tya' Jóon¹on. 10 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios wa'a lí² gó³oo yajǿø²na 'naa' coon'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi Dios tsʉ ningóo¹ 'áai¹ 'e 'iin²¹²na gó³oo. 11 Tsʉ 'iin²¹²na gó³oo wa lí² cwóo³oo 'naa' coon²¹ 'e uncoon'¹³ 'naa' 'e lí² ngɨ́²naa' 'e tyʉ́²gɨ coon'¹³ Dios, joon 'e seen²¹naa' 'e tá²gɨ taain²¹²‑'oo' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. 12 Pe fo'³oo 'e lí² tya¹‑tsi' la 'oo'²¹ yii‑a' coon'¹³ la jai'² lɨ́ɨ²naa' la lɨ́ɨ²i jna'a.

13 Tsaru'¹u', 'iin²¹²na 'e liñí² 'naa' 'e 'láai² naa'¹³ ga'ɨ¹‑tsii wa igó³oo yajøø²¹²na 'naa' pe ca nano jo mo galɨ'³ɨɨ gó³oo. Niga'ɨ¹‑tsii gó²oo wa lí² 'íin³ to² júu³ tyiia jee²¹² 'naa' la nigalɨ́² 'íin³ to² lɨ catyiia². 14 Tsʉ jna‑a tɨ́ɨ²na fuu²¹²uu jilee'²¹mo tsá², la tsá² néei¹ fuu²¹ sɨ moo'²¹ 'ee, 'in 'øøi'²¹‑tsi sɨ jo 'øøi'²¹‑tsi 'ee. 15 Joon tsʉ cwáain¹ tyiia nináa¹ tyʉ́² tyiia icwo'³oo 'naa' 'in néei¹ Roma 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios tya' xiiala itiin'¹³ tsá².

Untyúi¹ Dios tsá² jiin'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsá²

16 Jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²na júu³ tya' Dios 'e jmoo¹o tiin'¹³ tsá² tsʉ 'e júu³ lo 'ii'²¹ tya' Dios 'e jmá¹ tiin'¹³ jileei'²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi². 'E júu³ lo ijmá¹ tiin'¹³ tsá² Israel nifu pe jmá¹o jon tiin'¹³ tsá² 'in jo seein²¹ Israel. 17 Joon 'e júu³ lo 'e'²e jna' 'e jmoo¹o Dios tyúi¹ tsá² jiin'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² tsá². Tsʉ jin'²in ni jí² tya'a: “Jileei'²¹ 'in 'ii'²¹ Dios coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² iseen²¹mo coon²¹ tǿø²mo.”

Tsaa² tya' tsá²

18 Joon née³oo' i'é² Dios, 'in tyíin¹ ñʉ'fú², wúu¹ 'áai¹ 'in 'eei'¹ 'ii joon jmoo¹o 'e gó². Coon'¹³ 'e gó² jmoo¹o 'in tsá² no jnɨɨ'²¹mo 'e jai'² tya' Dios. 19 Tyʉ́² ñii¹i 'in tsá² no jilaa'²¹ 'e lí² cwii¹in tsá² Dios tsʉ 'ña'a Dios niga'e'² 'ii. 20 Tsʉ lí²‑i liñi¹ tsá² 'e jo jnéei¹ tya' Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Dios. Ca mo garón¹ juncwii²¹ liñi¹ tsá² tyʉ́² 'e Dios 'ii joon 'oo¹ 'ii'²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Joon coon'¹³ la joon jo lí² wa jo tsaa² tya' 'ido sá². 21 Xʉfiin'¹³ 'in tsá² do galicwii¹mo Dios la joon jo mo gaun'goo²¹o 'ii 'ido lawa Dios jon'gɨ nigacwo'¹o Dios 'maai'¹³. Xʉjoon lɨ' ga'laa²¹ 'wii²¹² 'ɨ¹‑tsi 'e jo 'ee to² 'íi³. Galɨnʉʉ¹gɨ 'e gó² 'e 'øøi'²¹‑tsi. 22 Jin'²in 'in tsá² no 'e ñii²¹²‑tsi pe coon'¹³ la joon galɨ́ɨ¹i tsá² caa²¹mo. 23 Joon gaunsɨ́ɨ²i 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹, 'in jo tyéi¹, tya' dioses jmee¹i tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i tsá², 'in tyéi¹. Joon ca dioses tya'a 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i joo'²¹ tsí² cwáa¹, sɨ mɨɨ'²¹ 'ee, sɨ joo'²¹ ti tyʉ́n² tɨɨ² 'ee, gajmee¹i 'in tsá² do.

24 Tsʉ 'wii'¹³ joon gatʉ́ʉ²mo Dios Jmii²¹ 'ii ilii'¹i 'in tsá² do jmáa¹a jiin'¹³ 'e gó² la tɨ́²‑tsi. La joon gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e gacwo'¹o tsá² fa'ɨɨ'²¹ coon'¹³ la jaain²¹ la jaain²¹ 'in catyaai². 25 Gatʉ́ʉ²mo Dios Jmii²¹ 'ii tsʉ 'wii'¹³ jo jo'¹ galɨ́ɨ²i 'e jai'² tya' Dios pe jo'¹o galɨ́ɨ²i 'e júu³ tajuu²¹ do. Joon 'in tsá² do gaun'goo²¹o joon gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉ 'e gajmaa¹a Dios la 'íi¹³ 'e un'goo²¹o Dios Jmii²¹. ¡Jiin'¹³ 'ii‑o 'e tɨ́ɨ²i 'e un'goo²¹o tsá² coon²¹ tøø²mo! Amén.

26 Tsʉ 'wii'¹³ joon gatʉ́ʉ²mo Dios Jmii²¹ 'in tsá² do 'e jmáa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in yaai 'e cwo'¹o tsá² fa'ɨɨ'²¹. Joon ca tsamɨ́² gaunsɨ́ɨ²i 'e jmoo¹o la tɨ́ɨ²i jmáa¹a coon'¹³ tsañʉʉ'¹. 27 La joon jon tsañʉʉ'¹ gatʉ́ʉ²o jmoo¹o la tɨ́ɨ²i jmáa¹a coon'¹³ tsamɨ́² joon suun¹mo tsañʉʉ'¹ ruu'²¹i. Joon tsañʉʉ'¹ jo jmáa¹a la 'oo'²¹ 'ii 'e cwo'²o fa'ɨɨ'²¹ tsá². Joon moo¹ taa²¹²i 'e iní²i wúu¹ 'wii'¹³ 'e gó² jmoo¹o.

28 Joon tsʉ 'wii'¹³ jo 'iin²¹²in 'in tsá² do licwii¹ingɨ Dios Jmii²¹, nigatʉ́ʉ²mo Dios 'ii 'ilí² jmáa¹a 'e jo tɨ́ɨ²i jmáa¹a. 29 'In tsá² 'in lɨ́ɨ²i la joon sɨrøø¹i jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o: 'láa¹a coon'¹³ tsamɨ́², joon sóo²‑tsi, joon suun¹mo 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹. Sɨrøø¹i 'e tsí² wúu¹i 'ido, joon tsá² 'in jngaai'¹³ tsá² 'ii, joon ngɨɨ¹ to² 'noo¹ mɨɨ'¹³, joongɨ tajúu³i. Joongɨ faa'²¹a 'e gó² tya' tsá², jmaa¹a júu³ 'atsaa²¹. 30 Cwo'²o tsaa² tsá² xeei'²¹ 'uuin²¹ joon 'e'¹mo Dios, joon ungøø¹i tsá² xeei'²¹ joon jmoo¹o jloo'³ joon 'gøøi'¹³ 'áai¹ júu³ tya'a. 'In tsá² la 'ii jooin²‑tsi jmáa¹a 'e gó² joon jo jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ tsacøøi'¹³ tya'a. 31 Tsá² 'in jo 'øøi'²¹‑tsi 'ii, jo untsiin¹ júu³ tya'a joon 'wa'²‑tsi joon jo ñii¹i xiiala jmaa¹a fee'¹‑tsi tya' tsá² xeei'²¹, jo lii'¹i jmáa¹a 'wo²‑tsi tya' tsá² xeei'²¹. 32 Tyʉ́²‑ʉ ñi¹ 'in tsá² lo to² gatyʉ'² Dios, ñi¹o jon 'e tɨ́ɨ²i júuin² 'in jmoo¹o 'e gó² lo pe jo 'ee lɨ́ɨi¹ 'ee jmoo¹‑o jiin'¹³ la jmoo¹o do. Joon ca jløøi'³ wa ní² 'iin jmoo¹o la do‑o jon.

2

Dios jmaa¹a 'ii'²¹ 'e la jai'²

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'nʉ‑ʉ, doñi'iin lɨ́ɨ¹u'u, 'in jmaa¹o 'ii'²¹ tya' tsá² xeei'²¹ jo lí² wa'a jo tsaa² tyi'i sá². Tsʉ mo jmoo²'o 'ii'²¹ tya' tsá² xeei'²¹ 'e piin²¹² 'woo²¹'o tsʉ jmoo²'o jiin'¹³ la jmoo¹o 'ido. 2 Pe née³oo' 'e jmoo¹o Dios 'ii'²¹ rǿø² mo 'ɨ́ɨ² júu³ tya' 'in gajmaa¹a 'e gó² do. 3 ¿Tɨ lɨ́ɨ²u 'e láa²u 'e 'ii'²¹ ijmáa¹a Dios tya' tsá²? Tsʉ 'nʉ‑ʉ jmoo¹²'o 'ii'²¹ tya' 'in tsá² do 'in jmoo¹o 'e gó² pe jmoo²'o jon jiin'¹³ la jmoo¹o 'ido. 4 ¿Tɨ jo tsáai¹‑'o'o 'e tyʉ́² jmoo¹o Dios tyi' 'e 'wo²‑tsi 'wii²¹² tyi'? ¿Tɨ jo ñi'²'i 'e 'wo²‑tsi Dios 'wii²¹² tyi'i 'e jmáa¹a 'e jaa'²¹‑'o'o coon'¹³ Dios? 5 'Áai¹ 'wa'²‑'o'o joon jo mo gajoo'²¹‑'o'o joon coon'¹³ la joon unfee'¹gɨ'ɨ 'e wúu¹ imóo¹³'o mi tɨ́² jmɨɨ²¹² ijmá¹ Dios 'ii'²¹ røø²¹, 6 mo cón² Dios tya'a la coon²¹ nigajmaa¹a tsá². 7 Pe icwó² Dios coon²¹ juncwii²¹ 'e taa'²¹a coon²¹ tøø²mo jileei'²¹ 'in ga'no'² 'e 'ya'²gɨ tya'a, joon 'in 'í² júui³, joon 'in ga'no'²o 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo coon'¹³ 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a. 8 Pe 'nii'²¹‑tsi Dios i'e'²e 'ii wúu¹ 'in 'iin²¹²in jiin'¹³ 'ña'a, 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉ la jai'¹ jiin'¹³ jmaa¹o nʉʉ'¹³ʉn tya' jilaa'²¹ 'e gó². 9 Joon ilisá² wúu¹ joongɨ fa'í³ tya' 'in jmoo¹o 'e gó² joon nifu tya' tsá² Israel pe ilisá²‑a jon tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel. 10 Pe la joon jon icwo'² Dios 'in jmoo¹o 'e tyʉ 'e 'ya'²gɨ tya'a coon'¹³ yʉ júu³i joon iliseein²¹ tyʉ́²‑ʉ nifu tya' tsá² Israel pe la joon jon ilí² tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

11 Tsʉ jo jmoo¹o Dios coon'²¹ la jaain²¹ la jaain²¹ tsá², coon²¹ røø²¹mo jilee'²¹mo tyaníi¹i. 12 Jileei'²¹ 'in ga'no'² tsaa² jo mo galicwii¹i 'e ley tya' Moisés jo ijmá¹ Dios 'ii'²¹ tya'a coon'¹³ 'e júu³ taa'¹³ ley do pe jo sɨneei'¹³ tsalíin²mo lɨ 'ii²¹. Pe jileei'²¹ 'in ga'no'² tsaa² galicwii¹i 'e ley tya' Moisés do ijmá¹ Dios 'ii'²¹ tya'a jiin'¹³ la jin'² ley do. 13 Tsʉ 'in tsá² 'in nuu¹un 'e ley tya' Moisés do pe jo jmoo¹o, jo untyúi¹ Dios 'ii. Untyúi¹ Dios jiin'¹³ 'in tsá² do 'in jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do. 14 Tsʉ mo jmoo¹o 'in tsá² jo seein²¹ Israel jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tya' Moisés, xʉfiin'¹³ jo cwii¹i 'e ley do, 'e lɨ́² lawa ley tya' 'ña'a. 15 Joon coon'¹³ 'e jmoo¹o do lɨ́² lawa toon¹on 'e ley do tsi alma tya'a. Joon mi tɨ́² jmɨɨ²¹² ilisá² 'ii'²¹ tya'a 'e 'ɨ¹‑tsi 'ña'a icwó¹o tsaa² sɨ faa'²¹a 'wii²¹² tya'a 'ee. 16 Joon jmɨɨ²¹² joon ijmá¹ Dios 'ii'²¹ jilaa'²¹ 'e gajmáa¹a tsá² 'uuin²¹ coon'¹³ 'e gajmaa¹a Jesucristo. Joon 'e 'ii'²¹ ijmáa¹a ilɨ́¹ la lɨ 'e júu³ gacwó² jna tya' xiiala itiin'¹³ tsá².

Xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² Israel coon'¹³ ley tya' Moisés

17 Pe 'nʉ‑ʉ fu'²'u tsá² 'e lɨ́ɨ¹u'u tsá² Israel, joon 'ɨ¹‑'o'o 'e coon'¹³ ley tya' Moisés do iseen²¹mo'o tyʉ́²‑ʉ joon unjløøi'³ 'wo'o coon'¹³ Dios tyi'i. 18 Ñí²‑'o'o 'e 'yaai¹‑tsi Dios joon 'e ley do 'e'² 'nʉ tyíi¹³'i 'e tyiin²gɨ. 19 Joon coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑'o'o lɨ́ɨ²u 'e lii'²'i uncoon'¹³'on 'in tsá² 'in jo cwii¹in Dios tyi'i tsʉ 'in tsá² do lɨ́ɨ¹i lawa tsá² tiui² jo ñí² xiiafu tsalíin². Lɨ́ɨ²u 'e lɨ́ɨ¹u'u lawa jɨ² coo²¹ tya' tsá² néei¹ lɨ nʉʉ²¹. 20 Lɨ́ɨ²u 'e lii'¹'i cwo'²'o cwáain¹ 'in bái¹ joon lɨ́ɨ¹u'u tɨfo'² tya' xuui²¹². Tsʉ 'ɨ¹‑'o'o 'e coon'¹³ 'e ley do 'oo²'o jilaa'²¹ 'e jai'² 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá². 21 Joon 'nʉ‑ʉ 'in 'e'² tsá² xeei'²¹, ¿'ee lɨ'ɨ jo 'e'²'e 'wo'o? 'Nʉ‑ʉ cwo'²'o júu³ tya' Dios 'e jo jmá¹a tsá² 'uun²¹, ¿'ee lɨ'ɨ jmaa²'a 'uun²¹ 'wo'o? 22 'Nʉ‑ʉ foo²¹'o 'e jo lí² fee'²¹i tsá² tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹, ¿'ee lɨ'ɨ jmoo²'o la joon 'wo'o? Nʉ‑ʉ gali'e'¹mo'o dioses 'in jo jai'² tya' tsá², ¿'ee lɨ'ɨ 'úun²'un 'e sá² cwo'¹ tya'a? 23 Unjløøi'³ 'wo'o coon'¹³ ley do pe ifaa'²¹ tsá² gó² tya' Dios tsʉ 'wii'¹³ jo jmoo²'on la to² tyʉ'²ʉ 'e ley do. 24 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin': “'In tsá² jo seein²¹ Israel faa'²¹a gó² tya' Dios tsaa² tyi'naa'.”

25 'E la ja'²mo 'íi³mo to² 'wa'a lɨ́ɨ¹i tsá² li² circuncidado. ('øøi'²¹‑tsi tsá² 'e li² do 'e gacwo'²o Dios Abraham mo ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ jai'² tya'a do. Gatʉʉ¹ʉ loo²¹ yʉ' cúun¹ xuui²¹².) 'Íi³mo to² 'e li² do wa'a jmá¹ tsá² nʉʉ'¹³ʉn 'e ley tya' Moisés do. Pe wa jo jmá¹ tsá² nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do 'e lɨ́¹ lawa jo 'ee galɨ́ɨ¹i 'e li² do. 26 Joon wana jmoo¹o tsá² jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do pe jo mo ga'ii'²¹i 'e li do ilíi²in tyani Dios lawa galɨ́¹ 'e li² do tya'a. 27 Joon 'in nigajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do, fiin'¹³ jo ga'ii'²¹i 'e li² do, ijmáa¹a 'ii'²¹ tyi'i 'in niga'ii'²¹ 'e li² do pe jo gajmaa²'a nʉʉ'¹³ʉn fiin'¹³ 'oo²'o 'e ley do toon¹on ni jí². 28 Joon jon' tsá² Israel la jai'² 'ii 'in niga'ii'²¹i jiin'¹³ 'e li² do ngú¹ taan²¹²in. Joon 'e circuncisión la jai'² jon' jiin'¹³ 'e li² do 'e jmá¹ tsá² coon'¹³ ngú¹ taain²¹² tsá². 29 'In tsá² 'in lɨ́ɨ¹i tsá² Israel la jai'² lɨ́ɨ¹i la joon coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi. Joon 'e circuncisión la jai'² lɨ la lɨ coon²¹ to² gajmaa¹a 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² jon'on 'e loo²¹ itʉ́² tsá² do la to² tyʉ'² ley. Joon 'in lɨ́ɨ¹i circuncisión la jai' jon' wa' 'ii'²¹ tsá² 'ii pe Dios 'in 'ii'²¹ 'ii.

3

1 Wana la joon, ¿'ee to² 'e jmaai¹ wa'a lɨ́ɨ¹i tsá² tsá² Israel sɨ 'ee to² 'íi³ 'ee wa'a lɨ́ɨ¹i tsá² li² circuncisión? 2 'Áa¹mo 'íi³ to² lɨ́ɨ²na joon tya' 'láai² 'iin'¹³. Nifu gacwo'¹o Dios 'in tsá² Israel do 'e júu³ tyʉ́² tya'a. 3 ¿'Ee lɨ́ɨ²'u? Wa mo jo gajai'² galɨ́ɨ²i 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² do, ¿tɨ lɨ́ɨ²'u 'e coon'¹³ la joon jo iuntsiin¹ Dios 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ do? 4 ¡Jo lí² la joon! Tsʉ Dios ijmáa¹a la jai'² xʉfiin'¹³ jilee'²¹mo tsá² tajúu³i. Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in:

Ijin'²in tsá² 'e jai'² jilaa'²¹ 'e nigafaa'¹³'a,

joon mi jmá¹ tsá² 'ii'²¹ tyi'i icwo'ɨɨ¹u'u 'in tyúi¹.

5 Pe wana tsaa² tyi' jmaa'¹i to² 'e 'ee¹e 'e jmoo¹o Dios 'ii'²¹ røø²¹, ¿tɨ jon' 'e gó² jmoo¹o Dios mi 'e'²e jna' wúu¹? ('E fo'³oo jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi tsá².) 6 ¡Jo lí² la joon! Tsʉ wana lí² jmá¹ Dios 'e gó², ¿xiiala lí² jmá¹ 'ii'²¹ tya' tsá² taan²¹²in juncwii²¹?

7 Joon wana júu³ tajuu²¹ tyiia jmaa'¹i to² 'e jmoo¹o 'ya'²gɨ 'e jai'² tya' Dios, ¿'ee lɨ' 'óo³gɨɨ tsaa²? 8 Wa lɨ la joon, ¿'ee lɨ' jo jmoo²¹o' 'e gó² tsʉ coon'¹³ la joon 'e lifee'¹gɨ 'e tyʉ́²? 'Inlɨ́ɨi¹³ 'in 'iin²¹²in jmá¹ 'e gó² tyii'i 'e jin'²o 'e la joon 'é² jna'a. Pe tɨ́ɨ²mo 'in tsá² do 'ii'²¹i 'e wúu¹ iní².

Jilee'²¹o' rǿø²na' tsaa²

9 ¿'Ee lɨ́ɨ²u? ¿Tɨ tyúi¹gɨ tyijna' 'e lɨ́ɨ¹na' tsá² Israel lagɨ 'in catyaai² do? ¡Jo lɨ́ la joon! Tsʉ rǿø²na' tsaa² la tsá² Israel lagɨ tsá² 'in jo seein²¹ Israel. 'E coon'¹³ la joon tyʉ'²ʉ tsaa² to² jileei'²¹ tsá². 10 Joon ni jí² tya' Dios jin'²in:

Jo 'in seein²¹ 'in tyúi¹ tyani Dios jiin'¹³ jaain²¹ jo seein.

11 Jo 'in seein²¹ 'in 'øøi'²¹‑tsi. Jiin'¹³ jaain²¹ jo seein²¹ 'in 'naa'¹i Dios.

12 Jilee'²¹mo ningalíin² lɨ' caai²¹. Jo 'ee to² 'íin³ jiin'¹³ jaain²¹.

Jo 'in seein²¹ 'in jmá¹a 'e tyʉ́², jiin'¹³ jaain²¹ jo¹ seein²¹.

13 'E júu³ 'e 'woo²¹ 'oo²o lɨ la lɨ 'e jmá¹ 'e 'woo²¹ coon²¹ 'aa¹ tya' 'lɨɨ²¹² 'e sɨnó¹.

Joon coon'¹³ ni sɨɨ'¹³ɨ jmoo¹o júu³ tajuu²¹.

Joon lawa 'ootyíi² tya' mɨɨ'²¹ taa'¹³a 'oo²o.

14 Jmaai'¹³ júu³ 'laa'²¹ coon'¹³ júu³ tsii²¹² wúu¹i 'yeei'²¹ 'oo²o.

15 Coon'¹³ jon'¹on tí² to² 'iin²¹²in jngaa'¹³i tsaruu'²¹i.

16 Doñixiia' tsalíin² 'in tsá² do jmai'² mɨɨ'¹³mo coon'¹³ 'e gó².

17 Joon 'e fu¹ 'e ngɨ́¹ tsá² 'e tyʉ́² jo mo galicwii¹i 'in tsá² do.

18 Jo 'ee 'ɨ¹‑tsi wa' un'goo²¹o Dios.

19 Joon né²o' 'e jilaa'²¹ 'e jin'² 'e ley 'e sá² la mo jéei¹, jin'²o tya' 'in tsá² 'in tɨ́ɨ²i jmá¹ 'e ley do. Joon coon'¹³ la joon jo lí² faa'²¹gɨ cwáain¹ tya' tsaa² tya'a. Joon coon'¹³ la joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ tɨ́ɨ²i 'e ilisá² 'ii'²¹ tya'a. 20 Tsʉ Dios jo untyúi¹ jiin'¹³ jaain²¹ tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa¹a la to² tyʉ'² ley do. 'E ley do jmaa'¹i to² jiin'¹³ 'e liné²o' 'e niga'ná²a' tsaa².

Jmaa¹a Dios tiin'¹³ tsá² jiin'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsá²

21 Pe nano né²o' xiiala lí² untyúi¹ Dios tsá² jo 'ee unjíi²i 'e ley do. Joon 'e jí² 'e taa'¹³ ley do joon 'e jí² gajmaa¹a 'in tsá² gacwó² 'e júu³ tya' Dios la mo jéei¹ faa'²¹o cwáain¹ tya' 'elo. 22 La lo lí² untyúi¹ Dios jileei'²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i. Untyú¹mo Dios jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'e gajmaa¹a Jesucristo 'wii²¹² tya'a. Joon jilee'²¹mo coon²¹ røø²¹ lɨ́ɨ¹i la jaain²¹ la jaain²¹; 23 tsʉ jilee'²¹mo niga'nóo²o tsaa² joon jiin'¹³ jaain²¹ wa galɨ́ɨ¹i la 'iin²¹²in Dios. 24 Pe Dios untyúi¹ tsá² coon'¹³ 'e fee'¹‑tsi, jo 'ee gajmaa¹a tsá², tsʉ jmoo¹o Dios tiin'¹³ tsá² jiin'¹³ coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo Jesús 'wii²¹² tya'a. 25 Joon Dios gacwoo¹i Cristo lawa coon²¹ fa'¹ tya' tsaa² tya' tsá² mo gajúun²in. Joon mo jai'² lɨ́ɨi² tsá² Cristo 'íi³mo to² 'e fa'¹ do. Joon coon'¹³ la joon ga'e'²e Dios tsá² 'e xʉfiin'¹³ 'wó¹‑tsi coon'¹³ 'e tsaa² ga'nóo²o tsá² la mo jéei¹ røø²¹ 'ii'²¹ tya'a. 26 'E'²e tsá² jon 'e røø²¹ 'ii'²¹ tya' Dios nano joon røø²¹ 'ii'²¹ tya'a cɨɨin²¹gɨ mi untyúu¹i tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús.

27 Wa lɨ́¹ la joon, ¿tɨ lí² jmoo²¹o' jloo'³ 'e tyú¹na'? Jo li'¹i' la joon. Tsʉ jo mo galɨ'¹ɨ' 'e tyú¹na' tsʉ 'wii'¹³ gajmoo²¹o' jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do, inlii'¹o' jmoo²¹o' 'e tyú¹na' tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨ²na' Jesucristo. 28 Coon'¹³ la joon né²o' 'e untyúi¹ Dios tsá² tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsá² jo cwáain¹ cón² Dios wa nigajmaa¹a la to² tyʉ'² ley.

29 ¿Tɨ lɨ́ɨi¹ Dios Jmii²¹ jiin'¹³ Dios tya' tsá² Israel? ¿Tɨ jon' lɨ́ɨ¹mo jon Dios tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel? Tyʉ́² né²e' 'e 'ii‑o lɨ́ɨ¹i Dios tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel 30 tsʉ jiin'¹³ jaan²¹mo Dios seein²¹. Joon untyúi¹ Dios 'in lɨ́ɨi¹ li² circuncisión tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²i joon untyʉ́¹mo jon 'in jo lɨ́ɨi¹ 'e li² do tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨi². 31 Wa lɨ la joon, ¿tɨ jo jmoo²¹o' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' 'e jo 'ee to² 'íi³gɨ 'e ley do? ¡'Esa la joon! Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmoo²¹o'. Jmoo²¹o' 'e iuntsiin¹ tsá² 'e jin'² 'e ley do.

4

Xiiala gauntyúi¹ Dios Abraham

1 ¿'Ee ifá³a' cwáain¹ tya' 'lɨɨ²¹² tsá² feei'¹ tyi' Abraham? 2 Tsʉ wana gauntyúi¹ Dios Jmii²¹ Abraham tsʉ 'wii'¹³ 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a lí²‑i jmáa¹a Abraham 'e unjløøi'³ 'ña'a. Pe jo lí² unjløøi' 'ña'a tyani Dios. 3 Pe ni jí² tya' Dios jin'²in: “Ja'²mo galɨ́ɨ²i Abraham Dios, joon coon'¹³ la joon gauntyú¹mo Dios 'ii.” 4 Tsʉ mo jmoo¹o tsá² to² 'in fii²¹² do jo cɨ́¹ 'e 'leei'¹³ tsá² do lawa' 'e 'yaai¹‑tsi pe lawa'a 'e røø²¹i. 5 Pe wana jai'² lɨ́ɨi² tsá² Dios, 'in untyúu¹i 'in røøi²¹ tsaa², joon jo 'ee gajmaa¹a 'in tsá² do, pe coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² 'in tsá² do untyú¹mo Dios Jmii²¹ 'ii. 6 Joon 'lɨɨ²¹² David gajin'²in xiiala jløøi'³ 'in tsá² 'in gauntyúi¹ Dios Jmii²¹ jmaai'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² jo 'e cwáain¹ gacón² 'e gajmaa¹a 'in tsá² do. 7 Tsʉ David do gajin'²in:

Jløø'³mo jileei'²¹ 'in nigajmaa¹a Dios fee'¹‑tsi 'wii'¹³ tsaa² tya'a. Joon niga'ín¹mo‑tsi 'e niga'láa² 'ido.

8 Jløø'³mo jon 'in tsá² do 'in jo cwáain¹ cón² Dios tsaa² tya'a.

9 Jo gacwó² Dios 'e lijløøi'³ jiin'¹³ 'in tsá² 'in niga'ii'²¹ 'e li² circuncisión do pe nigacwó² tya' 'in jo lɨ́ɨi¹ 'e li² do jon. Pe gafaa'¹³a' 'e nigauntyúi¹ Dios Abraham tsʉ 'wii'¹³ jai'² galɨ́ɨ²i. 10 Pe né²o' 'e nigauntyúi¹ Dios Abraham la nʉ'gɨ 'e ga'ii'²¹ Abraham 'e li² circuncisión do. 11 Joon tsʉ 'wii'¹³ gaja'²mo galɨ́ɨi² Abraham Dios gacwo'¹o Abraham 'e li² do 'e lɨ la lɨ coon²¹ sello 'e nigauntyúi¹ Dios 'ii xʉfiin'¹³ jo galɨ́¹i 'e li² do. Joon coon'¹³ la joon galɨ́¹ 'e líi²in Abraham 'in jmii²¹ jon tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios Jmii²¹ la jo mo ga'ii'²¹i 'e li² circuncisión do. La joon jon lí² untyúi¹ Dios 'ii coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i. 12 Lɨ́ɨ¹mo Abraham jmii²¹ tsá² 'in niga'ii'²¹i 'e li² circuncisión do. Pe jon'on tya' 'in tsá² do 'in ga'ii'²¹i jiin'¹³ 'e li² do tya' cuerpo tya'a pe tya' 'in tsá² 'in niga'ii'²¹ 'e li² do la joon jon ja'²mo lɨ́ɨ²i la jai'² galɨ́ɨi² 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' Abraham la nʉ'gɨ ga'ii'²¹i 'e li² circuncisión do.

'Ii'²¹mo tsá² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i

13 Joon Dios ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ tya' 'lɨɨ²¹² Abraham coon'¹³ jún² tya'a i'ii'²¹mo 'e juncwii²¹ lo lawa coon²¹ 'e gatɨ́ɨ²i tya'a. Pe jo ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios 'e júu³ do tya' Abraham tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa¹a Abraham nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do, pe ga'ii'²¹mo Dios Abraham 'e tyʉ́² tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨ²i. 14 Joon wana jiin'¹³ 'in tsá² 'in nigajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do i'ii'²¹i 'e júu³ jai'² ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios jo 'ee to² 'íi³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsá² joon 'ee júu³ jai'² do 'e ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios Jmii²¹ jo 'ee to² tí². 15 Tsʉ 'e ley do jmoo¹‑o jiin'¹³ 'e 'e'² Dios tsá² wúu¹; pe mo jo ley sá² jo lí² 'láa² tsá² tya' ley.

16 Joon coon'¹³ la joon 'ii'²¹mo tsá² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i, lawa coon²¹ 'e 'yaai¹‑tsi Dios 'e jo jnaa¹ tsá²; 'e coon'¹³ la joon ilí² tya' jileei'²¹ jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham. 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ jai'² do jon' jiin'¹³ tya' 'in jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn 'e ley do, tya'a jon 'in jai'² lɨ́ɨ²i la nigajai'² galɨ́ɨi² Abraham do, 'in lɨ́ɨ¹i jmɨɨ²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² tyani Dios 'in jai'² galɨ́ɨi² 'ii. 17 La gajin'² Dios sɨɨ'²¹ɨ Abraham do mo gajin'²in: “Gajmé¹na 'nʉ ilíin²un jmii²¹ tsá² fúui¹.” Joon Dios do cwó²o juncwii²¹ tya' 'in najúin¹ joon jmáa¹a lisá² lɨ jo 'e mo lisá² la mo jéei¹.

18 Jo cu'²‑tsi Abraham coon'¹³ Dios. Joon xʉfiin'¹³ nasuun¹mo 'e liseein²¹ yʉʉn²¹ tya'a jo'¹o galɨ́ɨ²i júu³ jai'² ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tya'a, joon coon'¹³ la joon galɨ́ɨ¹i “jmii²¹ tsá² fúui¹”, jiin'¹³ la gajin'² Dios: “Jiin'¹³ la tí² nʉ́ʉ¹ la joon ilí² tí² jún² tyi'i.” 19 Pe xʉfiin'¹³ xʉʉ 'ná¹gɨ tsín¹ coon²¹ cíein¹³ jiin²¹ jo gatʉʉ²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²i mo ga'ɨ¹‑tsi xiiati jiin²¹ ningóo¹o 'ña'a coon'¹³ tsamɨ́² tya'a Sara do 'in nasuun¹mo 'e caan²¹in yʉʉn²¹. 20 Jo gacu'²‑tsi Abraham do jon'gɨ wa' jo jai'² galɨ́ɨ²i 'e júu³ jai'² 'e ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tya'a. Jiin'¹³ jai'²gɨ galɨ́ɨ²i jo cu'²‑tsi. Joon gaun'goo²¹o 'ido Dios. 21 Joon jo'¹ galɨ́ɨ²i Abraham 'e lí² untsiin¹ Dios 'e júu³ jai'² ga'ɨ́ɨ²ɨ do. 22 Tsʉ 'wii'¹³ joon gauntyú¹mo Dios 'ii coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi².

23 Joon gataan¹an Dios ni jí² 'e nigauntyúu¹i Abraham jon' jiin'¹³ 'wii'¹³ tya' Abraham do, 24 pe gataan¹o ni jí² 'wii'¹³ tyijna' jon. Tsʉ iuntyúu¹mo Dios jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii, 'in nigajmaa¹a jiin'¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹². 25 Tsʉ Dios gacwóo¹i Jesús ijúun¹in ityí² tsaa² tyi' joon gajmaa¹a jiin'¹ 'ido tún¹ 'e lí² jmaa¹a 'e liseen²¹na' tyʉ́² tyaníi¹i.

5

Wana jai'² lɨ́ɨ²na' jo 'e tsaa² røø²¹na'

1 Joon la joon tsʉ 'wii'¹³ nigauntyú¹mo Dios jna' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' cwosaan²¹o' tyʉ́² tyaníi¹i 'wii'¹³ 'e nigajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii²¹² tyi'. 2 Tsʉ coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨ²na' niga'ii'¹³na' 'e fee'¹‑tsi Dios 'wii²¹² tyi' coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo tyijna'. Joon jmoo²¹o' jløø'³na' sɨján³an' i'ii'¹³na' 'e 'ya'²gɨ tya' Dios. 3 Pe jon' jiin'¹³ 'elo, pe jmoo²¹o' jløø'³na' coon'¹³ 'e wúu¹ nee²¹en' tsʉ nee²¹o' 'e nee²¹en' wúu¹ 'e 'e'²e jna' 'e jmoo²¹o' taa'²¹a'. 4 Joon 'e jmó²o' taa'²¹a do jmoo¹o júu³ 'e nali'¹i'. Joon 'e gali'¹i' joon tsáa¹mo‑tsi' 'e lí² jmá¹ Dios 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ do. 5 Joon jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ¹na' coon'¹³ 'e tsáai¹‑tsi' tsʉ Dios nigacwo'¹o jna' Espíritu Tyʉ́² tya'a, joon 'in Espíritu Tyʉ́² do 'e'²e jna' xiiala 'iin²¹²in Dios tsá². Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² do lí²‑i 'iin²¹²mo' tsá² la 'iin²¹²in Dios tsá².

6 Tsʉ la 'ɨɨ²¹² jo lí² jmó²na' tiin'¹³na' yiia', 'in Cristo do, mo gatɨ́² 'ii'²¹, gajúun²in 'wii²¹² tya' tsá² gó². 7 'Áai¹ tyan¹ to² wa'a júuin² tsá² 'wii²¹² cwáain¹ tya' tsá² xeei'²¹ xʉfiin'¹³ 'in tyú²mo 'in júuin² do. Lɨ cón² jo ngáa¹mo wa 'áa¹mo tyúi¹ 'in 'ná¹ júin¹ do iliseein²¹ jaain²¹ tsá² 'in lí² júuin² cwáain¹ tya' 'in tyúi¹ do. 8 Pe Dios, tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in 'e'²e jna' xiiala 'iin²¹²in jna' gacwoo¹o júin¹ Cristo 'wii²¹² tyi' xʉfiin'¹³ tsá² røøi²¹ tsaa² jna'. 9 Joon nano, nigauntyú¹mo Dios jna' coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo tyi' mo gajúun²in. Joon coon²¹ 'ii'¹³gɨ lɨ́ɨ²na' iláa¹i jna' 'e wúu¹ lɨ tséi¹ 'wii²¹² tya'a. 10 Tsʉ wana gajmaa¹a Dios 'e seen²¹na' tyʉ́² coon'¹³on la 'ɨɨ²¹² 'eei'²na' 'ii coon'¹³ no gajúun²in Jóon¹on; coon²¹ 'ii'¹³gɨ lɨ́ɨ²na' ijmáa¹a tiin'¹³na' coon'¹³ 'e seen²¹in tsʉ nano seen²¹na' tyʉ́² coon'¹³on. 11 Pe jon' jiin'¹³ 'elo, pe jmoo²¹o' jløø'³na' coon'¹³ Dios 'wii'¹³ 'e gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii²¹² tyi', tsʉ 'wii'¹³ Cristo saan²¹an' tyʉ́² coon'¹³ Dios Jmii²¹.

Adán coon'¹³ Cristo

12 Joon ga'í² tsaa² juncwii²¹ 'wii'¹³ 'e ga'láa¹a jaain²¹ tsá² joon júun²mo tsá² 'wii'¹³ 'e tsaa² do 'e ga'í² juncwii²¹. Joon coon'¹³ la joon 'ná¹ júun¹mo jileei'²¹ tsá² tsʉ jilee'²¹mo niga'noo¹o tsaa². 13 La nʉ'gɨ 'e lisá² ley niga'noo¹o tsá² tsaa² xʉfiin'¹³ jo gacón² Dios cwáain¹ mo jo ley mo sá². 14 Pe ca ga'noo¹o Adán do tsaa² ca gacwo'¹ Dios Moisés 'e ley do gajúun²mo 'in niga'noo¹o tsaa² xʉfiin'¹³ jo ga'láa¹a la ga'láa¹ Adán do. Joon mo 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e gajmaa¹a Adán do coon'¹³ la jon lí² 'øøi'²¹‑tsi 'ee 'ná¹ jmáa¹a Cristo, 'in ijó¹ cɨɨin²¹gɨ.

15 Pe 'e cwó² Dios tsá² 'yaai¹‑tsi jo lɨ la lɨ 'e tsaa² ga'noo¹o Adán. Tsʉ coon'¹³ coon²¹ tsaa² do, 'e ga'noo¹o jaain²¹ tsá², fúu¹mo tsá² gajúin¹. Pe 'e nigacwoo¹ Dios 'e tiin'¹³ tsá², jo 'ee 'laa'¹³ tyíin¹, 'wii'¹³ jaain²¹, Jesucristo, fee'¹gɨ lagɨ 'e tsaa² do, joon tyʉ́²‑ʉ tya' tsá² fúui¹. 16 'E tsaa² do tya' jaain²¹ tsá² jo lɨ la lɨ 'e jmoo¹o Dios tiin'¹³na'. Tsʉ coon'¹³ 'e coon²¹ tsaa² do galisá² 'ii'²¹ tya' tsá² fúui¹. Pe coon'¹³ 'e jmoo¹o Dios tiin'¹³ tsá², xʉfiin'¹³ 'láai¹ tsaa² ga'noo¹o tsá² iuntyú¹mo Dios 'ii jo 'e 'laa'¹³ 'ná¹. 17 Galɨ́² ijúun²in tsá² 'wii'¹³ tya' tsaa² tya' jaain²¹ tsá². Pe coon²¹ 'ii'¹³ 'lɨ́ɨ¹gɨ tya' 'in untyúi¹ Dios, jo 'ee 'laa'¹³ 'ná¹, ilí² tyʉ'²ʉ to² 'e juncwii²¹ múui² 'wii²¹² tya' 'in tsá² jaain²¹ 'in sii²¹ Jesucristo.

18 Coon'¹³ cwáain¹ tya' Adán do galisá² 'ii'²¹ tya' tsá² fúui¹ 'wii'¹³ tsaa² tya' jaain²¹ tsá² do. Pe cwáain¹ tya' Jesucristo do gauntyú¹mo Dios jileei'²¹ 'wii'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ gajmaa¹a 'in tsá² jaain²¹ do. 19 'øøi'²¹‑tsi tsá², 'e coon'¹³ 'e jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn jaain²¹ tsá², fúu¹mo ga'noo¹o tsaa² pe la joon jon 'e gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn jaain²¹ tsá² joon galɨ́² 'e tyú¹mo fúui¹ tyani Dios.

20 Joon 'e ley do 'e gajó² 'e lifee'¹gɨ tsaa² tya' tsá². Pe lɨ ganga'láai¹gɨ tsaa² tya' tsá² 'e feei'¹‑tsi Dios galifee'¹gɨ jon. 21 Galɨ́²‑ɨ la joon 'e la gajúuin² tsá² 'wii'¹³ 'e tsaa² ga'noo¹o 'e feei'¹‑tsi Dios lí²‑i jmá¹ tsá² tyʉ́² tyaníi¹i joon cwo'¹o jna' coon²¹ juncwii²¹ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

6

Na'lɨɨ²¹²mo' wa' 'naa²¹gɨ' tsaa² pe jiin'¹o' coon'¹³ Cristo

1 ¿'Ee ijmoo²¹o' jon? ¿Tɨ 'naa²¹gɨ' tsaa² 'e coon'¹³ la joon lí² 'e'¹ Dios jna' xiiala fee'¹‑tsi tyi'? 2 ¡'Esa la joon! Tsʉ na'lɨɨ²¹²mo' wa' 'naa²¹gɨ' tsaa². Joon wa la joon jo lii'¹gɨ' sáan¹³an' 'noo²¹o' tsaa². 3 ¿Tɨ jo ñí² 'naa' 'e jile'¹e' gasaa²¹na' jmɨɨ²¹ 'e ilicaan²¹na' coon'¹³ Cristo Jesús, mo gasaa²¹na' jmɨɨ²¹ lawa'a 'e gajuun²¹mo' coon'¹³on? 4 Lawa ga'á¹mo' caan²¹mo coon'¹³ Cristo joon na'lɨɨ²¹²mo'. Joon coon'¹³ la joon lí²‑i jiin'¹i' tún¹ 'e lisáan¹³an' coon²¹ juncwii²¹ 'múui². Tsʉ coon'¹³ la joon gajiin'¹in Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² coon'¹³ 'ii'²¹ 'ya'²gɨ tya' Ñʉ'¹ʉ'.

5 Tsʉ wana uncaan²¹na' coon'¹³ Cristo mo gajúun²in; la joon jon iuncaan²¹na' coon'¹³on mo gajiin'¹in. 6 Tsʉ nee²¹o' 'e mo gajúin¹ Cristo tsaa'¹ crúu¹³ jna'o' 'e lɨ́ɨ¹na' lawa mo jéei¹ gajúun²mo' jon coon'¹³on tsaa'¹ crúu¹³ do. Joon coon'¹³ la joon lí² 'íin² 'e 'lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in ngɨɨ¹ɨ to² 'noo¹o tsaa². Joon jo lɨ́ɨ¹gɨ' tsa'leei'¹³ jmoo²¹o' nʉʉ'¹³ʉ' jiin'¹³ la to² tyʉ'² tsaa² 'e gó². 7 Tsʉ 'lɨɨ²¹² jo lí²gɨ 'noo¹o tsaa². 8 Wa mo'o gajúun²na' coon'¹³ Cristo tsáa¹mo‑tsi' isaan²¹o' coon'¹³on, 9 tsʉ nee²¹o' 'e mo ngayuui'¹³ gajiin'¹ Cristo jee²¹³ 'lɨɨ²¹² do coonti jo jmɨɨ²¹² wa'a júuin²gɨ tún¹. Jo lí²gɨ tyʉ'² 'mó¹ to² 'ii. 10 Tsʉ mo gajúin¹ Cristo, cafu gajúun²in cwáain¹ tya' tsaa², pe nano la seen²¹mo seein²¹ tya' Dios. 11 La joon jon 'naa' cwolɨ́ɨ¹naa' 'e 'lɨɨ²¹²naa' wa' 'noo¹gɨɨ' tsaa² pe cwoseen²¹naa' jiin'¹iin' tya' Dios sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Cristo Jesús.

12 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwo'²naa' yaanaa' 'e tyʉ'² tsaa² to² 'naa' 'e jo jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' jilaa'²¹ 'e gó² 'e soon²¹in ngú¹ taan²¹²naa'. 13 Jo cwoo²oo' ngú¹ taan²¹²naa', jiin'¹³ xʉ, wa'a 'noo¹gɨɨ' tsaa². Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmaa²aa'. Cwoo²oo' ngú¹ taan²¹²naa' Dios lawa tsá² 'in nijúin¹ joon gajiin'¹in tún¹. Cwo'²naa' yaanaa' Dios 'e jmaa²aa' 'e tyʉ́². 14 Tsʉ 'e tsaa² do jo lí²gɨ tyʉ'² to² 'naa'. Joon jo lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in 'ná² jmá¹ 'e ley dó², pe lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in ga'ii'²¹ 'e feei'¹‑tsi tya' Dios.

Júu³ cwáain¹ tya' 'in tyʉ'² to² jna'

15 ¿'Ee lɨ́ɨ²naa'? ¿Tɨ 'naa²¹gɨ' tsaa² tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in jo 'ná² jmoo²¹gɨ' 'e ley do pe lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in niga'ii'²¹ 'e feei'¹‑tsi tya' Dios? ¡'Esa la joon! 16 Tsʉ tyʉ́² ñí² 'naa', wa cwó² tsá² yaai, 'e jmáa¹a to² tya' jaain²¹ ñi'fii²¹² tsá² 'e jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn, lɨ́ɨ¹i tsá² tya' 'in ñi'fii²¹² do. Joon 'ná² jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² 'ido. La joon ilí² wa'a cwo'² tsá² yaai 'e lɨ́ɨ¹i tsá² 'in tyʉ'² tsaa² to² 'ii, joon ijúun²in lɨ tyéi¹, sɨ cwo'² tsá² yaai 'ee²¹ 'e jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² Dios 'e seein²¹ coon²¹ juncwii²¹ 'e coon²¹ tsáa¹. 17 Pe cwocwó³o' 'maai'¹³ Dios, xʉfiin'¹³ galɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in tyʉ'² tsaa² to² la mo jée¹, nigajmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' la jai'² 'e júu³ tyʉ́² niga'e'² tsá² 'naa'. 18 Joon mo galáa²naa' jee²¹² tsaa² ga'ii'¹³naa' 'e jmaa²aa' coon²¹ juncwii²¹ coon²¹ tsáa¹. 19 (Joon fuu²¹²uu 'naa' coon'¹³ júu³ 'e sɨ́ɨi¹ tsá² 'e coon'¹³ la joon²¹ lí 'øøi'²¹‑'oo'.) Joon la gacwoo²naa' yaanaa' la mo jéei¹ 'e jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e 'leei'²¹ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó², la joon jon nano, cwoo²naa' yaanaa' jmaa²aa' coon²¹ juncwii²¹ coon²¹ tsáa¹ 'e líin²naa' coonti tsá² tya' Dios.

20 La 'ɨɨ²¹² lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in tyʉ'² tsaa² to² jo mo gajmaa²aa' coon²¹ juncwii²¹ coon²¹ tsáa¹. 21 Pe ¿'ee gajmaa²aa' coon'¹³ 'e gajmaa²aa' la mo jéei¹ 'e la no cwó² 'naa' fa'ɨɨ'²¹? Jiin'¹³ 'e júun²moo'. 22 Pe nano niláa²moo' tsaa² joon ga'ii'¹³naa' 'e jmaa²aa' la to² tyʉ'² Dios. Joon coon'¹³ 'elo lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Dios, joon lɨ tyéi¹ i'ii'¹³naa' coon²¹ juncwii²¹ itaa'²¹a coon²¹ tøø²mo. 23 'E 'leei'¹³ tsá² 'e jnaa'¹a mo 'noo¹o tsaa² jiin'¹³ 'e 'ná¹ júun²mo. Pe cwo'¹o Dios tsá², jo 'e 'laa'¹³ tyíin¹, coon²¹ juncwii²¹ 'e taa'²¹a coon²¹ tøø²mo sɨcaain²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Cristo Jesús.

7

Lawa'a icuu'¹³mo cwoo²¹o tsá² coon'¹³ Jesús mo jai'² lɨ́ɨ²i tsá² 'ii

1 Tsaru'¹u', cwii¹oo' 'e ley do, joon ñí³oo' 'e 'ná¹ jmá¹ tsá² 'e ley do jiin'¹³ la jee²¹² 'e seen²¹mo tsá². 2 Lɨ́¹ lawa jaain²¹ tsamɨ́² 'in nicuui'¹³ cwoo²¹o. La 'ɨɨ²¹² seein²¹ 'in ñʉʉ'¹ tya'a do sɨcɨ́ɨn¹in coon'¹³ 'ido jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do. Pe wana nijúin¹ ñʉʉ'¹ tya'a galáa²mo 'in tsamɨ́² do 'e to² tyʉ'² ley do 'e sɨcaain²¹ coon'¹³ 'ido. 3 La joon wana tiui² tsamɨ́² ñʉʉ'¹ tya'a la tyi seein²¹ ñʉʉ'¹ tya'a do, joon cuu'²¹i cwoo²¹o coon'¹³ tsá² xeei'²¹ joon 'noo¹o tsaa² lawa 'e cwuu¹i coon'¹³ tsá² xee'²¹mo. Pe wana nijúin¹ ñʉʉ'¹ tya'a, galáa²mo 'in tsamɨ́² do 'e to² tyʉ'² ley do joon lí²‑i cuu'²¹i cwoo²¹o tún¹ jo 'e tsaa² 'noo¹o.

4 La joon jon 'naa', tsaru'¹u', lawa'a nijún¹moo' 'e tyʉ'²gɨ ley to² 'naa' 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ Cristo. Joon coon'¹³ la joon ilisá² coon²¹ 'e xiia'²¹ ityʉ'² to² 'naa'. Joon nano nalɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Cristo 'in nigajiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹². 'E coon'¹³ la joon 'e 'íin³na' to² tya' Dios. 5 Tsʉ la jee²¹² 'e seen²¹na' 'e 'ná¹ jmoo²¹o' jiin'¹³ la 'iin²¹²in ngú¹ taan²¹²na', 'e ley do 'e jmái¹ to² 'e unjnaa¹a‑tsi 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsi ngú¹ taan²¹²na'. Joon 'elo jmaai¹ to² jiin'¹³ 'e 'ná¹ júun²mo'. 6 Pe nano nijúun²mo' 'e lí² tyʉ'²gɨ ley to² jna' la galɨ́¹ la mo jéei¹, joon naláa²mo' 'e lí² jmoo²¹o' la to² tyʉ'² Dios coon'¹³ 'e juncwii²¹ 'múui² 'e gacwó²o Espíritu Tyʉ́² tyijna' jon' wa' jmoo²¹o' la to² tyʉ'² 'e ley tsaai¹ do 'e toon¹on ni mo'jí² do.

'E'² 'e ley do jna' 'ee 'e tsaa²

7 ¿Tɨ lí² faa'¹³a' jon 'e ley do 'e lɨ́¹ tsaa²? ¡'Esa lɨ́² la joon! Pe jo mo galicwii¹na' tsaa² wa jo mo galisá² ley do. Tsʉ wana 'e ley do jo mo gajin'²in: “Jo cwosóon²un 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹”, jo mo galiñí³ii 'e tsaa² wa'a sóon²in tsá² 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹. 8 Joon tsifu mo nú³uun 'e ley do, 'e gó² 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na ga'láa² 'wii²¹² 'e sóoin² jilaa'²¹ níi² 'e gó² 'e sá². Tsʉ mo jo ley sá² jo cwíi³ jna tsaa². 9 Galisá² coon²¹ sii'¹³ mo jo mo cwíi³ii tsaa² tsʉ jo ley do sá², joon galɨ́ɨ¹na 'e tyú¹moo tyani Dios. Pe mo ngɨ́ɨi²gɨ joon gajó² 'e ley do, joon 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsii lawa'a gajiin'¹o tún¹ joon galiñíi³ii xiiala gó² 'e lɨ́ɨ¹na tyani Dios. 10 Joon 'e ley do 'e gacwó² Dios 'e liseen²¹na tyʉ́² tyaníi¹i galɨ'¹ɨ galiñí³ii 'e seen²¹na 'e jmóo³oo 'e gó²; joon 'e gó² do lawa'a gajmáa³aa coon'²¹ coon'¹³ Dios. 11 Tsʉ 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsii gacon'²on jna tóo² coon'¹³ 'e ley do. Galɨ́ɨ²na 'e uncaan²¹na coon'¹³ Dios pe gajmáa³aa coon'²¹.

12 Joon 'e ley do 'e tyʉ́² 'áa¹mo do; joon jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios 'e tyʉ́² 'áa¹mo jon. Jmaai'¹³ 'e røø²¹ tyʉ'² Dios to² 'e jmaai¹ to² tya' tsá². 13 Wana la joon, ¿tɨ gajmaa¹a 'e tyʉ́² do 'e lɨ́ɨ¹na coon'²¹ coon'¹³ Dios? ¡'Esa la joon! 'E gó² 'e 'ɨ¹‑tsii do gajmaa¹a 'e lɨ́ɨ¹na coon'²¹ coon'¹³ Dios. Joon coon'¹³ la joon ga'e'²e jna xiiala lɨ́¹ tsaa². 'E tyʉ́² ga'e'²e jna xiiala lɨ́¹ tsaa² 'e coon'¹³ la joon liñí³ii xiiala gó² 'áai¹ lɨ́¹ tsaa² do.

14 Nee²¹o' 'e gacwó²o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'e ley do. Pe ngú¹ taan²¹²na tyʉ'² to² jna joon lɨ́ɨ¹na lawa jaain²¹ tsa'leei'¹³ tya' tsaa² 'in lí² jmá¹ nʉʉ'¹³ʉn jiin'¹³ la to² tyʉ'² tsaa² do. 15 Tsʉ jo 'øøi'²¹‑tsii jilaa'²¹ 'e jmóo³oo; jo jmóo³oo jiin'¹³ la 'iin²¹²na xʉjoon jmóo³oo jilaa'²¹ 'e jo tɨ́²‑tsiioo. 16 Pe wana jmóo³oo jiin'¹³ la jo tɨ́²‑tsii jmóo³oo, coon'¹³ la joon jmóo³oo júu³ 'e tyʉ́² 'e ley do. 17 Joon jon' jna 'e 'in jmoo¹o 'e gó² do pe 'e gó² 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na. 18 Tsʉ ñí²oo 'e jo 'ee tyʉ́² sá² tyiia jee²¹² ngú¹ taan²¹²na tsʉ 'iin²¹²na jmáa³aa 'e tyʉ́² pe jo tɨ́ɨ²na. 19 Jo jmáa³aa 'e tyʉ́² 'e 'iin²¹²na xʉjoon jmáa³gɨɨ 'e gó² 'e jo 'iin²¹²na jmáa³aa. 20 Wana jmóo³oo 'e jo 'iin²¹²na jmáa³aa joon jon' jna‑a 'in jmoo¹o 'e do pe 'e gó² 'ɨ¹‑tsii 'yʉ ngú¹ taan²¹²na 'e jmoo¹o 'e do.

21 La lo tsangɨ́ɨ²na: mo 'iin²¹²na jmáa³aa 'e tyʉ́² joon xʉ 'e gó² jmóo³oo joon. 22 Coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsii tɨ́²‑tsii 'e ley tya' Dios, 23 pe li'³i 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na coon²¹ 'e jnɨɨi'²¹ jo cwó² 'e jmáa³aa jiin'¹³ la 'iin²¹²na. 'E jnɨɨi'²¹ do lɨ la lɨ coon²¹ ley tya' 'e gó² 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na 'e tyʉ'² to² jna 'e joon jo cwó² láai² jna.

24 ¡Tsá² 'in fúu² 'áai¹ jna! ¿'Iin 'in iláa¹i jna coon'¹³ 'e ngú¹ taan²¹²na ijmáa¹a ijúun²na? 25 'Ña'a Dios Jmii²¹ lí² láai¹ jna coon'¹³ 'e gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii²¹² tyi'. ¡Maa'¹³mo Dios! Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²na jmáa³aa 'e ley tya' Dios do tyʉ'²ʉ jna to² pe coon'¹³ 'e ngú¹ taan²¹²na lɨ́ɨ¹na tsa'leei'¹³ tya' 'e ley tya' 'e gó² 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na.

8

Xiiala lɨ́¹ 'e juncwii²¹ cwó² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹

1 Joon nano jo jmá¹ Dios 'ii'²¹ tya' jileei'²¹ 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ Cristo Jesús, 'in jo ngɨ́¹ to² jmoo¹o 'e 'yaai¹‑tsi ngú¹ taain²¹² pe jmoo¹‑o 'e 'yaai¹‑tsi 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 2 Joon 'e ley tya' 'in Espíritu Tyʉ́² do 'in gacwo'² jna juncwii²¹ 'e sɨcaan²¹na coon'¹³ Cristo Jesús nigaláai¹ jna tya' 'e ley tya' 'e gó² do joon wa'a 'e 'ná¹ júun²na. 3 Tsʉ Dios gajmaa¹a coon'¹³ Cristo do jilaa'²¹ 'e jo lí² jmáa¹a 'e ley tya' Moisés jiin'¹³ coon²¹ jmɨɨ²¹². Tsʉ 'e ngú¹ taan²¹²na' do gajmaa¹a la wa'a jo 'ee 'ii'²¹ galisá² tya' 'e ley do 'e untsiin¹in. Pe Dios gasii¹in Jóon¹on 'e tsa'íi² ngú¹ taan²¹²na' 'e gacwói¹ 'ña'a lawa coon²¹ fa'¹ 'e tyí² tsaa² tya' tsá². Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a 'ii'²¹ tya' tsaa² 'e 'yʉ ngú¹ taan²¹²na'. 4 La lo gajmaa¹a 'e coon'¹³ la joon lí² jmoo²¹o' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do, jo 'ná² ngɨ́²gɨ' to² tyʉ'² 'e ngú¹ taan²¹²na' pe lí² ngɨɨ²¹ɨ' jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'in Espíritu Tyʉ² do.

5 Joon 'in tsá² 'in ngɨ́¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² ngú¹ taan²¹²in, cu'²‑tsi jiin'¹³ coon'¹³ 'e jmaai¹ to² ngú¹ taan²¹²in do. Joon 'in ngɨ́¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in Espíritu Tyʉ́² do 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ tya' 'in Espíritu do. 6 Joon wa ngɨ́¹ tsá² cu'²‑tsi jiin'¹³ coon'¹³ 'e jmaai¹ to² ngú¹ taan²¹²in jmaai'¹³ jiin'¹³ 'e júun²mo pe wa 'ɨ‑tsi tsá² jiin'¹³ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² do jmaai'¹³ 'e seen²¹mo tsá² joon sɨ'ɨ́ɨ¹ tyʉ́²‑tsi tsá² tyani Dios. 7 Joon jileei'²¹ 'in ngɨ́¹ cu'²‑tsi do lawa'a 'e'¹mo Dios tsʉ jo 'iin²¹²in jon'gɨ cwói¹ 'ña'a wa'a tyʉ'²ʉ ley do to² 'ii. 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon, 'in ngɨ́¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² ngú¹ taan²¹²in jo lí² jmáa¹a la 'yaai¹‑tsi Dios.

9 Pe 'naa' jo ngɨ́²ɨɨ' to² jmoo²oo' jiin'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi ngú¹ taan²¹²naa', pe 'e 'yaai¹‑tsi 'in Espíritu Tyʉ́² do. Tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² do 'e 'yuu¹mo ngú² taan²¹²naa'. Joon wana jo 'yuu¹i 'in Espíritu Tyʉ́² do ngú¹ taan²¹²in tsá² jo lɨ́ɨ¹i 'in tsá² do tsá² tya' Cristo. 10 Pe wana 'yuu¹i Cristo ngú¹ taan²¹²naa', 'in alma tyi'naa' jiin'¹o tsʉ nigauntyú¹mo Dios 'naa' xʉfiin'¹³ ngú¹ taan²¹²naa' 'ná¹ ijúun²in 'wii'¹³ tya' tsaa². 11 Joon wana 'in Espíritu Tyʉ́² tya' 'in nigajmaa¹a jiin'¹ Cristo Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'yuu¹i jee²¹² 'naa', la joon jon 'in Dios do 'in gajmaa¹a jiin'¹ Jesús ijmáa¹a jiin'¹ jon cuerpos tyii' 'e 'ná¹ júun²in. Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu tya' Dios 'in 'yuu¹i jee²¹² 'naa' ijmáa¹a jiin'¹ 'naa'.

12 Tsʉ 'wii'¹³ joon, tsaru'¹u', jo tɨ́ɨ²na' ngɨ́²ɨ' to² tyʉ'² ngú¹ taan²¹²na'. 13 Tsʉ wana ngɨ́²ɨɨ' jiin'¹³ la to² tyʉ'² ngú¹ taan²¹²naa', 'ná¹ júun²naa'; pe wana coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² do jmoo²oo' 'e lawa'a 'e júun²mo ngú¹ taan²¹²naa'. Joon jo jmoo²¹gɨɨ' la to² tyʉ'²ʉ 'e coon'¹³ la joon 'e seen²¹naa'.

14 Jileei'²¹ 'in 'e'²e 'in Espíritu tya' Dios xiiala 'ná¹ ngɨ́¹ lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios. 15 Tsʉ 'in Espíritu 'in niga'ii'¹³naa' jo lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ espíritu 'in tyʉ'² to² 'íi³ 'naa', 'in lí² jmá¹ 'goo'²oo'. In Espíritu 'in niga'ii'¹³naa' nigajmee¹i jna' jóon¹ Dios. Joon coon'¹³ 'in Espíritu do fee'¹³na' Dios: “Ñʉ'¹ʉ'”. 16 Joon 'in Espíritu do røø²¹ sɨ́ɨ¹i coon'¹³ espíritu tyi' 'e lɨ́ɨ¹na' jóon¹ Dios. 17 Joon ilíin²na' jóon¹on i'ii'¹³na' 'e tɨ́ɨ²na' jiin'¹³ la júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tyijna'. Caan²¹mo coon'¹³ Cristo i'ii'¹³na' 'e tɨ́ɨ²na' do. Tsʉ mo nee²¹en' wúu¹ caan²¹mo coon'¹³ Cristo la joon jon i'ii'¹³na' caan²¹mo coon'¹³on 'e 'ya'²gɨ tya'a.

18 Tsʉ lɨ́ɨ²na 'e wúu¹ nee²¹e' nano jo 'ee to² tí² mi uncɨ́ɨin² 'e wúu¹ do coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ ijneei²¹ tyijna' mi licɨɨin²¹gɨxʉ. 19 Tsʉ la tøøi² juncwii²¹ sɨjáan¹an 'áa¹mo ca mi tɨ́² 'ii'²¹ icwó'² Dios jóon¹on jilaa'²¹ 'e tɨ́ɨ²i. 20 Tsʉ 'e juncwii²¹ lo galɨ́¹ 'e jo 'ee to² 'íi³‑in. Galɨ́²‑ɨ la joon jon' wa'a gali'iin²¹²in 'e fu juncwii²¹ la joon, pe tsʉ 'wii'¹³i la joon gali'iin²¹²in Dios Jmii²¹. Joon sɨjáan¹an ca mi lɨ sɨ́ɨ²i. 21 'E juncwii²¹ lo sɨjáan¹an ca mi láai² 'e gó² sɨjnɨɨi'¹³ tya'a joon lí² 'ii'²¹i 'e 'ya'²gɨ 'e sɨláa²i la sɨláai² jóon¹ Dios. 22 Joon ca jmɨɨ²¹² no jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Dios 'oon²on. 'Oon²on la 'oon²on tsamɨ́² mi li cuu'²¹ tya'a iliseein²¹ jóon¹on. 23 Joon jiin'¹³ 'e gajmaa¹a Dios do 'oon²on pe jna' jon 'ón²on' xʉfiin'¹³ niga'ii'¹³na' 'in Espíritu Tyʉ́² do lawa coon²¹ 'e tsáai¹ tsi' i'ii'¹³na' jilaa'²¹. 'Ón²on' 'áai¹ joon sɨján³an' ca mi líin¹na' jóon¹ Dios 'in 'in gacwaan'¹³in. Joon coon'¹³ la joon 'e ngú¹ taan²¹²na' ilí² sɨláa² 24 tsʉ natiin'¹³na' coon'¹³ 'e sɨján³an'. Pe wana jǿø²ø tsá² 'e sɨjáan¹an joon jo sɨjáan¹gɨ. Tsʉ wana 'e jǿø²ø tsá² jo 'ná² sɨjáan¹an. 25 Pe wana jo jøø²¹ø' 'e sɨján³a' 'ná¹ jon²du' coon'²¹ tún².

26 Coon'¹³ la joon jon 'in Espíritu Tyʉ́² do tya' Dios uncoon'¹³ jna' coon'¹³ jilaa'²¹ wa jo pí³‑tsi'. Tsʉ jo né²na' faa'¹³a' júu³ tyʉ́² jiin'¹³ la tɨ́ɨi² jna'. Pe 'in Espíritu Tyʉ́² do mɨɨ¹ɨ tyani Dios 'wii²¹² tyi' coon'¹³ 'e saai¹‑tsi 'e jo lí² faa'²¹a coon'¹³ jmíi¹ tya' tsá². 27 Joon Dios, 'in ñí² jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá², ñí²o 'e 'iin²¹²in jin'²in 'in Espíritu Tyʉ́² do tsʉ 'wii'¹³ 'in Espíritu do mɨɨ¹ɨ 'wii²¹² tya' 'in cwii¹in Dios jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi Dios.

Li'¹i' sɨcaan²¹na' coon'¹³ Cristo

28 Tsʉ né²o' 'e jilaa'²¹ 'e tsangɨ́ɨ²na' gajmaa¹a Dios 'e sá² 'e tyʉ́² tya' 'in 'iin²¹²in 'ii, 'e tyʉ́²‑ʉ tya' 'in gatø'² Dios iuntsiin¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in. 29 Tsʉ 'in galicwii¹in Dios la mo jéei¹, 'ii jon nigatyii'¹³in Dios ca la mo 'wiin²¹² wa'a ilíi²in la lɨ́ɨi¹ Jóon¹on, 'e coon'¹³ la joon 'in jóon¹on do ilíi²in 'in feei'¹gɨ jee²¹² 'in ruu'²¹i fúui¹ do. 30 Joon 'in nigatyii'¹³in Dios ca la mo 'wii²¹², gatø'¹o jon; joon 'in nigatø'²ø, nigauntyú¹mo jon; joon 'in nigauntyúi¹ Dios, 'ii jon gacwo'¹ Dios ilíi²in la lɨ́ɨi¹ Jóon¹on do.

31 ¿'Ee jon 'e faa'¹³a' cwáain¹ tya' 'elo? Wana 'ɨ¹‑tsi Dios 'e tyʉ́² tyi', jo 'ee cwáain¹ tyi' wa 'ei'¹ tsá² jna'. 32 Tsʉ wana jo¹ gasáai¹ Dios Jóon¹on pe gajaan'²¹mo Jóon¹on 'wii²¹² tyijna', ¿tɨ jo cwo'¹ Dios jna' jilaa'²¹ caan²¹mo coon'¹³ Jóon¹on? 33 ¿'Iin lí² cwo'²o tsaa² 'in nigatyii'¹³in Dios? Tsʉ Dios 'in niga'ii'²¹i 'ii. 34 ¿'Iin lí² píi²in lɨ 'ii²¹? Tsʉ Cristo 'in nigajúin¹ 'wii²¹² tya'a. Joon 'ii‑o gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon nano tyíin¹ lɨ' cwoo²¹ Dios tsáa¹, mɨɨ¹ɨ 'wii²¹² tyi'. 35 ¿'Iin jon lí² jmáa¹a 'e jo 'iin²¹²gɨ Dios jna'? ¿Tɨ lí² jmáa¹a 'e wúu¹ né²e' 'e jo 'iin²¹²gɨ Dios jna', sɨ lí² jmáa¹a 'e fa'í³ sáan³an' 'ee 'e jo¹ 'iin²¹²gɨ Dios jna'? La joon jon wa'a 'ǿøi¹ tsá² jna', sɨ júun²na'¹ 'oo² 'ee, sɨ 'ná² sɨn'¹ɨn' 'ee, sɨ toon²¹on' tóin¹ 'mó¹ 'ee, sɨ tɨ lɨ jó¹ 'mó¹ tyi' 'ee. ¿Tɨ li' 'elo jmáa¹a 'e jo 'iin²¹²gɨ Dios jna'? 36 La gajin'² ni jí² tya' Dios:

'Wii²¹² tyi'i sáan³an' tóin¹ 'mó¹ la coon²¹ jmɨɨ²¹²;

joon lɨ́ɨi² tsá² 'e lɨ́ɨi¹ jna' la lɨ́ɨi¹ joo'saa'²¹ 'in jngaai'¹³ tsá².

37 Pe coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo, jna' lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in galɨ'²ɨ jo 'ee galɨ́² tya'a. Galɨ'¹ɨ' 'wii'¹³ cwáain¹ tya' 'in nigali'iin²¹²in jna'. 38 Joon tsáa¹mo‑tsii 'e jo sá² jiin'¹³ coon²¹ ilí² jmáa¹a 'e jo 'iin²¹²gɨ Dios jna'; tsʉ wa júun²na' sɨ seen²¹na' 'ee jo lí². Jon' 'in ángeles sɨ 'in tyʉ'² to² 'ii 'ee; jon'gɨ 'e 'ii'²¹ 'e sá² tya'a; 'e tsangɨ́ɨ²na' no sɨ itsangɨ́ɨ²na' tsa'oo²¹, 'yíia¹ 'ee; 39 jon'gɨ 'e sá² fu ñii'³ sɨ 'e sá² fu 'wóo¹ 'ee sɨ jee²¹² coon²¹ 'e catyiia² 'e gajmaa¹a Dios jo lí² jmáa¹a 'e jo 'iin²¹²gɨ Dios jna' lagɨ 'e'²e jna' 'iin²¹²in jna' mo gasii¹in Cristo Jesús Ña'ñʉ'¹ʉ'.

9

Nigatyii'¹³in Dios tsá² Israel

1 Mi fo'³oo 'ee fo'³oo jmai'² 'e ja'²mo la tɨ́ɨi² 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tya' Cristo. Jo jmóo³ jna júu³ tajuu²¹ tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jmo'²o jna júu³ coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsii 'e ja'²mo júu³ tyiia. 2 'Áa¹mo xuui²¹²‑tsii joon 'áa¹mo cu'²‑tsii tya' tsá² góo³oo Israel. 3 Joon ca 'iin²¹²na 'e líin²na coon'²¹ coon'¹³ Cristo 'e píi²in Dios jna wa'a lí² 'e tyʉ́² tya' ruu'²¹na tsagóo³oo. 4 Tsʉ 'in tsá² do lɨ́ɨi¹ jún² tya' Israel joon Dios niga'ii'²¹mo 'ido lawa jóon¹on. Joon ga'í² Dios jee²¹² 'in tsá² do 'e cwá² coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya'a joon gajmaa¹a júu³ 'ee 'iin²¹²in jmáa¹a. 'In tsá² do ga'ii'²¹i 'e ley tya' Moisés do, joongɨ xiiala lí² un'goo²¹ tsá² Dios. Ga'ii'²¹mo jon jilaa'²¹ júu³ 'e ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios. 5 'In tsá² lo lɨ́ɨi¹ jún² tya' 'in tsacøøi'¹³ tyi' nifu, joon cwáain¹ tya' 'e ngú¹ taain²¹² tsá² Cristo gangaa'¹³in jee²¹² 'in tsá² do. Joon Cristo lɨ́ɨ¹i Dios joon tyʉ'²ʉ to² jilaa'²¹. Cwocwaa'³mo coon²¹ tøø²mo. Amén.

6 Pe jo mo gaján² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tya' tsá² Israel wa jo mo gatsín¹. Tsʉ jileei'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ jún² tya' Israel jo lɨ́ɨ¹i la jai'² tsá² Israel. 7 Joon jileei'²¹ jún² tya' Abraham jo lɨ́ɨ¹i jóon¹ 'in la jai'² tsʉ Dios nigajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “Jiin'¹³ coon'¹³ Isaac do ilisá² jún² tyi'i.” 8 'øø'²¹mo‑tsi' coon'¹³ 'e júu³ lo 'e galɨ́ɨi¹ tsá² jóon¹ Dios jon' wa' cwáain¹ tya' tsacøøi'¹³ tya'a. Xʉjoon, jiin'¹³ 'in tsá² do 'in 'ii'²¹ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios galɨ́ɨ¹i jún² tya'a. 9 Tsʉ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tya' Abraham gajin'²in: “Mi cwá² 'ii'²¹ joon, góo³oo, joon iliseein²¹ jaain²¹ jóon¹ 'in Sara do.”

10 Jon'on jiin'¹³ 'e no. Tsʉ 'in jóon¹on gái¹ tya' Rebeca do jaan²¹mo jmii²¹ seein²¹, 'in 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹³ tyi' Isaac do. 11-13 Pe la jo mo seen²¹mogɨ 'in xuui²¹² do jon'gɨ 'e mo gajmaa¹a jiin'¹³xʉ, 'e gó² sɨ 'e tyʉ́² 'ee, gajin'²in Dios sɨɨ'²¹ɨ Rebeca do: “'In xuui²¹² tyi'i nifu ijmáa¹a la to² tyʉ'² 'in xaai²¹gɨ do.” Coon røø²¹ faa'²¹a 'e júu³ lo la gafaa'²¹a júu³ tya'¹ Dios lɨ' lɨ xiia'²¹ 'e jin'²in: “'Iin²¹²na Jacob, pe 'e'¹moo Esaú”, jin'² Dios. Coon'¹³ la joon galɨ́² 'e tɨ́ɨi² Dios tyii'¹³in doñi'iin tsá² 'in tyii'¹³in, jiin'¹³ la ga'ɨ¹‑tsi joon jo cwáain¹ gacón² 'e gajmaa¹a 'in tsá² do.

14 ¿'Ee faa'¹³a' cwáain¹ tya' 'e júu³ lo? ¿Tɨ jmoo¹o Dios 'e gó²? ¡'Esa la joon! 15 Tsʉ Dios gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ Moisés: “Ilifeei'¹‑tsii tya' 'in tsá² 'in 'iin²¹²na jmáa³aa feei'¹‑tsii tya'a, joon fúu² ilíi²na 'in tsá² do 'in 'iin²¹²na líi²na la joon tya'a.” 16 Joon coon'¹³ la joon nee²¹e' 'e jon' tya' 'in tsá² 'in 'iin²¹²in sɨ tya' 'in tsá² 'in cwo'²‑tsi 'áai¹ 'ee pe 'ña'a Dios ilifeei'¹‑tsi. 17 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in la gajin'² Dios gasɨɨ'²¹ɨ 'in rǿøi¹³ tya' Egipto: “Gajmée¹na 'nʉ rǿøi¹³ jiin'¹³ wa' ilí² 'e'²ee tsá² 'ii'²¹ tyiia, joon jiin'¹³ wa' ilicwii¹in tsá² jna la caain²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹.” 18 La joon ilifeei'¹‑tsi Dios tya' 'in tsá² 'in 'iin²¹²in jmáa¹a feei'¹‑tsi tya'a joon ijmée¹i 'waa'²¹‑tsi 'in tsá² 'in 'iin²¹²in jmée¹i la joon.

19 Pe ifo'² jna: “Wana la joon, ¿'ee lɨ' cwo'² Dios tsá² tsaa²? Tsʉ, ¿'iin lí² jo jmá¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in Dios?” 20 Pe 'nʉ jaain²¹ tsañʉʉ'¹, ¿'iin lɨ́ɨ²u wa'a jo cwo'² júu³ ruui'²¹ coon'¹³ Dios? Jmoo²'o la 'in jmoo¹o coon²¹ tsʉʉ² lɨ́¹ cwoo'¹³ 'e jin'² sɨɨ'²¹ɨ 'in nigajmaa¹a: “¿'Ee lɨ' nigajmee¹³u'un jna la no?” 21 Tsʉ 'in jmoo¹o tsʉʉ² tɨ́ɨ²mo jmá¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in coon'¹³ 'e cwoo'¹³ do. Li²‑i jmáa¹a coon²¹ tsʉʉ² 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ po'³ cwoo'¹³ do sɨ li²‑i jmáa¹a jon coon²¹ tsʉʉ² 'e jo¹ tyiin² cuu² 'áai¹ coon'¹³ 'e po'³ cwoo'¹³ do 'ee.

22 ¿'Ee lí² faa'¹³a' tya' Dios? Jo lí² faa'¹³a' jiin'¹³xʉ wa 'iin²¹²in Dios 'e'²e tsá² xiiala 'e'¹i tsaa² joon xiiala fee'¹ to² tya'a joon gajmaa¹a taa'²¹a coon'²¹ tún² tya' 'in tɨ́ɨi² ní² wúu¹ joon 'in 'in'íin²mo. 23 Tsʉ coon'¹³ la joon gajmaa¹a júu³ xiiati fee'¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a tya' 'in tsá² do 'in galifee'¹‑tsi tya'a. Joon Dios nigatyii'¹³in 'in tsá² do la mo jée'¹ wa'a 'ii'²¹i 'e 'ya'²gɨ tya'a do. 24 Joon gatø'²ø Dios jna', joon 'inlɨ́ɨi¹³ jna' lɨ́ɨ¹na' tsá² Israel joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jna' lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in jo seein²¹ Israel. 25 Jiin'¹³ la gajin'² Oseas ni jí² tya'a mo gafaa'²¹a cwáain¹ tya' Dios, gajin'¹in:

'In tsá² 'in jo mo galɨ́ɨi¹ tsá² tyiia, 'ii iunsíi³ii tsá² tyiia.

Joon 'in tsá² 'in jo mo gali'iin²¹²na 'ii 'iunsíi³ii 'in 'iin²¹²na.

26 Joon 'e cwoo'¹³ do lɨ gafuu²¹²uu 'in tsá² do: “Jon'on tsá² góo³oo 'naa'”, cwoo'¹³ joon ilisii²¹ii' jóon¹ Dios 'in jiin'¹.

27 Pe cwáain¹ tya' tsá² Israel, Isaías gajin'²in: “Xʉfiin'¹³ 'in jún² tya' tsá² Israel tí² la tí² too'¹³ taa'¹³ tsi jmɨ'ñi'³ tí² jiin'¹³ coon²¹ poo²¹²xʉ 'in tiin'¹³, 28 tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' iuntsiin¹ júu³ tya'a tya' 'e cwoo'¹³ lo ce tí² la jin'²in joon la jmoono ijmáa¹a.” 29 Jiin'¹³ la gajin'² 'in Isaías do la nʉ'gɨ:

Wa mo'o jo gasái¹ Ña'ñʉ'¹ʉ', 'in feei'¹gɨ, jún² tyijna',

joon 'e galíi¹na' la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² seein²¹ Sodoma coon'¹³ Gomorra.

Cuu'²¹i tsá² Israel jmáa¹a la 'iin²¹²in Dios

30 ¿'Ee faa'¹³a' cwáain¹ tya' 'elo? 'In tsá² 'in jo seein²¹ Israel 'in jo mo ganoo'¹³on wa' untyúi¹ Dios 'ii tsʉ 'wii'¹³i 'e jmaa¹a, gauntyú¹mo Dios 'ii coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi². 31 Pe tya' 'in tsá² Israel do, jo mo galɨ́¹ wa'a untsiin¹ 'e ley do 'e 'ná² jmáa¹a wa'a untyúi¹ Dios 'ii. 32 Tsʉ 'in tsá² Israel do gali'iin²¹²in wa'a untyúi¹ Dios 'ii 'wii'¹³i 'e jmoo¹o do jon' wa' 'wii'¹³i 'e jai'² líɨ²i. Tsʉ 'wii'¹³ joon gatyuun'¹³in tsaa'² cuun²¹² sii²¹ “cuun²¹² tyuuin'¹³ tsá²” 'e lɨ́ɨ¹i Cristo. 33 Joon jí² tya' Dios jin'² cwáain¹ tya' 'e cuun²¹² do:

Sii'²i fu Sión coon²¹ cuun²¹² tyuuin'¹³ tsá² joon 'e cuun²¹² do jmáa¹a cɨɨ'² tsá².

Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii jo 'ee tsatyin'²‑tsi coon'¹³.

10

1 Tsaru'¹u', jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na 'áai¹ joon 'e júu³ tyʉ́² 'e foo'¹³na Dios 'wii²¹² tya' 'in tsá² Israel ijmáa¹a Dios tiin'¹³ 'ii. 2 Tsʉ fo'²oo 'wii²¹² tya'a 'e 'áa¹mo un'goo²¹o 'in tsá² Israel do Dios pe jo røø²¹ ñii¹ xiiala lí² un'goo²¹o 'a la jai'² Dios. 3 Jo 'øøi'²¹‑tsi xiiala untyúi¹ Dios tsá² joon 'iin²¹²in wa'a untyúi¹ Dios 'ii jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi yaai. Jo cwéi¹ yaai wa' untyúi¹ Dios 'ii jiin'¹³ la 'iin²¹² Dios. 4 Tsʉ Cristo do lɨ́ɨ¹i 'in lɨ́¹ gatséi¹ tya' 'e ley tya' Moisés do joon untyú¹mo Dios jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii.

5 Joon mo gafaa'²¹a Moisés tya' xiiala ilí² untyúi¹ Dios tsá² coon'¹³ 'e ley do, gataan¹an ni mo'jí² 'e júu³ lo: “'Iin tsá² 'in untsiin¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley, iliseen²¹mo coon'¹³ 'edo.” 6 Pe la lo gajin'²in tya' xiiala ilí² untyúi¹ Dios tsá² coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² tsá²: “Jo foo'¹³'o coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑'o'o: ¿'Iin 'in lí² so¹o fu ñʉ'fú² wa'a xaa¹i Cristo? 7 Jon'gɨ foo'¹³'o: ¿'Iin 'in lí² xaa¹i fu lɨ 'ii²¹ wa'a jmáa¹a so¹o Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹²?” 8 ¿'Ee jin'²in wa'a la joon? 'E jin'²in: “E júu³ jai'² lo 'íi¹ co' lɨséen²un, ca tsi nʉ' 'oo'¹³'o 'íi¹ joon lí² 'ɨ¹du'‑'o'o 'e júu³ lo.” Joon 'e júu³ lo 'e sɨ́ɨ¹³ jna'a lɨ la lɨ 'e júu³ 'ee²¹e'e cwáain¹ tya' 'e jai'² lɨ́ɨi² tsá². 9 Tsʉ wana coon'¹³ júu³ tyi'i jmoo²'o júu² 'e lɨ́ɨi¹ Jesús Ña'ñʉ'¹ʉ' joon wana jai'² lɨ́ɨ²u 'e nigajmaa¹a Dios 'ii jiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹², itiin'¹³mo'o. 10 Tsʉ coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² ja'²mo lɨ́ɨi² tsá² wa'a iuntyú¹mo Dios 'ii, joon coon'¹³ júu³ tya'a jmo'²o tsá² júu³ 'e cwii¹in Jesucristo joon coon'¹³ la joon tiin'¹³mo 'ii.

11 La jin'² ni jí² tya' Dios: “Jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii jo tsatyin'²‑tsi tya'a.” 12 Tsʉ tyani Dios coon²¹ røøi²¹ tsá² Israel lagɨ 'in tsá² catyaai² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon Na'ñʉ'¹ʉ' lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' tya' jileei'²¹ tsá² joon cwoo¹ ce gasái¹ tya' jileei'²¹ 'in mɨ́¹. 13 Tsʉ jin'²in ni jí² do: “Jileei'²¹ 'in mɨ́¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in tiin'¹³mo 'ii.” 14 Pe, ¿xiiala lí² mɨ́¹ tsá² wa' mo jo jai'² galɨ́ɨ²i? Joon, ¿xiiala lí² jai'² lɨ́ɨ²i tsá² Cristo wa jo mo ganúu²un tya'a? Joon, ¿xiiala lí² nuu¹un tsá² wa jo 'in mo seein²¹ wa'a jmaa'¹³a júu³? 15 Joon, ¿xiiala lí² jmaa'¹³a tsá² júu³ wa'a jo¹ mo sii¹in tsá² 'ii? Jiin'¹³ la nigajin'² ni jí² tya' Dios: “¡'Áa¹mo 'ya'²gɨ 'e tɨɨ²ɨ tya' 'in tsá² 'in tsacwó² júu³ tya' xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ Dios joon 'in cwó² 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá²!”

16 Pe jon' jileei'²¹ jmaa¹ nʉʉ'¹³ʉn 'e júu³ tyʉ́² do tya' 'e tiin'¹³ tsá². La gajin'² Isaías ni jí² tya' Dios: “Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿'iin galijai'² galɨ́ɨ²i júu³ tyii'i?” 17 Tsʉ 'e jai'² 'e nigalɨ́ɨ²i tsá² galɨ́¹ tsʉ 'wii'¹³i niganúu²un 'e júu³ do. Joon 'e júu³ nuu¹u do 'e júu³ cwáain¹ tya' Cristo.

18 Pe unngɨɨ²ɨɨ 'nʉ: ¿Tɨ jo mo nuu¹u tsá² Israel 'e júu³ do? ¡Niganuu¹o! Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in:

Niganúu²un tsá² júu³ tya'a la caain²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

Joon 'e júu³ sɨ́ɨ¹i nigatyía¹ ca tɨ'³ ni 'wó².

19 Pe unngɨɨ²gɨɨ 'nʉ: ¿Tɨ jo mo ga'øøi'²¹‑tsi tsá² Israel 'e júu³ ninúu²un do? Tsʉ gajin'² Moisés:

Ijmée¹na 'naa' 'e tyíin²‑'oo' tya' tsá² coon²¹ fuu²¹ 'in lɨ́ɨ²naa' 'e jo líin² 'ido tsá² tyiia;

joon ijmée¹na 'naa' 'nii'²¹‑'oo' coon'¹³ coon fuu²¹ 'in lɨ́ɨ²naa' 'e jo 'øøi'²¹‑tsi 'ido.

20 Joon Isaías do coon²¹ tsáa¹gɨ gajin'²in:

Nigatsee'²¹i jna 'in tsá² 'in jo mo ga'naai'¹³ jna;

joon gajné¹na tyani 'in tsá² do 'in jo mo gamúi¹ jna.

21 Joon mo gafaa'²¹ Isaías do cwáain¹ tya' tsá² Israel, gajin'²in: “La coon²¹ jmɨɨ²¹² 'ɨ́³ɨɨ cwóo³oo 'e tø'²øø tsá² 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³, 'in tsá² 'in jo tsi tsa'goo²¹o.”

11

Tsá² Israel 'in natiin'¹³

1 Wana la joon, ¿tɨ nigatiui² Dios tsá² tya'a tsá² Israel? ¡'Esa la joon! Tsʉ jna‑a lɨ́ɨ¹na tsá² Israel. Joon lɨ́ɨ¹na jún² tya' Abraham joon 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyiia sii²¹ Benjamín. 2 Jo mo gatiui² Dios tsá² tya'a 'in nigalicwii¹in la mo jéei¹. Tsʉ ñí² 'naa' la jin'² ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' Elías mo gafaa'²¹a Elías júu³ tyʉ́² joon gacwoo¹o tsaa² tya' tsá² Israel. Elías do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Dios: 3 “Ña'ñʉ'¹ʉ', nigajngaa'¹³mo 'ino tsá² tyi'i 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tyi'i joon nigafiin¹in ni altar tyi'i. Joon jiin'¹³ jna‑a seen²¹na joon 'iin²¹²in 'ino jngaa'¹³mo jna jon.” 4 Pe Dios gañii¹i: “Nigajmá³aa coon'²¹ dyía¹ mil tsá² tyiia 'in jo gasii'²¹ 'wojníi¹i tyani 'in tsá² cun'uu'³ sii²¹ Baal.” 5 La joon jon nano nigasáai¹xʉ Dios coon'¹³ 'e feei'¹‑tsi tya'a 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel ilíi²in tsá² tya'a. 6 Joon ga'ii'²¹ Dios 'in tsá² do coon'¹³ 'e feei'¹‑tsi tya' 'ido jon' wa ga'ii'²¹i tya' 'e nigajmaa¹a 'ido. Tsʉ wana ga'ii'²¹i Dios 'ido tya' 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a jo ga'ii'²¹i 'wii'¹³ galifee'¹‑tsi tya' 'ido.

7 ¿'Ee ifa²a' cwáain¹ tya' 'elo? 'In tsá² Israel do gali'iin²¹²in wa'a 'ii'²¹ Dios 'ii pe jo 'ee galɨ'²ɨ pe jiin'¹³ 'in gatyii'¹³in Dios galɨ'¹o. Joon galibán¹mo 'in catyaai², 8 jiin'¹³ la gajin'² ni jí² tya' Dios: “Dios jmaa¹a 'e ituun²mo 'e 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do; gacwo'¹o 'ido unníi¹i pe jo jna'²a, joongɨ gacwo'¹o 'ido loocwóo¹o pe jo nuu¹un, joon la joon lɨ́² ca jmɨɨ²¹² no.” 9 Joon 'lɨɨ²¹² David gajin'²in:

Cwolí² 'e tyʉ́² seein²¹ coon'¹³ 'e gøø'²¹ø lawa coon²¹ ni lá², 'e coon'¹³ la joon ityuun'¹in joon iní² wúu¹.

10 Cwolitiui² unníi¹i joon jo jna'²gɨ,

cwolí² 'e lituu'²¹ moowó¹o coon'¹³ laa²¹² 'e tyaan¹an coon²¹ tøø²mo.

'In tiin'¹³mo 'in tsá² jo seein²¹ Israel

11 Unngɨ́ɨ³ɨɨ 'naa', mo gatyuin'² tsá² Israel, ¿tɨ gacɨɨ'¹³i coonti? ¡'Esa la joon! Xʉ lɨ' cɨɨ'¹³ɨ galɨ́. Tsʉ coon'¹² 'e jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn tsá² Israel do galɨ́² ijmá¹ Dios tiin'¹³ tsá² 'in jo seein²¹ Israel, 'e coon'¹³ la joon ili'iin²¹²in tsá² Israel 'e la joon jon. 12 Joon wana galɨ́² 'e tyʉ́² tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'e jo gajmá¹a tsá² Israel nʉʉn'¹³ʉn, joon ga'laa¹a tsá² Israel ilisá² 'e tyʉ́² tya' tsá² 'in jo seein' Israel, ¡xiiala fee'¹gɨ ilisá² mi 'ii'²¹ Dios 'ii tún¹!

13 Pe 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa', 'in jo seein²¹ Israel. Dios gasii²¹in jna 'e cwó³ jna júu³ tyʉ́² tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel. Joon fee'¹ jmóo³oo to² tyiia, 14 'e coon'¹³ la joon ili'iin²¹²in 'inlɨ́ɨi¹³ tsagóo³oo jmaa¹a la gajmaa²¹a' la joon itiin'¹³in. 15 Tsʉ wa mo'o gatiui² Dios tsá² Israel joon coon'¹³ joon galiseein²¹ 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ tyʉ́² tyani Dios, ¿'ee ilí² mi 'ii'²¹ Dios 'ii tún¹? 'Ilí² 'e iliseen²¹mo tún¹ 'in nijúin¹ do. 16 Tsʉ wana joon'²¹ tsá² tya' Dios 'e con² nifu la joon jon nigajoon'²¹o la tøøi² con² do. Joon wana tya' Dios 'e jmóo³ tya' coon²¹ 'mó² la joon jon tya' Dios 'e cwáa¹ tya'a.

17 'E lɨ́¹ la lɨ́ɨi¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² Israel lɨ́ɨi¹ cwáa¹ tya' 'mó² olivo nawuun'²¹ joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa cwáa¹ tya' 'mó² olivo 'e cwaain²¹ jee²¹² nuu²¹ 'e sɨ'láai¹ jee²¹² 'e 'mó² olivo 'ee tyʉ́² do. Joon coon'¹³ la joon galɨ́¹ ga'ii'¹³naa' 'e pí²‑tsi tya' jmóo³ 'e 'mó² olivo tyʉ́² do. 18 Pe jo jmaa²aa' jlǿø'³naa' lagɨ 'in tsá² Israel 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́¹ cwáa¹ tya' 'mó² olivo 'e nasɨwuun'²¹. Wa jmoo²oo' la joon, cwotii'¹³‑'oo' jo 'ii'²¹ 'e jmóo³ do wa pí³‑tyii' pe 'naa' 'ii'¹³naa' wa' pí³ tya' 'e jmóo³ do.

19 Coon²¹ jo¹ ngaa²¹²mo ifu'²'u jna: “Ja'²mo júu³ tyi'nʉ, pe sɨwuun'²¹ 'e cwáa¹ do 'e lí² 'láa¹na coon'¹³ 'e 'mó² olivo tyʉ́² do.” 20 Joon, “tyʉ́²‑ʉ”, fuu²¹²uu, pe 'e cwáa¹ olivo nasɨwuun'²¹ do, nasɨwuun'²¹ tsʉ 'wii'¹³ jo jai'² mo galɨ́ɨ²i joon 'nʉ ni'láa¹u'u coon'¹³ 'e 'mó² do jiin'¹³ tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²u. Tsʉ 'wii'¹³ joon, jo jmoo²'o jloo'³, jiin'¹³ ngɨ¹'ɨ coon'²¹ tún². 21 Tsʉ wana jo gajmaa¹a Dios feei'¹‑tsi tya' 'in tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́¹ cwáa¹ sɨwuun'²¹ tya' 'e 'mó² tyʉ́² do coon²¹xʉ jo 'e ijmáa¹a feei'¹‑tsi tyi'i wa'a jo jai'² lɨ́ɨ²u. 22 Cón²'on cwáain¹ xiiala feei'¹‑tsi Dios pe cón²'on cwáain¹ jon xiiala coon²¹ tsáa¹ jmoo¹o Dios. Nigajmaa¹a coon²¹ tsáa¹ coon'¹³ 'in nigatyuun'¹³in do, pe fee'¹mo‑tsi tyi'i. Pe 'ná¹ 'ii'¹³gɨ'ɨ 'e feei'¹‑tsi tyi'i tsʉ wana jo la joon, tsʉ iwiin'²¹ 'nʉ jon. 23 Pe joon wana jai'² líin²in 'in tsá² Israel do tún¹ ilí² 'láai¹ Dios 'ii tún¹ jee²¹² 'mó² tyʉ́² do. Tsʉ tɨ́ɨ²mo Dios 'láa¹i 'e lɨ́¹ nisɨwuun'²¹un. 24 Tsʉ wana 'nʉ, 'in lɨ́ɨi¹ cwáa¹ 'mó² olivo gacwáin¹ jee²¹² nuu²¹, ga'láa²u coon'¹³ 'e 'mó² olivo 'e tyʉ́² la jo tɨ́ɨi² jmá¹ tsá², ¿tɨ jon' jogɨ tyán² to² wa'a 'e 'laa¹i tún¹ cwáa¹ tya' 'e 'mó² olivo tyʉ́² do tún¹, joon la no lɨ́ɨi¹ 'in tsá² Israel do?

Itiin'¹³ tsá² Israel lɨ gatséi¹

25 Tsaru'¹u', 'e jo líin²naa' tsá² ñii²¹²‑tsi yaanaa', 'iin²¹²na 'e liñí² 'naa' 'e júu³ 'uuin²¹ lo: nigalibáin¹ 'in tsá² Israel jiin'¹³ ca gatɨ́² la tí² 'in tsá² jo seein²¹ Israel. 26 Joon mo lɨ́² la joon jileei'²¹ tsá² Israel itiin'¹³in jiin'¹³ la nigajin'² jí² tya' Dios:

'In jmoo¹o láai² tsá² ijó¹ fu Sión,

joon ja'woo'¹³o jilaa'²¹ 'e gó² jee²¹² tsá² Israel.

27 Joon, 'elo ilisá² júu³ tyiia²¹² isɨ́ɨ¹³na coon'¹³on, “Icɨ́³ɨɨ jilaa'²¹ tsaa² tya'a.”

28 Joon cwáain¹ tya' 'e júu³ tya' xiiala itiin'¹³ tsá² 'in tsá² Israel do galɨ́ɨi¹ lawa tsá² 'in 'ei'¹ Dios 'e ilisá² goon¹ fo'² feei'¹ tyii'. Pe 'iin²¹²mogɨ Dios 'ii tsʉ tyii'¹³in 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya'a. 29 Tsʉ jilaa'²¹ 'e cwó² Dios jo tyii²¹ tún¹. Joon jo jaa'²¹‑tsi wana nagatø'¹ø tsá². 30 Jo gajmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' tya' Dios la mo jée¹, pe niga'ii'¹³naa' 'e feei'¹‑tsi Dios tyii' tsʉ 'wii'¹³ jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn 'in tsá² Israel do. 31 Joon galɨ́² 'e jo nʉʉ'¹³ʉn tsá² Israel 'e coon'¹³ la joon lí² jmá¹ Dios feei'¹‑tsi tya'a jiin'¹³ la nigajmaa¹a tyii'. 32 Tsʉ Dios gajmaa¹a 'e jo jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn jileei'²¹ 'e coon'¹³ la joon lí² jmáa¹a feei'¹‑tsi tya' jileei'²¹.

33 Lɨɨlɨ¹ feei'¹‑tsi Dios tya' tsá², joon lɨɨlɨ¹ jmɨɨ¹‑tsi joon 'áa¹mo 'øøi'²¹‑tsi. Jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² 'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios jon'gɨ lí² 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jmoo¹o Dios cwáain¹ tya' tsá². 34 “¿'Iin 'in 'øøi'²¹‑tsi 'e 'ɨ¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ'? sɨ ¿'iin ga'e'²e 'ii 'ee? 35 ¿'Iin nigacwo'² Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e jmáa¹a 'e røø²¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii? 36 Tsʉ jilaa'²¹ 'e sá² nigacwoo¹o Dios joon 'ii gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá², joon jilaa'²¹ 'e sá² 'e tya'o.” ¡Cwoungoo²¹o tsá² Dios coon²¹ tøø²mo! Amén.

12

'Ná¹ cwoi'² tsá² yaai Dios

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon tsaru'¹u', mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' coon'¹³ 'e feei'¹‑tsi tya' Dios, 'e cwóo¹³naa' yaanaa' lawa coon²¹ fa'¹ 'e jiin'¹ tya' Dios. 'E coon'¹³ la joon lɨ́ɨ¹naa' jiin'¹³ tsá² tya' Dios tsʉ 'elo 'e tɨ́²‑tsi Dios. Tsʉ 'elo 'e tɨ́ɨ²na' jmoo²¹o' lawa tsá² 'in 'øøi'²¹‑tsi. 2 Joon jo seen²¹naa' jmaa²aa' jiin'¹³ la tyʉ'² to² 'e juncwii²¹ lo. Unsɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' 'e coon'¹³ la joon lí² unsɨɨ²naa' 'e jmoo²oo'. 'E coon'¹³ la joon lí² liñí²ii' 'e 'iin²¹²in Dios 'e tyʉ́²‑ʉ, joongɨ 'e 'yaai‑tsi joongɨ 'e sɨtsiin¹.

3 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' jileei'²¹ 'naa' coon'¹³ 'e feei'¹‑tsi Dios gajmaa¹a tyiia: xuun 'ɨ¹‑'oo' yaanaa' lɨ́ɨ¹gɨ la gatɨ́ɨ²naa'. Tyʉ́²gɨ wa'a 'ɨ¹‑'oo' coon'²¹ tún², jiin'¹³ la 'e nigacwo¹ Dios 'naa' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 4 Tsʉ lawa cuerpo tya' tsá² 'e lɨ́² 'láai² 'ii'¹³ joon la coon²¹ 'ii'¹³ jmaa²¹i to² pe jo jmoo¹o la jmoo¹o 'ii'¹³ catyiia². 5 La joon lɨ́ɨ¹i jna'. 'Láai² 'ii'¹³ to² 'e jmaai²¹ jna' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Joon sɨcaan²¹na' lawa coon²¹ cuerpo tya' Cristo. Joon xʉfiin'¹³ fúu¹o' 'e sɨcaan²¹na' tɨ́² ca'ii'¹³ tɨ́² ca'ii'¹³ 'e lɨ́ɨ¹na' coon²¹ cuerpo.

6 Joon Dios nigacwo'¹o jna' 'láai² 'ii'¹³ to² ilí² jmoo²¹o' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Nigacwo'¹ Dios tsá² to² lí² jmáa¹a la jaain²¹ la jaain²¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Joon jile'¹e' 'ná¹ jmoo²¹o' 'e to² do gacwo'¹ Dios jna' coon'²¹ tún². Wana gacwo'¹ Dios tsá² to² 'e jma'²a tsá² júu³ tyʉ́² tya'a, 'ná¹ cwo¹ 'in tsá² do júu³ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²i. 7 Joon wana gacwo'¹ Dios tsá² to² wa'a unjíi²in tsá² xeei'²¹, 'ná¹ unjíi²in 'in tsá² do 'e tyʉ́². Joon wana gacwo'¹ Dios tsá² to² wa'a 'e'²e tsá² xeei'²¹, 'ná¹ cwo'¹‑tsi 'ido 'e'²e tsá². 8 Joon wana gacwo'¹ Dios tsá² to² wa'a tyá¹‑tsi tsá² xeei'²¹, 'ná¹ cwo'¹‑tsi jmáa¹a. Joon wana gacwo'¹ Dios tsá² to² 'e cwo'²o cuu² tsá² xeei'²¹, 'ná¹ cwó² 'e cuu² do 'e coon²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi. 'In tyʉ'² to² 'ná¹ tyʉ'²ʉ to² coon'²¹ tún², joon 'in uncoon'¹³on 'in seein²¹ fa'í³ 'ná¹ jmáa¹a 'e jløø'³mo.

'E 'ná¹ jmáa¹a 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo

9 Cwoli'iin²¹²naa' 'a la jai'² la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Cwoli'ee'¹moo' 'e gó² joon jmaa²aa' 'e tyʉ́². 10 'Ná¹ li'iin²¹²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jiin'¹³ la 'iin²¹²in tsá² la 'oo'²¹ ruu'²¹i. 'Ná¹ tsáai¹‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' lɨ́ɨ¹gɨ lagɨ yaanaa'.

11 Jo cwolíin²naa' tsá² 'in fui'². Cwoo²oo' pí³ yaanaa' wa'a jmaa²aa' to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' ce caain²‑'oo'.

12 Jmaa²aa' jløø'³naa' coon'¹³ 'e sɨjaan²¹aan'. Taa'²¹ jmaa²aa' mo moo²oo' wúu¹. Joon jo cwo'íin²‑'oo' wa'a foo²¹oo' júu³ tyʉ́².

13 Uncoon¹³on' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in seein²¹ fa'í³ joon 'ii'¹³moo' 'e tyʉ́²‑ʉ 'in jafeei'¹³ 'naa'.

14 Mɨ́²ɨɨ' wa'a uncwaai'³ Dios 'in jmaai'²¹ 'naa'. Mɨ́²ɨɨ' wa'a uncwaai'³ Dios 'ii, jo mɨ́²ɨɨ' wa'a jmeei'²¹ Dios 'ii.

15 Jmaa²aa' jløø'³naa' coon'¹³ 'in tsá² 'in jløøi'³ joon cɨɨ²ɨɨ' coon'¹³ 'in tsá² 'in cɨ'²ɨ.

16 Cwoseen²¹naa' coon²¹ 'e lɨ́ɨ²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Jo jmaa²aa' jloo'³ 'naa' pe ngɨ́²ɨɨ' coon'¹³ 'in tsá² 'wéi¹ do. Jo cwolíin²naa' tsá² 'in lɨ́ɨ¹i 'in ñii²¹²‑tsi 'áai¹.

17 Jo cóon¹³oon' tyii' 'e gó² jmoo¹o tsá² tyii' tya' jiin'¹³ jaain²¹. Cwoo'¹³‑'oo' wa'a jmaa²aa' jmaai'¹³ 'e tyʉ́² tyani jileei'²¹ tsá². 18 Jmaa²aa' xiia'²¹ jiin'¹³ lí² 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ jileei'²¹ tsá². 19 Tsaru'¹u', 'in 'iin²¹²na, jo coon'¹³naa' tyii' yaanaa' pe cwoo²oo' 'a 'e'² Dios wúu¹ 'ña'o 'ido. Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in: “Jna‑a tɨ́ɨ²na 'e'²e wúu¹, jna‑a icɨ́³ɨɨ tya' 'ino, jin'² Ña'ñʉ'¹ʉ'.” 20 Joon gajin'²in: “Wana un'aai² 'in 'ei'¹ 'nʉ, cwoo'¹³xʉ 'e dø'¹o. Joon wana unjmúu¹i, cwoo'¹³xʉ 'e 'uun'²¹un. Tsʉ wana jmoo²'o la joon icwo'²o fa'ɨɨ'²¹ tya' 'in 'ei'¹ 'nʉ 'e lɨ́¹ lawa'a xʉ'²ʉ mɨ'³ jɨ́² yʉ' tyíi¹i.” 21 Jo cwo'¹o wa'a lii'²¹ 'e gó² 'nʉ; jmaa²'a 'e lii'¹'i 'e gó² do coon'¹³ 'e tyʉ́².

13

1 Jileei'²¹ tsá² 'ná¹ jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn jiin'¹³ la to² tyʉ'² tsaa'to². Tsʉ Dios cwoo¹o jilaa'²¹ to² 'e sá² joon Dios siin'²¹in jileei'²¹ tsaa'to². 2 Joon jileei'²¹ 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ ʉn to² tyʉ'² tsaa'to² lawa jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² Dios tsʉ Dios gacwo'¹o 'in tsaa'to² do 'e to² 'oo¹o. Joon 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ 'ii in'láa¹a joon inii²¹² wúu¹. 3 Tsʉ 'in tsaa'to² do jo jmaai¹ to² wa'a toon'²¹on fo'²‑tsi tya' 'in jmoo¹o 'e tyʉ́² pe tya' 'in jmoo¹o 'e gó². ¿Tɨ 'iin²¹²u'u seen²¹u'un 'e jo fo'² 'íi¹ tyi'i tyani tsaa'to²? Wa'a 'iin²¹²u'un la joon, jmaa²'a 'e tyʉ́² joon 'in tsaa'to² do ilitsáai¹‑tsi 'nʉ. 4 Tsʉ 'in tsaa'to² do jmoo¹o to² tya' Dios 'e seen²¹un tyʉ́². Pe wana jmoo²'o 'e gó² 'ná² líin²u 'e 'goo'²¹'o. Tsʉ 'íi³mo to² 'e 'oo¹o tsaa'to² 'ii'²¹ 'e 'e'²e tsá² wúu¹. Joon Dios gacwoo¹o 'ido to² 'e 'oo¹o wa'a lí² 'e'²e wúu¹ coon²¹ tsáa¹ tya' 'in jmoo¹o 'e gó². 5 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'áa¹mo tyiin² wa'a jmaa²'a nʉʉ'¹³'ʉ to² tyʉ'² tsaa'to². 'E coon¹³ la joon jon' wa' 'e tyu'²mo'o 'e wúu¹ do pe jmoo²'o la ñi'²i tíɨ²mo'o jmoo²'o. 6 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon cɨ'²ɨɨ' 'laa'¹³ tya' tsaa'to² tsʉ 'in tsaa'to² do jmoo¹o to² tya' Dios joon la joon jmoo¹o.

7 Cɨ'²ɨɨ' 'e jilaa'²¹ 'e røø²¹naa'. Wana røø²¹naa' cuu² 'e 'íi³in tsá², cɨ'²ɨɨ'. Joon wana røø²¹naa' cuu² tya' 'laa'¹³ 'e 'nɨɨ¹ɨ tsá², cɨ'²ɨɨ' jon. Jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' tya' 'in 'ná¹ jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' joon un'goo²¹oo' 'in 'ná¹ un'goo²¹oo'. 8 Jo cworøø²¹naa' tya' jiin'¹³ jaain²¹. Cworøø²¹naa' jiin'¹³ 'e 'ná¹ li'iin²¹²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Tsʉ 'in 'iin²¹²in 'in catyaai² nigajmaa¹o jilaa'²¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do. 9 Tsʉ 'e ley do jin'²in: “Jo foo'¹³'o tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹, jo jngaa'¹³'un tsá², jo jmaa²'a 'uun²¹, jo fu'²'u júu³ tajuu²¹ jiin'¹³ jaain²¹, jo jmaa²'a 'iin²¹²'un 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹.” Pe 'e ley lo, joon coon'¹³ jilaa'²¹ ley catyiia² 'e sɨtsiin¹ coon'¹³ 'e júu³ lo: “Cwoli'iin²¹²mo'o tsagoo²'o jiin'¹³ la 'iin²¹²u'un 'wo'o.” 10 'In 'iin²¹²in tsagoo¹o jo 'ee 'e gó² jmóo¹o tya' 'ido. Joon coon'¹³ la joon 'in 'iin²¹²in tsagoo¹o iuntsiin¹ 'e ley do.

11 Joon, tsʉ 'wii'¹³ ñí²oo' xiiala ngó¹ tiempo, 'ná¹ jnaa¹‑'oo' 'e cwuu²¹moo' tsʉ tyan'gɨ najó² 'e tiin'¹³na' lagɨ la mo 'wiin²¹² mo gajai'² galɨ́ɨ²na'. 12 Ningó¹ xʉʉ²¹² niui²¹gɨ joon najatyéen¹mo 'e jná² jmɨɨ²¹² tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹ tʉʉ²¹²ʉ' 'e jmoo²¹o' la jmoo¹o tsá² lɨ nʉʉ²¹; joon 'ná¹ tyíi¹³i' ñí³ la tyan¹an 'láa² 'in ngɨ¹ lɨ jná² joo'²¹. 13 Cwongɨ́²ɨ' la tɨ́ɨi² ngɨ¹ 'in ngɨ¹ mo jmɨɨ¹. Jo ngɨ́²ɨ' to² 'íin¹ jon'gɨ tyá²a' jmɨɨ²¹² lɨ to'²o tsá² mɨɨ'¹³. Jo ngɨ́²ɨ' to² feei'²¹ tsamɨ́² jon'gɨ ngɨ́²ɨ' to² jmoo¹o 'e gó². Jo 'ná²a' mɨɨ'¹³ jon'gɨ'ɨ 'áa³a' tsiiwúu¹. 14 'Ná¹ cwojmaa²aa' la gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo joon jo 'ɨ¹‑'oo' wa' jmaa²aa' jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi ngú¹ taan²¹²naa'.

14

Jo fó'²oo' 'e gó² tya' tsaru'¹u'

1 Joon wana seein²¹ tsá² 'in xʉ jai'² lɨ́ɨi² 'ii'¹³naa' 'ido jee²¹² 'naa' pe jo cwo'²o júu³ ruu'²¹naa' tya' cwáain¹ 'e jo 'ee to² 'íin³. 2 Tsʉ 'inlɨ́ɨi¹³ lɨ́ɨ²i 'e lí² dø'² doñi'ee 'e sá² pe seein²¹gɨ 'inlɨ́ɨi¹³ 'in xʉ jai'² lɨ́ɨi² 'in gø'²o jiin'¹³ jon'². 3 Joon 'in tsá² do 'in lí² dø'² doñi'ee 'e sá² jo tɨ́ɨi² faa'²¹a 'e gó² tya' 'in tsá² 'in jo gøø'²¹ jilaa'²¹ 'ii'¹³. La joon jon 'in tsá² do 'in jo gøø'²¹ jilaa'²¹ níi³ 'e sá² jo tɨ́ɨi² faa'²¹a 'e gó² tya' 'in tsá² do 'in gøø'²¹ doñi'ee 'e sá², tsʉ na'ii'²¹mo Dios 'ii²¹. 4 ¿Xiiala cwói¹¹ faa'²¹ tsá² 'e gó² tya' jaain²¹ 'in jmoo¹o to² tya' tsá² xeei'²¹? Tsʉ cwáain¹ tya' fii²¹²o 'ido lɨ́² 'ii'²¹ wa jmoo¹o 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee. Joon tyʉ́²‑ʉ icwo'ɨ́ɨ¹i tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' lí² jmáa¹a taa'²¹ 'ido.

5 La joon jon seen²¹mo jon tsá² 'in 'ɨ¹‑tsi 'e tyiin²gɨ coon²¹ jmɨɨ²¹² lagɨ 'e jmɨɨ²¹² catyiia², joon seen²¹mo 'in 'ɨ¹‑tsi 'e coon²¹ røø²¹ jilaa'²¹ jmɨɨ²¹². Joon jileei'²¹ 'ná¹ litsáai¹‑tsi 'ña'a. 6 'In un'øøi'¹ coon²¹ jmɨɨ²¹², un'øøi'¹ 'e jmɨɨ²¹² do 'e un'goo¹o Ña'ñʉ'¹ʉ'. La joon jon jmoo¹o 'in jo un'øøi'¹ jiin'¹³ coon²¹ jmɨɨ²¹². Jo un'øøi'¹ jmɨɨ²¹² tsʉ coon'¹³ la joon lɨ́ɨ²i 'e un'goo¹o Dios. La joon jmoo¹o 'in gøø'²¹ jilaa'²¹ 'ii'¹³, gøø'²¹o 'e un'goo¹o Dios tsʉ gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios. Joon 'in jo gøø'²¹ jilaa'²¹ 'ii'¹³, jo gøø'²¹ø 'e un'goo¹o Dios joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios.

7 Tsʉ jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² jna' 'e seen²¹na' jiin'¹³ tyi'yiia' jon'gɨ júun²na' tyi'yiia'. 8 Tsʉ wa' seen²¹na', seen²¹mo' tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' joon wana nijúun²na' júun²mo' tya' Na'ñʉ'¹ʉ' jon. Joon wa seen²¹na' sɨ júun²na' 'ee lɨ́ɨ¹na' tsá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 9 Tsʉ Cristo gajúun²in joon gajiin'¹o tún¹ joon coon'¹³ la joon galɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' tya' 'in nigajúin¹ coon'¹³ 'in jiin'¹.

10 Pe 'nʉ‑ʉ, ¿'ee lɨ'ɨ jmoo²'o 'ii'²¹ tya' ruu'²¹'u? ¿'Ee lɨ'ɨ jmoo²'o 'e jo tsáai¹‑'o'o 'ii? Tsʉ jilee'²¹na' 'ná¹ tsaa²¹a' tyani Cristo ilisá² 'ii'²¹ tyi'. 11 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in:

'Ee la ja'²mo seen²¹na, jin'² Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon coon'¹³ 'e joon 'e jai'² ijuui'²¹ jileei'²¹ tsá² 'wojníi¹i tyaní³ii.

Joon jileei'²¹ icwo'² 'maai'¹³ Dios 'e tyú¹mo 'ii.

12 Joon jilee'²¹na' 'ná¹ jnii²¹²i' cwáain¹ tyi' tyani Dios la jaain²¹ la jaan²¹na'.

Jo jmaa²aa' wa'a tyuuin'² tsaruu'²¹naa' wa' tee'²¹i coon'¹³ tsaa²

13 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo faa'¹³a' 'e gó² tya' la jaain²¹ la jaain²¹ tsá². Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmaa²aa' faa'¹³aa' 'laa'²¹, cwo'²‑'oo' jo jmaa²aa' jiin'¹³xʉ wa'a tyuuin'² tsaruu'²¹naa' wa'a xuu'²¹i coon'¹³ tsaa². 14 Ñí²oo joon tsáa¹mo‑tsii coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús 'e jo 'e sá² jiin'¹³ coon²¹ 'e gøø'²¹ tsá² wa'a jmoo¹o 'leei'²¹ tsá², pe wana 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e 'lee'²¹i 'ña'a, joon 'lee'²¹mo joon. 15 Joon wana coon'¹³ 'e tyé²e' jmoo²¹o' 'e 'leei'²¹ tsaru'¹u' jo ngɨ́²ɨ' la 'iin²¹²na' 'ii. Tsʉ 'wii'¹³ joon jo jmoo²¹o' coon'¹³ 'e tyé²e' wa' 'leei'²¹ 'in tsaru'¹u' do tsʉ gajúin¹ Cristo 'wii'¹³ tya'a. Tsʉ wana 'leei'²¹ 'in tsaru'¹u' la joon, niga'leei'²¹mo jiin'¹³ tsʉ 'wii'¹³ nigatyé²e' jiin'¹³ 'e 'iin²¹²mo'. 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwoo²¹o' coon'¹³ 'e jmoo²¹o' 'e faa'²¹a tsá² 'e gó² tya' 'e sá² 'e tyʉ́² tyi'. 17 Tsʉ 'e tyʉ'² Dios to² tsá² jo lɨ́¹ jiin'¹³ coon'¹³ 'e gøø'²¹ tsá² sɨ 'e 'uun'²¹ tsá² 'ee. 'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ́¹ lawa coon²¹ juncwii²¹ tya' tsá² coon²¹ tsáa¹, 'e lɨ́¹ 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² tyani Dios, joon 'e seein²¹ tsá² jløø'³mo coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 18 Joon 'in jmoo¹o la joon to² tyʉ'² Cristo, 'e 'yaai¹‑tsi Dios tya'a joon ifaa'²¹ tsagoo¹o 'ee tyʉ́² tya'a.

19 Joon la joon cwocwoo'¹³‑tsi' 'e jmoo²¹o' jiin'¹³ 'e saan²¹²a' tyʉ́²‑ʉ la 'oo'²¹ jna', joon iuncóon¹³on' la jaain²¹ la jaan²¹na' 'e tsáai¹gɨ‑tsi' 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. 20 Tyʉ́²gɨ wa jo jmoo²¹o' 'e jo 'ee to² 'íi³ 'e gajmaa¹a Dios coon'¹³ 'e tyé²e'. Tsʉ né²o' 'e la ja'²mo 'e tyʉ́² jilaa'²¹ 'e gøø'²¹ tsá², jo jmoo¹o 'leei'²¹ tsá² pe 'e gó² jmoo²¹o' wana tyé²e' 'e jmá¹ 'e xuui'²¹ tsaa² tsaru'¹u'. 21 'E tyʉ́²gɨ wa jo tyʉ́³ʉ' ngú¹, sɨ 'né²e' vino 'ee, sɨ jmoo²¹o', 'ee doñi'ee ijmá¹ tyuuin'¹³ tsaru'¹u' sɨ jmoo²¹o' xuui'²¹ tsaa² 'ee, sɨ jmoo²¹o' 'e xʉgɨ tsáai¹‑tsi 'ido Dios 'ee. 22 Tsʉ 'e jai'² 'e tsáai¹‑tsi' la jaain²¹ la jaan²¹na' 'ná¹‑a 'e tsáai¹‑tsi' tyani Dios. ¡Joon jløø'³mo 'in tsá² jo cwo'²o 'ña'a tsaa² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o! 23 Pe wana 'in gø'² cu'²‑tsi 'noo¹o tsaa² coon'¹³ 'e gøø'²¹ø do tsʉ jo mo gøø'²¹ø wa 'e tsáai¹‑tsi, joon jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá² 'e jo tsáai¹‑tsi, 'noo¹o tsaa².

15

Jmaa²'a 'e 'yaai¹‑tsi tsaruu'²¹'u jon' 'e 'yaai¹‑'o'o 'wo'o

1 Joon jileei'²¹ jna' 'in tsáai¹‑tsi lɨ́ɨ¹gɨ 'ná¹ uncóon¹³on' coon'²¹ tún² 'in tsá² catyaai² 'in xʉgɨ jai'² lɨ́ɨ²i, joon jo jmoo²¹o' jiin'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi' yiia'. 2 La jaan²¹na' 'ná² jmoo²¹o' jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi ruu'²¹i 'e sá² 'e tyʉ́² tya'a joon ilitsáai¹gɨ‑tsi 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. 3 Tsʉ Cristo jo gajmaa¹a 'e 'yaai¹‑tsi 'ña'a, tsʉ ni jí² tya' Dios jin'² xiiala nigalí¹: “Jna‑a ga'ii'¹³na 'e júu³ 'laa'²¹ 'e gacwoi'² tsá² 'naa'.” 4 Tsʉ jilaa'²¹ 'e gataan¹an tsá² ni jí² tya' Dios la mo jéei¹, gataan¹an i'e'²e jna' 'e coon'¹³ la joon 'e sá² 'e sɨjaan²¹²an' tsʉ 'wii'¹³ 'e júu³ taa'¹³ 'e jí² do ijmá¹a taa'²¹ jna' joon icwo'²o jna' fo'feei'¹ tyi'. 5 Cwocwo'²o Dios 'naa' 'e seen²¹naa' jløø'³naa' coon'¹³ 'in catyaai² do. Joon Dios do lí² cwo'²o 'naa' 'e jmaa²aa' taa'²¹ joon lí² cwo'²o 'naa' fo'feei'¹ tyii'. Cwouncoon'¹³ Dios 'naa' 'e canii²mo 'ɨ¹‑'oo' coon'¹³ 'in catyaai² do la gajmaa¹a Cristo Jesús, 6 'e coon'¹³ la joon jilee'²¹naa' lí² ungoo²¹oo' coon²¹ caain²¹ Dios, 'in Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

'E júu³ tyʉ́² tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel

7 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ii'¹³naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jiin'¹³ la ga'ii'²¹ Cristo jna' 'e coon'¹³ la joon un'goo¹o tsá² Dios. 8 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' 'e Dios gasiin¹in Cristo gauncoon'¹³on tsá² Israel 'e coon'¹³ la joon gauntsiin¹ júu³ ga'ɨɨ¹ɨ tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a Dios júu³ 'e jo cuu'²¹i júu³ tya'a. 9 Gajó² jon Cristo 'e lí² un'goo²¹o tsá² 'in jo seein²¹ Israel Dios tsʉ 'wii'¹³ 'e feei'¹‑tsi tya' 'ido. La gajin'² ni jí² tya' Dios:

Tsʉ 'wii'¹³ joon iun'góo³oo 'nʉ jee²¹² tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

Joon i'ǿø³øø coon²¹ icwó³oo máa¹³u'un.

10 Joon lɨ' lɨ́² xiia'²¹ jin'² ni jí² do:

Cwojløø'³naa' tsá² jo seein²¹ Israel, coon'¹³ 'in tsá² tya' Dios.

11 Joon lɨ' lɨ́² xiia'²¹gɨ jin'²:

Cwoo'¹³ 'naa' 'maai'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' jilee'²¹naa' tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

Joon faa'¹³aa' xiiala feei'¹ 'ii jileei'²¹ tsá².

12 Joon Isaías gataan¹an jí² do jin'²in:

Lawa coon²¹ jmóo³ 'mó² 'e 'yeei'²¹ sʉn'³ tya' la joon inii'¹³ jaain²¹ tsá² jee²¹² jmóo³ Isaí.

Joon ityʉ'²ʉ to² jileei'²¹ tsá² jo seein²¹ Israel.

Joon 'in tsá² do 'in jo seein²¹ Israel 'e jo cu'²‑tsi coon'¹³ 'ii.

13 Joon nano mɨ́³ɨɨ tyani Dios, 'in cwo'² jna' 'e sɨjaan²¹²an', mɨ́³ɨɨ wa'a cwo'² Dios 'naa' 'e jløø'³naa' 'áai¹ joon 'e iliseen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ 'ii 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²naa' 'ii. Joon mɨ́³ɨɨ 'e coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'e lí² un'láa²naa' 'e i'øøi'²¹gɨ‑'oo' 'e sɨjáan²¹²an' ca gasái¹.

14 Joon 'naa' tsaru'¹u', tsáa¹mo‑tsii 'e 'naa' seen²¹naa' 'e tyúmoo', joon 'øø'²¹mo‑'oo' jilaa'²¹ joon tɨ́ɨ²moo' cwoo²oo' tsá² cwáain¹ la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 15 Pe, tsaru'¹u', tsʉ 'wii'¹³ 'e feei'¹‑tsi Dios tyiia 'e fuu²¹²uu 'naa' coon'¹³ 'e jí² lo coon'¹³ júu³ coon²¹ tsáa¹, 'e coon'¹³ la joon jo 'íin²‑'oo'. 16 Gajmaa¹a Dios feei'¹‑tsi tyiia 'e jmáa³aa jiin'¹³ la to² tyʉ'² Jesucristo jee²¹² tsá² 'in jo seein²¹ Israel. Joon 'e to² jmóo³oo do 'e cwó³oo 'e júu³ tya' Dios tya' 'e tiin'¹³ tsá². Joon yʉ to² cwó³oo 'e júu³ lo 'e lí² líin²in 'in tsá² jo seein²¹ Israel do lawa coon²¹ fa'¹ 'in nigatyii'¹³in Espíritu Tyʉ́² 'e tɨ¹‑tsi Dios.

17 Joon tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹na tsá² tya' Cristo Jesús 'áa¹mo jløø'³na coon'¹³ 'e to² gajmáa³aa tya' Dios. 18 Joon fuu²¹²uu 'naa' jiin'¹³ la gajmaa¹a Cristo 'wii'¹³ jna wa'a ilí² jmá¹ nʉʉ'¹³ tsá² jo seein²¹ Israel. Joon jilaa'²¹ 'elo galɨ́² júu³ fo'²oo coon'¹³ 'e gajmáa³aa. 19 Galɨ́² la joon jon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' li² joongɨ tya' milagros joongɨ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́². Joon coon'¹³ la joon nigacwó³oo júu³ ce jilaa'²¹ tya' xiiala itiin'¹³ tsá² 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo. Nigacwó³oo 'e júu³ lo ca Jerusalén joongɨ la caain²¹ fuu²¹ ca tyía¹ fu cwoo'¹³ lɨ sii²¹ Ilírico. 20 Joon nigacwo'³‑tsii 'e cwó³oo 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² lɨ jo mo ganúu²un tsá² jiin'¹³ cafu xiiala gajmaa¹a Cristo tya' tsá², 'e coon'¹³ la joon jo jmóo³oo to² lɨ nga'naa¹ tsá² xeei'²¹ jmoo¹o to² la lo. 21 Pe la jin'² ni jí² tya' Dios:

'In jo mo ganúu²un jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ cwáain¹ tya' Cristo inúu¹un júu³ tya' 'ido.

Joon in'øøi'²¹‑tsi 'in tsá² do 'in jo mo ganúu²un cwáain¹ tya'a.

'Iin²¹² Poo² tsáa¹a fu Roma

22 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo galɨ'¹ɨɨ yafoo'¹³na 'naa' xʉfiin'¹³ 'láai² naa'¹³ gali'iin²¹²na góo³oo. 23 Pe nano niga'yee²¹mo to² tyiia fu lɨ taan²¹²na lo. Joon tsʉ 'wii'¹³ nigali'iin²¹²na ca la mo jéei¹ 'áai¹ yafoo'¹³na 'naa', 24 'ɨ¹‑tsii yafoo'¹³na 'naa' mi ngɨ́ɨ³na níi³ii fu lɨ sii²¹ España. Joon lɨ́ɨ²na wa'a ilí² uncoon'¹³naa' jna 'e fu¹ 'yuu²na do mi yuui'¹³ 'e li'yaai¹‑tsii 'e jǿø²na 'naa'. 25 Pe nano ningóo³oo 'yuu²na fu¹ níi³ii Jerusalén 'e nicóon³xʉʉ 'e cwo'³oo 'in ru'¹u' 'in néei¹ do. 26 Tsʉ 'in tsaru'¹u' néei¹ lɨ sii²¹ Macedonia coon'¹³ 'in néei¹ lɨ sii²¹ Acaya niga'ɨ¹‑tsi wa'a 'e uncaain²¹xʉ cuu² 'e síin¹in tya' 'in tsaru'¹u' tañíi² néei¹ Jerusalén. 27 Joon 'yaa¹mo‑tsi 'e gajmaa¹a la lo tsʉ lawa 'e rǿø²mo 'ido. Tsʉ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i néei¹ Jerusalén do nigajmaa¹a coon'²¹ 'e tyʉ́² tya'a 'e jai'² lɨ́ɨ²i coon'¹³ 'in tsá² do 'in jo seein²¹ Israel do. Joon 'in tsá² jo seein²¹ Israel do cwáain¹ tya'o 'ná¹ jmáa¹a coon'²¹ 'e tyʉ́² tya'a coon'¹³ 'in tsá² Israel do. 28 Joon mo ga'yeei²¹ 'e cwáain¹ lo, joon nijoon'¹³oo 'e cuu² do, ijúu³uu fu España do, joon yafoo'¹³na 'naa' mi ngɨ́ɨ¹³na. 29 Joon tsáa¹mo‑tsii igaa'¹³na fu lɨ née¹naa' i'ii'¹³na' coon²¹ caan²¹mo 'e cwaai'³ tya' júu³ tya' Cristo do.

30 Tsaru'¹u', mɨ́³ɨɨ tyani²ii' coon'¹³ 'e tsáa¹mo‑tsi' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo joongɨ coon'¹³ 'e 'ii'²¹ 'e cwo'²o Espíritu Tyʉ́² do jna' 'e 'iin²¹²mo' 'ii, coon'¹³ joon mɨ́³ɨɨ tyani²ii' 'e cwoo²oo' pí³ yaanaa' caan²¹mo coon'¹³ jna 'e mɨ²ɨɨ' tyani Dios 'wii²¹² tyiajna. 31 Mɨ²ɨɨ' tyani Dios wa'a iláa²mo jna ja'cwoo²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨi² néei¹ Judea joon wa'a i'ii'²¹mo røø²¹ 'in tsaru'¹u' néei¹ Jerusalén 'e cuu² tyáan³aan do. 32 Mɨ²ɨɨ' jon, wa' 'iin²¹²in Dios, icwéi¹na yajǿø²na 'naa' jløø'³moo joon i'ii'²¹xʉ 'woo'²¹oo jee²¹² 'naa'. 33 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios, 'in cwó² 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³, 'e iuncoon'¹³ 'naa'. Amén.

16

Sɨɨ¹i Poo² 'aai²¹² tsá²

1 Fuu²¹²uu 'naa' wa'a 'ii'¹³naa' coon'²¹ tún² 'in tsamɨ́² ru'¹u' Febe. Gauncoon'¹³ 'áai¹ 'ido 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ fuu²¹ Cencrea. 2 'Ii'¹³naa' 'ii coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' la tɨ́ɨ²i jmá¹ tsá² la 'oo'²¹ ru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Joon 'naa' uncoon'¹³oon' Febe do coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmaai¹ to² tya'a tsʉ 'in lo nigauncoon'¹³ tsá² fúui¹ 'áai¹ la joongɨ jon nigauncoon'¹³o jna jon.

3 'Aa²¹²moo' fo'²oo fuu²uu' Priscila coon'¹³ Aquila 'in nigajmaa¹a to² tya' Cristo Jesús coon'¹³ jna. 4 'E tooin² 'mó¹ 'ii²¹ tya'a 'e galaai²¹ jna 'e fo'² 'e 'ii¹ tyiia ijúun²na do. Joon jna cwóo³oo 'maai'¹³ 'ido joon jon' jiin'¹³ jna cwóo³oo 'maai'¹³ pe jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in jo seein²¹ Israel. 5 'Aa²¹²moo' fo'²oo fuu²uu' jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in licaain²¹ inʉʉ tya' Priscila coon'¹³ Aquila do. 'Aa²¹²mo'o fo'²oo jon Epeneto, jaain²¹ tsá² 'in 'iin²¹²na 'áai¹ joon 'ii nifu jee²¹² 'in néei¹ lɨ sii²¹ Acaya do ja'²mo galɨ́ɨi² Cristo. 6 'Aa²¹²mo'o fo'²oo María 'in nigajmaa¹a to² 'áai¹ jee²¹² 'naa'. 7 'Aa²¹²moo' fo'²oo fuu²uu' 'in tsagóo³oo Andrónico coon'¹³ Junias. Caan²¹mo táa¹i 'ido coon'¹³ jna tsi 'nʉñí³ joon tyʉ́²‑ʉ cwii¹in 'in tsá² tya' Cristo 'in lɨ́ɨi¹ apóstoles 'ii. Joon jo'¹o galɨ́ɨi² Cristo la jéei¹gɨ jna.

8 'Aa²¹²mo'o fo'²oo fuu²uu' Amplias, 'in lɨ́ɨi¹ tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 9 'Aa²¹²mo'o fo'²oo Urbano 'in nigajmaa¹a to² tya' Cristo Jesús coon'¹³ jna'a, la joon jon Estaquis, 'in tsá² 'in 'iin²¹²na. 10 'Aa²¹²mo'o fo'²oo fuu²uu' Apeles, 'in nigacwo'ɨ́ɨi¹ tyʉ́² jilaa'²¹ wúu¹ 'áai¹ ganii²¹i wii'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. La joon jon 'aa²¹²moo' fo'²oo 'in tsá² néei¹ inʉʉ tya' Aristóbulo. 11 'Aa²¹²mo'o fuu²uu' 'in tsagóo³oo Herodión. La joon jon fuu²uu' 'in tsá² néei¹ inʉʉ Narciso 'in jai'² lɨ́ɨ²i Ña'ñʉ'¹ʉ'. 12 'Aa²¹²moo' fuu²uu' jon Trifena coon'¹³ Trifosa 'in jmoo¹o to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 'Aa²¹²mo'o fuu²uu' jon 'in tsamɨ́² ru'¹u' 'in 'iin²¹²na', Pérsida, 'in nigajmaa¹a to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'áai¹. 13 'Aa²¹²mo'o fo'²oo fuu²uu' Rufo, 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in 'yʉ júu³i 'áai¹, coon'¹³ sáa³o 'in nigalɨ́ɨi¹ lawa sáa³aa jon. 14 'Aa²¹²moo' fo'²oo fuu²uu' jon Asíncrito, coon'¹³ Flegonte, coon'¹³ Hermas, coon'¹³ Patrobas, coon'¹³ Hermes, coon'¹³ jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in taain²¹² coon'¹³ 'ii. 15 'Aa²¹²moo' fuu²uu' jon Filólogo, coon'¹³ Julia, coon'¹³ Nereo coon'¹³ tsamɨ́² ruu'²¹i, coon'¹³ Olimpas coon'¹³ jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in taain²¹² coon'¹³.

16 'Aa²¹²naa' la 'oo'²¹ ru'¹u' la jaain²¹ la jaan²¹naa' cuu²uu' caai²¹ ni² ruu'²¹naa'. Jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ lo sii¹in 'aa²¹²naa'.

17 Tsaru'¹u', mɨ́³ɨɨ tyani²ii' 'e cóon²oon' cwáain¹ 'in tsá² do 'in jmoo¹o poo²¹² jee²¹² 'naa' coon'¹³ 'e 'ee¹e sɨ jmoo¹o tyʉʉin'²¹ tsá² 'ee joon 'noo¹o tsá² tsaa². Tsʉ jilaa'²¹ 'elo lɨ' cɨɨ'¹³ɨ lɨ́¹ la niga'e'² tsá² 'naa'. Jmaa²aa' coon'²¹ coon'¹³ 'in tsá² no, 18 tsʉ 'in tsá² no jo jmaa¹ 'ii'²¹ to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 'In tsá² no jmaa¹a 'ii'²¹ to² jiin'¹³ 'e ijmaa'²¹i to² 'ña'o joon júu³ tya'a 'áai¹ to'² joongɨ 'áai¹ jloo'³ joon coon'¹³ júu³ joon cón² tóo² tsá² jo li'²i. 19 Joon jilee'²¹mo ñí² xiiala jmoo² 'naa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' joon tsʉ 'wii'¹³ joon jløø'³moo coon'¹³ 'naa'. Joon 'iin²¹²na ilíin²naa' tsá² 'in 'yuui'¹³ 'e jmá¹ 'e tyʉ́² jon' wa'a 'in jmá¹ 'e gó². 20 Joon 'in Dios 'in jmoo¹o 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² tyaníi¹i jmoono idyee'¹³i 'in 'lɨɨi'³ Satanás 'wii²¹² tɨ́ɨ¹³ɨɨ' in'øø'¹³naa' 'ii. Cwauncwaai'³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa'.

21 Sɨɨ¹mo jon 'aa²¹²naa' 'in tsá² sii²¹ Timoteo 'in jmoo¹o to² coon'¹³ jna. Sɨɨ¹mo jon Lucio, coon'¹³ Jasón coon'¹³ Sosípater 'in lɨ́ɨ¹i tsagóo³oo.

22 Joon jna‑a, Tercio, 'in nigataan¹an ni jí² 'e júu³ lo sɨ́ɨ³na jon 'aa²¹²naa' lawa tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo jon.

23 'Aa²¹²moo' jon jin'² Gayo, 'in fii²¹² 'nʉ́¹ lɨ tyíin¹³na joon cwoo¹o 'ido jon 'nʉ́ʉ¹ʉ lɨ licaain²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. La joon jon sii¹in Erasto 'aa²¹²mo 'naa'. Erasto do lɨ́ɨ¹i 'in naní² cuu² tya' fuu²¹ lo. Joon 'in tsaru'¹u' Cuarto sii¹in 'aa²¹²moo'.

24 Cwouncwaai'³ Dios jileei'²¹ 'naa'. Amén.

Júu³ lɨ gatséi¹

25 Joon nano cwoun'goo²¹o' Dios 'in lí² jmá¹ 'e pí³gɨ‑'oo' coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́² tyiia tya' xiiala itiin'¹³ tsá². Cwóo³ jna 'e júu³ lo joongɨ 'e'² jna tsá² cwáain¹ tya' Jesucristo. Joon 'e júu³ tyʉ́² do jmoo¹o júu³ 'e júu³ 'uuin²¹ gasáa¹a Dios ca la mo 'wiin²¹² juncwii²¹. 26 Pe nano coon'¹³ 'e to² tyʉ'² 'in Dios 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo, nigajmaa¹a júu³ coon'¹³ 'e jí² tya' Dios 'e gajmaa¹a 'in tsá² 'in nigacwó¹ júu³ tya' la mo jéei¹. Joon 'e júu³ 'uuin²¹ do gajmaa¹a Dios 'e cwii¹i jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'e coon'¹³ la joon lí² jo'¹o líin²in joon lí² jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn.

27 ¡'Ii'²¹mo Dios 'e un'goo²¹o tsá² 'ii 'wii'¹³ Jesucristo coon²¹ tøø²mo! Joon jiin'¹³ 'ii‑o lɨ́ɨi¹ Dios 'in ñii²¹²‑tsi. Amén.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Jí² 'láa² 'wii²¹² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i 'in tsá² 'in néei¹ Corinto

1

Poo² gasii²in 'e jí² lo tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios néei¹ Corinto

1 Jna, Poo², 'in sɨɨ¹i 'e jí² lo. Joon lɨ́ɨ¹na apóstol tya' Jesucristo coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios 'in gatyii'¹³in jna. Coon²¹ caan²¹mo sii²¹na'a 'e jí² lo coon'¹³ ru'¹u' sii²¹ Sóstenes. 2 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' tsaru'¹u' 'in cwii¹in Dios néei¹ fuu²¹ sii²¹ Corinto. Joon líin²moo' tsá² tya' Dios tsʉ licaan²¹moo' coon'¹³ Cristo Jesús. Joon Dios gatø'²ø 'naa' galɨ́ɨ²naa' tsá² tya'a 'in tyúi¹ coon'¹³ jileei'²¹gɨ 'in un'goo²¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'in néei¹ la caain²¹gɨ lɨ xiia'²¹. 'Ii tsá² feei'¹ tya' 'ii joongɨ tyijna' jon. 3 Cwauncwaa'³mo Ñʉ'¹ʉ' Dios coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa' joon canii²mo liseen²¹naa'.

Galicwaa'³moo' 'wii'¹³i Cristo

4 Dios gauncwaai'³ 'naa' joongɨ 'wii'¹³i Cristo Jesús. 'E joon fuu²¹²uu 'maai'¹³ coon²¹ tøø²mo. 5 'Wii'¹³i icaan²¹moo' coon'¹³ Cristo do; Dios nigacwo'¹o 'naa' 'e tyʉ́² 'ɨ́¹‑'oo', lagɨ jilaa'²¹ 'e foo¹oo' joongɨ jilaa'²¹ 'e ñii²ii'. 6 Joon jilaa'²¹ júu³ 'e gatyá³aa cwáain¹ tya' Cristo galɨ́¹ ja'²mo jee²¹² 'naa'. 7 'Wii'¹³ joon la lo jo 'ee li'øøi²¹ tyii' jilaa'²¹a 'e cwo'² Dios tsá² la 'ɨɨ²¹² ijaan²aan' jmɨɨ²¹² mi ijneei²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo tún¹. 8 Joon 'ii isaan'²¹in 'naa' tá² ca lɨ tséi¹. La joon jo 'in cwo'¹ 'naa' tsaa² coonti mi ngɨ́ɨ²i 'ii'²¹ jmá¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 9 Dios gatø'²ø 'naa' ilicaan²¹naa' coon'¹³ Jóon¹on Jesucristo. Joon 'in Dios do, 'in gatø'²ø 'naa', jo tsacoo'²¹ júu³ tya'a.

'In sɨxéei¹³ jee²¹² 'naa'

10 Tsaru'¹u', mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, sɨ́ɨ¹³naa' røø²¹, jo xeei²¹ ruu'²¹naa'. Síi¹³moo' røø²¹, coon²¹ 'ɨ́³‑'oo', coon²¹ 'e jmaa²aa'. 11 Fo'³oo la joon, tsaru'¹u', 'wii'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² inʉʉ tya' Cloé gajin'²o 'e jo cwo'² júu³ ruu'²¹naa'. 12 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e 'láa²mo 'ɨ¹‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 'Inlɨ́ɨi¹³ jin'²in: “Tsá² tya' Poo² jna”; 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in: “Tsá² tya' Apolos jna”; 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in: “Tsá² tya' Tʉ́³‑ʉ jna”; 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in: “Tsá² tya' Cristo jna.” 13 ¿Tɨ lɨ́ɨ²moo' 'e 'iin²¹² Cristo wa'a lɨ́ɨ²naa' poo²¹² jee²¹² 'naa'? ¿'E wa lɨ́ɨ²naa' 'e gasaa²naa' jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e sii²¹ Poo²? ¡Jo lɨ́¹ la joon! 14 'Maa'¹³mo Dios jo gasáa¹na jmɨɨ²¹ jiin'¹³ jaain²¹ 'naa', jiin'¹³ 'ña'a Crispo coon'¹³ Gayo. 15 'Wii'¹³ joon jo 'in lí² jin'² coonti 'e gasáa²i jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e sii²¹ jna. 16 Fiin'¹³ nigasáa¹³mogɨɨ jmɨɨ²¹ 'in tsá² inʉʉ tya' Estéfanas pe jo tɨɨ'¹³‑tsii gasáai¹³gɨɨ jmɨɨ²¹ 'in xeei'²¹gɨ. 17 Ña'ñʉ'¹ʉ' Cristo jo gasii¹in jna wa'a sáa¹³na tsá² jmɨɨ²¹. Gasii¹in jna 'e jmaa'¹³aa tsá² júu³ xiia'la itiin'¹³mo tsá² tyani Dios. Joon gajma'³aa tsá² júu³ coon'¹³ júu³ coon²¹ tsáa¹, la joon liñí² tsá² xiiala gajúin¹ Fii²¹²i' tsaa' crúu¹³ tya'a. Joon coon'¹³ 'e júu³ coon²¹ tsáa¹ do jo tsa'ɨ́ɨ¹ 'wa'a pí³ 'e 'oo¹o 'e júu³ do tya' xiiala itiin'¹³mo tsá² tyani Dios.

Jmɨɨ¹‑tsi 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo

18 Jileei'²¹ 'in ngaliin¹ lɨ gó² jo tsáai¹‑tsi 'e júu³ tya' xiiala mo gajúin¹ Fii²¹²i' tsaa' crúu¹³ tya'a 'e 'íin² tsaa² tya' tsá². Júu³ tya' tsá² caa²¹mo joon lɨ́ɨ²i. Pe tyijna'gɨ', 'in gajmaa¹a Dios tiin'¹³na', 'ii'²¹ tya' Dios 'a la joon. 19 Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios:

Jna‑a i'íin¹³na 'e 'ɨ¹‑tsi 'in jmɨɨ¹‑tsi,

joon 'in tá¹‑tsi, ijnɨɨ'¹³na tya'a 'e jo 'yeei²¹ to² tya'a.

20 Wa'a la joon ¿'ee to² 'íi³gɨ 'in jmɨɨ¹‑tsi, sɨ tɨfo'² 'ee, sɨ 'in jo cwó² júu³ 'e lɨ juncwii²¹? Jo 'ee to² 'íin²gɨ 'ido tsʉ Dios gajmaa¹a 'e jilaa'²¹ 'e jooin¹‑tsi 'ido lawa júu³ tya' tsá² caa²¹mo. 21 Ñi¹ Dios 'e jmoo¹o, joon jo gacwo¹ Dios 'e ilicwii¹in 'in jmɨɨ¹‑tsi 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jooin²¹‑tsi. Pe Dios‑gɨ gali'iin²¹²in jmáa¹a tiin'¹³ tsá² coon'¹³ júu³ tyʉ́² tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii‑o xʉfiin'¹³ 'in catyaai²gɨ lɨ́ɨ²i júu³ tya' tsá² caa²¹²mo lo.

22 'In tsá² Israel mɨɨ¹ɨ coon²¹ milagro joon litsáai¹‑tsi. Joon 'in tsá² griego‑gɨ jmaai'² 'iin²¹²in lijmɨɨ¹‑tsio 23 pe jna'gɨɨ'ɨ tyaa²¹a'a júu³ tya' Cristo 'in gateen¹in tsá² tsa' crúu¹³ do‑o. Fa'ɨɨ'²¹ɨ 'aa¹a 'in tsá² Israel 'wii'¹³i 'e júu³ lo joon 'in tsá² jo seein²¹ Israel lɨ́ɨ²i júu³ tya' tsá² caa²mo joon. 24 Pe tya' jileei'²¹ 'in gatø'² Dios ilíin²in tsá² tya'a, xʉfiin'¹³ tsá² Israel sɨ jo tsá² Israel 'ee, 'ii'²¹ tya' Dios jmoo¹o Cristo tiin'¹³ tsá² joongɨ 'e jmɨɨ¹‑tsi. 25 Wa'a lɨ́ɨ²i tsá² 'e jo jmɨɨ¹‑tsi Dios, 'ii 'in jmɨɨ¹gɨ‑tsi lagɨ 'e jmɨɨ¹‑tsi tsá² juncwii²¹. Joongɨ wa'a lɨ́ɨ²i tsá² jo 'oo¹o Dios pí², 'ii 'in 'oo¹gɨ pí² lagɨ tsá² juncwii²¹. 26 'Ii²¹du‑'oo', tsaru'¹u', xiiala lɨ́ɨ¹naa' mo gatø'² Dios 'naa', xʉʉ 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² jmɨɨ¹‑tsi tyani tsá² juncwii²¹, joongɨ xʉʉ 'naa' 'oo¹o to², joongɨ xʉʉ lɨ́ɨ¹naa' tsá² tyiin². 27 Pe Dios‑gɨ gatyii'¹³in 'in tsá² lɨ́ɨ¹i tsá² bái¹ 'e coon'¹³ la joon cwo'¹o fa'ɨɨ'²¹ 'in jmɨɨ¹‑tsi. La joon jon gatyii'¹³ Dios 'in tsá² lɨ́ɨ²i tsá² jo pí²‑tsi joon coon'¹³ la joon jon cwo'¹o fa'ɨɨ'²¹ 'in pí²‑tsi. 28 Joon la joon Dios gatyii'¹³in 'in lɨ́ɨ¹i tsá² jo tyiin², 'in jo tsáai¹‑tsi tsá², ('in jo to² 'íi³ do) 'ii 'in tyá² røø²¹ tya' 'in lɨ́ɨ²i tyiin²gɨ. 29 La joon jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in lí² jmaa¹gɨ jloo'³ tyani Dios. 30 Pe 'ña'a Dios nigauncaan²mo 'naa' coon'¹³ Cristo. Joongɨ 'wii'¹³ Cristo do‑o galijmɨɨ¹‑'oo', 'wii'¹³ 'ii gauntyúu¹mo Dios 'naa' la joon ilí² jmaa²aa' jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉ joongɨ tiin'¹³moo' tyaníi¹i. 31 Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios: “'Wa'a 'iin²¹² tsá² unjløøi'³ yaai 'ná¹‑a unjløøi'³ yaai coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.”

2

Jo'¹o lɨ́ɨ²naa' tsʉ 'wii'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios

1 Tsaru'¹u', mo gatyáa³aa júu³ jai'² tya' Dios jee²¹² 'naa', jo gafo'²oo júu³ jmɨɨ¹‑tsi jon'gɨ júu³ taai²¹² 'áai¹. 2 Mo gatyáa³aa júu³ coon'¹³ 'naa' jo júu³ xiia'gɨ gatyáa³aa, gatyáa³oo jmaai'² júu³ la mo gangɨ¹ɨ Jesucristo juncwii²¹ joongɨ la mo gajúin¹ Jesucristo tsaa' crúu¹ tya'o. 3 Gasiin'²¹na 'ñii'a 'wéi¹ coonti‑i tyaní²ii', jlée³moo 'goo'²¹oo wa jo gatyáa³aa la ti jilaa'²¹a 'e júu³ tyʉ́² do. 4 Jo gauntsáa¹na‑'oo' coon'¹³ júu³ jmɨɨ¹‑tsi; gauntsáa¹moo‑'oo' tsʉ 'wii'¹³ ga'e'²e 'e Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'naa' joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios galitsáa¹mo‑'oo' 'e júu³ lo. 5 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ii'²¹ tya' Dios lija'²mo lɨ́ɨ²naa' jon' wa'a coon'¹³ júu³ jmɨɨ¹‑tsi tya' tsá².

Licwii¹mo tsá² Dios 'wii'¹³ Espíritu Tyʉ́² tya'a

6 Pe 'e la ja'²mo, jna'a tyaa²¹a'a júu³ 'e jmɨɨ¹‑tsi tya' jileei'²¹ 'in tyʉ́² 'øøi'²¹‑tsi 'e jai'² lɨ́ɨ²i. Pe 'e júu³ do tyii'i jo lɨ la lɨ 'e júu³ jmɨɨ¹‑tsi tya' 'in tsá² taan²¹²in juncwii²¹ lo jon'gɨ la lɨ 'e júu³ tya' 'in 'oo¹o to² 'e juncwii²¹ lo, tsʉ tɨ lɨ tyé¹mo 'in tsá² do. 7 La ti júu³ faa'²¹oo'o jmaai'² júu³ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios. Júu³ 'e Dios ga'e'²e tsá² tya' nano. Ni'ɨɨ²¹²‑tsi Dios jée¹mo xiiala ijmáa¹³a tyú¹mo tsá² ca nʉ'gɨ ijmaa²¹o 'e juncwiin²¹ lo. 8 'Wii'¹³ joon jiin'¹³ jaain²¹ 'in 'oo¹o to² juncwii²¹ lo jo ga'øøi'²¹‑tsi, tsʉ wa mɨ'ɨ ga'øø'²¹mogɨ‑tsi 'in 'oo¹o to² do jo gateen¹gɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo do tsaa'¹ crúu¹³ tya'a. 9 Pe jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios:

Tya' 'in tsá² 'in 'iin²¹²in 'ii, nigatyaa¹ Dios tyʉ́² 'e sá² tya'a coon²¹ 'e jo 'in mo ganí² jogɨ 'in nuu¹un jon'gɨ 'in mo 'ɨ¹‑tsi coonti.

10 Joon jilaa'²¹ 'elo 'ña'a Dios gajmaa¹a 'e liné³e' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'o. Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a do jǿø²o ce jilaa'²¹, ce jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios 'ña'a lí² jǿø²ø.

11 Lawa tsá², jo ñí¹i tsá² 'ee 'ɨ¹‑tsi tsá² la jaain²¹ la jaan²¹in, yaamo alma tya' tsá² ñii¹i 'ee 'ɨ¹‑tsi. 'Wii'¹³ la joon jiin'¹³ 'ña'a 'in Espíritu tya' Dios ñii¹i jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios. 12 Joon jna'o' ga'ii'¹³mo' 'in Espíritu tya' Dios do, jo'on ga'ii'¹³na' espíritu tya' tsá² taan²¹²in juncwii²¹ lo. Joon 'wii'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² do‑o 'øø'²¹mo‑tsi' jilaa'²¹ 'e gacwo'¹ Dios jna' 'yaai¹‑tsi. 13 La joon tyii²¹a'a 'e júu³ 'e gacwo'¹ Espíritu Tyʉ́² do jna'a tya' 'in niga'ii'²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² do.

14 'In jo mo 'ii'²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² do jo 'ii'²¹i júu³ tyʉ́² tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'e tyaa²¹a'a tsʉ lɨ́ɨ²i 'e júu³ tya' tsá² caa²¹mo joon. Jo lii'¹i 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ tyaa²¹a'a lo tsʉ jiin'¹³ Espíritu tya' Dios lí² jmá¹ 'øøi'²¹‑tsi. 15 Pe 'in tsá² 'in niga'ii'²¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lí²‑i cón² cwáain¹ ce jilaa'²¹a. Joon ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in jo cwii¹in Dios jo lí² 'øøi'²¹‑tsi xiiala 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² 'in cwii¹in. 16 Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios: “¿'Iin niga'øøi'²¹‑tsi 'a 'ɨ¹‑tsi Dios? ¿'Iin lí² 'e'² Dios?” Pe jna'gɨ' 'ɨ¹‑tsi' la 'ɨ¹‑tsi Cristo.

3

Tsa'leei'¹³ tya' Dios jile'¹e'

1 Tsaru'¹u', jo lí² fú² jna 'naa' lawa tsá² 'in 'oo¹o Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Gafuu²¹²uu 'naa' lawa tsá² taan²¹²in juncwii²¹, 'in jo cwii¹in Dios. 'Naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa xuui²¹² jo mo cwáan¹mo. Jo mo gauncwaan¹naa' cwáain¹ tya' Cristo. 2 Jmaai'² júu³ jo taa²mo ga'e'¹ee 'naa'. Lawa yʉʉn²¹ 'uun'²¹ fi'² jo mo li dø'²ø 'í¹, la joon jon jna jo lí² 'e'¹ee 'naa' coon'¹³ júu³ taai²¹². Pe jo mo li'øøi'²¹‑'oo' júu³ taai²¹², 3 tsʉ 'ɨ¹gɨ‑'oo' la 'ɨ¹‑tsi tsá² taain²¹² juncwii²¹. La 'ɨɨ²¹² 'oo²oo' tsiiwúu¹, 'noo²oo' mɨɨ'¹³, joongɨ xeei² ruu'²¹naa' jmaai'² la 'ɨ¹‑tsi tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'ɨ¹‑'oo' joongɨ jmoo²oo' jmaai'² 'a la jmoo¹o tsá² taain²¹² juncwii²¹ lo. 4 Tsʉ wa mo jin'² tsá²: “Tsá² tya' Poo²‑o jna”, joon 'in lɨ́ɨi¹³gɨ jin'²in: “Tsá² tya' Apolos jna”, jmoo²oo' la jmoo¹o tsá² taain²¹² juncwii²¹.

5 Pe, ¿'iin 'in Poo² do? ¿'Iingɨ 'in Apolos do? Caníi³ lɨ́ɨ²moo'o tsá² tya' Dios, joon 'wii'¹³ jna'oo'o ja'²mo galɨ́ɨ²naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Jmoo²¹² jna'a la jaain²¹ la jaan²¹na'a jiin'¹³ la to² gatyʉ'² 'ña'a Dios. 6 Lawa coon²¹ 'e jñíi² tsá² lɨ́² 'e júu³ tya' Dios, joon jna‑a gato'²o 'e jún² do, joon Apolos‑gɨ ga'ee¹e jmɨɨ²¹ pe 'ña'a Dios gajmaa¹a gacwáin¹ 'e jún² do. 7 La joon lɨ́², 'in gajñí² lo coon'¹³ 'in ga'ee¹e jmɨɨ²¹ do jo 'ee to² 'íi³ jiin'¹³ 'ña'a Dios 'in tyiin²gɨ tsʉ 'ii jmoo¹o cwaain²¹ jilaa'²¹a. 8 'In jñí² jún² do la joon jon 'in 'ee¹e jmɨɨ²¹ coon²¹ røø²¹mo, pe Dios tyí² 'lee'¹³i la jaain²¹ la jaain²¹ jiin'¹³ la to² gajmaa¹o. 9 Pe jna'a caan²¹mo jmoo²¹o'o to² tya' Dios joon 'naa'gɨɨ' lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ tyiia²¹ lɨ jmoo¹o Dios to².

Joongɨ lɨ́ɨ²moo' jon lawa coon²¹ 'nʉ́¹ 'e jmoo'¹³ Dios. 10 Joon Dios gajmee¹i jna lawa jaain²¹ tɨfuu²¹ 'a jmaa'¹³aa tɨɨfuu²¹ do joon 'in xee'²¹mo 'in uncwaan²¹in 'oo²¹ do. Joon jileei'²¹ 'in uncwaan²¹in 'oo²¹ ni tɨɨfuu²¹ do 'ná¹‑a coon²¹ cwáain¹ xiiala jmáa¹a. 11 Joon jiin'¹³ jaain²¹ li jma'²gɨ coon²¹gɨ tɨɨfuu²¹ xiia', tsʉ 'ña'a Jesucristo lɨ́ɨ¹i 'e tɨɨfuu²¹ do. 12 Pe ni do lí²‑i uncwaain²¹ tsá² coon'¹³ cwanáa¹, sɨ coon'¹³ cwataa²¹ 'ee, sɨ coon'¹³ cuun²¹² 'moo'³ 'ee 'e ta'a 'wóo²o. Lí²‑i jon uncwaain²¹ tsá² coon'¹³ 'mó², sɨ coon'¹³ 'nuu²¹ 'ee sɨ coon'¹³ mo'² cwañi'¹ 'ee 'e jo ta'a 'wóo²o. 13 Joon mi cwá² jmɨɨ²¹² icwée²i Cristo tún¹, røø²¹ liñí² tsá² 'ee coon'¹³ gajmaa'¹³a 'e 'nʉ́¹ do. Tsʉ 'e jmɨɨ²¹² joon ijó¹ coon'¹³ jɨ́²ɨ joon coon'¹³ 'e jɨ́² joon iliñi¹ tsá² 'ee to² nijmaa¹a tsá² sɨ 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee la jaain²¹ la jaain²¹. 14 Joon wa 'nʉ́¹ 'e tyʉ́² nigajmaa'¹³a tsá² jo coo¹o coon'¹³ 'e jɨ́² do pe 'in i'ii'²¹mo 'lee'¹³i. 15 Pe wa'a 'in nigajmaa'¹³gɨ 'nʉ́¹ gó², 'e coo²¹‑o joon. Joon jilaa'²¹a i'íin²mo tya'a, jiin'¹³ 'ña'o tiin'¹³gɨ tyani Dios lawa jaain²¹ 'in galáa²i 'ña'a jee²¹² jɨ́².

16 ¿Tɨ jo ñí³ 'naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' lawa cwo'¹ tya' Dios Jmii²¹ joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios do tyiin'¹³mo jee²¹² 'naa'? 17 Joon wa'a 'in 'iin²¹²in xéi¹ cwo'¹ tya' Dios, Dios‑gɨ 'íin²mo 'ii tsʉ cwo'¹ tya' Dios 'e cwaa'³mo joon. Pe 'naa' yaamoo' lɨ́ɨ¹naa' 'e cwo'¹ joon.

18 Jo cón²oon' 'naa' tóo² yaanaa', wa' 'in lɨ́ɨi² 'e jmɨɨ¹‑tsi 'i jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹i 'in tsá² jmɨɨ¹‑tsi taain²¹² juncwii²¹ 'ná¹‑a líin²in lawa jaain²¹ 'in jo 'ee tɨɨ²¹i coonti joon coon'¹³ la joon lí²‑i líin²in jaain²¹ 'in jmɨɨ¹‑tsi la jai'². 19 Wa'a tya' Dios 'in lɨ́ɨ¹i jmɨɨ¹‑tsi 'e juncwii²¹ lo lawa tsá² caa²¹mo 'i. Ni jí² tya' Dios jin'²: “Dios jmoo¹o xuui'²¹ yaai 'in tɨɨ²¹i coon'¹³ yaamo 'e tɨɨ²¹i do.” 20 Jin'²o jon 'e jí² do: “Ña'ñʉ'¹ʉ' ñi²o 'e jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi 'in jmɨɨ¹‑tsi jo 'ee to² 'íi³ 'e joon.” 21 Tsʉ 'wii'¹³ joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² unjløøi'³ yaai wa'a lɨ́ɨ²i lɨ́ɨ¹i tsá² tya' tsá². Pe 'e tɨ́ɨ²i 'naa'a jilaa'²¹ 'e sá². 22 Poo² sɨ Apolos 'ee, sɨ Tʉ́³ 'ee sɨ juncwii²¹ lo 'ee, sɨ 'e seen²¹mogɨɨ' 'ee, sɨ 'e najúun²moo' 'ee, sɨ jilaa'²¹ 'e sá² nanó² 'ee, sɨ jilaa'²¹ 'e ilisá² 'ee jilaa'²¹a tyi'naa'a. 23 Joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' jóon¹on Cristo, joon 'in Cristo do tya' Dios 'i.

4

To² 'ná¹ jmaa¹a apóstoles

1 'Ɨ́¹‑'oo' jna'a lawa tsá² 'in uncoon'¹³ Cristo, 'in náa¹ cwoo²¹o'o 'ná¹a 'e'² tsá² 'e 'ɨ¹‑tsi Dios. 2 La joon wa'a 'ee náa¹a cwoo²¹o tsá² júu³ tyʉ́² tya' Dios 'ná¹ jmáa¹a 'i júu³ la tí³i, joon la joon tsáa¹mo‑tsi tsá² 'ii. 3 Pe jna, xʉʉ cu'²‑tsii wa'a 'naa' 'iin²¹²naa' jmaa²aa' 'ii'²¹ tyiia sɨ tyí³aa tyani 'in 'oo¹o to² 'ee. Ce jiin'¹³ 'ñii'a jo jmóo³oo 'ii'²¹ tyiia. 4 Joon jon'gɨ 'ñii'a jo ñíi³ii tɨ 'óo³oo tsaa², 'elo jon' 'øøi'²¹‑tsi wa'a jna 'e jo 'óo³oo tsaa² pe 'ña'a Ña'ñʉ'¹ʉ' ijmáa¹a 'ii'²¹ tyiia. 5 Tsʉ 'wii'¹³ la joon, jo cón²oon' cwáain¹ xiiala seein²¹ 'in xeei'²¹ la nʉ'gɨ itɨ² jmɨɨ²¹² icwée²i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Ján²duu' cón²oon' cwáain¹ ca mi cwée²i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'ña'‑o i'wo'²o lɨ jnee²i la jilaa'²¹ 'e sɨ'mo² lɨ nʉʉ²¹ no. Mi tɨ́² 'e jmɨɨ²¹² joon, joongɨ ijmá¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo iliñí² jileei'²¹ la jilaa'²¹a 'e ni'ɨ¹‑tsi tsá² la jaain²¹ la jaain²¹. Joon Dios‑gɨ ifaa'²¹‑o 'ee 'e tyʉ́² gajmaa¹a tsá² la jaain²¹ la jaain²¹.

6 Tsaru'¹u', tyíi³aa 'e júu³ lo cwáain¹ tya' Apolos coon'¹³ jna 'e tyʉ́² tyi'naa', tsʉ 'iin²¹²na 'e liñí³oo' jo ngɨɨi²¹²gɨɨ' jiin'¹³ la jin'² jí² tya' Dios. Joon la joon jiin'¹³ jaain²¹ jo unjløøi'³ yaai coon'¹³ jaain²¹ tɨfo'², jo'gɨ ijmáa¹a 'e jo tsáai¹‑tsi 'in jaain²¹. 7 ¿'Iin 'in jmoo¹o tyʉ́²gɨ tyii' lagɨ 'in catyaai²gɨ? ¿'Ee 'oo²¹²oo', tɨ jon'on Dios gacwoo¹o? Joon wana 'ii‑o gacwoo¹o jilaa'²¹ 'e 'oo²¹²oo', ¿'ee lɨ'² unjløøi'³ yaanaa' 'e 'oo²¹²oo' do lawa'a yaanaa' gajmaa²aa' 'e 'oo²¹²oo' do?

8 Nalɨ́ɨ¹naa' lawa'a 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² sá² cuu², 'oo²oo' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²naa'. Lɨ́ɨ¹naa' 'e 'naa'oo' nityʉ²ʉʉ' to² lawa rǿøi¹³. Joon jna'gɨɨ'ɨ li' co'o 'lee'¹³naa' jna'a. 'Áa¹mo 'iin²¹²na wa xʉ'ʉ ja'²mo 'e lɨ́ɨ¹naa' rǿøi¹³ joon ca jna'oo'o lí²‑i jon tyʉʉ'¹³ʉ'ʉ to² coon'¹³ 'naa'. 9 Lɨ́ɨ²na la lɨ'ɨ jna'a 'in lɨ́ɨ¹i apóstoles ni'i sáa¹i Dios jna'a tɨ li tsé¹mo. Lɨ́ɨ¹na'a lawa 'inlɨ́ɨ¹³ 'in niteen¹en ijúun²mo. Nalɨ́ɨ¹na'a lawa coon²¹ 'e sá² tsa'goo²¹‑tsi tsá² jileei'²¹ 'in taain²¹² juncwii²¹ la jileei'²¹ ángeles lagɨ jileei'²¹ tsá² jǿø²mo jna'a. 10 Lɨ́ɨ²i tsá² lawa tsá² caa²¹mo jna'a 'wii'¹³i cwáain¹ tya' Cristo joon 'naa'gɨɨ' lɨ́ɨ²naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² jmɨɨ¹‑tsi cwáain¹ tya' Cristo. Lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'wóo²mo la 'ɨɨ²¹² 'naa'gɨɨ' lɨ́ɨ²naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² pí²‑tsi. Jo tsáai¹‑tsi tsá² jna'a, pe 'naa'oo' un'goo¹o tsá². 11 Ca nanoo²¹² nili'øø¹mo 'e tyee²e'e, nilɨ́² unjmɨɨ²¹na'a, nilɨ'øø¹i sɨ'²ɨ'ɨn, nijmee'²¹mo tsá² jna'a, jogɨ tyii²¹i'i sá². 12 Joongɨ ni'woo'²¹‑oo'o to² jmoo¹ to². Joon mo jíi²in tsá² jna'a, jna'gɨɨ'ɨ síi¹³i'i, “'Ná¹ uncwaa'³mo Dios 'naa'.” 'ǿø¹mo tsá² jna'a pe jmoo²¹o'o taa'²¹‑oo'o. 13 'Lɨɨ'³ɨ faa'²¹ tsá² 'wii²¹² tyii²¹i'i pe fee'¹mo‑tsii'i júu³ tyaa²¹a'a coon'¹³on. Jmaai'²¹ tsá² jna'a lawa tyi¹ taa'¹³ juncwii²¹, lagɨ wa 'e tɨ' co' tsá²a jmaai'²¹ tsá² jna'a ca jmɨɨ²¹ no.

14 Jo jmóo³oo 'e jí² lo wa'a cwo'²oo 'naa' fa'ɨɨ'²¹, jmóo³oo 'e jí² lo lawa' cwo'³oo cwáain¹ yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²moo. 15 Xʉʉfiin'¹³ 'naa' 'áa¹naa' tɨfo'² tyii' fúui¹ 'in 'é² cwáain¹ tya' Cristo, pe jaan²¹mo 'ñʉ́²ʉʉ' seein²¹ cwáain¹ tya' mo galija'²mo lɨ́ɨ²naa' joon jna‑a 'i. Tsʉ 'wii'¹³i 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ tsá² tyani Dios 'e gatyáa³aa coon'¹³ 'naa' galija'²mo lɨ́ɨ²naa' Cristo Jesús. 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́³ɨɨ tyani²ii' tyan²aan' cwáain² xiiala jmóo³oo joon la joon jmaa²aa'.

17 Tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹²na 'a untii'¹³duu‑'oo' xiiala mo gangɨ́³ɨɨ jee²¹² 'naa' lawa jaain²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, 'wii'¹³ joon sɨ́ɨ³na Timoteo, 'in 'iin²¹²na. Lawa yʉʉn²¹ tyiia‑oo 'i coon'¹³ to² jmoo²¹o'o tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon, untiin'¹³in júu³ tya'a. 'Ii‑o i'e'²e 'naa' la lɨ 'e ga'ée³ee la caain²¹ jee²¹² tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. 18 'Inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' gaunjløøi'³ yaai, lɨ́ɨ²i 'e jo cwéei³gɨɨ jee 'naa'. 19 Pe 'ɨ¹‑tsii yíia³oo la jmoono wa icwo¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon iyajǿø³oo tɨ 'e ijmá² 'in tsá² unjløøi'³ yaai do 'e la lɨ́² 'e faa'²¹a do. Yajǿø³øø wa'a cwo'¹o Dios wa'² pí² tya' 'ido sɨ jo cwo'¹‑o 'ee. 20 Tsʉ lɨ tyʉ'² Dios to² tsá² jon' lɨ'ɨ júu³ pe coon'¹³ 'ii'²¹ tya'o to² 'e tyʉ'²ʉ tsá². 21 ¿'Ee 'iin²¹²naa' jmá³aa tyii' mi cwéi¹na, tɨ 'e 'e'³ee 'naa' wúu¹, owa'a 'iin²¹²naa' jmáa³aa tyʉ́²‑tsii, un'née³moo 'naa' 'ee?

5

Coon²¹on cwáain¹ 'e ga'láa²a tsá²

1 Niñii¹i tsá² 'e jaain²¹ jee²¹² 'naa' tyíin¹in coon'¹³on lawa tsamɨ́² tya'o jaain²¹ tsá² neei'¹³ sáa³a. 'E lo‑o coon²¹ 'e gó² lɨɨlɨ¹ ca jiin'¹³ 'in jo cwii¹in Dios jo tɨɨi²¹ jmáa¹a. 2 ¡Joon jløø'²mogɨ 'naa'! ¡Pe tyʉ́²gɨ wa'a ngɨ²ɨɨ' fa'ɨɨ'²¹! 'In tsá² 'in gajmaa¹a 'e gó² lo tyʉ́²gɨ wa'a gajeen'²¹mo jee²¹² 'naa'. 3 Joon xʉfiin'¹³ jo siin'¹³na la si'yee²¹na jee²¹² 'naa' pe 'ɨ́ɨ³‑tsii 'naa' joon nigajma¹oo 'ii'²¹ tya' 'ido 'in gajmaa¹a 'e gó² do lawa'a siin'¹³moo coon'¹³ 'naa'. 4 Uncaan²¹naa' ruu'²¹naa' coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon siin'¹³moo coon'¹³ 'naa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsii. La joon jon 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús uncoon'¹³on 'naa'. 5 Joon 'ná¹ tyíi¹³moo' 'in tsañʉʉ'¹ ga'láa¹a do 'in tyiin'¹³ jee²¹² 'in jo'¹ lɨ́ɨi² do, jaan'¹³naa' Satanás, joon coon'¹³ la joon i'íin²mo 'e ngú¹ taan¹in pe itiin'¹³mo alma tya'a mi jó¹o tún¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'.

6 Jo lí² unjløøi'³ 'naa' yaanaa' coon'¹³ 'e jmoo²oo' lo. ¿Tɨ jo ñii²ii' júu³ 'e jin'² tsá²: “Coon'¹³ ca pii'³ tyiian'³ caai'²¹ tsá² 'e con² do coon'¹³ 'e joon jmoo¹o roon¹on la tøøi² con² do?” 7 Tʉ́²ʉʉ' jilaa'²¹ 'e gó² jmoo²oo' 'e lɨ la lɨ tyiian'³ tsáai² 'e jmoo¹o 'láa¹ tya' tsá². Joon ilíin²moo' lawa 'iñi'¹ 'mɨ́ɨ² 'e jo tyiian'³ jeei¹ tsʉ la joon tsai'² lɨ́ɨ¹naa'. Tsʉ nigajún¹mo Cristo 'ña'a 'wii²¹² tyijna'o'; ngangɨ́ɨ²i la ngangɨ́ɨ²i joo'saa'²¹ yʉʉn²¹ jngai'² tsá² Israel cuu'²¹i mo tɨ jmɨɨ²¹² pascua. 8 La joon jmoo'¹³o' jmɨɨ²¹² pascua tyi' la ti la lɨ́¹‑ɨ coon'¹³ 'e tsáai¹‑tsi' joongɨ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' 'e lɨ la lɨ 'iñi'¹ jo jeei¹ tyiian'³. Jon'on jmoo²¹o' jmɨɨ²¹² pascua tyi' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² jmoo²¹o' jon'gɨ' coon'¹³ 'e gó² 'ɨ¹‑tsi' 'e lɨ la lɨ 'e tyiian'³ tsáai² do.

9 Ni jí¹ tyiia 'láa² 'wii²¹² do gafuu²¹²uu 'naa' jo sɨ́ɨ¹naa' røø²¹ coon'¹³ 'in ngɨ¹ to² 'láa¹ coon'¹³ tsamɨ́² xeei'²¹ sɨ tsamɨ́² ngɨɨ¹ to² 'láa¹ coon'¹³ tsañʉʉ'¹ xeei'²¹ 'ee. 10 Jo 'øøi'²¹‑tsi 'e fuu²¹²uu 'naa' wa'a tʉ́²naa' coonti tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'in 'láa¹, sɨ 'in tsii²¹ cuu² lɨɨlɨ¹ 'ee, sɨ 'in jmoo¹o 'uun²¹ 'ee, sɨ 'in ungoo²¹o 'in jon'on Dios la jai'² tsʉ 'ná¹ 'woo²¹moo' 'a juncwii²¹ lo wa jo 'iin²¹²naa' seen²¹naa' jee²¹² tsá² la 'ii. 11 'øøi'²¹‑tsi 'e gafoo'²¹oo do jo 'ná¹ sɨɨ²¹naa' røø²¹ coon'¹³ jiin'¹³ jaain²¹ 'in jin'² 'e jai'² lɨ́ɨ²i Cristo pe la 'ɨɨ²¹² joon ngɨ¹ 'láa¹o, sɨ tsii²¹mogɨ cuu² lɨɨlɨ¹ 'ee, sɨ ungoo²¹o 'in jon' Dios la jai'² 'ee, sɨ jmoo¹o júu³ 'atsaa²¹ 'ee, sɨ ngɨ¹ to² 'uun'²¹ 'máa¹ 'áai¹ 'ee, sɨ 'in jmoo¹o 'uun²¹ 'ee²¹. Jiin'¹³ jo cøø²¹ø' caain²¹ coon'¹³ 'in la 'i. 12-13 Tsʉ jo tɨɨ²na jmáa³aa 'ii'²¹ tya' 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i Cristo tsʉ Dios 'in jmá¹a 'ii'²¹ tya'a. Pe 'naa'gɨɨ' tɨɨ²¹naa' jmaa²aa' 'ii'²¹ tya' jileei'²¹ 'in jin'² 'e jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. 'Wii'¹³i joon tyii²moo' 'in tsá² ga'noo¹o tsaa² no jee²¹² 'naa'.

6

'Ná¹ jmaa²aa' 'ii'²¹ tyii' la 'oo'²¹ jee²¹² yaamoo'

1 Wa mo sá² coon²¹ mɨɨ'¹³ jee²¹² 'naa' joon 'in xeei'gɨ 'ná¹ nuu¹un, ¿'ee lɨ' tá²‑'oo' mɨ́²ɨɨ' ilí² 'ii'²¹ tyani 'in jo cwii¹in Dios la cwii'¹in jna' lagɨ 'e mɨ́²ɨɨ' tyani 'in tsá²‑tsi Dios? 2 ¿Tɨ jo ñí²ii' 'e 'naa' 'in tsá²‑tsi Dios ijmaa²aa' 'ii'²¹ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹ lo? Joon wana 'naa' ijmaa²aa' 'ii'²¹ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹, lí² jmaa²aa' jon 'ii'²¹ jilaa'²¹ cwáain¹ pi'³ 'e sá² jee²¹² 'naa'. 3 ¿Tɨ jo ñí²ii' 'naa' ijmoo²¹o' 'ii'²¹ ca tya' ángeles tya' Dios? Joon wa' la joon tá²gɨ galɨ́² jmoo²¹o' 'ii'²¹ 'a lɨ́² 'e juncwii²¹ lo. 4 Wana 'naa' tɨ́ɨ¹naa' cwaain¹ tya' 'e sá² juncwii²¹ lo, lí²i mɨ́²ɨɨ' ilí² 'ii'²¹ tyani doñi'iin tsá² 'wói¹ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i. 5 Fuu²¹²uu 'naa' la joon, joon i'aa²aa' fa'ɨɨ'²¹. ¿Tɨ jo 'in seein²¹ jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'in lí² jmá¹a 'ii'²¹ jee²¹² la 'oo'²¹ ruu'²¹naa' 'in jai'² lɨ́ɨ²i? 6 ¿Tɨ 'ná¹ 'nɨɨ¹i tsaruu'²¹i tyani 'in jmoo¹o 'ii'²¹ 'in jo tsá²‑tsi Dios?

7 Joon 'e tɨ́ɨ¹naa' la 'oo'²¹ ruu'²¹naa' jmoo¹o 'e faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tya' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' tsʉ jo untiin'¹³naa' júu³ tyii'. Tyʉ́²gɨ wa'a jo mɨɨ'¹³ jmaa²aa' mo nasá² 'ii'²¹ 'e gó² tyii'. Tyʉ́²gɨ jon wa'a jo mɨ́ɨ¹³ɨɨ' 'e ga'uun¹un tsá² tyii'. 8 Pe 'naa'oo' jmoo²oo' 'e gó²gɨ. 'Ii'²¹ 'e gó² 'iin²¹²naa' jmaa²aa', joon ca la 'oo'²¹ ruu'²¹naa' 'iin²¹²naa' jmaa²aa' 'uun²¹.

9-10 ¿Tɨ ñí² 'naa' 'in jmoo¹ 'e gó² jo itɨ́ɨ²i 'í²i lɨ tyʉ'² Dios to²? Jo cón²oon' tóo² yaanaa', jo itsa'í²i lɨ tyʉ'² Dios to² jileei'²¹ 'in 'láa¹ coon'¹³ tsamɨ́² 'in jon' 'oo²¹²o jon'gɨ itsa'í²i lɨ tyʉ'² Dios to² 'in ungoo²¹o dios tya'a 'in gajmeei¹ tsá², jon'gɨ 'in fee'¹i tsamɨ́² xeei'gɨ. Jon'gɨ itsa'í² 'in tsañʉʉ'²¹ do 'in 'láa¹a la 'oo'²¹ tsañʉʉ'²¹, jon'gɨ 'in jmoo¹o 'uun²¹, jon'gɨ 'in 'iin²¹²in cuu² áai¹, 'in ngɨ́¹ɨ to² 'íin¹, 'in jmoo¹o 'atsaa²¹, sɨ 'in tyí²i cuu² tsá² xeei' 'ee jo itsa'í² lɨ tyʉ'² Dios to². 11 Joon la joon galɨ́ɨ¹i 'inlɨ́ɨi¹³ 'naa' pe lawa garun'¹o nigajmeei¹ Dios 'naa' 'in tyúi¹, gatyii'¹³in Dios 'naa' 'e líin²naa tsá² tya'a nigauntyuu²¹mo Dios 'naa' coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús joongɨ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tyi'.

Jmaa¹i to² cuerpo tyii' tya' 'e tyʉ́²‑ʉ

12 Jin'² tsá²: “Lí²‑i jmoo¹o tsá² doñi'ee 'e 'iin²¹²in.” Joon jna fuu²¹²uu 'e jo'¹o júu³ tya'a pe jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá² jo jméi¹ tya'a. Jo'¹o, lí²i jmáa³aa doñi'ee 'e 'iin²¹²na, pe jo cwóo³oo wa'a jiin'¹³ coon²¹ tyʉʉ'¹³ʉ to² jna. 13 Ja'²mo júu³ 'e jin'² tsá²: “Jmaa¹i to² 'uunñi² tya' tu'² tsá², la joon jon, tu'² tsá² jmaa¹i to² tya' 'uunñi².” Pe jɨ tún² do iuntyee¹mo Dios. Jo gajmaa¹a Dios 'e cuerpo tya' tsá² wa'a 'láa¹a coon'¹³ tsamɨ́². Gajmaa¹a Dios 'e cuerpo tya' tsá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ', la joon joon Ña'ñʉ'¹ʉ' tya' cuerpo tya' tsá². 14 Joon la gajmaa¹a Dios jiin'¹in Ña'ñʉ'¹ʉ', la joon jon ijmáa¹a jiin'¹in' coon²¹' 'ii'²¹ tya'a.

15 ¿Tɨ jo ñí² 'naa' 'e la jaain²¹ la jaan²¹naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ tɨ' ca'naa'¹³i cuerpo tya' Cristo? ¿Wa lɨ́² la joon, xiiala iliuncaan²¹naa' 'e tɨ' ca'naai'¹³ cuerpo tya' Cristo coon'¹³ jaain²¹ 'yiiacuungó²? ¡Jo lí² jmoo²¹o' la joon coonti! 16 ¿'Owa jo ñí² 'naa', mo fee'²¹i tsá² jaain²¹ 'yiiacuungó² líin²mo 'ido lawa coon²¹ cuerpo coon'¹³ 'in 'yiiacuungó² do? Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios, “'In gái¹ do ilíin¹in lawa jaan²¹mo.” 17 La joon jon, mo uncaan²¹in tsá² coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' ilíin²in lawa coon²¹ espíritu coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' do.

18 Cwíin¹iin' jon jilaa'²¹ 'e 'láa¹³aa' coon'¹³ tsamɨ́². Jilaa'²¹ tsaa² 'e catyiia² do 'e 'noo¹ tsá² lɨ' caluu²¹² cuerpo tya'a pe mo fee'²¹i tsá² tsamɨ́² xeei' 'noo¹o tsaa² lɨ' tsi cuerpo tya'a. 19 ¿Tɨ jo ñí³ 'naa', 'e cuerpo tyii' lɨ la lɨ coon²¹ cwo'¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² 'in gacwooi'¹³ Dios 'naa'? Jo lɨ́ɨ¹naa' tsafii²¹² yaanaa' 20 tsʉ Dios galøø²¹i 'naa' 'e 'moo'³ 'áai¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹‑a ungoo¹oo' Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o cuerpo tyii'.

7

Júu³ cwáain¹ tya' mo cui'² cwoo²¹ tsá²

1 No ingɨ́ɨ³ɨɨ júu³ tyii' 'e taa'¹³ jí² do 'e gasíi²naa' jna. 'Áai¹gɨ tyʉ́² wa'a 'e jo cui'² cwoo²¹ tsá². 2 Pe tsʉ 'wii'¹³ 'áai¹gɨ 'láa¹a tsá² coon'l³ tsamɨ́², 'áai¹gɨ 'ná¹ 'aa¹i tsá² tsamɨ́² tya'a la jaain²¹ la jaain²¹, la joon jon la jaain²¹ tsamɨ́² 'ná¹‑a 'aa¹i ñʉʉ'¹ tya'a la jaain²¹. 3 Joon 'in tsañʉʉ'¹ do 'ná¹ untiin'¹³in coon'¹³ jaan²¹mo tsamɨ́² tya'a la joon jon tsamɨ́² do 'ná¹ untiin'¹³in coon'¹³ jaan²¹mo ñʉʉ'¹ tya'a. 4 'In 'oo²¹²o tsá² jo lí¹ tyʉ'²ʉ to² cuerpo tya'a 'ña'a, 'e cuerpo tya'a, tya' ñʉʉ'¹ tya'o. La joon jon 'e cuerpo tya' tsañʉʉ'¹ jo lí² tyʉ'²ʉ to² cuerpo tya'a 'ña'a pe tya' 'oo²¹²o cuerpo tya'a. 5 Wa'a tsañʉʉ'¹ sɨ 'oo²¹²o 'ee 'iin²¹²in 'e nuu¹un Dios coon²¹ sii'¹³xʉ, 'ná¹‑a síin¹in røø²¹ coon'¹³ 'oo²¹²o sɨ ñʉʉ'¹ tya'a 'ee 'e jo cwuu¹i caain²¹ la 'ɨɨ²¹² fee'¹i Dios. Mo gangɨ́ɨi² joon 'ná¹‑a cwuu¹i caain²¹ tún¹ 'e coon'¹³ la joon jo cwo¹ 'e i'ii¹in Satanás joon i'nóo¹on tsaa² 'in jo tyʉ'²ʉ to² 'ña'a.

6 Fuu²¹² 'naa' jilaa'²¹ 'elo jon'on tyʉ'¹ʉʉ to² 'naa'. 7 Tsʉ 'ñii'a 'iin²¹²na wa'a jo cui'² cwoo²¹ tsá² la lɨ́ɨ¹i jna. Pe ñi¹oo 'e Dios nigacwo¹ xiiala ijmáa¹a la jaain²¹ la jaain²¹. Seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ taa'²¹a jo cuui'¹² cwoo²¹o, seen²¹gɨ 'in jo taa'²¹.

8 Fuu²¹²uu jileei'²¹ 'in jo mo cuui'¹² cwoo²¹o coon'¹³ jileei'²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² tyʉ́²gɨ tya'a wa'a jo cuui'¹² cwoo²¹o la lɨ́ɨ¹i jna. 9 Pe tyʉ́²gɨ icui'² cwoo²¹o lagɨ isoon¹in cagɨ 'láa¹a. 'Ná¹‑a cui'² cwoo²¹o wa jo lí² tyʉ'ʉ to² 'ña'a.

10 Pe tya' jileei'²¹ 'in nicui'² cwoo²¹o tyʉ'²ʉʉ to² 'e jo lí² tʉʉ²¹i 'oo²¹²o ñʉʉ'¹ tya'a. Jon'on jna 'in tyʉ'²ʉ to² lo jiin'¹³ 'ña'a, Ña'ñʉ'¹ʉ' tyʉ'²ʉ to² lo. 11 Pe wana gatʉʉ²¹i 'oo²¹²o ñʉʉ'¹ tya'a jo lɨ́² cui'² cwoo²¹o coon'¹³ tsá² xeei' jiin'¹³ lí² licaain²¹ coon'¹³ ñʉʉ'¹ tya'a. La joon jon tsañʉʉ'¹ jo lí² tʉʉ²¹i 'oo²¹²o.

12 Fuu²¹²uu 'in catyaai² júu³ tyiia jon'on tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Wa jo jai'² lɨ́ɨ²i 'oo²¹²o tsañʉʉ'¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo pe 'iin²¹²in 'in 'oo²¹²o ján² coon'¹³on jo lí² tʉʉ²¹i 'in tsañʉʉ'¹ do 'ii. 13 La joon wa jo jai'² lɨ́ɨ²i ñʉʉ'¹ tya' tsamɨ́² 'in jai'² lɨ́ɨ²i pe 'iin²¹²in 'in tsañʉʉ'¹ ján² coon'¹³on jo lí² tʉʉ²¹i 'in tsamɨ́² do 'ii. 14 Tsʉ 'in tsañʉʉ'¹ do 'in jo jai' lɨ́ɨ²i 'ii'²¹ 'e tyʉ́² tya' Dios 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²i 'oo²¹²o. Joon 'in tsamɨ́² 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i 'ii'²¹ 'e tyʉ́² tya' Dios 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²i ñʉʉ'¹ tya'a. Wa jon' la joon 'in xuui²¹² tya'a ilíin²in la lɨ́ɨ¹i xuui²¹² tya' tsá² 'in jo jo'² lɨ́ɨ²i. Pe jo lɨ́ɨ¹i la joon tsʉ 'ii'²¹mo 'e tyʉ́² tya' Dios tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²i sáa³ jmii²¹. 15 Pe wana 'in tsañʉʉ'¹ sɨ 'in tsamɨ́² do 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i 'iin²¹²in tʉʉ²¹mo 'oo²¹²o sɨ ñʉʉ'¹ tya'a 'ee cwolɨ́² jmáa¹a. Joon mo gangai'² 'in jo jo'² lɨ́ɨ²i do joon galáa²mo 'in jai'² lɨ́ɨ²i tsʉ gatø'²ø Dios jna' 'e toon²¹on' fu juncwii²¹ lo 'e tyʉ́²‑ʉ. 16 Tsʉ jo iñii²¹²‑tsi 'in tsamɨ́² 'in jai'² lɨ́ɨ²i wa'a ijai'² lɨ́ɨ²i ñʉʉ'¹ tya'a 'wii'¹³ 'ii‑o. Joon 'in tsañʉʉ'¹ do 'in jai'² lɨ́ɨ²i jo ñii¹in tɨ ijai'² lɨ́ɨ²i 'oo²¹²o 'wii'¹³ 'ii‑o.

17 Pe la lo‑o tyʉ'³ʉʉ to² jee²¹² jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, jileei'²¹ 'ná¹‑a jmáa¹a jiin'¹³ la nigacwo'¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii ijmáa¹a, jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹i mo gatø'² Dios 'ii. 18 Wa'a lɨ́ɨ¹i tsá² circuncidado, 'øøi'²¹‑tsi tsá²; tsá² seen²¹in Israel, mo gatø'² Dios 'ii, 'ná¹‑a lɨ́ɨ¹gɨ circuncidado. Pe jo lɨ́ɨ¹i la joon mo gatø'² Dios 'ii jo 'ná¹ 'ii'²¹i 'e li² circuncisión do. 19 Jo tyiin² wa'a ga'ii'²¹i sɨ jo ga'ii'²¹i 'ee 'e li² do, jiin'¹³ 'e tyiin² 'e jmoo¹o tsá² nʉʉ'¹³ʉ 'e to² tyʉ'² Dios. 20 Jileei'²¹ tsá² 'ná¹ jmáa¹a jiin'¹³ la 'e gajmaa¹a mo gatø'² Dios 'ii. 21 Wana galɨ́ɨ¹u'u tsa'leei'¹³ tya' tsá² jo jmaa²¹a cu'²‑o'o. Pe wa galɨ́'²'ɨ iláa¹u'u 'wo'o cwojmáa¹³'a. 22 Jileei'²¹ 'in nilɨ́ɨ¹i esclavo mo gatø'² Dios 'ii lawa'a jaain²¹ 'in niláa²mo lɨ́ɨ¹i ijmáa¹a jilaa'²¹ to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon jileei'²¹ 'in niláa²mo mo gatø'² Dios 'ii lawa esclavo tya' Cristo lɨ́ɨ¹i no. 23 Dios nigalǿø²mo 'naa' (coon'¹³ jmɨ¹ɨ 'ǿø¹i Joon¹on) 'e 'moo'³ 'áai¹ tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwo²oo' wa'a jme'²i tsá² 'naa' lawa esclavos tya'a. 24 Joon, tsaru'¹u', 'ná¹‑a jmaa²gɨɨ' jiin'¹³ la gajmaa²aa' mo gatø'² Dios 'naa' pe nano lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Dios.

25 Jo 'óo³oo júu³ gacwo¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' fuu²¹²uu 'in jo mo cui'² cwoo²¹o pe fuu²¹²oo 'e 'ɨ́¹‑tsii joon lí²‑i jo cu'²‑tsi tsá² tyiia tsʉ galifee'¹mo‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' tyiia. 26 Tsʉ 'wii'¹³ taa²¹²mo 'áai¹ 'e toon²¹on' fu juncwii²¹ 'ɨ¹‑tsii wa'a lɨ́ɨ¹gɨ tsá² jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹i. 27 Wana seein²¹ tsamɨ́² tyi'i jo 'noo'¹³'o xiiala itʉ́ʉ¹u'u tsamɨ́² tyi'i. Joon wana jo seein²¹ tyi'i jo 'náa¹u'u. 28 Pe wa' cu'²mo cwoo¹'o jo tsaa² 'noo²'o. La joon jon tya' sɨmɨ́² wa' cu'²mo cwoo²¹o jo tsaa² 'nóo¹o. Pe jileei'²¹ 'in cu'²mo cwoo²¹o iseein²¹ fa'í³ mo taan²¹²in fu juncwii²¹. Joon cwo'oo cwáain¹ 'ido 'e jo cui'²gɨ cwoo²¹o 'e joon jo tyan¹gɨ 'e fa'í³ do.

29 Tsaru'¹u', 'elo‑o 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa': Xʉ tiempo sá²gɨ. Joon nano ca lɨ́² ngoo²¹²gɨ 'in tsá² 'aa¹i 'oo²¹²o 'ná¹‑a 'ɨ¹‑tsi cwáain¹ tya' Dios la 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² 'in jo seein²¹ 'oo²¹²o. 30 La joon jon, 'in tsá² xuui²¹²‑tsi 'ná¹‑a jmáa¹a la jmoo¹o tsá² 'in jo xuui²¹²‑tsi. Joon 'in tsá² jløø'³mo 'ná¹‑a jmáa¹a la jmoo¹o tsá² 'in jo jløøi'³. Joon 'in tsá² 'in ló¹ 'e sá² juncwii²¹ lo 'ná¹‑a jmáa¹a lawa'a jon' tya'o 'e galó¹ do. 31 Joon 'in tsá² 'in jmai'² to² 'e sá² juncwii²¹ lo 'ná¹‑a jo lii'¹i tyʉ'²ʉ to² 'e sá² fu juncwii²¹ lo. Tsʉ 'e juncwii²¹ lo jøø²¹øø' ngoo²¹o tɨ lɨ ityeei²¹.

32 'Iin²¹²na 'e taan²¹²naa' 'e jo cu'²‑'oo' coon'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ lo. Joon mo 'ña' tsá², jo 'oo²¹²o seein²¹, 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ 'e sá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ', joon 'iin²¹²in jmáa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'ii. 33 Pe joon mo naseein²¹ 'oo²¹²o tún² 'ɨ¹‑tsi. 'Iin²¹²in jmáa¹a to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' pe cu'²u‑tsi coon'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ joon 'iin²¹²in jmáa¹a 'e tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ 'oo²¹²o. 34 La joon jon tsamɨ́² 'in nicui'² cwoo²¹o. Cu'²u‑tsi coon'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ joon 'iin²¹²in jmáa¹a tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ ñʉʉ'¹ tya'a. Pe 'in tsamɨ́² 'in jo seein²¹ ñʉʉ'¹ tya'a 'ɨ́¹‑tsi jiin'¹³ 'e sá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ', joon 'iin²¹²in cwo²i 'ña'a Dios tiin'¹³ la ngú¹ taan¹in lagɨ alma tya'a.

35 Fuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo 'e tyʉ́² tyii' jon'on wa'a 'e tyuu'¹³ 'naa' pe 'iin²¹²na 'e taan²¹²naa' jiin'¹³ la tɨ́ɨ²naa' joon canii²mo 'ɨ¹‑'oo' cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'.

36 Wana seein²¹ jamɨ́² tsá² joon 'in jamɨ́¹ɨ do ngɨ¹ nili'²o joon jmii²¹i do lɨ́ɨ²i 'e tyʉ́²gɨ wa'a cuu'²¹i cwoo²¹o jamɨ́¹ɨ do tsʉ 'wii'¹³ naraa²¹mo. Wa'a seein²¹ 'in mú¹i 'ii, lí¹‑i cu'²mo cwoo²¹o 'ido jo tsaa² 'nóo¹o. 37 Pe wana 'ɨ¹‑tsi jmii²¹i 'ido 'e tyʉ́²gɨ tya' jamɨ́¹ɨ 'e jo cu'²mo cwoo²¹o, joon jo cwóo¹i mo múu¹i tsá² 'ii, jmoo¹o 'ido 'e tyʉ́². 38 La joon, 'in cwóo¹i jamɨ́¹ɨ do 'e cu'²mo cwoo²¹o jmoo¹‑o 'e tyʉ́² pe 'in jo mo cwóo¹i jmoo¹‑o 'e tyʉ́²gɨ.

39 Jo cwo¹ ley wa'a tʉʉ²¹i tsamɨ́² ñʉʉ'¹ tya'a la 'ɨɨ²¹² seein²¹gɨ ñʉʉ'¹ tya'a. Pe wana gajúin¹ ñʉʉ'¹ tya'a joon tuu²mo 'ña'a 'in tsamɨ́² do, 'in tsamɨ́² do lí²‑i cu'²mo cwoo²¹o coon'¹³ doñi'iin yaa¹‑tsi wa'a ja'²mo lɨ́ɨ²i 'in tsañʉʉ'¹ do Cristo. 40 Pe 'ɨ¹‑tsii 'e jløø'³mogɨ 'in tsamɨ́² do wa'a jo cui'²gɨ cwoo²¹o tún¹. Joon lɨ́ɨ²na 'e 'ɨ¹‑tsii la 'ɨ¹‑tsi 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

8

Cwáain¹ tya' 'uunñi² 'e tya¹a tsá² lawa fa'¹ tyani dios tya'a 'in gajmee¹i tsá²

1 Joon nano fuu²¹²uu 'naa' cwáain¹ tya' 'e 'uunñi² 'e tya¹a tsá² tyani dios tya'a 'in gajmee¹i tsá² lawa fa'¹. 'E la ja'²mo, sá²‑a 'e 'øø'²¹mo‑tsi' pe jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi' 'e unjløøi'³ yiia'. Pe wana 'nee²¹²na' ru'¹u' joon 'e jmoo²¹o' 'e pí²gɨ‑tsi'. 2 Wa 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e 'øøi'²¹gɨ‑tsi jo mo galiñii¹i la jai'². 3 Wa mo gali'iin²¹²in tsá² Dios, joon Dios galicwii¹mo 'ido.

4 Tsʉ 'wii'¹³ joon mi sɨ́ɨ¹³ɨ' cwáain¹ tya' 'uunñi² 'e tya¹a tsá² tyani dioses tya'a nee²¹e' 'e jaan²¹mo Dios seein²¹, joon jileei'²¹ dioses catyaai²gɨ do 'e un'goo²¹o tsá² jon' wa' jai'² 'ido. 5 Tsá²‑a gajmee¹mo dioses tya'a 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ 'e sá² fu juncwii²¹, la joon jon 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joongɨ un'goo²¹o 'ii. Coon'¹³ la joon lí²‑i 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e fúu¹mo dioses seein²¹ joon fúu¹mo fii²¹²i' seein²¹. 6 Xʉfiin'¹³ gajmee¹mo tsá² dioses tya'a fúui¹ pe tyijna'o' jaan²¹mo Dios seein²¹, jiin'¹³ 'ña'a Dios Jmii²¹. Dios Jmii²¹ do gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá² joon 'wii'¹³ 'ii‑o toon²¹on'. Seen²¹mo jon jaan²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ', joon Jesucristo 'ii. 'Wii'¹³ 'ii‑o galisá² jilaa'²¹ 'e sá² ca la jeei'²¹ jna' yiia'.

7 Pe jo jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo ñi¹ 'e júu³ lo. Joon 'inlɨ́ɨi¹³ 'in gatya¹a 'uunñi² tyani dioses tya'a jiin'¹³ la tɨɨsi'² la mo jéei¹ 'ɨ¹‑tsi gajmaa¹a 'e gó² wa'a dø'¹ø 'e 'uunñi² do tsʉ 'ɨ¹gɨ‑tsi 'e ja'²mo seein²¹ 'in dioses gajmeei¹ tsá². Jo mo galitɨɨ²¹i la jai'² joon 'wéi¹gɨxʉ 'e 'ɨ¹‑tsi. 8 Jo 'ii'²¹ Dios tsá² 'wii'¹³ tya' 'e gø'² tsá². Jo lityúi¹gɨ' tyani Dios wa'a tyé³e' sɨ gó²gɨ' 'ee wa jo tyé³e'. 9 Pe tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e ilí² jmaa²aa' 'e jo jmaa²aa' 'nóo¹o tsaa² 'in tsá² 'in jo mo røø²¹ 'øøi'²¹‑tsi 'e jai'² lɨ́ɨ²i. 10 Tsʉ wa mo'o jaain²¹ tsá² 'in jo tɨɨi²¹ 'e tyʉ́² i'nee²mo 'nʉ 'in tɨɨi²¹ tyʉ́² 'u'²'u cwo'¹ lɨ un'goo²¹o tsá² dioses tya'a joon wa' dø'²'ø 'uunñi² tyá¹ tsá² tyani dioses tya'a, ityaa²¹²‑tsi 'in tsá² do idø'²ø jon 'e 'uunñi² 'e gatyá² tsá² tyani dioses tya'a 'in jo jai'². 11 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'øø'²¹mo‑'o'o jilaa'²¹ 'elo jo jmá¹ 'nii'²¹ tyi'i, pe 'in tsá² jo tɨ́ɨi² tyʉ́² do 'iin²¹²in jmáa¹a la gajmaa² 'nʉ, la joon i'iin²¹mo‑tsi Cristo. Pe gajún¹mo Cristo 'wii²¹² tya' 'in tsá² do lagɨ júin¹ 'wii²¹² tyi'i. 12 Tsʉ 'wii'¹³ joon mo 'laa²¹²'a la no tya' jaain²¹ tsaru'¹u' 'in jo 'øøi'²¹‑tsi tyʉ́² la 'øøi'²¹‑tsi' 'laa²¹²o'o jon tya' Cristo. 13 Joon wana i'nóo¹o tsaa² 'in ruu'²¹na' tsʉ 'wii'¹³‑i tya' 'e gø'³øø, 'e tyʉ́²gɨ jo jmɨɨ²¹² cu'³gɨɨ ngú¹ wa'a la joon jo i'nóo¹o 'ido tsaa².

9

'E tɨ́ɨ²i jmaa¹a apóstol

1 Jna‑a tɨ́ɨ²na jmáa³aa jilaa'²¹ ilí² jmáa¹a jaain²¹ apóstol tsʉ gamaa²¹moo Jesús, Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon 'naa'‑a, ja'²mo lɨ́ɨ²naa' Cristo 'wii'¹³i to² 'e nigajmáa³aa tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 2 'Iin xeei' lí²‑i jin'²in 'e jo lɨ́ɨ¹na apóstol, pe 'naa' 'in née¹i Corinto 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ sello 'e ja'²mo gatyii'¹³in Ña'ñʉ'¹ʉ' jna 'e lɨ́ɨ¹na apóstol tya'a.

3 'Elo‑o fuu²¹²uu 'in tsá² 'in faa'²¹ 'laa'²¹ tyiia: 4 Tɨ́ɨ²na 'ii'²¹ jilaa'²¹ 'e cwo'¹ tsá² jna 'e 'né³e' joongɨ 'e tyé³e', 5 tɨ́ɨ²moo jon wa'a 'áa³na tsamɨ́² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo la 'áa²i 'in apóstoles catyaai²gɨ, la jmoo¹o 'in ruu'²¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ Tʉ́³. 6 ¿'Owa' lɨ́ɨ²naa' 'e jiin'¹³ Bernabé coon'¹³ jna jo tɨ́ɨ²na'a tʉʉ²¹ʉ'ʉ to² 'e lí² cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá²? 7 ¿'Iin 'láa² 'ná¹ tyí² 'e jma'²i to² tya'a? ¿'Iin jmoo¹o to² jee²¹² wuunjøø'³ joon jo cuu'²¹u mɨ'³ wuunjøø'³ do? ¿'Iin 'aa²¹²i joo'núu³ joon jo 'uun'²un fi'² tya' 'ido? 8 Jo fuu²¹²uu la joon wa'a jiin'¹³ 'e jooin²‑tsi tsá² tsʉ 'e ley tya' Moisés jin'²in la joon jon. 9 Tsʉ ni jí² tya' ley do 'e jin'²: “Jo toon'¹³'on noo'¹³ ta'i'²i joo'tsáa² mo 'ø'²ø trigo.” Joon jo gajin'²in Dios la joon 'wii'¹³ 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ tya' joo'tsáa². 10 'E gajin'²o 'e iliné³e' xiiala 'ná¹ jmoo²¹o'. 'E tya' 'e tyʉ́² tyi' 'e ley lo tsʉ 'in tsá² 'in jɨɨ¹ɨ 'ná¹ jɨ́ɨ¹ɨ 'e sɨjaan'²¹ i'ii'²¹i 'e tɨ́ɨ²i tya' 'e garoo²¹o jiin'¹³ la 'ii'²¹i 'in tsá² 'in 'ø'² do. 11 Joon mo ga'ee'³e'e 'naa' cwáain¹ tya' 'e fu¹ tyʉ́² tya' Dios 'e lɨ́² lawa 'e nigajñii²¹i'i jún² tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'naa'. Joon nano, ¿tɨ jo tɨ́ɨ²na'a i'ii'¹³na'a 'e galɨ́² tyii' 'e lɨ́² lawa 'e garoo²¹o? 12 Joon wana tsá² xeei'²¹ tɨ́ɨ²i 'ii'²¹i 'lee'¹³i, jna'gɨɨ'ɨ tɨ́ɨi²gɨɨ'ɨ 'áai¹gɨ.

Joon xʉfiin'¹³ tɨ́ɨ²na'a 'ii'¹³na'a la joon, jo gajmoo²¹o'o. Lɨ cɨɨ'¹³‑ɨ gajmoo²¹o'o. Jna'a gata'²‑oo'o jilaa'²¹ 'e coon'¹³ la joon jo jmoo²¹o'o jíin¹ cwáain¹ tya' Cristo 'e gacwoo'¹³o'o 'naa'. 13 Ñí² 'naa' 'e jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² 'yuui¹ cwo'¹ fee'¹ tya' tsá² Israel døø'²¹ø 'e sá² cwo'¹ do. 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e 'in tsá² 'in jun¹ 'e fa'¹ cwo¹ tsá² jun¹ ni altar, 'in tsá² do tɨ́ɨ²i cuu'²¹u 'e ngú¹ tya' 'in joo'núu³ 'in cwói¹ tsá². 14 La joon gatyʉ'¹ʉ to² Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e jileei'²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² lí²‑i 'ii'²¹i 'e 'lee'¹³i 'in tsá² 'in nuu¹un júu³ tyʉ́² tya'a. 15 Pe jiin'¹³ ca fu jo ga'ii'¹³na 'e gatɨ́ɨ²na jon'gɨ sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' wa'a cwo²oo' jna no. 'Iin²¹²gɨɨ júun³na 'oo² lagɨ 'e mɨ́³ɨɨ cuu² tsʉ 'wii'¹³ cwóo³oo 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios. Jløø'³moo cwóo³oo 'e júu³ do 'e 'yaai¹‑tsii.

16 Tsʉ jo cwóo³oo 'e júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² wa'a 'e unjløøi'³ 'ñii'a, tsʉ gatyaa¹o Dios cwóo³oo. Joon fúu²‑u jna wa jo cwóo³oo 'e júu³ do. 17 Tsʉ 'wii'¹³ joon mo jmóo³oo 'e 'yaai¹‑tsii 'e jløø'³moo 'áai¹ pe wa'a jmóo³oo 'e lɨ́² tsai'² 'ná¹ jmáa³aa, 'ná¹ jmáa³oo tyitsaai²¹² tsʉ gatyaa¹a Dios cwóo³oo. 18 Joon 'e 'lee'¹³na 'e jmoo¹o jløø'³moo 'áai¹ 'e cwóo³oo 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² jon'gɨ 'e cóon³oon cuu² jiin'¹³ la tɨ́ɨ²na 'ñii'a lawa jaain²¹ 'in cwo¹ júu³ tya' Dios.

19 Joon xʉfiin'¹³ lɨ́ɨ¹na 'in tsá² 'in iláa²mo, jiin'¹³ jaain²¹ lí² tyʉ'² to² jna, pe gajméi¹na 'ñii'a 'e lɨ́ɨ¹na lawa jaain²¹ esclavo tya' jileei'²¹ tsá² 'e coon'¹³ la joon fúu¹mogɨ tsá² ijai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'wii'¹³‑i jna. 20 Mo ngɨ́ɨ³ɨɨ jee²¹² tsá² Israel lɨ́ɨ¹na lawa jaain²¹ tsá² Israel 'e coon'¹³ la joon ijai'² lɨ́ɨ²i Cristo. Joon xʉfiin'¹³ jo tyʉ'²gɨ jna to² 'e ley tya' Moisés mo ngɨ́ɨ³ɨɨ jee²¹² 'in jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉ 'e ley do jmoo²oo jon nʉʉ'¹³ʉʉ 'e coon'¹³ la joon ilí² jai'² lɨ́ɨ²i 'ii Cristo. 21 Joon mo ngɨ́ɨ³ɨɨ jee²¹² tsá² 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉ 'e ley tya' Moisés la joon ngɨ́ɨ³ɨɨ 'e coon'¹³ la joon ilí² jai'² lɨ́ɨ²i 'ii Cristo. Pe tyʉ'²ʉ‑gɨ jna to² 'e ley tya' Dios tsʉ jmóo³oo nʉʉ'¹³ʉʉ 'e ley tya' Cristo. 22 Mo ngɨ́ɨ³ɨɨ jee²¹² 'in tsá² 'in jo røø²¹ 'øøi'²¹‑tsi 'e jai'² lɨ́ɨ²i jmóo³oo la jmoo¹o 'e coon'¹³ la joon ilí² jai'²gɨ lɨ́ɨ²i 'ii Cristo. Jmóo³oo jiin'¹³ la jmoo¹o coon'¹³ doñi'iin ngɨ́ɨ³ɨɨ 'e coon'¹³ la joon wa'a ilí² jmáa¹a Dios tiin'¹³ 'ido. 23 Jmóo³oo jilaa'²¹ 'elo 'wii²¹² tya' 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá², tsʉ 'iin²¹²na 'ii'¹³na 'e tyʉ́²‑ʉ 'e cwo'²o 'e júu³ tyʉ́² do tsá².

24 Ñí² 'naa' mo cwiin¹in tsá² carrera joon jileei'²¹ do cwíin¹in pe jaan²¹mo jee²¹² 'in cwiin¹in do ilii'¹i. Joon juncwii²¹ tyi' lɨ la lɨ coon²¹ carrera, tsʉ 'wii'¹³ joon cwiin²in' la lɨ 'e ili'¹i'. 25 Joon jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in lii'²¹ mi cwiin¹in coon²¹ carrera tyʉ'²ʉ to² 'ña'a joon jo jmoo¹o 'e jmoo¹o 'nii'²¹ tya'a. Joon 'in tsá² do jmoo¹o la joon wa'a ilí² lii'¹i coon²¹ premio lawa coon²¹ corona lɨ́² mo'² lí³ cwuu²¹ 'e jo ta'²a. Pe jna'o' tyʉ'²ʉ to² yiia' 'e li'¹i' jon coon²¹ premio. Pe 'e premio do ili'¹i' ita'² coon² tøø²mo. 26 Joon cwáain¹ tyiia, jo cwíin³iin carrera tyiia lawa jaain²¹ tsá² tiuui², ñí²oo lɨ ní³ii. Joon juncwii²¹ tyiia lɨ lawa coon²¹ 'e tɨ́i¹ tsá² joon jo un'ɨ́ɨ¹³ɨɨ wa' pí² tyiia faa'¹³na tyí². 27 Pe 'e'³ee wúu¹ cuerpo tyiia, joon tyʉ'³ʉʉ to² 'e jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²na tsʉ jo 'iin²¹²na 'oo²oo fa'ɨɨ'²¹ tyani Dios tsʉ jo gatséi¹ carrera tyiia 'e tyʉ́² xʉfiin'¹³ niga'e'²ee tsá² xeei' 'e 'ná¹ jmáa¹a.

10

Júu³ cwáain¹ tya' dioses gajmee¹i tsá² 'in jo jai'²

1 'Iin²¹²na 'e iliñí² 'naa', tsaru'¹u', 'e jníi¹ do gajée¹mo jileei'²¹ 'in 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi'. La joon jon jileei'²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' do gangɨ́ɨ²i 'e Mar Rojo do. 2 Joon lawa'a 'e uncaan²¹na' coon'¹³ Cristo mo saa²¹²na' jmɨɨ²¹, la joon gauncaan²¹in jileei'²¹ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' coon'¹³ Moisés mo gajée¹mo 'e jníi¹ do 'ii joon gangɨ́ɨ²i 'e Mar Rojo do. 3 Joon jileei'²¹ 'ido gagøø'¹ø 'e 'iñi'¹ 'e gacwo'¹o Dios 'ii. 4 Joon jileei'²¹ 'ido ga'uun'²¹o 'e jmɨɨ²¹ gacwo'¹o Dios 'ii. Tsʉ ga'uun'²¹o 'in tsá² do 'e jmɨɨ²¹ ga'yeei'²¹ tsaa'² cuun²¹² do. Joon lɨ́² la lɨ́ɨ¹i Cristo 'e cuun²¹² do. Joon ngɨ¹ Cristo coon'¹³ 'in tsá² do. 5 Xʉfiin'¹³ joon, coon²¹xʉ jo jileei'²¹ 'in 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' do gajuun²¹²mo lɨ taa²i cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ do, tsʉ jo gajmaa¹a la tɨ¹‑tsi Dios.

6 Joon jilaa'²¹ 'elo galɨ́² 'e cwo'¹o jna' cwáain¹ wa'a jo 'iin²¹²na' jmoo²¹o' 'e gó² la nigajmaa¹a 'ido. 7 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo ungoo²o' 'in dioses 'in jmee¹i tsá² 'in jo jai'² la nigajmaa¹a 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² do. Tsʉ nigajin'² ni jí² tya' Dios: “'In tsá² do gacwoo²¹²o gagøø'¹ø joongɨ ga'uun'²¹un, joon mi yuui'¹³ joon garoon²¹on gajmaa'¹³a jmɨɨ²¹².” 8 La joon jon jo tseein²¹ wa'a fee'¹³na' tsamɨ́² xeei' la nigajmaa¹a 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² do joon 'wii'¹³ joon nigajúin¹ dyaai'nɨɨi¹ mil tsá² jee²¹² coon²¹ jmɨɨ²¹². 9 Jo tseein²¹ jon wa'¹ jo lee'²¹² jna' cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' wa'a 'wo²‑tsi 'áai¹ la nigajmaa¹a 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'ii joon mɨɨ'²¹ gacuu'²¹i joon fúui¹ gajúin¹. 10 Jo tseein²¹gɨ jon wa'a cwoo'¹³o' Dios tsaa² lagɨ gacwo'¹o 'inlɨ́ɨi¹³ 'in tsá² do Dios tsaa² joon Dios gasii¹in jaain²¹ ángel tya' 'in jngaai'¹³ 'ii.

11 Jilaa'²¹ 'elo galɨ́² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' joon Dios gataan¹an ni jí² tya'a 'e 'e'²e jna' 'in taan²¹²in juncwii²¹ 'e tɨ lɨ tyéi¹. 12 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'in 'ɨ¹‑tsi 'e 'øøi'²¹‑tsi tyʉ́² 'ná¹ ngɨ¹ coon'²¹ tún² wa'a jo xuu'²¹i tsaa² tya'a. 13 Joon 'e tsaa² 'ilí² xuu'²¹naa' coon²¹ røø²¹ coon'¹³ 'e tsaa² ilí² xuu'²¹i jileei'²¹ tsá² catyaai². Pe jo cu'²‑'oo' coon'¹³ Dios tsʉ jo cwo¹ wa'a seen²¹naa' fa'í³ gøøi'¹³gɨ lagɨ itaa'²¹aa'. Tsʉ wana sá² fa'í³ gøøi'¹³ Dios icwo'²o 'naa' xiiala lí² 'woo²¹naa' 'e fa'í³ do. Joon la joon itaa'²¹aa'.

14 Tsʉ 'wii'¹³ joon tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, jo ngɨɨ²¹gɨɨ' lɨ siin'¹ dioses jmee'¹i tsá² 'e un'goo²oo'. 15 Fuu²¹²uu 'naa' lawa tsá² 'in 'øøi'²¹‑'oo', joon 'naa' lí²‑i cón²oon' cwáain¹ wa jo'¹ sɨ jo jo'¹ 'ee júu³ tyiia. 16 Mo 'né³e' 'e i'ó¹ copa nicwaai'³ 'e nigacwoo'¹³o' 'maai'¹³ Dios 'e iuncaan²mo' coon'¹³ jmɨ¹ 'øøi² Cristo. La joon jon mo tyé³e' 'e 'iñi¹ 'e jmoo²¹o' jmai'³xʉ jee²¹² jna' 'e iuncaan²mo' coon'¹³ cuerpo tya' Cristo. 17 Joon xʉfiin'¹³ fúu¹mo', tyé²e' 'e 'iñi'¹ coon²¹ do joon tsʉ 'wii'² joon lɨ́ɨ¹na' coon²¹ cuerpo tyi'.

18 La nigajmaa¹a 'in tsá² Israel mo gajmaa¹a fa'¹, mo gagøø'¹ø 'e nigacwo¹ lawa coon²¹ fa'¹, jaain²¹mo lɨ́ɨ¹i coon'¹³ 'e fa'¹ do. 19 Jo 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'e 'oo¹o 'ii'²¹ 'in dioses jmee¹i tsá² 'in jo jai'², jon'gɨ fuu²¹²uu 'e tyʉ́²gɨ 'e ngú¹ 'e tyá² tsá² tyani dioses tya' lagɨ 'e ngú¹ xiia¹'. 20 Jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa', 'in tsá² 'in jo cwii¹in Dios Jmii²¹ mo cwo'¹o fa'¹ dioses tya'a, cwo'¹o 'e fa'¹ do tya' 'in espíritu gó² jon' tya' Dios Jmii²¹. Joon jo 'iin²¹²na uncaan²¹naa' yaanaa' coon'¹³ 'in espíritu gó² do. 21 Jo lí² 'uu'¹³uu' 'e copa tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e un'goo¹oo' 'ii la 'ɨɨ²¹² un'goo¹oo' 'in espíritu gó² do. Jon'gɨ lí² cɨɨ'¹³ɨɨ' 'e tya' Ña'ñʉ'¹ʉ la 'ɨɨ²¹² cɨɨ'¹³ɨɨ' 'e tya' 'in espíritu gó² do. 22 ¿Tɨ tyʉ́²gɨ wa'a 'e jmoo²¹o' 'e tsa'nii'²¹‑tsi tya' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'? ¿Tɨ 'gøø'¹³gɨ jna' lagɨ 'ii?

Jo sɨ'ñúu¹i 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo

23 Ja'²mo, lí²‑i jmoo¹o tsá² jilaa'²¹ doñi'ee 'e 'iin²¹²in pe jon' jilaa'²¹ 'e jméi¹ tya'a. Lí²‑i jmoo¹o tsá² jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in pe jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in tsá² jmáa¹a jo uncoon'¹³ wa'a 'e cwii¹ingɨ Dios. 24 Ná¹‑a jmoo¹o tsá² 'e tyʉ́¹ tya' 'in xeei' jon' 'e tyʉ́² tya' 'ña'a.

25 Cǿø¹³øø' jilaa'²¹ 'e 'nɨɨ¹ɨ lɨ' 'moo'¹³ jo unngɨɨ²ɨɨ' wa gatyá² tsá² tyani dioses tya' 'e lí² ñí²ii' wa lí² cɨ́ɨ¹³ɨɨ' sɨ jo lí² 'ee. 26 Tsʉ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' fu juncwii²¹ lo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá³.

27 Joon wa jin'² jaain²¹ tsá² 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i Cristo sɨɨ'²¹ɨ 'nʉ: “Ja tsaa²¹a', tsatyé³e'xʉ'.” Joon wa'a 'iin²¹²u'un cwoo²u'u, cwotye'²du'u, jo unngɨɨ²'ɨn wa nigatyá²a 'e 'uunñi² do tyani dioses tya'a. 28 Pe wana gajin'² tsá²: “Nigatyá²a tsá² 'e 'uunñi² lo tyani dioses tya'a lawa coon²¹ fa'¹”, jo cǿø¹³'ø. Tsʉ wana gatye'²'e 'in jaain²¹ do 'in jo røø²¹ 'øøi'²¹‑tsi ixuui'²¹ tsaa² tya'a tsʉ 'wii'¹³ gatye'²'e. 29 Fuu²¹²oo 'e 'øøi'²¹‑tsi 'in jaain²¹ do jon'on 'e 'øøi'²¹‑'o'o.

Pe lí²‑i unngɨɨ¹ɨ tsá²: “¿'Ee lɨ' 'ná¹ jmáa³aa jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi tsá² xeei' 'in jo 'øøi'²¹‑tsi røø²¹? 30 Tsʉ wana gacwóo³oo 'maai'¹³ Dios Jmii²¹ tya' 'e gø'²øø, ¿'ee lɨ́² lí² cwo'¹ tsá² jna tsaa²?” 31 Pe 'naa' wa cøø²øø' sɨ 'uu²uu' 'ee, sɨ doñi'ee ijmáa²aa' 'ee, jmáa²aa' jilaa'²¹ 'e cwo'¹ tsá² 'maai'¹³ Dios. 32 Coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²oo' jo cwo'¹o wa' ixuu'²¹i jiin'¹³ jaain²¹ tsá² tsaa² tya'a, wa'a tsá² Israel, sɨ jo tsá² Israel 'ee, sɨ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios 'ee. 33 Tsʉ jna‑a, cwáain¹ tyiia, cwo'²‑tsii jmáa³aa jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi tsá² xeei'. Jo 'noo'¹³oo jiin'¹³ 'e tyʉ́² tyiia pe 'e tyʉ́² tya' tsá² xeei' 'noo'¹³oo, 'e coon'¹³ la joon itiin'¹³in.

11

1 Joon 'naa', jmaa²aa' la jmóo³oo tsʉ jna‑a jmáa³aa la gajmaa¹a Cristo.

Xiiala 'ná¹ jmáa¹a tsamɨ́² mi licaain² 'in jai'² lɨ́ɨ²i

2 Tsaru'¹u', júu³ tyʉ́² fuu²¹²uu 'naa' tsʉ coon²¹ tøø²mo untii'¹³‑'oo' jna, joon jmoo²oo' jiin'¹³ la tí² 'e júu³ gacwo'²oo 'naa'. 3 Pe 'iin²¹²na 'e li'øø'²¹mo‑'oo' 'e Cristo lɨ́ɨ¹i lawa'a mootyi² tya' jileei'²¹ tsañʉʉ'¹, joon tsañʉʉ'¹ do lawa mootyi² tya' 'oo²¹²o la lɨ́ɨ¹i Dios mootyi² tya' Cristo. 4 Wana jlɨ́² tsá² mootyíi¹i mi faa'²¹a júu³ tyʉ́² sɨ cwoo¹o júu³ tyʉ́² 'e gacwo'¹ Dios 'ii 'ee jee²¹² lɨ sɨcaan²¹in 'in jai'² lɨ́ɨ²i lawa'a 'e cwoo¹o fa'ɨɨ'²¹ mootyíi¹i. 5 Pe wana tsamɨ́² faa'²¹a júu³ tyʉ́², sɨ cwoo¹o júu³ gacwo'¹o Dios 'ii 'ee joon jo jlɨ́² mootyíi¹i lɨ́² lawa fa'ɨɨ'²¹ tya' mootyíi¹i. 'E lɨ́² lawa'a 'e nigasii¹i jñʉ́² mootyíi¹i. 6 Wa jo 'iin²¹²in tsamɨ́² jlɨ́² mootyíi¹i 'ná¹‑a tyʉ'²ʉ jñʉ́² tyíi¹i. Pe wana fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²i 'e gawuun'²¹ tyíi¹i sɨ 'e gasii¹i 'ee, 'ná¹a jlɨ́² mootyíi¹i jon. 7 Jo jméi¹ wa'a jlɨ́² tsá² mootyíi¹i tsʉ la lɨ́ɨ¹i Dios lɨ́ɨ¹i. Joon 'e 'ya'²gɨ tya' Dios lɨ́ɨ¹i tsá². Pe 'e 'ya'²gɨ tya' tsá²‑a lɨ́ɨ¹i tsamɨ́². 8 Joon mo gajmee¹i Dios tsá², gajmée¹mo tsamɨ́² coon'¹³ ca'naai'¹³ tsañʉʉ'¹ jon'on tsañʉʉ'¹ coon'¹³ ca'naai'¹³ tsamɨ́². 9 Gajmee¹mo Dios tsamɨ́² 'wii²¹² tya' tsañʉʉ'¹ jon'on tsañʉʉ'¹ 'wii²¹² tya' tsamɨ́². 10 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná² jlɨ́² tsamɨ́² mootyíi¹i 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ li² 'e nʉʉ'¹³ joongɨ 'wii'¹³ tya' ángeles. 11 Pe tyani Dios jo seein²¹ tsañʉʉ'¹ wa jo seein²¹ tsamɨ́² la joon jon jo seein²¹ tsamɨ́² wa jo seein²¹ tsañʉʉ'¹. 12 'E la ja'²mo gajmee¹i Dios tsamɨ́² coon'¹³ ca'naai'¹³ tsañʉʉ'¹ pe ja'²mo jon 'e lɨseein²¹ tsañʉʉ'¹ tya' tsamɨ́². Joon jilaa'²¹ 'e sa 'wii'¹³ tya' Dios.

13 'Í²du'‑'oo' yaanaa' wa 'e tyʉ́²‑ʉ 'e faa'²¹a tsamɨ́² júu³ tyʉ́² lɨ́ɨi² tyíi¹i. 14 Tsʉ́ jo cwaa²¹ cwaan²¹in jñʉ́² tsañʉʉ'¹ la cwaa²¹ jñʉ́² tsamɨ́², joon fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ¹i wa'a cwaan²¹in cwaa²¹. 15 Pe cwaa²¹ cwaan²¹in jñʉ́² tsamɨ́² joon lawa coon²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a tsʉ Dios gacwo'¹o tsamɨ́² jñʉ́² cwaa²¹ 'e lɨ́² lawa coon²¹ 'e jlɨ́² mootyíi¹i. 16 Pe wana 'iin²¹²in tsá² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i cwáain¹ lo, cwoliñi²'i 'e jon jna'a jon'gɨ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios catyaai² jo jmoo²¹o'o la tɨɨsi'² lixiia'.

'E gó² jmoo²oo' cwáain¹ tya' 'uunñi² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'

17 'E júu³ lo ifuu²¹²uu 'naa' jon'on júu³ tyʉ́² tyii', tsʉ ninúu³oo 'e gó² jmoo²oo' mo lɨcaan²¹naa' jon'on 'e tyʉ́². 18 'E fo'³oo nifu 'e jin'² tsá² 'e jmoo²oo' poo²¹² jee²¹² 'naa' mo lɨcaan²¹naa' un'goo¹oo' Dios. Joon sá²‑a coon²¹ 'e la jai'² lɨ́ɨ²na 'e júu³ do. 19 'E la ja'²mo 'ná¹‑a ilí² poo²¹² jee²¹² 'naa' 'e coon'¹³ la joon ilí² ñí² tsá² 'iin 'in la jai'² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. 20 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'e poo²¹² 'e galɨ́² jee²¹² 'naa' mo lɨcaan²¹naa' jo cǿø¹³øø' jiin'¹³ la ti 'e 'uunñi² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 21 Tsʉ mi tɨ́² 'ii'²¹ 'e dø' tsá² do, jée¹gɨ tsalíin²in 'inlɨ́ɨi¹³ joon døø'²¹ø 'uunñi² tya'a 'ña'a joon la 'ɨɨ²¹² joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ gajaan¹‑o la un'áa¹i do. Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ galɨ'íin¹mo. 22 ¿Tɨ jo 'oo²oo' tyii' lɨ lí² cǿø¹³øø' joongɨ lɨ lí² 'uu²uu'? Tsʉ mo jmoo²oo' la joon lawa'a 'e jo tsáai¹³‑'oo' 'in tsá² catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios joon cwoo²oo' fa'ɨɨ'²¹ 'in jo sá² tya'a. ¿'Ee ifuu²¹²uu 'naa'? 'E cwáain¹ 'e júu³ lo jo lí² fuu²¹²uu 'e tyʉ́² tyii'.

Xiiala 'ná¹ jmaa²aa' cwáain¹ tya' 'uunñi² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'

23 Pe Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ña'a ga'e'²e jna 'e júu³ lo cwáain¹ tya' 'uunñi² tya'a. 'E nʉʉ²¹ mo ga'nɨɨ¹i Judas Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús, 'e la nʉʉ²¹ joon gason'² Jesús coon²¹ 'iñi'¹. 24 Joon mo ngayuui'¹³ gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios, gajmaa¹a 'no'³ 'e 'iñi'¹ do, joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a: “Tyee'²ee', tsʉ lawa'a 'e cuerpo tyiia 'e sɨ'no'³ tya' 'e tyʉ́² tyii'. Joon mo cøø²øø' untii'¹³du'‑'oo' jna.” 25 La joon jon, mo ngayuui'¹³ gagøø'²¹ø 'in tsá² do, gacón² Jesús coon²¹ copa vino, joon gajin'²in: “'E copa lo lɨ́² lawa coon²¹ júu³ 'múui² 'e tyiin² 'e lɨ́² coon'¹³ jmɨ¹ 'øø¹na. Lacafu 'uu²uu' 'elo untii'¹³du'‑'oo' jna.” 26 Joon lacafu cøø²øø' 'e 'iñi'¹ lo joon lacafu 'uu²uu' 'e copa 'e 'ó² vino lo jmóo¹³oo' júu³ ca mi cwée¹i tún¹ 'e nigajún¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús 'wii²¹² tyi'.

Tyá² tyʉ́² yaai ilí² døø'²¹ø 'e 'uunñi² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'

27 Tsʉ 'wii'¹³ joon, doñi'iin 'in gøø'²¹ø 'e 'iñi'¹ do sɨ 'un'²un 'e copa tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ee, jo tsi tsa'goo¹, 'e ga'láa¹a coon'¹³ cuerpo tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' la joon jon coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø¹i. 28 'E tyiin² 'áai¹ jon 'e cón² tsá² cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹i 'ña'a la jéei¹gɨ idø'²ø 'e 'iñi'¹ do sɨ 'un'²un 'e copa 'in 'ó² vino do 'ee. 29 Tsʉ wana dø'² tsá² joongɨ 'un'² tsá² 'e lɨ́² lawa cuerpo tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' joon jo mo gacón² cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹i 'ña'a, gøø'²¹ø joongɨ 'un'²un lawa coon²¹ wúu¹ 'e'²e 'ña'a. 30 Tsʉ 'wii'¹³ joon seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ tsatsaa'¹³ joon 'in wo² sɨ'ɨ́ɨ¹³‑tsi jee²¹² 'naa' no. Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ nijún¹mo. 31 Pe wana lee²¹e' cwáain¹ yiia' xiiala lɨ́ɨ¹na', joon jo 'e tsaa² lí² sá² tyi' 'e icwo'¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' jna'. 32 Pe mi jmáa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ii'²¹ tyi', joon 'e'¹e jna' wúu¹, jmoo¹o la joon wa'a jo 'ná¹ tsaa²¹a' lɨ 'ii²¹ coon'¹³ 'in tsá² xeei'²¹ 'in taan²¹²in fu juncwii²¹ lo.

33 La joon tsaru'¹u' mo uncaan²¹naa' 'e tyee²ee' 'e 'uunñi² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jaan²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 34 Joon wa un'aa²naa', tyee'²ee' tyii'. Joon coon'¹³ la joon jo i'ná¹ 'e'²e Dios 'naa' wúu¹ tsʉ 'wii'¹³ 'e gó² jmoo²oo' mo la caan²¹naa'. Joon 'e júu³ catyiia² lí² unrøø²na mi yajǿø³na 'naa'.

12

Cwo¹o Espíritu Tyʉ́² 'waa'²¹ pí³ ijmá¹a tsá² 'e gacwoo¹o

1 Tsaru'¹u', fuu²¹²uu 'naa' no cwáain¹¹ tya' 'e 'waa'²¹ pí³ 'e cwo'¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tsá² ilí² jmáa¹a 'e to² gacwoo¹o la jaain²¹ la jaain²¹.

2 Tyʉ́²‑ʉ ñí² 'naa', tsaru'¹u', 'e la nʉ'gɨ galija'²mo galɨ́ɨ²naa' Cristo lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in xeei²¹‑tsi 'e jo'¹o galɨ́ɨ²naa' dioses tyii' 'in jo faa'²¹ gajmee¹i tsá². 3 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'iin²¹²na iliñí² 'naa' 'e jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² faa'²¹a coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios wa ngajin'²in: “¡Jo ñíi³ii 'iin²¹ta no Jesús!” La joon jon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² jin'²: “¡Ña'ñʉ'¹‑o Jesús!” wa jo mo gacwoo¹o 'ii'²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'ii.

4 'Láai² nii² to² sá² 'e cwoo¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tsá² 'e ijmáa¹a, joon cwoo¹‑o jon 'waa'²¹ pí³ 'e iuntsiin¹mo. Pe jaan²¹mo 'in Espíritu Tyʉ́² do. 5 'Láai² 'ii'¹³ 'e sá² ilí¹ uncoon'¹³ tsá² tsaxeei'²¹ pe jaan²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' seein²¹. 6 Joon xʉfiin'¹³ jmoo¹o tsá² to² tya'a la ca 'ii'¹³, jaan²¹mo 'in Dios 'in uncoon'¹³ 'in tsá² do la jaain²¹ la jaain²¹. 7 Joon 'wii'¹³ jna'o' la jaain²¹ jna', 'in Espíritu Tyʉ́² do 'e'² tsá² 'e 'ii'²¹ tya' Dios 'e jmoo¹o 'e tyʉ́² tya' jileei'²¹. 8 Joon 'wii'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² do cwo'¹o Dios 'inlɨ́ɨi¹³ to² wa'a faa'²¹a júu³ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios. Joon 'wii'¹³ Espíritu joon‑on cwo'¹o Dios 'inlɨ́ɨi¹³gɨ to² wa'a faa'²¹a júu³ 'e ñii²¹²‑tsi 'áai¹. 9 Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jo'¹gɨ lɨ́ɨ²i Dios 'wii'¹³ 'in Espíritu do. Joon 'wii'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² do 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'ii'²¹i 'ii'²¹ ilí² un'láa²i tsatsaa'¹³. 10 Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'ii'²¹i 'ii'²¹ ilí² jmáa¹a milagros. Joon tsá² xeei' faa'²¹o júu³ cwo'¹ 'ii 'wii'¹³ 'in Espíritu do. Joon tya' 'in xeei'gɨ cwo'¹o Dios 'ii'²¹ 'e iliñii¹i waa'a faa'²¹a jaain²¹ espíritu 'in jo jai'² sɨ faa'²¹a 'ee 'in Espíritu jai'² tya' Dios. Joon 'in xeei'gɨ 'ii'²¹i 'ii'²¹ 'e faa'²¹a jmíi¹ xiia' 'e jo 'øøi'²¹‑tsi tsá², joon 'in xeei'gɨ 'ii'²¹i 'ii'²¹ ilí² jmá²a tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ gafaa'²¹ 'ido. 11 Pe jilaa'²¹ 'e jmoo¹o 'in tsá² lo, jmoo¹‑o 'ii'²¹ tya' 'in jaan²¹mo Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon 'in Espíritu Tyʉ́² do cwo'¹o tsá² to² jmáa¹a la jaain²¹ la jaain²¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'ña'a.

Lawa coon²¹ cuerpo jna'

12 'E cuerpo tya' Cristo lɨ́² 'láai² 'ii'¹³ pe coon²¹ cuerpo tya'a sá²; la joon jon jna'o' 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii, fúu¹mo jna' pe lawa coon²¹ cuerpo lɨ́ɨ¹na'. 13 Joon mo galijai'² galɨ́ɨ²na' Cristo lawa'a 'e gasaa¹mo 'in Espíritu jaain²¹ do jna' jmɨɨ²¹ 'e lɨ́ɨ¹na' coon²¹ cuerpo. Xʉfiin'¹³ tsá² Israel jna' sɨ tsá² jo seein²¹ joon 'ee, sɨ tsá² tyʉ'² tsá² to² 'ee, sɨ tsá² 'in jo tyʉ'² tsá² to² 'ee galɨ́ɨ¹na' lawa jaan²¹na'. Lawa'a 'e nigané³e' tya' jaain²¹ Espíritu.

14 'E cuerpo tya' tsá² lɨ́² 'láai² 'ii'¹³ jon'on wa'a ca'ii'¹³. 15 Joon wa'a lí² jin'² tɨɨ² tsá²: “Jo lɨ́ɨ¹na cwoo²¹ tsá² tsʉ 'wii'¹³ joon jo lɨ́ɨ¹na 'no'³ cuerpo tya' tsá².” Joon xʉfiin'¹³ jin'²in la joon pe lɨ́ɨ¹mogɨ 'no'³ cuerpo tya' tsá². 16 Joon wana jin'² loocwo² tsá²: “Jo lɨ́ɨ¹na mɨ'² unni² tsá² tsʉ 'wii'¹³ joon jo lɨ́ɨ¹na 'no'³ cuerpo tya' tsá².” Joon xʉfiin'¹³ jin'²in la joon pe lɨ́ɨ¹mogɨ 'no'³ cuerpo tya' tsá². 17 Tsʉ ¿xiiala ilí² nuu¹ tsá² wa'a cuerpo tya' tsá² lɨ la lɨ jiin'¹³ ca mɨ'² unníi¹i? La joon jon wa'a cuerpo tya' tsá² lɨ la lɨ jiin'¹³ unni² tsá² xiiala lí² con¹ tsá² jmá¹. 18 Pe Dios gataan'¹³‑o la ca 'ii'¹³ cuerpo tya' tsá² jiin'¹³ la 'iin²¹²in. 19 Joon wa'a jiin'¹³ ca 'no'³ galisá² jo galɨ́² coon²¹ cuerpo. 20 Joon la no‑o galɨ́² xʉfiin'¹³ 'láai² 'ii'¹³ 'e sá² pe galɨ́² coon²¹ cuerpo.

21 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon 'e unni² tsá² jo lí² jin'²in sɨɨ'²¹ɨ cwoo²¹ tsá²: “Jo jmɨɨ²¹² intyéen¹na 'nʉ.” Jon'gɨ lí² jin'² mootyi² tsá² sɨɨ'²¹ɨ tɨɨ² tsá²: “Jo jmɨɨ²¹² 'intyéen¹na 'nʉ.” 22 Jon'on la joon tsʉ 'e 'no'³ cuerpo 'e 'wéi¹gɨ 'e tyiin²gɨ. 23 Joon 'e 'no' cuerpo‑gɨ 'e jo tsáai¹‑tsi' jlɨɨ²¹ɨ' coon'²¹ tún². Joon 'e 'no'³ cuerpo 'e jo 'iin²¹²na' jøø¹ tsá² un'øø'²¹na' 'e jo jǿø² tsá². 24 Pe jo un'øø'²¹na' 'e 'no'³ cuerpo 'e jo 'e to² 'íin³ wa'a jǿø² tsá². Joon Dios gajmaa¹a 'e cuerpo tya' tsá² 'e 'no'³ xaai²¹gɨ tsáa¹mo‑tsi tsá² 'áai¹gɨ 'e coon'¹³ la joon la ca 'no' cuerpo 'e unjíi² 'e 'no'³ catyiia do. 25 Joon jo lí² 'no'³ 'e cuerpo do. 26 Joon wana ca 'no'³ cuerpo ní¹ wúu¹ lawa'a 'e wúu¹ la tøøi². Joon jløø'³mo la tøøi² wa'a ga'ii'²¹ ca 'no' 'e tyʉ́² tya'a.

27 La joon jon 'naa', 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, lɨ́ɨ¹naa' lawa cuerpo tya' Cristo, joon la jaan²¹naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa ca 'no'³ 'e cuerpo do. 28 Joon Dios cwo¹ 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo to² 'e 'ná¹ jmáa¹a. 'E nifu gacwo¹ Dios 'e líin²in 'inlɨ́ɨi¹³ apóstoles; joon 'e tɨ́² tún² 'e cwo'¹o tsá² tsá² júu³ 'e gacwo'¹o Dios 'ii. Joon 'e tɨ́² 'nɨ¹ 'e líin²in tsá² tɨfo'². Mi yuui'¹³ joon 'in tsá² 'in lí² jmaa¹a milagros, joon 'in un'láa²i tsatsaa'¹³, joon 'in lí² uncoon'¹³ tsá² xeei', joon 'in tɨɨi²¹ tyʉ́'²ʉ to² 'in catyaai² do. Gacwo'¹o jon 'inlɨ́ɨi¹³ 'e ilí² faa'²¹a jmíi¹ xiia'. 29 ¿Tɨ lɨ́ɨ¹i jileei'²¹ apóstoles, owa'a lɨ́ɨ¹i jileei'²¹ tsá² 'in cwo'¹o tsá² júu³ 'e gacwo'¹ Dios 'ii? ¿Tɨ lɨ́ɨ¹i jileei'²¹ tɨfo'²? ¿Tɨ jmoo¹o jileei'²¹ milagros? 30 ¿Tɨ lí² jileei'²¹ un'láa²i tsatsaa'¹³? ¿Tɨ lí² faa'²¹a jileei'²¹ jmíi¹ xiaa'? ¿Tɨ lí² jmoo¹o jileei'²¹ tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jmíi¹ xiia'²¹ faa'²¹ tsá² do? Tyʉ́²ʉ 'øøi'²¹‑tsi' 'e jon'on la joon. 31 Cwoo'¹³‑'oo' 'e 'ii'¹³naa' 'e tyʉ́²gɨ cwo'¹o Dios tsá² jmáa¹a jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i. Pe ifuu²¹²uu 'naa' coon²¹ to² 'e tyʉ́²gɨ 'áai¹ ijmaa²aa'.

13

To² nifu 'e 'ná¹ jmá¹ tsá²

1 Xʉfiin'¹³ lí²‑i fuu²¹²uu jilaa'²¹ jmíi¹ sɨ́¹i tsá² joon ca jmíi¹ tya' ángeles tɨ́ɨ²na pe jo 'iin²¹²na Dios jon'gɨ tsá² xeei' lɨ́ɨ¹na jiin'¹³ la lɨ́² coon²¹ ñí³ 'e pó² tsá² 'e 'iin²in tá² sɨ coon²¹ mɨ'² ñí³ taliin² 'ee 'e to'² mɨɨ'¹³ 'áai¹. 2 La joon jon, xʉfiin'¹³ lí²‑i fuu²¹²uu tsá² júu³ 'e ga'ii'¹³na cwo'¹o Dios jna, joon 'øøi'²¹ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi Dios 'uun²¹²mo, joon ñii²oo jilaa'²¹, joon xʉfiin'¹³ lí²‑i jan'²aan moo'²¹ 'e si'² do 'áan³ tya'a coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na pe jo 'iin²¹²na Dios jon'gɨ tsá² xeei' jo 'ee to² 'íin³gɨɨ. 3 Joon xʉfiin'¹³ jmóo³‑oo jmai'²xʉ jee²¹² tsá² jilaa'²¹ 'e 'óo³oo, joon xʉfiin'¹³ cwo'³oo ca cuerpo tyiia 'e ijúun³na 'wii²¹² tya' tsá² pe jo 'iin²¹²na Dios jon'gɨ tsá² xeei' jo 'ee to² 'íi³ tyiia.

4 Tsʉ fee'¹mo‑tsi 'in 'iin²¹²in Dios coon'¹³ tsá² xeei'. 'Wo²‑tsio jon'on tsii²¹² wúu¹i, jon'gɨ faa'²¹a júu³ 'gøøi'¹³ 'áai¹, jon'gɨ unjløøi'³ yaai. 5 Jo lɨ́ɨ¹i tsá² 'in faa'²¹a júu³ 'laa'²¹ jon'gɨ 'in jiin'¹³ 'ɨ¹‑tsi yaai, jon'gɨ 'in 'nii'²¹‑tsi, jon'gɨ 'in 'yʉ²‑tsi 'in tsá² 'in 'iin²¹²in Dios coon'¹³ tsá² xeei'. 6 Joon jo jmoo¹o jløø'³i tsaa² tya' 'in xeei', pe jløø'³mo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e la jai'². 7 'In tsá² 'in 'iin²¹²in Dios coon'¹³ tsá² xeei' jmoo¹o taa'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹, joon jo cu'²‑tsi coon'¹³ tsá² xeei', 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ 'e tyʉ́² tya'a, jo tiuu²i.

8 Jo 'e ityéi¹ 'e 'iin²¹²in tsá² Dios coon'¹³ tsá² xeei'. Pe ijó¹o coon²¹ jmɨɨ²¹² 'e jo tyiin²gɨ i'ii'¹³naa' júu³ gacwo'¹ Dios tsá² xeei', jon'gɨ tyiin²gɨ 'e faa'²¹ tsá² coon'¹³ jmíi¹ xiia', jon'gɨ tyiin²gɨ 'e ñi¹ tsá². 9 Tsʉ nano jo galicwii¹na' la tøøi², la joon jon jo fuu²¹² jna' la jilaa'²¹ júu³ tya' Dios 10 pe mi licwii¹na' la tøøi² ixee¹mo 'e jo cwii¹na' no.

11 Mo galɨ́² xuu²¹²na gafaa'²¹aa la faa'²¹a xuui²¹², joon 'øøi'²¹‑tsii la 'øøi'²¹‑tsi xuui²¹² joon ga'ɨ́²‑tsii la 'ɨ¹‑tsi xuui²¹², pe mo galɨ́² fee'¹na gatʉ́ʉ³ʉʉ jilaa'²¹ 'e lɨ́² la mo xuu²¹²na. 12 La joon nano mi ine² jna' jilaa'²¹ 'e sá² tya' Dios lawa coon²¹ 'e icaai'¹³, lawa'a 'e jøø²¹ø' coon²¹ 'u² gó². Pe mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon ijøø²¹ø' níi¹i jo 'ee sɨcaai'¹³gɨ. Tsʉ nano jo tsai'² cwii¹na 'ii 'e tyʉ́², pe mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon ilicwii¹moo jiin'¹³ la tí², la cwii¹in Dios jna la no. 13 Jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sɨjéein¹³ tsá², coon'¹³ 'e 'iin²¹²in tsá² Dios coon'¹³ tsá²² xeei' taa'²¹a coon²¹ tøø²mo pe 'e tyiin²gɨ jee²¹² 'e 'nɨ¹ lo 'e 'iin²¹²gɨ tsá² Dios coon'¹³ tsá² xeei'.

14

Jmíi¹ xiia' 'e sɨ́ɨ¹i tsá²

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwoo'¹³‑'oo' 'e 'iin²¹²naa' Dios coon'¹³ tsá² xeei'. Joon la 'ɨɨ²¹² joon cwoli'iin²¹²naa' 'e cwo'¹o Dios 'naa' coon²¹ to² jmaa²aa' jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. Joon 'iin²¹²gɨɨ' 'e cwo'¹o Dios 'naa' 'e to² do 'e foo²oo' júu³ tya'a 'e ga'ii'¹³naa' cwo¹ 'ido. 2 Tsʉ 'in tsá² 'in faa'²¹a jmíi¹ xiia' sɨɨ'²¹ɨ Dios jon'on tsá² tsʉ jo 'øøi'²¹‑tsi tsá² xeei'. Faa'²¹‑o 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² pe jmaai'¹³ júu³ 'uun²¹mo. 3 Pe 'in tsá² 'in faa'²¹a júu³ 'e gacwo'¹ Dios 'ii faa'²¹o 'e lí² jai'²gɨ lɨ́ɨ²i tsá², sɨ 'e tya²‑tsi tsá² 'ee sɨ'ɨ cwo'¹ tsá² fo'feei'¹ 'ee. 4 'In tsá² 'in faa'²¹a jmíi¹ xiia' 'e lí² jo'¹gɨ lɨ́ɨ²i 'ña'a pe 'in faa'²¹a júu³ gacwo'¹ Dios 'ii 'e lí² jai'²gɨ lɨ́ɨ²i 'in catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo.

5 'Iin²¹²na wa'a lí² jileei'²¹ 'naa' foo²oo' coon'¹³ jmíi¹ xiia' pe 'iin²¹²mogɨɨ 'áai¹ 'e foo²oo' júu³ gacwo'¹ Dios 'naa'. Tyʉ́²gɨ 'e faa'²¹ tsá² 'e júu³ joon lagɨ 'e faa'²¹ tsá² coon'¹³ jmíi¹ xiia' 'e jo 'øøi'²¹‑tsi tsá². Pe jmée¹mo to² 'e jmíi¹ xiia' do wa'a seein²¹ jaain²¹ jee²¹² do 'in lí² jma'² tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ xiia' do joon coon'¹³ la joon lí² fee'¹gɨ 'e jai'² lɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in ganúu²u. 6 Joon, tsaru'¹u', jo 'e to² 'íi³ tyii' wa'a cwée¹na jee²¹² 'naa' joon sɨ́ɨ³na 'naa' coon'¹³ jmíi¹ xiia' 'e jo 'øø'²¹mo‑'oo'. Pe jmaa¹i to² tyii' wa'a cwóo³oo coon²¹ júu³ 'e gacwo'¹ Dios jna 'e 'øøi'²¹‑tsii, sɨ coon²¹ júu³ jmɨɨ¹‑tsi 'ee, sɨ coon²¹ júu³ ga'ii'¹³na cwo'¹ Dios jna 'ee, sɨ coon²¹ júu³ tya' xiiala 'ná¹ ngɨ¹ɨ tsá² 'ee. Jmaa¹i to² tyii' 'e júu³ joon.

7 Jiin'¹³ la lɨ́² lúu¹ 'e xʉ́ʉ² tsá² sɨ tun¹ 'ee 'e jo 'iin²in røø²¹. Wa'a jo 'iin²in 'e lúu¹ do jiin'¹³ la to² tyʉ'² solfa jo iliñí² tsá² 'ee sóoin¹ 'iin². 8 La joon jon coon'¹³ 'e lúu¹ 'láa² 'e xʉ́ʉ² tsá² lɨ náa¹ 'nii²¹, wa'a jo røø²¹ 'iin²in jo 'e tyʉ́² tya¹ 'láa² 'e tsalíin² jee²¹² 'nii²¹. 9 La joon lɨ́² coon'¹³ 'naa', wa'a sɨɨ'²¹ tsá² 'naa' coon'¹³ jmíi¹ 'e jo 'øøi'²¹‑'oo', ¿xiiala ilí² 'øø'²¹mo‑'oo' 'e jin'²in? Lawa'a 'e gafaa'²¹o jee²¹² tyí². 10 'E la ja'²mo 'láai² jmíi¹ sá² 'e sɨ́ɨi¹ tsá² la 'ui juncwii²¹ joon 'in tɨɨi²¹ 'e jmíi¹ do 'øø'²¹mo‑tsi. 11 Pe wa jo 'øøi'²¹‑tsii 'e jmíi¹ fee'¹ tsá² jna lawa tsá² coon²¹ fuu²¹ lɨ́ɨ¹na tya'a la joon jon 'ido tyiajna. 12 Joon, tsʉ 'wii'¹³ joon, tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²naa' 'áai¹ 'e cwo'¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'naa' to² jmaa²aa' jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, cwoo'¹³‑'oo' i'ii'¹³naa' 'e tyiin²gɨ 'e to² do 'e uncoon'¹³ 'in tsá² xeei' do 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'e ilí² jai'²gɨ lɨ́ɨ²i.

13 Joon 'in tsá² 'in faa'²¹a jee²¹² 'naa' coon'¹³ jmíi¹ xiia'²¹ 'ná¹‑a mɨ́² tyani Dios wa'a cwo'¹ Dios 'ii 'ii'²¹ ilí² jma'²a júu³ 'naa' 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e gajin'²in do. 14 Wa'a fuu²¹²uu coon²¹ júu³ tyʉ́² coon'¹³ jmíi¹ xiia' 'e jo 'øøi'²¹‑tsii jiin'¹³ espíritu tyiia 'in faa'²¹a 'e júu³ tyʉ́² do joon jo 'ee to² 'íi³ 'e 'øøi'²¹gɨ‑tsii. 15 ¿Wa lí² la joon, 'ee 'ná¹ jmáa³aa? Ifuu²¹²uu júu³ tyʉ́² tyiia coon'¹³ espíritu tyiia pe la joon jon coon'¹³ 'e 'øø'²¹mo‑tsii. I'ǿø³øø jon coon'¹³ espíritu tyiia pe i'ǿø³oo jon coon'¹³ 'e 'øø'²¹mo‑tsii. 16 Tsʉ wa'a jiin'¹³ coon'¹³ espíritu tyi'i un'goo¹'o Dios 'in tsá² 'in gacwéi¹ jee²¹² 'naa' jo i'øøi'²¹‑tsi 'e 'ma²u'un cwo'²'o Dios, joon jo lí² uncaan²¹in coon'¹³ 'nʉ coon'¹³ 'e fo'²'o do. 17 Joon xʉfiin'¹³ 'áa¹mo tyʉ́² 'e júu³ fo'²'o do jo iuncoon'¹³ 'in tsá² do wa'a jai'²gɨ ilɨ́ɨ²i. 18 Cwo'³oo 'maai'¹³ Dios 'e fuu²¹²gɨɨ lagɨ jileei'²¹ 'naa' coon'¹³ jmíi¹ xiia'. 19 Pe mo nitaan²¹²na jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'iin²¹²gɨɨ 'áai¹ wa fuu²¹²uu fiin'¹³ 'ñá² júu³ 'e 'øøi'²¹‑tsi 'in tsá² do 'e 'e'²e 'ido lagɨ dyá² mil júu³ xiia' 'e jo 'øøi'²¹‑tsi.

20 Tsaru'¹u', jo 'ɨ¹‑'oo' la 'ɨ¹‑tsi xuui²¹². Cwoliin¹naa' lawa' yʉʉn²¹ cwáain¹ tya' jilaa'²¹ 'e gó² pe lawa'a tsacøøi'¹³ 'in nii²¹²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑'oo'. 21 Ni jí² tya' ley 'e jin'²: “Ifuu²¹²uu 'in tsá² lo coon'¹³ jmíi¹ xiia', coon'¹³ tsá² coon²¹ fuu²¹ 'in faa'²¹a jmíi¹ 'e jo 'øøi'²¹‑tsi pe jo icón² 'in tsá² do cwáain¹ tyiia, jin'²in Ña'ñʉ'¹ʉ'.” 22 Coon'¹³ la joon ilí² tɨɨ²¹na' 'e 'e jmíi¹ xiia' faa'²¹ tsá² 'ii'²¹ tya' Espíritu tya' Dios lɨ́² lawa coon²¹ li² tya' 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i Dios. Pe mo faa'²¹ tsá² júu³ cwo'¹ Dios 'ii 'e lɨ́² lawa coon²¹ li² tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios jon' tya' 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i. 23 Joon wa foo²oo' jileei'²¹ 'naa' jmai'² jmíi¹ xiia' la 'ɨɨ²¹² incaan²¹naa' joon 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jo ñí¹ sɨ jo jai'² lɨ́ɨ²i 'ee i'ii²¹i jee²¹² 'naa', ¿tɨ jon' ijin'² 'in tsá² do: Joon galɨ́² tsá² caa²¹mo 'naa'? 24 Pe wana jileei'²¹ 'naa' foo²oo' jmai'² júu³ cwo'¹ Dios 'naa' joon i'ii²¹i jee ²¹² 'naa' 'in tsá² 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i sɨ 'in jo ñí¹ 'ee ilí² tsáa¹mo‑tsi 'e røø²¹i tsaa² joon icón² 'ii'²¹ tya' 'ña'a. 25 Joon iliñí¹ la tí² jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi mi nuu¹un 'e júu³ foo²oo' 'naa' joon isii'¹i woníi¹i tyani Dios, joon ijin'²in 'e la ja'²mo seein²¹ Dios jee²¹² 'naa'.

Jmaa²aa' jilaa'²¹ coon'²¹ tún²‑un

26 La joon, tsaru'¹u', mo lɨcaan²¹naa' jmoo²oo' jilaa'²¹ 'e lijai'²gɨ lɨ́ɨ²i jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. La jaan²¹naa' lí²‑i jmáa¹a coon²¹ sóoin¹ 'e cwo'¹o 'maai'¹³ Dios sɨ coon²¹ júu³ 'e 'e'²e tsá² 'ee, sɨ coon²¹ júu³ 'e gacwo'¹ Dios 'e ili'øø'²¹mo‑'oo' 'ee, sɨ lí²‑i faa'²¹a tsá² coon'¹³ jmíi¹ xiia' 'ee, sɨ lí²‑i jma'² tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ xiia' do 'ee. Pe jilaa'²¹ 'e jmoo²oo' jmai'² ilijai'²gɨ lɨ́ɨ²naa'. 27 Joon wa'a faa'²¹ tsá² coon'¹³ jmíi¹ xiia' 'ná¹ faa'²¹ tsá² tɨ' ca jaain²¹ joon jiin'¹³ gái¹ lí² faa'²¹a sɨ wa fúui¹ 'ee gaai²¹ lí² faa'²¹a. Joon 'ná¹ liseein²¹ tsá² 'in lí² jma'²a júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi 'e jmíi¹ xiia' do. 28 Joon wa jo 'in seein²¹ 'in lí² jmá² júu³ 'e jmíi¹ xiia' do 'e tyʉ́²gɨ wa'a ján² tii² 'ido lɨ sɨcaan²¹naa' joon fee'¹i 'ña'a coon'¹³ Dios. 29 Joon 'in faa'²¹a júu³ cwo'¹ Dios 'ii jiin'¹³ gái¹ sɨ gaai²¹ 'ee lí²‑i faa'²¹a joon 'in catyaai²gɨ do 'ná¹ jmáa¹a 'ii'²¹ wa røø²¹ sɨ jo røø²¹ 'ee. 30 Joon wa'a faa'²¹ tsá² joon la 'ɨɨ²¹² joon Dios cwo'¹ tsá² xeei' 'in tyíin¹in do coon²¹ júu³gɨ, 'in faa'²¹a nifu dogɨ 'ná¹ ján² faa'²¹a. 31 Joon coon'¹³ la joon jileei'²¹ 'naa' 'in 'ii'²¹ júu³ cwo'¹ Dios 'naa' lí²‑i foo²oo' tɨ' jaain²¹ tɨ' jaain²¹ joon jileei'²¹ ilitɨɨ²¹mo joon itya²gɨ‑tsi. 32 Lí²‑i tyʉ'² to² espíritu yaai 'in tsá² 'in gacwo'¹ Dios júu³ do. 33 Tsʉ Dios lɨ́ɨ¹i Dios 'in jmoo¹o coon'²¹ tún² jon' wa'a to'²o mɨɨ'¹³.

Joon la jmoo¹o jileei'²¹ tsaru'¹u' catyaai² la caain²¹ lɨ jai'² lɨ́ɨ²i tsá² 34 jo cwói¹ faa'²¹a tsamɨ́² jee²¹ lɨcaain²¹ tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, tsʉ tsaa'¹³mo la joon. 'Ná¹ jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tya' Dios. 35 Wa 'iin²¹²in litsáai¹‑tsi 'ná¹ unngɨɨ¹ɨ ñʉʉ'¹ tya'a mo cwoliin¹in tya'a. Tsʉ 'e gó² wa'a faa'²¹a tsamɨ́² jee²¹² lɨ lɨ caain²¹ tsá².

36 Untii'¹³du'‑'oo' 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios jo mo ga'láa² 'wii²¹² jee²¹² 'naa' jon'gɨ jiin'¹³ 'naa' 'in ga'ii'²¹i 'e júu³ tyʉ́² do. 37 Joon wa 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' 'ɨ¹‑tsi 'e ga'ii'²¹i to² tyʉ'² Dios 'e cwoo¹o júu³ gacwo'¹o Dios 'ii, sɨ 'ɨ¹‑tsi 'ee 'e faa'²¹a 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² cwoliñí¹o 'e júu³ fuu²¹²uu 'naa' lo lawa' júu³ 'e gatyʉ'² to² 'ña'‑o Ña'ñʉ'¹ʉ'. 38 Joon wa jo 'iin²¹²in licwii¹i 'e júu³ tya' Dios lo joon jo 'ná¹ licwii¹in tsá² 'ii.

39 Joon, tsaru'¹u', cwoo'¹³‑'oo' 'e i'ii'¹³naa' júu³ 'e gacwo'¹ Dios 'naa' joon jo tsaai'¹³ faa'²¹ tsá² coon'¹³ jmíi¹ xiia'. 40 Pe coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²oo', jmoo²oo' jmai'² 'e røø²¹ joongɨ coon'²¹ tún².

15

Mo gajiin'¹ Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹²

1 Joon nano, tsaru'¹u', 'iin²¹²na untii'¹³ii‑'oo'naa' tún¹ 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² 'e gacwo'³oo 'naa' la mo jéei¹. Joon ga'ii'¹³naa' 'e júu³ tyʉ́² do joon tá² taan²¹²naa' coon'¹³ 'e júu³ do. 2 Joon coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́² do gauntiin'¹³naa' wa'a jo tʉʉ²ʉʉ' 'e júu³ gacwo'³oo 'naa' wa'a jo 'e to² 'íi³gɨ 'e jai'² galɨ́ɨ²naa'.

3 Tsʉ gacwo'³oo 'naa' 'e júu³ tyiin²gɨ 'e ga'ii'¹³na. Ga'e'²ee 'naa' 'e gajúin¹ Cristo 'wii²¹² tsaa² tyijna' jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios. 4 Ga'e'³ee 'naa' jon 'e ga'aa¹mo tsá² 'ii pe mo gangɨ́ɨ²i 'nɨ́¹ jmɨɨ²¹² gajiin'¹o tún¹ jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios. 5 Joon gajné¹mo tyani Tʉ́³ joon mi yuui'¹³ joon tyani 'in apóstoles tya'a. 6 Joon mo ngayuui'¹³ joon gajné¹mo tyani tsaru'¹u' 'in 'ñá² cíein¹³ lɨ́ɨ¹³gɨ 'e coon²¹ tiempo do. Joon seen²¹mogɨ fúui¹ 'in tsá² do, xʉfiin'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ nigajún¹mo. 7 Mo ngayuui'¹³ joon gajné¹mo tyani Jacobo, joon mo lɨcɨɨin²¹gɨ joon tyani jileei'²¹ apóstoles catyaai²gɨ.

8 Joongɨ lɨ gatséi¹ gajné¹mo tyaní³ii joon lɨ́ɨ¹na lawa jaain²¹ 'in galiseein²¹ 'e gó². 9 Joon jna‑a 'in 'wéi¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ 'in apóstoles do. Ca jo tɨ́ɨ²na wa unsii²¹ tsá² jna apóstol tsʉ niga'ǿø¹moo 'in tsá² 'in gajai'² lɨ́ɨ²i Cristo. 10 Pe tsʉ 'wii'¹³ fee'¹mo‑tsi Dios tyiia lɨ́ɨ¹na jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹moo. Joon 'e galɨ́² feei'¹‑tsi tyiia jo gangó¹ lɨ caai¹, lɨ cɨɨ'¹³ gajmaa¹a tsʉ jna‑a gajmáa³aa to² 'áai¹gɨ lagɨ 'in catyaai²gɨ do. Pe jon'gɨ jna 'in gajmaa¹a 'e to² do, 'e feei'¹‑tsi Dios 'wii²¹² tyiia gacwo'¹o jna pí³. 11 Coon²¹ røø²¹ 'e júu³ cwoo'¹³o'o 'naa' joon jo 'ee to² 'íi³ wa'a jna‑a sɨ 'ido 'ee, pe 'naa'gɨɨ' laja'²mo galɨ́ɨ²naa' 'e júu³ do.

Xiiala ilí² mi jiin'¹ tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²

12 Pe wana ga'ee'¹³e'e 'naa' 'e Cristo nigajiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹², ¿xiiala lí² jin'² 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' 'e jo jiin'¹gɨ tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²? 13 Tsʉ wa mo jo ijiin'¹ tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹² jiin'¹³ 'ña'a Cristo jo mo gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². 14 Joon wa jo mo gajiin'¹in Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'e júu³ tyʉ́² do 'e fuu²¹u'u 'naa' jo 'ee to² 'íi³ joon jo 'ee to² 'íi³gɨ 'e nigalijai'² galɨ́ɨ²naa'. 15 Joon wa mo jo gajiin'¹in Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² galɨ́ɨ¹na' tsá² tajúu³i cwáain¹ tya' Dios, tsʉ nigasii'¹³oo'o 'e Dios nagaunjiin'¹in Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹². Joon wa mo'o jo'¹o 'e jo jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹² la joon jon jo gaunjiin'¹in Dios Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹². 16 Tsʉ wa jo jiin'¹gɨ 'lɨɨ²¹² jon'gɨ gajiin'¹ Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹². 17 Joon wa jo mo gajiin'¹in Cristo jo 'ee to² 'íi³ 'e nigajai'² galɨ́ɨ²naa' 'in Cristo do. Joon røøi²¹gɨɨ' tsaa² tyii'. 18 Joon jo tiin'¹³mo 'in tsá² 'in najóin¹ jo'¹o lɨ́ɨ²i Cristo. 19 Joon wa 'e jai'² lɨ́ɨ²na' Cristo jmaa¹i to² tyi' jiin'¹³ mo toon²¹²on' fu juncwii²¹ lo lɨ́ɨ²na' tsá² 'in fúu²‑u 'áai¹.

20 Pe 'e la ja'²mo nigajiin'¹in Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon lɨ́ɨ¹i lawa' 'e 'oofuu²¹ 'e cún¹ tsá² nifu 'e garoo²¹. 'Ii gajiin'¹o jéei¹gɨ lagɨ jileei'²¹ 'in jiin'¹in. 21 Joon la ga'naai²¹ 'wii²¹² 'e júun²in tsá² 'wii²¹² tya' jaain²¹ tsá² la joon jon 'wii²¹² tya' jaain²¹ tsá² ijiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹². 22 Tsʉ jilee'²¹mo nigajúin¹ 'wii²¹² 'e gajmaa¹a Adán do, la joon jon jileei'²¹ lí²‑i jiin'¹in 'wii²¹² 'e gajmaa¹a Cristo. 23 Joon ijiin'¹o la jaain²¹ jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i, Cristo nifu, lɨ́ɨ¹i la lɨ́² 'e 'oofuu²¹ 'e cún tsá² nifu, joon mo ngayuui'¹³ joon, mi cwee¹i Cristo tún¹ ijiin'¹o jon jileei'²¹ 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya'a. 24 Joon mo ngayuui'¹³ joon ijó¹ jmɨɨ²¹² lɨ tséi¹, joon Cristo i'íin²in jilaa'²¹ to² coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'e sá² joon ijon'²‑o ja'cwoo²¹o Dios Jmii²¹ jilaa'²¹ 'e tyʉ'²ʉ to² 'ii. 25 Tsʉ Cristo 'ná¹ tyʉ'² to² jilaa'²¹ ca galɨ'²o jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'ii. 26 Joon 'e júuin² tsá² lɨ́² la lɨ́ɨ²i jaain²¹ 'in 'eei'¹ 'ii. Pe lɨ gatséi¹ i'íin²in jon Cristo 'e júuin² tsá². 27 Tsʉ Dios gacwo'¹o Cristo 'e ilí² tyʉ'²ʉ to² jilaa'²¹ pe mo gajin'² 'e júu³ tya' Dios la joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jo gacwo'¹o Dios Cristo wa tyʉ'²ʉ to² 'ii, tsʉ 'ii‑o gacwo'¹o wa'a tyʉ'²ʉ to² jilaa'²¹. 28 Joon mo ga'yee²¹i 'e tyʉ'² Cristo to² jilaa'²¹ joon icwóo¹i 'ña'a Cristo 'e ityʉ'² Dios to² 'ii tsʉ 'ii Jóon¹on Dios. Joon coon'¹³ la joon Dios 'e ilí² tyʉ'²ʉ to² la jilaa'²¹.

29 Joon seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ tya' 'in najúin¹. Pe wa jo ijiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'in najúin¹ do, ¿'ee lɨ' saai²¹ 'in tsá² do jmɨɨ²¹ tya' tsá² xeei'²¹, tsʉ jo ijiin'¹in tún¹?

30 Joon, wa jo ijiin'¹in tsá² tún¹, ¿'ee lɨ' toon²¹² jna'a tóoin¹ 'mó¹ la coon²¹ tøøi²? 31 Tsʉ la coon²¹ jmɨɨ²¹² tsaai'¹³ ilí² júun²na. Joon ja'²mo júu³ tyiia. Joon ja'²mo jon júu³ tyiia 'e 'áa¹mo jløø'³na 'e ja'²mo jon lɨ́ɨ²naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 32 Joon ¿'ee gajmee¹i tyiia mo gatɨ́ɨ¹na coon'¹³ 'in tsá² née¹i Efeso do 'in lɨ́ɨ¹i lawa' joo'²¹ 'lɨɨi'³ wa jo ijiin'¹in tsá² tún¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹²? Wa jo ijiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'øøi'²¹mogɨ‑tsi 'in tsá² 'in jin'²in: “Cwotyé³e' joongɨ cwo'né³e' tsʉ tsa'oo¹gɨ ijúun²mo'.”

33 Jo cwoo²oo' wa'a cón² tsá² 'naa' tóo². 'E lɨ́² jiin'¹³ la jin'² tsá²: “Wa'a 'in tyúi¹ ngɨ́¹ coon'¹³ 'in tsá² 'in jmoo¹o 'e gó² un'lɨɨ'³i 'in tyúi¹ do.” 34 Cwongɨ́²ɨɨ' tún¹ coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹, ngɨ́²ɨɨ' coon'²¹ tún² joon jo 'noo²oo' tsaa² tsʉ 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' jo cwii¹in Dios. Fuu²¹²uu 'naa' 'e wa'a cwo'³oo 'naa' fa'ɨɨ'²¹.

Xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² mi jiin'¹in

35 Pe lí²‑i unngɨɨ¹ɨ tsá²: “¿Xiiala ijiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹²? ¿Xiiala ilí² cuerpo tya'a?” 36 Lawa'a tsá² caa²¹mo 'in unngɨɨ¹ɨ wa' la joon. Tsʉ mo jñí² tsá² jún², 'e jún² do 'e gajñí² tsá² 'ná¹ júun²mo wa' icwaan²¹in 'e saa'²¹ tya'a do. 37 'E jún² 'e jñí² tsá² jo lɨ la lɨ 'e saa'²¹ inii'¹³ do. Jiin'¹³ 'e lɨ la lɨ coon²¹ mɨ'³ trigo sɨ coon²¹ mɨ'³ xiia' 'ee do. 38 Pe mo ngayuui'¹³ joon gacwo'¹ Dios 'e mɨ'³ jún² do la lɨ 'e 'iin²¹²in. 39 Joon jo jilaa'²¹ cuerpo 'e jo coon²¹ røøi²¹ lɨ́². Ca 'ii'¹³ 'e ngú¹ taan²¹²in tsá², joon ca 'ii'¹³gɨ 'e ngú¹ taan²¹²in joo'núu³ la joon jon ngú¹ ton¹ 'e xiia' lɨ́², joon ngú¹ xiia' tya' joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹. 40 La joon jon sá² cuerpo tya' 'in taan²¹²in fu ñʉ'fú² la joon jon sá² cuerpo xiia' tya' 'in taan²¹²in fu juncwii²¹. Joon 'e 'ya'²gɨ tya' 'e cuerpo sá² fu ñʉ'fú² sɨsɨ́ɨ¹mo coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya' cuerpo sá² fu juncwii²¹. 41 'E jná² joo'²¹ tya' ñi'¹ sɨsɨ́ɨ²mo coon'¹³ 'e jná² joo'²¹ tya' sɨɨ'²¹, la joon jná² joo'²¹ tya'a sɨsɨ́ɨ²mo coon'¹³ 'e jná² joo'²¹ tya' nʉ́ʉ¹. La joon jee²¹² 'in nʉ́ʉ¹ do jmaai'¹³ tyiin²gɨ 'ii. 42 La joon lɨ́² mo jiin'¹ tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹². Ga'aa²¹mo tsá² ngú¹ 'e ilí² jgoo'²¹ pe ijiin'¹in 'e jo igoo'²¹gɨ. 43 'Aa²¹mo 'e jo tsáai¹‑tsi tsá² pe ijiin'¹in coon²¹ 'e 'ya'²gɨ 'áai¹. 'Aa²¹mo 'e 'wói¹ pe ijiin'¹in 'e 'gøøi'¹³ 'áai¹. 44 'Aa²¹mo tsá² coon²¹ cuerpo 'e sá² fu juncwii²¹ pe ijiin'¹in coon²¹ cuerpo 'e sá² fu ñʉfú². Tsʉ wana sá² cuerpo fu juncwii²¹ lo la joon jon sá² cuerpo fu ñʉ'fú².

45 Tsʉ la joon jin'² júu³ tya' Dios: “'In tsañʉʉ'¹ nifu, Adán, ga'ii'²¹mo juncwii²¹ tya'a”, pe 'in Adán 'in tɨ gái¹, jaain²¹ espíritu 'ii joon 'ii cwoo¹ juncwii²¹ tya' tsá². 46 'E cuerpo 'e i'ii'¹³na' 'e icwo'² Cristo jna' lɨ́² fu ñʉ'fú² jo 'ii'¹³na' nifu pe ga'ii'¹³na' nifu coon²¹ cuerpo lɨ́² fu juncwii²¹ lo. Pe cɨɨin²¹gɨ i'ii'¹³na' 'e cuerpo jó¹ fu ñʉ'fú². 47 'In tsañʉʉ'¹ nifu galɨ́ɨ¹i cwoo'¹³, pe 'in tɨ gái¹ do jó¹ fu ñʉ'fú². 48 Joon jilaa'²¹ cuerpo tya' tsá² taan²¹²in fu juncwii²¹ lo lɨ la lɨ cuerpo tya' 'in nifu do, lɨ́ɨ¹i cwoo'¹³. Pe 'e cuerpo jó¹ fu ñʉ'fú² lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i 'in tɨ gái¹ do 'in cwéi¹ fu ñʉ'fú². 49 Joon la galɨ́ɨ¹na' la galɨ́ɨ¹i 'in nifu do, la joon jon ilɨ́ɨ¹na' la lɨ́ɨ¹i 'in cwéi¹ fu ñʉ'fú².

50 Fuu²¹²uu 'naa', tsaru'¹u', jo lí² tsa'ii²¹i lɨ tyʉ'² Dios to² 'e ngú¹ taan²¹²na' tsʉ 'e jo ta'² jo lí² uncaan²¹in coon'¹³ 'e ta'² coon²¹ tøø²mo. 51 Pe 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa' coon²¹ júu³ 'uuin²¹: Jo jilee'²¹na' ijúun²na' pe jilee'²¹e' iunsɨɨ²¹mo'. 52 'E cataa²¹² ilisɨɨ²¹na', jiin'¹³ coon'¹³ 'e jøø'²¹ unni² tsá² ilisɨɨ²¹na' mi nʉʉ²¹ʉ' 'e 'iin² 'e lúu¹ tya' Dios lɨ tséi¹. Tsʉ i'iin²in 'e lúu¹ do joon iunjiin'¹in Dios 'in nijúin¹ 'e jo júuin²gɨ joon jna'gɨ' ilisɨɨ²¹na'. 53 Tsʉ 'e ngú¹ taan²¹²na' no 'e jo taa'²¹ 'ná¹ lisɨɨ²¹i coon'¹³ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 'E cuerpo tyi' 'e lí² júuin² 'ná¹ lisɨɨ²¹i coon'¹³ 'e jo júuin²gɨ. 54 Joon mi lí² jilaa'²¹ 'elo, mi lisɨɨ²¹i ngú¹ taan²¹²na' 'e jo taa'²¹ coon'¹³ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo, joon mi lisɨɨ²¹i cuerpo tyi' ilí² júuin² coon'¹³ 'e jo júuin²gɨ itiin'¹³in jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios: “Gatsé¹mo coonti 'e júuin²gɨ tsá² tsʉ galɨ'¹o Dios. 55 Jo 'goo'²¹gɨ' wa' ijúuin²gɨ' tsʉ jo tyʉ'²gɨ 'mó¹ jna' to².” 56 Tsʉ la mo jéei¹ lí²‑i tyʉ'²ʉ jna' to² coon'¹³ 'e tsaa² ga'naa²¹ jna' joon 'e ley do ga'e'²o jna' jilaa'²¹ tsaa² 'e ga'naa²¹a'. 57 Pe cwoo²¹o' 'maai'¹³ Dios 'e 'wii²¹² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo Dios ga'íin²in tsaa² tyi' joon jo 'ná¹gɨ nʉʉ²¹ʉ' to² tyʉ'² 'mó¹ ijúun²na'. 58 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon, tsaru'¹u' tá² taain²¹‑'oo', joon jo tʉ́²ʉʉ' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa', cwojmaa²gɨɨ' 'e to² gacwo'¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'naa' jmaa²aa' tsʉ ñí³ 'naa' 'e jilaa'²¹ 'e jmoo²oo' sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' jon'gɨ 'e ngó² lɨ caai²¹.

16

Sáa¹³naa' cuu² tya' tsaru'¹u'

1 Joon cwáain¹ tya' 'e cuu² isaa'¹³ 'naa' tya' 'in tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨ²i, cwojmaa²aa' jiin'¹³ la nigafuu²¹²uu 'in jai'² lɨ́ɨ²i néei¹ lɨ sii²¹ Galacia. 2 Gafuu²¹²uu 'ido wa'a la coon²¹ jmɨɨ²¹² 'e 'láa² 'wii²¹² semóo¹ la jaain²¹ 'ná¹ saa'¹³xʉ jiin'¹³ la nigajna'²a. Joon coon'¹³ la joon jo 'ná¹ un'laa²¹i mi cwé¹na. 3 Joon mi cwé¹na isɨɨ²¹na tsá², 'in gatyii'¹³naa', 'e tsacoon¹on 'e cuu² do fu Jerusalén. Joon icwo'³oo jí² tya' 'in tsá² do 'in tsacoon¹on cuu² do tya' 'in tsaru'¹u' néei¹ Jerusalén. 4 Joon wana jméi¹ tyiia ní³ii jon, joon 'in tsá² do lí² tsalíin²in coon'¹³ jna.

'E 'ɨ¹‑tsi Poo² lɨ' tsáa¹a

5 'Yuu²na fu¹ ingɨ́³na fu lɨ sii²¹ Macedonia joon mi yuui'¹³ joon icwé¹na fu Corinto. 6 Joon coon²¹ jo ngá¹mo wa' ijoon²¹oo coon'¹³ 'naa' coon²¹ sii'¹³xʉ, sɨ ijoon²¹oo coon'¹³ 'naa' la tøøi² jiin²¹ cwii'²¹ 'ee. Joon 'naa', ilí² uncoon'¹³naa' jna fu¹ 'yuu²na. 7 Tsʉ jo 'iin²¹²na wa'a jiin'¹³ 'e jǿø³na 'naa' lɨ ngɨ́³na. Pe 'iin²¹²na jóon³oon coon'¹³ 'naa' coon²¹ sii'¹³xʉ wa'a cwoo¹i Ña'ñʉ'¹ʉ'. 8 Pe ijóon³oo lo fu Efeso ca mi ngɨ́ɨi² jmɨɨ²¹² Pentecostés tsʉ 9 xʉfiin'¹³ fúu¹mo 'in 'eei'¹ jna lo pe fee'¹gɨ to² sá² tyiia 'e lɨ́² lawa coon²¹ 'e ino².

10 Joon cwoo'¹³‑'oo' 'e tyʉ́²‑ʉ 'íi¹‑tsi Timoteo mi cwee¹i tsʉ jmoo¹‑o jon 'ido to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jiin'¹³ la jmóo³ jna. 11 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwoo²oo' wa'a jiin'¹³ jaain²¹ jo tsáai¹‑tsi 'ii. Jajøø²¹²i jna 'wii'¹³ joon uncoon'¹³naa' 'ii fu¹ 'yúu¹i coon'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ. Joon lo‑o sɨjeen²na'a coon'¹³ 'in tsaru'¹u' catyaai² 'ii.

12 Joon cwáain¹ tya' 'in tsaru'¹u' Apolos do. 'Áa¹mo gamɨ́³ɨɨ tyaníi¹i wa'a itsajǿø¹i 'naa' coon'¹³ 'in tsaru'¹u' catyaai² pe jo mo gali'iin²¹²in nano. Joon joo²¹‑o mi jǿø²i.

'Aa²¹²‑o jin'² Poo²

13 Li'³ jmaa²aa' joon tá¹ taain²¹²‑'oo' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Jo jmaa²aa' 'goo²oo', ngɨɨ²ɨɨ' la tɨ́ɨi² ngɨ¹ tsá² 'in uncoon'¹³ Dios 'ii. 14 Joon jilaa'²¹ 'e jmoo²oo', jmoo²oo' tsʉ 'wii'¹³i 'iin²¹²gɨɨ' 'áai¹ Dios coon'¹³ tsá².

15 Joon, tsaru'¹u', ñí² 'naa' 'e Estéfanas coon'¹³ 'in tsá¹ inʉʉ tya'a 'ii nifu jai'² galɨ́ɨ²i 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² jee²¹² 'in néei¹ fu lɨ sii²¹ Acaya. Joon gacwo'²‑tsi gaunjíi²in 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo catyaai². 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́³ɨɨ tyani²ii' wa'a ijmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' tsá² la 'ii la joon jon jileei'²¹ 'in uncoon'¹³ joon 'in jmoo¹o to² tya' Dios. 17 Galijløø'³moo 'e cwolíin² Estéfanas, coon'¹³ Fortunato, coon'¹³ Acaico. 'In do gajmee¹i tyiia 'e jo lí² jméi¹ 'naa' tsʉ jo toon²¹²o'o coon'¹³ 'naa'. 18 Tsʉ 'in tsá² do gauntyʉ́²‑tsii la joon jon 'naa' gauntyʉʉ²¹‑'oo'. 'Ná¹‑a un'goo³o' tsá² la 'ii.

19 'Aa²¹²moo' fuu²¹²uu jin'² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ la caain²¹ lɨ sii²¹ Asia. La joon jon jin'² Aquila coon'¹³ Priscila coon'¹³ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in uncaan²¹in inʉʉ tya'a 'e un'goo²¹o Dios. Jin'²in la 'oo'²¹ ru'¹u' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 20 Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo néei¹ lo jin'²in: “'Aa²¹²moo'.” Fee'¹³naa' 'e tyʉ́²‑ʉ la jaiin²¹ la jaan²¹naa' la 'oo'²¹ ruu'²¹naa'.

21 Jna‑a, 'in sii²¹ Poo², jmóo³oo 'e júu³ lo coon'¹³ cwóo³oo.

22 Cwoli'ee'¹mo Dios jileei'²¹ 'in jo 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. ¡'Ná¹ jee²¹² jna', Ña'ñʉ'¹ʉ'!

23 Cwouncwaai'³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa'. 24 Joon cwoliñí²ii' 'e 'iin²¹²na 'naa' 'wii'¹³i Cristo Jesús. Amén.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Jí² tɨ tún² 'e gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i 'in tsá² 'in néei¹ Corinto

1

Siin²¹in Poo² 'e jí² lo tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i néei¹ Corinto

1 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' tɨ́ɨ²i 'in tsá² néei¹ Corinto. Joon jna‑a, Poo², lɨ́ɨ¹na apóstol tya' Jesucristo to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. 'Øøi'²¹‑tsi tsá² 'e gatyii'¹³in Dios jna 'e cwo'³oo tsá² júu³ tyʉ́² tya'a. Siin²¹² jna'a caan²¹mo coon'¹³ tsaru'¹u' Timoteo 'e jí² lo tɨ́ɨ²i 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Dios 'in néei¹ fuu²¹ Corinto coon'¹³ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i lɨcaain²¹ lɨ sii²¹ Acaya. 2 Cwauncwaa'³i Ñʉ'¹ʉ' Dios coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jilee'²¹naa' 'e cwoseen²¹naa' tyʉ́²‑ʉ.

Ní² Poo² wúu¹

3 Cwoo'¹³ jna'a 'maai'¹³ 'in Dios tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'ii Jmii²¹o jon. Joon fee'¹mo‑tsi 'wii²¹² tyii'i 'in Jmii²¹ do. Cwo'¹o 'in Dios do jna'a jilaa'²¹ fo'feei'¹ tya'a. 4 Joon Dios do cwo'¹o jna'a jilaa'²¹ fo'feei'¹ coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ nee²¹e'e 'e coon'¹³ la joon jna'oo'o lí²‑i cwóo¹³o'o 'e fo'feei'¹ do 'e gacwo'¹o Dios jna'a tya' tsá² xeei'²¹ 'in seen²¹in fa'í². 5 Tsʉ lagɨ nee²¹e'e 'e wúu¹ 'áai¹ 'e ganí² Cristo la joon jon 'ii'¹³na'a coon²¹ fo'feei'¹ tya'a. 6 Tsʉ 'wii'¹³ joon mo ganee²¹e'e wúu¹ joon gacwo'¹ Dios jna'a fo'feei'¹ coon'¹³ la joon 'e galisá² fo'feei'¹ tyii'i 'e cwóo¹³o'o 'naa'. Joon coon'¹³ 'e fo'feei'¹ 'e ga'ii'¹³na'a joon gacwóo¹³o'o 'naa' jon, coon'¹³ la joon taa'²¹ jmaa²aa' 'e fee'¹‑'oo' coon'¹³ 'e wúu¹ i'óo²oo' 'e lɨ la lɨ 'e wúu¹ ganee²¹e'e. Jmoo¹o Dios la joon ilisá² fo'feei'¹ tyii' joon itiin'¹³naa'. 7 Joon jo cu'²‑tsii'i coon'¹³ 'naa' tsʉ nee²¹oo'o 'e xʉfiin'¹³ ñí³ 'naa' wúu¹ la ganee²¹e'e la joon jon i'ii'¹³naa' fo'feei'¹ tya' Dios la ga'ii'¹³ jna'a.

8 Tsaru'¹u', 'iin²¹²na'a 'e liñii²¹ 'naa' 'e fa'í³ 'e galiseen²¹na'a coon²¹ lɨ sii²¹ Asia. Tsʉ 'áa¹mo ganee²¹e'e wúu¹ ca jiin'¹³ jo itaa'²¹gɨɨ'ɨ. Joon galɨ́ɨ²na'a 'e jo iwóo¹³o'o 'e jiin'¹i'in. 9 Lɨ́ɨ¹na'a la lɨ́ɨ¹i tsá 'in tɨ lɨ ijúun²mo. Pe coon'¹³ la joon ga'e'²e Dios jna'a xiiala ngɨɨ²¹ɨ'ɨ jo cu'²‑tsii'i coon'¹³on. Joon 'in Dios do jmoo¹o jiin'¹in tsá² 'in najúin¹. Dios do ga'e'²e jna'a wa'a ngɨɨ²¹ɨ'ɨ coon'¹³ 'wa'pí³ tya'a jon'gɨ coon'¹³ 'wa'pí³ tyii'i yiia'a. 10 Dios ga'woo¹i jna'a jee²¹² 'e fa'í³ do ijúun²na'a joon ca no nogɨ i'wóo¹i jna'a. Joon jo cu'²‑tsii'i wa'a iwói¹gɨ jna'a tsa'oo²¹ 'yíia¹ 11 wa'a 'naa'gɨɨ' uncoon'¹³ jna'a coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́² tyii'. Joon mi lái¹ Dios jna'a 'wii'¹³ júu³ tyʉ́² 'láai² do 'e gafuu²¹² 'naa' do joon fúu¹mo icwo'² Dios 'maai'¹³.

Cwoo¹ Poo² cwáain¹ 'e jo mo cwée¹i Corinto

12 Jløø'³moo'o 'wii'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsii'i 'e nigangɨɨ²¹²ɨ'ɨ tyani²ii' 'e tyʉ́²‑ʉ joon jo mo tyii¹a'a 'naa' tóo² jiin'¹³xʉ. Gauncoon'¹³ Dios jna'a 'e gajmoo²¹o'o tyani tsá² la joon 'e tyʉ́²‑ʉ jon' wa'a 'e jmɨɨ¹‑tsii'i. 13 Joon mo gasii²¹²na'a jí² tɨ́ɨ²i 'naa' 'e taa'¹³ jiin'¹³ 'e júu³ tyii'i 'e lí² untsaa'¹³naa' joon lí² 'øø'²¹mo‑'oo'. Joon ga'ɨ¹‑tsii 'e lí² 'øø'²¹mo‑'oo' tyʉ́²‑ʉ. 14 Tsʉ nano cwii¹moo' jna'a capii'³ pe 'iin²¹²na 'e ilicwii¹moo' jna'a 'e tyʉ́²gɨ 'e coon'¹³ la joon lí²‑i jmaa²aa' jløø'³naa' 'wii'¹³ jna'a, lagɨ ijmoo²¹o'o jløø'³na'a 'wii'¹³ 'naa' mi tɨ́² jmɨɨ²¹² icwée¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

15 Jo'¹o galɨ́ɨ²na jilaa'²¹ 'elo, joon tsʉ 'wii'¹³ joon, ga'ɨ¹‑tsii yajǿø²na 'naa' nifu 'e coon'¹³ la joon lí²‑i jløø'³naa' tún² fu. 16 'E ga'ɨ¹‑tsii li gangɨɨ²¹²na lɨ née²naa' mi ní³ii fu lɨ sii²¹ Macedonia. Joon mi gaa'¹³na tún¹ foo'¹³na 'naa'. Joon mi yuui'¹³ joon lí² uncoon'¹³ 'naa' jna fu¹ 'yuu²na fu Judea. 17 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e túin¹ júu³ tyiia mo ga'ɨ¹‑tsii jmóo³oo 'elo pe jo gajmáa³aa? ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e lɨ́ɨ¹na la lɨ́ɨ¹i 'in tsá² taan²¹²in juncwii²¹ 'in jo untiin'¹³ júu³ tya'a? ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' ifuu²¹²uu 'naa': “'E joon ilí²”, pe 'ɨ¹‑tsii 'e jon'² la joon ilí²; sɨ ifuu²¹²uu 'naa' 'ee: “Jon'² la joon ilí²”, pe 'ɨ¹‑tsii 'e joon ilí²? 18 'Esa la joon‑on, tsʉ Dios jma'²a 'naa' júu³ 'e jo lɨ́ɨ¹na'a tsá² túin¹ júu³ tya'a. 19 Tsʉ Cristo Jesús, 'in Jóon¹ Dios, jo lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i 'in túin¹ júu³ tya'a, joon Silvano, coon'¹³ Timoteo coon'¹³ jna cwoo¹³o'o 'naa' jiin'¹³ 'e júu³ tya' 'ii. Jmai'² júu³ ja'²mo 'e sá² tya' Cristo. 20 Joon jilaa'²¹ júu³ ga'ɨɨ¹ɨ Dios itiin'¹³in coon'¹³ Cristo. Joon tsʉ 'wii'¹³ joon un'góo³o' Dios mi sɨ́ɨ¹³ɨ'ɨ 'e ja'²mo júu³ tya'a 'wii'¹³i Cristo Jesús. 21 Joon 'in Dios do, 'ii 'in nigajmaa¹a taa'²¹‑a jna'a joongɨ taa'²¹ 'naa' jon. Joon 'ii gatyii'¹³in jna'a. 22 Joon lawa sello tya'a gateen¹in jna' 'e lɨ́ɨ¹na' tsá² tya'a joon gasii'²¹i Espíritu Tyʉ́² tya'a tsi jna' 'e lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ 'e sɨjnɨɨi'¹³ 'e i'ii'¹³na' jilaa'²¹ 'e tɨ́ɨ²na'.

23 Pe fuu²¹²uu 'naa' tyani Dios jo mo gacwéi¹na jee²¹² 'naa' 'in néei¹ Corinto tsʉ jo mo gali'iin²¹²na jmáa³aa 'e gó² coon'¹³ 'naa'. 24 Jo mo gali'iin²¹²na'a tyʉʉ'¹³ʉ'ʉ 'naa' to² 'ee 'ná¹ jai'² lɨ́ɨ²naa', jiin'¹³ gali'iin²¹²na'a 'e lijløø'³mogɨɨ' tsʉ tá² taan²¹²naa' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'.

2

1 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon ga'ɨ¹‑tsii jo góo¹gɨɨ 'e lɨ́ɨ¹na fa'í³ tsʉ 'ná¹‑a jíi³na 'naa' joon sɨ cwo'³oo 'naa' fa'í³. 2 ¿Xiiala ilí² jmáa³aa jløø'³na coon'¹³ 'in do 'in jmáa³aa jmaa¹a fa'í³ 'ido? Coon'¹³ la joon jo lí² jmáa³aa jløø'³na coon'¹³ 'naa'. 3 Tsʉ 'wii'¹³ joon gajíi³na 'naa' coon'¹³ 'e jí² do 'e gasɨ́ɨ³na 'naa' tsʉ jo 'iin²¹²na góo³oo wa'a jmáa³aa fa'í³ coon'¹³ 'in 'ná¹ unjløø'³na coon'¹³. Tsʉ lɨ́ɨ²na wa'a ijløø'³na la joon jon 'naa' ijmaa²aa' jløø'³naa'. 4 Joon mo gajmáa³aa 'e jí² do joon ga'óo³‑oo fa'í³, xuui²¹²‑tsii gatoo'²¹o jmɨɨ²¹ uní³ii tsʉ jo 'iin²¹²na jmáa³aa 'e 'óo²oo' fa'í³ coon'¹³ 'e jí² do. Gali'iin²¹²na 'e lí² ñí²ii' xiiati 'áai¹ 'e 'iin²¹²na 'naa'.

Jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii²¹² tya' 'in ga'láa¹ do

5 Joon jon'on jiin'¹³ jna 'in ga'aa¹a fa'í³ 'wii'¹³ 'e gajmaa¹a 'in tsá² do pe joon ga'aa²xʉʉ' fa'í³ jon. Gafuu²¹²uu 'naa': “Ga'aa²xʉʉ' fa'í³” tsʉ jo 'iin²¹²na lifee'¹gɨ tsaa² tya' 'ido. 6 Joon 'e wúu¹ ganí² 'in tsá² do to² tyʉʉ'²¹naa' la jee²¹² fúu¹moo', líin²mo 'e wúu¹ do. 7 Joon nano 'ná¹ jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii²¹² tya'a, joon 'ná¹ cwo²oo' fo'feei¹ tya'a 'e coon'¹³ la joon jo lí² xuui²¹²gɨ‑tsi. 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' 'iin²¹²moo' 'ido tún¹ jiin'¹³ la nigali'iin²¹²moo'. 9 Joon mo gajmáa³aa 'e jí² do, gajmáa³‑oo yʉto² ijøø³na wa'a 'iin²¹²naa' jmaa²aa' jiin'¹³ la fuu²¹²uu 'naa'. 10 Joon wana jmaa²aa' feei'¹‑'oo' coon'¹³ doñi'iin tsá², jna‑a jon feei'¹mo‑tsii tya'a. Jmóo³oo feei'¹‑tsii tya'a, wa'a la jai'² niga'láa¹a tyiia. Jmóo³oo la joon 'wii²¹² tyii' tyani Cristo. 11 Jmóo³oo la joon 'e jo lí² tsa'i² Satanás jee²¹² jna' tsʉ ñé³o' xiiala jmoo¹o 'ido.

Mo taan¹in Poo² fu Troas

12 Joon mo gacwéi¹na 'e fuu²¹ Troas 'e cwó³oo 'e júu³ tyʉ́² tya' Cristo tya' 'in néei¹ do lawa'a ganá¹ Dios coon²¹ fu¹ fee'¹ tyiia 'e icwó³oo 'e júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 13 Pe jo gatsee'²¹na 'in tsaru'¹u' Tito 'e fuu²¹ do, joon gajmaa¹a cu'²u‑tsii tsʉ jo gatsee'²¹na. Tsʉ 'wii'¹³ joon ga'ɨ́ɨ³ɨɨ júu³ 'in tsá² do joon gangóo³oon fu lɨ sii²¹ Macedonia.

Lɨ'²o' 'wii'¹³i Cristo

14 Cwóo¹³o' 'maai'¹³ Dios tsʉ coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a ilii'¹i' 'in 'lɨɨi'³ do 'wii'¹³ Cristo Jesús. Joon la nii'¹³ coon²¹ jmá² jmafuu²¹ la caain²¹, la joon gajmaa¹a Dios 'wii'¹³ jna'a, ganii'¹³ 'e júu³ tyʉ́² tya'a la caain²¹ lɨ lí² nuu¹ tsá². 15 Tsʉ, jna'o', lɨ́ɨ¹na' lawa coon²¹ 'e lɨ́ɨ¹na' jmafuu²¹ 'e cwo'¹o Cristo Dios. Joon 'e jmafuu²¹ do nii'¹³ la 'o'² 'in tiin'¹³in tiin'¹³ la 'in jo tiin'¹³in. 16 Joon tya' 'in jo tiin'¹³ 'e jmafuu²¹ do lɨ́² lawa coon²¹ jmá² jmaxʉʉ² 'e jngoo'² tya' tsá². Nuu¹o pe jo nʉʉ'¹³ʉ. Pe tya' 'in tsá² 'in tiin'¹³ 'e jmá² do lɨ lawa coon²¹ jmafuu²¹ 'e cwo'¹ fu juncwii²¹ tya' tsá². Joon jiin'¹³ jna'oo'o lí² jmá¹ jilaa'²¹ 'elo tsʉ jo lɨ́ɨ¹na'a la lɨɨ¹i 'in catyaai²¹ 'in cwo¹ júu³ tya' Dios wa'a lí² jna'¹a cuu². 17 Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmoo²¹o'o, tsʉ faa'¹³a'a 'e cwáain¹ tya' Cristo tyani Dios coon'²¹ cee tún²‑un lawa tsá² 'in gasii²¹in Dios.

3

'E júu³ 'múui² 'e ga'ɨɨ¹ɨ Dios

1 Mi faa'¹³ jna'a la no, ¿tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e jiin'¹³ 'e untyuu²¹²na'a yiia'a tún¹? ¿Sɨ lɨ́ɨ²naa' 'ee 'e 'ná¹‑a cwoo¹³o'o 'naa' jí² 'e jin'² xiiala lɨ́ɨ¹na'a, sɨ 'ná¹‑a 'ee mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'naa' 'e cwo²oo' jna'a jí² la joon la jmoo¹o 'inlɨ́ɨi¹³? 2 Jo 'ná¹ mɨɨ²¹ɨ'ɨ la joon tsʉ 'naa'oo' yaanaa' lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ jí² 'e jin'² xiiala lɨ́ɨ¹na'a. Jo 'ná¹gɨɨ'ɨ coon²¹ jí² xiia'. Tsʉ mo jǿøi² tsá² 'naa' cón² tsá² cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹na'a. 3 Tsʉ 'naa', lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ jí² 'e gajmaa¹a Cristo joon jna'oo'o gajoon'¹³oo'o tya' tsá². Pe jo lɨ́ɨ¹naa' coon²¹ jí² 'e gajmaa¹a tsá² coon'¹³ 'in¹ jmɨjní². Galɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ jí² 'e gajmaa¹a 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon 'in Dios 'in jiin'¹ 'ii. Jo galɨ́ɨ¹naa' lawa jí² 'e gataan²an tsá² tsaa'² cuun²¹² pe 'in Espíritu Tyʉ́² do gataan²an 'e júu³ do tsi corazones tyii'.

4 Lí²‑i sii'¹³ jna'a 'naa' la joon tsʉ jo cu'²‑tsii'i coon'¹³ Dios 'wii'¹³i Cristo. 5 Jo lí² jmoo²¹o'o jiin'¹³ coon²¹ yiia'a pe jmoo²¹o'o jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' Dios. 6 Joon Dios do cwo'¹o jna'a pí³ wa'a cwóo¹³o'o 'e júu³ 'múui² 'e ga'ɨɨ¹ɨ. Joon 'e júu³ 'múui² do jo lɨ́² wa'a jmaa¹a tsá² nʉʉ'¹³ʉ 'e júu³ gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² Moisés tsaa'² cuun²¹². Pe 'e júu³ 'múui² do lɨ́² lawa coon²¹ juncwii²¹ 'múui² 'e cwo'¹ 'in Espíritu tya' Dios tsá². Tsʉ 'e júu³ gacwo¹ 'lɨɨ²¹² Moisés do jmoo¹o júun²na'. Pe 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios do cwoo¹o fu juncwii²¹ tyi'.

7 Joon 'e ley do 'e gacwo¹ 'lɨɨ²¹² Moisés galɨ́² tsaa'² cuun²¹². Joon mo gacwo'¹ 'lɨɨ²¹² Moisés tsá² Israel 'e cuun²¹² 'e taa'¹³ ley do galí² lawa coon²¹ 'e 'ya'²gɨ 'áai¹. Joon 'e ni² Moisés do galijɨɨ'¹mo 'áai¹ ca 'in tsá² Israel do jo lí² jǿø²ø níi¹i xʉfiin'¹³ nigaguui²¹ 'e jɨɨ'¹ do. Pe wana gacwo¹ Dios coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ 'áai¹ 'e ley do 'e jmoo¹o júuin² tsá² 8 'e fee'¹gɨ 'áai¹ 'e 'ya'²gɨ tya' 'e júu³ 'múui² 'e cwo'¹ 'in Espíritu Tyʉ́² jna'. 9 Coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ ga'ii'²¹ tsá² 'e ley do 'e píin² tsá² lɨ 'ii²¹ pe 'e 'ya'²gɨ 'áa¹mo 'e júu³ 'múui² tya' Dios 'e jin'² 'e jo tsaa² røøi²¹gɨ'. 10 Tsʉ 'e 'ya'²gɨ tya' 'e ley do jo 'áai¹ 'ya'²gɨ mo 'ɨ¹‑tsi tsá² tya' 'e 'ya'²gɨ 'áai¹gɨ tya' 'e júu³ 'múui² do. 11 Joon wa'a 'ya'²gɨ 'e itaa'²¹a catá² 'e 'ya'²gɨ 'áa¹mo 'e itaa'²¹a coon²¹ tøøi².

12 Joon tsʉ 'wii'¹³ né³e'e xiiala lɨ́² júu³ tyii'i lí²‑i faa'¹³ jna'a jo cu'²‑tsii'i. 13 Jo jmoo²¹o' la gajmaa¹a Moisés do tsʉ 'in Moisés do gajlɨɨ²¹ɨ níi¹i coon'¹³ coon²¹ 'mɨ'² 'e coon'¹³ la joon jo lí² cón² 'in tsá² Israel do cwáain¹ 'e gaguu¹i 'e jɨɨ'¹ níi¹i. Tsʉ jo taa'²¹a 'e jɨɨ'¹ níi¹i do. 14 Pe galɨ́² tuun²¹mo 'e 'øøi'²¹‑tsi 'in tsá² Israel do. Joon ca jmɨɨ²¹² no mo untsáa¹a tsá² Israel 'e júu³ tsáai² gacwo¹ Moisés lawa'a 'íi¹³gɨ 'e 'mɨ'² do tyaníi¹i joon jo 'øøi'²¹‑tsi. Jo mo gajan'²an 'in tsá² Israel do 'e 'mɨ'² do tsʉ jiin'¹³ Cristo lí² jan'²an 'e 'mɨ'² do. 15 Joon ca jmɨɨ²¹² no jo 'øøi'²¹‑tsi tsá² Israel mi untsáa¹a 'e jí² tya' Moisés tsʉ lawa'a coon²¹ 'e jnɨɨ'¹³mo 'e 'mɨ'² do joon jo tsatoo'¹³ alma tya'a 'e júu³ do. 16 Pe lawa'a coon²¹ 'e gajan'¹an 'e 'mɨ'² do mo ja'²mo galɨ́ɨ²i Ña'ñʉ'¹ʉ'. 17 Joon 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' do lɨ́ɨ¹i Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon jo injnɨɨi'¹³gɨ 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e 'mɨ'² do jileei'²¹ 'in 'ii'²¹i 'in Espíritu Tyʉ́² do. 18 Joon jo jnɨɨi'¹³gɨ ní²i' coon'¹³ 'e 'mɨ'² do pe lawa coon²¹ 'u¹ lɨ́² ní²i' joon la jɨɨ'¹ coon²¹ 'u¹ coon'¹³ 'yiiañi'¹ la joon jon ní²i' jɨɨ'¹ coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon tɨ'²xʉ tɨ'²xʉ‑ʉ isɨ́ɨ¹³ jna' ilɨ́ɨ¹na' la lɨ́ɨ¹i. Tsʉ 'e 'ya'²gɨ tya' 'e lí² tyʉ²gɨ jee²¹² jna'. Joon 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' do jmoo¹o jilaa'²¹ 'elo joon 'ii lɨ́ɨ¹i Espíritu do.

4

1 Joon Dios gacwo'¹ jna'a 'e to² jmoo²¹o'o 'wii'¹³ 'wo²‑tsio. Joon tsʉ 'wii'¹³ joon jo mo gajóon¹³o'on jiin'¹³xʉ jmoo²¹o'o 'e to² lo cwóo¹³o'o 'e júu³ tyʉ́² do. 2 Pe gatuu²¹²oo'o jilaa'²¹ 'e jmoo¹o tsá² li'ooin²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cwo¹ tsá² fa'ɨɨ'²¹. Joon jo tyiian'¹³ jna'a tsá² tóo² jon'²gɨ unsɨ́ɨ²na'a 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios. Pe síi¹³i'i jileei'²¹ tsá² jiin'¹³ la tí² 'e júu³ jai'² do. Joon coon'¹³ la joon la jaain²¹ la jaain²¹ lí² cón² cwáain¹ tyani Dios xiiala jmoo²¹o'o sɨ 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee. 3 'E la ja'²mo 'e sɨjnɨɨi'¹³ tya' 'inlɨ́ɨi¹³ 'e júu³ tyʉ́² tyii'i tya' 'e tiin'¹³ tsá² pe sɨjnɨɨ'¹³mo jiin'¹³ tya' 'in tsá² 'in 'yuui² fu¹ lɨ 'ii²¹. 4 Joon 'in tsá² do jo jo'³ lɨ́ɨ²i tsʉ 'wii'¹³ 'in Satanás, 'in tyʉ'² to² juncwii²¹ lo, gajmee¹i 'in tsá² do lawa'a tsá² tʉʉ²mo coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsi. Joon jo jnée²i xiiala jná² joo'²¹ 'e júu³ tyʉ́² tya' Cristo tyíin¹in fu ñʉ'fú². Joon 'in Cristo do lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i Dios. 5 Joon mi cwóo¹³o'o 'e júu³ tyʉ́² do, jo faa'¹³a'a cwáain¹ tyii'i yiia'a pe faa'¹³a'a cwáain¹ tya' Jesucristo 'in lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon jna'oo'o jiin'¹³ lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'in unjíi²in 'naa' 'wii'¹³ Cristo. 6 Tsʉ Dios do gajin'²in: “Cwojneei²¹ joo'²¹ lɨ 'íi¹ nʉʉ²¹.” 'Ii jon lawa'a gajmaa¹a 'e jná² joo'²¹ tsi alma tyi' coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsi' 'e coon'¹³ la joon liné²e' 'e 'ya'²gɨ tya' Dios 'e 'e'²e Jesucristo jna'.

'Ii'²¹ tya' Cristo saan²¹o'

7 Joon 'e júu³ tyʉ́² tyii'i lo lee²¹e'e coon'¹³ cuerpos tyii'i 'e lɨ la lɨ tu'² cwoo'¹³ 'e 'wó¹mo 'áai¹ tsʉ coon'¹³ la joon lí² ñí² tsá² 'e 'ii'²¹ fee'¹ tya' Dios jilaa'²¹ 'elo jon' tyijna'a yiia'a. 8 Joon xʉfiin'¹³ 'oo²¹o'o fa'í³ doñixiia' tsaa²¹a'a jo tyʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e fu¹ taa²aa'a, joon xʉfiin'¹³ 'ɨ¹‑tsii'i 'láai² 'áai¹ jo 'goo'²¹o'o jmoo²¹o'o. 9 Joon xʉfiin'¹³ 'ǿø¹mo tsá² jna'a jo tiuui²gɨ Dios jna'a. Joon xʉfiin'¹³ tyʉʉi'¹³ tsá² jna'a ca tɨ ni wó² jo júun²na'a. 10 Joon doñixiia' ngɨɨ²¹ɨ'ɨ, ngɨɨ²¹ɨ'ɨ coon²¹ fu¹ lɨ lí² júun²na'a la gajúin¹ Jesús. Joon coon'¹³ la joon lí² ñi² tsá² 'e 'ii'²¹ tya' Jesús do 'e uncoon'¹³ jna'a 'e jo júun²na'a. 11 Joon la 'ɨɨ²¹² toon²¹o'on fu juncwii²¹ lo ngɨɨ²¹ɨ'ɨ ijúun²moo'o 'wii'¹³i Jesús 'e coon'¹³ la joon lí² cón² tsá² cwáain¹ 'e ngɨɨ²¹ɨ'ɨ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Jesús la 'ɨɨ²¹² too²¹o'o cuerpo tyii'i. 12 Joon ngɨɨ²¹ɨ'ɨ ijúun²moo'o 'e coon'¹³ la joon ilisá² fu juncwii²¹ tyii'.

13 Ni jí² tya' Dios 'e jin'²: “Ja'²mo galɨ́ɨ²na, tsʉ 'wii'¹³ joon gafo'³oo.” Joon la jai'² galɨ́ɨ²i 'in tsá² do la joon jon ja'²mo lɨ́ɨ²na'a joon faa'¹³oo'o. 14 Tsʉ né³oo'o 'e Dios gaunjiin'¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon né³oo'o jon 'e Dios do iunjiin'¹in jna'a caan²¹mo coon'¹³ Jesús. Joon caan²¹mo coon'¹³ 'naa' itee²e jna'a fu lɨ tyíin¹in. 15 Joon jilaa'²¹ 'elo galɨ́² tya' 'e tyʉ́² tyii', tsʉ mo gangafuu¹i 'in tsá² do 'in ga'ii'²¹i 'e tyʉ́² 'e cwo'¹ Dios tsá² la joon gacwo'¹ 'láai²gɨ 'maai'¹³ Dios joon coon'¹³ la joon untyúi¹gɨ tsá² Dios.

16 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo tʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e fu¹ taa²a'a jiin'²¹xʉ. Joon xʉfiin'¹³ 'e ngú¹ taan²¹²na'a ningatsáa²i tɨ' xʉ‑ʉ, 'e espíritu tyii'i ningalimú²mo la coon²¹ jmɨɨ²¹². 17 Tsʉ jo 'ii²¹ 'e wúu¹ saan²¹a'an fu juncwii²¹ lo tsʉ jmoono ityeei²¹. Pe 'e wúu¹ saan²¹a'an lo ijná² tyijna'a coon²¹ 'e fee'¹ 'e tyʉ́²gɨ tyii'i, 'e 'ya'²gɨ 'áai¹ 'e jo tyéi¹. 18 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwáain¹ lee²¹e'e coon'¹³ 'e lí² jnée²i tsá² pe lee²¹e'e cwáain¹ coon'¹³ 'e jo jnée²i tsá². Tsʉ jo taa'²¹a 'e lí² jnée²i tsá² pe taa'²¹a coon²¹ tøø²mo 'e jo jnée²i tsá².

5

1 Tsʉ né³‑oo'o 'e moo¹ taa²na'a lɨ la lɨ coon²¹ 'nʉ́¹ 'e jo taa'²¹. Joon wa'a gaxéi¹ 'e moo¹ taa²na'a no nigatyaa¹a Dios tyʉ́² coon²¹ 'e 'mɨ́ɨ² fu ñʉ'fú² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. Joon jo gajmaa¹ tsá² 'e 'mɨ́ɨ² do. 2 Joon la 'ɨɨ²¹² taa²na'a 'e moo¹ no 'óon² jna'a tsʉ 'iin²¹²na'a 'áai¹ 'e tyii'¹³i'i pe lawa'a sɨn'¹ɨ'ɨn 'e 'mɨ́ɨ² do 'e sá² fu ñʉ'fú². 3 Joon coon'¹³ la joon jo tɨ' rɨngú¹na'a tsʉ ityii'¹³i'i 'e sɨn'¹ɨ'ɨn 'mɨ́ɨ² do. 4 Joon la 'ɨɨ²¹² taa²na'a 'e moo¹ taa²na'a, 'e lɨ́² lawa 'nʉʉ²¹ʉ'ʉ, 'óon² jna'a joon saan²¹ jna'a fa'í³. Pe jo 'iin²¹²na'a wóo¹³o'o 'e sɨn'¹ɨ'ɨn tsáai² pe 'iin²¹²mogɨɨ'ɨ 'áai¹ 'e tyii'¹³i'i 'e sɨn'¹ɨ'ɨn 'mɨ́ɨ² do 'e sá² fu ñʉ'fú² 'e coon'¹³ la joon 'e jo taa'²¹ tyii'i iunsɨ́ɨ²moo'o coon'¹³ coon²¹ juncwii²¹ 'mɨ́ɨ². 5 Joon 'yʉ² to² la joon gajmee¹i Dios jna'a joon gacwo'¹o jna' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' ilí² tsaa²¹mo‑tsii'i i'ii'¹³na'a jilaa'²¹ icwo'¹ Dios tsá².

6 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cu'²‑tsii'i joon né³oo'o 'e la 'ɨɨ²¹² taa²na'a 'e moo¹ taa²na'a lo jo toon²¹²o'on coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 7 Joon coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'a ngɨɨ²¹ɨ'ɨ jon' coon'¹³ 'e nee²¹e'e. 8 Jo cu'²‑tsii'i joon 'iin²¹²mogɨɨ'ɨ 'e tʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e moo¹ taa²na'a lo joon tsacwoo²¹o'o coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 9 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwo'¹‑tsii'i jmoo²¹o'o jiin'¹³ la 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' xʉfiin'¹³ taa²na'a moo¹ taa²na'a no sɨ jo taa²na'a 'ee. 10 Joon Cristo ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' jile'¹e' joon la jaain²¹ la jaain²¹ i'ii'²¹i 'e tɨ́ɨ²i tya' 'e gajmaa¹a mo táa¹i moo¹ táa¹i. I'ii'²¹i jiin'¹³ la 'e nigajmaa¹a sɨ 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee.

Tyʉ́² 'íi¹ fu juncwii²¹ 'wii'¹³i Cristo

11 Joon tsʉ 'wii'¹³ né³e'e 'e 'ná¹ li 'gøøi'²¹ tsá² Ña'ñʉ'¹ʉ' cwo'¹‑tsii'i 'e liñí² tsá² xiiala lɨ́ɨ¹na'a. Pe ñí² Dios xiiala lɨ́ɨ¹na'a joon 'ɨ¹‑tsii 'e 'naa'oo' jon ñí²ii'. 12 Jo faa'¹³a'a 'naa' 'e untyuu²¹moo'o yiia'a tyaní²ii'. Pe 'ii²¹² jna'a 'e jløø'³naa' 'wii'¹³ jna'a. Joon coon'¹³ la joon 'e sá² 'e fuu²¹² 'naa' 'in tsá² do 'in unjløøi'³ yaai jiin'¹³ coon'¹³ 'e lí² jnee¹i tsá² jon' coon'¹³ 'e sá² 'e 'yʉ²‑tsi. 13 Joon wa'a 'ɨ¹‑tsi 'in tsá² do 'e tsá² caa²¹²mo jna'a cwáain¹ tya' Dios 'e joon, pe wa'a jo caai²¹² jna'a jmai'² 'e tyʉ́² tyii' jmoo²¹o'o. 14 Joon tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹²in Cristo jna'a 'ná¹ untiin'¹³ jna'a jiin'¹³ la to² nʉʉ'¹³ʉ'ʉ. Joon 'ɨ¹‑tsii'i 'e gajúin¹ jaain²¹ tsá² tya' jilee'²¹mo, joon wana gajúin¹ 'in jaain²¹ do tya' jilee'²¹mo joon nijúin¹ jileei'²¹. 15 Joon Cristo gajún¹mo 'wii²¹² tya' jileei'²¹. Joon tsʉ 'wii'¹³ gajún¹mo Cristo 'wii²¹² tya'a joon gajiin'¹o jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'e coon'¹³ la joon 'ná¹ jmá¹ tsá² taan²¹²in fu juncwii²¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'²ʉ, jo 'ná¹gɨ jmáa¹a jiin'¹³ la to² tyʉ'² yaai. 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo lé²gɨɨ'ɨ cwáain¹ tya' tsá² la jmoo¹o 'in tsá² 'in 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ lo. La joon ga'ɨ¹‑tsii'i tya' Cristo la mo jéei¹ pe jo 'ɨ¹gɨ‑tsii'i la joon no. 17 Tsʉ mo licaan²¹in tsá² coon'¹³ Cristo galɨ́² 'mɨ́ɨ²mo 'ii. Gatsé¹mo 'e sɨɨin'¹³ do tsʉ gacwá² 'e 'mɨ́ɨ².

18 Joon Dios gajmaa¹a jilaa'²¹ 'elo. Joon 'in Dios do gajmaa¹a 'e saan²¹an' røø²¹ coon'¹³on 'wii'¹³i Cristo. Joon gacwo'¹o Dios jna'a to² 'e jmoo²¹o'o 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ Dios. 19 'E 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e 'wii²¹² Cristo jmoo¹o Dios 'e seein²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ røø²¹ coon'¹³on, jo cón²gɨ cwáain¹ tsaa² 'noo¹o tsá². Joon gatyaa¹a Dios cwoo²¹o'o 'e júu³ tyʉ́² do 'e jmoo¹o tsá² røø²¹ coon'¹³ Dios. Joon jna'oo'o 'ná¹ cwoo'¹³o'o tsá² xeei'. 20 Tsʉ 'wii'¹³ joon lɨ́ɨ¹na'a lawa'a tsá² 'in gasii¹in Cristo. Joon lawa 'e mɨ́² Dios tyaní²ii' mi mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii'. Joon mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii': Cwoseen²¹naa' røø²¹ coon'¹³ Dios. 21 Jo ga'ngo¹o Cristo jiin'¹³ coon²¹ tsaa². Pe 'wii'¹³i tyijna' gacwo'¹ Dios Cristo tsaa² tyi' 'e coon'¹³ la joon lí²‑i lisaan²¹ jna' 'in tyúi¹ la tyúi¹ Dios.

6

1 Caan²¹mo jmoo²¹o'o to² coon'¹³ Dios, joon mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii' jo cwóo²oo' wa tsáa¹a lɨ' caai¹ 'e gajmaa¹a Dios feei'¹‑tsi 'wii²¹² tyi'naa'. 2 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in:

Ganúu³oo júu³ tyi'i mo galɨ́² feei'¹‑tsii;

gauncoon'¹³ jna 'nʉ 'e jmɨɨ²¹² gajmáa³aa tiin'¹³ 'nʉ.

Joon nano sii'¹³i'i 'naa' jmɨɨ²¹² no‑o 'e feei'¹‑tsi Dios tya' tsá²; 'e jmɨɨ²¹² no‑o 'iin²¹²in Dios jmaa¹a tiin'¹³ tsá².

3 Joon jo jmoo²¹o'o jín¹ tya' jiin'¹³ jaain²¹ tsʉ la joon jo lí² faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tya' 'e to² jmoo²¹o'o. 4 Pe 'iin²¹²moo'o 'ee'¹³e'e tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²¹o'o 'e jmoo²¹o'o jiin'¹³ 'e to² tyʉ'² Dios. Coon'¹³ jilaa'²¹ 'e ngɨɨ¹i jna'a 'ee'¹³e'e tsá², coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ 'e ganee²¹e'e joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ jmɨɨ²¹² 'aa²¹² tyii'i joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ galɨ́² saan²¹a'an 'ee'¹³e'e tsá² 'e jmoo²¹o'o to² tyʉ'² Dios. 5 Nigapó² tsá² moowoo²¹o'o; joon nigatain'² tsá² jna'a 'nʉñí³; joon gajmee'²¹mo tsá² jna'a mɨɨ'¹³. Joon nigajmoo²¹o'o to² 'ii²¹. Sá²‑a mo jo gacwuu²u'u joon gangɨɨ²¹na'a 'e jo sá² tye'¹e'e. 6 Joon coon'¹³ 'e jmoo²¹o'o jmai'² 'e tyʉ́²; joon coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsii'i 'ee'¹³e'e tsá² 'e jmoo²¹o'o to² tya' Dios. 'Ee¹³e'e jon coon'¹³ 'e 'wó²‑tsii'i joongɨ coon'¹³ 'e feei'¹‑tsii'i joongɨ coon'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² 'in uncoon'¹³ jna'a. 'Ée¹³e'e jon coon'¹³ xiiala 'iin²¹²moo'o tsá² xeei' 'e jmoo²¹o'o tó² tyʉ'² Dios. 7 Joon lini¹ tsá² 'e jmoo²¹o'o 'e to² tyʉ'² Dios 'wii'¹³ coon'¹³ 'e júu³ jai'² 'e cwoo'¹³o'o tsá² joon 'wii'¹³ 'e 'ii'²¹ tya' Dios 'e 'oo²¹o'o. Joon tsʉ 'wii'¹³ jmoo²¹o'o jiin'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ lawa'a un'gøø'¹³na'a yiia'a. 8 Sá²mo 'e un'goo¹ tsá² jna'a, sá²mo jon jo un'goo¹ tsá² jna'a. Sá²mo 'e faa'²¹ tsá² tyʉ́² tyii'i, sá²mo jon faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tyii'i. 'Inlɨ́ɨi¹³ jin'² 'e tsá² tajuu²¹mo jna'a, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ jin'² 'e ja'²mo júu³ tyaa²¹a'a. 9 Sá²mo faa'²¹a lawa'a jo cwii¹in jna'a, pe sá²mo jon 'e faa'²¹a lawa'a cwii¹in jna'a. Mo lɨ́ɨi¹³ ngɨɨ²¹ɨ'ɨ tóin¹ 'mó¹ pe saan²¹gɨɨ'ɨ. Nee²¹e'e wúu¹ 'áai¹ pe jo mo gajúun²na'a. 10 Joon xʉfiin'¹³ toon²¹o'on fa'í³, toon²¹o'on 'e jløø'³moo'o jon. Joon xʉfiin'¹³ tañíi²moo'o fúu¹mo tsá² 'ii'²¹i 'láai² 'e jmaai¹ to² tya'a 'wii²¹² tyii'i. Joon xʉfiin'¹³ jo 'e sá² tyii'i Dios cwo'¹o jna'a jilaa'²¹ 'e 'naa²¹na'a.

11 Tsaru'¹u' 'in néei¹ Corinto, nigafee'¹³na'a 'naa' coon'¹³ júu³ coon²¹ tsáa¹. Nigafee'¹³na'a 'naa' jiin'¹³ la tí² 'e 'ɨ¹‑tsii'i. 12 Jløø'³moo'o 'wii'¹³ 'naa' pe 'naa'gɨɨ' jo jløø'³naa' coon'¹³ jna'a. 13 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́ɨ³ɨɨ tyaní²ii' lawa jaain²¹ jmii²¹ tsá², untyuu²¹‑'oo' 'wii²¹² tyiia la galɨ́² tyú²‑tsii 'wii²¹² 'naa'.

Taain²¹² Dios jee²¹² jna'

14 Jo uncaan²¹naa' coon'¹³ 'in tsá² 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i tsʉ jo jmee¹i tyii'. Jo lí² uncaain²¹ tsá² 'e tyʉ́² coon'¹³ 'e gó². Jo lí² cai'² tsá² 'yiiañi' coon'¹³ 'e nʉʉ²¹. 15 Jo lí² jmá¹ tsá² coon²¹ røøi²¹ Cristo coon'¹³ Satanás. Wa'a la joon, ¿xiiala ilí² uncaain²¹ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi coon'¹³ 'in jo jai'² lɨ́ɨ²i? 16 ¿Xiiala lí² tsa'í² dioses 'in gajmee¹i tsá² lɨ tyʉ'² Dios to²? Pe 'naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in tyʉ'² Dios, 'in jiin'¹, to². Jiin'¹³ la nigajin'² Dios:

Intaan²¹²na joon ingɨɨ²¹²na jee²¹² 'ii; joon ilɨ́ɨ¹na Dios tya'a, joon 'in tsá² do ilíin² tsá² tyiia.

17 Tsʉ 'wii'¹³ joon gajin'²o jon Ña'ñʉ'¹ʉ':

Jeen'¹³naa' jee²¹² 'in tsá² do joon siin'¹³naa' coon'²¹.

Jo un'lɨɨ'²¹naa' yaanaa' coon'¹³ 'e gó²

18 joon i'ii'¹³na 'naa' joon ilɨ́ɨ¹na lawa jaain²¹ 'Ñʉ́²ʉʉ' joon 'naa'gɨɨ' ilíin²naa' lawa xuui²¹² tsañʉʉ'¹ joon xuui²¹² tsamɨ́² tyiia.

La jon jin'² 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in jmaa¹a jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in.

7

1 'E lo‑o 'e júu³ ga'ɨɨ¹ɨ Dios tyi', tsaru'¹u', 'in 'iin²¹²na. Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹‑a tʉʉ²¹²ʉ' jilaa'²¹ 'e un'lɨɨi'²¹ jna', tiin'¹³ la ngú¹ toon²¹²o' lagɨ espíritu tyi'. Joon tsʉ 'wii'¹³ un'goo²o' Dios 'ná¹ cwoo'¹³‑tsi' 'e ngɨɨ²¹ɨ' 'e tyú²na' tyaníi¹i.

Jløø'³mo Poo² coon'¹³ 'in tsá² néei¹ Corinto

2 ¡Wa'a núu³duu' júu³ tyiia! Jo mo ga'laa²¹a'a tya' jiin'¹³ jaain²¹ 'naa' jon'gɨ ga'ée¹³e'e júu³ gó² jon'gɨ mo gatyíin¹³a'an 'naa' tóo² jiin'¹³ jaain²¹. 3 Joon jo fuu²¹²uu 'naa' wa'a cwo'²oo 'naa' tsaa² tsʉ la mo gafuu²¹²uu 'naa' la jéei¹ jløø'³moo coon'¹³ 'naa' wa'a saan²¹gɨ' sɨ júun²mogɨ' caan²mo 'ee. 4 Jo cu'²‑tsii coon'¹³ 'naa' joon jløø'³moo 'áai¹ coon'¹³ 'naa'. Joon xʉfiin'¹³ nee²¹e'e wúu¹ jo tʉ́ʉ³ʉʉ 'e fu¹ 'yuu²na joon jløø'³moo.

5-6 Tsʉ nicwée¹i Tito joon coon'¹³ júu³ tyaan¹an Dios gatyá²‑tsii'i 'e unjløø'³na'a 'wii'¹³ 'naa'. Joon xʉfiin'¹³ jo mo ga'ii'² wo'¹oo'o ca gatyalii²¹i'i fu Macedonia, ñí² Dios xiiala tya¹‑tsi tsá² 'in seen²¹in fa'í³. Tsʉ doñixiia' ngɨɨ²¹ɨ'ɨ lawa'a coon²¹ 'e injnɨɨ'¹³moo'o. Gali'iin²¹²in tsá² jmaa¹a 'e gó² tyii'i joon 'ɨ¹‑tsii'i 'áai², 'goo'²¹‑oo'o wa' coon²¹ to² tyii'i 'e ngó¹ lɨ caai¹. Pe gatya‑tsii'i mo gacwéi¹ Tito. 7 Gatya¹‑tsii'i tsʉ 'wii' gacwéi¹ Tito pe gatya¹‑tsii'i jon tsʉ 'wii'¹³ jløø'³mo Tito 'wii'¹³ 'naa'. Joon gatyaa¹o júu³ xiiala 'iin²¹²naa' jøø²¹²naa' jna'a. Gatyaa¹o jon júu³ xiiala galixuui²¹²‑'oo' joongɨ xiiala ga'ɨ¹‑'oo' 'áai¹ 'wii²¹² tyiia. Joon mo gatyaa¹a 'e júu³ lo galijløø'³na 'áai¹gɨ.

8 Caan'²¹moxʉ galɨ́ɨ¹na mo galixuu²¹²mo‑'oo' 'wii'¹³ 'e jí² do 'e gasɨɨ²na 'naa'. Pe jo lɨ́ɨi¹gɨɨ la joon. Tsʉ wana ga'ɨ¹‑tsii caan'²¹mo 'wii'¹³ xuu²¹²mo‑'oo' coon²¹ sii'¹³xʉ, 9 pe nano jløø'³moo. Jløø'³moo jon' tsʉ 'wii'¹³ galixuu²¹²mo‑'oo' pe jløø'³moo tsʉ 'wii'¹³ gajo'²o‑'oo' coon'¹³ 'e galixuu²¹²mo‑'oo' do. Joon gajmaa²aa' jiin'¹³ la gali'iin²¹²in Dios tsʉ 'wii'¹³ joon jo gajmee'¹³na'a 'naa' coon'¹³ 'e xuu²¹²mo‑'oo' do. 10 Tsʉ wa'a jmoo¹o tsá² la 'iin²¹²in Dios 'wii'¹³ galixuu²¹²mo‑tsi itiin'¹³mo joon jo 'ná¹ caain'²¹ lɨ́ɨ²i. Pe wa'a jmoo¹ tsá² xuui²¹²‑tsi jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹i tsá² taain²¹ fu juncwii²¹, ijúun¹mo jon. 11 Joon tsʉ 'wii'¹³ galixuu²¹²mo‑'oo' coon'¹³ 'e jí² do gajmaa²aa' la 'iin²¹²in Dios. ¡Joon jǿø²øø' xiiala cwo'ɨ́ɨ¹i! Ga'ɨ¹‑'oo' coon'²¹ tún² 'e cwáain¹ do. Joon gali'iin²¹²naa' jmaa²aa' jna júu³ jiin'¹³ la tí². Gatɨɨ²¹² 'nii'²¹‑'oo' 'wii²¹² tyii' yaanaa'. Pe joon gafoo'²moo' jon. Pe mo ngɨ́ɨ²i joon gali'iin²¹²naa' jøø²¹²naa' jna joon gali'iin²¹²naa' 'e²ee' wúu¹ 'in tsá² 'in ga'láa¹a do. Coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo ga'ee'¹³oo' jna 'e jo 'e tsaa² tyii' sá². 12 Joon gasɨɨ²¹na 'e jí² do tyii' pe jo gasɨɨ²¹na 'e jí² do wa'a 'e 'iin²¹²na uncoon'¹³ 'in tsá² do 'in ga'láa¹ jon'gɨ 'wa'a 'iin²¹²na uncoon'¹³ 'in ga'láa¹ tya'a do. Gasɨɨ²¹na 'e jí² do tyii' wa'a icón² 'naa' cwáain¹ xiiati 'e 'ɨ¹‑tsii'i 'naa' tyani Dios. 13 Joon gatya¹‑tsii'i mo ganʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e júu³ do.

Gatya¹‑tsii'i 'e júu³ do pe jløø'³mogɨɨ'ɨ 'áai¹ 'e tyʉ́²‑ʉ 'íi¹‑tsi Tito, tsʉ jilee'²¹naa' gauncoon'¹³ 'ii tsʉ joon jo cu'²gɨ‑tsi tyii'. 14 Tsʉ gafuu²¹²uu Tito 'e tyʉ́²‑ʉ tyii' joon 'naa' jo mo gacwóo²oo' fa'ɨɨ'²¹ tyiia. Pe gatiin'¹³ 'naa' jilaa'²¹ júu³ jai'² 'e gafuu²¹²uu Tito tyii' joon la jai'² 'e júu³ gafuu²¹²uu Tito tyii' la joon jon júu³ ja'²mo 'e júu³ gafuu²¹²uu 'naa'. 15 Joon 'áa¹mo gali'iin²¹²gɨ Tito 'naa' mo gatɨ'²‑tsi xiiala gajmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ', joon ga'ii'¹³naa' 'ii joon 'gøø'²¹moo' wa'a jo jmaa²aa' jiin'¹³ la 'iin²¹²in. 16 Joon nano jløø'³moo 'e jo 'e 'ná¹gɨ ngɨɨ²¹²na cu'²‑tsii coon'¹³ 'naa'.

8

Cwó²oo' cuu² 'e 'yaai¹‑'oo'

1 Joon, tsaru'¹u', 'ii²¹² jna'a jmoo'¹³o'o júu³ 'naa' xiiala lɨ́ɨ¹i 'in tsá² néei¹ Macedonia 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios, xiiala gauncoon'¹³ Dios 'ii. 2 'In tsaru'¹u' 'in néei¹ Macedonia do ga'aa¹a fa'í³ 'áai¹ joon xʉfiin'¹³ nii¹in wúu¹ 'áai¹ jløø'³mo. Tañíi²mo 'áai¹ pe tsʉ 'wii'¹³ jløø'³mo 'áa¹mo gacwo'¹o cúu¹u tya' 'in tsaru'¹u' néei¹ Judea lawa lɨ́ɨ¹i tsá² sá² cuu². 3 Joon jmáa³aa júu³ jai'² 'e 'in tsá² do gacwo'¹o 'yaai¹‑tsi ce xiia'²¹ jiin'¹³ lí². Pe 'ɨ¹‑tsii 'e 'in tsá² gacwo'¹o 'láai²gɨ ce xiia'²¹ jiin'¹³ lí². 4 'Áai¹ gamɨɨ¹ɨ 'in tsá² do tyanii²¹i'i wa'a cwooi²¹² jna'a 'ido 'e uncoon'¹³on 'in tsaru'¹u' catyaai² néei¹ Judea. 5 Joon gajmaa¹a 'láai²gɨ la ga'ɨ¹‑tsii'i. Tsʉ nifu gacwóo¹i 'yaai tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' joon ngɨɨi¹ joon gacwóo¹i 'yaai tyijna'a jiin'¹³ la 'iin²¹²in Dios. 6 Joon tsʉ 'wii'¹³ ga'láa² Tito 'wii²¹² la mo jéei¹ 'e uncaan²¹in 'e cuu² do 'e 'iin²¹²naa' cwóo²oo' gamɨ́³ɨɨ tyaníi¹i wa' 'e untiin'¹³mo 'e to² do. 7 'Naa' nigajmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ. Ja'²mo lɨ́ɨ²naa' júu³ tya' Dios, joon ñí² 'naa' 'é²ee' 'e júu³ do. Joon røø²¹ 'øøi'²¹‑'oo'. 'Áa¹mo 'iin²¹²naa' jna'a. Joon nano fee'¹gɨ jmaa²aa' coon'¹³ 'e licaain²¹ 'e cuu² do.

8 Jo fuu²¹²uu 'naa' 'elo wa'a tyʉ'²ʉʉ 'naa' to² jiin'¹³ 'iin²¹²na 'e liñii'²¹ 'naa' xiiala jmoo¹o 'in tsá² catyaai² 'in 'yaai¹‑tsi. Jiin'¹³ 'iin²¹²na litsáai¹‑tsii wa'a la ja'²mo 'iin²¹²moo' Dios coon'¹³ tsá². 9 Tsʉ ñii²¹ 'naa' xiiala gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo feei'¹‑tsi 'wii'¹³ 'naa'. Fu ñʉ'fú² ga'aa¹a jilaa'²¹, pe tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹²in 'ido 'naa' gatʉʉ¹ʉ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a joon galíin²in lawa tsá² tañíi²mo 'wii'¹³ 'naa'. Joon tsʉ 'wii'¹³ galɨ́ɨ¹i Cristo lawa'a tsá² tañíi²mo 'naa'gɨɨ' galɨ́ɨ¹naa' lawa'a tsá² 'in 'oo¹o jilaa'²¹.

10 No‑o 'e 'ɨ¹‑tsii 'e tyʉ́²gɨ tyii' cwáain¹ tya' 'e cuu² do. Ningóo¹ coon²¹ jiin²¹ 'e 'naa' nifu ga'láa² 'wii²¹² uncaain²¹ 'e cuu² do. Jo gacwó²oo' tyitsaai²¹² pe 'yaai¹‑'oo' gacwó²oo'. 11 Joon nano cwóo²gɨɨ' 'e 'yaai¹‑'oo' ce gatséi¹ jiin¹³ la ga'láa² 'wii²¹². Cwóo²oo' la jaan²¹naa' jiin'¹³ la tí² 'e 'oo²oo'. 12 Tsʉ wa'a tsai'² 'iin²¹²in tsá² cwo¹ pe xʉ‑ʉ 'oo¹o 'iin²¹²in Dios 'e cwo¹ tsá² 'e 'oo¹o jon' 'e jo 'oo¹o.

13 Jo 'iin²¹²na 'e uncoon'¹³ 'naa' tsá² xeei'²¹ joon 'naa'gɨɨ' tuu²naa' jo 'e sá² tyii'. 14 Jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na 'e lɨ́² coon²¹ røø²¹mo jee²¹² jna'. Tsʉ nano 'oo²oo' 'e iuncoon'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹² 'aa²¹² tya' 'ido pe ijó¹ coon²¹ jmɨɨ²¹² i'oo¹o 'ido 'e iuncoon'¹³ 'naa' coon'¹³ jmɨɨ²¹² 'aa²¹² tyii'. Coon'¹³ la joon ilí² coon²¹ røø²¹i. 15 Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios: “Joon 'in 'oo¹o 'láai²gɨ jo gasái¹ tya'a; joon 'in 'oo¹o xʉ jo ga'naai²¹ tya'a.”

Ijaa'²mo Tito tún¹

16 Pe cwo'³‑oo 'maai'² Dios tsʉ 'wii'¹³i Dios do‑o 'ɨ¹‑tsi Tito 'naa' jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsii. 17 Joon mo gafuu²¹²uu Tito wa'a itsajøøi²¹² 'naa' ga'ii'²¹mo júu³ røø²¹ tsʉ lɨ́ɨ¹gɨ 'aa¹mo 'naa'. Joon nano itsajøøi²¹² 'naa' 'e 'yaai¹‑tsi 'ña'‑o.

18 Joon caan²¹mo coon'¹³ Tito siin²¹na'a jaain²¹gɨ tsaru'¹u' 'in jileei'²¹ tsaru'¹u' catyaai²gɨ faa'²¹ tyʉ́² tya'a. Faa'²¹ tsá² tyʉ́² tya'a tsʉ røø²¹ gajmaa¹a to² tya' 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². 19 Joon 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ lo gatyii'¹³in 'in tsaru'¹u' no 'e tsáa¹a caan²¹mo coon'¹³ jna'a 'e uncoon'¹³ jna'a la 'ɨɨ²¹² uncaan²¹na'a 'e cuu² do. Jmoo²¹o'o la joon tsʉ 'iin²¹²na'a 'e cwo'¹ tsá² 'maai'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' joon 'e 'iin²¹²na'a uncoon'¹³ jna'a tsá² xeei'²¹. 20 Joon coon'¹³ la joon lí²‑i tyuu'¹³na'a 'e cwo'¹ tsá² jna'a tsaa² cwáain¹ tya' 'e cuu² 'e uncaain²¹ jna' no. 21 Tsʉ cwoo'¹³‑tsii'i jmoo²¹o'o jilaa'²¹ 'elo 'e tyʉ́²‑ʉ jon'on jiin'¹³ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' pe tyani jilee'²¹mo tsá² jon.

22 Joon, caan²¹mo coon'¹³ 'ido siin²¹ jna'a jaain²¹gɨ tsaru'¹u' 'in ga'e'² jna'a 'e cwo'²‑tsi tsáa¹a joon 'áai¹gɨ nano 'e jo cu'²gɨ‑tsi coon'¹³ 'naa'. 23 Joon wa'a ungɨɨ¹ɨ tsá² 'naa' cwáain¹ tya' Tito, cwosii'¹³duu' 'e jaain²¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³ jna 'ido joon jmaa¹a to² coon'¹³ jna wa'a uncoon'¹³ 'naa'. Joon wana ungɨɨ¹ɨ tsá² 'naa' cwáain¹ tya' 'in tsaru'¹u' catyaai² do cwosii'¹³duu' 'e 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Dios néei¹ Macedonia gasiin²¹ 'ii joon jmaa'¹³a tsá² júu³ 'e 'ya'²gɨ tya' Cristo. 24 Tsʉ 'wii'¹³ joon mi cwolíin²in 'in tsá² lo jee²¹² 'naa' 'é²ee' 'in tsá² lo xiiala 'iin²¹²naa' 'ii joongɨ 'ee 'wii²¹² jløø'³na'a coon'¹³ 'naa'. Joon iliñí² jileei'²¹ 'in catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨ²i.

9

Cuu² gauncaain²¹ do

1 Joon cwáain¹ tya' 'e cuu² do 'e uncaan²¹na' tya' 'in tsá² tya' Dios néei¹ Judea jo 'ná¹ fuu²¹²uu 'naa' 2 tsʉ ñíi³oo 'e 'iin²¹²naa' uncóon¹³oon'. Jløø'³moo mo fuu²¹²uu 'in tsá² néei¹ lɨ sii²¹ Macedonia 'e ningóo¹ coon²¹ jiin²¹ 'e gali'iin²¹²naa' 'in néei¹ Acaya 'e jmoo²oo'. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²naa' jmaa²aa' 'e 'yaai¹‑'oo' gatya¹‑tsi 'in tsá² néei¹ Macedonia 'e jmoo¹o jon. 3 Jo 'e sɨ'neei'¹³ isɨ́ɨ³na 'in tsaru'¹u' no 'e jo ngɨ́ɨ¹i lɨcaai²¹ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e gafuu²¹²uu tsá² 'wii²¹² tyi'naa' cwáain¹ tya' cuu² do. Joon coon'¹³ la joon lí²‑i tyaa²aa' tyʉ́² 'e cuu² jiin'¹³ la gafuu²¹²uu 'in tsá² néei¹ Macedonia. 4 Tsʉ wa'a yíi³aa coon'¹³ 'in tsá² seein²¹ Macedonia joon jo náa¹ tyʉ́² tyii' mi cwée¹na fa'ɨɨ'²¹ ilíin²na'a tsʉ jo 'ee galɨ́² cu'²‑tsii'i coon'¹³ 'naa'. Joon 'naa'gɨɨ' i'oo²oo' fa'ɨɨ'²¹ jon. 5 Tsʉ 'wii'¹³ joon galitsáa¹mo‑tsii 'e tyʉ́²gɨ wa'a 'e sɨ́ɨ³na 'in tsaru'¹u' do tsajøøi²¹² 'naa' jéei¹gɨ lagɨ jna. Joon coon'¹³ la joon lí²‑i uncoon'¹³ 'naa' 'e licaain²¹ 'e cuu² do jiin'¹³ la júu³ 'ɨɨ²¹ 'naa' la mo jéei¹. Joon 'e cuu² do 'e lɨ́² lawa'a coon²¹ 'e 'yaai¹‑'oo' jon' coon²¹ 'e gatyii²¹i'i tyitsaa²¹mo.

6 Untɨɨ'¹³duu'‑'oo' 'e júu³ lo: 'In tsá² 'in jñí² ca pii'³, ca pii'³‑i jon cóon¹on mo garoo²¹o, pe 'in gajñí² 'láai²gɨ, la joon jon 'láai²gɨ incoon¹on. 7 Joon la jaain²¹ 'ná¹ cwo¹ jiin'¹³ 'e 'yaai¹‑tsi jon' tsʉ 'wii'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi 'e 'ná¹‑a jon'gɨ tyitsaai²¹ 'ee. Tsʉ 'iin²¹²mo Dios 'in cwo'¹o júu³ røø²¹. 8 Joon Dios lí²‑i cwo'¹o 'naa' coon²¹ tøø²mo jilaa'²¹ 'e jmaa¹i to² tyii' joon jiin'¹³ tya' 'e tɨɨi'²¹ tyii' yaamoo' pe ilisá²gɨ 'e uncóon¹³oon' tsá² xeei'²¹. 9 Jiin'¹³ la jin'² ni jí² tya' Dios:

Cwo'¹ Dios tsá² taníi² 'e 'wo²‑tsio.

Joon 'e tyʉ́²‑tsio taa'²¹a coon²¹ tøø²¹mo.

10 Cwoo¹o Dios 'e jún² 'e jñii²¹i', cwoo¹‑o jon 'e 'í¹ 'e tyee²e'. La joon jon icwo'¹o 'naa' jilaa'²¹ 'e jmaa¹i to² tyii' 'e lí² uncóon¹³oon' tsá² xeei'²¹ 'e cwaiin²¹ 'e to² tyʉ́² tyii'. 11 Joon coon'¹³ la joon ilisá² tyii' 'e cwó²oo' 'e 'wo²‑'oo'. Joon mi joon'¹³o'o 'e cuu² do 'e gauncaan²¹naa' tya' 'in tsaru'¹u' néei¹ Judea, 'in tsá² do icwo'¹o 'maai'¹³ Dios. 12 Tsʉ mi uncoon'¹³oon' 'in tsá² tya' Dios do jon' wa'a uncoon'¹³oon' 'e jmɨɨ²¹² 'aa²¹² tya' 'ido pe 'wii'¹³ 'naa' icwo'¹o 'maai'¹³ Dios 'áai¹. 13 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'e to² tyʉ́² do 'e gajmaa²aa' iun'goo²¹o tsá² Dios. Iun'goo²¹o tsá² Dios tsʉ 'wii'¹³ gauntiin'¹³naa' júu³ tyii' 'e ja'²mo lɨ́ɨ²naa' 'e júu³ tyʉ́² tya' Cristo. Joon iun'goo²¹o Dios 'wii'¹³ 'e cuu² gacwóo¹³oo' 'ido coon'¹³ jileei'²¹ 'in catyaai² do 'e 'wo²‑'oo'. 14 Joon 'in tsá² do cwáain¹ tya'‑o ifaa'²¹o júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyi'naa' tsʉ 'iin²¹²mo 'naa'. Tsʉ Dios nigauncoon'¹³on 'ido coon'¹³ 'e tyú²moo'. 15 ¡Cwoo²¹o' 'maai'¹³ Dios 'wii²¹² jilaa'²¹ 'elo! ¡Jo 'øøi'²¹‑tsi' jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Dios Tyi'!

10

Tyʉ'² to² Poo² lɨ́ɨ¹i apóstol

1 Tsʉ né³e' 'e 'wo²‑tsi joongɨ 'e feei'¹‑tsi Cristo, joon jna, Poo², 'iin²¹²na foo'¹³na 'naa' lagɨ 'e feei'¹ Cristo 'naa'. Joon seen²¹mo tsá² 'in jin'²in 'e tsá² 'wó¹mo jna mo taan¹na jee²¹² 'naa' pe soo²¹‑tsii mo taan¹na lɨ wíin². 2 Joon seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' 'in jin'²in 'e jmoo²¹o'o jilaa'²¹ la jmoo¹o tsá² taain²¹² fu juncwii²¹, 'in jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'yaai. Pe mɨ́³ɨɨ tyani²ii' 'e jmáa²gɨɨ' 'e tyʉ́² 'e mi yíi³aa jee²¹² 'naa' jo 'ná¹ jmáa³aa soo²¹‑tsii coon'¹³ 'naa' la ijmáa³aa coon'¹³ 'in catyaai² do. 3 'E la ja'²mo lɨ́ɨ¹na'a tsá² taain²¹ fu juncwii²¹ pe jo tɨ́ɨi¹ jna'a la tɨ́¹i tsá² taain²¹² fu juncwii²¹. 4 Tsʉ 'wii'²¹ 'e 'oo²¹o'o 'ii'²¹ gøøi'¹³ tya' Dios 'e joon lii'¹oo'o jileei'²¹ 'in 'eei'¹ jna'a. Joon 'e 'ii'²¹ joon jo lɨ la lɨ 'ii'²¹ 'e sá² fu juncwii²¹ lo. 5 Joon coon'¹³ la joon ilii'¹i'i jileei'²¹ 'in coon'²¹ tsá² tóo² coon'¹³ júu³ jloo'³. Ilii'¹i'i jon jileei'²¹ 'in jo cwo'¹ júu³ ruu'²¹o coon'¹³ jna'a cwáain¹ tya' xiiala lí² cwii¹in tsá² Dios. Joon lii'¹i'i jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e jmoo¹o jo nʉʉ'¹³ʉ to² tyʉ'² Cristo. 6 Joon mi ngɨɨ¹i 'e jmoo²oo' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' jiin'¹³ la tí² to² tyʉ'² Cristo 'e tyʉ́² tyii'i náa¹a 'e 'e'²e wúu¹ jileei'²¹ 'in jo jmaa¹a nʉʉ'¹³.

7 'Ná¹ cón²oon' cwáain¹ coon'²¹ tún²‑un. Wa'a 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e lɨ́ɨ¹i 'e tsá² tya' Cristo 'ii, 'ná¹ tɨ'²‑tsi jon 'e lɨ́ɨ¹na'a tsá² tya' Cristo jon. 8 Joon xʉfiin'¹³ foo'¹³na 'naa' 'láai² lagɨ 'e tɨ́ɨ²na cwáain¹ tya' 'e to² gacwo'¹ Cristo jna'a jo 'e fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²na, tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' gacwo'¹ jna'a 'e to² do wa'a lí² uncoon'¹³ jna'a 'naa' 'e cwii¹mogɨɨ' Dios jon' wa'a 'e xee²na'a 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. 9 Joon 'e jí² gasɨ́ɨ³na tɨ́ɨ²i 'naa' jo 'yʉto² wa'a ton'²oon' fo'²‑'oo'. 10 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ jin'²in 'e jmóo³oo 'gøøi'¹³ coon'¹³ jí² tyiia pe mo taan²¹²na jee²¹² 'naa' lawa'a 'yʉ'goo'²¹oo joon 'wo² 'áai¹ júu³ tyiia. 11 Pe cwoliñí² 'in tsá² do, 'in tsá² 'in jin'² la joon, 'e ijmoo²¹o'o 'gøøi'¹³ coon'¹³ jilaa'²¹ ijmoo²¹o'o la 'gøøi'¹³ júu³ tyii'i 'e sii'²¹na'a lɨ wíin² mi gatyalii²¹i'i jee²¹² 'naa'.

12 Xuun² 'ɨ¹‑'oo' 'e 'ii²¹²na'a jmoo²¹o'o la jmoo¹o 'in tsá² 'in faa'²¹a 'e tyʉ́² tya' yaai, tsʉ jiin'¹³ tsá² caa²¹mo jmoo¹o coon²¹ røøi²¹ coon'¹³ tsá² xeei'²¹. 13 Joon ifaa'¹³a'a 'e tyʉ́² tyii'i yiia'a jiin'¹³ tya' 'e to² 'e 'oo²¹o'o, joon Dios gacwo'¹ jna'a wa'a cwóo¹³o'o 'e júu³ tyʉ́² ca jee²¹² 'naa' 'in néei¹ Corinto. 14 Joon tsʉ 'wii'¹³ jna'oo'o nifu gacwó¹ júu³ tyʉ́² tya' Cristo jee²¹² 'naa' jo faa'¹³a'a 'láai²gɨ lagɨ 'e tɨ́ɨ²na'a. 15 Jon'gɨ faa¹³a'a 'láai²gɨ tyii'i yiia'a tya' to² nigajmaa¹a tsá² xeei'²¹ lawa'a to² tyii'i yiia'a. Pe 'ɨ¹‑tsii'i mo nigafee'¹ 'e jai'¹ lɨ́ɨ²na'a la joon ilifee'¹ to² tyii'i jee²¹² 'naa'. 16 Joon mi ngɨɨ¹i joon 'ɨ¹‑tsii'i 'e cwoo²¹o'o 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² lɨ 'ngoo'¹³ lɨ née¹²naa'. Tsʉ jo 'ii²¹² jna'a faa'¹³a'a tyʉ́² tyii'i cwáain¹ tya' to² nigajmaa¹a tsá² xeei'²¹.

17 Joon wa'a 'iin²¹² tsá² faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya'a yaai, cwofaa'²¹a jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' tya'o. 18 Tsʉ jon' 'in tsá² do 'in faa'²¹a tyʉ́² tya'a yaai 'in 'ii'²¹ Dios pe 'ii'²¹mo Dios 'in tsá² 'in faa'²¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' tyʉ́² tya'a.

11

Un'øøi'¹ Poo² 'ña'a

1 ¡Jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii²¹² tyiia jiin'¹³ la nigajmaa²aa' la 'ɨɨ²¹² jmáa³aa caa²¹na! 2 Tsʉ tsá tyii'²¹ jna coon'¹³ 'naa' 'wii'¹³ Dios. Tsʉ lawa cwo'¹ tsá² júu³ tya'a 'e 'ii'²¹i 'in gamúui¹ jamɨ́ɨ¹ɨ la joon jon 'iin²¹²na jmáa³aa coon'¹³ 'naa' tya' Cristo. 'Iin²¹²na jée¹na 'naa' tyaníi¹i lɨ́ɨ¹naa' lawa jaain²¹ sɨmɨ́² 'in tyúi¹, 'in jo mo ga'láa¹a. Lawa'a jaain²¹ sɨmɨ́² 'in nacui'² cwoo²¹o coon'¹³ jaan²¹mo tsañʉʉ'¹. 3 Pe 'goo'²¹‑oo 'e nigacon'² tsá² 'naa' tóo² la nigacon'² 'in mɨɨ'²¹ do tóo² Eva coon'¹³ 'e jmɨɨ¹‑tsi tya'a. Canii²¹mo gali'iin²¹²naa' Cristo mo 'wiin²¹ pe 'goo'²¹‑oo 'e la mo tʉ́ʉ¹³ʉʉ' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' do. 4 Tsʉ 'ii'¹³naa' júu³ røø²¹ 'in tsá² jalíin²in cwo'¹ 'naa' júu³ tya' jaain²¹ Jesús 'in sɨɨi²¹gɨ lagɨ 'in Jesús 'in gacwoo'¹³o'o 'naa'. Joon jløø'³moo' 'ii'²¹naa' 'e espíritu 'e jon' 'in Espíritu Tyʉ́ gacwo'¹ Dios 'naa'. Joon 'e júu³ tya' 'in tsá² do sɨsɨɨ²¹i lagɨ 'e júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² 'e ganʉʉ²¹ʉʉ'. 5 Pe lɨ́ɨ²na 'e jo xáai¹gɨɨ jiin'¹³xʉ lagɨ 'in tsá² do 'in 'ɨ¹‑tsi 'e lɨɨ¹i apóstoles 'in tyiin²gɨ 'áai¹. 6 Joon xʉfiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na foo'²¹oo cwú¹ la tɨ́ɨ²i 'ido, 'øø'²¹mo‑tsigɨɨ lagɨ 'ido. Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmoo²¹o'o ga'e'² jna'a 'naa' la joon.

7-8 Joon mo taan²¹²na jee²¹² 'naa' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ lɨ xiia' gacwo'¹o jna cuu² la 'ɨɨ²¹² cwo'³oo 'naa' 'e júu³ tyʉ². Coon²¹ jo ngáa¹mo gajmáa³aa 'e gó²‑o tyi'naa' mo gacwo'³oo 'naa' 'e júu³ tyʉ́² jo 'e 'laa'²¹ gacón³oon. Gajmée¹na 'ñii'a 'in wéi¹ tsʉ gali'iin²¹²na jmáa³aa 'e tyʉ́² tyii'. 9 Joon mo ga'óo³oo jmɨɨ²¹² 'aa²¹² jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' ga'íin²in cúu¹u 'wii²¹² tyiia, tsʉ 'in tsaru'¹u' 'in néei¹ Macedonia gacwoo¹o 'e jmaai¹ to² tyiia. Joon coon'¹³ la joon jo gauntyíi²na jiin'¹³ jaain²¹ 'naa'. Joon la joon‑on ijmáa³gɨɨ. 10 Ñí³oo 'e júu³ jai'² tya' Cristo la joon jon ñi³oo 'e tɨ́²‑tsii cwó³oo 'e júu³ tyʉ́² tya' Cristo jo 'ee 'laa'¹³ cón³oon. Joon jiin'¹³ jaan²¹naa' 'in néei¹ Acaya ityuu'¹³mo jna 'e jmóo³oo la joon. 11 Joon mo jmóo³oo la joon, ¿tɨ lɨ́ɨ¹naa' 'e jo 'iin²¹²gɨɨ 'naa'? Jo lɨ́ɨ¹naa' la joon tsʉ ñí² Dios xiiala 'e 'iin²¹²na 'naa'.

12 Joon ijmáa³gɨɨ jiin'¹³ la nigajmáa³aa. Joon coon'¹³ la joon jo lí² faa'²¹a tyʉ́² tya'a yaai 'in tsá² do 'in 'iin²¹²in jmáa¹a coon²¹ røøi²¹ coon'¹³ jna'a coon'¹³ 'e to² jmoo²¹o'o. 13 Tsʉ 'in tsá² do jo tsei'² lɨ́ɨ¹i apóstoles, coon'²¹ 'ido tóo². Lɨ' jmoo¹‑o 'e lɨ́ɨ¹i apóstoles tya' Cristo. 14 Joon jo 'ná¹ jmoo²¹o' tsa'goo'²¹‑tsi' mi líin²in la joon, tsʉ 'wii' 'ña'a Satanás jmeei'¹³ 'ña'a 'e lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ ángel 'in tyúi¹. 15 Joon wana gajmee¹i fii²¹²i 'ña'a 'in tsá² do 'e lɨ́ɨ¹i 'in tyúi¹, la joon ijmáa¹a tsá² tya'a. Pe mo lɨ tséi¹ i'ii'²¹i 'in tsá² do jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i tya' 'e gajmaa¹a.

Wúu¹ 'e ganí²¹ Poo²

16 Fuu²¹²uu 'naa' tún¹: jo lɨ́ɨ²naa' 'e tsá² caa²¹na. Pe wana lɨ́ɨ²naa' la joon, nuu²¹duu' 'e júu³ lo 'e faa'²¹a jaain²¹ tsá² caai²¹ 'e tyʉ́² tya'a 'ña'a. 17 Jo gatyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' jna to² 'e fuu²¹²uu 'naa' 'e júu³ lo, jiin'¹³ 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa' 'e tyʉ́² tyiia 'ñii'a lawa'a jaain²¹ tsá² caa²¹na. 18 La faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya'a yaai la joon ifuu²¹²uu. 19 Tsʉ 'naa' jmaa²aa' 'e 'wo²‑'oo' coon'¹³ jileei'²¹ tsá² caai²¹ tsʉ jmɨɨ¹‑'oo' 'áai¹. 20 Joon 'naa' jmaa²aa' 'e 'wo²‑'oo' coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in líin²in fii²¹² 'naa', sɨ 'in 'iin²¹²in cón² jilaa'²¹ 'e 'oo²oo' 'ee, sɨ 'in 'iin²¹²in tyʉ'² to² 'naa' 'ee, sɨ jo tsáai¹‑tsi 'naa' 'ee, sɨ jnáa¹a ní²ii' 'ee. 'Áai¹ 'wo²‑'oo' coon'¹³ jileei'²¹ la 'ii. 21 Pe jna'oo'o, jo gatya¹‑tsii'i jmoo²¹o'o jilaa'²¹ 'elo joon tsʉ 'wii'¹³ joon jo galɨtsáai¹‑'oo' jna'a.

Joon wana lí² faa'²¹a tsá² xeei'²¹ 'e tyʉ́² tya'a 'ña'a la joon jon lii'¹ii jna, xʉfiin'¹³ lawa'a tsá² caa²¹na ifaa'²¹a. 22 ¿Tɨ faa'²¹a 'in tsá² do jmíi¹ tya' tsá² Israel? Fo'²oo jna jon. ¿Tɨ lɨ́ɨ¹i 'in tsá² do tsá² Israel? Jna jon lɨ́ɨ¹na la joon. ¿Tɨ lɨ́ɨ¹i 'in tsá² do jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abrraham? Lɨ́ɨ¹na la joon jon. 23 ¿Tɨ jmoo¹o 'ido to² tyʉ'² Cristo? Jna jmóo³gɨɨ lagɨ 'ido xʉfiin'¹³ lagɨ tsá² caa²¹mo fo'²oo. Nijmáa³aa to² 'ii²¹gɨ lagɨ 'ido, joon gapoo¹i tsá² jna 'láai²gɨ lagɨ 'ido, joon gatain'² tsá² jna 'nʉñí³ 'láai²gɨ lagɨ 'ido, joon 'láai² naa'¹³ coon²¹xʉ‑ʉ jo gajún¹na. 24 Joon 'ñá² naa'¹³ gapoo¹i 'in tsá² Israel jna coon'¹³ 'nii²¹² azote. Dyadyá² tsi 'ñʉ́¹ tsi gapoo¹i jna la cafu. 25 Joon 'nɨ¹ naa'¹³ gapoo¹i tsá² jna coon'¹³ sɨɨ². Joon cafu gatyuui'¹³ tsá² jna coon'¹³ cuun²¹². Joon 'nɨ¹ fu gatá² 'e barco do 'e 'yúu³na. Joon cafu 'yúu³na jmɨ'ñi'³ coon²¹ nʉ́ʉ¹ coon²¹ jmɨɨ²¹². 26 Coon²¹ tøø²mo 'yúu³na fu¹ lɨ licón² jmɨɨ²¹ jna, joon lɨ seen²¹in 'uun²¹. Joon 'iin²¹²in tsá² jmee'¹i jna la tsá² góo³oo tiin'¹³ la 'in jo lɨ́ɨ¹i la joon. Joon doñixiia' ngɨ́ɨ³ɨɨ ngɨ́ɨ¹na tói¹ 'mó¹ sɨ 'yúu³na ciudad 'ee, sɨ jee²¹² tyiia²¹ 'ee, sɨ ni jmɨ'ñi'³ 'ee, sɨ jee²¹² tsá² 'e lɨ'² jin'²o 'e jai'² lɨ́ɨ²i 'ee. 27 Ga'woo'²¹oo 'áai¹ joon gamóo³oo wúu¹, 'láai²gɨ fu jo cwúu³na lɨ ngɨ́ɨ³ɨɨ joon tsaun'áa³na joon unjmɨ́ɨ³na tsʉ jo 'e sá² døø'¹³øø. Joon galɨcwocɨ́ɨ³na tsʉ jo 'ee sɨn'³ɨɨn sá².

28 Joon fee'¹gɨ lagɨ jilaa'²¹ 'elo ga'ɨ¹‑tsii 'áai¹ tya' jileei'²¹ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo catyaai². 29 La lɨ́ɨ¹i 'ii lɨ́ɨ¹i jna jon, wa'a 'woo¹i, la joon jon 'woo¹i jna jon. Joon wa'a xuu'²¹i tsaa², jna jon 'ɨ¹‑tsii 'áai¹ 'wii²¹² tya'a. 30 Tsʉ 'wii'¹³ joon wa fuu²¹²uu 'naa' 'e tyʉ́²ʉ tyiia 'ñii'a ifuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'e 'e'²e 'naa' 'e wa'a jo pí³‑tsii. 31 Joon Dios, Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, ñii¹o 'e fuu²¹²uu la jai'². Joon jiin'¹³ 'ii tɨ́ɨ²i wa'a un'goo¹o tsá² 'ii coon²¹ tøø²mo. 32 Joon mo taan²¹²na fuu²¹ Damasco 'in tsaa'to² do to² tyʉ' rǿøi¹³ Aretas gali'iin²¹²in taain'¹³ jna 'ñʉñí³. Joon gasɨɨ'²¹ɨ 'láa² wa jǿø²ø la caain²¹ li ngɨ́ɨ¹i tsá² 'e 'oo²¹ 'e ngó¹ cu'² lɨ'² 'e fuu²¹ do. 33 Pe gaxaa¹mo tsá² jna, yúu³na mɨ'tó², coon²¹ 'ootoo²¹ tsi 'e 'oo² do. Joon galáa²moo la joon.

12

La wa'a 'e gacɨɨ¹o Poo²

1 Jo 'ee to² 'íi³gɨ tyiia wa'a fuu²¹²gɨɨ 'e tyʉ́² tyiia 'ñii'a pe 'ná¹‑a fuu²¹²gɨɨ jilaa'²¹ 'e gacɨ́ɨ³ɨɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e ga'e'² Ña'ñʉ'¹ʉ' jna. 2 Cwii¹moo jaain²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo. Joon ningóo¹ dyatyʉ́n² jiin²¹ 'e gasaa¹i 'ido fu ñʉ'fú². Gangóo¹ fu coon²¹ lɨ sii²¹ ñʉ'fú² tɨ'² 'nɨ¹. Jo ñíi³ii wa'a gangóo¹ moo¹ taa²i sɨ jo ngóo¹ 'ee. Jiin'¹³ Dios ñii¹i. 3 Pe ñíi³oo 'e gasaa¹i 'in tsá² do fu ñʉ'fú² jiin'¹³ jo ñíi³ii wa'a 'yuu¹i moo¹ taa²i sɨ jo 'yuu¹i 'ee. Jiin'¹³ Dios ñii¹i. 4 Joon fu ñʉ'fú² do ganúu²u júu³ 'uuin²¹ 'áai¹ 'e jiin'¹³ jaain²¹ tsá² tɨ́ɨ²i faa'²¹a. 5 Lí²‑i jmáa³aa jløø'na 'nii'a 'wii'¹³ jaain²¹ tsá² la 'ii, pe jo lí² jmáa³aa jløø'³na 'wii'¹³ 'ñii'a. Unjløø'³na 'ñii'a jiin'¹³ wa'a jo pí‑tsii. 6 Joon wana fuu²¹²uu 'e tyʉ́² tyiia 'ñii'a jo 'yʉʉ² caa²¹na tsʉ fuu²¹²uu jiin'¹³ la jai'² pe jo fuu²¹²uu la joon. Tsʉ jo 'iin²¹²na wa'a 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e fee'¹gɨ tyiia lagɨ jǿø²ø 'e jmóo³oo sɨ 'e ganúu²uu foo'²¹oo 'ee.

7 Joon xʉfiin'¹³ fee'¹ 'áai¹ jilaa'²¹ 'e ga'e'² Dios jna, jo unjløø'³na 'ñii'a tsʉ Dios gacwo'¹o jna 'e galɨ́ɨ¹na coon²¹ jmoowúu¹ 'e lɨ́² lawa coon²¹ tóon¹ yʉ² ngú³uu. Lawa'a 'e'²e Satanás jna wúu¹. 8 Joon gamɨ́ɨ³ɨɨ 'nɨ¹ naa'¹³ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' wa'a i'láa²na 'e jmoowúu¹ tyán³aan do. 9 Pe Ña'ñʉ'¹ʉ' gajin'²o sɨɨ'²¹ɨ jna: “Líin²mo tyi'i 'e 'iin²¹²na 'nʉ. Joon mo 'woo²i tsá², joon lí² li'²i tsá² 'e 'ii'²¹ tyiia uncoon'¹³ 'ido.” Tsʉ 'wii'¹³ joon unjløø'³na 'e jo pí³ 'oo²oo tsʉ coon'¹³ la joon lí² li'²i tsá² 'e coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Cristo jmóo³oo jilaa'²¹. 10 Unjløø'³na 'e jo pí³ 'oo²oo, unjløø'³na jon mo ungøø²i tsá² jna, coon'¹³ jilaa'²¹ jmɨɨ²¹² 'aa²¹², joongɨ mo 'ǿøi¹ tsá² jna coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ ga'oo²oo 'wii²¹² Cristo. Tsʉ mo jo pí³ 'oo²oo 'ñii'a lí² cwo'² Cristo jna pí³.

'Ɨ́¹‑tsi Poo² 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo néei¹ Corinto

11 Tyitsaa²¹²mo gafuu²¹²uu 'e tyʉ́² tyiia 'ñii'a tsʉ jo mo faa'¹³naa' la joon. Joon 'naa'oo' 'ná¹ foo'¹³naa' 'e tyʉ́² tyiia, tsʉ jiin'¹³xʉ 'e feei'¹gɨ lagɨ jna 'in tsá² do 'in jin'²in 'e lɨ́ɨ¹i apóstoles 'in tyiin²gɨ lagɨ jna, 'in tsá² do 'in lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya'a. Joon jo 'ee to² 'íin³ jna. 12 Joon la 'ɨɨ²¹² taan²na jee²¹² 'naa' gajmáa³aa la jmoo¹o apóstoles 'e litsaa²mo‑'oo' 'e la ja'²mo lɨ́ɨ¹na apóstol tya' Cristo. Gajmáa³aa milagros, joon gajmáa³aa jon li² 'e ganga'goo²¹‑'oo' xʉfiin'¹³ gafaa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tyiia. 13 Joon cwáain¹ tyii' jo gajmee¹na 'naa' xaai²¹gɨ lagɨ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ lɨ xiia', jiin'¹³ jo mo gacóon³oon 'laa'¹³ tya' jiin'¹³ jaan²¹naa' 'wii'¹³ 'e júu³ tyʉ́² do. ¡Feei'¹ jmáa²‑'oo' 'wii²¹² tyiia!

14 Tɨ lɨ́² tɨ 'nɨ¹ naa'¹³ 'e yajǿø³na 'naa' joon jo 'iin²¹²na untyíi²na 'naa'. Tsʉ jo 'iin²¹²na 'e 'oo²xʉʉ', jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na wa'a 'ii'¹³naa' jna 'e 'yaai¹‑'oo'. Tsʉ sáa³ jmii²¹ tsá² 'ná¹ uncaain²¹ cuu² tya' jóon¹on jon'on jóon¹on tya' sáa³ jmii²¹. 15 Joon 'e 'yaai¹‑tsii 'in'íin³na jilaa'²¹ 'e 'oo²oo tya' 'e tyʉ́² tyii' joon ca icwo'³oo 'ñii'a tya' 'e tyʉ́² tya' almas tyii' xʉfiin'¹³ lɨ́ɨ²na 'e 'láai²gɨ 'e 'iin²¹²na 'naa' 'e xʉgʉ 'iin²¹²naa' jna.

16 Joon xʉfiin'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' ñii¹o 'e jo gacóon³oon 'laa'¹³ tyi'naa', 'in tsá² do jin'²in 'e tɨɨ²¹na 'áai¹ joon gacon'³oon 'naa' tóo². 17 Fee'¹³naa' jna: ¿Tɨ gacon'³oon 'naa' tóo² 'wii'¹³i 'in tsá² do 'in gasíin³na jee²¹² 'naa'? 18 Gamɨ́³ɨɨ tyani Tito wa'a tsajøø²¹²i 'naa' joon gasíi³na 'in tsaru'¹u' catyaai²¹ do. ¿Tɨ gacon'² Tito do 'naa' tóo²? 'E la ja'²mo, 'in tsá² do 'ɨ¹‑tsi la 'ɨ¹‑tsii cwáain¹ tyi'naa' joon jmoo¹o la jmóo³oo tyii'. 19 ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e un'øø'¹na'a yiia'a tyaní²ii'? Jo jmoo²¹o'o la joon tsʉ tyani Dios fee'¹³na'a 'naa' joon coon'¹³ 'e sii²¹ Cristo. Joon jilaa'²¹ 'e jmoo²¹o'o, tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, jmoo²¹o'o wa'a lí² licwii¹mogɨɨ' Dios. 20 Tsʉ 'goo'²¹oo 'e mi yajøø²¹²na 'naa' jo ngɨ¹ 'naa' jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsii jon'gɨ jmóo³oo jiin'¹³ la 'yaai¹‑'oo' 'naa'. 'Goo'²¹oo 'e xee²¹naa' ruu'²¹naa', joongɨ 'óo²oo' tsiiwúu¹. Seen²¹mo jee²¹² 'naa' 'in 'nii'²¹‑tsi, joongɨ 'in 'ɨ¹‑tsi yaai, joongɨ 'in jmoo¹o 'atsáa¹‑a, 'in faa'²¹a 'e gó² tya' ruu'²¹i, 'in unjløø'³i yaai, joon 'in to'² mɨɨ'¹³. 21 Joon 'goo'²¹oo 'e 'áa³aa fa'ɨɨ'²¹ tyani Dios 'wii'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ 'naa' mi yajøø²¹²na 'naa' joon 'wii'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ 'naa' cɨ'³oo 'áai¹ 'wii'¹³ tsaa² ga'naa¹a 'naa' la mo jéei¹. Joon jo gatʉ́ʉ² 'naa' jilaa'²¹ 'e galɨ'lɨɨ'³naa', joon jo gatʉ́ʉ² 'naa' feei'²¹ tsamɨ́² tsá² xeei'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó²gɨ 'e gajmaa²aa'.

13

Júu³ lɨ gatséi¹

1 Tɨ lɨ tɨ 'nɨ¹ naa'¹³ 'e yajøø²¹²na 'naa'. Joon lí²‑i 'nɨɨ¹i tsaruu'²¹i jiin'¹³ coon'¹³ 'e júu³ røø²¹ coon'¹³ tya' gái¹ gaai²¹ testigo. 2 Joon mo gataan²¹²na jee²¹² 'naa' lɨ tɨ tún² gafuu²¹²uu 'naa' joon fuu²¹²uu 'naa' lɨ wíin² jileei'²¹ 'naa' coon'¹³ 'in tsá² do 'in ga'noo¹o tsaa² 'e jo jmáa³gɨɨ feei'¹‑tsii tya' 'in 'noo¹o tsaa² mi yíi³aa tún¹. 3 Cwoliñii²ii' 'e faa'²¹a Cristo 'wii²¹² jna, joon jo galɨ́ɨ¹i Cristo 'e 'wói¹ jee²¹² 'naa' pe ga'e'² 'naa' 'e 'ii'²¹ tya'a. 4 'E la ja'²mo, gajúun²mo Cristo tsaa' crúu¹ lawa jaain²¹ tsá² 'wói¹ pe jiin'¹o coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios. La joon jon jna'a, lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'wó¹mo la 'ii, pe sɨcaan²¹na'a coon'¹³on jiin'¹i'in jon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios. 'E coon'¹³ la joon lí² uncoon'¹³na'a 'naa' cwii¹naa' Dios.

5 Cón²oon' cwáain¹ wa'a ngɨɨ²ɨɨ' jiin'¹³ la jai'² lɨ́ɨ²naa'. Cón²oon' cwáain¹ yaanaa'. Cwoliñii¹ii' 'e ngɨ¹ Jesucristo jee²¹² 'naa' wa' 'e la ja'²mo jai'² lɨ́ɨ²naa' 'ii. 6 Joon lɨ́ɨ²na 'e liñii² 'naa' 'e ngɨ¹ Jesucristo coon'¹³ jna'a. 7 Joon mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Dios 'e jo jmaa²aa' jiin¹³ coon²¹ 'e gó². Jo mɨɨ²¹ɨ'ɨ la joon wa'a 'ɨ¹‑tsi tsá² tyʉ́² tyii'i. Jiin'¹³ 'e 'ii²¹² jna'a 'e jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́². Jo 'ee lɨ́¹ wa'a 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e jo tseein²¹ to² tyii'i. 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon, wa'a jmoo²oo' 'e jai'² jo 'e sá² 'e fee'¹³na'a 'naa' jiin'¹³ li uncoon'¹³na'a 'naa' 'e jai'²gɨ lɨ́ɨ²naa'. 9 Joon jløø'³moo'o mo lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'wói¹ pe 'naa'gɨɨ' lɨ́ɨ¹naa' tsá² pí³‑tsi joon mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Dios 'wii'¹³ 'naa' 'e ijmee'¹³i Dios 'naa' tsá² 'in galityú¹mo 'naa'. 10 'Yʉto² joon sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tɨ́ɨ²i 'naa' mo jo taan²¹²na jee²¹² 'naa' 'e jo 'ná¹‑a jmáa³aa 'gøøi'¹³gɨɨ coon'¹³ 'e to² 'óo³oo mi yíi³aa, tsʉ 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' gacwo'¹o jna 'e to² do wa'a lí² uncoon'¹³ jna 'naa' 'e licwii¹naa' 'ii jon' wa'a 'e xée¹na 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'.

11 Tsee²mo júu³ tyiia, tsaru'¹u', joon mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' wa'a 'noo²oo' jiin¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ, joon nuu²uu' júu³ tyiia, canii²mo 'ɨ¹‑'oo', joon cwoseen²¹moo' 'e tyʉ́². Joon 'in Dios 'in 'iin²¹²in jna' joon jmoo¹o 'e tyʉ́² sɨ'ɨ́ɨ¹³‑tsi' ingɨ¹ coon'¹³ 'naa'. 12 'Aa²¹²moo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ júu³ tyʉ́². 13 Joon 'in tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo 'in néei¹ lo jin'²in 'aa²¹²moo'.

14 'E 'ii'¹³naa' 'e cwa'³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Cwoliñi²ii' 'e 'iin²¹²in Dios 'naa' joon 'e ngɨ¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'naa'. Amén.

GÁLATAS

1

2

3

4

5

6

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Galacia

1

Siin¹in Poo² 'e jí² lo tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Galacia

1 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Joon lɨ́ɨ¹na apóstol, joon jon' tsá² 'in nigatyiin'¹³ jna la joongɨ jon' tsá² 'in nigasiin¹in jna pe Jesucristo coon'¹³ Dios Jmii²¹ nigatyiin'¹³ jna joon 'ii nigasiin¹in jna. Joon Dios Jmii²¹ gajmaa¹a jiin'¹ Jesucristo do jee²¹² 'lɨɨ²¹². 2 Jna, Poo², coon'¹³ 'in tsaru'¹u' catyaai² 'in taain²¹² coon'¹³ jna lo, sii²¹ jna'a 'e jí² lo tya' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ coon²¹ lɨ sii²¹ Galacia. 3 Cwauncwaai'³ Dios Jmii²¹ 'naa' joon cwoseen²¹mo 'naa' tyʉ́²‑ʉ tyaníi¹i coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 4 Joon Jesucristo do gajaan'²¹mo 'ña'a ijuun¹in 'wii'¹³ tsaa² tyijna' 'e coon'¹³ la joon lí² láa²mo jna' 'e juncwii²¹ gó² lo jiin'¹³ la nigali'iin²¹²in Dios Ñʉ'¹ʉ' tyii' jmáa¹a. 5 ¡Cwoun'goo²¹o tsá² Dios coon²¹ tøø²mo! Amén.

Jo 'e sá¹ júu³ xiia'²¹ wa' lí² jmá¹ tiin'¹³ tsá²

6 Tsa'goo²¹‑tsii 'áai¹ tsʉ jmoono nigatiui² 'naa' Dios 'in nitø'²ø 'naa' coon'¹³ 'e nigajmaa¹a Cristo 'wii'¹³ 'naa', joon niga'láa² 'wii²¹² jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' coon²¹ júu³ xiia' wa' lí² jmá¹ tiin'¹³ tsá². 7 Pe jo 'ee júu³ xiia' sá² 'e la jai'² wa' lí² jmáa¹a tiin'¹³ tsá². Pe seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ 'in untyíi² 'naa' joon 'iin²¹²in 'in tsá² do unsɨɨ²i 'e júu³ tyʉ́² tya' xiaala jmoo¹o Cristo tiin'¹³ tsá². 8 Pe wana cwo'¹ tsá² 'naa' coon²¹ júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² 'e sɨsɨ́ɨ²i lagɨ 'e júu³ tya' Cristo 'e ga'ii'¹³ 'naa' 'e gacwóo¹³o'o 'naa', cwojmee'²¹mo Dios 'ii xʉfiin'¹³ jna 'ñii'a sɨ jaain²¹ ángel jó¹ fu ñʉ'fú² 'ee. 9 Joon la nigafo'²oo la mo jée¹ joon nano fo'²oo tún¹: wana cwo'¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'naa' júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² 'e sɨsɨ́ɨi² lagɨ 'e júu³ 'e ga'ii'¹³ 'naa', cwojmee'²¹mo Dios 'ii.

10 Mo fo'²oo la joon, ¿tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e 'iin²¹²na liseen²¹na tyʉ́² coon'¹³ tsá² sɨ coon'¹³ Dios 'ee? ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' 'e jmóo³oo jmaai'¹³ 'e tɨ́²‑tsi tsá²? Tsʉ wana jmóo³oo jiin'¹³ 'e tɨ́²‑tsi tsá² jo lɨ́ɨ¹na tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² Cristo.

Xiiala galɨ́² 'e líi²in Poo² apóstol

11 Pe cwoliñí² 'naa', tsáru'¹u', jo gajooin²‑tsi tsá² 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² 'e cwóo³oo. 12 Jo ga'ii'¹³na 'e júu³ do wa' tya' jiin'¹³ jaain²¹ tsá², jon'gɨ wa' tsá² ga'e'²e jna, pe 'ña'a Jesucristo gajmaa¹a 'e liñí³ii.

13 Joon niganʉʉ² 'naa' xiiala nigajmáa³aa la mo jéei¹ mo gaun'góo³oo Dios coon'¹³ la tɨɨsi'² tya' tsá² Israel. Ñí³ 'naa' xiaala ga'øø²na coon'¹³ 'e 'gøøi'¹³ tya' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in gatyiin'¹³ Dios. Joon gali'iin²¹²na wa' 'íin²na 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo coonti. 14 Joon cwáain¹ tya' 'e tɨɨsi'² tya' tsá² Israel gacwán¹na lɨ́ɨ¹gɨ lagɨ 'in tsá² góo³oo 'in coon²¹ røø²na coon'¹³, tsʉ jna‑a gajmáa³gɨɨ coon'²¹ tún² la tɨɨsi'² tya' tsacøøi'¹³ tyiia. 15 Pe Dios nigatyiin'¹³ jna la ñʉ'gɨ iliseen²¹na, joon gatø'²ø jna coon'¹³ 'e feei'¹‑tsi tyiia. Joon mo galɨ'yaai¹‑tsi, 16 gajmaa¹a 'e licwii¹na Jóon¹on, 'e coon'¹³ la joon ilijmaa'¹³aa júu³ tsá² jo seein²¹ Israel 'e júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá². Joon mo galɨ́² jilaa'²¹ 'elo, jo 'iin gaunngɨ́ɨ³ɨɨ jiin'¹³ jaain²¹, 17 jon'gɨ wa'a gangó³oon Jerusalén wa'a ngajøø²¹²na 'in tsá² do 'in lɨ́ɨi¹ apóstoles la jéei¹gɨ lagɨ jna. Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ gajmáa³aa, gangó³oon la jmoono fu coon²¹ lɨ sii²¹ Arabia joon mo ngayuui'¹³ joon gangó³oon fu Damasco tún¹.

18 Joon mo ningó¹ 'nɨ¹ jiin²¹ gangó³oon fu Jerusalén. Joon galicwii¹na Tʉ́³ joon gataan²¹²na dya'ñá² jmɨɨ²¹² coon'¹³on. 19 Pe jo 'in apóstoles catyaai² do gamáa¹na jiin'¹³ Jacobo 'in ruui'²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 20 Joon tyani Dios fuu²¹²uu 'naa' 'e la jai'² 'e júu³ lo.

21 Mo galɨcɨɨin²¹gɨ joon gangó³oon coon²¹ lɨ sii²¹ Siria coon'¹³ lɨ sii²¹ Cilicia. 22 Joon 'in tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ lɨ sii²¹ Judea jo mo gangaa¹i jna jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³. 23 Jiin'¹³ nigajmaa¹a 'in tsá² do júu³ jin'²in: “'In tsá² 'in niga'øøi² jna' la mo jéei¹, nano ngɨɨ¹ɨ to² cwo¹ 'e júu³ tyʉ́² 'e jo'² lɨ́ɨ²na' lo. Cwo¹ 'ido 'e júu³ tyʉ́² 'e la mo jéei¹ gali'iin²¹²in wa' 'íin²mo.” 24 Joon gacwo'¹o 'in tsá² do 'maai'¹³ Dios cwáain¹ tyiajna.

2

Ga'ii'²¹ 'in apóstoles catyaai² do Poo²

1 Joon mo gangɨ́ɨi¹gɨ dyatyʉ́² jiin²¹ joon gangó³oon tún¹ Jerusalén coon'¹³ Bernabé. Joon gajée¹moo jon Tito. 2 Gangó³oon tsʉ Dios gajma'²a jna júu³ 'e 'ná¹ ní³ii. Joon fu Jerusalén do ga'e'³ee 'in tsá² do 'e júu³ tyʉ́² 'e nigacwo'²oo 'in tsá² 'in jo seein²¹ Israel. Pe ga'e'³ee lɨ' coon'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ tsacøøi'¹³ jee²¹² 'ii tsʉ jo gali'iin²¹²na wa'a 'e to² 'e nigajmáa³aa sɨ 'e to² ijmáa³aa 'ee ilí² jo 'ee to² tí². 3 Joon 'in Tito do, xʉfiin'¹³ jo lɨ́ɨ¹i tsá² seein²¹ Israel do, jo galɨ́² wa'a 'ii'²¹in 'ido 'e li² circuncisión, 4 xʉfiin'¹³ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² do gali'iin²¹²in wa'a 'ii'²¹in Tito do 'e li² do. Joon 'in tsá² do, 'in gali'iin²¹²in la joon, jo lɨ́ɨ¹i tsaru'¹u' la jai'², jiin'¹³ ga'í² jee²¹² jna'a 'uun²¹mo. Ga'í² 'in tsá² do jee²¹² jna'a wa'a ilí² jøø²ø xiaala galáai² Cristo Jesús jna'a la to² tyʉ'² ley do, joon 'iin²¹²in wa'a lí² 'ñúu¹i jna'a coon'¹³ ley do tún¹. 5 Pe jiin'¹³ catá² jo gacwóo¹³o'o wa'a jée¹i jna'a, tsʉ gali'iin²¹²moo'o 'e lí² 'e 'oo²gɨɨ' 'e júu³ jai'² do tya' 'e tiin'¹³ tsá².

6 Joon 'in tsacøøi'¹³ do jo gatsaa'²¹a jiin'¹³ coon²¹ wa'a lí² un'láai² 'e júu³ tyiia. Pe cwáain¹ tyiia jo 'ee tsa'goo¹‑tsii tya' 'in tsacøøi'¹³ do tsʉ jo jmoo¹o Dios 'ii'²¹ coon'¹³ 'e ní² tsá². 7 Xʉ la wa'a tsa'láai² júu³ tyiia, galiñí² 'in tsá² do 'e nigacwo'¹o Dios jna 'e to² do wa'a cwo'³oo 'in tsá² jo seein²¹ Israel 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². Nigacwo'¹o Dios jna 'e to² do jiin'¹³ la nigacwo'¹o Tʉ́³ to² wa'a cwo'¹o tsá² 'e júu³ tyʉ́² do tya' tsá² Israel. 8 Tsʉ coon²¹ røø²¹ 'in Dios 'in nigasii¹in Tʉ́³ lɨ́ɨi¹ apóstol jee²¹² tsá² Israel, 'ii jon nigasii¹in jna lɨ́ɨ¹na apóstol jee²¹² tsá² 'in jo seein²¹ Israel.

9 Tsʉ 'wii'¹³ joon, Jacobo, coon'¹³ Tʉ́³ coon'¹³ Wó³, 'in lɨ́ɨi¹ 'in tyiin²gɨ jee²¹² 'ii, mo galiñii¹i xiiala nigajmaa¹a Dios coon'¹³ jna, gason'¹on cwóo³oo coon'¹³ cwoo²¹ Bernabé lawa coon²¹ li² 'e røø²¹ sɨɨ²¹ɨ'ɨ coon'¹³on. Sɨɨ²¹ɨ'ɨ røø²¹ wa'a tsá² jna'a 'e tsajmoo²¹o'o to² jee²¹² 'in tsá² jo seein²¹ Israel la 'ɨɨ²¹² tsajmaa¹a 'ido to² jee²¹² tsá² Israel do. 10 Gamɨɨ¹o wa'a jiin'¹³ jo 'íin²‑tsii'i 'in tsá² tañíi² do. Joon gacwo'²‑tsii nigajmá³aa 'elo.

Mo gajíi²in Poo² Tʉ́³ fu Antioquía

11 Pe mo gacwéi¹ Tʉ́³ fu lɨ taan²¹²na fuu²¹ Antioquía gajíi²na 'ii tyaníi¹i tsʉ nigajmaa¹a 'e jo tɨ́ɨi² jmaa¹a. 12 Tsʉ la nifu mo gatyíi¹a Antioquía do gagøø'²¹o caain²¹ coon'¹³ 'in tsá² jo seein²¹ Israel do. La joon gajmaa¹a ca mo gatyalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² gasii¹in Jacobo. Mo ngayuui'¹³ joon ga'láa² Tʉ́³ 'wii²¹² jmaa¹ coon'²¹ 'ña'a, jo gøø'²¹gɨ caain²¹ coon'¹³ 'in tsá² jo seein²¹ Israel do tsʉ 'goo'²¹o Tʉ́³ nei'² liñi¹ 'in tsá² coon²¹ poo²¹² 'in jin'²in 'e 'ná¹ 'ii'²¹ tsá² 'e li² circuncisión do joon jmáa¹a jilaa'²¹ tɨɨsi'² tya' tsá² Israel. 13 Joon 'in tsá² Israel catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ do galɨ́² tún² 'ɨ¹‑tsi coon'¹³ Tʉ́³ do joon cagɨ Bernabé gasɨ́ɨ²i røø²¹ coon'¹³ 'ido coon'¹³ 'e gó² jmoo¹o. 14 Pe mo gamó³oo xiiala jo nijmoo¹o røø²¹ coon'¹³ 'e jai'² tya' 'e júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² gafuu²¹²uu Tʉ́³ tyani jileei'²¹ tsá² do: “'Nʉ‑ʉ, 'in lɨ́ɨi¹ tsá² Israel, joon nigajmaa²'a la jmoo¹o 'in tsá² jo seein²¹ Israel, jon'on la jmoo¹o 'in tsá² Israel; ¿xiia lɨ'ɨ 'iin²¹²u'un tyʉ'²'ʉ to² tsá² jo seein²¹ Israel wa'a jmáa¹a la jmoo¹o tsá² Israel?”

Nijmaa¹a Dios tiin'¹³ tsá² Israel tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨi²

15 Jna'a lɨ́ɨ¹na'a tsá² Israel coon'¹³ 'e seen²¹na'a, jo lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'noo¹o tsaa² lagɨ 'in tsá² catyaai². 16 Xʉfiin'¹³ joon né²oo'o 'e jo mo gajmeei¹ Dios tsá² tyúi¹ tyaníi¹i jiin'¹³ jaain²¹ tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa¹a 'ido jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tya' Moisés. Gajmeei¹ Dios tsá² tyúi¹ tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨi¹ Jesucristo. Tsʉ 'wii'¹³ joon jo'¹o galɨ́ɨi² jna'a Jesucristo 'e coon'¹³ la joon lí² jmeei¹ Dios tyú¹na'a tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'a jon' wa' tsʉ 'wii'¹³ nigajmoo²¹o'o la to² tyʉ'² ley. Tsʉ jo untyúi¹ Dios jiin' jaain²¹ tsá² tsʉ 'wii'¹³ 'e nigajmaa¹a la to² tyʉ'² ley.

17 Joon jna'a, wa'a 'iin²¹²na'a 'e untyúi¹ Dios jna'a 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo galɨ́² 'e lɨ́ɨ¹na'a tsá² 'in røøi²¹ tsaa². Wana la joon, ¿tɨ lí² 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e Cristo nigajmaa¹a wa'a 'ná² jna'a tsaa²? ¡Esa la joon tsʉ jo lí² jmá¹ Cristo wa'a 'ná² jna'a tsaa²! 18 Tsʉ wana gajma'³aa tún¹ 'e ni'íin¹na do pe jna‑a nigarøø²¹na tsaa². 19 Tsʉ najúun²moo cwáain¹ tya' ley do, joon 'e ley do nigajngaa'¹³mo jna. Najúun²moo cwáain¹ tya' ley do yʉ to² 'e liseen²¹na tya' Dios. 20 Jna ni'lɨɨ²¹²moo tsʉ najúun²moo caan²¹mo coon'¹³ Cristo tsaa'¹ crúu¹³. Tsʉ 'wii'¹³ joon jon' jna 'in seein²¹ nano pe Cristo seein²¹ coon'¹³ jna. Joon xʉfiin'¹³ 'e seen²¹mogɨɨ, seen²¹moo tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na 'in Jóon¹ Dios, 'in nigali'iin²¹²in jna joon gajan'²mo 'ña'a 'e júun²in 'wii²¹² tyiia. 21 Joon jo jmáa³aa 'e jo 'ee to² tí² 'e feei'¹‑tsi Dios tyiia tsʉ wana gajmeei¹ Dios xʉfiin'¹³ jaain²¹ tsá² 'e tyúi¹ tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa¹a la to² tyʉ'² ley jo 'ee to² 'íi³ 'e nigajuuin² Cristo wa' la joon.

3

¿Noo 'e gajmaa¹a tiin'¹³ 'naa', 'e ley do sɨ 'e júu³ jai'² 'e galɨ́ɨ²naa' 'ee?

1 ¡Lɨɨlɨ¹ bái¹ 'naa', tsaru'¹u' néei¹ Galacia! ¿'Iin nigacoon'²¹ 'naa' tóo² 'e jo jmaa²gɨɨ' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'e júu³ jai'² do? Tsʉ coon'¹³ 'e júu³ nigacwoo²¹o'o tyi'naa' gasíi¹³i'i 'naa' coon²¹ júu³ coon²¹ tsáa¹ xiaala gajuin¹ Jesucristo tsaa'¹ crúu¹³. 2 Síi¹³duu' jna 'e 'iin²¹²na foo²oo': ¿Tɨ ga'ii'¹³'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tsʉ 'wii'¹³ gajmaa²aa' jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tya' Moisés sɨ 'wii'¹³ gajai'² galɨ́ɨ²naa' 'e júu³ ganʉʉ²ʉʉn' 'ee? 3 ¿Tɨ caa²¹²naa' 'e lí² líin²naa' wa lí² tyée¹naa' coon'¹³ waa'²¹ pí³ tyii' yaanaa' 'e niga'láa² 'wii²¹² jmoo²oo' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu tya' Dios? 4 ¿Tɨ jo 'e nigali'íin³ to² jilaa'²¹ wúu¹ 'e nigañí²ii'? ¡Jo cwo'¹o Dios wa la joon! 5 Joon mo gacwei'² Dios 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a tyi'naa' joon gajmaa¹a milagros jee²¹² 'naa', ¿xiia lɨ'ɨ gajmaa¹a la joon, tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa²aa' la to tyʉ'² ley sɨ tsʉ 'wii'¹³ jai'² galɨ́ɨ²naa' 'e júu³ niganʉʉ²ʉʉn' do 'ee?

6 Joon ja'²mo galɨ́ɨ²i Abraham Dios joon tsʉ 'wii'¹³ joon ga'ii'²¹mo Dios 'ii 'e tyú¹‑i. 7 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon cwoliñí² 'naa', 'in jo'² lɨ́ɨ²i Dios la jo'² lɨ́ɨ²i Abraham do, 'i‑i lɨ́ɨ¹i la jai'² jún³ tya' Abraham. 8 Joon Dios, ñii¹o jéei¹gɨ, iuntyú¹i tsá² 'in jo seein²¹ Israel coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Joon Dios gajma'¹a Abraham júu³ 'e júu³ tyʉ́² lo, jin'²in: “Iuncwaa'³na jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'wii'¹³ cwáain¹ tyi'i.” 9 La joon iuncwaai'³ Dios 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii caan²¹mo coon'¹³ Abraham, 'in nigajai'² lɨ́ɨi².

10 Joon jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi wa ilí² jmáa¹a ley tya' Moisés ijmá¹ Dios 'ii'²¹ 'ii²¹ tya'a tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in: “Jileei'²¹ 'in jo untsiin¹ jilaa'²¹ 'e toon¹on ni jí² tya' ley ijmá¹ Dios 'ii'²¹ 'ii²¹ tya' 'i.” 11 Joon tyʉ́² nee²¹e' 'e jo untyú¹i Dios jiin'¹³ jaain²¹ tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa¹a jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do; tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in: “'In nigauntyú¹i Dios 'ná² ngɨ́¹ 'e jai'² lɨ́ɨi² Dios.” 12 Joon 'e gajmaa¹a tsá² 'e ley tya' Moisés do jo coon²¹ røø²¹ 'e jai'² lɨ́ɨi² Dios tsʉ jin'² ni jí² do: “'In jmoo¹o la to² tyʉ'² ley do, coon'¹³ joon iseein²¹.”

13 Joon Cristo nigaláa²mo jna' 'e jmá¹ Dios 'ii'²¹ 'ii²¹ tyi' 'wii'¹³ cwáain¹ tya' ley do tsʉ Dios gajmaa¹a 'ii'²¹ 'ii²¹ tya' Cristo 'wii'¹³ jna', tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²: “Ijmá¹ Dios 'ii'²¹ 'ii²¹ tya' jileei'²¹ tsá² 'in táain² tsaa'¹ crúu¹³.” 14 La lo galɨ́² 'e lí² uncwaai'³ Dios tsá² jo seein²¹ Israel 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo Jesús jiin'¹³ la júu³ ga'ɨɨ¹ɨ tya' Abraham. La joon lí² 'ii'¹³na' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' 'in Espíritu tya' Dios 'in nigajin'² Dios incwoi'² jna'.

'E ley do coon'¹³ 'e júu³ ga'ɨɨ¹ɨ Dios tya' Abraham

15 Tsaru'¹u', fuu²¹²uu 'naa' coon²¹ cwáain¹ la jmoo¹o tsá²: Mo sɨ́ɨ¹i tsá² coon²¹ júu³ tyiin² sɨ 'ɨɨ¹ɨ tsá² coon²¹ júu³ tyiin² 'ee joon tsaa'²¹ tsá² unnicwoo²¹o joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² wa jo la jai'² jon'gɨ lí² wa'a tsa'láai²gɨ. 16 Joon ga'ɨɨ¹ɨ Dios 'e júu³ do tya' Abraham coon'¹³ jún² tya'a. Joon 'e júu³ tya' Dios do jo gajin'²in: “jileei'²¹ jún² tyi'i”, wa' 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'in fúui¹. Pe gajin'²in: “jún² tyi'i”; 'e coon'¹³ la joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² jaan²¹mo, joon 'in jaain²¹ do lɨ́ɨ¹i Cristo. 17 'E fuu²¹²uu 'naa' lo: Gacwoo¹o Dios 'e ley tya' Moisés tyʉ́n² cíein¹³ jiin²¹ tsi dyadya¹ jiin²¹ mo gangɨɨi¹ ga'ɨɨ¹ɨ 'e júu³ tyíin² do tya' Abraham. Joon 'e ley do jo lilí² wa'a jo tseein²¹gɨ 'e júu³ tyiin²¹ ga'ɨɨ¹ɨ Dios tya' Abraham ca la mo jéei¹gɨ. 18 Joon wa mo'o gauntyúi¹ Dios tsá² 'wii'¹³ cwáain¹ tya' ley tya' Moisés, jo mo gauntyúi¹ Dios 'in tsá² do 'wii'¹³ cwáain¹ tya' 'e júu³ ga'ɨɨ¹ɨ tya' Abraham do. Pe gacwo'¹o Dios Abraham 'e júu³ tyiin² do 'e 'yaai¹‑tsio tsʉ ja'²mo galɨ́ɨi² Abraham 'ii.

19 Wa'a la joon, ¿'ee to² 'íi³ 'e ley tya' Moisés do? 'E ley do gajó² mo lɨ cɨɨin²¹gɨ 'e júu³ tyiin² do i'e'²e tsá² xiaala lɨ́² tsaa². Joon gataa'²¹a 'e ley do ca gajó² 'in “jún²” do 'in gacwo'¹o Dios 'e júu³ tyiin² do. Joon 'in ángeles gacwo'¹o Moisés 'e ley do, joon Moisés do galɨ́ɨ¹i 'in ngɨɨi¹ júu³ tya' Dios. 20 Joon wana 'ɨɨ¹ɨ tsá² júu³ tyiin² jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi 'ña'a jo 'néi² 'in ngɨɨi¹ júu³ tya'a. Joon 'in Dios lɨ́ɨ¹i jaan²¹mo.

'Yʉ² to² tya' ley

21 ¿Tɨ lí² jin'² tsá² 'e ley tya' Moisés 'e faa'²¹a lɨ cɨɨ'¹³ lagɨ faa'²¹a 'e júu³ tyiin² ga'ɨɨ¹ɨ Dios? ¡Esa lí² la joon! Tsʉ wa mo'o galisá² coon²¹ ley 'e lí² jmée¹i tsá² tyúi¹ coon'¹³ Dios joon i'ii'²¹ Dios tsá² coon'¹³ 'e gajmaa¹a 'e to² tyʉ'² ley lo. 22 Pe jiin'¹³ la gajin'² jí² tya' Dios 'e jilee'²¹mo lɨ́ɨi¹ tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² tsaa². 'E coon'¹³ la joon lí²‑i 'ii'²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i Jescuristo 'e júu³ tyiin² do 'e ga'ɨɨ¹ɨ Dios.

23 Joon la nʉ'gɨ incwéi¹ Cristo ilí² 'e jai'² líin²na' 'ii, la wa'a sɨjnɨ́ɨ'¹³mo' coon'¹³ 'e ley lo. La wa'a nisɨjnɨ́ɨ'¹³mo jna' 'yiia'¹³ joon ca mo gacwéi¹ Cristo. 24 Joon 'e ley do la wa'a niga'aa¹mo jna' ca mo gacwéi¹ Cristo joon ngajée¹³mo jna' tyani Cristo do 'e coon'¹³ la joon lí²‑i untyúu¹mo Dios jna' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. 25 Pe nano nicwé¹mo Cristo 'e lí² jai'² líin²na' 'ii joon la joon jo 'ná²gɨ' 'e ley no 'e 'ái¹gɨ jna'.

26 Tsʉ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' Cristo Jesús líin²naa' jóon¹ Dios. 27 Joon jileei'²¹ 'naa' 'in gasaai²¹ jmɨɨ²¹ ilicaan²¹naa' coon'¹³ Cristo nigalíin²naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' la lɨ́ɨi¹ Cristo. 28 Joon tyani Dios jo lɨ́ɨ¹gɨɨ' tsá² Israel jon'gɨ lɨ́ɨi¹gɨɨ' tsá² jo seein²¹ Israel; jo lɨ́ɨ²gɨɨ' tsá² 'in jmoo¹o to² tyʉ'² tsá² sɨ tsá² 'in jmoo¹o to² la 'iin²¹²in yaai 'ee; jo lɨ́ɨi¹gɨɨ' tsañʉʉ'¹ sɨ tsamɨ́² 'ee, tsʉ jaan²¹mo lɨ́ɨ¹naa' 'in nigauncaain²¹ coon'¹³ Cristo Jesús. 29 Joon wana lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Cristo lɨ́ɨ¹moo' jon jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Abraham. Joon i'ii'¹³naa' lawa coon²¹ 'e tɨ́ɨ²moo' 'e júu³ tyiin² do 'e ga'ɨɨ¹ɨ Dios tya' Abraham.

4

1 'E 'øøi'²¹‑tsi 'e fo'³oo lo: la jee²¹² sɨján² jaain²¹ jóon¹ tsá² i'ii'²¹ tya' 'e itɨ́ɨ²i coon²¹ røø²¹ lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in jmoo¹o to² tyʉ' tsá², xʉfiin'¹³ 'ii‑o lɨ́ɨ¹i fii²¹² jilaa'²¹ 'e sá². 2 Tsʉ seen²¹mo tsá² 'in 'aai¹ 'ii joon tyʉ'²ʉ to² 'ii ca tsín¹ jiin²¹ jiin'¹³ la gajin'² jmii²¹. 3 La joon jon lɨ́² coon'¹³ jna', lawa'a 'e xuu²¹²mo', joon 'e ley do tyʉ'² to² jna' joon ga'ɨ¹‑tsi' jiin'¹³ 'e sá² juncwii²¹ lo. 4 Pe mo gatsín¹ jiin²¹ jiin'¹³ la ga'ɨ¹‑tsi Dios 'ña'a, gasiin¹in Dios Jóon¹on 'in gangatyéin¹ jaain²¹ tsamɨ́². Joon galɨ́ɨ¹i jaain²¹ tsá² Israel 'in 'ná² jmá¹ la to² tyʉ'² ley. 5 Gajó² la joon, joon coon'¹³ la joon ilí² láai² jna' coon'¹³ 'e ley 'e tyʉ'² to² jna' do. 'E coon'¹³ la joon lí² 'ii'²¹mo Dios jna' lawa jóon¹o.

6 Joon, tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹naa' jóon¹ Dios, gasii¹in Dios Espíritu tya' Jóon¹on Jesús 'e tsa'i² alma tyi'naa'. Joon 'in Espíritu 'yuui² alma tyii' 'oo¹o, tø'¹ø Dios Jmii²¹ jin'²in: “¡Ñʉ'²!” 7 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon jo lɨ́ɨi¹gɨɨ' la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² tsá², pe lɨ́ɨ¹naa' jóon¹ Dios. Joon wa' lɨ́ɨ¹naa' jóon¹ Dios 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo i'ii'¹³ naa' la tɨ́ɨ²i 'ii'²¹ jóon¹ Dios.

Cu'²‑tsi Poo² coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'in néei¹ Galacia

8 Joon la mo jéei¹, mo jo mo galicwii¹naa' Dios Jmii²¹, lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² dioses 'in gajmeei¹ tsá², 'in jo lɨ́ɨi¹ dios la jai'². 9 Pe la no nigalicwii¹moo' Dios Jmii²¹ owa'a 'e tyʉ́²gɨ fo'²oo 'ee, nigalicwii¹mo Dios 'naa'. Wa'a la joon, ¿'ee lɨ'ɨ cɨɨi'¹³ yaanaa' jmoo²oo' tún¹ 'e jo 'oo¹o pí³ wa'a jmá¹a tiin'¹³ 'naa' joon jo 'ee to² 'íi? Lɨ́ɨ¹naa' la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in 'iin²¹²in jmá¹ la to² tyʉ'² 'e jooin¹‑tsi tsá² yaai. 10 Jmoo²oo' jmɨɨ²¹² 'áai¹, mo tɨ́² jmɨɨ²¹² tya' sɨɨ'²¹, sɨ jmɨɨ²¹² tya' jiin²¹ 'ee, sɨ doñi'ee jmɨɨ²¹² 'ee 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ Dios. 11 Cu'²‑tsii 'e to² tyiia 'e gajmáa³aa jee²¹² 'naa' jo 'e galilɨ́ɨi¹³ 'ee.

12 Tsaru'¹u', mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' ilíin²naa' tún¹ la lɨ́ɨi¹ jna tsʉ nigalɨ́ɨ¹na la lɨ́ɨi¹ 'naa'. Jo mo gajmee'¹³naa' jna jiin'¹³xʉ la mo jéei¹ la joon jon nano. 13 Tsʉ ñí² 'naa' 'e gacwo'³oo 'naa' 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² mo 'wiin²¹² tsʉ 'wii'¹³ 'e tsaa'¹³oo. 14 Joon jo gali'ee'¹naa' jna tsʉ 'wii'¹³ 'e jmoowúu¹ 'e tyaan¹ lo. Pe ga'ii'¹³moo' jna lawa 'e lɨ́ɨ¹na jaain²¹ ángel tya' Dios sɨ lawa 'e lɨ́ɨ¹na 'ña'a 'ee Cristo Jesús. 15 ¿'Ee galɨ́² coon'¹³ 'e tyʉ́² sáan²aan' coon'¹³ jna? Lí²‑i fo'³oo 'wii²¹² tyi'naa' wu xʉ'ʉ ilí² 'wóo¹³oo' mɨ'² unní²ii' yaanaa' cwoo²¹oo' jna. 16 Pe nano, ¿tɨ nigali'ee'¹naa' jna tsʉ 'wii'¹³ nigafuu²¹²uu 'naa' 'e júu³ 'e la jai'²?

17 'In tsá² 'in 'e'² 'naa' no 'áai¹ untyúu¹i 'naa' pe 'e gó² 'ɨ¹‑tsi. Jiin'¹³ 'e tyaa¹‑'oo' wa' ituu²naa' jna'a. 'E coon'¹³ la joon ijmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' to² tyʉ'² 'ii. 18 Joon tyʉ́²‑ʉ wa'a untyúu¹i tsá² tsá² xeei'²¹ wa'a 'ɨ¹‑tsi tsá² jiin'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ, pe 'ná² jmáa¹a la joon coon²¹ tøø²mo, jon' wa'a jiin'¹³ mo ngɨ́ɨ³ɨɨ coon'¹³ 'naa'. 19 Lawa xuui²¹² tyiia lɨ́ɨi¹ 'naa', joon 'wii'¹³ tyi'naa' 'e móo³oo wúu¹ la wúu¹ ni² tsamɨ́² mo tɨ lɨ́² liseein²¹ yʉʉn²¹ tya'a. Joon la joon imóo³oo wúu¹ ca galɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² Cristo. 20 'Áa¹mo 'iin²¹²na wa' mo tyíin¹³na coon'¹³ 'naa' nano 'e lí² fuu²¹²uu 'naa' coon'¹³ júu³ xiia'gɨ tsʉ jo ñí³ii 'ee 'ɨ́‑tsii tyi'naa'.

Xiiala galɨ́ɨ¹ Agar coon'¹³ Sara

21 Sii'¹³du 'naa' jna jileei'²¹ 'naa' 'in 'iin²¹² 'naa' 'e tyʉ'² ley to² 'naa': ¿Tɨ jo mo ganʉ́ʉ¹³ʉʉn' la gajin'² ley do? 22 Tsʉ 'e ley do jin'² 'e galiseein²¹ gái¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ tya' Abraham. Joon 'in yʉʉn²¹ nifu do galiseein²¹ tya' jaain²¹ tsamɨ́² 'in jmoo¹o to² inʉʉ tya'a. 'In tsamɨ́² lo lɨ́ɨi¹ esclava, 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² tsá² 'ii. Joon, 'in yʉʉn²¹ jaain²¹ dogɨ galiseein²¹ tya' tsamɨ́² tya'a 'in lí² jmá¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in. 23 Joon 'in yʉʉn²¹ 'in galiseein²¹ tya' 'in tsamɨ́² lɨ́ɨi¹ esclava do galiseein²¹ la liseein jileei'²¹ yʉʉn²¹ catyaai². Pe mo galiseein²¹ Isaac, 'in yʉʉn²¹ tya' 'in tsamɨ́² 'in lí² jmá¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in, gauntsiin¹mo 'e júu³ tyiin² 'e ga'ɨɨ¹ɨ Dios tya'a. 24 'E cwáain¹ lo lɨ́¹ lawa coon²¹ cwáain¹ tya' tsá². La je tún² júu³ tyiin² ga'ɨɨ¹ɨ Dios lɨ́ɨi¹ 'in gái¹ tsamɨ́² no. 'In tsamɨ́² galisii²¹ Agar, 'in lɨ́ɨi¹ esclava do, lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e júu³ tyiin² ga'ɨɨ¹ɨ Dios yʉ' moo'²¹ Sinaí. Joon jileei'²¹ 'in jóon¹on 'in tsamɨ́² lo 'in líin² esclavos jon. 25 Agar do lɨ́ɨ¹i la lɨ 'e moo'²¹ sii²¹ Sinaí 'e si'² coon²¹ lɨ sii²¹ Arabia. La lɨ 'e moo'²¹ Sinaí la mo jéei¹ la joon lɨ Jerusalén nano tsʉ jileei'²¹ 'in tsagoo¹o 'e fuu²¹ do 'ná untsiin¹ jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley 'e ga'ii'²¹i yʉ' moo'²¹ Sinaí. 26 Pe 'e Jerusalén ná¹ fu ñʉ'fú² jo tyʉ'² to² ley do joon lɨ́ɨ¹na' tsagoo¹o 'e fuu²¹ joon. 27 Tsʉ la jin'² jí² tya' Dios:

Tsamɨ́² jo 'in yʉʉn²¹ tsatyéein¹, cwounjløøi'³ 'wo'o. Unjløøi'³ 'wo'o 'in jo 'in xuui²¹² seein²¹ tya'a.

'Nʉ 'in jo mo gangó¹ wúu¹ tya' tsamɨ́² mo lɨseein²¹ jóon¹on, 'óo²o 'e jløø'³u'u.

Tsʉ 'in tsamɨ́² 'in jo mo galiseein²¹ yʉʉn²¹ tya'a, 'ii‑i 'in tsafúui¹gɨ jóon¹on lagɨ 'in tsamɨ́² 'in seein²¹ ñʉʉ'¹ tya'.

28 Tsaru'¹u', jna' lɨ́ɨ¹na' la lɨ́ɨi¹ Isaac tsʉ lɨ́ɨ¹na' jóon¹on jiin'¹³ la júu³ tyiin² ga'ɨɨ¹ɨ Dios. 29 'In xuui²¹² tya' Agar do galiseein²¹ la liseein²¹ jileei'²¹ xuui²¹² catyaai². Joon 'in xuui²¹² tya' Agar do ga'øø¹i 'in xuui²¹² jaain²¹ do 'in galiseein²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́². La joon jon lɨ́² la no. 'In tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley i'ǿø¹mo jna' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. 30 Pe ¿'ee jin'² júu³ tya' Dios? La joon jin'²: “'Wóoi caluu 'in tsamɨ́² 'in lɨ́ɨi¹ esclava coon'¹³ jóon¹on tsʉ 'in yʉʉn²¹ tya' 'in esclava do jo lí² 'ii'²¹i caain²¹ 'e gatɨ́ɨ²i coon'¹³ 'in yʉʉn²¹ tya' 'in tsamɨ́² 'in lí² tyʉ'² to² do.” 31 La joon, tsaru'¹u', jo lɨ́ɨ¹na' xuui²¹² tya' 'in esclava do 'e tyʉ'² to² ley jna' pe lɨ́ɨ¹na' xuui²¹² tya' Sara 'in tsamɨ́² 'in lí² tyʉ'² to².

5

Tá² téein¹‑'oo' tsʉ nigaláa²mo Cristo 'naa'

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon tá² téein¹‑'oo' coon'¹³ 'e galáai² Cristo jna' joon jo cwéi¹gɨ yaanaa' wa' a líin²naa' tsá² tún¹ 'in jo lí² tyʉ'² to² yaai. Tsʉ 'e ley do lɨ́², lawa coon²¹ 'mó² tsityi² tya' tsá², 'e joon jo lí² cwó²o wa'a tyʉ'² tsá² to² yaai.

2 Nʉ́ʉ²duu', tsʉ jna, Poo², fuu²¹²uu 'naa', jo 'ee to² 'íi³ Cristo tyii' wa' 'ii'¹³naa' 'e li² circuncisión. 3 Tsʉ fuu²¹²uu 'naa' tún¹ 'e doñi'iin 'in 'iin²¹²in 'ii'²¹ 'e li² do 'ná² untsiin¹ jilaa'²¹ ley tya' Moisés. 4 Joon jileei'²¹ 'naa' 'in 'iin²¹²in wa'a untyúi¹ Dios 'naa' tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa²aa' jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do nigatíu¹moo' Cristo, joon nigajmaa²oo' coon'²¹ wa'a 'e lí² feei'¹gɨ‑tsi Dios tyii'. 5 Pe jna'gɨɨ'ɨ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu sɨjaan²¹a'an wa'a untyúi¹ Dios jna'a tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²na'a Cristo. 6 Tsʉ wana sɨcaan²¹na' coon'¹³ Cristo Jesús jo 'ee to² 'íi³ wa lɨ́ɨ¹na' 'e li² circuncisión do sɨ jo lɨ́ɨ¹na' 'ee. 'E 'íi³ to² tyi' 'e li'iin²¹²na' la jaain²¹ la jaan²¹na' tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨ²na' Dios.

7 'Naa', cwolíin²naa' røø²¹ la mo jéei¹. Pe nano, ¿'iin gajmaa¹a gajnii'²¹ 'naa' wa jo jmaa²gɨɨ' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'e júu³ la jai'² lo? 8 Jon'on Dios gajmaa¹a 'e joon, lɨ' 'ii‑o catø'²ø 'naa'. 9 La 'øøi'²¹‑'oo' no, coon'¹³ ca pi'³ tyiian'³ do ilí² iróon² jilaa'²¹ con² do; la joon jon jaain²¹ tsá² lí² uncaain²¹ tsá² fúui¹ wa'a núu²uun júu³ tya'a. 10 Joon jo cu'²‑tsii coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'wii'¹³ 'naa' 'e jo unsɨɨ²¹naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' jilaa'²¹ 'e niga'e'²ee 'naa'. Pe i'e'² Dios wúu¹ 'in untyíin² 'naa', jo 'ee cwáain¹ tya'gɨ doñi'iin.

11 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ cwo'¹o jna tsaa² 'e 'ee'¹ jna tsá² 'e 'ná² 'ii'²¹ tsá² 'e li² circuncisión do. Pe jo i'øøi'¹gɨ tsá² Israel jna wa mo'o 'ee²¹ee 'e 'ná¹ 'ii'²¹ tsá² li² circuncisión. Pe 'øøi'¹gɨ 'ido jna tsʉ 'wii'¹³ fuu²¹²uu 'ido 'e gajuuin²¹ Jesús tsaa'² crúu¹³ 'wii'i tya' tsaa² tya'a. Joon 'wii'¹³ joon 'ee'¹mo 'ido jna. 12 Pe tya' 'in tsá² 'in ngɨ́¹ to² untyíin² 'naa' tsáai¹gɨ‑tsii wa' 'wó¹mo yaa‑i jee²¹² 'naa' coonti.

13 Tsaru'¹u', gatø'² Dios 'naa' 'e seen²¹naa' sɨláa²naa' 'e tyʉ́²ʉʉ' to² yaanaa'. Seen²¹naa' sɨláa²naa' pe jo cwéi¹ yaanaa' wa'a jmaa²aa' 'e gó² 'e 'yaai¹‑tsi ngú¹ taan²¹²naa'. Pe cwéi¹ yaanaa' wa'a uncóon¹³on' la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²naa' yaanaa'. 14 Tsʉ wana jmoo²oo' jiin'¹³ la jin'² 'e júu³ lo: “Cwoli'iin²¹²moo' tsaruu'²¹naa' jiin'¹³ la 'iin²¹²naa' yaanaa'”, iuntsiin¹naa' jilaa'²¹ ley catyiia². 15 Pe wana 'eei'¹ 'naa' joongɨ mɨɨ'¹³ 'naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa', ¿xiiala iliseen²¹naa' tyʉ́² la 'oo'²¹ yaanaa' 'e la joon?

Xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi ngú¹ taain²¹²

16 Pe fuu²¹²uu 'naa': Ngɨ́²ɨɨ' to² jmoo²oo' la to² tyʉ'² Espíritu tya' Dios joon coon'¹³ la joon jo jmaa²aa' 'e gó² jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi ngú¹ taan²¹²naa'. 17 Tsʉ 'e ngú¹ taan²¹²naa' no jo 'iin²¹²in jmá¹ 'e 'yaai¹‑tsi Espíritu tya' Dios. La joon jon 'in Espíritu do jo 'iin²¹²in jmá¹ 'e 'yaai¹‑tsi 'e ngú¹ taan²¹²naa'. 'Aa'¹a ngú¹ taan²¹²naa' 'in Espíritu do, la joon jon Espíritu 'aa'¹o ngú¹ taan²¹²naa'. Joon tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwói¹ jmaa²aa' jiin'¹³ la 'iin²¹²naa'. 18 Tsʉ wana cwéi¹ 'naa' yaanaa' 'e tyʉ'² Espíritu to² 'naa' jo tyʉ'²gɨ ley to² 'naa'.

19 Joon jo wúui¹ liñí² tsá² 'e 'iin²¹²in ngú¹ taan²¹²naa' jmá¹, 'iin²¹²in fee'²i tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹, 'iin²¹²in jmá¹ jilaa'²¹ 'e 'leei'²¹ tsá², joon 'iin²¹²in jmá¹ jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi 'ña'a. 20 Joon 'e ngú¹ taan²¹²naa' 'iin²¹²in un'goo¹o jileei'²¹ dioses tya'a 'in gajmee¹i yaai joon tɨ́²‑tsi jmáa¹a júu³ loo¹, 'eei'¹ ruu'²¹i, 'noo¹o mɨɨ'¹³ joon 'iin²¹²in 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹. Joon jo wúui¹ tɨ́² 'nii'²¹‑tsi, joon jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jiin'¹³ tya' 'e yaai. Joon 'iin²¹²in jmáa¹a poo²¹² la 'ii'¹³ tsá², sɨ jmáa¹a coon²¹ poo²¹² tya' 'ña'a 'ee. 21 Joongɨ 'oo¹o tsii²¹² wúu¹, joongɨ jngaai'¹³ tsá², joongɨ ngɨɨ¹ɨ to² 'íin¹ joongɨ to'²o mɨɨ'¹³ mo 'íin¹in joongɨ jmoo¹o jilaa'²¹ 'e catyiia² 'e lɨ la lo. Joon fuu²¹²uu 'naa' tún¹ la nafo'¹oo la mo jéei¹ do, 'in jmoo¹o la lo jo lí² wa' tsatáai¹ lɨ tyʉ'² Dios to² tsá².

Xiaala lɨ́ɨ¹i tsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in Espíritu

22 Pe 'in Espíritu do jmoo¹o wa'a li'iin²¹²mo tsaruu'²¹i joongɨ jmoo¹o wa'a jmá¹ tsá² jløø'³i, joongɨ 'e seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ Dios la joon jon la 'oo'²¹ yaai. Coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² do lí² líin² tsá² tsá² feei'¹‑tsi, joongɨ tsá² 'wó²‑tsi, joongɨ tsá² 'in uncoon'¹³ tsá² xeei'²¹, joongɨ tsá² 'in untiin'¹³ júu³ tya'a. 23 'In Espíritu do uncoon'¹³ tsá² 'e seein²¹ tyʉ́²‑tsi joon 'e lí² tyʉ'² to² yaai. Joon jiin'¹³ coon²¹ ley jo sá² wa'a jmaa¹a 'ii'²¹ tya' 'in tsá² 'in jmoo¹o jilaa'²¹ 'elo.

24 Joon jileei'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tya' Cristo Jesús lawa nigatáan¹in tsaa'¹ crúu¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'iin²¹²in ngú¹ taan²¹²in. 25 Joon wa' seen²¹na' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² do, cwongɨ́²ɨ' jon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu do.

26 Joon coon'¹³ la joon jo lí² jmée¹na' jloo'³ yiia' tsʉ wana jmoo²¹o' jloo'³ untyíi²na' la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² joongɨ 'oo²¹²o' tsii²¹² wúu¹.

6

Uncóon¹³oon' la jaain²¹ la jaain²¹

1 Tsaru'¹u', wana gajiin²¹naa' jaain²¹ tsá² 'in nigatøi'² tsaa² tya'a, 'naa', 'in ngɨ¹gɨ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu, 'ná² uncóon¹³oon' 'ido 'e jiin'¹³in coon'¹³ Cristo. Joon 'ná² jmaa²aa' 'e 'wó²‑'oo' coon'¹³on. Coon'²¹ tún² 'ná² jmaa²aa' tsʉ coon²¹ jo¹ ngái¹ la no wa 'naa'gɨɨ' gaxuu'²¹ 'naa' tsaa² tyii'. 2 Uncóon¹³oon' la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² 'in 'oo¹o fa'í³ joon coon'¹³ la joon lí² untsiin¹naa' 'e ley tya' Cristo.

3 Tsʉ coon'²¹ tsá² tóo² yaai wa'a lɨɨi² tsá² 'e tsá² 'in tyiin² 'ii, pe jon'gɨ 'in tyiin² 'ii. 4 'Ná¹‑a tyá²a tsá² cwáain¹ tya'a la jaain²¹ la jaain²¹ xiiala to² nigajmaa¹a wa'a cwo'ɨ́ɨ¹i 'e tyúu¹i cwáain¹ tya' 'ña'o, jon' wa' cwáain¹ tya' tsá² xeei'²¹. 5 'E juncwii²¹ tya' tsá² lɨ la lɨ láa¹a joon la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² 'ná¹ cón² láa¹a 'ña'a.

6 Joon jileei'²¹ 'in núu²un 'e júu¹ tyʉ́² tya' Dios 'e 'e'²e tsa tɨ́ɨ²i uncoon'¹³ 'in tsá² do 'in 'e'² 'ii coon'¹³ 'e tyʉ́² tya'a.

7 Jo cóon¹³oon' tóo² yaanaa': 'e lɨ́ɨ²naa' 'e lí² unsɨ́ɨi² tsá² 'e to² nigatyʉ'² Dios. Tsʉ 'e jún² 'e jñi¹ tsá² la joon jon cón² tsá² mi tɨ́² 'e garoo²¹. (Wa jñi¹ tsá² cwuu²¹ joon coon²¹ tsá² cwu¹ tya'a mo garoo²¹o.) 8 La joon jon wa' jmoo¹o tsá² jilaa'²¹ 'e gó² 'iin²¹²in ngú¹ taan²¹²in, 'e gó² do jon ijmá¹ júuin² lɨ gatséi¹. Pe wana jmoo¹o tsá² jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi Espíritu tya' Dios, 'in Espíritu do ijmáa¹a 'e seen²¹mo 'in tsá² do coon²¹ tøø²mo. 9 Jo cwo'woo²¹oo' 'e jmoo²oo' 'e tyʉ́²; tsʉ wana jmoo²¹o' taa'²¹gɨ' ca gatɨ́² 'ii'²¹ 'e garoo²¹ 'e sá² 'e 'lee²¹e'. 10 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwojmoo²¹o' 'e tyʉ́² tya' jileei'²¹ tsá² mi lí². Cwojmóo²¹o' la joon 'e tyiin²gɨ nifu tya' tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo.

Júu³ lɨ tséi¹

11 Ñí²duu' xiaala coo'¹³ 'e júu³ lo 'e gatón³oon ni mo'jí² lo coon'¹³ cwóo³oo. 12 'In tsá² do 'in 'iin²¹²in wa' 'ii'¹³naa' 'e li² circuncisión, 'iin²¹²in la joon jiin'¹³ wa' iliseen²¹in tyʉ́² coon'¹³ 'in tsá² Israel catyaai² do, 'e coon'¹³ la joon jo 'e iní²i wúu¹ 'wii'¹³ tya' 'e júu³ tyʉ́² do 'e gajuin¹ Cristo tsaa'¹ crúu¹³ 'wii'¹³ tyi'. 13 Jon' wa' jiin'¹³ 'in tsá² lɨ́ɨi¹ li² circuncisión lí² jmáa¹a jilaa'²¹ la jin'² ley pe 'iin²¹²in 'e 'ii'¹³naa' 'e li² do 'e coon'¹³ la joon ijmá¹ jloo'³ 'e to² tyʉ'² 'ii‑o ga'ii'¹³naa' 'e li² do. 14 Pe wa jna, cwáain¹ tyiia 'ñii'a, jo 'e sá² wa' jmá³aa jloo'³ 'ñii'a. Pe wa'a jmá³aa jloo'³, jloo'³ jmá³aa tsʉ 'wii'¹³ nigajuin¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo tsaa'¹ crúu¹³ 'wii²¹² tyiia. Tsʉ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' 'e crúu¹³ do 'e fu juncwii²¹ lo jo tyʉ'²gɨ to² jna, joon la wa' na'lɨɨ²¹²moo tya' 'e fu juncwii²¹ lo. 15 Tsʉ wana sɨcaan²¹na' coon'¹³ Cristo Jesús jo 'ee to² 'íi³ tyi' wana 'ii'¹³na' 'e li² do sɨ jo mo 'ii'¹³na' 'ee. Jiin'¹³ 'e 'íi³ to² tyi' wa' 'e líin³na' 'in 'múu²mo'. 16 Joon cwoliseein²¹ tyʉ́² tyani Dios jileei'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ la joon, joon cwolifee'¹mo‑tsi Dios tya'a, tsʉ líin² 'ido tsá² tya' Dios 'e la jai'².

17 Nano tiin'¹³ lɨ ngóo'¹gɨ do jo 'iin²¹²na wa'a untyíin² tsá² jna jiin'¹³ jáain¹. Tsʉ lí²‑i liñí² tsá² 'e lɨ́ɨ¹na tsá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús coon'¹³ 'e li² lɨ sɨcwuu'²¹ tyiia lo.

18 Tsaru'¹u', cwoseen²¹moo' 'e feei'¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii²¹² tyii' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑'oo'. Amén.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Efeso

1

Siin¹ Poo² 'e jí² lo tya' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ Efeso

1 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Joon lɨ́ɨ¹na jaain²¹ apóstol tya' Jesucristo tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹² Dios la joon. Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' 'in lɨ́ɨ¹ tsá² tya' Dios 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo Jesús néei¹ Efeso. 2 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'e wa uncwaa'³mo 'naa' joon wa cwo'¹ Dios Ñʉ'¹ʉ' joongɨ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa' 'e seen²¹moo' tyʉ́² tyaníi¹i.

'E gajmaa¹a Dios Jmii²¹ tyijna' 'wii²¹² tya' Cristo

3 Ungoo²¹o' Dios tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'in lɨ́ɨi¹ Jmii²¹, tsʉ 'wii'¹³ sɨcaan²¹mo' coon'¹³ Cristo gauncwaai'³ Dios jna' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cwai'³ 'e sá² ñʉ'fú² 'e cwo²o Espíritu Tyʉ́². 4 Joon Dios gatyii'¹³in jna' 'wii²¹² tya' Cristo la nʉ'gɨ garón² juncwii²¹. Dios gatyii'¹³in jna' 'e saan²¹an' 'e cwaa'³na' tya'a joon 'e jo tsaa² røøi²¹gɨ'. 5 Joon tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹² Dios jna' jiin'¹³ la ga'ɨ¹‑tsi 'e jmáa¹a tyi' la mo jéei¹, ga'ii'²¹ Dios jna' 'wii'¹³ tya' Cristo 'e líin²na' jóon¹on jiin'¹³ la galɨ́² 'yaai¹‑tsi 'ña'a. 6 Joon coon'¹³ la joon lí² ñí²i jileei'²¹ xiiala 'ya'²gɨ 'e fo'feei'¹ tya'a. Joon coon'¹³ 'e fo'feei'¹ tya'a do gajmaa¹a Dios ilí² 'ii'²¹in jna' coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo tyijna'. 7 Joon tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹² Dios jna' 'áai¹, gajmaa¹a Dios tiin'¹³ jna' 'wii'¹³ mo gajúin¹ Jóon¹on, galifee'¹mo‑tsi 'wii'¹³ tsaa² tyijna'. 8 Joon Dios niga'e'²e jna' xiiala 'iin²¹²in jna' 'áai¹ mo gacwo'¹o jna' 'e jmɨɨ¹‑tsi' joongɨ 'e 'øøi'²¹‑tsi' 'áai¹. 9 Joon niga'e'²e jna' 'ee 'e 'iin²¹²in jmáa¹a 'e la 'ɨ¹‑tsi 'ña'a 'e jo lí² 'øøi'²¹‑tsi tsá². 10 Joon ga'ɨ¹‑tsi 'ee ijmáa¹a mo gacwá¹ jmɨɨ²¹² wa'a uncaain²¹ jilaa'²¹ ilí² tyʉ'² Cristo to², la 'e sá² ñʉ'fú², la joon jon 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

11 Joon coon'¹³ 'e sɨcaan²¹na' coon'¹³ Cristo ga'ii'²¹ Dios jna' la mo jéei¹ 'e 'ii'¹³na' 'e tɨɨ²¹na' icwó²o 'ii. Joon jilaa'²¹ 'elo røø²¹ galɨ́² jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi Dios joon jmoo¹o Dios jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi 'e 'ɨ¹‑tsi. 12 Joon la joon, jna'a, 'in nigajai'² lɨ́ɨi² Cristo nifu, lí² lisaan²¹a'an jmoo²¹o'o 'e cwo'¹ tsá² 'maai'¹³ Dios 'wii'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya'a. 13 La joon jon 'naa' nigajai'² galɨ́ɨ²naa' Cristo mo ganʉʉ²ʉʉn' 'e júu³ jai'² tya'a, 'e júu³ jai'² do tya' xiiala lí² jmáa¹a Dios tiin'¹³naa'. Joon galicaan²¹naa' coon'¹³ Cristo, joon ga'ii'¹³naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios, 'in lɨ́ɨi¹ lawa coon²¹ sello tyi'naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Dios. Joon ga'ɨ́ɨ² Dios júu³ la mo jéei¹ icwoo¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a do. 14 Joon 'in Espíritu Tyʉ́² do lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ júu³ tyiin² 'e cwó² Dios ca mi 'ii'¹³naa' 'e tɨɨ²¹naa'. Joon coon'¹³ la joon iun'goo²¹o tsá² 'ii 'wii'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya'a.

Mɨ¹ɨ Poo² tyani Dios 'wii²¹² tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²¹ Jesús

15 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon mo ganú³uun xiiala jai'² lɨ́ɨ²naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús joongɨ xiiala 'iin²¹²naa' jileei'²¹ tsá² tya' Dios catyaai², 16 jo¹ ga'iin²‑tsii cwóo³oo 'maai'¹³ Dios 'wii²¹² tyi'naa' coon²¹ tøø²mo, joon mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'wii²¹² tyi'naa'. 17 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in lɨ́ɨ¹i Jmii²¹ tya' jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ. Mɨ́³ɨɨ tyaníi¹i wa'a cwo'¹ 'naa' ilijmɨɨ¹‑'oo'. 'E coon'¹³ la joon lí² 'øøi'²¹‑'oo' jilaa'²¹ i'e'²e 'naa' joon licwii¹moo' 'ii 'e tyʉ́²gɨ. 18 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios wa'a uncoon'¹³on 'naa' i'øøi'²¹‑'oo' jilaa'²¹ 'e sɨjan² jileei'²¹ 'in tø'² Dios. Mɨ́³ɨɨ jon wa'a iliñí²ii' xiaala 'ya'²gɨ joon xiiala fee'¹ 'e sá² tya' Dios icwo'¹o 'e tɨ́ɨ²i jileei'²¹ tsá² tya'a. 19 Mɨ́³ɨɨ jon wa'a iliñí²ii' xiiala fee'¹ 'e wa'a pí³ tya' Dios 'e jo tyéi¹. Joon 'e wa'a pí³ tya'a do jmoo¹o to² coon'¹³ jna' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Joon 'e wa'a pí³ tya' Dios do ga'e'² Dios jna' 20 mo gajiin'²¹ Dios Cristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon gajmaa¹a cwó² 'ido lɨ' cwoo²¹o tsáa¹ fu ñʉ'fú². 21 Joon gacwó² 'ido lɨ ñigɨ la jee²¹² jileei'²¹ tsaa'to², coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'oo¹o to². Ñigɨ 'ii la jee²¹² jileei'²¹ 'in lí² unsii¹i tsá² jee²¹² 'e juncwii²¹ lo sɨ jee²¹² 'e juncwii²¹ ijó¹ 'ee. 22 Joon Dios gacwoo¹o wa'a tyʉ'² Cristo to² jilaa'²¹ 'e sá². Joon gacwo'¹o Dios Cristo wa'a iliin¹ mootyi² tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii. 23 Joon 'in tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo lɨ́ɨ¹i lawa cuerpo tya' Cristo. Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo do lawa'a la tøøi² cuerpo tya' Cristo. Joon Cristo cwáain¹ tya'a unrøø²¹i jileei'²¹ 'ido.

2

'Iin²¹²mo Dios jna' 'wii'¹³ joon gajmaa¹a tiin'¹³ jna'

1 Joon xʉfiin'¹³ lɨ́ɨ¹naa' lawa tsá² 'lɨɨi²¹² la mo jée¹ coon'¹³ jilaa'²¹ tsaa² røø²¹naa' joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e niga'laa²¹² 'naa', pe Dios nigajmeei¹ 'naa' tsá² jiin'²¹ coon²¹ caan²¹mo coon'¹³ Cristo. 2 'Yiia'¹³ joon gajmaa²aa' la jmoo¹o 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ catyaai², joon gajmaa²aa' jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'in espíritu gó² 'in tyʉ'² to² lɨ' tya'cwii²¹ lacaain²¹ juncwii²¹. Joon 'in espíritu gó² do tyaa¹‑tsi jileei'²¹ 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ to² tyʉ'² Dios. 3 La joon lɨ́ɨi¹ jna'a jon la mo jéei¹, ngɨɨ²¹ɨ'ɨ to² jmoo¹o jiin'¹³ la 'ii²¹i'i, jmoo²¹o'o jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi ngú¹ taan²¹²na'a joongɨ joon jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsii'i. Joon galɨ́ɨi¹ jna'a tsá² 'in tɨ́ɨi² 'ii'²¹ 'e wúu¹ i'é²e Dios, coon²¹ røø²¹ la 'in catyaai² 'in 'e'²e Dios wúu¹. 4 Pe jo tyéi¹ 'e fúu² lɨ́ɨ²i Dios jna' joon gali'iin²¹²mo jna' 'áai¹, 5 joon xʉfiin'¹³ lawa 'lɨɨi²¹² jna' coon'¹³ 'e tsaa² røø²¹na' gajmeei¹ Dios jna' tsá² jiin'²¹ coon²¹ caan²¹mo coon'¹³ Cristo. Tsʉ Dios gajmaa¹a 'e tiin'¹³ 'naa' tsʉ 'wii'¹³ 'e feei'¹‑tsio. 6 Joon Dios gajmaa¹a jiin'¹i' caan²¹mo coon'¹³ Cristo Jesús joon gajmaa¹a 'e 'yii'²¹a' caain²¹ coon'¹³on fu ñʉ'fú². 7 Joon gajmaa¹a Dios la joon 'e lí 'é²e jéei¹gɨ xiiala gali'iin²¹²in jna' 'áai¹ joongɨ xiiala 'wo²‑tsi 'áai¹ tyijna' coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo Jesús tyi'. 8 Joon Dios gajmaa¹a tiin'¹³ 'naa' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo 'naa'. Joon jo gajmaa² 'naa' 'yaanaa' 'elo, pe Dios nigajmaa¹a tyi'naa' 'e jo 'ee 'laa'¹³ tyíin¹. 9 Jo jmaa¹a Dios tiin'¹³ tsá² tsʉ 'wii'¹³ 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a tsá², tsʉ coon'¹³ la joon jo lí² jme¹i tsá² jloo'³ yaai. 10 Tsʉ Dios nigajmee¹i jna', gajmee¹i jna' sɨcaan²¹na' coon'¹³ Cristo Jesús yʉ to² 'e jmoo²¹o' jilaa'²¹ to² 'e tyʉ́² jiin'¹³ la niga'ɨ¹‑tsi la mo jéei¹.

'E tyʉ́² 'e saan²¹an' 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo

11 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwotii'¹³‑'oo' xiiala lɨ́ɨ¹naa' la mo jéei¹. Jo lɨ́ɨ¹naa' tsá² Israel 'in niga'ii'²¹ 'e li² circuncisión 'e jmoo¹o tsá² do ngú¹ taain²¹² tsá². Joon 'in tsá² 'in lɨ́ɨi¹ li² do gaunsii¹i 'naa' tsá² 'in jo lɨ́ɨi¹ li² circuncisión. 12 'Yiia'¹³ joon jo cwii¹naa' Cristo. Jo galɨ́ɨ¹naa' tsá² Israel joon jo ñí²ii' 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios jon'gɨ 'e júu³ tyiin² gajmaa¹a Dios coon'¹³ 'in tsá² do. Taan²¹²naa' 'e juncwii²¹ lo jo 'e sá² wa' sɨjaan²aan' joon jo cwii¹naa' Dios. 13 Pe nano, sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Cristo Jesús nigangatyéen¹naa' coon'¹³ Dios, xʉfiin'¹³ la mo jéei¹ wíin² taan²¹²naa' coon'¹³on. Coon'¹³ 'e jmɨ¹ 'øøi² Cristo Jesús nigangatyéen¹naa' coon'¹³ Dios. 14 Joon tsʉ 'wii'¹³ Cristo seen²¹na' tyʉ́² tyani Dios. Joon Cristo do gajmaa¹a wa' iliin¹na' tsá² goo²¹o' la tsá² Israel lagɨ tsá² 'in jo¹ seein²¹ Israel. Joon gauntyee¹e 'e gó² 'ɨ¹‑tsi' 'e lɨ la lɨ coon²¹ 'oo²¹ cwoo'¹³ 'e si'² jee²¹² tsá² Israel coon'¹³ tsá² 'in jo seein²¹ joon. 15 Joon mo gajúin¹ Cristo gatséi¹mo 'e ley do 'e lɨ́¹ jmaai'¹³ 'e 'ná¹ jmaa¹a tsá² joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a coon²¹ fuu²¹ 'múui² jee²¹² je tún² fuu²¹ do. Joon sɨcaan²¹mo coon'¹³ 'ido 'e fuu²¹ 'múui² do. Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a Cristo 'e seein²¹ tsá² tyʉ́²‑ʉ jee²¹² 'ii. 16 Joon mo gajúin¹ Cristo tsaa'¹ crúu¹³ gauntyee¹e 'e gó² do jee²¹² 'e tún² 'e fuu²¹ do joon gajmaa¹a 'e seein²¹ 'ido tyʉ́² coon'¹³ Dios. Joon coon'¹³ la joon galɨ́ɨ¹i jaan²¹mo.

17 Joon Cristo gajó¹ joon gajma'²a júu³ jileei'²¹ 'e júu³ do tya' xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́². Gajma'²a 'naa' júu³ 'in seein²¹ wíin² la joon jon 'in seein²¹ tyan'¹. 18 Joon tsʉ 'wii'¹³ Cristo 'e lí² tsatyéen¹na' coon'¹³ Dios Jmii²¹ sɨ lɨ́ɨ¹na' tsá² Israel sɨ jo¹ lɨ́ɨ¹na' 'ee. Jaan²¹mo Espíritu 'in ngɨ¹ coon'¹³ jna'. 19 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo liin¹gɨɨ' tsá² coon²¹ fuu²¹ pe lɨ́ɨ¹naa' tsá² goo²¹o' la lɨ́ɨi¹ jileei'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tya' Dios. Lɨ́ɨ¹na' tsá² 'in taai²¹² inʉʉ tya' Dios. 20 Joon 'naa' lɨ́ɨ¹naa' lawa coon²¹ 'nʉ́¹ 'e si'² ni coon²¹ tɨɨfuu²¹. Joon 'in tsá² apóstoles coon'¹³ 'in gacwoo¹o júu³ tyʉ́² la mo jéei¹ lɨ́ɨ¹i lawa 'e tɨɨfuu²¹ do. Joon 'ña'a Jesucristo lɨ́ɨ¹i lawa 'e cuun²¹² nifu tya' 'e tɨɨfuu²¹ do. 21 Joon ni Cristo do cwaain²¹ 'e 'nʉ́¹ do tyʉ́² sɨfúui¹³ ca ga'yeei²¹ coon²¹ cwo'¹ nacwaai'³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 22 Joon 'naa' 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ Cristo uncaan²¹naa' coon'¹³ jileei'²¹ 'in catyaai² ca galɨ́ɨ¹naa' coon²¹ 'nʉ́¹ lɨ seein²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

3

Dios gatyaa¹a cwoo²¹ Poo² 'e júu³ tyʉ́² tya'a wa'a cwó²o 'ido tya' tsá² jo seein²¹ Israel

1-2 Tsʉ 'wii'¹³ joon jna‑a, Poo², 'e mɨ́³ɨɨ 'wii²¹² tyi'naa', joon 'yuu²na 'nʉñí³ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo Jesús. Joon nanʉʉ¹ʉʉ' 'e 'yuu²na 'nʉñí³ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo tsʉ Dios gatyaa¹a cwóo³oo 'e júu³ tyʉ́² tya'a wa' cwo'³oo 'naa' 'in jo seein²¹ Israel. 3 Joon nanʉʉ¹ʉʉ' xiiala ga'e'² Dios jna 'e júu³ 'uuin²¹ tya'a jiin'¹³ la júu³ gatoon²xʉʉ ni jí². 4 Joon mo jǿø²øø' 'e jí² lo tsáa¹mo‑'oo' 'e cwíi³oo 'e júu³ 'uuin²¹ tya' Cristo. 5 Joon jo gacwó² Dios wa'a 'e licwii¹i 'e júu³ 'uuin²¹ do jiin'¹³ jaain²¹ la mo jée¹, pe nano niga'e'² Dios 'e júu³ 'uuin²¹ do tya' 'in apóstoles 'in gatyii'¹in coon'¹³ 'in tsá² 'in cwo¹o júu³ tyʉ́² tya'a. 'In Espíritu Tyʉ́² tya' Dios ga'e'²e 'in tsá² do 'e júu³ 'uuin²¹ do. 6 Joon 'e lo‑o 'e júu³ 'uuin²¹ do: 'e coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala ijmá¹ Dios tiin'¹³ tsá² 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo Jesús 'in tsá² 'in jo seein²¹ Israel i'ii'²¹ 'e tɨ́ɨi² coon²¹ røø²¹ coon'¹³ 'in tsá² Israel. Joon iliin¹ coon²¹ cuerpo tya' Cristo la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² do. Joon 'e júu³ ga'ɨɨ¹ɨ Dios cwáain¹ tya' Cristo Jesús tya' tsá² Israel, 'e júu³ do tya' tsá² 'in jo seein²¹ Israel jon.

7 Joon xʉfiin'¹³ jo tɨ́ɨ²na 'e liin¹na tsá² tya'a, Dios gatyii'¹³in jna joon gatyaa¹a cwóo³oo wa'a cwóo³oo júu³ tyʉ́² tya'a. Joon jmaai'¹³ coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a galɨ́¹ jilaa'²¹ 'elo. 8 Joon jna‑a lɨ́ɨ¹na 'in xaai¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ tsá² tya' Dios; pe 'ii‑o gacwo'¹ jna 'e to² lo 'e 'ya'²gɨ wa'a jmaa'¹³aa júu³ 'in tsá² jo seein²¹ Israel 'e júu³ tyʉ́² tya' Cristo, joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² 'øøi'²¹‑tsi la tí¹ xiiala fee'¹ 'e gajmaa¹a Cristo 'wii²¹² tyi'. 9 Joon gatyaa¹a Dios cwóo³oo wa'a jmaa'¹³aa jileei'²¹ tsá² júu³ 'e júu³ 'uuin²¹ ga'ɨ¹‑tsi Dios ca la mo 'wiin²¹², joon Dios gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá². 10 Galɨ́¹ la joon, 'e coon'¹³ la joon lí² 'é²e Dios 'in tyʉ'² to² coon'¹³ 'in 'oo¹o to² fu ñʉ'fú², xiiala gajmaa¹a tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii². Joon coon'¹³ la joon lí² liñi¹ 'ido xiiala jmɨɨ¹‑tsi Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá². 11 Joon jilaa'²¹ 'elo jiin'¹³ la ga'ɨ¹‑tsi Dios ilí² coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, joon gali'iin²¹²in Dios la joon ca la mo 'wiin²¹² joongɨ coon²¹ tøø²mo. 12 Joon tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²na' Jesucristo lí²‑i tsatyéen¹na' tyani Dios jo cu'²‑tsi' wa' jo 'ii'²¹in jna'. 13 Tsʉ 'wii'¹³ joon mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' jo cwoliin¹naa' tsá² 'in jo tyaa¹‑tsi cwáain¹ tya' 'e móo³oo wúu¹ wii'¹³ cwáain¹ tyi 'naa', tsʉ coon²¹ 'e 'yʉ́³ júui³ 'naa' 'elo.

'Iin²¹²in Cristo tsá²

14 Tsʉ 'wii'¹³ joon si'³ii wo²jní³ii tyani Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 15 'in cwó²o nombre tya' jileei'²¹, lagɨ 'in taai² ñʉ'fú², lagɨ 'in taain²¹² juncwii²¹. 16 Mɨ́³ɨɨ tyani Jmii²¹ 'e cwoo'¹³i 'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a 'e cwo'² 'naa' wa'a pí³ tsi alma tyii'. 17 Mɨ́³ɨɨ 'e 'wii'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' i'cwó² Cristo alma tyii'. Mɨ́³ɨɨ jon 'e tsʉ 'wii'¹³ tá² taan²¹²‑'oo' coon'¹³ 'e 'iin²¹²naa' Dios coon'¹³ tsá². 18 Mɨ́³ɨɨ 'e li'øøi'²¹‑'oo' tyʉ́² coon'¹³ 'in catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨ²i Dios xiiala fee'¹ 'iin²¹²in Cristo tsá² 'áai¹. 'Iin²¹²na iliñii²¹ii' xiiala 'ú² joongɨ xiiala cwaa²¹ joongɨ xiiala 'o'² joongɨ xiiala ñíi¹ 'e 'iin²¹²in Cristo tsá². 19 Mɨ́³ɨɨ jon iliñí³ 'naa' xiiala 'iin²¹²in Cristo tsá² xʉfiin'¹³ jo lí² ne²na' la tí¹. Mɨ́³ɨɨ tyani Dios wa'a unrøø¹i Dios 'naa' coon'¹³ 'ña'a.

20 Joon nano, cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios. Joon coon'¹³ 'e 'ii'²¹ tya'o 'e taa² jna' lí² jmáa¹a Dios 'wii'¹³ tyi' láai²gɨ 'áai¹ la la mɨ́²ɨ', lí²‑i jmáa¹a Dios tyi' láai²gɨ 'áai¹ ce jo lí² 'ɨ¹‑tsi' jilaa'²¹ 'e lí² jmáa¹a Dios tyi'. 21 ¡Cwoun'goo¹o jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo Jesús! ¡Cwoun'goo¹o 'ii coon²¹ tøø²mo! Amén.

4

Sɨcaain²¹ jna' coon'¹³ Espíritu tya' Dios

1 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon, jna‑a, 'in 'yui² 'nʉñí³ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ', mɨ́³ɨɨ tyanii²ii' wa' jmaa²aa' la tɨ́ɨi² jmá¹a 'in nigatø'² Dios. 2 Cwoseen²¹naa' 'e 'wo²‑'oo' joongɨ feei'¹‑'oo' tya' tsá² xeei'²¹. Cwolifee'¹mo‑'oo' joongɨ 'í²du'‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsʉ 'wii'¹³ 'nee¹naa' la 'oo'²¹ ruu'²¹naa'. 3 Cwoo'¹³‑'oo' wa' liseen²¹naa' tyʉ́² la 'oo'²¹ 'naa' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́². 4 Jaan²¹mo lɨ́ɨ¹naa' 'in jai'¹ lɨ́ɨi² Cristo, joon jaan²¹mo Espíritu tya' Dios seein²¹, joon gatø'² Dios 'naa' 'wa'a canii²mo sɨjá²aan'. 5 Joon jaan²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' seein²¹, joon coon²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²na', joon canii²mo jmɨɨ²¹ saa²¹na', 6 joon seen²¹mo jaan²¹mo Dios 'in lɨ́ɨi¹ Jmii²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon 'in Dios do tyʉ'²ʉ to² jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii, joon uncoon'¹³on jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii, joon ngɨ¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii.

7 Pe Cristo nigacwo'²o jna' la jaan²¹na' coon²¹ to² jmoo²¹o' jiin'¹³ la nigali'iin²¹²in 'ña'a. 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon jin'²in ni jí² tya'a:

Mo gasoo¹o fu yʉ'² juncwii²¹ gatøø²¹o fúui¹ 'in galɨ¹ɨ,

joon gacwo'¹o tsá² 'e 'yaai¹‑tsio.

9 Joon, ¿'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² mo jin'² 'e jí² do “gasoo¹o fu yʉ'² juncwii²¹”? 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jin'² 'e nifu 'ii‑o gajgaai¹ fu ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 10 Joon 'in nigajngaai¹ do 'ii‑i 'in nigasoo¹o lɨ ñii²gɨ fu ñʉ'fú² 'e coon'¹³ la joon lí² unrøø¹i jilaa'²¹ coon'¹³ 'ña'a. 11 Joon gacwo'¹o la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² coon²¹ to² 'e jmáa¹a. 'Inlɨ́ɨi¹³ gajmee¹i Cristo apóstoles, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ gacwo'¹o to² 'e jma'²a tsá² júu³ tya' Dios, joon seein²¹gɨ 'in gacwo'¹o wa'a cwoo¹o 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala jmá¹ Dios tiin'¹³ tsá². Seen²¹mo joon tsacøøi'¹³ 'in 'e'²e 'naa'. 12 Gajmaa¹o la joon 'e tyaa¹a tyʉ́² jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii ijmáa¹a 'ido to² tya'a. Gajmaa¹o la joon jon 'e cwo'¹o pí³ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. 13 Joon ijmáa¹a la joon ca liin¹na' jaain²¹na' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' joongɨ coon'¹³ 'e cwii¹na' 'in Jóon¹ Dios; ca liin¹na' tsá² 'in nicøøi'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na', joon ca liin¹na' ce tí¹ la lɨ́ɨi¹ Cristo. 14 Joon jo lɨ́ɨ¹gɨ' la lɨ́ɨ¹ xuui²¹² 'in unsɨɨ²i 'e 'ɨ¹‑tsí jmoono tsʉ jo ñii¹ joon tsalíin²mo coon'¹³ 'ido jmoono mo jalíin² tsá² 'in jmɨɨ¹‑tsi 'e'²e 'ido jilaa'²¹ júu³ xiia'²¹. Joon coon'¹³ júu³ to'² tya'a coon'²¹on tóo² tsá² 'in jo lɨ́ɨi¹ tsá² 'in nicøøi'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi². 15 Pe jna'gɨ' sɨ́ɨ¹³ɨ' 'e júu³ jai'² tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²na' la jaain²¹ la jaan²¹na', icwaan²¹na' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi' cwáain¹ tya' Cristo. Joon Cristo do lɨ́ɨi¹ mootyi² tya' cuerpo tya'a, joon cuerpo tya'a lɨ́¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii. 16 Joon tsʉ 'wii'¹³ Cristo 'yuui² cuerpo tya'a, 'wii'¹³ 'ii tyʉ́² sɨtaai² jilaa'²¹ cuerpo tya'a, joon mo jmoo¹o to² tyʉ́² jilaa'²¹ 'e cuerpo do icwaan²¹mo joon ili'iin²¹²mo 'áai¹gɨ.

'E juncwii²¹ 'múui² 'e sá² coon'¹³ Cristo

17 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwo'³oo 'naa' cwáain¹ joon mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e jo ngɨɨ¹gɨɨ' to² jmoo²oo' la jmoo¹o 'in tsá² jo cwii¹in Dios. 'In tsá² do ngɨɨ¹ɨ 'ɨ¹‑tsi 'e jo 'e to² tí¹, 18 joon galinʉʉ²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'wa'²‑tsio tsá² bán¹mo 'ii joon jo 'oo¹o 'e juncwii²¹ 'e cwo'¹ Dios tsá². 19 Joon tsʉ 'wii'¹³ jo li'²gɨ fa'ɨɨ'²¹ canii² jmoo¹o jilaa'²¹ 'e gó². Cwo'¹‑tsi jmoo¹o jilaa'²¹ 'e 'leei'²¹ tsá². 20 Pe 'naa', jo mo galitɨ́ɨ²naa' jilaa'²¹ 'elo 'e cwáain¹ tya' Cristo, 21 wana la jai'² niganʉʉ²ʉʉn' cwáain¹ tya' 'ii, sɨ wana ga'e'²e Cristo 'naa' 'e jai'² 'e sá² tya' Jesús 'ee. 22 Pe 'naa', lawa tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo, 'ná¹ tʉʉ²ʉʉ' 'e gó² 'e jmaa²aa' 'e najmaa¹a 'leei'²¹ tsá² la mo jéei¹, tsʉ 'e gó² do 'e tɨ́²‑tsi tsá² jmoo¹o coon'²¹on tsá² tóo². 23 Joon cwaun'múu²mo Dios alma tyii' coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑'oo'. 24 Joon cwoliin²¹naa' tsá² 'in 'múui² 'in gajmeei¹ Dios. Joon Dios gajmeei¹ 'in tsá² 'múui² do 'e jmáa¹a 'e tyʉ́² joon 'e liin¹in tsá² tya'a la jai'².

25 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo foo'²¹gɨɨ' júu³ tajuu²¹ pe fáa¹³aa' 'a la jai'² la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsʉ jile'¹e' lɨ́ɨ¹na' lawa jaan²¹na' coon'¹³ cuerpo tya' Jesús.

26 Joon wana gatsá² 'nii'²¹‑'oo', jo 'noo²oo' tsaa²; jo cwoo²oo' 'e 'nii'²¹‑'oo' la tøøi² jmɨɨ²¹² ce yʉʉi'² ñi'¹. 27 Jo cwoo²oo' jiin'¹³xʉ wa' lí² tya' 'in 'lɨɨi'³.

28 Joon 'in gajmoo¹o 'uun²¹ 'ná¹ tʉ́²o jmáa¹a 'uun²¹ joon 'láa² 'wii²¹² jmáa¹a to², 'ná¹ jmáa¹a to² tyʉ́² coon'¹³ cwoo²¹o 'e coon'¹³ la joon ilisá² 'e cwo'²o 'in seein²¹ fa'í³.

29 Joon jo foo²oo' jilaa'²¹ júu³ 'e gó²; fáa¹³aa' jmai'² júu³ tyʉ́² 'e lí² uncoon'¹³ tsá² xeei'²¹. Joon júu³ tyii' ityá¹‑tsi tsá² 'e ngɨ¹ coon'¹³ Dios. 30 Joon jo cwoo²oo' fa'í³ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios coon'¹³ 'e jmoo²oo' tsʉ Dios gacwoo'¹³i 'naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a 'e liin¹ lawa coon²¹ sello tyi'naa' 'e liin¹naa' tsá² tya'a ca jmɨɨ²¹² mi untiin'¹³in jmáa¹a 'e tiin'¹³ 'naa'.

31 Tʉʉ²ʉʉ' 'e 'láai² 'ɨ¹‑'oo' coon'¹³ 'e 'yá²‑'oo', coon'¹³ 'e 'nii'²¹‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ 'laa'²¹ 'e 'oo¹o tǿ² tsá², coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ 'e gó². Tʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ 'e tsii²¹²‑wúu¹naa'. 32 Joon liin¹naa' tsá² tyúi¹, 'in 'wo²‑tsi tya' tsá² la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Jmaa²aa' feei'¹‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jiin'¹³ la gajmaa¹a Dios feei'¹‑tsi tyii' 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Cristo.

5

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwoliin¹naa' tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ Dios. Cwoliin¹naa' lawa xuui²¹² tya'a 'in 'iin²¹²in. 2 Joon 'iin²¹²naa' 'in catyaai² jiin'¹³ la gali'iin²¹²in Cristo jna' joon gajaain'¹² 'ña'a lawa jaain²¹ joo'saa'²¹ xuui²¹² 'in jngaai'¹³ tsá² 'e cwo'² tsá² Dios lawa coon²¹ fa'¹ 'wii²¹² tyijna'. Joon 'yaai¹‑tsi Dios coon'¹³ 'e fa'¹ do.

3 Pe 'naa', tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ²naa' tsá² tya' Dios jo cwoo²oo' lí² jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ 'e foo'¹³naa' tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹, jon'gɨ síi¹³naa' la 'oo'²¹ yaanaa' tya' 'in jmoo¹o la no. Jo jmoo²oo' doñi'ee 'e 'leei'²¹ tsá². 4 Jo foo²oo' júu³ 'e un'leei'²¹ tsá² yaai, sɨ júu³ 'e jo 'ee to² tí¹ 'ee, sɨ júu³ ngɨ́ɨ¹ 'e gó² 'ee. Pe tyʉ́²gɨ wa'a cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios. 5 Tsʉ nañí³ 'naa' 'e jo lí² tsataai²¹² tsá² lɨ tyʉ'² Cristo coon'¹³ Dios to² 'in tsá² 'in fee'¹i tsamɨ́² jo mo cui'² cwoo²¹o, sɨ jmoo¹o 'e 'leei'²¹ tsá² 'ee, sɨ 'iin²¹²in 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹ 'ee (tsʉ lawa un'goo¹o tsá² dioses 'in gajmeei¹ tsá² mo 'iin²¹²in 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹). 6 Jo cwoo²oo' wa' coon'²¹ tsá² 'naa' tóo² coon'¹³ júu³ 'e jo 'ee to² tí¹, tsʉ Dios i'e'²e wúu¹ 'in tsá² 'in jmoo¹o jilaa'²¹ 'e gó² lo, 'in jo nʉʉ'¹³ʉ. 7 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo uncaan²¹naa' coon'¹³on jiin'¹³xʉ.

8 La mo jéei¹ jo mo galicwii¹naa' Dios joon lawa née¹naa' lɨ nʉʉ²¹, pe nano sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' joon lawa née¹naa' lɨ tɨ́¹ 'yiia²¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon ngɨɨ²ɨɨ' la tɨ́ɨi² ngɨ¹ tsá² 'in née¹i lɨ tɨ́¹ 'yiia²¹. 9 Joon 'e 'yiia²¹ do jmoo¹o wa' seein²¹ tsá² 'in tyúi¹, joongɨ wa' jmá¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ ruu'²¹i joongɨ wa' jmá¹ tsá² 'e jai'². 10 Cwoo'¹³‑'oo' 'e cwoliñii²ii' 'ee 'e 'yaai¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ'. 11 Joon jo cwotaan²naa' coon'¹³on 'ido 'in néei¹ lɨ nʉʉ²¹ joon jmoo¹o 'e jo 'ee to² tí¹. Tyʉ́²gɨ wa'a jmaa²aa' iliñí¹ tsá² 'e gó² jmoo¹o 'ido. 12 Tsʉ 'e jmoo¹o 'in tsá² do lɨ 'uuin²¹ cwoo¹o tsá² fa'ɨɨ'²¹ wa'a faa'²¹ tsá² 'ee 'e jmoo¹ 'ido. 13 Pe mo najǿø² tsá² 'e gó² jmoo¹o 'in tsá² do coon'¹³ 'e 'yiia²¹ tya' Dios do, lí²‑i liñi tsá² tyʉ́² tsʉ 'e 'yiia²¹ do jmoo¹o 'e ñí¹i røø²¹ 'ee lɨ́¹. 14 Tsʉ 'wii'¹³ joon jin'²in ni jí² tya'a:

'Nʉ, 'in cwúu²i, unjnaa²‑'o'o; joon ráan²un jee²¹² 'lɨɨ²¹², joon cwo'¹ Cristo 'nʉ iseen²¹u jee²¹² 'yiia²¹ tya'a.

15 Jǿø²øø' xiaala ngɨɨ²ɨɨ' cataain²¹ cataain²¹ coon'¹³ tún² joon jo seen²¹naa' la seein²¹ 'in tsá² 'in jo ñii²¹²‑tsi, lɨ́ɨ¹naa' tsá² jmɨɨ¹‑tsi. 16 'E cwoo'¹³‑'oo' jmaa²aa' 'e sá² jmoo²¹o' jee²¹² jmɨɨ²¹² no tsʉ 'e gó² jmoo¹o 'in catyaai². 17 ¡Jo cwoliin¹naa' tsá² bón¹! Cwoo'¹³‑'oo' 'e li'øøi'²¹‑'oo' 'ee 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' jmaa²aa'. 18 Jo ngɨ́²ɨɨ' to² 'íin¹ tsʉ caa²¹naa' jilaa'²¹ 'e 'oo²oo' coon'¹³ ca juncwii²¹ tyii' 'in ngɨ́¹ la joon. Pe cwoo²oo' wa'a unrøøi²¹ Dios 'naa' coon'¹³ 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. 19 Síin¹³naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ salmos, joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e 'ø¹ tsá². Coon'¹³ jilaa'²¹ 'wa' pí³ tyii' 'øø²øø' 'e jløø'³moo' joon un'goo²¹oo' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 20 Joon coon²¹ tøø²mo cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios tya' jilaa' coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

Xiiala jmoo¹o tsá² la 'oo'²¹ ruui'²¹ tsá²

21 Joon tsʉ 'wii'¹³ un'goo²¹oo' Cristo jmée¹³naa' yaanaa' tsá² 'in nʉʉ'¹³ la 'oo'²¹ yaanaa' no.

22 Joon 'in tsamɨ́² tya' tsá² 'ná¹ jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ to² tyʉ'² nʉʉ'¹ tya'a 'wii'¹³ 'iin²¹²in jmáa¹a 'e 'yaai¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ'. 23 Tsʉ 'in ñʉʉ'¹ tya'a do lɨ́ɨ¹i mootyi² tya' tsamɨ́² tya'a tsʉ la joon lɨ́ɨi¹ Cristo mootyi² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi¹ 'ii. Joon Cristo do gajmaa¹a tiin'¹³ 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon 'in tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii lɨ́ɨ¹i lawa cuerpo tya'a. 24 Joon la jmoo¹o 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo nʉʉ'¹³ʉ to² tyʉ'² Cristo la joon jon tsamɨ́² 'ná¹ jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ jilaa'²¹ to² tyʉ'² nʉʉ'¹ tya'a.

25 Joon 'in tsañʉʉ'¹ 'ná¹ 'iin²¹²in 'oo²¹²o la gali'iin²¹²in Cristo 'in tsá² 'in galijai'² lɨ́ɨi² 'ii, joon gacwo'¹o Cristo juncwii²¹ tya'a 'wii'¹³ 'ii. 26 La lo‑o gajmaa¹a Cristo 'e gauntyúu¹i 'in nijai' lɨ́ɨi² 'ii tsaa² tya'a. 'E galityúu²mo coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e gasaa¹i joongɨ coon'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 27 Joon coon'¹³ la joon lí² jaain'²¹ Cristo tyani 'ña'a 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii 'in 'ye'²gɨ 'áai¹; jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo 'e 'oo¹gɨ jon'gɨ wa'a 'e gó² catyiia²gɨ pe jmaai'¹³ 'in tyúu¹mo jo 'ee sɨ'naai²¹ tya'a. 28 Joon la joon 'in tsañʉʉ'¹ 'ná¹ 'iin²¹²in tsamɨ́² tya'a jiin'¹³ la 'iin²¹²in cuerpo tya'a 'ña'a. Joon 'in 'iin²¹²in tsamɨ́² tya'a la wa'a 'e 'iin²¹²mo 'ña'o. 29 Jiin'¹³ jaain²¹ wa' 'eei'¹ cuerpo tya' 'ña'a lɨ' jiin'¹³ 'e unjíi²o joongɨ un'øøi'¹ 'ña'a. La joon jmoo¹o Cristo tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii, 30 tsʉ lawa cuerpo tya'¹o 'ii. Joon jna'o' lɨ́ɨ¹na' 'no'³ tya' 'e cuerpo do, tsʉ 'wii'¹³ ngú¹ taan²¹²in joongɨ moo¹ taa²¹²i lɨ́ɨ¹na' 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tya'a. 31 “Tsʉ 'wii'¹³ joon itʉʉ²mo tsañʉʉ'¹ sáa³ jmɨɨ²¹ joon iuncaain²¹ coon'¹³ tsamɨ́² tya'a joon 'in gái¹ do iliin¹ lawa jaan²¹mo.” 32 Coon²¹ júu³ 'uuin²¹ 'áai¹ 'elo pe fo'³oo 'e faa'²¹a 'e júu³ do cwáain¹ tya' xiiala lɨ́ɨi¹ Cristo coon'¹³ 'in tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. 33 Pe fuu²¹²uu 'naa' jon 'e 'ná¹ 'iin²¹²naa' jilee'²¹naa' tsamɨ́² tyii' la 'iin²¹²naa' yaanaa', joon 'in tsamɨ́² do 'ná¹ un'goo¹o ñʉʉ'¹ tya'a.

6

1 Joon 'in xuui²¹², tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²i, 'ná¹ jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉ tsacøøi'¹³ tya'a tsʉ la joon 'e tyʉ́². 2 Joon 'e ley nifu 'e jéei¹ coon²¹ júu³ tyiin² 'e jin'² la lo: “Un'goo²'o ñʉ'²'ʉ coon'¹³ saa²'a 3 'e coon'¹³ la joon 'e seen²¹un jløø'³mo'o joon wóo² iní²'i fu juncwii²¹ lo.”

4 Joon 'naa', 'in lɨ́ɨi¹naa' tsacøøi'¹³ tya' xuui²¹² jo jmaa²aa' 'e tyá² 'nii'²¹‑tsi xuui²¹² tyii', pe 'e tyʉ́²gɨ wa'a uncwaan²¹naa' coon'²¹ tún² joon 'ee²ee' cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'.

5 Joon 'naa', 'in jmoo¹o to² tya' tsá², jmaa²aa' nʉʉ¹³ʉʉ' ñi'fii¹ii' 'in taain²¹² juncwii²¹ lo. Joon lawa jmoo²oo' to² tya' Cristo jmoo²oo' to² tya'a coon'¹³ 'e un'goo²oo', canii²mo 'e 'ɨ¹‑'oo'. 6 Jmaa²aa' to² tʉ'²ʉ la tsa'leei'¹³ tya' Cristo jon' wa' jiin'¹³ lɨ' jǿø²naa' 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³on. Jmaa²aa' coon'¹³ jilaa'²¹ wa'² pí³ tyii' 'e 'iin²¹²in Dios. 7 Jmaa²aa' to² tyii' 'e 'yaai¹‑'oo' lawa to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jon' wa' to² tya' tsá². 8 Tsʉ ñí³ 'naa' 'e la jaain²¹ la jaain²¹ i'ii'²¹i tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jiin'¹³ la 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a sɨ jmoo¹o to² tya' tsá² sɨ jmoo¹o to² tya'a 'ee.

9 Joon 'naa', 'in lɨ́ɨi¹ ñi'fii²¹² tsá², coon²¹ røø²¹ jmaa²aa' la jmoo¹o 'ido, jo toon²oon' fo'¹‑tsi. Cwotii'¹³‑'oo' 'e 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² 'in tyʉ'² to² 'in tsá² do tyʉ'²ʉ to² 'naa' jon. Joon canii²mo lɨ́ɨi¹ tsá² tyaníi¹i, jo 'ee sɨsɨɨ¹i tsá².

'E cwoo¹o 'in Espíritu Tyʉ́² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios

10 Joon nano tsaru'¹u', tá² teen¹‑'oo' sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'waa'²¹ pí³ tya'a. 11 Joon lawa tyi² 'láa² 'láai² nii² ñí³ 'e un'øøi'²¹ yaai la joon jon 'naa' 'ná¹ cɨɨ²ɨɨ' lawa ñí³ tya' 'láa² 'e cwo'¹o Dios 'naa' 'e tá² táain¹‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tajuu²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³. 12 Tsʉ jo 'e tɨɨi'²¹ jna' coon'¹³ tsá² taain²¹² juncwii²¹ pe tɨɨi'²¹ jna' coon'¹³ 'in espíritu gó² 'in tyʉ'² to² tya'cwii²¹. Tɨɨi'²¹ jna' coon'¹³ 'in tyiin²gɨ, joongɨ 'in 'oo¹o to² wa'a tyʉ'²ʉ to² 'e juncwii²¹ lo 'e 'íi¹ lɨ nʉʉ²¹. 13 Tsʉ 'wii'¹³ joon cɨɨ²ɨɨ' ñí³ tya' 'láa² icwo'² Dios 'naa' 'e coon'¹³ la joon tá² lí² táain¹‑'oo' mi tɨ́¹ jmɨɨ²¹² 'e gó². Joon mo gajmaa²aa' jilaa'²¹ 'e ilí², joon tá² taain¹‑'oo'. 14 Tá² téin¹‑'oo' coon'¹³ 'e jai'² sɨ'ñʉ́ʉ¹ʉ tuu¹uu' lawa coon²¹ loo²¹ 'nʉ́ʉ¹ tu'²u tya' 'láa². Joon lawa coon²¹ ñí³ 'e toon¹on 'láa² ni tsí¹ jmaa²aa' 'e 'yaai¹‑tsi Dios coon²¹ tøø²mo. 15 Joon tyá²aa' tyʉ́² tyii' 'e cwoo²oo' 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³ Dios la tyá² 'láa² tyʉ́² mo 'ø'²ø mɨ́ɨ¹ɨ. 16 La joon 'e jai'² cwoliin¹naa' 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ 'mojmó² 'ú²xʉ 'e saan'²¹a 'láa² 'e 'ɨɨ¹ɨ tyaníi¹i 'e coon'¹³ 'e joon lí² dʉ́ʉ¹ʉ jilaa'²¹ sɨɨ² sʉʉn'²¹ tya' li² 'e coo²¹ tya' 'in 'lɨɨi'³. 17 Joon toon²oon' tyí²ii' lawa coon²¹ lootyi² tya' 'láa² 'e nigajmaa¹a Dios tiin'¹³ 'naa'. Joon lawa coon²¹ ñí³ cwaa²¹ lɨ́¹ 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e cwo'¹ 'in Espíritu Tyʉ́² 'naa'; soon²oon' tá². 18 Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²oo' foo²oo' júu³ tyʉ́², mɨ́²ɨɨ' tyani Dios coon²¹ tøø²mo coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́². Joon la joon líi²ii' jmaa²aa' jo tʉ́²oo'; foo²oo' júu³ tyʉ́² tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios. 19 Mɨ́²ɨɨ' jon 'wii²¹² tyiajna 'e cwo'¹o Dios jna jilaa'²¹ júu³ 'e fo'³oo. Mɨ́²ɨɨ' 'wii²¹² tyiajna 'e jo 'goo'²¹oo ijmaa'¹³ jna tsá² júu³ 'e júu³ 'uuin²¹ do tya' xiiala jmoo¹o Dios tiin'¹³ tsá². 20 Joon Dios gasii¹in jna wa'a jmáa'¹³aa tsá² júu³ 'e júu³ tyʉ́² lo; joon 'wii'¹³ 'e júu³ tyʉ́² lo 'yuu²na 'nʉñí³ nano. Mɨ́²ɨɨ' tyani Dios wa'a cwo'³ jna tsá² 'e júu³ tyʉ́² lo jo 'goo'²¹oo jiin'¹³ la tɨ́ɨ²na jmáa³aa.

Júu³ lɨ gatséi¹

21-22 Sɨ́ɨ³na 'in Tíquico lo jee²¹² 'naa' 'e jma'²a 'naa' júu³ xiiala seen²¹na, 'e coon'¹³ la joon lí² tyá²‑'oo'. Joon 'in Tíquico lo jaain²¹ tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na 'áai¹ joon nigajmaa¹a to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'²¹ tún². 'Ii ijma'²a 'naa' júu³ xiiala tsangɨ́³na joongɨ jilaa'²¹ 'e jmóo³oo.

23 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'wii'¹³ tya' jileei'²¹ tsaru'¹u' wa'a seein²¹ 'ido tyʉ́² tyani Dios joon wa'a cwo'² Dios Jmii²¹ coon'¹³ Na'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'ii 'e 'iin²¹²mo ruu'²¹i coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi². 24 Cwauncwaai'³ Dios jileei'²¹ tsá² 'in 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in jo tyéi¹ 'e 'iin²¹²in 'ido. Amén.

FILIPENSES

1

2

3

4

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Filipos

1

Poo² taain²¹² 'nʉñí³ joon sii¹in jí² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ fuu²¹ Filipos

1 Poo² coon'¹³ Timoteo sii¹in 'e jí² lo. Jna'oo'o líi²na'a tsá² jmoo¹o to² tyʉ'² Jesucristo. Sii²na'a 'e jí² lo tɨ́ɨi² jilee'²¹naa' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ fuu²¹ Filipos. Sii²moo'o 'e jí² lo jon tya' 'in tyʉ'² to² 'naa' coon'¹³ tsá² 'in uncoon'¹³ 'in tyʉ'² to² do. Tsá² tya' Dios 'naa' joon nisɨcaan²¹naa' coon'¹³ Cristo Jesús. 2 Cwouncwaai'³ Dios 'naa' joon cwocwoo¹ Nʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'e seen²¹naa' tyʉ́²‑ʉ.

Poo² faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ'

3 La coon²¹ naa'¹³ mo tɨɨi'¹³‑tsii 'naa' cwo'³oo 'maai'¹³ Dios tyiia. 4 Mo fo'³oo júu³ tyʉ́² mɨ́³ɨɨ tyani Dios Jmii²¹ 'wii²¹² tyii' 'e jløø'³moo. 5 Cwo'³oo 'maai'¹³ Dios 'e ca jmɨɨ²¹² lɨ ga'naai²¹² 'wii²¹² la joon jon ca lɨ no nigajmóo²oo' to² caan²mo coon'¹³ jna'a 'e cwoo²¹o' júu³ tyʉ́² tya' Dios. 6 Cwo'³oo 'maai'¹³ Dios joon ní³oo, jo cu'²‑tsii coon'¹³ Dios 'in ga'láa² 'wii²¹² jmoo¹o coon²¹ to² tyʉ́² jee²¹² 'naa', 'ii ijmaa¹gɨ la ngó¹ 'naai'¹³ ca tɨ́² jmɨɨ²¹² mi cwéei¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 7 'Áa¹mo tyʉ́² 'e 'ɨ¹‑tsii la no 'wii'¹³ 'naa' tsʉ 'áa¹mo 'iin²¹²na 'naa' tsʉ 'wii'¹³ niga'ii'¹³mo' ca níi³mo fo'feei'¹ tya' Dios. Joon xʉfiin'¹³ 'úu³na 'nʉñí³ joongɨ xʉfiin'¹³ isiin'¹³na tyani tsaa'to² lɨɨlɨ¹ un'øø'¹moo 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ tsá². Siin'³moo 'ñii'a 'e júu³ jai'² 'e júu³ lo. 8 Ñi¹ Dios xiiala 'iin²¹²na jileei'²¹ 'naa' la 'iin²¹²in Jesucristo 'naa'. 9-10 Mi fo'³oo júu³ tyʉ́² mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'wii²¹² tyii' 'e ili'iin²¹²gɨɨ' Dios coon'¹³ tsá². Mɨ́³ɨɨ jon icwó² Dios 'e 'øøi'²¹gɨ‑'oo' joon 'e lɨjmɨɨ¹gɨ‑'oo' 'e liñí²ii' jmaai'¹³ 'e tyʉ́²gɨ. Tsʉ la joon jo 'leei'²¹gɨɨ' tyani tsá². Joon jiin'¹³ coon²¹ jo 'ee tsaa² ñí²gɨɨ' mi cwéei¹ Cristo Jesús. 11 Joongɨ mɨ́³gɨɨ 'e coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Jesucristo ijmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² joon coon'¹³ 'e tyʉ́² jmoo²oo' iun'goo¹ tsá² Dios Jmii²¹ joon ifaa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹.

Juncwii²¹ tyiia 'e tya' Jesucristo jon

12 Tsaru'¹u', 'iin²¹²na 'e liñí²ii' 'e jilaa'²¹ 'e ningɨɨ³na gauncoon'¹³on tyiia joongɨ gauncoon'¹³on tya' 'in catyaai² 'e cwoo²¹o'o 'e júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ tsá². 13 La joon ce jileei'²¹ 'láa² 'in néei¹ inʉʉ tya' rǿøi¹³ joon jileei'²¹ 'in catyaai² ñi¹o 'e siin'¹³na 'nʉñí³ 'wiin'¹³ 'iin²¹²na júu³ tya' Cristo. 14 Joon mo galiñi³ tsaru'¹u' 'e 'yúu³na 'nʉñí³ xiia'²¹ jo jilee'²¹mo gatyaa¹‑tsi cwo² júu³ tyʉ́² tya' Dios jo 'ee 'goo'²¹o, jo 'ee‑gɨ cu'²‑tsi coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'.

15 'E ja'²mo, seen²¹mo 'in lɨ́ɨi¹³ 'in cwó¹ júu³ tya' Cristo tsiwúu¹i, 'noo¹o 'mɨɨ'¹³ pe 'in lɨ́ɨi¹³gɨ cwoo¹o júu³ tyʉ́² 'e jløø'³mo. 16-17 'In tsá² do cwoo¹o júu³ tyʉ́² tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo jna. Ñi¹o 'ido 'e Dios gasii¹in jna lo 'e un'øø'¹moo 'e júu³ lo. 'In catyaai²gɨ do cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Cristo la 'øøi'²¹‑tsi yaai 'yʉ to² jmoo¹o móo³gɨɨ wúu¹ tsi 'nʉñí³. Jon' jai'² to² ngɨɨ¹ɨ. 18 Jo ñí³ii 'ee 'e lí² do, jna‑a, jløø'³moo ngóo¹ 'naai'¹³ cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Cristo. Jløø'³moo mo cwoo¹ tsá² júu³ tya' Cristo 'wii'¹³ 'iin²¹²mo Ña'ñʉ'¹ʉ'. Jløø'³moo jon mo cwoo¹ tsá² júu³ tya' Cristo xʉfiin'¹³ jon' jo'² 'iin²¹²in Cristo tsʉ coon'¹³ la joon inúu²u tsá² júu³ tya' Cristo.

Joon ilijløø'³moo 19 tsʉ ñí³oo 'e coon'¹³ júu³ tyʉ́² tyii' joongɨ coon'¹³ 'e uncoon'¹³ icwó² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jna ilaa²¹moo. 20-21 Jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na ijaan¹gɨɨ jo cwoli'ɨ'¹ lɨ́ɨ²na, joon lí²‑i fo'³oo jo 'e cu'²gɨ‑tsii jiin'¹³ la nifo'³oo la joon ifo'³oo tún¹. Iin²¹²na un'góo³oo Jesucristo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmóo³oo. Jo 'e lɨ́² xʉfiin'¹³ wa'a jin'³iin sɨ najúun³na 'ee. Tsʉ wana táan³na jiin'²¹iin la jiin'²¹ Cristo sɨ ni'lɨ́ɨ³na 'ee 'e nisáa¹mo joon tyiia. 22 Pe wana táa²mogɨɨ juncwii²¹ jmáa³gɨɨ to² la ngóo¹ 'naai'¹³ 'e cwóo³oo júu³ tyʉ́² tya' Dios. Jo ñí³ii 'ee ijmáa³aa, 23 'áai¹ tyáan² to² tyiia la jɨ tún² 'ii'¹³. Coon²¹ lɨ́ɨ²na 'e jmee²¹gɨ tyiia 'e júun³na joon nii'¹³na ninii²¹²ii coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ'. 24 Pe coon²¹ 'elo jmee²¹gɨ tyii' 'e taan²¹²mogɨɨ juncwii²¹ lo. 25 Niliñí³mo‑tsii itaan²¹²mogɨɨ juncwii²¹ coon'¹³ 'naa' 'e uncoon'¹³oon 'naa' 'e liñí²gɨɨ' 'e taan²¹²naa' 'e jløø'³moo' coon'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Cristo. 26 Tsʉ icwaa'¹³moo jee²¹² 'naa' 'e coon'¹³ la joon ingɨ́²ɨɨ' jløø'³moo' coon'¹³ Cristo joon unfeei'¹gɨɨ' Cristo.

27 Cwoo'¹³‑'oo' 'e ngɨ́²ɨɨ' jiin'¹³ la tɨ́ɨi² ngɨ́² tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo tsʉ la joon xʉfiin'¹³ yajøø³na 'naa' sɨ wíin² taan²¹²na 'e inúu³oo xiiala ngóo¹ 'naai'¹³ seen²¹naa' tá² taain²¹²‑'oo'. Caan²mo ngɨ́²ɨɨ' cwoo¹oo' júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá². 28 Joon jo foo'¹³naa' wana 'in 'iin²¹²in toon'²¹ fo'²‑'oo' 'in 'eei'¹ 'naa'. Tsʉ coon'¹³ la joon iliñi¹ 'in 'eei'¹ 'naa' 'e tsalíin² lɨ 'ii²¹ pe 'naa'gɨɨ' cwolíin²naa' fu ñʉfú². Joon Dios gajmaa¹a jilaa'²¹ 'elo. 29 Joon jon' wa'a jiin'¹³ 'e jo'² lɨ́ɨ²naa' Jesucristo pe Dios cwo'¹o 'naa' 'e wúu¹ móo²oo' 'wii²¹² tya' Jesucristo. 30 Móo¹³‑oo' ngɨɨ²¹ɨ' jmoo²¹o' caan²mo. Ñí²oo' jilaa'²¹ wúu¹ nimoo²¹²oo. Joon la no núu²oo' 'e wúu¹ móo³oo. Joon 'naa' itsangɨ́²naa' la joon.

2

Xiiala lɨ́ɨ¹i Jesucristo mo jó¹ juncwii²¹ joongɨ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a

1 In cáan²na' tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²na' Jesucristo joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na' cwóo¹³o' pí² yiia', joongɨ cwóo¹³o' fo'feei'¹ ru'¹u'. Nigajmoo²¹o' to² caain²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Ningalii²¹i' 'e fúu² lɨ́ɨ²na'. 2 'Wii'¹³ joon 'naa' jmóo²oo' 'e jløø'³moo 'e naseen²¹moo' 'e tyʉ́². In caan²moo' tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²moo' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Jløø'³moo wana 'e seen²¹naa' 'e coon²¹ 'e 'ɨ¹‑'oo'. 3 Jo jmaa²aa' wa 'iin²¹²naa' 'e sáai² tyii' jon'gɨ 'e jmaa²aa' jloo'³. Jmée¹³naa' yaanaa' tsá² coon'²¹ tún². Tyíin²gɨ 'e 'ɨ‑'oo' cwáain¹ tya' 'in catyaai² do lagɨ yaanaa'. 4 Jo jmaa²aa' wa'a jiin'¹³ 'e tyʉ́² tyii' yaanaa', 'ná²‑a jmaa²aa' 'e tyʉ́² tyii' ce jilee'²¹mo.

5 Tyíin²mo 'e 'ɨ¹‑'oo' la lɨ 'e ga'ɨ¹‑tsi Cristo Jesʉ́s. 6 Tsʉ xʉfiin'¹³ Dios 'ii jo fúu² galɨ́ɨ²i 'ña'a. Jo gajmaa¹a jiin'¹³ 'e tɨ́ɨi² jmáa¹a tsʉ 'wii'¹³ Dios 'ii. 7 Joon gatyaa¹a caa¹mo jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'ya'² tya'a, joon ga'íi¹i lawa jaain²¹ tsá² tɨ' tsá². Joon gaunjii²¹i tsá² seein²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 8 Joon lɨ́ɨ¹i jaain²¹ tsañʉʉ'¹ joon ga'ii'²¹mo jo 'ee fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²i 'e ijúuin² tsaa'¹ crúu¹³. 9 'Wii'¹³ joon gacwo'²o Dios Jmii²¹ 'ii to² fee'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹. Joon gacwo'²o 'ii 'e sii²¹ Cristo Jesús. Joon 'e sii²¹ do 'e joon 'e tyíin²gɨ la jee²¹² jilaa'²¹. 10 Tsʉ jiin'¹³ coon²¹ moojni² tsá² jo sá² wa'a jo juui'¹³ tyaníi¹i mo núu²uu 'e sii²¹ 'in no Cristo Jesús, xʉfiin'¹³ 'in taain²¹² ñʉ'fú² sɨ 'in taain²¹² juncwii²¹ lo 'ee, sɨ 'in najóin¹ 'ee. 11 Joon coon'¹³ la joon ijmá¹ jileei'²¹ tsá² júu³ 'e Jesucristo lɨ́ɨ¹i Ña'ñʉ'¹ʉ'. Coon'¹³ 'e la joon iuntyú¹mo Dios Jmii²¹.

'In jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo 'ná² uncoon'¹³ 'in catyaai² ilicwii¹mo jon Jesús

12 Tsʉ 'wii'¹³ joon, tsaru'¹u', 'in 'iin²¹²na, galinʉʉ'¹³oo' júu³ tya' Dios mo gataan²¹²na jee²¹² 'naa'. Jmaa²gɨɨ' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' la ngóo¹ 'naai'¹³ xʉfiin'¹³ jo ngɨ́³ɨɨ jee²¹² 'naa'. Cwoo'¹³‑'oo' untiin'¹³naa' jilaa'²¹ júu³ 'e 'iin²¹² Dios lí² jee²¹² 'naa'. Jmaa²aa' coon'²¹ ce tún². Jmaa²aa' cu'²‑'oo' yaanaa'. 13 Tsʉ cwo'²o Dios 'naa' 'e 'iin²¹²naa' jmaa²aa' joongɨ uncoon'¹³o 'naa' ilí²ii' jmaa²aa' jiin'¹³ la lɨ́² 'e 'iin²¹² Dios.

14 Jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e 'ná² jmaa²aa' 'e tya'³‑'oo' jon'gɨ wa'a 'e jo cwoo¹oo' júu³ ruu'²¹naa'. 15 Coon'¹³ la joon jo lí² cwo'² tsá² 'naa' tsaa, jogɨ lí² wa'a jin'² tsá² 'e jo untiin'¹³naa' 'e jo'²o lɨ́ɨ²naa'. Lɨ' la cɨɨ'¹³ɨ 'e lɨ́² nogɨ ilíin²naa' jóon¹ Dios Jmii²¹. Jo 'in 'leei'²¹naa' xʉfiin'¹³ taan²¹naa' jee²¹² tsá² 'lɨɨi'³, tsá² 'in jo tsáa¹ ngɨ́¹. Ijná² joo'²¹ 'naa' jee²¹² 'ii lawa jaain²¹ nʉ́ʉ¹ 'ii²¹ juncwii²¹ mo nʉʉ²¹. 16 Ngɨ́²ɨɨ' la ngóo¹ 'naai'¹³ cwoo¹oo' tsá² júu³ tyʉ́² tya' Dios tsʉ joon cwoo¹o Dios juncwii²¹ tya' tsá² coon'¹³ 'e júu³ no. Tsʉ la joon mi jó² Jesucristo joon jløø'³moo coon'¹³ 'naa'. Jløø'³moo tsʉ ñíi³oo 'e jo tɨ'² gagoo²¹²oo jee²¹² 'naa' jon'gɨ jo tɨ'² to² gajmáa³aa jee²¹² 'naa'. 17 Joon xʉfiin'¹³ 'ná² júun³na 'e uncoon'¹³oo 'naa' ijmáa³gɨɨ jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios. Joon ilijløø'³moo coon'¹³ 'naa'. 18 Joon la joon 'iin²¹²na 'e jløø'³moo' coon'¹³ jna.

Xiiala lɨ́ɨi¹ Timoteo coon'¹³ Epafrodito

19 'Ɨ¹‑tsii wa'a icwó² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo isɨ́ɨ²na Timoteo 'e jajǿø²i 'naa'. Tsʉ joon ilijløø'³moo mi liñí³ii xiiala seen²¹naa'. 20 Jiin'¹³ 'ii‑o 'ɨ¹‑tsi la lɨ 'e 'ɨ¹‑tsii cwáain¹ tyii'. Joon 'e la ja'²mo cu'²‑tsii'i xiiala seen²¹naa' coon'¹³ 'e tyʉ́² tyii'. 21 Jileei'²¹ catyaai² 'noo'²¹on jiin'¹³ 'e tyʉ́² tya'a yaamo, lɨ́ɨ²i 'e jo 'ee cwáain¹ tya'o 'e júu³ tya' Jesucristo. 22 Pe ñíi³oo xiiala lɨ́ɨ¹i Timoteo, tsá² tyʉ́²‑tsi 'ii. 'Áa¹mo nigauncoon'¹³ jna cwóo¹³o'o júu³ tyʉ́². Lawa'a yʉʉn²¹ tyiia‑oo 'ii. 23 Joon 'ɨ¹‑tsii isɨ́ɨ³na Timoteo jajǿø²i 'naa' mi liñíi³ii xiiala ngóo¹ seenna. 24 Lɨ́ɨ²na 'e Ña'ñʉ'¹ʉ' icwó² wa'a yajǿø²na 'naa' la jmoono.

25 Pe la joon jon lɨ́ɨ²na 'ná² sɨ́ɨ²na jon 'in tsaru'¹u' Epafrodito 'in gasiin¹ 'naa' iuncoon'¹³ jna jilaa'²¹ jmaai¹ to² tyiia. Nigajmoo²¹o'o to² caain²¹ coon'¹³on coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ 'e seen²na'a. 26 'Áa¹mo gali'iin²¹²in jajǿø¹i 'naa' tsʉ cu'²‑tsi tyii' tsʉ ñi¹o 'e ñí²ii' júu³ 'e tsaa'¹³o. 27 'E ja'²mo galitsaa'¹³a Epafrodito do, la mo júun¹mo pe Dios galifeei'¹‑tsi 'wii²¹² tya'a. Joon jon'gɨ wa'a jiin'¹³ tya' 'ii pe cagɨ 'wii²¹² tyiia 'e jo galifee'¹gɨ fa'í³‑tsii 'e seen²na. 28 Tsʉ 'wii'¹³ joon isɨ́ɨ³na Epafrodito tsʉ joon lí² jløø'³moo' mi máa¹naa' 'ii tún¹. Coon'¹³ la joon jo cu'²gɨ‑tsii tyii' mi liñí³ii 'e taain²¹ jee²¹² 'naa'. 29 Mi tyíi¹a no 'ii'¹³naa' 'ii 'e jløø'³naa' lawa jaain²¹ ruu'²¹moo' 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon cwoli'iin²¹²naa' jileei'²¹ catyaai² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ 'ino. 30 Coon²¹ xʉʉ jo gajúun¹in 'wii'¹³ jmoo¹o la to² tyʉ'² Jesucristo. Ga'ii²¹ fu¹ ngóo¹ lɨ 'ii²¹ fo'² 'áai¹ tya'a 'e jmáa¹a to² tyaní³ii 'e jo lí² jmáa² 'naa' yaanaa'.

3

'In la jai'² jóon¹ Dios 'in un'goo²¹o Dios Jmii²¹

1 Tsaru'¹u', cwoli²du' doñi'ee lɨ́² jløø'³naa' jmaa²aa' tsʉ tsá² tya' Ña'ñʉ'¹o' 'naa'. Tya jna‑a jo 'ee untyíi² wa'a fo'³oo tún¹ la lɨ́² 'e nifo'³oo ni jí² 'e nisɨ́ɨ²na tsʉ 'áa¹mo tyiin² tyii'. 2 Un'øøi¹ 'naa' yaanaa' coon'¹³ 'in tsá² jmoo¹o 'e gó², 'in jmoo¹o li² sii²¹ circuncisión tya' tsá². Jna‑a unsii²¹ 'in tsá² do “tsii²¹”. 3 'In tsá² do jin'²in 'e coon'¹³ 'e li² jmoo¹o no 'e lɨ́ɨ¹na' jóon¹ Dios. Pe jo jo'² la jin'²in. 'Elo‑o 'e júu³ jo'²: 'In tsá² 'in un'goo²¹ Dios coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lɨ́ɨi¹ jóon¹ Dios. Jna'o' 'in la jai'² jóon¹ Dios Jmii²¹. Saan²¹an' 'e jløø'³mo' tsʉ Cristo Jesús galáa²mo jna' joon cu'²u‑tsi' coon'¹³ 'e li² ngɨɨ¹ɨ jma'²i tsá². 4 Wa lí² 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e jóon¹ Dios Jmii²¹ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' 'e li² jmoo¹o tsá² 'e joon ce jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in li'²gɨ la li'³ii jna tsʉ tsai' tsá² Israel jna. 5 Mo gatɨ́² jñá² jmɨɨ²¹² 'e ngaa'¹³ii joon galɨ́ɨ¹na 'e li² circuncisión do. Coonti lɨ́ɨ¹na jún² tsá² Israel tsʉ 'lɨɨ²¹² tsaun'áai¹ tyiia sii²¹ Benjamín joon jileei'¹³ tsacøøi'¹³ tyiia 'in ngaa'¹³i Israel 'i. Ga'øøi'²¹‑tsii ley tya' Moisés la 'øøi'²¹‑tsi tsá² tya' fariseos. 6 Gajmáa³aa ce caain²¹‑tsii 'e ley do. Joon gasaan'²¹moo 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo taa'²¹na 'ii 'nʉñí³. Gajmáa³aa la to² tyʉ'² ley tya' Moisés ce jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² jmá¹ tsaa² tyiia. 7 Jilaa'²¹ 'elo ca la jéei¹ 'áa¹mo tyíin² tyiia pe la no jo 'ee tyíin²gɨ coonti tyiia 'wii'¹³ tya' Jesucristo. 8 Pe jilaa'²¹ 'e la mo i'óo³oo do gatʉ́³ʉʉ lɨ' caa²¹mo tsʉ 'ɨ¹‑tsii jo 'ee tyíin² jiin'¹³xʉ mo gauncɨɨi¹ la tyíin² mo galicwii¹in tsá² Jesucristo lawa'a Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon 'wii'¹³ Jesucristo ga'íin²moo jilaa'²¹ 'elo joon jmoo'³‑oo cwáain¹ lawa tyi¹‑i tsʉ 'iin²¹²na 'ii'¹³na jilaa'²¹a 'e cwo'² Cristo jna. 9 Joon 'iin²¹²na 'e tye'¹ Dios jna 'e licaa²¹na coon'¹³ Cristo jon' wa' 'wii'¹³ jmóo³oo 'e tyʉ́² jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley do pe tsʉ 'wii'¹³ Dios gauntyú¹mo jna 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²na Jesucristo. Tsʉ tyú¹mo tsá² tyani Dios jiin'¹³ wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨi² Cristo. 10 Cristo gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. Joon 'iin²¹²na 'e cwo'²o Dios Jmii²¹ jna jon 'e taan²¹²na juncwii²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ do 'e gajmaa¹a jiin'¹in Cristo. 'Iin²¹²na móo³oo wúu¹ la ganii²¹ 'ido wúu¹. 'Iin²¹²na 'e taan²¹²na juncwii²¹ 'e 'ɨ‑tsii la lɨ 'e ga'ɨ¹‑tsi Jesucristo la mo gajúuin¹ cwáain¹ tya' tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 11 'Iin²¹²na jmáa³aa jilaa'²¹ 'elo wa'a li'¹ii jon jin'¹iin jee²¹² 'lɨɨ²¹² la gajiin'²¹ 'ii‑o.

'Áa¹mo cwo'²‑tsi Poo² untiin'¹³in jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios

12 Jo 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa' 'e nigauntiin'¹³mo Dios jmeei¹ jna jiin'¹³ la 'iin²¹²in, jon'gɨ 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa' 'e seen²na jiin'¹³ la 'e fo'³oo nota. Pe jmáa³gɨɨ la ngóo¹ 'naai'¹³ 'e ilíin²na la joon. Tsʉ 'wii'¹³ joon Jesucristo gatø'²ø jna ilíin²na tsá² tya'a nifu. 13 Tsaru'¹u', jo fuu²¹²uu 'naa' wa'a nigauntiin'¹³na jilaa'²¹, pe la no ngóo¹ 'no'² jmóo³oo 'e 'íin²mo‑tsii jilaa'²¹ 'e nijmáa³aa la jéei¹ joon cwo'³oo pí³ 'ñii'a 'e untiin'¹³na jilaa'²¹ 'e 'ná² jmáa³aa nifu. 14 Iin²¹²na untiin'¹³na joon coon'¹³ la joon iuntiin'¹³mo Dios Jmii²¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in cwáain¹ tyiia 'wii'¹³ Jesucristo. Joon 'iin²¹²in Cristo cwo'²o jna 'e nii'¹³na ninii²¹²ii coon'¹³on ñʉ'fú².

15 Joon tya' jileei'²¹ tsá² 'in la jai'² lɨ́ɨi² júu³ tya' Dios joon jmoo¹‑o tyiin² 'áa¹mo 'e 'ɨ¹‑tsi la no. Joon wana 'ɨ¹‑'oo' 'e xiia'²¹ joon Dios ijmáa¹a 'øøi'²¹‑'oo' 'elo. 16 Pe 'elo 'áa¹mo tyiin² jmoo²¹o'. 'Ná²‑a 'ɨ¹‑tsi', la joon jon 'ná²‑a ngɨɨ²¹ɨ' tyani tsá² jiin'¹³ la niga'øøi'²¹‑tsi' júu³ tya' Dios.

17 Tsaru'¹u', jmáa²aa' la jmóo³oo, joon tyáan²aan' cwáain¹ 'in jmoo¹o la jmoo²¹o'o. 18 Nifuu²¹²oo 'naa' 'láai² naa'¹³ joongɨ ifo'³oo tún² ca 'e la xuui²¹²‑tsii 'e fúu¹mo 'in jin'² 'e jo'²o lɨ́ɨi² júu³ tya' Jesucristo pe jilaa'²¹ 'e jmoo¹o la mo 'ee'²¹mo júu³ tyʉ́² do 'e jin'²in 'e nijuun¹mo Jesucristo tsaa'² crúu¹³ 'wii²¹² tyi'. 19 Joon lɨ tséi¹ i'íin²mo 'in lɨ́ɨi¹ la joon. Un'goo¹‑o 'ido wa'a lisá² jiin'¹³ 'e la 'iin²¹²mo 'e 'íi¹³ lawa'a 'e un'goo²¹o Dios. Tsʉ joon 'e jløø'³mo 'e 'íi¹³ lawa 'e fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²i. Canii² 'e 'ɨ‑tsi jiin'¹³ 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 20 Pe 'in 'íi³mo jna 'ñʉ'fú² joon sɨjáan³o' 'e ñʉ'fú² ijó² 'in jmá¹ tiin'¹³ jna' 'in sii²¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 21 Coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'e 'oo¹o iunsɨ́ɨ²mo cuerpos tyi' ijmáa¹a lawa cuerpo tya'o 'e 'ya'²gɨ 'áa¹mo. Coon'¹³ 'ii'²¹ joon tyʉ'²o to² jilaa'²¹ 'e sá² jmaa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in.

4

Jløø'³naa' jmáa²aa' tyani Ña'ñʉ'¹ʉ'

1 'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, tá² siin'²naa' yaanaa' tyani Ña'ñʉ'¹ʉ'. 'Áa¹mo 'iin²¹²na 'naa' joon 'áa¹mo 'iin²¹²na jǿø²na 'naa'. 'Naa'oo' jmóo²oo' jløø'³na. Joon 'naa' ilíin²naa' lawa corona tyiia mi cwéei¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'.

2 Mɨ́³ɨɨ tyani Evodia, la joon jon tyani Síntique wa'a cwosíi¹³mo rǿø² lawa ruu'²¹mo 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ'. 3 Joon 'ñʉ, tsaru'¹u' 'in nijmáa³aa to² caain²¹ coon'¹³ lawa cajmuui¹ joo'²¹ 'íin¹ 'in 'ñúui¹³, mɨ́³ɨɨ tyaní²'i uncoon'¹³'on 'in tsamɨ́² ru'¹u' do. 'Ii gauncoon'¹³o jna cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' Dios tya' 'e tiin'¹³ tsá². Coon²¹ caan²¹mo gacwoo²¹o'o 'e júu³ tyʉ́² do coon'¹³ Clemente coon'¹³ 'in catyaai² do. Joon Dios gataan¹an ni jí² tya'a xiiala sii²¹ jileei'²¹ 'ii.

4 Jmaa²aa' jløø'³naa' tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' coon²¹ tǿø²mo. Fo'³oo tún², jløø'³naa' jmáa²aa'. 5 Cwolicwii¹mo tsá² 'naa' 'e 'wo²‑'oo'. Tɨ lɨ cwée¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ'.

6 Jo jmaa²aa' cu'²‑'oo' ce jiin'¹³xʉ, lɨ' cɨɨ'¹³ɨ jmaa²aa', mɨ́²ɨɨ' tyani Dios Jmii²¹ tya' jilaa'²¹. Fáa¹³aa' júu³ tyʉ́², cwóo²oo' 'maai'¹³ Dios jon. 7 Tsʉ joon icwo'²o Dios 'naa' 'e seen²naa' tyʉ́² la lɨ 'e seein²¹ 'ña'a. Joon ce jiin'¹³ jaain²¹ tsá² wa ilí² 'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e tyʉ́² seein²¹ Dios, tsʉ 'e tyʉ́² do 'e fee'¹gɨ 'e jo 'in cwéei¹ 'øøi'²¹‑tsi. Tsʉ 'e tyʉ́² do iun'øøi'¹ almas tyii' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑'oo' tsʉ 'wii'¹³ jai'² lɨ́ɨ²naa' Cristo Jesús.

'Í²‑'oo' jmai'² 'e tyʉ́²

8 Coon²¹gɨ 'iin²¹²na fuu²¹²uu 'naa', tsaru'¹u', 'í²‑'oo' jilaa'²¹ 'e jai'², joongɨ jilaa'²¹ 'e tyʉ́², coon'¹³ jilaa'²¹ 'e rǿø². Jo 'ɨ¹‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e un'leei'² tsá² yaai. 'Í²‑'oo' jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ ifaa'²¹ tsá² 'e tyʉ́². 'Í²‑'oo' jiin'¹³ 'e tyʉ́²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e cwóo²oo' 'maai'¹³ Dios.

9 Untɨɨ²naa' yaanaa' jilaa' ga'e'³ee 'naa' joon jmaa²aa'. Jmaa²aa' jilaa'²¹ jiin'¹³ la ganʉ́ʉ²ʉʉ' 'e nifo'³oo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gañí²ii' jmóo³oo. La joon 'in Dios 'in cwo'² 'naa' 'e tyʉ́² seen²naa' ingɨ́¹ caain²¹ coon'¹³ 'naa'.

'E gacwo¹ 'in seein²¹ fuu²¹ Filipos gauncoon'¹³on Poo²

10 Jløø'³na 'áa¹mo tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' mo galiñii² 'e gatɨ'²‑'oo' jna tún¹. Jo 'iin²¹²na fo'³oo 'e ga'ín¹‑'oo' jna pe jo mo gauntyí² fu wa'a 'e uncoon'¹³ 'naa' jna. 11 Jo fuu²¹²uu 'naa' wa' mo 'in tyéen¹³na jmɨɨ²¹². Tsʉ nilɨtɨɨ²¹moo xiiala itaan²¹na juncwii²¹ jløø'³moo coon'¹³ 'e xʉ 'e 'óo³oo. 12 Niñí³oo xiiala lɨ mo tañíi² tsá² la joon jon ñí³oo wa'a mo 'óo³oo sáai²xʉ. Nilɨtɨɨ²¹na xiiala taan²¹na 'e 'yaai²¹‑tsii 'e rǿøi² tu'³uu sɨ 'e un'áa³na 'ee. Jløø'³moo coon²¹ tøø²mo wa'a mo 'óo³xʉʉ la joon jon wa'a mo jo 'ee sá² tyiia. 13 Lí²‑i jmáa³aa doñi'ee tsʉ Jesucristo cwo'²o jna wa'² pí² tyiia. 14 Pe 'naa' 'e tyʉ́² gajmáa²aa' tyiia mo gauncoon'¹³oon' jna coon'¹³ fa'í² 'e seen²na.

15 Joon ñí²oo' 'e jiin'¹³ 'naa' tsá² seein²¹ fuu²¹ Filipos gauncoon'¹³oon' jna mo gajú³uu Macedonia nifu, nicwó³oo júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². Jiin'¹³ 'naa'oo' jee²¹² jileei'²¹ 'in nijai'² lɨ́ɨi² Jesucristo gacwóo²oo' jna 'e jmaai¹ to² tyiia tsʉ 'wii'¹³ nicwó³oo júu³ tyʉ́² jee²¹² 'naa' 'e ni'ii'¹³naa'. 16 Tsʉ la 'ɨɨ²¹² 'e taan²¹na fuu²¹ Tesalónica gauncoon'¹³oon' jna cafu lɨ́ɨ¹gɨ tya' jilaa'²¹ 'e tyée¹³na. 17 Jon' wa'a 'ɨ¹‑tsii jiin'¹³ 'e 'ii'¹³na, pe jiin'¹³ 'e 'iin²¹²na 'e lɨ'óo²oo' lɨ́ɨ¹gɨ cwáain¹ tyii' tyani Dios Jmii²¹. 18 Ni'ii'¹³moo jilaa'²¹ ca gasaai²gɨ. Coon'¹³ 'e gasii¹naa' coon'¹³ Epafrodito 'óo³oo 'láai²gɨ. 'E gasii¹naa' do tyiia lɨ́¹ lawa coon²¹ fa'¹ tyani Dios, lawa sʉ́n² jmafuu²¹ 'áai¹. Joon 'yaai²¹‑tsi Dios 'wii'¹³ 'e gauncoon'¹³oon' jna. 19 La joon jon Dios tyiia‑oo icwo'²o 'naa' jilaa'²¹ 'e 'náa²aa'. Icwo'²‑o 'naa' 'e 'náa²aa' 'wii'¹³ Jesucristo tsʉ 'áa¹mo sá² tya'a fu ñʉ'fú² lɨ 'ya'²gɨ 'áai¹. 20 ¡Cwoun'goo²¹o jileei'²¹ tsá² seein²¹ juncwii²¹ Dios Jmii²¹ coon²¹ tøø²mo! Amén.

Júu³ lɨ gatséi¹

21 'Aa²¹²mo tsá² fu'²'u 'e fo'³na coon'¹³ la sii²¹ Jesucristo jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios Jmii²¹. Jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in taain²¹² coon'¹³ jna lo sɨɨ¹mo jon 'aa²¹²moo'. 22 La joon jon sɨɨ¹mo 'aa²¹²moo' jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ 'in jmoo¹o to² inʉʉ tya' tsaa'to² nifu tyíin¹ Roma.

23 Cwouncwaai'³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jileei'²¹ 'naa'. Amén.

COLOSENSES

1

2

3

4

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Colosas

1

Sii¹in Poo² 'e jí² lo tya' tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ Colosas

1-2 Jna‑a, Poo², 'in sɨɨ³na 'e jí² lo tyii' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo 'in néei¹ coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Colosas. Joon lɨ́ɨ¹na apóstol tya' Jesucristo to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. Sii²¹na'a 'e jí² lo coon'¹³ tsaru'¹u' Timoteo tyi'naa' 'in tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo. Cwotaan'²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ 'naa' cwa'³ joongɨ cwocwo'¹ 'naa' 'e seen²¹naa' 'e tyʉ́².

Faa'²¹ Poo² júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

3 Coon²¹ tøø²mo cwoo²¹o'o 'maai'¹³ Dios Jmii²¹, 'in Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, la coon²¹ naa'¹³ mo faa²¹a'a júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'. 4 Nilinée³e'e júu³ 'e ja'²mo lɨ́ɨ²naa' Cristo Jesús, joongɨ xiiala 'iin²¹²moo' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios Jmii²¹. 5 'Iin²¹²moo' 'ii tsʉ 'wii' injaan²oo' icwo'² Dios 'naa' i'ii'²¹ 'ido 'naa' fu ñʉ'fú² iní²ii' coon'¹³ Jesús jløø'³naa'. Ca la mo 'láa² 'wii²¹² ganʉ́ʉ²ʉʉn' 'e júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² ga'ɨ¹‑'oo' la joon. 6 Joon 'e júu³ lo 'e cwo¹ tsá² la caain²¹ juncwii²¹. Joon 'ii'²¹mo tsá² 'e júu³ do la ga'ii'¹³naa' la mo ganʉʉ²ʉʉn' joon ja'²mo galɨ́ɨ²naa' 'e jo'¹o 'e 'iin²¹² Dios tsá². 7 La lɨ 'e galɨtɨɨ²¹naa' 'e ga'e¹ ru'¹u' Epafras, 'in 'iin²¹²na', 'in gajmaa¹a to² coon'¹³ jna'. Joon 'ii jaain²¹ 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Cristo 'in cwo'² 'naa' júu³ tyʉ́² joongɨ jo cuu'¹³‑'oo' coon'¹³on. 8 Joongɨ 'ii gajma'²a jna'a júu³ xiiala seen²naa' joongɨ xiiala 'iin²¹²naa' Dios coon'¹³ tsá² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios.

9 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'e jmɨɨ²¹² mo galiné³e'e xiiala jai'² lɨ́ɨ²naa' jo mo gatʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e faa'³a'a júu³ tyʉ́² 'e mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Dios Jmii²¹ 'e cwocwo'²o 'naa' 'e liñi²ii' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in 'e jmaa²aa', joongɨ coon'¹³ tya' Espíritu Tyʉ́² tya'a 'e 'øøi'²¹‑'oo', iliñí²ii' 'e tyʉ́², jogɨ jmaa²aa' sóoin² jon'gɨ wa' jo untiin'¹³naa'. 10 Joongɨ mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'e jmaa²aa' 'e tyʉ́²‑ʉ jiin'¹³ la tɨ́ɨi² la jmoo¹o 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, jmaa²aa'gɨɨ' coon²¹ tøøi² jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi, joon ilicwii²naa' 'áai¹gɨ Dios Jmii²¹. 11 Mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'wii²¹² tyii' 'e cwojmaa¹a Dios Jmii²¹ 'e tá²gɨ taain²¹²‑'oo' coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a 'e 'ya'²gɨ, 'e coon'¹³ la joon 'e taa²¹‑'oo' jmaa²aa' coon'¹³ ce tún², joon 'e jløø'³moo'. 12 Cwoo³oo' 'maai'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in nityá² tyʉ́² tyi' i'ii'¹³na' jilaa'²¹ icwo'² Dios jileei'²¹ 'ii injneei²¹ tyani Dios. 13 Joon Dios Jmii²¹ lawa'a ga'wooi¹ jna' 'e juncwii²¹ do lɨ 'íi² nʉʉ²¹ joon gatǿø¹ø jna' lɨ jná² joo'²¹ lɨ tyʉ'²ʉ Jóon¹, 'in 'iin²¹²in do to². 14 'In Jóon¹on do gajmaa¹a tiin'¹³ jna', gajúun¹in 'wii²¹² tyi' joon ga'íin² tsaa² 'wii²¹² tyi'.

Seen²na' 'e tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ Dios Jmii²¹ tsʉ 'wii'¹³ gajúun²mo Jesucristo 'wii²¹² tyi'

15 Jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo lí² níi²in Dios Jmii²¹. Pe mo gacwéei² Jóon¹on lɨ́ɨ¹i tsá²‑a joon ganii²¹mo tsá² 'ii. Joon 'ii‑o 'in nifu la jee²¹² jileei'²¹ 'in seein²¹. 16 'Wii'¹³ 'ii‑o gajmaa¹a Dios Jmii²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² yʉ' juncwii²¹. Joon gajmaa¹o jilaa'²¹ 'e jo jnéei² la joon jon 'e jnéei². Jilee'²¹mo ga'ii'²¹ to² 'e tyʉ'² 'ii xʉfiin'¹³ 'in tsaa'to² nifu sɨ 'in tɨ́² tún² 'ee sɨ 'in tɨ́² 'nɨ¹ 'ee. Tsʉ jilaa'²¹ 'e galɨ́² 'wii'¹³ 'ii‑o joongɨ 'e tya' 'ii‑o. 17 Seen²¹mo Jesucristo ca la jéei¹gɨ la jee²¹² jilaa'²¹ 'e sá². Joon 'wii'¹³ 'ii'²¹ tya' 'ii‑o jo xéei². 18 Joongɨ Cristo lɨ́ɨ¹i mootyi² tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. La to² tyʉ'² mootyi² tsá², tyʉ'²o to² la tøøi² cuerpo tya' tsá², la joon jmoo¹o Jesucristo. Joon 'ii‑o cwoo¹o juncwii²¹ tya' la jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. 'Ii‑o 'in tyiin²gɨ nifu la jee²¹² jileei'²¹ 'in nigajiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹² 'e jo júuin² tún¹ tsʉ 'wii'¹³ la joon 'ii‑o nifu la jee²¹² jilaa'²¹. 19 Tsʉ Dios Jmii²¹ nigali'iin²¹²in wa'a lɨ́ɨ¹i Cristo ce tí² la lɨ́ɨ¹i 'ii 'ña'a. 20 Joon ga'ɨ¹‑tsi jon Dios Jmii²¹ 'e 'wii'¹³ tya' Jesucristo 'e seein²¹ tsá² tyʉ́² coon'¹³on. Dios ga'íin² tsaa² tya' jileei'²¹ 'wii'¹³ jmɨ¹ 'øøi² Jesucristo 'e gatuun²¹ mo júun¹in tsaa'¹ crúu¹³. 'Wii'¹³ coon'¹³ 'e joon gajmaa¹a Dios 'e sɨ́ɨ¹i røø²¹ coon'¹³on jileei'²¹ 'in taain²¹² ñʉ'fú² coon'¹³ 'in taain²¹² juncwii²¹.

21 Joon 'naa' la mo jéei¹ jo seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ Dios. 'Ee'¹moo' Dios 'wii'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² jmoo²oo'. Pe la no Dios gajmaa¹a 'e seen²¹naa' røø²¹ coon'¹³on. 22 'Wii'¹³ tya' 'e gajúun¹in cuerpo tya' Cristo. 'E galɨ́² 'elo 'e lawa'a sá² coon²¹ 'e cwo'²o Dios Jmii²¹. Ijaain'²¹ Dios Jmii²¹ 'naa' tyani 'ña'a 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² jon'gɨ un'leei'²¹gɨɨ' yaanaa', jon'gɨ 'e røøi²¹gɨɨ' tsaa². 23 Pe 'elo lano 'ná¹ ngɨ́²ɨɨ' canii²mo jiin'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Lawa coon²¹ jmóo³ 'mó² 'e 'yʉ 'o'² 'áai¹ 'e jo tsajan'² jiin'¹³xʉ la joon jon jo xee²‑'oo' jiin'¹³ 'e 'øøi'²¹‑'oo' tsʉ 'wii'¹³ 'e júu³ tyʉ́² 'e nanuu²uu' itiin'¹³naa'. Joon nigacwoo¹ tsá² 'e júu³ lo la 'uu²¹mo ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon jna‑o, Poo², gauncoon'¹³oo cwóo³oo 'e júu³ tyʉ́² do.

Xiiala jmoo¹o Poo² tya' 'in jai'² lɨ́ɨi²

24 Jløø'³moo coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ 'e móo³oo 'wii²¹² tyii' tsʉ coon'¹³ la joon coon'¹³ cuerpo tyiia li'¹ii untiin'¹³na jilaa'²¹ wúu¹ 'e 'ná¹ ní²gɨ Cristo cwáain¹ tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. 25 Joon Dios Jmii²¹ gatyaa¹ cwóo³oo icwo'³oo 'naa' 'e júu³ tyʉ́² do tya' 'e tyʉ́² tyii'. Dios Jmii²¹ gatyaa¹ cwóo³oo júu³ tya'a 'e cwóo³oo jiin'¹³ la tí². 26 Ijmá³aa liñí²ii' 'e júu³ 'e la mo tá² 'ín³ 'mo² lɨ́ɨ¹‑ɨ 'áai¹. Ce jiin'¹³ ángeles jo ñii¹i la joon jon tsá² jo ñii¹i. Pe la nano Dios gacwoo¹o 'e licwii¹naa' jiin'¹³ 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya'a. 27 Dios ga'ɨ¹‑tsi cwo'²o jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii 'e licwii¹i 'e júu³ la mo tá² 'ín³ 'mo². Joon 'ya'²gɨ 'áai¹ joongɨ 'áa¹mo tyiin² tyii' jileei'²¹ 'in jon' seein²¹ Israel. Joon 'e júu³ 'ooin²¹ do 'e jin'² 'e 'yúu¹i tsi Cristo 'in tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon 'wii'¹³ 'ii do 'øøi'²¹‑'oo' i'ii'¹³naa' lɨ 'ya'²gɨ icwo'²o 'naa'.

28 Cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' Cristo. Joon cwoo²¹o'o tsá² cwáain¹ jilee'²¹mo. Joon 'ee¹e'e jilee'²¹mo tsá² joon cwo'øøi'²¹‑tsi tyʉ́²‑ʉ. Tsʉ joon la jaain²¹ la jaain²¹ 'ii isaain'²¹‑tsi tyʉ́²‑ʉ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Cristo 'wii²¹² tya'a. 29 'Wii'¹³ joon jmóo³oo to² 'ii²¹ la joon jon jmóo³‑oo xiia'²¹ jiin'¹³ li'¹ii jiin'¹³ wa'² pí² icwo'² Jesucristo jna.

2

1 Tsʉ 'iin²¹²na 'e liñí²ii' 'e jmóo³oo xiia'²¹ jiin'¹³ li'¹ii 'wii'¹³ tyii' joongɨ 'wii'¹³ 'in tsá² néei¹ Laodicea joongɨ 'wii'¹³ jileei'²¹ 'in jo mo níi² jna 'ñii'a. 2 La joon 'iin²¹²na 'e táain¹ tá²‑tsi alma tya'a joon gauncaain²¹ tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in la jaain²¹ la jaain²¹. 'Iin²¹²na jon 'e 'øøi'²¹gɨɨ'‑'oo' 'e coon'¹³ la joon jo cu'²‑'oo' coonti. 'Iin²¹²na jon 'e cwii²¹moo' Cristo. Joon jo lí² cwii¹in tsá² 'ii wa'a jo cwoo¹ Dios. 3 Tsʉ Dios gacwo'¹o Cristo jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmɨɨ¹‑tsi. 4 'E la fuu²¹²uu 'naa' 'e jo 'in icwotyiian'²¹ 'naa' tóo² coon'¹³ júu³ tajuu²¹. 5 Xʉfiin'¹³ jo siin'¹³na 'ñii'a coon'¹³ 'naa' 'áa¹mo lɨ́ɨ²na 'naa'. Joongɨ 'áa¹mo jløø'³na coon'¹³ 'naa' 'e untiin'¹³moo' joon 'e teen¹naa' taa'²¹ jiin'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' Cristo.

6 La ni'ii'¹³naa' Jesucristo la joon jon 'ná¹ taan²¹²naa' juncwii²¹ 'in caan¹²naa' coon'¹³on. 7 'In caan²¹naa' coon'¹³o lawa'a coon²¹ 'mó² jéei¹ jmóo³ 'áai¹ 'e sa'² tá² 'e ilɨ́¹ cwii²¹naa' Cristo 'áai¹gɨ la coon²¹ jmɨɨ²¹². Jo cwoxeei²¹‑'oo' jiin'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' jiin'¹³ la ga'e'² tsá² 'naa'. Coon²¹ tøø²mo cwoo²oo' 'maai'²¹ Dios Jmii²¹.

'E 'mɨ́ɨ² 'e juncwii²¹ tya' tsá² mo jai'² lɨ́ɨi² Cristo

8 Tɨ́ɨ¹moo', jo cwóoi¹ yaanaa' 'e caain¹ 'naa' wíin² 'in tsá² tajuui²¹ 'in tɨ́ɨi² júu³ 'e jóoin²‑tsi tsá². Joongɨ jo cwo'²o 'ido júu³ ruu'²¹i coon'¹³ 'e júu³ 'e jo jai'². 'In tsá² do jo cwoo¹o júu³ tya' Cristo. Cwoo¹‑o jmai'² júu³ 'e la tɨɨsi'² tya' tsá², jiin'¹³ la 'e 'øøi'²¹‑tsi yaamo.

9 Tsʉ lawa'a Dios Jmii²¹ 'ña'a lɨ́ɨ¹i Jesucristo. 10 Joon 'naa' sɨrøø¹naa' coon'¹³ Dios tsʉ 'wii'¹³ 'in caan²¹naa' coon'¹³ Cristo. Joon 'ii tyʉ'² to² jileei'²¹ 'in 'oo¹o to² juncwii²¹ coon²¹gɨ. 11 Joon 'naa' ga'ii'¹³naa' 'e li² sii²¹ circuncisión, 'e jmaa¹a tsá² júu³ 'e tsá² tya' Dios 'naa'. Pe 'e li² ga'ii'¹³naa' jon' gajmaa¹a tsá². 'E li² 'e nilɨ́ɨ¹naa' 'e Cristo gacoon²¹‑o jilaa'²¹ tsaa² tyii'. 12 Mo gasaa²¹naa' jmɨɨ²¹ lawa'a 'e gajún¹moo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'ɨ¹‑'oo' la gajúin¹ Jesucristo. Joon mo gajmaa¹a Dios Jmii²¹ 'ii'²¹ 'e gajiin'¹in Jesucristo jee²¹² 'lɨɨ²¹² la joon jon 'naa' gacwo'¹o Dios Jmii²¹ 'naa' juncwii²¹ tyii' 'e 'múui² 'wii'¹³ jo'¹o galɨ́ɨ²naa' Jesucristo. 13 'Naa' la mo jéei¹ lawa'a 'e 'lɨɨ²¹²moo' coon'¹³ tsaa² tyíi² 'e røø²¹naa', jo li² lɨ́ɨ¹naa'. Pe la nano nicwo'¹o Dios 'naa' juncwii²¹ tyii' caan²¹mo coon'¹³ Cristo. Ga'íin²mo 'ido jilaa'²¹ tsaa² tyii'. 14 Ga'íin² tsaa² tyi' 'e røø²¹na' tyaníi¹i. Coon'¹³ 'e tsaa² tyíi² do 'e la mo tsaa²¹a' lɨ 'lɨɨ'³. Mo gateein¹ tsá² Cristo tsaa'¹ crúu¹³ joon gajúun¹in. Joongɨ gatsé¹mo 'e tsaa² røø²¹na' do. 15 Mo gajúuin² Jesucristo tsaa'¹ crúu¹³ do galɨ'¹o 'in 'lɨɨi'³ coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'oo¹o to² tya' 'in 'lɨɨi'³. Joon coon'¹³ la joon Dios ga'e'²o jileei'²¹ 'e feei'¹gɨ Cristo lagɨ 'in 'lɨɨi'³ do.

Jmaa²aa' jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios

16 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo cwóoi¹ 'naa' wa'a jmá¹ tsá² 'ii'²¹ tyii' coon'¹³ 'e 'uu²uu' cøø²øø'. Jon'gɨ cwóoi¹ 'naa' wa'a jmá¹ tsá² 'ii'²¹ tyii' coon'¹³ mo tɨ́² jmɨɨ²¹² sɨ jmɨɨ²¹² mo 'láa² 'wii²¹² la jaain²¹ sɨɨ'²¹ 'ee, sɨ jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'ee. 17 Tsʉ 'wii'¹³ jilaa'²¹ 'elo lɨ lawa 'iin'³ tya' Cristo, jmaa¹a tsá² júu³ xiiala ilɨ́ɨi¹ Cristo ijó¹ pe najó²‑o joon la no lí²‑i licwii¹in tsá² 'ña'a Cristo. 18 Jo cwoo²oo' 'e cón² 'in tsá² do 'naa' tóo² 'e jo 'ii'¹³naa' jilaa'²¹ 'e sá² tyii' coon'¹³ Jesucristo. 'In tsá² do jmaai'²¹ yaai lawa tsá² 'wéi¹ joon un'goo²¹o ángeles. Faa'²¹a 'e jo 'øøi'²¹‑tsi. Joon jløøi'³ 'ña'a coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi xʉfiin'¹³ 'ɨ¹‑tsi jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi tsá² 'in jo cwii¹in Dios. 19 Jo ngɨɨ¹ 'in caain²¹ coon'¹³ Cristo. Pe Cristo do lɨ́ɨ¹i tsafeei'¹ tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon 'ii do cwoo¹o jilaa'²¹ 'e ñí¹ tsá² cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹. 'Wii'¹³ 'ii‑o sɨcaain²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi Dios.

20 Mi yuui'¹³ gajúin¹ Cristo 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ jo lí² tyʉ'²gɨ to² 'ii. La joon jon jna' lawa'a jún¹mo' jon coon'¹³ Cristo. Joon jo lí²gɨ tyʉ'²ʉ tsá² jna' to². 21 Jo 'ná¹ jmoo²¹o' 'ii'²¹ 'e tyʉ'²ʉ lagɨ jo gø'²ø sɨ jo 'uun'²¹un 'ee sɨ jo li'²i coon'¹³ cwoo²¹o 'ee. 22 Tsʉ jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹ ityé¹mo mi yuui'¹³ ijméi¹ to² tya' tsá². Joon 'e 'ii'²¹ 'e jmoo¹o 'in tsá² do lɨ́² jiin'¹³ la to² tyʉ'² tsá², joon jiin'¹³ júu³ 'e 'e'²e tsá². 23 'In tsá² jmoo¹o 'ii'²¹ lo 'e la mo lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i tsá² 'in cwó¹‑tsi jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios. Pe jiin'¹³ jmaa'²¹i yaai tsá² 'wéi¹ joon 'e'¹e wúu¹ yaai. Jo 'ee to² 'íi³ jilaa'²¹ 'elo tsʉ 'in tsá² 'in jmoo¹o la joon jmoo¹‑o jiin'¹³ la 'iin²¹²gɨ 'ña'a.

3

1 La gajúun²naa' coon'¹³ Cristo la joon jon nigajiin'¹naa' tún¹ coon'¹³on. 'Wii'¹³ joon 'naa²¹aa' 'e sá² fu ñʉ'fú² lɨ tyíin¹ Cristo lɨ' cwoo²¹o Dios Jmii²¹ tsáa¹. 2 Cwo'í²‑'oo' 'e sá² fu ñʉ'fú² jon' 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 3 Gajúun²naa' coon'¹³ Cristo joon nano un'øø'²¹mo Dios juncwii²¹ tyii' coon'¹³ Cristo. 4 Joon Cristo 'ña'a lɨ́ɨ¹i juncwii²¹ tyi'. Joon mi jnéi¹ Cristo tún¹ la joon jon jna' injnéi¹mo' coon'¹³on. Joon 'e 'ya'²gɨ tya'a ilisá² tyi'.

'E² Poo² tsá² xiiala teein²¹² tsá² juncwii²¹

5 'Wii'¹³ joon 'ná¹ joon²¹on' jmaa²¹a' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²na' 'e gó² 'e jmoo²¹o'. Jo foo'¹³naa' tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹, jon'gɨ jmaa²aa' doñi'ee 'e gó². Jo jmaa²aa' 'e gó² 'e 'iin²¹²naa' jmaa²aa' jon'gɨ 'e gó² 'e 'ɨ¹‑'oo'. Jo 'iin²¹²gɨɨ' 'áai¹gɨ lagɨ 'a 'oo²oo' no tsʉ lawa'a un'goo²oo' dioses jmaa¹i tsá² wa'a jmoo²oo' la joon. 6 Joon tsʉ 'wii'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² lo i'ee¹ Dios wúu¹ jileei'²¹ 'in jo mo jmaa¹a nʉʉ'¹³. Joon 'áa¹mo wúu¹ inii² 'ido. 7 Joon 'naa' gajmaa²aa' jilaa'²¹ 'e gó² lo la mo seen²¹naa' la mo jéei¹. 8 Pe nano tʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ 'e gó² lo: tʉʉ²ʉʉ' 'e 'nii'²¹‑'oo', jo jmaa²gɨɨ' 'e 'nii'²¹‑'oo'. Tʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ 'e gó² 'e tɨ́²‑'oo' joon jilaa'²¹ júu³ gó² 'e foo'²¹oo' tya' tsá² xeei'²¹. Tʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ júu³ 'lɨɨ'³ 'e sɨ́ɨ¹naa'. 9 Jo fu'²uu' tsá² júu³ tajuu²¹ la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsʉ ni gatʉʉ²oo' jilaa'²¹ 'e gó² seen²¹naa' la mo jéei¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² gajmaa²aa'. 10 Joon niga'ii'¹³naa' coon²¹ juncwii²¹ 'múui². Joon la coon²¹ jmɨɨ²¹² nigalicwii²ingɨɨ' Dios 'in gacwo'¹ 'naa' 'e juncwii²¹ 'múui² do. Joon coon'¹³ la joon tɨ'²xʉ‑ʉ 'e juncwii²¹ tyii' do lisɨ́ɨi² ca lɨ la lɨ juncwii²¹ tya' Dios Jmii²¹. 11 Mo ngɨɨ¹ tsá² coon'¹³ 'e juncwii²¹ 'múui² do ca nii²mo tsá² lɨ́ɨ¹i. Jo 'e cwáain¹ tya' tsá² doñixiia' jalíin², la joon sáa³ jmii²¹ tsá² doñixiia' jalíin². Jo tyiin² joo'²¹ jiin²¹ gauntsáa¹ tsá² jí² sɨ 'ee to² tɨɨ²i tsá² 'ee. Jiin'¹³ 'e tyiin²mo 'e cwii¹in 'ido Jesucristo tsʉ jiin'¹³ 'ii 'in tyiin²gɨ.

12 'Iin²¹²mo Dios 'naa' joon gatyii'¹³in 'naa' ilíin²naa' tsá² tya'a, 'wii'¹³ joon cwolíi²naa' tsá² 'wo²‑tsi, tsá² 'in jmoo¹o tyʉ́² tya' tsá² xeei'²¹. Jo jmaa²aa' jloo'³ pe cwolíi²naa' tsá² coon'²¹ tún¹ 'in feei'¹‑tsi. 13 Jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii'¹³ tya' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Joon wana 'e niga'láa¹ tsá² tyii' jmaa²aa' feei'¹‑'oo' tya'a tsʉ jiin'¹³ la joon gajmaa¹a Cristo tyii'. 14 Pe 'e tyiin²gɨ 'e 'iin²¹²naa' tsaru'¹u', tsʉ jiin'¹³ coon'¹³ la joon incaan²¹naa' joon sɨ́ɨ¹³ɨɨ' røø²¹. 15 'Wii'¹³ Cristo seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ Dios Jmii²¹ tsʉ 'wii'¹³ joon jmaa²aa' jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i jmáa¹a 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ Dios Jmii²¹. Tsʉ 'yʉ to² joon gatø'²ø Dios 'naa' 'e canii²mo ilíi²naa'. Joon cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios Jmii²¹.

16 Cwotii'¹³‑'oo' jilaa'²¹ júu³ tya' Cristo 'e ganʉʉ²ʉʉ'. Jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'e júu³ do. 'Ee²ee' 'e júu³ do joongɨ tyá²‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑'oo' 'e gacwo² Dios. 'øø²øø' jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² salmos coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² tɨɨi²¹gɨɨ', cwoo²oo' 'maai'¹³ coon'¹³ 'e 'øø²øø' do. 17 Joon jilaa'²¹ 'e jmoo²oo' sɨ fó²oo' 'ee, jmaa²aa' jilaa'²¹ 'wii²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios Jmii²¹ 'wii'¹³ 'ii‑o.

Xiiala 'ná¹ jmaa¹a 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

18 Joon jileei'²¹ 'naa' tsamɨ́² 'in seein²¹ ñʉʉ'¹ tya'a jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' coon'¹³ ñʉʉ'¹ tyii'. Tsʉ coon'¹³ la joon 'ná¹ jmáa¹a 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ'. 19 Joon 'naa' tsañʉʉ'¹ 'in seein²¹ tsamɨ́² tya'a cwoli'iin²¹²moo' tsamɨ́² tyii'. Jo jmaa²aa' 'eei'¹ 'naa'. 20 Jileei'²¹ 'naa' 'in xuui²¹²gɨɨ' jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' to² tyʉ'² 'ñʉ́²ʉʉn' coon'¹³ saa²aa' tsʉ 'yaai¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ 'elo. 21 Joon 'naa' 'in lɨ́ɨ¹i tsacøøi'¹³ jo untyíi²naa' xuui²¹² tyii' ce tyá² 'nii'²¹‑tsi tsʉ joon jo tyuui'¹²‑tsi. 22 Jileei'²¹ 'naa' 'in lɨ́ɨ¹i tsa'leei'¹³ jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' to² tyʉ'² ñifii²ii' 'in seein²¹ juncwii²¹ lo. Jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉ' coon²¹ tøø²mo jon' wa'a jiin'¹³ mo jǿø²i 'naa' coon'²¹ liseen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³on. Pe cwoseen²¹naa' canii²mo un'goo²¹oo' Dios Jmii²¹. 23 Joon doñi'ee 'e jmaa²aa', jmaa²aa' 'e jløø'³moo' lawa to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jon' to² tya' tsá². 24 Joon niñí²oo' 'e Ña'ñʉ'¹ʉ' icwo'² 'naa' lawa coon²¹ 'e tɨ́ɨ²naa' 'e i'ii'¹³naa' ñʉ'fú² tsʉ jmoo²oo' to² tya' Cristo 'in lɨ́ɨ¹i Ñi'fii²ii' la jai'². 25 Joon jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó² i'ii'²¹mo 'e 'lee'¹³i tya' 'e gó² gajmaa¹a. Joon coon²¹ 'ii'²¹ 'oo¹o Dios 'e jmáa¹a tya' la jaain²¹ la jaain²¹ tsá².

4

1 La joon 'naa' 'in lɨ́ɨ¹naa' ñi'fii²¹² tsá² 'ná¹ jmaa²aa' 'ii'²¹ røø²¹ coon'¹³ tsa'leei'¹³ tyii'. Cwotii'¹³‑'oo' 'e seein²¹ jaain²¹ Ñi'fii²ii' ñʉ'fú².

2 Faa²aa' júu³ tyʉ́² coon²¹ tøø²mo, lii²ii' jmaa²aa', cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios Jmii²¹. 3 Faa²aa' jon júu³ tyʉ́² 'wii'¹³ tyijna'a 'e cwo² Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya'a. Joon 'wii'¹³ 'e júu³ do 'yuu²na 'nʉñí³. 4 Mɨ́²ɨɨ' tyani Dios 'e liñí³ii tyʉ́² xiiala ilí² cwóo³oo 'e júu³ do.

5 Ngɨ́²ɨɨ' coon²¹ tsáa¹ tyani 'in jo cwii¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Cwoo'¹³‑'oo' jmaa²aa' 'e sá² jmaa²aa'. 6 Síi¹naa' coon'¹³ júu³ coon'²¹ tún². Cwoliñí²ii' xiiala ngɨɨ²ɨɨ' tya' 'in unngɨɨ¹ɨ.

Júu³ lɨ tséi¹

7 Joon 'in tsaru'¹u' Tíquico, 'in 'iin²¹²na'a, ijma'¹a 'naa' júu³ xiiala seen²¹na. Joon 'in Tíquico do nigauncoon'¹³o jna 'áai¹ joon coon²¹ caan²¹mo gacwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 8 'Wii'¹³ joon sɨ́ɨ²na 'ii isɨɨ'²¹ 'naa' xiiala seen²¹na'a joon wa lí² tyá²‑'oo'. 9 Joon tsagoo¹oo' Onésimo ingɨ¹ coon'¹³ Tíquico. Tsaa'¹³‑tsi Onésimo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'áai¹ joon 'áa¹mo 'iin²¹²moo'o 'ii. Je waai¹ do ijma'² 'naa' júu³ xiiala lɨ lo.

10 Joon 'in Aristarco, 'in taai²¹² 'nʉñí³ coon'¹³ jna sɨɨ¹i 'aa²¹²moo'. La joon jon sɨɨ¹i Marcos, 'in lɨ́ɨ¹i ruu'²¹i Bernabé sɨɨ¹i 'aa²¹²naa' jon. Niga'ii'¹³moo' júu³ cwáain¹ tya'a joon wa jafee'¹³i 'naa' 'ii'¹³moo' 'ii 'e tyʉ́²‑ʉ. 11 'In Jesús do, 'in sii²¹o jon Justo, sɨɨ¹i 'naa' jon 'aa²¹²moo'. Jiin'¹³ 'in gaai²¹ no, jee²¹² tsá² Israel 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo, gauncoon'¹³o jna cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon gacwo'¹o jna fo'feei'¹ 'áai¹. 12 'In tsagoo¹oo' Epafras sɨɨ¹i 'aa²¹²moo'. Tsá² jmaa¹a to² tyʉ'² Cristo 'ii joon 'áa¹mo mɨɨ¹ɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' 'wii²¹² tyii'. Mɨɨ¹ɨ tyani Dios 'e taan²¹²naa' tá² táain¹‑'oo' joon 'e ñii²¹oo' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ 'e jmaa²aa'. 13 Tsʉ jna‑a jmóo³oo júu³ xiiala cu'²‑tsi Epafras tyii' joongɨ tya' 'in néei¹ fuu²¹ Laodicea coon'¹³ 'in néei¹ fuu²¹ Hierápolis. 14 'In tɨmɨ́¹ Lucas, 'in 'iin²¹²na'a, sɨɨ¹i 'aa²¹²moo'. La joon jon Demas sɨɨ¹i 'aa²¹²moo'.

15 'Aa²¹²mo fuu²¹uu' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in néei¹ fuu²¹ Laodicea. 'Aa²¹²mo'o fuu²¹uu' fo'³oo Ninfas coon'¹³ 'in incaain²¹ inʉʉ tya'a. 16 Mo ngayuui'¹³ jøø²øø' 'e jí² lo jee²¹² 'naa' joon sɨ́ɨ¹naa' tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Laodicea. Jøø²oo' jon 'e jí² ga'ii'²¹ 'in néei¹ Laodicea. 17 Síi¹³ii' Arquipo: “Tyán² cwáain¹ 'e untiin'¹³mo'o røø²¹ jilaa'²¹ to² 'e gacwo'¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'nʉ ijmaa²'a.”

18 Jna‑a, Poo², jmóo³oo 'e júu³ lo coon'¹³ cwóo³oo. Untii'¹³i‑'oo' 'e 'yuu²na 'nʉñí³. Cwouncwaai'³ Dios Jmii²¹ 'naa'. Amén.

1 TESALONICENSES

1

2

3

4

5

Jí² 'láa² 'wii²¹² 'e gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Tesalónica

1

Poo² coon'¹³ 'in ngɨ¹ coon'¹³ sii¹in 'e jí² lo

1 Jna‑a, Poo², coon¹³ Silvano coon'¹³ Timoteo jmoo²¹o'o 'e jí² lo 'e sii²¹na'a tyii' 'in jo'¹ lɨ́ɨi² Cristo 'in seein²¹ fuu²¹ Tesalónica, jileei'²¹ 'naa' 'in sɨcaain²¹² coon'¹³ Dios Jmii²¹ joongɨ coon'¹³ Jesucristo. 'Iin²¹²moo'o 'e Dios, 'in Ñʉʉ'¹³o', cwouncwaa'³i 'naa'. Joongɨ cwouncwaa'³i Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa' joongɨ 'e cwo¹ 'e seen²¹naa' 'e tyʉ́² juncwii²¹ tyii'.

Xiiala niga'e'²e Poo² tsá² seein²¹ Tesalónica 'e tsáai¹‑tsi Dios coon²¹ tøø²mo

2 Coon²¹ tøø²mo cwoo'¹³o'o 'maai'¹³ Dios 'wii²¹² tyii'. Joon mi faa'¹³a'a júu³ tyʉ́² mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'wii²¹² tyii'. 3 Tɨɨ'¹³ɨ'ɨ‑tsii'i tyani Dios Jmii²¹ xiiala gajmaa²naa' to² wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨ²naa'; joongɨ xiiala gauncóon¹³oon' tsá² 'wii'¹³i 'iin²¹²moo' Dios; joongɨ xiiala nisɨjaan²¹²oo' tá taain²¹²‑'oo' 'e untsiin²¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo júu³ tya'a. 4 Tsaru'¹u', 'iin²¹²mo Dios Jmii²¹ 'naa' joon nee²o' 'e nigatyii'¹³in Dios 'naa'. 5 Jna'a mo gacwoo'¹³o'o 'naa' júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² jon' wa'a jmaai'² júu³ pe coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joon jo cu'²‑tsii'i wa' lɨ́ɨ²naa' 'e jo jo'¹ 'e júu³ do. Tyʉ́²‑ʉ ñí³oo' yaanaa' xiiala nigajmoo²¹o'o jee²¹² 'naa' coon'¹³ 'e tyʉ́² tyii'.

6 Joon 'naa' cwáain¹ tyii' gañí³ii' wúu¹ la gamó¹ jna wúu¹ la joon jon ganí² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo wúu¹ 'wii'¹³ júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹. Joon ga'ii'¹³moo' júu³ tya' Dios coon²¹ 'e jløø'³moo' fiin'¹³ lɨ́ɨ¹ wúu¹ nigañii²ii'. 'In Espíritu Tyú² tya' Dios gauncoon'¹³ 'naa' 'e lɨ jløø'³moo'. 7 Coon'¹³ cwáain¹ la joon ga'ee'¹³ee' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo fu lɨ sii²¹ Macedonia coon'¹³ fu lɨ sii²¹ Acaya xiiala ingɨ́². 8 Jon'gɨ jiin'¹³ joon niganúu²un júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'wii'¹³ 'naa' pe la caan²¹mo galiñii¹o xiiala nigalitsáa¹mo‑'oo' Dios. Jo 'ná¹ jmó²gɨɨ'ɨ júu³. 9 Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ galɨ́². Yaamo 'in tsá² do sɨ́ɨ¹i xiiala ga'ii'¹³naa' jna'a coon'¹³ 'e tyʉ́². Gatʉʉ²¹oo' jilaa'²¹ 'e gaun'goo²¹oo' 'e litsáa¹mo‑'oo' Dios 'in jiin'¹ joongɨ 'in jai'². 10 Joongɨ tya¹o 'in tsá² do júu³ xiiala sɨjaan²aan' mi jó¹ fu ñʉ'fú² 'in Jóon¹ Dios 'in gajmaa¹ Dios gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹². 'In Jesús do 'ii 'in niláa²mo jna' jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' Dios ijó¹.

2

To² 'e gajmaa¹ Poo² fu Tesalónica

1 Tyʉ́²‑ʉ ñí² 'naa', tsaru'¹u', jilaa'²¹ to² gajmoo²¹o'o jee²¹² 'naa' jo tɨ' galɨ́². 2 Ñí²oo' xiiala gaun'lɨɨ'²i jna'a fu Filipos, joongɨ jilaa'²¹ wúu¹ 'e niganee²¹e'e pe jo ní³ii 'ee lí² Dios tyii'i gauncoon'¹³on jna'a 'e nigacwoo²o'o 'naa' júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² jo 'ee cu'²‑tsii'i fiin'¹³ jo cwo'¹ tsá² júu³ ruu'²¹i 'áai¹. 3 Tsʉ jilaa'²¹a 'e faa'¹³a'a jmai'² júu³ ja'²mo. Jo ga'ee'¹³e'e 'naa' 'e un'lee'²¹naa' yaanaa' jon'gɨ tyiin²a'an 'naa' tóo². 4 Jon'on la joon tsʉ Dios nigatyii'¹³in jna'a joon gatyaa¹ cwoo²¹o'o júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá². Joon jiin'¹³ la joon faa'¹³a'a jon'gɨ wa'a joon¹o'on tyʉ́² coon'¹³ tsá² pe coon'¹³ Dios 'in ñii¹i jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi' sɨ 'e tyʉ́² sɨ 'e gó² 'ee. 5 Tsʉ tyʉ́²‑ʉ ñí²ii' xiiala gauntyúi¹ jna'a 'naa' tyaní²ii' jon'gɨ 'naa'¹³a'a cwáain¹ wa'a xiiala jnaa'²a'a cuu² tsʉ Dios tyan¹ cwáain¹ 'elo. 6 Jon'gɨ 'naa'¹³a'a cwáain¹ wa'a un'goo²¹ tsá² jna'a jon' 'naa' tiin'¹³ jon'gɨ tsá² xeei'²¹ 'ee xʉfiin'¹³ 'in tyiin² jna'a coon'¹³ to² 'e 'oo²o'o coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Cristo. 7 Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ jmó² jna'a 'e 'wo²‑tsiioo'o 'wii'¹³ tyii' lawa jaain²¹ tsamɨ́² 'in jǿø² jóon¹on joon 'nee¹mo. 8 Lɨ́ɨ¹ li'nee¹na'a 'naa'. Jilaa'²¹ 'e cwoo'¹³o'o 'naa' jon'on jiin'¹³ júu³ tyʉ́² tya' 'e tiin'¹³ tsá² pe ca juncwii²¹ tyiioo'o nicwoo'¹³o'o 'naa' tsʉ lɨ́ɨ¹ nigali'iin²¹²na'a 'naa'. 9 'Naa', tsaru'¹u' niñii²¹oo' xiiala jmoo²¹o'o. To²‑o jmoo²¹o'o la 'woo¹ tiin'¹³ la jmɨɨ¹. Joon saan²¹ tyii'i tsʉ 'wii'¹³ jo 'iin²¹²na'a 'e untyíi²na'a 'naa' jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'naa' la 'ɨɨ²¹² cwoo'¹³o'o 'naa' júu³ tyʉ́² tya' Dios.

10 'Naa' jøø²øø' joongɨ jǿø² Dios xiiala toon²¹o'on 'e tyʉ́² joongɨ coon²¹ tsáa¹ coon'¹³ 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi². Gatoon²¹o'on 'e jo lí² cwo'¹ tsá² jna'a tsaa² ce jiin'¹³ coon²¹. 11 Tyʉ́²‑ʉ joongɨ ñii²¹oo' xiiala nigacwoo'¹³o'o 'naa' pí² joongɨ nigacwoo'¹³o'o 'naa' cwáain¹ la jaain²¹ la jaan²¹naa' la jmoo¹o jaain²¹ jmii²¹ tsá² coon'¹³ jóon¹on. 12 Niga'ee'¹²e'e 'naa' xiiala 'ná¹ ngɨ'³naa' tyani tsá² tsʉ tsá² tya' Dios 'naa' tsʉ Dios gatø'¹ø 'naa' 'e ní²ii' jee²¹² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ lɨ tyʉ'² 'ii to². 13 'Wii'¹³ joon coon²¹ tøø²mo cwoo'¹³o'o 'maai'¹³ Dios tsʉ 'naa' mo ganʉʉ²ʉʉn' júu³ tya' Dios 'e gafaa'¹a'a ga'ii'¹³moo' lawa júu³ tya' Dios jon'on ga'ii'¹³naa' lawa júu³ tya' tsá². Joon 'e la ja'²mo 'e júu³ do júu³ tya' Dios 'e cwo'¹o pí² jee²¹² 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi². 14 Tsaru'¹u', mo gajmeei'²¹ tsagoo²oo' 'naa' gangɨɨ²¹²naa' la ngangɨ́ɨi¹ 'in tsá² Israel 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios seein²¹ Judea tsʉ 'in tsá² Judea do 'in nigajai'² lɨ́ɨi² Cristo nigajmee'²¹mo tsagoo¹o 'ii. 15 La joon jon 'in tsá² do nigajnga'²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús la nigajngaa'¹²i tsagoo¹o 'in gacwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios ca la mo jéei¹. Joon ga'ǿø¹mo jna'a. Jo gaun'goo²¹ 'ido Dios joon 'ee'¹mo jileei'²¹ tsá². 16 Jo cwo¹ faa'¹³a'a júu³ tyʉ́² tya' Dios tya' 'in jo seein²¹ Israel itiin'¹³in. Cwáain¹ la joon galɨ́² fee'¹gɨ tsaa² tya'a pe la ja'²mo injó¹ wúu¹ tya' Dios jee²¹² 'ii.

'Iin²¹²in Poo² tsafee'¹²i tsá² Tesalónica coon²¹gɨ tún¹

17 Tsaru'¹u', nigaxee²¹na' coon'²¹ sii'¹³xʉ coon'¹³ 'naa' pe fiin'¹³ jo nee²¹na'a 'naa' 'ɨ¹‑tsii'i 'naa'. Pe lɨ́ɨ¹ 'yaai¹‑tsii'i jajøø²¹²na'a 'naa' tún¹. 18 Ga'ɨ́²‑tsii'i jaa²¹a'a, joon jna‑a, Poo², gali'iin²¹²na yíi³aa 'láai² naa'¹³ pe 'in 'lɨɨi'³ Satanás gajnii'²¹mo. 19 'E taan²¹²naa' coon'¹³ jna'a ilí² 'e tyʉ́² tyii'i mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Najløø'³na'a joongɨ 'yaai¹‑tsii'i tsʉ 'wii'¹³ 'naa' taan²¹²naa' do. 20 'E ja'²mo 'wii'¹³ 'naa'oo' ilijløø'³moo'o joon tyʉ́²‑ʉ sɨ'ɨ́ɨ¹³‑tsii'i.

3

1 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'ɨ¹‑tsi' 'áai¹ 'wii²¹² tyii' nisɨ́ɨ¹ɨ'ɨ wa'a joon²¹oo 'ñii'a jiin'¹³ fu Atenas. 2 Joon sii²¹na'a tsaru'¹u' Timoteo jajøø²¹²i 'naa' tsʉ tsá² tya' Dios 'ii 'in nigajmaa¹a to² coon'¹³ jna'a. 'Ii gauncoon'¹³on jna'a 'e cwoo¹ júu³ tyʉ́² tya' xiiala itiin'¹³ Cristo tsá². Joon lí²‑i cwo'¹o 'naa' 'e 'øøi'²¹gɨ‑'oo' joongɨ 'e tsáai¹gɨ‑'oo' Jesús. 3 Joon la joon 'naa' jo cwo'íin²‑'oo' 'e cwáain¹ lo 'wii'¹³ fa'í³ 'e sá² tyii' tsʉ ñí³oo' 'e i'ǿø¹mo tsá² jna' jile'¹e' jiin'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo. 4 'Wii'¹³ joon la mo gatoon²¹o'on jee²¹² 'naa' ga'ii²¹i'i júu³ 'naa' 'e i'ǿøi¹ tsá² jna'. Joon la joon galí² la lɨ 'e ñí²ii'. 5 'Wii'¹³ joon cu'²‑tsii 'wii²¹² tyii'. Joon gasɨ́ɨ²na Timoteo jaunngɨɨ²ɨ 'naa' xiiala seen²¹naa' tɨ tsáai¹gɨ‑'oo' Cristo. Cu'²‑tsii lɨ́ɨ²na wa'a 'in 'lɨɨ'³mo niga'lee'¹²i 'naa' 'e tɨ' nigangó¹ lɨ caa¹mo coon'¹³ jilaa'²¹ to² tyii'i.

6 Pe nano Timoteo nicwa'²mo jaa'¹²i fu Tesalónica. Joon tyíian²o júu³ tyʉ́² 'e jo'¹gɨ lɨ́ɨ²naa' joon xiiala 'iin²¹²naa' tsá². Tyaa²¹o júu³ 'e 'áa¹mo tɨɨ'¹³‑'oo' 'e jløø'³moo'. Joongɨ 'yaai¹‑'oo' 'e jøø²¹²naa' jna'a la joon jon jna'a 'iin²¹²moo'o jøø²¹²na'a 'naa'. 7 'Wii'¹³ joon tsaru'¹u', fiin'¹³ taan²¹²na'a fa'í³ 'áai¹, mo ganʉʉ²¹ʉ'ʉn 'e tsáa¹mogɨ‑'oo' Jesús galijløø'³moo'o 'áai¹. 8 Galɨ́² lawa coon²¹ juncwii²¹ 'múui² tyii'i mo galinee²e'e 'e tsáa¹mogɨ‑'oo' júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 9 Lɨɨlɨ¹ cwoo'¹³o'o 'maai'¹³ Dios tyi' tsʉ lɨ́ɨ¹ jløø'³na'a tyani Dios 'wii'¹³ 'naa'. 10 La 'woo¹ jmɨɨ¹ fee'¹³na'a Dios ce caain¹‑tsii'i 'e cwocwoo¹ Dios jøø²¹²na'a 'naa'. Coon'¹³ la joon untsiin¹na'a jilaa'²¹ 'e 'ná¹‑gɨ litsáai¹‑'oo'.

11 'Yaa¹mo‑tsii'i 'e 'ña'a Dios Ñʉʉ'²o' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo iuncoon'¹³o jna'a joon lí²‑i jafee'¹³na'a 'naa'. 12 Joon 'iin²¹²na 'e iuncoon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'naa' 'e ilií² 'neei¹gɨɨ' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ jileei'²¹ tsá² xeei'²¹ la 'nee¹na'a 'naa'. 13 Coon'¹³ la joon tá² taain²¹²‑'oo' jo tsaa² røøi²¹gɨɨ' tyani Dios, Ñʉ'²o', mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo coon'¹³ jileei'²¹ tsá² tya'a.

4

Xiiala jmoo¹o tsá² 'e 'iin²¹²in Dios

1 La no tsaru'¹u', jmɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii' joongɨ tyaa²¹a'a cwoo¹oo' 'elo coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. Jiin'¹³ la cwáain¹ 'e niga'ee²¹e'e jmaa²aa' la ngóo¹ 'naai'¹³ no. Niga'ee²¹e'e xiiala ngɨ́¹ tsá² 'e 'yaai¹‑tsi Dios tya'a. Cwojmaa²gɨɨ' jiin'¹³ la ga'ee'¹³e'e 'naa'.

2 Ñii²¹² 'naa' jilaa'²¹ cwáain¹ 'e gacwoo²o'o 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 3 Jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ 'e cwoseen²¹moo' 'e tyiia'¹‑'oo' jiin'¹³ 'ii‑o joongɨ 'e jo 'nóo³oo' tsaa². Jiin'¹³ jaain²¹ 'naa' jo cwo'laa²¹² 'naa' coon'¹³ tsamɨ́² xeei'²¹ jiin'¹³ la coon'¹³ tsamɨ́² tyiioo'. 4 Jilee'²¹mo cwoliñii¹i 'e lisee²¹mo coon'¹³ tsamɨ́² tya'a 'e tyʉ́²‑ʉ tyani Dios 'e jo faa'²¹ tsá 'laa'²¹ tya'a. 5 Jo jmaa²aa' la lɨ' 'e jmoo¹o tsá² 'in jo tsáai¹‑tsi Dios 'in caa'²¹i tsamɨ́² jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'ña'a. 6 Jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in cwofeei'¹ 'oo²¹²o tsañʉʉ'²¹ ruu'²¹i la lɨ' 'e jmoo¹o 'in jo tsáai¹‑tsi Dios tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' i'e'²e wúu¹ jileei'²¹ 'in 'láa¹ la joon jiin'¹³ la nigafaa'¹³a'a. 7 Tsʉ Dios nigatø'¹ø jna' 'e toon²¹²on' jmoo²¹o' jmaai'¹³ 'e tyʉ́² 'e tyʉ'² 'ido to² jon'on 'e 'laa²¹²a'. 8 La joon jileei'²¹ 'in jo tsáai¹‑tsi 'e júu³ lo jon'on tsá² wa'a jo tsáai¹‑tsi, Dios 'in jo tsáai¹‑tsi 'ido tsʉ Dios nigacwooi¹ jna' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a.

9 Jo 'ná¹ jmáa³gɨɨ júu³ 'e li'nee¹naa' tsaruu'²¹naa' tsʉ Dios niga'e'²e 'naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' 'e un'nee¹naa' yaanaa'. 10 La joon jmaa²aa' jee²¹² jileei'²¹ tsá² jo'¹ lɨ́ɨi² 'in seein²¹ Macedonia. Pe mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii' 'e 'áai¹gɨ un'iin²¹²naa' tsaruu'²¹moo'. 11 Cwoo'¹³‑'oo' cwoliseen²¹moo' tyʉ́²‑ʉ cwáain¹ tyii'. Jmaa²aa' to² coon'¹³ cwoo¹oo' jiin'¹³ la lɨ júu³ 'e niga'ii²¹i'i. 12 Cwoseen²¹naa' coon'¹³ la joon tsʉ joon iun'goo²¹o tsá² 'in jo tsáa¹‑tsi Dios 'naa'. Joon la joon jo 'ee i'naai²¹ tyii'.

Mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús

13 Tsaru'¹u', jo 'iin²¹²na wa'a jo liñii²ii' xiiala mi júuin² tsá². Jo 'ná¹ jmaa²aa' fa'í³ la jmoo¹o 'in tsá² 'in jo ñii¹i 'e jiin'¹in tsá². 14 Jiin'¹³ la mo lɨ́ɨ²na' gajún¹mo Jesucristo joongɨ gajiin'¹in tún¹. Jiin'¹³ la joon jon tsáai¹‑tsi' 'e Dios ijmáa¹a jiin'¹in jileei'²¹ 'in tsáai¹‑tsi 'ii mi júun²in. Joon jalíin²mo coon'¹³ Jesús mi jó¹ tún¹.

15 'Wii'¹³ joon sii'¹³i'i 'naa' jiin'¹³ cwáain¹ 'e ga'e'e¹e Ña'ñʉ'¹ʉ' jna'a 'e jileei'¹³ jna' 'in saan²¹²an' ca mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jo saa'¹³na' nifugɨ lagɨ 'in nijúin¹. 16 Joongɨ i'iin² lúu¹ trompeta tya' Dios tá² lɨɨlɨ¹. Joon 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús lo ixaai¹ fu ñʉ'fú². Joon coon'¹³ to² tyʉ'² Jesús do i'oo²¹²o 'in arcángel. Joon jileei'²¹ 'in nijúin¹, 'in tsáai¹‑tsi Jesús, 'ii nifu ijiin'¹in tún¹. 17 Mi yuui'¹³ joongɨ jileei'²¹ jna' 'e saan²¹o' tsaa²¹a' caan²¹mo jee²¹² jníi¹. Joon lɨcaan²¹na' coon'¹³ Jesús tya'cwii²¹. Joon la joon tsaa²¹a' coon'¹³ coon²¹ tøø²mo. 18 'Wii'¹³ joon cwoo²oo' pí² ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaain²¹ coon'¹³ 'e júu³ lo.

5

1 Tsaru'¹u', jo tyiin²gɨ sɨ́ɨ³na jí² cwáain¹ tya' jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹ jatyéein¹ 'ii'²¹. 2 Tsʉ niñí³oo' 'e 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' ijó¹ 'uun²¹mo. Lawa jaain²¹ 'uun²¹ 'in jó¹ mi 'woo¹. 3 Mi jin'² tsá² 'e jilaa'²¹a nináa¹ røø²¹ jo 'e fo'² sá²gɨ, jmɨɨ²¹² joon ijó¹ 'ii'²¹ la jmoono 'e i'íin² jilaa'²¹ 'e sá². Lawa jmoo²¹ wúu¹ tya' tsamɨ́² tyéein¹ yʉʉn²¹ 'in 'ná¹ liseein²¹ jóon¹on, jo ñi² lɨ' lɨseein²¹ la joon jon jó¹ jmɨɨ²¹² joon 'e i'íin². Jo lí² tsasúuin¹. La joon jon ilí² jmɨɨ²¹² mi 'íin² jilaa'²¹ do. 4 Pe 'naa', tsaru'¹u', jo ngɨ́³ 'naa' lɨ nʉʉ²¹ 'e 'ii'¹³moo' 'e jmɨɨ²¹² no jiin'¹³ jo ñii²¹²‑'oo' la lɨ́² mo saain'²¹ 'uun²¹ tsá² jo ñii²¹²‑tsi. 5 Tsʉ jilee'²¹mo 'naa' see²¹naa' la tsá² 'in ngɨ¹ lɨ' jmɨɨ¹. Jo seen²¹naa' la tsá² 'in ngɨ¹ lɨ' 'woo¹ 'in jo tsáa¹‑tsi. 6 'Wii'¹³ joon jo 'ná¹ cwuu²¹na' la cwuui²¹ 'in catyaai². Cwounjnaa¹‑tsi' cwongɨɨ²¹ɨ' coon'¹³ 'e tyʉ́² mootyii²¹i'. 7 Jileei'²¹ 'in cwuui²¹ lɨ'² 'woo¹ joongɨ 'in ngɨ¹ to² 'íin¹ lɨ' 'woo¹ jon. 8 Pe jna' 'in 'e saan²¹²an' tsáai¹‑tsi' cwoli'²‑tsi' coon²¹ tøø²mo. La toon'²¹ 'láa² ñí³ nitsí¹ 'e un'øø'¹mo 'ña'a la joon jon jna' un'øø'¹mo' yiia' mi li'ii²¹²i' tsá² joon jo'¹o lɨ́ɨ¹na'. Lawa po'³ ñí³ taa'¹³ tyi² 'láa² 'ná¹ tsáa¹mo‑tsi' itiin'¹³ Dios tsá². 9 Tsʉ Dios jo gajmaa¹a 'ii'²¹ wa'a nee²¹e' wúu¹ pe gajmaa¹o 'e tiin'¹³mo' lɨ tyʉ́² 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 10 Jesucristo gajúun²in 'wii'¹³i jna' 'e joon cwoseen²¹mo' coon'¹³ jiin'¹³ saan²¹an' sɨ najún¹na' 'ee mi cwéei¹ tún¹. 11 'Wii'¹³ joon sɨ́ɨ¹³naa' 'e cwáain¹ lo jee²¹² 'naa' 'e cwó²oo' pí² yaanaa' jiin'¹³ la jmoo²oo' nano.

Poo² cwo'¹o cwáain¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo

12 Jilee'²¹naa', tsaru'¹u', mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii' 'e un'goo²oo' jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² tya' Dios jee²¹² 'naa'. 'Ii tsacǿøi'¹³ tyii' joon cwoo¹o 'naa' cwáain¹ xiiala jmaa²aa' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 13 'Ná¹ un'goo²oo' 'ido joongɨ 'nee¹naa' coon'¹³ jiin'¹³ to² 'e jmoo¹o. Cwoliseen²¹moo' canii²mo la jaain²¹ la jaan²¹naa'.

14 Joon 'ii²¹i'i 'naa' júu³, tsaru'¹u' 'e cwosii'¹³ii' 'e cwocwo'³‑tsi jileei'²¹ 'in jo 'iin²¹²in jmáa¹a to². Cwocwoo²oo' pí² jileei'²¹ 'in jo mo tya¹‑tsi. Cwouncoon'¹³oon' jileei'²¹ 'in tóin¹ 'ɨ¹‑tsi. Joon cwolifee'¹mo‑'oo' tya' jilee'²¹mo.

15 Tsáa¹mo‑'oo' 'e jo jmaa²aa' 'e gó² tya' 'in nigajmaa¹a 'e gó² tyii'. Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ jmaa²aa' 'e gó², jmaa²aa' coon²¹ tøø²mo 'e tyʉ́²‑ʉ la jaain²¹ la jaan²¹naa' joongɨ coon'¹³ jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹.

16 Coon²¹ tøø²mo cwolijløø'³moo'. 17 Faa'¹³aa' júu³ tyʉ́² coon²¹ tøø²mo. 18 Coon'¹³ jilaa'²¹ 'e lɨ́¹ cwoo²oo' 'maai'¹³ Dios tsʉ la joon 'iin²¹²in Dios jmaa'²naa' 'in tsáai¹‑tsi Cristo Jesús.

19 Jo jnɨɨ'¹³naa' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 20 Nʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ júu³ 'e faa'²¹ tsá² tya' 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e gacwo¹ Dios. 21 'Í²du'‑'oo' jilaa'²¹ júu³ tya'a joon 'ii'¹³naa' jiin'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ do. 22 Jeen'¹³naa' co' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó². 23 Mɨ́²ɨɨ tyani Dios, 'in jmoo¹o 'ii'²¹ røø²¹, 'e untyú¹mo 'naa' coonti. Joon mɨ́³ɨɨ jon tyaníi¹i 'e 'aa²mo 'naa' la tøøi², jilaa'²¹ espíritu tyii', coon'¹³ jilaa'²¹ juncwii²¹ tyii', joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ cuerpo tyii'. Mɨ́³ɨɨ 'e jaan²¹naa' coon'¹³ jiin'¹³ coon²¹ tsaa² ca mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 24 Tsaai'² 'in nigatyii'¹³ 'naa' 'ii‑i, jon iuntsiin¹ júu³ tya'a. Jo 'ná¹ jmaa²aa' cu'²‑'oo' coon'¹³on.

'Ɨ́ɨ² Poo² júu³

25 Tsaru'¹u', faa'¹³aa' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'i.

26 'Aa²¹²moo' fú²uu' jileei'²¹ ruu'²¹naa' 'in jo'¹ lɨ́ɨi² júu³ tya' Dios.

27 Tyíi³aa cwoo¹oo' coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e untsáa¹oo' 'e jí² lo tyani jileei'²¹ tsá² 'in jo'¹ lɨ́ɨi².

28 Cwouncwaa'³mo Jesucristo 'naa'. Amén.

2 TESALONICENSES

1

2

3

Jí² tɨ tún² 'e gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i tsá² 'in néei¹ Tesalónica

1

Jí² gasii¹in Poo²

1 Jna‑a, Poo², coon'¹³ Silvano coon'¹³ Timoteo jmoo²¹o'o 'e jí² lo 'e sii²¹na'a tyii' 'in jo'¹ lɨ́ɨi² Cristo 'in seein²¹ fu Tesalónica. Jileei'²¹naa' 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ Dios Jmii²¹ joongɨ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 2 Dios cwouncwaa'³i 'naa' joon cwoseen²¹naa' 'e tyʉ́² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios Jmii²¹ coon'¹³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

Dios ijmáa¹o 'ii'²¹ tya' jileei'²¹ 'in røøi²¹ tsaa² mi jó¹ Cristo

3 Tsaru'¹u', 'ná¹ cwoo'¹³o'o 'maai'¹³ Dios coon²¹ tøø²mo 'wii²¹² tyii' jiin'¹³ joon tɨɨ²¹moo'o tsʉ lɨ́ɨ¹ ngalɨfee'¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Joongɨ lɨ́ɨ¹gɨ un'iin²¹²naa' tsaruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. 4 Cwáain¹ la joon faa'¹³a'a 'yaai¹‑tsii'i 'wii²¹² tyii' jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios. Faa'¹³a'a xiiala jmaa²aa' taa'²¹ 'e tsáai¹‑'oo' Jesús fiin'¹³ moo²oo' wúu¹ 'áai¹ tya' tsagoo²oo' joon seen²¹naa' fa'í³. 5 Jilaa'²¹ 'e la lo‑o jmoo¹‑o júu³ 'e røø²¹ jmaa¹a Dios 'ii'²¹ tsʉ coon'¹³ wúu¹ 'e moo²oo' cwáain¹ tya' tyʉ'² Dios to² 'e tyá² Dios 'naa' tyʉ́² ingɨɨ²¹²moo' fu ñʉ'fú².

6 Pe 'ii'²¹ røø²¹ jmaa¹a Dios mi 'e'²e wúu¹ 'in niga'e'² 'naa' wúu¹. 7 Joon jileei'²¹ 'naa' 'in gangóo¹ wúu¹ i'ii'²¹ 'woo'²¹o coon'¹³ jna'a mi jó¹ jmɨɨ²¹² ijneei²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús jó¹ fu ñʉ'fú². Ijó¹ coon'¹³ ángeles tya'a 'in jmoo¹o to² tyʉ'²ʉ. Ijó¹ jee²¹² sɨɨ'¹³ jɨ́² jɨɨ'¹ 'áai¹. 8 Ijó¹ i'e'²e wúu¹ jileei'²¹ 'in jo cwii¹in Dios joongɨ jileei'²¹ 'in jo nʉʉ'¹²ʉn júu³ tya' 'e tiin'¹³ tsá² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús. 9 Jileei'²¹ 'inlo inii²¹ wúu¹ coon²¹ tøø²mo. I'woo²¹mo tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' joon wíin² i'lee'¹²i 'ido 'ii. Jo jǿø²gɨ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ 'ii'²¹ tya' Dios. 10 Jo jǿø² mi jó¹ Jesús jmɨɨ²¹² mi untyúi¹ tsá² tya'a 'ii joon mi un'goo²¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Do‑o itaan²¹²naa' tsʉ 'wii'¹³ nigalitsáa¹mo‑'oo' júu³ gacwoo²¹o'o.

11 'Wii'¹³ 'elo‑o faa'¹³a'a júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'. Mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyani Dios 'e untyúu¹i Dios 'naa' tsʉ joon lɨ́ɨ¹naa' tsá² jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Faa'¹³oo'o jon júu³ tyʉ́² tyani Dios tyi' 'e cwountiin'¹³mo coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a jilaa'²¹ tyʉ́² 'e 'iin²¹²naa' jmaa²aa' coon'¹³ la to² 'e jmoo²oo' 'e tsáa¹mo‑'oo'. 12 Coon'¹³ la joon iun'goo²¹o tsá² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii'¹³ to² fee'¹ nigajmaa¹a coon'¹³ juncwii²¹ tyii'. Joongɨ niun'goo²¹o 'naa' 'wii'¹³ Dios tyi' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo galɨfee'¹mo‑tsi 'wii²¹² tyii'.

2

Tsá² 'in røøi²¹ tsaa²

1 La joon, tsaru'¹u', cwáain¹ tya' mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jauncaain²¹ jna', 'e toon²¹²on' coon'¹³on, mɨɨ²¹ɨ'ɨ tyaní²ii' 2 jo unsɨ́ɨ²naa' 'e 'ɨ¹‑'oo' 'e jo to² tyan¹. Joon jo cwofee'²¹naa' wa sá² coon²¹ júu³ 'e jin'² 'e gacwá² najó¹ jmɨɨ²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' xʉfiin'¹³ jin'² tsá² 'e júu³ do siin'¹²in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios sɨ júu³ 'e faa'²¹a tsá² 'e coon'²¹ ganʉʉ²ʉʉn' 'ee. Jon'gɨ cwofee'²¹naa' fiin'¹³ cwá² coon²¹ jí² 'e jin'² tsá² 'e siin²¹²na'a. 3 Jo cwoo²oo' 'in coon'²¹ 'naa' tóo² jiin'¹³ coon²¹ cwáain¹. Tsʉ jéei¹gɨ jmɨɨ²¹² joon itíui² tsá² Dios joongɨ ijnéi¹ tsá² røøi²¹ tsaa² 'in jo tiin'¹³gɨ. 4 'Inlo‑o 'in unfee'¹mo 'ña'a lagɨ Dios joon 'in 'aa¹ tya'a jilaa'²¹ 'e un'goo²¹ tsá². Joongɨ 'in tsá² do itsacwaa¹ cagɨ tsi inʉʉ cwo'¹ tya' Dios. Tsacwaa¹ lawa Dios. Joongɨ ijmeei'²¹ 'ña'o lawa Dios.

5 ¿Tɨ jo tɨɨ'¹³‑'oo' 'e gafuu²¹²uu 'naa' jilaa'²¹ 'elo mo gataan²¹²na jee²¹² 'naa'? 6 Joon ñí³oo' 'ee jnɨɨi'² tya'a 'e joon jo lí² cwéi¹ 'ido. Joon jo lí² jneei¹ ce gatɨ́² 'ii'²¹ tya'a. 7 Jilaa'²¹ júu³ 'e gó² tya'a nijmoo¹o to² 'uuin²¹ nano. Joon jiin'¹³ 'e 'ná¹gɨ mi 'e cwéi¹ 'in gó² do 'e ityímo Dios 'in jnɨɨi'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó² no. 8-12 Mi yuui'¹³ la tyii¹i Dios 'in jnɨɨi'²¹ do lawa'a ijné¹mo 'in tsá² gó² do. Ijmáa¹a li² 'áai² joongɨ milagro 'láai² pe jmai'² júu³ tajuu²¹. Ni'noo'²¹on jilaa'²¹ 'e gó² icoon'²¹on tóo² jileei'²¹ 'in jo tiin'¹³gɨ. Tsʉ jo gali'iin²¹²in 'in tsá² do nuu¹un júu³ tyʉ́² wa'a 'e tiin'¹²in. 'Wii'¹³ joon jmaa¹a Dios 'e 'ii'²¹ 'in tsá² do júu³ gó² 'e lí² tsáai¹‑tsi jilaa'²¹ júu³ tajuu²¹. Joon tsaliin¹mo lɨ jo tiin'¹³gɨ tsʉ jo galitsáai¹‑tsi júu³ tyʉ́². Joon gatɨ́²gɨ‑tsi jilaa'²¹ 'e gó². Pe joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús ijngaa'¹²mo 'in gó² do coon'¹³ tyí² 'woo²¹ 'oo²o. Joongɨ iduui¹ coon'¹³ 'e jná² joo'²¹ tya'a mi jó¹.

Gatyii'¹³mo Dios 'naa' 'e tiin'¹³moo'

13 Pe jna'a tɨɨ²¹moo'o cwoo'¹³o'o 'maai'¹³ Dios 'wii²¹² tyii' tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' tsʉ Dios nigatyii'¹³in 'naa' ca la mo 'wiin²¹² 'e tiin'¹³moo'. Joon gajmaa¹o tiin'¹³naa' coon'¹³ Espíritu Tyʉ́² tya'a 'in nigauntyúi¹ 'naa' joongɨ coon'¹³ júu³ tyʉ́² 'e nigalitsáai¹‑'oo'. 14 Gatø'¹ø Dios 'naa' 'e ilíi²naa' tsá² tya'a. Coon'¹³ júu³ 'e xiiala tiin'¹³ tsá² 'e gacwoo'¹³o'o 'naa' gatø'²ø Dios 'naa' 'e i'ii'¹³xʉʉ' 'e tyʉ́² 'e cwoo¹o Dios Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo.

15 La joon 'naa', tsaru'¹u', taa'²¹ jmaa²aa' jo cwo'íin²‑'oo' jilaa'²¹ cwáain¹ 'e nigacwoo'¹³o'o la mo gatoon²¹²o'on coon'¹³ 'naa' joongɨ mo gasiin²¹na'a jí². 16-17 Joon mɨ́³ɨɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo joongɨ tyani Dios Jmii²¹ 'e cwo'¹o 'naa' pí² 'e jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́². Tsʉ 'wo²‑tsi Dios nigali'iin²¹²mo jna'. Joon gacwo'¹o jna' 'e seen²¹na' tyʉ́²‑ʉ coon²¹ tøø²mo. Joon gajma'²a jna' júu³ 'e jmáa¹a 'e tiin'¹³naa' 'wii²¹² feei'¹‑tsio.

3

Faa'¹³aa' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'i

1 Coon²¹gɨ júu³ fuu²¹² 'naa', tsaru'¹u', faa'¹³aa' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'i 'e la jmoono ityíi¹a júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' la caain²¹. Joon i'ii'²¹mo tsá² 'e júu³ do 'yaai¹‑tsi la galɨ́² jee²¹² 'naa'. 2 Faa'¹³aa' jon júu³ tyʉ́² 'e cwoláa²mo Dios jna'a jee²¹² tsá² 'lɨɨi'³ joongɨ soo²¹‑tsi tsʉ jo jileei'²¹ tsá² tsáai¹‑tsi Jesús. 3 Pe untiin'¹³mo Ña'ñʉ'¹ʉ' júu³ tya'a. Joon 'ii icwo'¹o 'naa' pí² joon un'øø'¹³mo 'naa' jilaa'²¹ 'e gó². 4 Joon tsáa¹mo‑tsii'i 'e Ña'ñʉ'¹ʉ' iuncoon'¹³on 'naa' 'a jmoo²oo' joongɨ ijmaa²aa' jilaa'²¹ to² 'e tyʉʉ'¹³ʉ'ʉ 'naa'. 5 Cwouncoon'¹³on Ña'ñʉ'¹ʉ' 'naa' 'e 'øø'²¹mogɨ‑'oo' xiiala 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ 'naa' joongɨ xiiala gajmaa¹a Cristo taa'²¹a 'wii²¹² tyii'.

'Ná¹ jmaa¹a tsá² to²

6 Tsaru'¹u', tyʉʉ'¹³ʉ'ʉ 'naa' to² coon'¹³ 'e sii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo coon'²¹ jmaa¹aa' yaanaa' jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jo 'iin²¹²in jmá¹ to² joongɨ 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ júu³ 'e nigacwoo²¹o'o. 7 Tsʉ niñí³ 'naa' xiiala cwooi¹ taain²¹² tsá² 'e jmáa¹a la jmó² jna'a. Jo saan²¹na'a jee²¹² 'naa' wa'a jo jmoo²¹o'o to². 8 Jo gatyee²e'e 'uunñi² tya' jiin'¹³ jaain²¹ wa'a jo gatyii²¹i'i 'laa'¹³. Tsʉ jmoo²¹o'o to² 'woo¹ jmɨɨ¹ la coon'²¹ jiin'¹³ jaain²¹ jo 'iin cwotyapai'¹ jee²¹² 'naa'. 9 Fiin'¹³ 'oo²o'o 'ii'²¹ 'e mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'naa' jo gamɨɨ²¹ɨ'ɨ 'naa'. Gajmoo²¹o'o to² 'e 'ee'¹³e'e 'naa' xiiala 'ná¹ jmaa²aa'. 10 Tsʉ mo gatoon²¹²o'on jee²¹² 'naa' joon gacwoo²¹o'o 'e 'ii'²¹ lo: “Jileei'²¹ 'in jo 'iin²¹²in jmaa¹a to² joon jo dø'¹ø.” 11 Tsʉ nee²e'e júu³ 'e 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' seein²¹ jo 'ee to² jmoo¹o. Jøø²mo taain²¹² ngɨɨ¹ɨ to² jmoo¹o 'atsaa²¹. 12 Tya' tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la joon tyʉʉ'¹³ʉ'ʉ to² tyaa²¹a'a cwoo²¹ coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'e cwojmaa¹o to² joon dø'¹ø jilaa'²¹ 'e jnaa'²¹a.

13 Tsaru'¹u', jo cwo'woo'²oo' 'e jmaa²aa' 'e tyʉ́². 14 Wana 'iin 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'¹³a'a coon'¹³ 'e jí² lo cón²duu' cwáain¹ 'iin 'i joon jo 'ee cwoliseen²¹naa' coon'¹³on la coon'²¹ 'e 'aa¹a fa'ɨɨ'²¹. 15 Joon jo cwoli'ee'¹naa' pe cwoo²oo' cwáain¹ lawa jaain²¹ ruu'²¹moo'.

Júu³ tyʉ́² lɨ gatséi¹

16 Joon 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' 'ña'a, 'in jmoo¹o 'e seein²¹ tsá² 'e tyʉ́², cwocwo'¹o 'naa' 'e sɨ'ɨ́ɨ¹³‑'oo' 'e tyʉ́²‑ʉ coon²¹ tøø²mo la joon jon coon'¹³ jilaa'²¹ itsangɨ́ɨ²naa'. Joon cwotaan¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' jee²¹² 'naa'.

17 Jna‑a, Poo² jmóo³oo 'e júu³ lo coon'¹³ cwóo³oo. Fo'³oo 'aa²¹²moo'. La joon tɨ́ɨ²na jmóo³oo jilaa'²¹ jí² 'e jmóo³oo. 18 Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo cwouncwaa'³mo 'naa' jileei'²¹ 'naa'. Amén.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

Jí² 'láa² 'wii²¹² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i Timoteo

1

Sii¹in Poo² jí² tya' Timoteo

1 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Lɨɨ¹na tsá² tya' Jesús to² tyʉ'² Dios Jmii²¹ 'in jmoo¹o tiin'¹³na' joongɨ to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 'Ii‑o uncoon'¹³ jna' la ngóo¹ 'naai'¹³. 2 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'i, Timoteo, joon lawa yʉʉn²¹ tyiia 'nʉ tsʉ galija'²mo lɨ́ɨ²u Jesús 'wii'¹³ jna. Cwocwo'¹o Dios Ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'e jmaa¹a feei'¹‑tsi tyi'i coon'¹³ fo'feei'¹ tyi'i joon 'e seen²¹mo'o tyʉ́².

Jo cwo'³'o 'e'²e tsá² xeei'²¹ júu³ tajuu²¹

3 La jéei¹gɨ gangóo³oo lɨ sii²¹ Macedonia gamɨ́³ɨɨ tyani'i 'e jon¹'on fu Efeso, 'e tyʉʉ'¹³'ʉ to² 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² do 'e jo 'e'²e tsá² xeei'²¹ júu³ 'e jo jo'¹. 4 Cwo'³'o cwáain¹ 'in tsá² do 'e jmáa¹a cu'²‑tsi coon'¹³ júu³ tya' tsaun'áai¹ joongɨ coon'¹³ jí² 'láai² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tsʉ 'e júu³ lo jmoo¹o jmai'² 'e jo cwo'¹ tsá² júu³ ruu'²¹i. Jo uncoon'¹³ 'e júu³ do wa'a litsáai¹gɨ‑tsi tsá² Dios.

5 'E 'yʉ to² tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e 'iin²¹²mo tsaruu'²¹i coon'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ, jo tóin¹ júu³ tya'a, joon joo'¹o lɨ́ɨi². 6 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ gatʉʉ²¹o 'e júu³ lo joon gali'iin²¹²in nuu¹un júu³ 'e jo tyiin². 7 'Iin²¹²in lii¹in tɨfo'² pe jiin'¹³ yaai jo 'øøi'²¹‑tsi 'ee 'e faa'²¹a jon'gɨ 'øø'²¹‑tsi 'ee 'ee¹e xʉfiin'¹³ 'ee¹o jo cu'²‑tsi.

8 Ne²o' 'e tyʉ́²‑ʉ 'e ley gacwo'¹o Dios tsá² wa'a lɨ' jmoo¹o tsá² coon'¹³ jiin'¹³ la 'iin²¹² Dios. 9 Ne²o' 'e ley do jon' tya' 'in jmoo¹o 'e tyʉ́², pe tya' jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó², tya' 'in jo 'ee tsaa'²¹gɨ‑tsi, tya' 'in jo nʉʉ'¹³ʉn, 'in jo un'goo²¹ Dios, 'in røøi²¹ tsaa². 'E ley do tya' jileei'²¹ 'in ungøøi¹ Dios, 'in faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'e tyʉ́², 'in jngáai'¹³ sáa³ jmii²¹ joongɨ jngaai'¹³ ruu'²¹i. 10 Joongɨ 'e ley do tya' 'in feei'¹ tsamɨ́² joongɨ tya' tsá² 'in tóin¹, 'in 'iin²¹²in tsañʉʉ'¹, joongɨ tya' tsá² 'in ngɨ¹ to² 'uun²¹in tsá². 'E ley do tya' 'in jmoo¹o júu³ tajuu²¹ tya'ni tsaa'to², joongɨ tya' doñi'iin tajuui²¹. 'E ley do tya' jilaa'²¹ 'e sá² 'e faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'e júu³ tyʉ́². 11 Joon 'e júu³ tyʉ́² lo júu³ tya' Dios 'in tyúi¹ joon 'ii gatyaa¹ cwóo³oo.

Cwoo¹‑o Poo² 'maai'¹³ Dios 'wii'¹³ fee'¹mo‑tsi Dios 'wii²¹² tya'a

12 Joon cwo'¹oo 'maai'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in cwo'¹ jna pí². 'Ii‑o nigacoon²¹o cwáain¹ 'e tyú¹na joon nigacwo'¹o jna to² tya'a 'e jmáa³aa. 13 Nigacwo'¹o jna 'e to² lo fiin'¹³ foo'²¹‑oo 'laa'²¹ tya'a la mo jéei¹ joon ga'ǿø²na tsá² tya'a joongɨ gajmee'¹³na pe Dios galɨfee'¹mo‑tsi tyiia tsʉ la mo jéei¹ jo tsáai¹‑tsii júu³ tyʉ́² joon jo ñí³ii jilaa'²¹ 'e jmóo³oo. 14 Pe cwa'³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'áa¹mo galɨfee'¹ coon'¹³ jna joon galili'³oo xiiala 'iin²¹²in Cristo Jesús jna 'e jo'¹o lɨ́ɨ²na.

15 'E júu³ lo 'e la ja'²mo, joon la jilee'²¹mo 'ná¹ litsáai¹‑tsi Cristo Jesús nigajó² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e jmáa¹a tiin'¹³ jileei'²¹ 'in røøi²¹ tsaa² joon jna‑a nifu‑gɨ jee²¹² 'ii. 16 'Áa¹mo garøø²¹na tsaa². Joon Jesucristo ga'iin²mo tsaa² tyiia. Joon mo gajmaa¹a Jesucristo feei'¹‑tsi tyiia ga'e'²e Dios tsá² 'e lí²‑i 'iin² tsaa² tya' tsá² 'in jalíin² cɨɨin²¹gɨ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon coon'¹³ la joon itéein² tsá² coon²¹ tøø²mo fu lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹. 17 'Wii'¹³ joon cwofaa²¹a' coon²¹ tøø²mo júu³ tyʉ́² tya' 'in Dios Jmii²¹, 'ii seein²¹ coon²¹ tøø²mo, jo júun²in jon'gɨ lí² jǿøi² tsá² 'ii. 'Ii‑o jaain²¹ Dios 'in jmɨɨ¹‑tsi. 'Ná¹‑a un'goo²¹o' 'ii. Joon 'ná¹ cwoo²¹o' jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a coon²¹ tøø²mo. Amén.

18 Yʉʉn²¹ tyiia, Timoteo, tyíi³aa cwoo¹'o 'elo. Cwoo'¹³‑'o'o cwojmaa²'a la gafuu²¹²uu 'nʉ coon'²¹ tún² jiin'¹³ la gajin'² tsaru'¹u' la mo jéei¹ 'ii'²¹ tya' Dios. Joon coon'¹³ la joon lí² tyuu'¹³'u jilaa'²¹ júu³ 'e jo jai'². 19 Cwotyán² pí² jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²u. Jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ 'ɨ¹‑'o'o tsʉ 'inlɨ́ɨi¹³ nigaxee¹mo‑tsi 'elo, gatʉʉ²¹o jilaa'²¹ 'e jo'¹ lɨ́ɨi². 20 La joon gangangɨ́ɨi² Himeneo coon'¹³ Alejandro. 'Wii'¹³ joon gacwo'²moo 'in 'lɨɨi'³ Satanás 'ii la coon'²¹ cwountsáa¹a 'e jo faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios coon'¹³ júu² tya'a.

2

'Ee¹e Poo² xiiala faa'²¹ tsá² júu³ tyʉ́²

1 'E júu³ 'ɨ́ɨ³ɨɨ lo 'e tyiin²gɨ 'e mɨ́¹ tsá² tyani Dios joon faa'²¹a tsá² júu³ tyʉ́², mɨ́¹ tsá² jmɨɨ²¹² 'aa²¹² joon cwo'¹o 'maai'¹³ Dios tya' jileei'²¹ tsá². 2 'Ná¹‑a la joon tya' tsaa'to² joongɨ tya' jileei'²¹ 'in 'oo¹o to², la coon'²¹ 'e jo untyíin²gɨ tsá² jna' joon seen²¹na' tyʉ́²‑ʉ tyani Dios joongɨ tyani tsaruu'²¹na'. Tsaa²‑'oo' Dios, tyú¹naa' coon'¹³ tsá². 3 'Elo‑o 'e tyʉ́² joon 'yaa¹mo‑tsi Dios Jmii²¹, 'in jmoo¹o tiin'¹³na'. 4 Tsʉ 'ii‑o 'iin²¹²in tiin'¹³ jilee'²¹mo joon wa'a cwoliñi¹o 'e júu³ jai'². 5 Jaan²¹mo Dios 'in seein²¹, joon jiin'¹³ 'ña'a Jesucristo, 'in galɨ́ɨ¹i tsañʉʉ'¹, lí² jmáa¹a 'ii'²¹ coon'¹³ Dios la joongɨ coon'¹³ tsá². 6 Tsʉ 'ii‑o gacwóoi¹ 'ña'a 'e tyí² jilaa'²¹ tsaa² tya' tsá². Joon mo tɨ́² 'ii'²¹ gajmaa¹a Dios Jmii²¹ júu³. 7 'E júu³ ja'²mo lo, Dios gatyii'¹³in jna wa'a nicwóo³oo 'e júu³ do. Gatyii'¹³in jna 'e 'e'²ee jileei'²¹ tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ xiiala gajmaa¹a Dios 'ii'²¹ 'e tiin'¹³ tsá² mo jai'² lɨ́ɨi² tsá² 'e júu³ ja'²mo 'e fo'³oo lo.

8 'Iin²¹²na wa'a 'e faa'²¹a tsañʉʉ'¹ júu³ tyʉ́² doñixiia' téein². Joon mi faa'²¹a júu³ tyʉ́² do cwoseein²¹ tyʉ́², ca nii²mo alma tya'a jon'gɨ 'nii'²¹‑tsi, jon'gɨ to² tɨ́ɨi¹. 9 La joon tsamɨ́², 'iin²¹²na 'e cɨ'¹o sɨɨn'¹³ɨn 'e jo suuin²¹ tsañʉʉ'¹ 'ii joon 'e ngɨ¹ coon'²¹ tún², jon'gɨ coon'¹³ jmíi³ tyíi¹i 'in caai'¹³ cwanáa¹³ sɨ perla 'ee. Jon'gɨ cɨ'¹ɨ sɨɨn'¹³ɨn 'e 'moo'³ lɨɨlɨ¹. 10 Pe jmoo¹o jmai'² 'e tyʉ́² tya' jileei'²¹ tsá² la tɨ́ɨi² jmá¹ tsamɨ́² 'in jin'²o 'e tsaa'²‑tsi Dios Jmii²¹. 11 Jileei'²¹ tsamɨ́² 'ná¹‑a jón² tii² jee²¹² lɨ lɨcaain²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo joon 'ná¹ nʉʉ'¹³o. 12 Jna‑a jo cwo'¹oo líin² tsamɨ́² tɨfo'² jon'gɨ tyʉ'²ʉ to² tsañʉʉ'¹ jiin'¹³ 'e ján² tii². 13 Tsʉ Dios gajmeei¹ Adán nifu joon mi yuui'¹³ joon gajmeei¹ Eva. 14 'In 'lɨɨi'³ do jo gacon'²on Adán tóo² pe gacon'²on 'in tsamɨ́² do tóo² joon 'ii ga'aa¹o tsaa² nifu. 15 Xʉfiin'¹³ 'ná¹ nii²¹ tsamɨ́² wúu¹ mi liseein²¹ jóon¹on 'wii'¹³ tsaa² tya' Eva jileei'²¹ tsamɨ́² lí²‑i tiin'¹³in wana jo'¹o lɨ́ɨi² joon 'iin²¹²mo Dios joon un'øø'¹i yaai 'e ngɨ¹ coon'²¹ ce tún²un.

3

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in tyʉ'² to² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi²

1 Jo'¹o 'e júu³ lo: wa'a 'iin²¹²in tsá² 'e 'áa¹a coon²¹ to² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi², 'iin²¹²in 'ido coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ. 2 Jileei'²¹ 'in líin² tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ná¹‑a ngɨ¹ 'e jo lí² cwo'¹o tsá² 'ido tsaa². Lí²‑i liseein²¹ jiin'¹³ jaan²¹mo 'oo²¹²o. 'Ná¹‑a ngɨ¹ coon'²¹ tún², 'ɨɨ¹ ja'²mo, jmoo¹o jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ. Joon 'in tsá² do 'ná¹ jmáa¹a feei'¹‑tsi tya' jileei'²¹ 'in tsafeei'¹³ 'ii fu tya'a. 'Ná¹‑a jon litɨɨi²¹ 'e'¹e tsá². 3 Jo lí² wa'a ngɨ to² 'íin¹ jon'gɨ wa'a tíin¹in jon'gɨ wa'a 'iin²¹²in cuu² 'áai¹ 'e jo mo gajna'²a. Lɨ' cɨɨ'¹³ɨ soo²¹‑tsi 'ná¹ fee'¹mo‑tsi tya' jileei'²¹, jo 'noo'¹o mɨɨ'¹³, jon'gɨ 'iin²¹²in cuu². 4 'Ná¹‑a jon liñii¹o xiiala tyʉ'²ʉ to² inʉʉ tya'a joongɨ tyʉ'²ʉ to² jóon¹on cwolinʉʉ'¹³ʉn jo to'²o mɨɨ'¹³. 5 (Tsʉ wa'a jo ñi¹ tsá² xiiala tyʉ'²ʉ to² 'inʉʉ tya'a xiiala lí² 'áa¹i 'in nigalijai'² lɨ́ɨi² Dios.) 6 Joon jo lí² líin² tsacøøi'¹³ jaain²¹ tsá² 'in nijai'² lɨ́ɨi² catá². Jo cweei¹ tyʉ'²ʉ to² tsifu tsʉ wa'a jmaa¹a jloo'³ joon i'láa¹ la ga'láa¹ Satanás. 7 Joon wa'a ilíin² jaain²¹ tsá² tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ná¹‑a lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i jaain²¹ tsá² 'in jmoo¹o tyʉ́²‑ʉ jee²¹² tsagoo¹o 'in jo jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo. Wana jo la joon icwo'¹ tsá² 'ii tsaa² joon ifaa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios. Joon tee'²¹i nilá² tya' 'in 'lɨɨi'³.

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in uncoon'¹³ tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi²

8 La joon jon 'in tsá² 'in uncoon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi², 'in sii²¹ diaconeses, 'ná¹‑a ngɨ¹ coon'²¹ tún². Jo ngɨ¹ cwaa²¹ sɨɨ'¹³ɨ jon'gɨ wa'a ngɨ¹ to² 'íin¹ jon'gɨ wa'a 'iin²¹²in cuu² 'e jo mo jna'²a. 9 Joon 'ná¹ ñi¹o jo cu'²‑tsi jilaa'²¹ júu³ 'e gacwo'¹ Dios jna' 'e jo'¹ lɨ́ɨ²na'. Joon jo 'ɨ¹‑tsi 'e gó². 10 La nʉ'gɨ ilí² uncoon'¹³ tsá² tsacøøi'¹³ 'ná¹ cón² tsá² cwáain¹ xiiala ngɨ¹ 'ido joon wana jo 'ee tsaa² tya'a sá² lí²‑i uncoon'¹³on. 11 La joon jon 'oo²¹²o 'ná² ngɨ¹ coon'²¹ tún². Jon'on tsamɨ́² 'in sɨɨ'²¹ɨ júu³ 'atsaa²¹. Ca nii²mo jmáa¹a jo 'láa¹a jilaa'²¹ 'e jmoo¹o. 12 'In tsá² 'in uncoon'¹³ tsacøøi'¹³ do jiin'¹³ jaan²¹mo 'oo²¹²o iliseein²¹ tya'o. 'Ná¹‑a tyʉ'²ʉ to² jóon¹on tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ jilaa'²¹ inʉʉ tya'a. 13 Tsʉ jileei'²¹ 'in untsiin¹ tyʉ́²‑ʉ 'e to² 'e uncoon'¹³on tsacøøi'¹³ do jnaa'²¹a coon²¹ 'e tyʉ́² tya'a joon lí² faa'²¹a jo cu'²‑tsi cwáain¹ tya' xiiala tsaa'¹‑tsi tsá² Cristo Jesús.

'E ja'²mo lɨ́ɨ²na'

14 Jilaa'²¹ júu³ lo gatón³oon ni mo'jí² lo 'e sɨ́ɨ³na tyi'i xʉfiin'¹³ 'ɨ¹‑tsii yíi³aa la jmoono. 15 Pe wa'a la 'ɨɨ²¹²na lí²‑i liñí³'i xiiala 'ná² jmaa¹a tsá² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in líin² lawa cwo'¹ tya' Dios 'in jiin'¹. Joon la cwaain²¹ 'oo²¹ ni tɨɨfuu²¹ cwo¹ pí², la joon jon 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios cwo¹ pí² tya' 'e jai'² tya' Dios. 16 Joon ja'²mo. Fee'¹ 'áa¹mo 'e júu³ 'uuin²¹ 'e Dios ga'e'²e tsá² xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́² tyaníi¹i 'e jin'²:

Gacwéi Dios lɨ́ɨ¹i tsá², joon 'in Espíritu Tyʉ́² ga'ɨ́ɨ² júu³ 'e tyú¹mo 'ii.

Níi²mo ángeles 'ii.

Joon gacwo'¹ tsá² jileei'²¹ 'in taain²¹² nicwoo'¹³ juncwii²¹ júu³ tyʉ́² tya'a.

Joon jo'¹o galɨ́ɨi² tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'ii.

Joon ga'ii'²¹mo Dios 'ii fu ñʉ'fú² tún¹.

4

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in tʉ́² 'e júu³ jai'² tya' Dios

1 'In Espíritu Tyʉ́² gatyaa¹ júu³ 'a la ti 'e jee²¹² jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹ 'inlɨ́ɨi¹³ itʉʉ²¹ jiin'¹³ 'e tsáai¹‑tsi. Joon iunjíi²o jilaa'²¹ espíritu gó² incón² 'ii tóo² coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tya' 'in 'lɨɨi'³. 2 Inúu¹u tsá² 'in faa'²¹a júu³ tajuu²¹ lawa júu³ ja'²mo, tajuu²¹mo 'in jo li'³gɨ 'e gó². La jo li'³gɨ tyíi² mo sʉʉ²¹ tsá² ñí³ tyíi² la joon jon 'in tsá² do jo li'³gɨ 'e gó². 3 Untsaa'¹³mo 'in tsá² do wa'a cui'² cwoo²¹o tsá² joon tyʉ'²ʉ to² 'e sá² 'láai² nii² 'uunñi² 'e jo lí² dø'² tsá². Pe Dios gacwoo¹ jilaa'²¹ 'e lí²‑i dø'² tsá². Joon jileei'²¹ 'in jo'¹o lɨ́ɨi², 'in ñi¹ júu³ jai'², lí²‑i dø'²ø 'yaai¹‑tsi wa'a cwo'¹o 'maai'¹³ Dios. 4 Tsʉ tyʉ́²‑ʉ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Dios joon lí²‑i dø'² tsá² wa'a 'ii'²¹i coon'¹³ 'maai'¹³ Dios, 5 tsʉ nicwaa'³mo coon'¹³ júu² tya' Dios joongɨ coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́² 'e faa'²¹a tsá².

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Jesucristo

6 Joon wana 'e'²'e 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo jilaa'²¹ 'elo joon tyʉ́² jmoo²'o, jmoo²'o jiin'¹³ la tɨ́ɨi² jmá¹ tsá² 'in cwoo¹ júu³ tya' Jesucristo. 'Ii cwo¹gɨ pí³ alma tyi'i coon'¹³ júu³ 'e jai'² lɨ́ɨi² tsá² joon coon'¹³ júu³ røø²¹ 'e nʉʉ'¹³'ʉn coon'²¹ tún². 7 Jo unjii²'i 'e cwáain¹ tsáai² coon'¹³ cwáain¹ jo ñí²'i tɨ jo'¹. Cwoo'¹³‑'o'o jmaa²'a jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios. 8 'E tyiin²moxʉ wa'a 'e yeen²¹ fiin²¹ tsá² yaai pe tyiin²gɨ 'áai¹ 'e cón² tsá² cwáain¹ xiiala ngɨ¹ tyani Dios. Tsʉ 'e júu³ lo tyan¹ 'ii'²¹ 'e sáan³an' tyʉ́² nano joongɨ lɨ ngó¹gɨ. 9 'E júu³ lo 'e la ja'²mo, joon la jilee'²¹mo 'ná¹ litsáai¹‑tsi. 10 Née²o' 'e tyiin²gɨ 'wii'¹³ joon jmoo²¹o' to² 'íi³ joon nee²¹e' wúu¹. Jmoo²¹o' la joon tsʉ nigalitsáa¹mo‑tsi' Dios 'in jiin'¹. Ii‑o un'øø'²¹i jilee'²¹mo jiin'¹³ 'in tsáai¹‑tsi 'ii nifu.

11 Jilaa'²¹ 'elo 'ná¹ tyʉʉ'¹³'ʉ to² joon 'e'²'e tsá². 12 Jo ngɨ'¹'ɨ wa'a jo ungoo¹o tsá² 'nʉ 'wii'¹³ xaai¹gɨ'ɨ. Pe jmee¹u'un 'wo'o lawa coon²¹ li² 'e tyʉ́²‑ʉ tyani 'in jai'² lɨ́ɨi². Jmeei'² 'wo'o lawa coon²¹ li² 'e tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ xiiala ngɨ'³'ɨ, joongɨ coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tya'³'a, joongɨ coon'¹³ xiiala 'iin²¹²mo'o tsá², joongɨ coon'¹³ xiiala jo'¹o lɨ́ɨ²u Dios, joongɨ coon'¹³ xiiala jmaai'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ 'ɨ¹‑'o'o. Coon'¹³ jilaa'²¹ 'elo jmee¹u'un 'wo'o lawa coon²¹ li² 'e tyʉ́²‑ʉ. 13 Ca mi cwée¹na cwoo'¹³‑'o'o fo'²'o júu³ tyʉ́² tya' Dios jiin'¹³ la faa'²¹a ni jí² tya' Dios, faa'¹³'a cwonʉ́ʉ² jileei'²¹ tsá². Cwo'íi² júu³ 'ee 'ná¹ jmáa¹a. Joon 'e'³'e tsá² 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² júu³ tya' Dios. Gacwo'¹ Dios 'nʉ 'ii'²¹ tya'a 'e jmaa²'a to² tya'a. 14 Jo cuu'¹³'u jmaa²'a 'e júu³ gacwo'¹o Dios 'nʉ mo gataan¹an tsacøøi'¹³ cwoo²¹o tyi'i joongɨ gafaa'²¹a 'ii'²¹ tya' Dios.

15 'Í²du'‑'o'o jilaa'²¹ 'elo. Cwoo'¹³‑'o'o 'e jmaa²'a. Joon liñi¹ tsá² 'e 'øøi'²¹gɨ‑'o'o. 16 Jøø²'ø 'wo'o coon'²¹ tún² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'e'³'e. Cwojmaa²gɨ'ɨ tsʉ coon'¹³ la joon itiin'¹³mo'o 'wo'o coon'¹³ jileei'²¹ 'in nuu¹un júu³ tyi'i.

5

Xiiala 'ná¹ jmáa¹a Timoteo tyani 'in jai'² lɨ́ɨi²

1 Jo jii²¹u'u tsacøøi'¹³ pe mɨ́²'ɨ tyaní¹i lawa 'e 'ñʉ'²o'o. Joon cwo'²'o cwáain¹ sɨmii'²¹ lawa ruu'²¹mo'o. 2 La joon jon tsayuui'¹³ lawa saa²o'o. Joon mi cwo'²'o cwáain¹ 'in sɨmɨ́² jiin'¹³ coon'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ 'ɨ¹‑'o'o.

3 Unjíi²u'u 'in 'yiia'nɨ́ɨ² 'in jo 'in seein²¹ tya'a. 4 Pe wana seein²¹ jóon¹on sɨ tyii²¹a 'ee 'ii 'ná¹ untiin'¹³in jilaa'²¹ 'ee 'e 'ná¹ seein²¹ tsacøøi'¹³ tya'a coon'¹³ la joon ityí¹ jilaa'²¹ 'e røø²¹i tsacøøi'¹³ tya'a tsʉ la joon 'e tyʉ́² joongɨ la joon tɨ́²‑tsi Dios. 5 'In 'yiia'nɨ́ɨ² 'in jo seein²¹ tya'a 'in tsáai¹‑tsi Dios mɨɨ¹ɨ tyani Dios joon faa'²¹a júu³ tyʉ́² la 'woo¹ jmɨɨ¹. 6 Pe 'in 'yiia'nɨ́ɨ² 'in seein²¹ jmai'² unjløøi'³ 'ña'a jo tsaa'¹‑tsi Dios, xʉfiin'¹³ jiin'¹o pe lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ 'in najúun²mo. 7 Cwo'i'²'i 'e júu³ lo 'in jai'² lɨ́ɨi² 'e jo lí² cwoo¹ tsá² tsaa². 8 Wa jo unjíi²in tsá² tsaruu'²¹i, joon tyiin²mo 'in taai² inʉʉ tya'a, lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ 'in jo untiin'¹³in jilaa'²¹ 'e jin'²in 'e jo'¹ lɨ́ɨi². Joon gó²gɨ 'ii lagɨ 'in jo tsaa'¹‑tsi Dios.

9 Jo taan¹u'un ni mo'jí² 'in 'yiia'nɨɨ¹ 'in jo mo tsín¹ sesenta jiin²¹ joongɨ coon²¹ naa'¹³ 'e gacui'² cwoo²¹o. 10 Lí²‑i litaan¹u'un mo'jí² wa'a cwii¹in tsá² 'ii jiin'¹³ 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a. Wa'a nigaunjíi²in jóon¹on joongɨ wa'a nigacwoo¹o 'nʉ́¹ lɨ joon¹ tsá². Joongɨ wa'a nigauncoon'¹³o tsaru'¹u'. Joongɨ wa'a nigauncoon'¹³o 'in seein²¹ fa'í³. Joon wa'a gacwoo'²‑tsi 'in 'yiia'nɨ́ɨ² do 'e jmoo¹o jilaa'²¹ 'e tyʉ́² lí²‑i taan¹u'un mo'jí².

11 Pe jo taan¹u'un mo'jí² 'in 'yiia'nɨ́ɨ² 'in xuui²¹²gɨ tsʉ 'ii ili'iin²¹²in cui'²‑cwoo²¹o tún¹ joon tʉʉ²¹o júu³ tya' Cristo. 12 Joon ilí² tsaa² tya'a tsʉ jo gauntiin'¹³in júu³ gajin'²in nifu. 13 Joon mi licɨ́ɨin²gɨ joon ilijǿø²mo joon ingɨ́¹ la tyi 'nʉ́¹. Joon jiin'¹³ 'e jǿø¹mo pe ngɨ¹ tyá² júu³ 'atsaa²¹ coon'¹³ tsá². Coon²'on cwáain¹ 'ee seein²¹ tsá² xeei'²¹ sɨɨi¹ júu³ 'e jo tɨ́ɨi². 14 Tsʉ 'wii'¹³ la joon 'iin²¹²na 'e cuu'²¹i 'in 'yiia'nɨ́ɨ² xuui²¹²gɨ do cwoo²¹o. Joon liseein²¹ jóon¹on. Joon 'ii‑o inii²¹ 'nʉ́¹ joon jo cwooi¹ faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya'a. 15 Tsʉ 'inlɨ́ɨi¹³ 'yiia'nɨ́ɨ² gatʉʉ²o júu³ tya' Cristo joon galɨ́ɨ¹i tsá² tya' 'in 'lɨɨi'³.

16 Joon wana tsañʉʉ'¹ sɨ tsamɨ́² 'ee seein²¹ inʉʉ tya'a jaain²¹ 'yiia'nɨ́ɨ² 'ná¹‑a unjíi²in mo 'ido. Jo cwo'³'o unjíi²in 'in jai'² lɨ́ɨi² tsʉ jiin'¹³ la joon lí²‑i unjíi²in 'in jai'² lɨ́ɨi² 'in 'yiia'nɨ́ɨ² 'in jo 'in seein²¹ tya'a.

17 Cwoun'goo²¹gɨ tsá² 'áai¹gɨ 'in tsacøøi'¹³ 'in jmoo¹o to² tya'a tyʉ́². Tyiin²gɨ 'in cwó² júu³ tyʉ́² joon 'in 'e'²e tsá². 18 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in: “Jo toon²oon' noo'¹³ moo'oo²o joo'tsáa² mo 'ø'¹ø mi'³ trigo mo untyʉ́² tsá².” Joon jin'²in: “'In jmoo¹o to² tɨ́ɨ²mo 'ii'²¹i 'lee'¹³i.”

19 Jo unjíi²'in wana seein²¹ jaain²¹ tsá² cwo'¹o tsaa² tsacøøi'¹³ tyani¹'in. Pe wana tí² gái¹ gaai²¹ tsá² joon 'ná¹ nuu²'un júu³ tya'a. 20 Jileei'²¹ 'in 'noo¹o tsaa² jíi²nu'un tyani jileei'²¹ 'e 'in catyaai² do itoon'²¹on fo'²‑tsi cwoli'goo'²¹o. 21 Tyíi³aa cwoo¹'o 'elo tyani Dios joongɨ tyani Jesucristo coon'¹³ 'in ángeles tya'a 'in nigatyii'¹³in: Cwojmaa²'a jilaa'²¹ 'elo júu³ røø²¹. 'Ná¹ jmaa²'a coon²¹ rǿø²mo tsá². 22 Jo tyi¹u'u jaain²¹ tsañʉʉ'¹ ilíin² tsaa'to² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² la jmoono, tsʉ wana ga'láa¹a lawa'a ga'i¹u'u tsaa² tya'a. Jo un'lɨɨ²u'u 'wo'o coon'¹³ cwáain¹ lo.

23 Lawa mo tsaa'¹³ tuu'¹'u joon mo tɨ́¹ coon²¹ naa' mo lɨ tsaa'¹²'a 'wo'o jo 'uu'¹²'u jiin'¹³ jmɨɨ²¹ pe 'uu'³xʉ'ʉ vino ijmá¹ mɨ́¹ tyi'i.

24 Jilaa'²¹ tsaa² tya'¹ 'inlɨ́ɨi¹³ lí²‑i jná² nii² la nʉ'gɨ 'e lisá² 'ii'²¹. Pe tsaa² tya' 'in catyaai² ijná² nii² cɨɨin²¹gɨxʉ. 25 La joon jon jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e jmoo¹o 'inlɨ́ɨi¹³ iliñii¹ tsá² la jmoono. Joon 'e catyiia²gɨ iliñii¹ tsá² cɨɨin²¹gɨxʉ.

6

1 Jileei'²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in nitaai² tya' ñi'fii²¹²i 'ná¹‑a un'goo²¹o ñi'fii²¹²i la coon'²¹ jo cwofaa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' 'e sii²¹ Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ee²¹e'. 2 Joon wana jo'¹ lɨ́ɨi² ñi'fii²¹² do Cristo 'in nitaai² tya'a do 'ná¹ un'goo²¹gɨ ñi'fii²¹²i. Joon 'ná¹ jmaa¹a to² tyʉ́² tya' ñi'fii²¹²i do tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨi² Cristo. Joon mo jmoo¹o 'in taai² tya'a to² jmoo¹o to² tya' jaain²¹ 'in jo'¹o lɨ́ɨi² Dios joon 'iin²¹²mo Dios 'ii. 'E'²du'u joon cwotyaa¹‑tsi tsá² 'e jmáa¹a 'e júu³ lo.

'In jai'² lɨ́ɨi² 'ná¹ jløø'³mo

3 Joon wana 'e'¹e tsá² júu³ xii'²¹a jmoo¹ 'ido jloo'³ 'na'a. Jo røø²¹ sɨ́ɨ¹i coon'¹³ júu³ tyʉ́² 'e ga'ee¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, jon'gɨ jo røø²¹ sɨ́ɨ¹i coon'¹³ júu³ 'e 'e'¹e tsá² xiiala ngɨ́¹ tsá² tyʉ́²‑ʉ tyani Dios. 4 Tsá² 'in jo ñii¹ 'ii coonti. Jiin'¹³ 'iin²¹²in 'ido jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sɨ́ɨ¹i. Joon jiin'¹³ coon'¹³ 'elo‑o lí²‑i litɨ́ɨi² tsá² 'e tsiiwúu¹i, jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i, faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' tsá² xeei'²¹, joon cu'²‑tsi tya'a. 5 Tsá² 'in gó² 'ɨ¹‑tsi 'in 'noo¹o mɨɨ'¹³ coon²¹ tøø²mo. Tsá² jo ñi¹ la jai'². 'In tsá² do 'ɨ¹‑tsí 'e ijnáa¹a cuu² wa'a un'goo²¹o Dios. Jeen'²¹mo'o coon'¹³ 'in jmoo¹o la joon. 6 Pe wana ngɨɨ²¹ɨ' 'e tyʉ́²‑ʉ tyani Dios sá² 'lee'¹³na' wa ngɨɨ²¹ɨ' 'yaai¹‑tsi'. 7 Tsʉ jo 'ee lée³e' coonti 'e juncwii²¹ lo, la joon jon jo 'ee lí² lee²¹e' jiin'¹³ coon²¹ mi júun²na'. 8 Joon wana 'oo²¹o' sɨn'¹ɨn' joongɨ 'e tyée³e' cwojmoo²¹o' jløø'³mo'. 9 Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in lisá² cuu² tya'a jo itaa'²¹a tya'a joon 'ii²¹o lawa coon²¹ sí² tya' 'in 'lɨɨi'³. Jilaa'²¹ 'e súun²in ijmáa¹a 'nii'²¹ tya' 'in 'iin²¹²in joon ipíin² 'ña'a lɨ jo tiin'¹³ tsá². 10 Suun²¹un tsá² cuu² 'wii'¹³ joon jó¹ jilaa'²¹ 'e gó² tya'a. Joon 'inlɨ́ɨi¹³ nigasuun²mo, nigatʉʉ²¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios joon lɨ́ɨ¹ wúu¹ niganii²¹ juncwii²¹ tya'a.

Cwojmaa²o'o la ngóo¹ 'naai'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²u

11 Pe 'nʉ‑ʉ, tsʉ 'wii'¹³ tsá² tya' Dios 'nʉ, tʉ́² jilaa'²¹ 'e gó² lo, joon cwocwoo'¹³‑'o'o 'e jmaa²'a 'e tyʉ́². Jmaa²'a to² tyʉ'² Dios. Jo'¹gɨ cwolíi²un. Cwoli'iin²¹²mogɨ'ɨ Dios coon'¹³ tsá². Jmaa²'a taa'²¹‑'o'o. 'Wo²‑'o'o jmaa²'a tya' tsá². 12 Cwocwoo'¹³‑'o'o ce caai²¹‑'o'o ngɨ́²'ɨ la nigangɨ¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Cwoo'¹³‑'o'o 'e ngɨ́²'ɨ coon'¹³ Dios 'e seen²¹mo'o coon'¹³on coon²¹ tøø²mo, tsʉ la joon gatø'¹ø Dios 'nʉ. Joon tyani tsá² fúui¹ niga'i¹'i júu³ jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Dios 'wii²¹² tyi'i. 13 Joon nano 'ɨ'³ɨɨ 'nʉ júu³ tyani Dios 'in cwo¹ juncwii²¹ tya' jileei'²¹ 'in seein²¹ joongɨ tyani Jesucristo 'in gajmaa¹a júu³ jai'² 'e tyʉ́²‑ʉ tyani Poncio Pilato. 14 Jo cuu'¹³u'un jmaa²'a jilaa'²¹ to² gacwo'¹o Dios 'nʉ 'e jo lí² faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ jiin'¹³ coon²¹ ca mi tyʉ'² Dios Jmii²¹ to² 'e jneei¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 15 Tsʉ mi tyíia¹ 'ii'²¹ tya' Dios Jmii²¹ ijmáa¹a lí² jilaa'²¹ 'elo. Jiin'¹³ Dios Jmii²¹ lí² líi²in tsaa'to² 'in feei'¹gɨ. Joon 'in cwaa'³mo 'ii. Joon 'ii‑o lɨ́ɨ¹i rǿøi¹³ 'in feei'²gɨ la jee²¹² jileei'²¹ rǿøi¹³ catyaai²gɨ do. La joon jon 'ii‑o tsaa'to² 'in feei'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ tsaa'to². 16 Jiin'¹³ 'ii‑o lí² cwo'¹ tsá² 'e seein²¹ tsá² coon²¹ tøø²mo tsʉ jo tyéi¹ 'ii. Joon táan¹in lɨ jná² joo'²¹ lɨɨlɨ¹. Joon jo lí² tsá² tsatyéen¹in. Joon jo mo nigalɨjǿø²i tsá² 'ii jon'gɨ lí² jǿø²i tsá² 'ii. Cwoun'goo²¹o tsá² 'ii ce jileei'²¹. Cwolisá² 'ii'²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Amén.

17 Cwotyá³'a‑tsi 'in sá² cuu² juncwii²¹ lo 'e jo unjløøi'³ 'ña'a jon'gɨ ngɨ¹ cu'²‑tsi cúu¹u pe ngɨ¹o jo cu'²‑tsi tya' Dios 'in jiin'¹. 'Ii‑o cwo'¹o jna' jilaa'²¹ 'e jløø'³na'. 18 Cwotyá³'a‑tsi 'ido 'e jmáa¹a 'e tyʉ́². Joon cwoliseein²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ coon'¹³ jilaa'²¹ tyʉ́² 'e jmoo¹o. 'Ná¹‑a tyaa¹ 'ido tyʉ́² tya'a 'e cwo'¹o tsá² 'e 'oo¹‑o joon uncoon'¹³on 'ii 'in tyéein¹³ jmɨɨ²¹². 19 'E tyʉ́² 'e jmoo¹o do 'e lɨ́² lawa tsá² jñi¹ cwuu²¹, 'iin²in uncwu² mi jñí² do, pe joon mo roo²¹ joon coon²¹ tsá² 'láai²gɨ lagɨ ga'iin² mo gajñii¹i do. Coon'¹³ la joon ilisá² juncwii²¹ tya'a 'e jo'¹.

Tyaa¹ Poo² cwoo²¹o Timoteo 'e cwo'¹gɨ tsá² júu³ tyʉ́²

20 Timoteo, un'øøi'¹ jilaa'²¹ 'e gatyaa¹ Dios cwoo¹'o. Jo núu³'un júu³ 'e jo tseein²¹ jon'gɨ 'e jo to² 'íi³in coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ 'e jin'² tsá² 'e 'áai¹gɨ jo'¹, pe jon' jo'¹ 'e júu³ joon. 21 Joon 'inlɨ́ɨi¹³ niganúu²o 'e júu³ do joon jo gauntiin'¹³in 'e júu³ jo'¹ tya' Dios.

Cwouncwaai'³ Dios 'nʉ. Amén.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

Jí² tɨ tún² 'e gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i Timoteo

1

Sii¹in Poo² 'e jí² lo tya' Timoteo

1 Jna‑a, Poo², joon lɨ́ɨ¹na jaain²¹ apóstol tya' Jesucristo. Dios gasii¹in jna yaai¹‑tsi 'e jmáa³aa júu³ 'e Dios cwoo¹o juncwii²¹ 'múui² tya' tsá² 'wii'¹³ Cristo Jesús. 2 Sɨ́ɨ²na 'e jí² lo tyi'i, Timoteo. 'Iin²¹²na 'nʉ lawa yʉʉn²¹ tyiia. Cwocwo'¹o Dios Jmii²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Cristo Jesús 'e jmaa¹a fo'feei'¹ tyi'i coon'¹³ feei'¹‑tsi tyi'i joon 'e seen²¹mo'o tyʉ́².

'Ɨ́ɨ² Poo² Timoteo júu³ 'e cwo² júu³ tyʉ́²

3 Untii'¹³oo 'nʉ coon²¹ tøø²mo coon'¹³ júu³ tyʉ́² tyiia 'e fo'³oo la 'woo¹ la jmɨɨ¹. Cwo'³oo 'maai'¹³ Dios 'in un'góo³oo la gaun'goo²¹o 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyiia joon jo con'² jna tsá² tóo². 4 Tɨɨ'¹³‑tsii jmɨɨ²¹ gatoo'²¹ unní²'in joon lɨ́ɨ¹ 'iin²¹²na jøø²¹²na 'nʉ la coon'²¹ lijløøi'³xʉʉ. 5 Tii'¹³‑tsii jon xiiala jai'² lɨ́ɨ²u la jai'² galɨ́ɨi² sɨ'yíi¹²'a Loida nifu la joon jon saa²'a Eunice.

6 'Wii'¹³ joon 'ɨ́ɨ²ɨɨ júu³ 'nʉ 'e cwojmaa²gɨ'ɨ jiin'¹³ 'ii'²¹ 'e 'oo²'o 'e gacwo'¹ Dios 'nʉ mo gatóon³oon cwóo³oo tyi'i. 7 Tsʉ 'in Espíritu 'in cweei'¹³ Dios jna' jo jmoo²¹o' 'go'¹o' pe cwo'¹‑o jna' pí³ joon 'e 'iin²¹²mo' tsá² joon 'e 'øøi'²¹‑tsi' tyʉ́². 8 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²u 'e røø²¹u'u cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' jon'gɨ fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²u 'wii'¹³ tyiia tsʉ siin'¹³na 'nʉñí³ 'wii'¹³ jmóo³oo to² tyʉ'² Jesús. Pe nee²¹e' wúu¹ coon'¹³ jna caáain¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios coon'¹³ pí³ cwoo¹ Dios. 9 'Ii‑i gajmaa¹a tiin'¹³ jna' joon gatø'²ø jna' 'e ngɨɨ²¹ɨ' tyʉ́²‑ʉ tyaníi¹i. Gatø'²ø jna' jon'on 'wii'¹³ jilaa'²¹ tyʉ́² 'e jmoo²¹o' pe galɨ́²‑ɨ jiin'¹³ la 'iin²¹²mo coon'¹³ jilaa'²¹ 'e feei'¹‑tsi tyi' 'e gajmaa¹a cwáain¹ tya' Jesús 'wii²¹² tyi' la nʉ'gɨ garón¹ juncwii²¹. 10 Pe la no‑o gajmaa¹a liñi¹ tsá² jilaa'²¹ 'elo mo gajnéi¹ Jesucristo, 'in jmaa¹a tiin'¹³ jna'. 'Ii‑o gauntyee²¹mo 'e júun²in tsá². Joon coon'¹³ júu³ tyʉ́² tya'a gacwo'¹o tsá² juncwii²¹ 'e jo tyéi¹.

11 Joon Dios gatyii'¹³in jna lawa tsá² tya'a 'e nicwóo³oo joon ni'e'³ee tsá² 'in jon' seein²¹ Israel 'e júu³ tyʉ́² do. 12 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon móo³oo wúu¹ pe jo 'óo³oo fa'ɨɨ'²¹ tsʉ cwii¹moo 'iin 'in jai'² lɨ́ɨ²na joon jo'¹o lɨ́ɨ²na 'e 'ii‑o lí² 'má¹ ca mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon jilaa'²¹ 'e gatyaa¹ cwóo³oo.

13 Cwosaain'²¹‑'o'o jilaa'²¹ júu³ røø²¹ 'e ganʉʉ²'ʉn fo'³oo. Joon cwoseen²¹mo'o jo'¹o lɨ́ɨ²u joon 'iin²¹²mo'o Dios coon'¹³ tsá² 'wii'¹³ sɨcaan²¹mo'o coon'¹³ Cristo Jesús. 14 Coon'¹³ 'e uncoon'¹³ Espíritu Tyʉ́² 'in seein²¹ jee²¹² jna' un'øøi'²¹ jilaa'²¹ júu³ 'e tyiin² 'e gatyaa²¹²aa cwoo¹'o.

15 Niñii²¹²o'o jileei'²¹ 'in néei¹ lɨ sii²¹ Asia gatʉ́ʉ²mo jna. Joon Figelo coon'¹³ Hermógenes jee²¹² 'ii. 16 Cwouncwaa'³i Ña'ñʉ'¹ʉ' tsá² inʉʉ tya' Onesíforo tsʉ 'láa²mo naa' Onesíforo do nijacoon²¹ fo'feei'¹ tyiia. Joon jo ga'aa¹a fa'ɨɨ'²¹ 'e 'yuu²na 'nʉñí³. 17 Pe mo nateein¹ fu Roma ga'naa'¹²i jna coon'²¹ tún² ca gatsee'²¹i jna. 18 Cwolifee'¹mo‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' tya' 'ii mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon. Tyʉ́²‑ʉ nii²¹²o'o xiiala unjíi²in jna mo taan²¹²na fu Efeso do.

2

Xiiala lɨ́ɨ¹i tsá² 'láa² tya' Jesucristo

1 Joon 'nʉ‑ʉ, yʉʉn²¹ tyiia, 'ii'¹³mo'o 'e uncoon'¹³ Dios 'nʉ 'wii'¹³ sɨcáan²un coon'¹³ Cristo Jesús. 2 Joon jilaa'²¹ júu³ 'e ganʉʉ²'ʉn 'e gafo'³oo foo'²¹'o tyani tsá² fúui¹, tya'²'a cwoo²¹o 'in jo cu'²‑'o'o coon'¹³, tsañʉʉ'¹ 'in tɨɨi²¹ 'e'¹e tsá² xeei'²¹. Joon 'ii‑o jon lí²‑i 'e'¹e tsá² xeei'²¹ 'e júu³ do.

3 Joon 'nʉ‑ʉ lawa jaain²¹ 'láa² 'in tyúi¹ 'in jmoo¹o to² tyʉ² Jesucristo jmoo²'o taa'²¹a jilaa'²¹ wúu¹ 'e moo²'o. 4 Tsʉ 'in jmoo¹o 'nii²¹ to² tyʉ'² fii²¹²i jo ngɨɨ¹ cu'²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ jmaa'²¹i to² tya'a 'e coon'¹³ la joon jløø'³mo fii²¹²i 'in gatyii'¹³in 'e lɨ́ɨ¹i 'láa² tya'a. 5 Coon²¹ røø²¹ jon wa'a coo¹o tsá². Cwo'²‑tsi pe jo lí² 'ii'²¹i 'e galɨ'¹ɨ la jo røø²¹ coo¹o la to² tyʉ'²ʉ. 6 Joon 'in jmoo¹o to² 'ii²¹ jee²¹² tyiia²¹ tɨ́ɨ²i dø'¹ø 'e lisá² nifu. 7 Cwo'ii²¹du'‑'o'o 'e fo'³oo lo joon icwo'²o Ña'ñʉ'²ʉ' 'e 'øøi'²¹‑'o'o jilaa'²¹a.

8 Cwotii'¹³gɨ‑'o'o 'e Jesucristo jún² tya' 'lɨɨ²¹² David 'ii joon gaunjiin'¹in Dios 'ii jee²¹² 'lɨɨ²¹² jiin'¹³ la júu³ tyʉ́² cwóo³oo. 9 Joon 'wii'¹³ tya' júu³ tyʉ́² joon móo³oo wúu¹ lawa tsá² gó² ca gaton'²on ñí³ cadena cwóo³oo. Pe júu³ tya' Dios jo lí² 'nʉʉ¹ tsá² coon'¹³ cadena. 10 Tsʉ 'wii'¹³ joon jmóo³oo ta'¹oo coon'¹² jilaa'²¹ 'wii²¹² tya' 'in gatyii'¹³in Dios 'e 'ii‑o lí² 'ii'²¹i itiin'¹³mo 'wii'¹³ Cristo Jesús. Lí²‑i 'ii²¹o jon lɨ 'ya'²gɨ 'e jo tyéi¹.

11 Tsʉ júu³ ja'²mo lo:

Gajúun²mo' coon'¹³ Cristo la joon jon itoon²¹on' coon'¹³ 'ii.

12 Joon wana nee²¹e' wúu¹ la joon jon ityʉʉ²¹ʉ' to² coon'¹³. Wana faa'¹³a' 'e jo cwii¹na' 'ii la joon jon 'ii ijin'²in 'e jo cwii¹in jna'.

13 Wana cuu'¹³na' 'a jo'¹o lɨ́ɨ²na' 'ii pe 'ii coonti jo cuu'¹i untiin'¹³mo júu³ tya'a.

Xiiala jmoo¹o tsá² 'e 'yaai¹‑tsi Dios

14 Cwountii'¹³‑tsi tsá² jilaa'²¹ júu³ lo, cwoo'¹²'o cwáain¹ 'ii tyani Dios 'e jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ júu³ 'e jo 'ee to² 'íi³in. 'E júu³ do i'iin²mo 'in tsá² 'in ganúu²un. 15 Cwoo'¹³‑'o'o jmaa²'a jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi Dios 'wii²¹² tyi'i la joon lii¹u tsa'leei'¹³ tya'a 'e jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²u. Jmaa'¹³ tsá² júu³ røø²¹ jiin'¹³ la tí² 'e lɨ́² júu³ tya' Dios. 16 Pe tʉʉ²¹ júu³ 'e faa'²¹ tsá² 'in jo ñi¹, júu³ 'e jo 'e to² 'íi³in. 'In tsá² tyaa¹ júu³ do un'láai²gɨ jiin'¹³ 'e gó² jmoo¹o tyani Dios. 17 Joon júu³ tya'o inii'² lawa jmoowúu¹. Joon Himeneo coon'¹³ Fileto lɨ́ɨ¹i la joon. 18 'Ii‑o gajmaa¹a 'e gó² cwáain¹ tya' júu³ jo'¹ tsʉ jin'²in 'e nasuun²mo 'e jiin'¹in tsá². Joon 'wii'¹³ júu³ tajuu²¹ tya' 'in tsá² do ga'iin²mo‑tsi 'inlɨ́ɨi¹³ 'e jo'¹o lɨ́ɨi². 19 Pe jo lí² lɨsɨ́ɨi² júu³ tya' Dios, 'e lɨ lawa coon²¹ po'xá¹ 'e jo jøø'²¹. Joon júu³ tya' Dios jin': “Cwii¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' jileei'²¹ tsá² tya'a.” Jin'²o jon: “Tʉʉ²¹ jilaa'²¹ 'e gó² jileei'²¹ 'naa' 'in jin'² 'e cwii¹mo Cristo.”

20 Pe coon²¹ tsi inʉʉ lɨ sá² cuu² jon'on jmai'² wúun¹ lɨ́² cwanáa¹ sɨ cwataa²¹ 'ee pe sá²‑a jon wúun¹ lɨ́² 'mó² coon'¹³ cwoo'¹³ jon. Sá²‑a tya' mo tɨ² jmɨɨ²¹² joon sá²‑a jon tya' lɨ to'² tsá² tyi¹. 21 La joon jon wana tʉʉ²¹ tsá² 'e gó² ilíi²in lawa coon²¹ wúun¹ tya' mo tɨ́² jmɨɨ²¹², máa¹ coon'²¹ jmaa'²¹i to² tya' fii²¹²i. Natyaa¹ tyʉ² tya' doñi'ee to² tyʉ́².

22 Tʉʉ²¹o'o jilaa'²¹ 'e gó² tɨ́²‑tsi sɨmii'²¹ jmáa¹a pe 'nʉ‑ʉ coon'¹³ jileei'²¹ 'in mɨ́¹ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' jo'¹o cwolín²naa'. 'Ná¹‑a cwoo'¹³‑'oo' ngɨɨ²ɨɨ' tyani Dios 'e tyʉ́²‑u, cwoo'¹³‑'oo' 'e jo'¹o líin²naa' joon 'e 'iin²¹²naa' Dios coon'¹³ tsá² joon 'e taan²¹²naa' tyʉ́²‑ʉ. 23 Pe tʉ́²'ʉ jilaa'²¹ júu³ 'e jo tseein²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e unngɨɨ¹ɨ tsá² 'in jo ñi¹ tsʉ ñii²¹o'o 'e júu³ do jmoo¹o 'e jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i. 24 Joon 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' jo lí² ngɨ¹ to² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i pe 'ná¹ 'e tɨ́ɨ²mo 'e 'e'¹e tsá². Jmáa¹a jmai'² 'e 'wo²‑tsio tya' jileei'²¹ tsá². 25 'Ná¹‑a 'e'¹'e coon'²¹ tún²‑un 'in jo jai'² lɨ́ɨi² la jo'¹o lɨ́ɨ²u wa coon²¹ jo ngáa¹mo icwoo¹o Dios ijaa'²¹a‑tsi joon i'øøi'²¹‑tsi ilicwii¹i 'e júu³ jai'² do. 26 Joon iláa¹mo 'ña'a coon'¹³ júu³ tajuu²¹ tya' 'in'lɨɨi'³ 'in gacon'² 'ii tóo² 'e jmoo¹o la 'iin²¹²in.

3

Xiiala ilíin² tsá² jee²¹² jmɨɨ²¹² lɨ tséi¹

1 Cwolinii²¹o'o ca jmɨɨ²¹² lɨ gatséi¹ ijó¹ jiin²¹ 'e 'íi¹ fo'². 2 Tsʉ tsá² jo 'iin²¹²mo wa' tsá² xeei'²¹, jiin'¹³ i'iin²¹²in cuu² joon jloo'³ 'oo²¹o. Jmaai¹ jloo'³ 'ña'a joon faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios. Joon jo nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² sáa³ jmɨɨ²¹, jo cwo'¹o 'maai'¹³ jiin'¹³ jaain²¹ joon jo jmoo¹o 'e 'yaai¹‑tsi Dios. 3 'Waa'²¹‑tsi 'in tsá² do. Tsá² 'in jo cwéi¹‑tsi joon 'in faa'²¹a 'e gó² tya' tsá². Tyʉ'²ʉ to² yaai 'ido jo un'goo²¹o tsá². Líi²in 'ido lawa joo'²¹ 'lɨɨi'³ joon 'ee'¹mo jilaa'²¹ 'e tyʉ́². 4 Tsá² 'in 'nɨɨi¹ tsá² 'ii joon jmoo¹o jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi, joon 'in tsá² do tsafeei'¹ jmaai'²¹ 'ña'a. Nitya¹‑tsi coonti 'noo¹o juncwii²¹ tya'a jo 'naai'²¹gɨ Dios. 5 Lɨ́ɨ¹i lawa tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios pe jo cwó² tyʉ'² Dios to² 'ii.

Cwotʉʉ²¹ jileei'²¹ 'in lɨ́ɨ¹i la joon. 6 Tsʉ 'in lɨ́ɨ¹i la joon tsataai² waa²¹²mo inʉʉ tya' tsá² joon icoon'²¹ tóo² tsamɨ́² jøøi² 'in røøi²¹ tsaa² 'in gatʉʉ²¹ júu³ tyʉ́² 'wii'¹³ tya' jilaa'²¹ 'e suuin²¹. 7 Nuu¹o júu³ tya' doñi'iin pe jo lɨtoon¹ galiñii¹ la jai'². 8 La gajmaa¹a tsaláai¹ 'in sii²¹ Janes coon'¹³ Jambres mo ngauntyíi²in Moisés, la joon jon jmoo¹o 'in tsá² 'in 'ee'¹ 'e júu³ la jai'² lo. Tsá² 'in jo gauntiin'¹³ 'e júu³ tya' Dios 'ii. Joon cwáain¹ tya' júu³ tya' Dios 'e joon 'in xee²¹²mo‑tsi júu³ tya'a. 9 Pe jo linii'¹² júu³ tya'a tsʉ coon'¹³ 'e gó² jmoo¹o iliñi¹ tsá² la gango¹ 'in tsá² gái¹ 'in ngauntyíi²in Moisés do.

Tyaa¹ Poo² cwoo²¹o Timoteo 'ee 'ná¹ jmáa¹a

10 Ñii²¹o'o jilaa'²¹ 'e niga'ee²¹²ee joon nigajøø²'ø jiin'¹³ la taan²¹²na juncwii²¹ tyiia. Nigacoon²'on cwáain¹ 'e 'iin²¹²na jmáa³aa. Nii²¹o'o xiiala jai'² lɨ́ɨ²na Dios Jmii²¹. Ñii²¹o'o jon 'e 'wo²‑tsii joon xiiala 'iin²¹²na Dios coon'¹³ tsá². Joon ñii²¹o'o 'e fee'¹mo‑tsii. 11 Nañii²¹o'o xiiala 'øøi¹ tsá² jna coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ 'e gamóo³oo fu Antioguía joon fu Iconio coon'¹³ Listra. Ñii²¹o'o jilaa'²¹ wúu¹ 'e galɨ́² tyiia pe Ña'ñʉ'¹ʉ' gatiin'¹³mo jna jee²¹² jilaa'²¹. 12 Joon tsei'² jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in jmáa¹a la to² tyʉ'² Cristo Jesús inee'²¹ wúu¹ tya' tsá². 13 Pe tsá² gó² coon'¹³ 'in tajuui²¹ do iun'láai¹gɨ jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o, coon'²¹on tsá² tóo² joon icoon²¹on 'ii tsá² tóo².

14 Pe 'nʉ‑ʉ, jo tʉ́²'ʉ jilaa'²¹ 'e nigauntsaa'¹²'a, jilaa'²¹ 'e nigalitsáa¹mo‑'o'o la jai'², tsʉ cwii¹mo'o 'iin 'e'¹e 'nʉ 'elo. 15 Joon ca mo xuu²¹²mo'o galiñí³'i júu³ tyʉ́² 'e ga'e'¹e 'nʉ xiiala tiin'¹³ Dios tsá² mo jo'¹o lɨ́ɨ²u Cristo Jesús. 16 Dios gacwo'¹o tsá² jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² tya'a. Gacwo'¹o tsá² júu³ tyʉ́² tya'a 'e jmaa'²¹i to² 'e'¹e joon 'e jmoo¹o júu³ xiiala 'noo'²¹on tsá² tsaa² joon jmáa¹a røø²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² joon 'e'¹e tsá² xiiala lí² jmáa¹a 'e tyʉ́²‑ʉ tyani Dios. 17 Gacwoo¹o Dios júu³ tya'a 'e jileei'²¹ tsá² tya'a lí² tyá² tyʉ́² tya'a jmáa¹a doñi'ee 'e tyʉ́².

4

1 Tyíi³aa cwoo¹'o tyani Dios joongɨ tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'in ijó¹ jajmaa¹ 'ii'²¹ tya' tsá² jiin'¹ joongɨ tya' 'in nijúin¹ mi jó¹ tyʉ'²ʉ to². 2 Cwó³ júu³ tyʉ́² tya' Dios. Cwó³‑'o'o cwo²'o júu³ wa'a 'iin²¹²in tsá² nuu¹un 'yaai¹‑tsi sɨ jo 'iin²¹²in 'ee. Cwojmaa'¹³ tsá² júu³ 'e jo cwo'naa¹ tsá² tsaa². Mɨ²'ɨ tyaníi¹i cwojaa'²¹a‑tsi. Tyá²'a‑tsi 'in jai'² líin. Cwolifeei'¹‑'o'o coon'¹³ tsá² joon 'e'³'e coon'²¹ tún²‑un. 3 Tsʉ ijoo²¹‑o coon'²¹ sii'¹³ mo jo 'ii'²¹ tsá² júu³ røø²¹ joon i'iin²¹²in nuu¹un jiin'¹³ júu³ 'e la tɨ́²‑tsi. Joon itøø'¹ø tɨfo'² tya'a 'in fúui¹ 'in unti² loocwóo¹o coon'¹³ júu³ 'e 'iin²¹²in nuu¹un. 4 Joon itʉʉ²¹o júu³ jai'² nuu¹un joon inúu¹un jiin'¹³ júu³ 'e tsaai²¹. 5 Pe jmaa²'a coon'²¹ tún². Taa'²¹'a jmaa²'a coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ mó²'o. Cwojmá²'a to² la jmoo¹o tsá² 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. Cwountii¹u'u jilaa'²¹ to² 'e cwoo¹o Dios jmaa²'a.

6 Tsʉ nanáa¹ tyʉ́² tyiia 'e ijúun³na 'wii²¹² tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios. Tɨ lɨ tɨ́² 'ii'²¹ 'e nii'¹³moo. 7 Joon gacwo'³‑tsii jmáa³aa to² cwoo¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' joon nano gatsée¹mo tyiia joon cwáain¹ tya' 'e jai'² lɨ́ɨ²na' jo ga'laa²¹aa. 8 Joon nano gasaa¹a Dios coon²¹ corona tyiia icwo'²o jna tsʉ gajmáa³oo to² tyʉ'²ʉ,. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ', 'in jmoo¹o 'ii'²¹ røø²¹, icwo'¹o jna mi tɨ́² jmɨɨ²¹² joon. Jon'on jiin'¹³ jna icwo'²o pe icwoo²¹‑o corona tya' jileei'²¹ 'in ján¹ 'yaai¹‑tsi mi cwée¹i.

Jmaa¹o Poo² júu³ xiiala ngóo¹ seein²¹

9 Cwó³‑'o'o na¹ la jmoono. 10 Tsʉ gatʉʉ²¹mo Demas jna tsʉ gali'iin²¹²gɨ 'e sá² juncwii²¹ joon gangóo¹o fu Tesalónica. Joon gangóo¹‑o jon Crescente fu lɨ sii²¹ Galacia. Tito‑gɨ gangó¹ lɨ sii²¹ Dalmacia. 11 Jiin'¹³ Lucas taain²¹²gɨ coon'¹³ jna lo. Cwo'nei'²du' Marcos joon ñijee¹o. Tsʉ jmee'¹³na 'ii to² tyiia 'e uncoon'¹³on jna. 12 Nigasɨ́ɨ³na Tíquico fu Efeso. 13 Mi ñí³'i no cón³'on 'mɨ'jnʉ́² yʉʉ² lúu³uu 'e gasáa³aa fu inʉʉ tya' Carpo 'in tyíin¹ Troas. 'Nó²'on cón³'on jon 'e jí² 'e gasáa³aa pe tyiin²gɨ 'e mo'jí² tyiia do, 'nó²'on joon cón³'on.

14 'In tɨñí³ 'in sii²¹ Alejandro nigajmaa¹a 'e gó² tyiia 'áai¹. Intyii²¹o tya'a Ña'ñʉ'¹ʉ' jilaa'²¹ 'e gó² nigajmaa¹a do. 15 Un'øøi'²¹ 'wo'o tya' 'ii tsʉ nigali'aa'²¹o júu³ tyi'.

16 La mo nifu siin'¹³na tyani tsaa'to² jiin'¹³ jaain²¹ jo 'in gauncoon'¹³o jna. Jilee'²¹mo gatíui² jna. Mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'e jo cwo² Dios tsaa² tya' 'ido. 17 Pe joon Ña'ñʉ'¹ʉ' gauncoon'¹³on jna joon gacwo'¹o jna pí³ 'e coon'¹³ la joon gacwó³ jna jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² tya'a. Joon ganúu²un 'in tsá² jo seein²¹ Israel. Gatyíi²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' jna 'e tóin¹ 'mó¹. 18 Joon ityi²mo Dios jna jee²¹² jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o tsá² tyiia. Joon iun'øø'²¹i jna ca tye'²na ñʉ'fú² lɨ tyʉ'² 'ii to². ¡Cwoun'goo²¹o tsá² 'ii²¹ 'e jo tyéi¹! Amén.

Júu³ lɨ tséi¹

19 'Aa²¹²mo'o fu'³uu fo'²'o Prisca coon'¹³ Aquila coon'¹³ tsá² taai² inʉʉ tya' Onesíforo. 20 Gajaan¹ta Erasto fu Corinto joon gasáa³na tsaa'¹³a Trófimo fu Mileto. 21 Cwó³‑'o'o ñí²u'u la nʉ'gɨ itɨ́² jiin²¹ cwíi². Sɨ́ɨ³na 'aa²¹²mo'o fu'²u Eubulo coon'¹³ Pudente coon'¹³ Lino coon'¹³ Claudia coon'¹³ jileei'²¹ tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi².

22 Cwocwoo¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo wa'²a pí³ tyi'i 'e siin'¹³mo coon'¹³ 'nʉ. Cwouncwaai'³ Dios 'naa' jileei'²¹ 'naa'. Amén.

TITO

1

2

3

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i Tito

1

Poo² sii¹in 'e jí² lo tya' Tito

1-2 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Joon jna jaain²¹ tsá² 'in jmoo¹o jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios. Joon jna jaain²¹ apóstol 'in gatyii'¹³in Jesucristo 'in cwoo¹o júu³ tya'a 'e uncoon'¹³on 'e jai'²gɨ lɨ́ɨi² 'in gatyii'¹³in Dios joon iliñii²¹o la jai'² xiiala ngɨ¹ tsá² tyʉ́² tyani Dios ca mi 'ii'²¹i coon²¹ juncwii²¹ icwo'² Dios 'ii. Ga'ɨ́ɨ² júu³ Dios, la nʉ'gɨ ga'láa² 'wii²¹² 'e juncwii²¹ toon²¹on' lo, icwoo¹o coon²¹ juncwii²¹ 'e jo tyéi¹. Joon Dios jo lí² faa'²¹a júu³ tajuu²¹. 3 Joon mo gatyíia¹ 'ii'²¹ tya' júu³ tya'a gajmaa¹a 'e liñii¹ tsá² coon'¹³ júu³ tyʉ́² 'e gatyaa¹ cwóo³oo. Joon Dios 'ña'a, 'in jmoo¹o tiin'¹³na', gatyʉ'²ʉ to² la joon. 4 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'i, Tito. Líi²un lawa yʉʉ²¹ tyiia coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tsáai¹‑tsi'. Cwouncwaai'³ Dios 'nʉ joon cwocwoo¹o Dios Jmii²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in jmoo¹o tiin'¹³na', 'e tyʉ́²‑ʉ seen²¹un.

To² 'ná¹ jmaa¹ Tito fu Creta

5 Mo gatʉ́ʉ²na 'nʉ fu Creta, gatʉ́ʉ²na 'nʉ 'e unrøø²¹'ø 'e 'ná¹‑a lí² røø²¹. Gatyʉ'³ʉʉ 'nʉ to² 'e 'naa¹u'u tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo la coon²¹ fuu²¹. 6 'In tsá² 'in ilíin² tsacøøi'¹³ do 'ná¹‑a seein²¹ jo lí² faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya'a joon jiin'¹³ jaan²¹mo 'oo²¹o iliseein²¹ tya'a. Joon wa'a jóon¹on tsaa'¹‑tsi Dios joongɨ wa'a jmoo¹o nʉʉ'¹²ʉ, jo to'¹o jóon¹on do mɨɨ'¹³, joon lí²‑i líin²in 'in tsá² do tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi². 7 Tsʉ 'in tsaa'to² do lawa'a tsa'lee'¹³ tya' Dios 'ii joon 'ná¹‑a ngɨ¹ 'e jo lí² cwo'¹o tsá² jiin'¹³ coon²¹ tsaa². Jo lí² líin²in tsaa'to² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in, jon'gɨ 'in 'nii'²¹‑tsi, jon'gɨ 'in ngɨ¹ to² 'íin¹, jon'gɨ 'in ngɨ¹ to² tɨ́ɨi¹, jon'gɨ 'in 'iin²¹²in líin² tsaa'to² 'e jna'²a cuu². 8 Pe 'ná¹‑a 'ii'²¹mo tsá² inʉʉ tya'a 'yaai¹‑tsi, 'ná¹‑a 'iin²¹²in jilaa'²¹ 'e tyʉ́². 'In tsaa'to² do 'ná¹ 'øø'²¹‑tsi 'áai¹, joon jmoo¹o jilaa'²¹ 'ii'²¹ røø²¹, joon ngɨ¹ tyʉ́²‑ʉ tyani Dios. Joon 'in tsá² do 'ná¹ jmáa¹a jilaa'²¹ to² tyʉ'² Dios. Joon 'in tsá² do 'ná¹‑a lí² tyʉ'²ʉ to² juncwii²¹ tya'a yaai. 9 'In 'iin²¹²in líin²in tsaa'to² 'ná¹‑a saain'²¹‑tsi 'e júu³ 'e jo caai¹ 'e ga'e'¹ tsá² tya' Dios 'ii. Joon coon'¹³ júu³ tyʉ́² la joon lí²‑i tyia'¹‑tsi tsá² júu³ tya' Dios. Joon lí²‑i lii'¹i 'in jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³.

10 Lɨ́ɨ¹ fúui¹ tsá² seein²¹ 'in jo nʉʉ'¹³ʉn júu³ røø²¹. Joon 'in tsá² Israel nifu jee²¹² 'ii. Sɨ́ɨ¹i 'in tsá² do jmai'² júu³ 'e jo 'e to² tí² coon'²¹on tsá² tóo². 11 'Ná¹‑a tyuu'¹²'u 'e faa'²¹ 'ido. Tsʉ 'ii‑o siuin²¹ tsá² cuu² joon coon'²¹on tsá² tóo² jileei'²¹ 'in taai² inʉʉ, 'e'¹e júu³ 'e jo tɨ́ɨi² 'e'¹e.

12 Tsú jaain²¹ tsagoo¹o 'in jmoo¹ júu³ jee²¹² 'ii gajin'²in 'e tsá² néei¹ lɨ sii²¹ Creta do coon²¹ tøø²mo faa'²¹a júu³ tajuu²¹. Lɨ́ɨ¹i lawa joo'²¹ 'lɨɨi'³. Tsá² jló² tu'²u, 'iin²¹²in dø'¹ø 'áai¹ pe fu'²mo jmáa¹a to². 13 Joon júu³ tya' 'in tsañʉʉ'¹ do júu³ ja'²mo. 'Wii'¹³ joon cwo'²'o cwáan¹mo 'in tsá² néei¹ Creta do coon'¹³ júu³ 'gøøi'¹³. Coon'¹³ la joon ingɨ́¹ coon²¹ tsáa¹ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi². 14 Jo ilinʉʉ'¹²ʉn júu³ 'un'áai¹ 'e júuin²‑tsi tsá² seein²¹ Israel 'e jo 'ee to² tí² jon'gɨ ilinʉʉ'¹²ʉn to² tyʉ'² tsá² 'in nigatʉʉ²¹ júu³ jai'² tya' Dios.

15 Tya' jileei'²¹ 'in tyúi¹ tyani Dios 'e tyʉ́²‑ʉ jilaa'²¹. Pe tya' tsá² 'in sɨ'leei'²¹, 'in jo jai'² lɨ́ɨi² Dios, jiin'¹³ coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ tya'a jo sá². Tsʉ ca‑gɨ 'ɨ¹‑tsi joongɨ coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsi galɨ́² sɨ'leei'²¹. 16 Jin'²in 'e tsei'² cwii¹in Dios pe coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jo røø¹i. 'Ee'¹mo Dios 'ii. Joon 'in tsá² do jo nʉʉ'¹²ʉn joon jiin'¹³ coon²¹ to² tyʉ́²‑ʉ tya'a jo 'ii'²¹i Dios.

2

Júu³ røø²¹ 'e 'ná¹ 'e'¹'e

1 Pe 'nuu²'un 'e'³'e tsá² júu³ tyʉ́² tya' Dios jiin'¹³ la tí². 2 'E'³'e tsá² nicøøi'¹³ 'e ngɨ¹ coon'²¹ tún², 'e jo 'uun'²¹un máa¹ 'áai¹, jon'gɨ 'e gø'¹ø 'áai¹. 'Ná¹ 'ɨɨ¹ɨ ja'²mo joon 'ɨ¹‑tsi 'e jmáa¹a coon'²¹ tún². Joon cwo'²'o caáin¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e jo'¹o lɨ́ɨi², joon 'e'³'e cwolijo'¹o lɨ́ɨi² la ngóo¹ 'naai'¹³ xʉfiin'¹³ nii²¹ wúu¹ 'wii'¹³ júu³ tyʉ́². 3 La joon jon tsayuui'¹ 'e'³'e 'e ngɨ¹ tyani tsá² la tɨ́ɨi² ngɨ¹ 'in taain²¹² tyʉ́² tyani Dios. 'E'³'e 'e jo jmáa¹a júu³ 'atsaa² jon'gɨ 'e ngɨ¹ to² 'íin¹. Pe i'é³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ. 4 Coon'¹³ la joon i'e'¹e 'in tsamɨ́² xuui²¹²gɨ 'e ngɨ¹ 'ido coon'²¹ tún², joon ili'iin²¹²in ñʉʉ'¹ tya'a coon'¹³ jóon¹on. 5 Joon 'e'³'e jon 'in tsamɨ́² xuui²¹²gɨ 'e 'ɨɨ¹ jai'² joon jo sooin²¹ tsá². Pe unjii²i inʉʉ tya'a, joon ilíin² tsamɨ́² tyúi¹ 'in nʉʉ'¹³ to² tyʉ'² ñʉʉ'¹ tya'a. Coon'¹³ la joon jo lí² faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' júu³ tya' Dios.

6 La joon jon cwo'²'o cwáain¹ tsañʉʉ'¹ xuui²¹²gɨ 'e ngɨ¹ coon'²¹ tún². 7 Jmeei² 'wo'o lawa coon²¹ li² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ 'e jmoo²'o. Jo caa¹u'u jilaa'²¹ 'e 'e'³'e coon'¹³ 'e gó². Pe 'e'³'e xiiala jo'¹ cwolii²u 'nʉ. Jo'¹o lɨ́ɨ²u jilaa'²¹ 'e 'e'³'e. 8 Fo'²'o jmai'² júu³ 'e tyʉ́²‑ʉ 'e jo lí² cwo'¹ tsá² 'nʉ tsaa². Joon coon'¹³ la joon lí² fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²i jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'nʉ tsʉ jiin'¹³ coon²¹ júu³ 'laa'²¹ jo lí² faa'²¹a tyi'i.

9 Cwocwoo'¹²'o cwáain¹ 'in taai² coon²¹ lɨ taai² 'e jmáa¹a nʉʉ'¹²ʉn to² tyʉ'² ñi'fii²¹²i 'e taain²¹² 'yaai¹‑tsi. 'Ná¹‑a cwo'¹o júu³ ruu'²¹i coon'¹³ ñi'fii²¹² do. 10 Jo jmáa¹a 'uun²¹ pe coon'¹³ jilaa'²¹ lí²‑i ngɨ¹ ñi'fii²¹²i jo cu'²‑tsi coon'¹³on. Cwocwoo'¹²'o cwáain¹ 'e ngɨ¹ 'ido tyani tsá² isiuin²¹ tsá² júu³ tya' Dios 'in jmoo¹o tiin'¹³na'.

11 Tsʉ Dios nigajma'¹a júu³ jileei'²¹ tsá² 'e feei'¹‑tsi tya' tsá² joon 'iin²¹²in jmáa¹a tiin'¹³ tsá². 12 'E júu³ do 'e'¹e jna' 'e 'ná¹ tʉ́²ʉ' jilaa'²¹ 'e jo 'yaai¹‑tsi Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e suun²¹na' 'e sá² juncwii²¹. 'Ná¹‑a toon²¹on' coon²¹ tún², ngɨɨ²¹ɨ' coon²¹ fu¹ coon²¹ tsáa¹ joon jmoo²¹o' 'e 'yaai¹‑tsi Dios la 'ɨɨ²¹² toon²¹on' juncwii²¹ lo. 13 Sɨjaan²¹an' mi tyéi¹ júu³ 'ya'²gɨ ga'ɨ́ɨ² Dios. Ga'ɨ́ɨ² Dios, 'in feei'¹, ijnée¹i coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya'a, coon'¹³ Jesucristo 'in jmoo¹o tiin'¹³na'. 14 'Ii‑o gacwói¹ 'ña'a 'wii'¹³ jna' 'e 'wóo¹i jna' jee²¹² jilaa'²¹ 'e gó². Joon iuntyúu¹i jna' ilíin²na' tsá² tya'a 'in 'iin²¹²in jmá¹ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² ce caain²¹‑tsi.

15 Coon'¹³ jilaa'²¹ to² 'e 'oo²¹o'o lawa tsá² tya' Dios cwo'e'²'e tsá² cwo'ii²¹ júu³ tya' tsá² joon jmaa'¹³'a júu³ jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó² jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o. Jo cwo'²'o 'e jøøi² tsá² 'nʉ wói¹.

3

Jilaa'²¹ to² 'ná¹ jmá¹ 'in jai'² lɨ́ɨi²

1 Cwountii'¹³‑tsi tsá² 'e jo cwo'naa¹ mɨɨ'¹³ tya' tsaa'to² pe 'e cwolinʉʉ'¹³o júu³ tya' tsaa'to². Joon 'ná¹‑a náa¹ tyʉ́² tya'a jmáa¹a jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ. 2 Joon jo cwofaa'²¹a 'laa'²¹ tya' jiin'¹³ jaain²¹. Cwosii'¹²'i tsá² 'e jo 'noo'¹o mɨɨ'¹³ pe cwotaan²¹mo 'wo²‑tsio, jmáa¹a jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ tya' jileei'²¹ tsá².

3 Tsʉ la joon jon jna' la mo jéei¹ jo née²e' seein²¹ Dios, jo jmoo²¹o' nʉʉ'¹³ʉn'. Joon jo leein¹‑tsi' 'e gó² jmoo²¹o', gapii²¹i' lɨ wíin² tɨ'xʉʉ fu¹ tya' Dios. Galisaan²¹an' 'e soo²¹‑tsi'. Tsiwúu¹na' joon 'ee'¹mo tsá² jna' joon jna'o' 'ee'³mo' la jaain²¹ la jaan²¹na'. 4 Lɨ́ɨi¹ jna' la joon mo gajmaa¹a Dios, 'in jmaa¹a tiin'¹³na', ilinée²e' jilaa'²¹ 'e tyʉ́²‑tsi tya'a coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in Dios tsá². 5 Joon gajmaa¹a Dios tiin'¹³mo' tsʉ 'wii'¹³ fee'¹mo‑tsi tyi' jon'on tsʉ 'wii'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ nigajmoo²¹o' tsʉ 'wii'¹³ tyú²‑umo'. Gajmaa¹a tiin'¹³mo' mo gacwo'¹o jna' coon²¹ juncwii²¹ 'múui² 'wii'¹³ tya' Espíritu Tyʉ́² tya'a 'in gacwo'¹o jna' 'e juncwii²¹ 'múui² do. Joon mi 'ii'¹³na' 'e juncwii²¹ 'múui² do Dios garuun'¹³mo jna' 6 joon 'wii'¹³ cwáain¹ tya' 'in jmaa¹ tiin'¹³na', 'in sii²¹ Jesucristo, Dios gacwoo'¹²i jna' lɨ́ɨ¹gɨ 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. 7 Coon'¹³ la joon lí²‑i 'ɨ́ɨ² Dios, 'in feei'¹‑tsi, júu³ 'e tyú²‑mo' joon 'ii'¹³mo' juncwii²¹ 'e jo tyéi¹ 'e sɨjaan²¹an'.

8 Júu³ ja'²mo 'e júu³ lo joon 'iin²¹²na 'e jo cwo'²'o cuu'²¹i jmáa¹a 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios jilaa'²¹ 'elo. Coon'¹³ la joon icwó¹‑tsi jmáa¹a 'e tyʉ́²‑ʉ. Tyʉ́²‑ʉ 'e júu³ lo joon jmaai¹ to² tya' jileei'²¹ tsá². 9 Tʉ² jilaa'²¹ júu³ 'e tyá¹ tsá² 'e jo 'e to² tí² coon'¹³ jilaa'²¹ cwáain¹ tsaai² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³. Tʉ² jon jilaa'²¹ júu³ 'e sɨ́ɨ¹i tsá² jo cwo'¹o júu³ ruu'²¹i tya' ley tya' Moisés tsʉ jo 'ee to² 'íi³in, jo jmaai¹ to² tya' jiin'¹³ jaain²¹.

10 Wa 'e'¹e tsá² júu³ xiia', joon jmoo'¹³o poo²¹² jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi², joon wana jo nʉʉ'¹²ʉn mi tɨ́² tún² naa'¹³ cwo'²'o cwáain¹ joon tʉ́ʉ¹mo'o 'ido. 11 Tsʉ cwoliñi²o'o 'e 'in tsá² do nigatʉʉ¹ la jai'² joon jmoo¹o 'ii'²¹ 'ña'a coon'¹³ tsaa² 'e 'noo¹o.

'E 'ná¹ jmá¹ Tito

12 Sɨ́ɨ³na Artemas sɨ Tíquico 'ee fu lɨ tyiin¹u'un. Mi cwaa'¹i cwo'²‑'o'o jiin'¹in' lɨ' fuu²¹ Nicópolis tsʉ niga'ɨ¹‑tsii 'e taan²¹²na do la tøøi² jiin²¹ cwíi². 13 Cwouncoon'¹³ Zenas, 'in tɨ́ɨi² ley, coon'¹³ Apolos jilaa'²¹ 'e 'ná¹ tya'i fu¹ 'e jo sɨ'naai²¹. 14 La joon jon jileei'²¹ tsá² tyi' 'ná¹ litɨ́ɨi² jmáa¹a to² tyʉ́²‑ʉ ilisá² jilaa'²¹ 'e jmee'²¹i to² joon lí²‑i uncoon'¹³ tsá² xeei'²¹.

Júu³ 'e tséi¹

15 Joon jileei'²¹ 'in taain²¹² coon'¹³ jna lo sii²¹²na'a 'aa²¹²mo'o. Joongɨ 'aa²¹²mo'o fu'²'u tsaruu'²¹u' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo 'in 'iin²¹²in jna'a. Cwouncwaai'³ Dios 'naa' jilee'²¹naa'. Amén.

FILEMÓN

Jí² gasii¹in San Pablo tɨ́ɨ²i Filemón

1

Sɨɨ¹i Poo² jí² tya' Filemón

1 Jna‑a, Poo², sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'i, Filemón, 'in jmoo¹o to² coon'¹³ jna'. Sɨɨ¹mo jon ru'¹u' Timoteo. Jna‑a, Poo², 'yuu²na 'nʉñí³ 'wii'¹³ cwóo³oo júu³ tyʉ́² tya' Cristo Jesús. 2 Sɨ́ɨ³na jon 'e jí² lo tya' 'in tsá² jai'² lɨ́ɨi² júu³ tya' Jesucristo 'in uncaain²¹ inʉʉ tyi'i joongɨ tya' ru'¹u' Yá² Apia coon'¹³ Arquipo 'in jmoo¹o to² coon'¹³ jna'. 3 Cwocwo'¹o Dios Jmii²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo fo'feei'¹ 'naa' joon 'e ñii²oo' 'e jløø'³mo Dios Jmii²¹ coon'¹³ 'naa'.

Xiiala 'iin²¹²in Filemón tsá²

4 Coon²¹ tøø²mo cwo'³oo 'maai'¹³ Dios Jmii²¹ joon mɨ́³ɨɨ tyaníi¹i 'wii²¹² tyi'i 5 tsʉ nanúu³oo xiiala 'iin²¹²mo'o Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús joon xiiala tsáa¹mo‑'o'o 'ii joongɨ xiiala 'iin²¹²mo'o jileei'²¹ 'in tsáa¹‑tsi Jesucristo. 6 Mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'e jilaa'²¹ 'e tyʉ́² jmoo²'o wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²u Jesucristo ilí² 'e'²e tsá² jilaa'²¹ 'e tyʉ́² ngóo¹ 'naai'¹³ jmoo¹o Dios tyi', joon 7 fúu¹mo tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² nigatya'²a‑tsi joon 'iin²¹²mo'o jilee'²¹e'e tsʉ 'wii'¹³ joon 'áa¹mo jløø'³na joon tyáa³‑tsii 'wii'¹³ 'nʉ tsaru'¹u'.

Poo² mɨɨ¹ɨ tyani Filemón 'wii²¹² tya' Onésimo

8 'Wii'¹³ joon jmaa²'a feei'²¹‑'o'o 'wii'¹³ tyiia. Jo 'iin²¹²na tyʉ'³ʉʉ to² tyi'i la tɨɨ²moo tyʉ'³ʉʉ to² tsʉ lɨ́ɨ¹na apóstol tya' Jesucristo. 9 Pe jna‑a, Poo², 'iin²¹²na mɨ́³ɨɨ tyani'i 'e jmaa²'a feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tyiia tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo'o jna. Jna‑a nayʉʉ'¹³na joon 'yuu²¹²na 'nʉñí³ cwáain¹ tya' Cristo Jesús. 10 Mɨ́³ɨɨ tyani'i cwáain¹ tya' Onésimo 'in lɨ́ɨi¹ lawa'a xuui²¹² tyiia tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o galɨ́ɨi² Jesucristo la 'ɨɨ²¹² 'yuu²¹²na 'nʉñí³.

11 Tsá² 'in galée¹³u'u 'ii joon jo 'ee to² gali'íin³ tyi'i tsʉ gacwiin¹o. Pe nano‑o 'íin³ 'ido to² tyi'i la joon jon 'íi³mo to² tyiia. 12 Sɨ́ɨ³na Onésimo fu tyi'i tún¹. 'Áa¹mo fúu² lɨ́ɨ²na lawa'a 'ñiia'o jmá²'a feei'¹‑'o'o 'wii²¹² tya'a, 'ii'¹³mo'o. Waxʉ'ʉ lɨ jo lɨ́ɨ¹i tsá² tyi'i. 13 'Iin²¹²na iján² Onésimo lo la 'ɨɨ²¹² 'yuu²¹²na 'nʉñí³ cwáain¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon coon'¹³ la joon lí² unjíi²in jna cwáain¹ tyi'i. 14 Pe jo 'iin²¹²na jmáa³aa jiin'¹³ coon²¹ wana jo cwo'²'o júu³ tyi'i. Tsʉ jo 'iin²¹²na ijmaa²'a coon²¹ 'e tyʉ́² tyiia tyitsáai¹ pe 'iin²¹²na 'e 'yaai¹‑'o'o. 15 Gacwo'ɨ́ɨ¹o Onésimo tyi'i joon no gaa'¹³mo tún¹ joon no 'ii'¹³mo'o jo cwo'ɨɨ¹gɨ. 16 Pe la no jo lí² jmaa'¹³gɨ'ɨ cwáain¹ 'e galée¹³u'u tsʉ ni ja'³mo lɨ́ɨi² Jesucristo. 'Ii'¹³mo'o 'ii lawa'a tsaruu'²¹mo'o 'in 'née²mo'o. 'Iin²¹²moo 'ii 'áai¹ pe 'nʉ ili'iin²¹²u'un 'i 'áai¹gɨ tsʉ tsá² tyi‑o'o 'ii. Joongɨ ja'²mo lɨ́ɨ²i Ña'ñʉ'¹ʉ'.

17 Pe joon wana 'ɨ¹‑'o'o la 'ɨ¹‑tsii la 'oo'²¹² jna' tsá² cwoo²¹o' júu³ tyʉ́² tya' Jesucristo 'ii'¹³mo'o 'ino lawa jna. 18 Joon wana na'laa¹a tyi'i sɨ røøi¹ tyi'i 'ee, jna‑a icɨ́ɨ³ɨɨ cwáain¹ tya'a. 19 Júu³ tyiia 'e gataan¹ Onésimo ni jí². Jna‑a, Poo², 'in gatóon³oon 'e la fo'³oo icɨ́ɨ³ɨɨ tyi'i wana røø¹i tyi'i. Pe jo fuu²¹²uu 'nʉ xiiati røø²'u tyiia xʉfiin'¹³ jna‑a cwoo'¹³oo 'nʉ júu³ tyʉ́² tya' Dios. 20 Tsaru'¹u', jmaa²'a coon²¹ 'e tyʉ́² tyiia tsʉ jo'¹o lɨ́ɨ²na' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Cwo'²'o jna pí² tsʉ ru'¹u' coon'¹³ Cristo. Jmaa²'a 'e fo'³oo lo tsʉ 'wii'¹³ ru'¹o' coon'¹³ Cristo coon'¹³ la joon ijløø'³na.

21 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tsʉ tsáai¹‑tsi 'e jo'on jmaa²'a nʉʉ'¹³'ʉn pe ijmaa²'a 'láai¹gɨ la gamɨ́³ɨɨ. 22 Mɨ́³ɨɨ jon 'e tya'²'a tyʉ́² lɨ jóon³oon. Lɨ́ɨ²na icwo¹ Dios 'e yajǿø³na 'naa' tsʉ 'wii'¹³ júu³ tyʉ́² 'e gafaa²aa' 'wii²¹² tyiia.

Júu³ lɨ tséi¹

23 Sɨ́ɨ¹i jon Epafras 'aa²¹²mo'o. 'Ii 'yuui¹ 'nʉñí³ coon'¹³ jna jon 'wii'¹³ tya' cwáain¹ tya' Cristo Jesús. 'Aa²¹²mo'o jon jin'² 24 Marcos coon'¹³ Aristarco coon'¹³ Demas coon'¹³ Lucas 'in taain²¹² jmoo¹o to² coon'¹³on.

25 Cwouncwaai'³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'naa'. Amén.

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Jí³ tɨ́ɨ²i Tsá² faa'²¹ Jmíi¹ Hebreo

1

Lɨ gatséi¹ gafee'²¹i Jóon¹ Dios tsá² cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹

1 Ca la jéei¹ Dios gafee'²¹i 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' 'láai² naa' joongɨ 'láai² 'ii'¹³ jiin'¹³ la 'øøi'²¹‑tsi coon'¹³ 'in tsá² 'in gacwo'¹o júu³ tyʉ́² tya'a. 2 Joon nano nagatséi¹ nigafee'²¹i Dios jna' coon'¹³ Jóon¹on. Joon Dios gajmaa¹a juncwii²¹ coon'¹³ Jóon¹on. Joon nigatyaa¹a cwoo²¹o Jóon¹on jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹. 3 'E 'ya'²gɨ tya' Jóon¹on lɨ la lɨ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹ tsʉ la lɨ́ɨi¹ Dios Jmii²¹ la joon jon lɨ́ɨi¹ Jóon¹on. Joon coon'¹³ júu³ 'gøøi'¹³ tya'a jmoo¹o 'e jo tyéi¹ jilaa'²¹ 'e sá². Joon mo ngayuui'¹³ gauntyúu¹i jna' joon gacwó²o lɨ' caai²¹ Dios Jmii²¹ tsáa¹ 'in tyíin¹ ñʉ'fú².

Feei'¹gɨ Jóon¹ Dios lagɨ ángeles tya'a

4 Nigalɨ́² 'e feei'¹gɨ Jóon¹ Dios lagɨ ángeles tya' Dios. Joon ga'ii'²¹mo 'e gatɨ́ɨi² 'e tyiin²gɨ lagɨ 'in ángeles do. 5 Tsʉ jiin'¹³ cafu jo gasɨɨ'²¹ɨ Dios Jmii²¹ jiin'¹³ jaain²¹ ángel jin'²in:

'Nʉ‑ʉ yʉʉn²¹ tyiia;

joon nano nigacwo'¹o 'nʉ juncwii²¹ tyi'i.

Jon'gɨ gasɨɨ'²¹ɨ jiin'¹³ jaain²¹ ángel:

Jna‑a ilíin²na Ñʉ'²'ʉ,

joon 'nʉ‑ʉ ilíin²un yʉʉn²¹ tyiia.

6 Joon mo gacwó¹i Jóon¹on 'in nifu ni cwoo'¹³ juncwii²¹ gajin'² Dios Jmii²¹:

Cwoun'goo²¹o jileei'²¹ ángeles tyiia 'ii.

7 Cwáain¹ tya' ángeles do gajin'²in:

Dios jmoo¹o lɨ́ɨi¹ ángeles tya'a la lí² tyí²,

joon 'in jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉ lɨ́ɨi¹ la lɨ́¹ jɨ́² 'e coo²¹.

8 Pe cwáain¹ tya' Jóon¹on gajin'²in:

'Nʉ‑ʉ, Dios, ityʉ'²'ʉ to² coon²¹ tøø²mo.

Joon coon²¹ tsáa² tyʉ'²'ʉ to².

9 'Nʉ‑ʉ, 'iin²¹²mo'o 'e jmoo¹ tsá² la to² tyʉ'² Dios joon jo¹ tɨ́²‑'o'o² 'e gó².

Tsʉ 'wii'¹³ joon Dios Jmii²¹, 'in lɨ́ɨi¹ Dios tyi'i, nigajmaa¹a 'e jløø'³mo'o lagɨ 'in catyaai².

10 Jin'²o jon Dios Jmii²¹ sɨɨ'²¹ɨ Jóon¹on:

'Nʉ‑ʉ, mo ga'láa² 'wii²¹², Ña'ñʉ'¹ʉ', najmaa²'a ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joon coon'¹³ cwoo¹'o gajmaa²'a juncwii²¹.

11 Ityee¹mo jilaa'²¹ 'e sá² pe 'nʉ‑ʉ coon²¹ tøø²mo iseen²¹mo'o røø²¹.

Jilaa'²¹ 'e sá² ilitsáai² lawa 'mɨ'² 'e tsáai².

12 Joon ijuu'¹³'u jilaa'²¹ 'e sá² lawa sɨɨn'³ tsá²,

joon ilisɨ́ɨ²mo.

Pe, 'nʉ‑ʉ, jo lisɨ́ɨ²u jiin'¹³xʉ,

joongɨ juncwii²¹ tyi'i jo tyéi¹.

13 Ce jiin'¹³ cafu jo gasɨɨ'²¹ɨ Dios Jmii²¹ jiin'¹³ jaain²¹ ángel tya'a:

Ni²'i lɨ' cwóo³oo tsáa¹, ca mi tyée²na 'in 'eei'¹ 'nʉ.

14 Jileei'²¹ ángeles lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ espíritus 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. Joon isii²¹in 'ii 'e tsauncoon'¹³on jileei'²¹ 'in jmaa¹a Dios tiin'¹³.

2

'Ná¹ nʉʉ²¹ʉ' coon'²¹ tún²gɨ júu³ tya' Dios

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná² nʉʉ²¹ʉn' coon'²¹ tún²gɨ jilaa'²¹ 'e júu³ 'e niganʉʉ²¹ʉn' la coon'²¹ jo li sɨɨ²¹na' fu¹ xiia'²¹. 2 Tsʉ wa gajaan¹ la joon jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e galisá² ca la mo jéei¹ 'e gacwó² ángel, joon jileei'²¹ 'in ga'noo¹o tsaa² jo galinʉʉ'¹³ʉn 'e júu³ tyʉ́² do joon ganí²i wúu¹ jiin'¹³ la tɨ́ɨi². 3 ¿Xiiala ililaa²¹²na' yiia' wana jo jmoo²¹o' nʉ́ʉ¹³ʉn' 'e júu³ 'gøøi'¹³ 'áai¹ lo tya' 'e tiin'¹³ tsá²? Tsʉ ga'láa² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'wii²¹² 'ɨ́ɨ² 'e júu³ lo tya' 'e tiin'¹³ tsá² nifu joon 'in ganúu² júu³ tya'a galitsáa¹mo‑tsi 'e la ja'²mo 'e júu³ do joon 'ii gacwo'¹o jna' 'e júu³ do. 4 Joon Dios Jmii²¹ gajmaa¹a júu³ 'e ja'²mo 'e júu³ do coon'¹³ li² joongɨ coon'¹³ milagros coo'¹³ 'áai¹ 'e nigajmaa¹a. Joon jiin'¹³ la 'iin²¹²in gacwoo¹o Espíritu Tyʉ́² tya'a tya' tsá² 'e coon'¹³ la joon liñí¹ tsá² 'e ja'²mo 'e júu³ do.

Galíin¹in Jesucristo lawa tsá² taain²¹² juncwii²¹

5 Jo mo gajmaa¹ Dios Jmii²¹ wa'a ángeles tyʉ'²ʉ to² 'e juncwii²¹ ijó¹ 'e faa²a' nano. 6 Lɨ' cɨɨ'¹³ gajmaa¹a tsʉ ni jí² tya' Dios seein²¹ jaain²¹ 'in gajin'²in:

Dios Jmii²¹, ¿xiiala lɨ́ɨi¹ tsá² taain²¹ juncwii²¹ 'e tɨ'²‑'o'o 'ii?

¿Xiiala lɨ́ɨi¹ tsá² icu'²‑'o'o coon'¹³on?

7 Tsʉ gajmée¹mo'o 'ido 'wéei¹gɨ lagɨ ángeles coon²¹ sii'¹³xʉ,

joon gacwo'²'o 'ii 'e 'ya'²gɨ tyi'i.

Joon gacwo'²'o 'ii 'e tyʉ'²ʉ to² jilaa'²¹ 'e nigajmaa²'a.

8 Jilaa'²¹a gasii'²¹'i 'wii²¹² tɨɨ²ɨ.

La joon jilaa'²¹ 'e ganá¹ 'wii²¹² tɨɨ² tsá². Jiin'¹³xʉ 'e sá² 'e jo¹ tyʉ'² tsá² to². Pe xʉfiin'¹³ joon lé²du' cwáain¹ 'e jo jilaa'²¹a jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn. 9 Pe né²mo' Jesús 'in Dios Jmii²¹ gajmeei¹ 'wéei¹gɨ lagɨ ángeles coon²¹ sii'¹³xʉ joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²mo Dios Jmii²¹ jna' gajúin¹ Jesús 'wii²¹² tya' jileei'²¹ tsá² joon nano Dios Jmii²¹ nigacwo'¹o Jesús 'e jilaa'²¹ 'ya'²gɨ tya'a tsʉ 'wii'¹³ 'e wúu¹ 'e nigangoo¹on 'e joon mo 'yʉ júu³.

10 Jilaa'²¹ 'e sá¹ tya' Dios Jmii²¹ joon 'ii gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá². Joon Dios 'iin²¹²in 'e jmáa¹a coon'²¹ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a jee²¹² jileei'²¹ jóon¹on fúui¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon coon'¹³ 'e wúu¹ gangoo¹on Jesucristo, 'in gajmaa¹a tiin'¹³ tsá² do, gauntsiin¹in Dios Jmii²¹ jilaa'²¹ 'e 'ná² jmaa¹a 'in Jesucristo do. 11 'Wii'¹³ joon Jesucristo do lí²‑i uncaain²¹ tsá² coon'¹³ Dios Jmii²¹, joon 'ii Jmii²¹ 'in Jesucristo do, 'ii jon Jmii²¹ tsá² 'in sɨcaain²¹ coon'¹³ Dios 'wii'¹³ Jesús do. Tsʉ 'wii'¹³ joon 'in Jóon¹ Dios do jo 'oo¹o fa'ɨɨ'²¹ wa'a sɨɨ'²¹ɨ tsá², “ru'¹u'”. 12 Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²in:

Ifuu²¹²uu cwáain¹ tyi'¹i tyani tsaruu'²¹na,

joon i'ǿø³øø coon'¹³ 'in sɨcaain²¹ iun'goo²¹o 'Ñʉ².

13 Jin' 'e jí² lo jon:

Tsáa¹mo‑tsii Dios.

Joon gajin'²o jon:

Lo siin'¹³na coon'¹³ yʉʉn²¹ 'in gacwo'²i Dios jna.

14 'In jóon¹ tsá² coon²¹ inʉʉ tya'a coon²¹gɨ ngú¹ taain¹ joon coon²¹gɨ jmɨ¹ 'ǿø¹i coon'¹³ 'ido. La joon jon Jesús galɨ́² ngú¹ taain¹ la lɨ́¹ ngú¹ taain¹ tsá² la joon jon jmɨ¹ 'ǿø¹i 'e joon la joon ilijúun²in la júin¹ tsá². Joon mo gajúun²in gatsé¹mo 'ii'²¹ tya' 'in jngaai'¹³ tsá², 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'in 'lɨɨ'³mo. 15 Joon coon'¹³ la joon galáa²mo jileei'²¹ 'in 'goo'²¹ injúun²in la jee²¹² taan²¹²in juncwii²¹ lo tsʉ lawa 'in sɨ'nuu¹mo 'in lɨ́ɨ¹i la joon. 16 Tsʉ 'e la ja'²mo jo gajó² Jesús iuncoon'¹³ ángeles, gajó² jauncoon'¹³ 'in jún² tya' 'lɨɨ²¹² Abraham. 17 Joon 'ná² líi²in Jesús la lɨ́ɨ¹i ruu'²¹i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e coon'¹³ la joon lí² jmaa¹a to² lawa untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tyani Dios, ilíin¹in untsá² 'in tyúi¹ joongɨ 'in 'wóo¹‑tsi. Joon mo gajúin¹ Jesús 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ fa'¹ 'e gatyí²i jilaa'²¹ tsaa² tya' tsá². 18 Joon tsʉ 'wii'¹³ gangoo¹ Jesús wúu¹ 'é²e 'in 'lɨɨi'³, 'wii'¹³ joon lí²‑i uncoon'¹³ Jesús jileei'²¹ tsá² 'in 'e'²e 'in 'lɨɨi'³ wúu¹ nano.

3

Tyiin²gɨ Jesús lagɨ 'lɨɨ²¹² Moisés

1 La joon tsaru'¹u' 'in nicwaai'³, 'in nigatø'¹ Dios 'e líi²in tsá² tya'a, tyaan¹duu' cwáain¹ coon'²¹ tún² Cristo Jesús. Joon lɨ́ɨ²na' 'e Dios gasii¹in Cristo Jesús do joon 'ii ilíi²in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tyi'. 2 Joon Jesús, 'in gatyii'¹³in Dios 'e jmáa¹a 'e to² no, galinʉʉ'¹³ʉn jilaa'²¹ la galɨ́² nʉʉ'¹³ʉn Moisés jilaa'²¹ jee²¹² 'in tsaa'¹‑tsi Dios. 3 'In jmoo'¹³o coon²¹ 'nʉ́¹ 'yʉ²gɨ júu³i lagɨ 'e 'nʉ́¹ do. La joon jon Jesucristo lɨ́ɨ²i 'e 'yʉ²gɨ júu³i lagɨ Moisés. 4 La coon²¹ 'nʉ́¹ tsá² 'ná¹ jma'²a tsá²; pe Dios gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá². 5 La joon Moisés lawa jaain²¹ tsa'leei'¹³ 'in tyúi¹ gajmaa¹ nʉʉ'¹³ʉn jee²¹² 'in tsaa'¹‑tsi Dios 'in lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ 'nʉ́¹. Joon 'e to² tya' Moisés 'e faa'²¹a 'e 'noogɨ ijin'²in Dios mi licɨɨin²¹. 6 Pe Cristo, Jóon¹ Dios Jmii²¹ 'ii, gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn jee²¹² jna' 'in tsaa'¹‑tsi Dios. Joon lɨ́ɨ¹na' 'nʉ́¹ tya' Dios wana jmoo²¹o' taa'²¹a' joongɨ tsáa¹mo‑tsi' ca lityéi¹. Joon wa'a jmoo²¹o' la joon jløø'³na' coon'¹³ 'e 'øøi'²¹‑tsi'.

Lí²‑i 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² tya' Dios

7 Wii'¹³ joon la gajin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios ni jí² tya' Dios:

Nano, wana núu²uun' 'e jin'² Dios.

8 Jo cwoli'waa'²¹‑'oo' la galɨ'waa'²¹‑tsi 'in gali'ee'¹i Dios joon gacón² cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹i Dios coon²¹ lɨ jo 'iin tsá² seein²¹.

9 Tsʉ do‑o galitsáai¹‑tsi 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' xiiala lɨ́ɨ¹na.

Xʉfiin'¹³ tunló¹ jiin²¹gɨ ngó¹o 'e ganii²¹i jilaa'²¹ 'e ni gajmáa³aa.

10 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon gatsá² 'nii'²¹‑tsii tya' 'in tsá² do.

Joon gafuu²¹²uu: “Tɨ́²gɨ‑tsi 'in tsá² do ngɨ́¹ lɨ' caai²¹.

Jo 'iin²¹²in liñii¹i fu¹ tyiia.”

11 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon gatɨ́² 'nii'²¹‑tsii tya'a joon ga'ɨ́ɨ³ɨɨ júu 'e jo lí² 'ii'²¹ 'woo'²¹o coon'¹³ jna.

12 Tsaru'¹u', un'øø'²¹naa' yaanaa' 'e coon²¹ jo ngáa¹mo jaain²¹ jee²¹² 'naa' jo tsáai¹gɨ‑tsi Dios joon coon'¹³ 'e gó² do tɨ' xʉʉ itsawíin²mo caai²¹ Dios 'in jiin'¹. 13 Lɨ cɨɨ'¹³ɨ jmaa²aa'. Jmaa²aa' tyaa¹‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa' la coon²¹ jmɨɨ²¹² la 'ɨɨ²¹² 'e lí² jin'²gɨ tsá², “nano”. 'E coon'¹³ la joon jo 'e coon'²¹ tsaa² 'naa' tóo² jiin'¹³ jaain²¹ 'e li'waa'²¹‑'oo'. 14 Tsʉ wana tá² taain²¹²‑tsi' coon'¹³ 'e tsáai¹‑tsi' ca la mo 'wiin²¹² ca lɨ gatséi¹ coon'¹³ la joon 'i'ii'¹³na' caain²¹ coon'¹³ Cristo jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a.

15 Tsʉ la joon jin'²in:

Nano, wana nuu²uun' 'e jin'² Dios,

jo cwoli'waa'²¹‑'oo' la galɨ'waa'²¹‑tsi 'in gali'ee'¹i Dios.

16 ¿'Iingɨ 'in niganúu²un júu³ tya'¹ Dios joon mi yuui'¹³ joon gali'ee'¹mo Dios? 'Ii 'i 'in niga'wooi¹ Moisés fu lɨ sii²¹ Egipto. 17 ¿'Iingɨ 'in gajmaa¹a Dios 'nii'²¹‑tsi 'wii²¹² tya'a ce tséin¹ tunló¹ jiin²¹? Gatsá² 'nii'²¹‑tsi Dios tya' 'in tsá² do 'in ga'noo'¹o tsaa², 'in nigajúin¹ jee²¹² cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ do. 18 Joon, ¿'iingɨ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios júu³ 'e jo i'ii'²¹ 'woo'²¹ coon'¹³? Ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios 'e júu³ do tya' 'in tsá² 'in jo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn júu³ tya'a. 19 Né²o' 'e 'in tsá² do jo galɨ'²ɨ gangatáa²i tsʉ 'wii'¹³ jo gajo'¹ galɨ́ɨ²i.

4

1 La joon jon jna' 'ná¹ jmoo²¹o' coon'²¹ tún² la 'ɨɨ²¹² sá²gɨ júu³ tya' Dios 'e lí² tsataai²¹² tsa'ii'¹i 'woo'²¹ coon'¹³ Dios 'e coon²¹ jo ngaa¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² jna' jo li'¹i 'e tsataai²¹². 2 Tsʉ la joon jon jna' niganʉ́³o' 'e júu³ tya' xiiala 'e tiin'¹³ tsá² la ganúu²un 'in tsá² do. Pe 'in tsá² do jo 'ee to² 'íi³in 'e ganúu²un 'e júu³ do tsʉ mo ganúu²un jo jo'¹ galɨ́ɨ²i. 3 Pe jna' 'in jai'² nigalɨ́ɨ²na' itsatóo³o' lɨ 'ii'²¹ 'woo²¹o'. Gajin'² Dios cwáain¹ tya' 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² do:

Joon tsʉ 'wii'¹³ joon gatsá² 'nii'²¹‑tsii tya'a joon ga'ɨ́ɨ³ɨɨ júu³

'e jo i'ii'²¹ 'woo'²¹ coon'¹³ jna.

Xʉfiin'¹³ ga'yée²mo to² tya' Dios ca mo garoon¹on juncwii²¹. 4 Tsʉ ni jí² tya' Dios 'e jin'²in cwáain¹ tya' jmɨɨ²¹² lɨ gatɨ́² dyía¹:

Jmɨɨ²¹² lɨ gatɨ́² dyía¹ ga'ii'²¹ 'woo'²¹ Dios coon'¹³ jilaa'²¹ to² tya'a.

5 La joon jon ni jí² tya' Dios jin'²in:

Jo i'ii'²¹ 'woo'²¹ 'in tsá² do coon'¹³ jna.

6 Pe 'inlɨ́ɨi¹³ 'ná¹gɨ itsataai² 'in 'ii'²¹i 'woo'²¹ do. Joon 'in tsá² 'in ganúu²un 'e júu³ tyʉ́² do nifú² jo gangataai² lɨ 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsʉ jo galinʉʉ'¹³ʉn. 7 Tsʉ 'wii'¹³ joon nigafaa'²¹a Dios coon²¹ jmɨɨ²¹² jée¹gɨ, 'e jmɨɨ²¹² no. Tsʉ David gafaa'²¹a cwáain¹ tya' Dios mi lɨcɨɨin²¹ ga'weei²¹ tsá² Israel Egipto do. Joon gataan¹an ni jí² tya' Dios:

Nano, wana nuu²uun' 'e jin'² Dios, jo cwoli'waa'²¹‑'oo'.

8 Tsʉ wana gacwó¹ Josué 'e 'ii'²¹ 'woo'²¹ 'in tsá² Israel do jo 'e faa'²¹gɨ Dios coon²¹ jmɨɨ²¹² jéei¹gɨ tún¹. 9 Sá² jon coon²¹ mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² 'e nacwaai'³ tya' tsá² tya' Dios; 10 tsʉ 'in 'ii'²¹ 'woo'²¹ coon'¹³ Dios, 'ii'²¹ 'woo'²¹ coon'¹³ to² tya'a jiin'¹³ lagɨ 'ii'²¹ 'woo'²¹ Dios coon'¹³ to² tya'a 'ña'a. 11 Jna' jon 'ná¹ cwoo'¹³‑tsi' wa tsatóo³o' 'e 'ii'²¹ 'woo²¹o' joon jo jmá¹ jiin'¹³ jaain²¹ lagɨ gajmaa¹a 'in jo gajai'² lɨ́ɨi².

12 Tsʉ júu³ tya' Dios lɨ́¹ lawa 'e jiin'¹in joon 'áa¹mo 'gøøi'¹³. Joon lɨ la lɨ coon²¹ ñí³ 'e 'má¹ 'áai¹ la je tún² taain²¹. Joon mo núu²un tsá² 'e júu³ lo lawa 'e jmoo¹o júu³ 'in tsá² do 'e 'ɨ¹‑tsi joon 'e 'øøi'²¹‑tsi. Jo cwói¹ wa'a cón²on 'ña'a tóo². 13 Jo 'e sá¹ jiin'¹³ coon²¹ 'e gajmaa¹a Dios 'e lí² 'mé¹i 'ña'a tyani Dios. Tsʉ tyaníi¹i jo sá² jiin'¹³ coon²¹ wa'a sɨjlɨ́ɨi¹³ wa'a jo jnee¹i. Joon 'ii 'in jni¹i jilaa'²¹ cwáain¹ tyi'.

Jesús lɨ́ɨ¹i untsá² 'in tyiin²gɨ nifu

14 Jesús, 'in Jóon¹ Dios, lɨ́ɨ¹i untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tyi' joon 'ii niga'í²i tyani Dios Jmii²¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹ seen²¹na' tá² taain²¹²‑tsi' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. 15 Joon 'in untsá² 'in tyíin²gɨ nifu tyi' lí² feei'¹‑tsi 'wii²¹² tyi' coon'¹³ fa'í³ 'e sáan³an' tsʉ la jilaa'²¹ 'e galɨ́¹ tyi' la joon galɨ́¹ tya'a, pe jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo 'ee ga'noo¹on. 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹ tsatyéen¹na' jo cu'²‑tsi' tyani Dios 'in 'iin²¹²in jna' 'e 'ii'¹³na' 'e feei'¹‑tsi tyi' joon 'e uncoon'¹³on jna' coon'¹³ fo'feei'¹ tya'a mo sɨtyéen¹na' jmɨɨ²¹².

5

1 Dios gatyii'¹³in jee²¹² tsá² jileei'²¹ untsá² 'in tyiin²gɨ nifu joon gacwo'¹o to² 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' tsá² tyaníi¹i, joon icwo'²o fa'¹ joon jngaa'¹³i joo'²¹ 'wii'¹³ tsaa² tya' tsá². 2 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'in untsá² do seein²¹ fa'í³ la seein²¹ jileei'²¹ tsá² catyaai² lí²‑i jmaa¹a 'wó²o‑tsi coon'¹³ 'in jo ñi¹i joongɨ coon'¹³ 'in nigawíin². 3 Joon tsʉ 'wii'¹³ seein²¹ fa'í³ 'in untsá² do la seein²¹ 'in catyaai², 'noo¹o tsaa², joon 'ná¹ jngaa'¹³i joo'²¹ 'wii'¹³ tsaa² tya'a 'ña'a jiin'¹³ la jngaa'¹³i joo'²¹ 'wii'¹³ tsaa² tya' 'in catyaai².

4 Jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² jméi² 'ña'a 'e líi²in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu. Jiin'¹³ Dios lí² tøø'²¹ tsá² 'e jmaa¹a 'e to² joon. Jiin'¹³ Dios lí² cwoo¹ to² joon la gajmaa¹a coon'¹³ Aarón. 5 La joon galɨ́² coon'¹³ Cristo, jo gajméi¹ 'ña'a untsá² 'in tyiin²gɨ nifu do pe Dios Jmii²¹ gacwo'¹o 'ii 'e to² joon. Joon gajin'² Dios sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

'Nʉ‑ʉ yʉʉn²¹ tyiia;

joon nano nigacwo'¹o 'nʉ juncwii²¹ tyi'i.

6 Joon lɨ xiia' ni jí² tya' Dios 'e jin'²in:

'Nʉ‑ʉ jaain²¹ untsá² coon²¹ tøø²mo,

lawa untsá² Melquisedec lɨ́ɨ¹u'u.

7 Joon mo gateein¹ Jesús ni cwoo'¹³ juncwii²¹ gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² joon gamɨɨ¹ɨ tyani Dios Jmii²¹ coon'¹³ júu³ tá² lɨ¹ joongɨ gatoo'²¹ jmɨɨ²¹ unníi¹i. Joon Dios, 'in lí² jmáa¹a 'e jo júun²in, ganúu²o júu³ tyʉ́² tya'a tsʉ 'wii'¹³ tsáa¹‑tsi. 8 Joon xʉfiin'¹³ Jóon¹ Dios Jesús galitɨ́ɨ²mo 'e jmáa¹a nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² Dios coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ 'e gangoo¹o. 9 Joon mo ga'yeei²¹ røø²¹ jilaa'²¹ 'e 'ná¹ jmáa¹a galɨ́ɨ¹i 'in jmá¹a tiin'¹³ tsá² coon²¹ tøø²mo jileei'²¹ 'in jmá¹a nʉʉ'¹³. 10 Tsʉ Dios Jmii²¹ gajméi¹ 'ii untsá² 'in tyiin²gɨ nifu jiin'¹³ la galɨ́ɨ¹i Melquisedec.

Wúu¹moxʉ 'øøi'²¹‑tsi tsá²

11 Sá²gɨ 'áai¹ 'e fuu²¹²uu 'e cwáain¹ tya' 'e júu³ lo pe wúu¹mo lɨ́¹ 'áai¹ tsʉ jo 'iin²¹²naa' 'e 'øøi'²¹‑'oo'. 12 Jiin'¹³ la wóo² ningóo¹ 'naa' tɨ́ɨ²naa' líi²naa' tɨfo'² tya' 'e júu³ lo pe xʉ 'naa' 'ná¹ 'naa' 'in sɨɨ'²¹naa' xiia'gɨ tún² 'e júu³ jo wúui¹ tya' Dios 'e nʉʉ²ʉʉn' nifu. Nigajmaa²aa' 'wo² sɨ'ɨ́ɨ¹‑'oo' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Lawa yʉʉn²¹ cuu'²¹ tʉʉ'²¹ 'naa' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' jo lí² cøø²øø' 'í¹ tyʉ́². 13 Joon jileei'²¹ 'in 'uun'²¹ fi'² lɨ́ɨ¹i lawa yʉʉn²¹ joon jo ñi¹ xiiala 'øøi'²¹‑tsi 'e júu³ tya' 'in ngɨ́¹ coon²¹ tsáa¹. 14 Pe 'uunñi² tyʉ́² tya' tsacøøi'¹³ 'in nili'³ tsʉ nigalitɨ́ɨ²i 'e jmáa¹a 'ii'²¹ røø²¹ coon'¹³ 'e tyʉ́², coon'¹³ 'e gó².

6

1 Moo²¹o' nifugɨ jon ilíi²na' tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. Mo jée¹gɨxʉ' 'e júu³ nifu tya' 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. Jo faa'³gɨ' 'e joo'²¹‑tsi' jmoo²¹o' 'e to² do 'e jo 'ee to² 'íi³in. Jo faa'³gɨ' 'e 'ná¹ litsaa'¹‑tsi tsá² Dios. 2 Jon'gɨ faa'³ tya' 'e saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ sɨ 'e toon¹ tsá² cwoo²¹ tya' tsá² 'ee. Jon'gɨ faa'³a' tya' mi jiin'¹in tsá² jee²¹² 'lɨɨ²¹² sɨ mi lisá² 'ii'²¹ lɨ tyéi¹ 'ee. 3 Moo²¹o' nifugɨ wa'a cwó²o Dios la jon.

4-6 Jo lí² tsatyéein¹gɨ tsá² tún¹ tyani Dios doñi'iin 'in niga'ii'²¹ 'e júu³ tya' Dios joon gatʉʉ²o tún¹. Tsʉ 'in nigatɨ́²‑tsi 'e tyʉ́² 'e cwo'²o Dios tsá² joon niga'ii'²¹mo Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joon gali'iin²¹²in 'e júu³ tyʉ́² tya' Dios joon gangóo¹o 'e 'ii'²¹ tya' 'e juncwii²¹ ijó¹ wana tʉʉ²o 'e júu³ do lawa'a 'e 'ña'a gataain¹ 'in Jóon¹ Dios tsaa'¹ crúu¹³ do, ungøø¹ni 'ido jee²¹² tsá² fúui¹. 7 'In 'ii'²¹ 'e júu³ do coon'²¹ tún² lɨ́ɨ¹i la lɨ́¹ cwoo'¹³ 'wó² mo tsáa¹ jmɨ́¹ ni do tɨ́² coon'¹³ naa'¹³. Joon cwo'²xʉ 'e jmaai¹ to² tya'a 'in gajɨ́ɨ²ɨ do. Nacwaa'³mo 'e 'wó² do tya' Dios. 8 Pe wana gacwo'¹o 'e 'wó² do jiin'¹³ 'motóon¹ sɨ toonñíi¹ 'ee jo 'ee to² 'íi³in 'e 'wó² do joon tɨ́² lijmaa¹ Dios 'ii'²¹ tya'a joon lɨ tyéi¹ ijún¹o 'e 'wó² do la joon jon ilí² tya' tsá² 'in jo 'ii'²¹ 'e júu³ ló².

Sɨjan³an' tá² taain¹‑tsi' 'e 'ii'¹³na' 'e cwo'²o Dios jna'

9 Xʉfiin'¹³ foo'²na la joon, tsaru'¹u', pe lɨ́ɨ²na jo tsangɨ́ɨ²i 'naa' la joon. Tsáai¹gɨ‑tsii itsangɨ́ɨi² 'naa' 'e tyʉ́²‑ʉ jiin'¹³ la cwó² Dios tsangɨ́ɨi² 'in nigajmaa¹a tiin'¹³. 10 Tsʉ 'in tyú¹mo Dios 'e jo 'íin²‑tsi jilaa'²¹ 'e nigajmaa²aa', jon'gɨ 'íin²‑tsi xiiala gali'iin²¹²naa' 'in tsaru'¹u' catyaai² joon gauncoon'¹³ 'naa' 'ii 'wii²¹² tya'a. Joon jmoo²gɨɨ' 'elo. 11 Pe 'iin²¹²na jmaa²aa' la jaan²¹naa' ca lɨtyéi¹ 'e cwó²‑'oo' 'e 'ii'¹³naa' 'e sɨján²aan' jiin'¹³ la cwó²‑'oo' 'iin²¹²naa' 'in tsaru'¹u'. 12 Jo 'iin²¹²na wa' fu'²uu 'naa' pe 'iin²¹²na 'e jmaa²aa' jiin'¹³ la jmoo¹o 'in tsá² 'in 'ii'²¹i 'e tɨ́ɨ²i jiin'¹³ la júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios. 'In tsá² do 'ii'²¹i 'e tɨ́ɨ²i tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²i joon tá² taain²¹²‑tsi.

13 Joon mo ga'ɨ́ɨ² Dios júu³ tya' Abraham ga'éi¹ 'ña'a coon'¹³ 'ido tsʉ jo 'in seein²¹gɨ 'in feei'¹gɨ lagɨ 'ii. 14 Gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Abraham: “'E la ja'²mo iuncwaa'³na 'nʉ, joon lɨ́ɨ¹ fúui¹ tyíi¹a incwoo'¹³na 'nʉ.” 15 Joon coon'²¹ tún² gasɨjaan¹an Abraham 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tya'a joon coon'¹³ la joon ga'ii'²¹mo 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tya'a. 16 Mo 'éi¹ tsá² Dios tsʉ feei'¹gɨ 'ido lagɨ 'ii. Pe jo ñí¹i tsá² 'e jin'²gɨ mo 'éi¹ tsá² Dios. 17 Tsʉ 'wii'¹³ joon ga'éi¹ 'ña'a Dios 'e jai'² 'e júu³ 'ɨ́ɨ² do. Tsʉ gali'iin²¹²in iliñi¹i tsá² 'e 'iin²¹²in untsín¹ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² do jo sɨsɨ́ɨi² jiin'¹³xʉ. Joon ga'ɨ́ɨ² Dios 'e júu³ do tya' tsá² 'in 'ii'²¹ 'e tɨ́ɨ²i tya' júu³ do. 18 Joon coon'¹³ la joon nee²¹o' 'e sá² tún² júu³ 'e jo lí² lasɨ́ɨi², 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios joon 'e ga'éi¹ 'ña'a. Jee²¹² 'e tún² júu³ lo jo lí² jmaa¹a Dios júu³ tajuu²¹. Joon coon'¹³ 'e tún² júu³ do Dios nigacwo'¹o jna' coon²¹ fo'feei'¹ tya'a. Dios nigacwoo¹ fo'feei'¹ tya'a lo tyijna' 'in ningatóo³o' ja'cwoo²¹o 'e tá² taain¹‑tsi' 'e 'ii'¹³na' 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² tyi'. 19 Joon 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tyi' 'e sɨjaan²an' lɨ la lɨ coon²¹ ñi'loo'³ tya' barco 'e pí² tsá² tsi jmɨɨ²¹ mo 'iin²¹² tsá² ján¹ tii² 'e barco do. Tii² sɨ'ɨ́ɨ¹ alma tyi' coon'¹³ júu³ do jo lí² tsawíin² la lɨ 'e barco do. Joon 'e júu³ tyi' lɨ la lɨ ñi'loo'³ do tyʉ́² sɨtyiin'¹³ lɨ' caluu 'mɨ'² 'íi¹ inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² ñʉ'fú². 20 Joon ga'í² Jesús lɨ' caluu lɨ 'íi¹ 'mɨ'² do nifu 'e ná¹ 'wii²¹² tyi' tsʉ galɨ́ɨ¹i untsá² 'in tyiin²gɨ nifu coon²¹ tøøi² la galɨ́ɨ¹i Melquisedec.

7

Jesús lɨ́ɨ¹i ca'ii'¹³mo untsá² coon'¹³ Melquisedec

1 Joon 'in Melquisedec do lɨ́ɨ¹i rǿøi¹³ tya' coon²¹ fuu²¹ sii²¹ Salem, joon galɨ́ɨ¹i untsá² tya' Dios 'in ñii¹gɨ. Joon mo gajai'² Abraham fu lɨ galɨ'²ɨ 'in rǿøi¹³ catyaai² do gacwo'ɨ́ɨ¹ Melquisedec ngafee'¹³ ni 'ido joon gauncwaa'³ ni 'ido. 2 Joon Abraham do gacwo'¹o 'ido ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ tya' jilaa'²¹ 'e galɨ'¹ɨ coon'¹³ 'nii²¹ do. 'In Melquisedec 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e sii²¹ nifu, “rǿøi¹³ 'in jmoo¹o 'ii'²¹ røø²¹”; pe joon 'e sii²¹ 'ii jon, “rǿøi¹³ tya' 'e jmoo¹o tyʉ́² 'íi¹‑tsi tsá²”. Tsʉ 'in Melquisedec do lɨ́ɨ¹i rǿøi¹³ tya' Salem, 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá², “'e jmoo¹o tyʉ́² 'íi¹‑tsi tsá²”. 3 Joon jo 'in sáa³, jmii²¹ seein²¹ tya'a jon'gɨ tsacøøi'¹³ tya'a seein²¹. Jo 'e júu³ sá² mo galiseein²¹ jon'gɨ tya' mo júun²in. Joon la joon 'e lí² lɨ́ɨ¹i Jóon¹ Dios, untsá²‑a 'ii coon²¹ tøø²mo.

4 'Í²du'‑'oo' xiiala galɨ́ɨi¹ Melquisedec do jaain²¹ tsafeei'¹ 'e gacwo'¹ 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' Abraham 'ii ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ tya' jilaa'²¹ 'e galɨ'¹ɨ tya' 'in rǿøi¹³ catyaai² do. 5 Joon 'in jún² tya' Leví, 'in galɨ́ɨi¹ untsá², 'ná¹ 'ii'²¹i ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ tya' tsaruu'²¹i do jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley tya' Moisés xʉfiin'¹³ jileei'²¹ 'ido la 'oo'²¹ jún² tya' Abraham 'ii. 6 Pe Melquisedec fiin'¹³ jon' tyiia²¹² Leví ga'ii'²¹mo ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹gɨ jiin'¹³ 'e nigajna'²a Abraham 'in ga'ii'²¹i 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios, joon mo ngayuui'¹³ joon gauncwaai'³ Melquisedec Abraham do. 7 Joon jilee'²¹mo ñi¹i 'e feei'¹gɨ 'ii 'in uncwaai'³ tsá² lagɨ 'in nicwaai'³ do. 8 Joon la 'oo'²¹ jna' 'in tsañʉʉ'¹ 'in 'ii'²¹ 'e ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ 'e cwó²o tsá² jmai'² tsañʉʉ'¹ 'in júun²mo 'i. Pe faa'²¹a ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' Melquisedec 'e seen²¹mo 'i coon²¹ tøø²¹mo. 9 Abraham gacwó²o Melquisedec ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ 'e gajna'²a do. Joon xʉfiin'¹³ jo mo galiseein²¹gɨ Leví coon'¹³ jileei'²¹ untsá² 'in lɨ́ɨ¹i jún² tya'a 'in 'ii'²¹ 'e ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ 'e cɨ¹ tsaruu'²¹i lawa'a gacwo'¹o jon Melquisedec 'e ca'ii'¹³ jee²¹² dyá² 'ii'²¹ do tsʉ 10 lí²‑i 'øø'²¹‑tsi tsá² 'e 'in tsá² do táa¹i tsi cuerpo tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Abraham, jee²¹² jún² tya'a, mo gacwo'ɨɨ¹ɨ Melquisedec ngafeei'¹³ 'ii. Joon mo gatyí² Abraham gatyí²‑i jon jún² tya'a.

11 Wana lí² líi²in tsá² Israel tsá² tyú¹i tyani Dios coon'¹³ 'e to² jmoo¹o 'in untsá² 'in lɨ́ɨi¹ jún² tya' Leví jo 'néi²gɨ jaain²¹ untsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ Melquisedec. ('Iin tsá² Israel do ga'ii'²¹mo 'e ley do 'wii'¹³ 'in untsá² do.) Ilíin²mo untsá² 'in lɨ́ɨi¹ jún² tya' Aarón. 12 Tsʉ wana gaunsɨ́ɨ²i tsá² 'in lí² líi²in untsá² tya'a 'ná¹‑a jon unsɨ́ɨ²i ley tya'a. 13 Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús lɨ́ɨ¹i jún² tya' Judá. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² jún² tya' Judá do galɨ́ɨi¹ untsá² coon'¹³ 'e ley do. 14 Joon ñi¹i tsá² 'e Ña'ñʉ'¹ʉ' lɨ́ɨ¹i jún² tya' Judá. Joon Moisés jo gajin'²in jiin'¹³xʉ wa' iliseein²¹ untsá² jee²¹² jún² tya' Judá do.

15 Joon 'áai¹gɨ liñi¹i tsá² 'e galisɨ́ɨ²i 'e ley do tsʉ 'in untsá² 'múui² do‑o lɨ́ɨ¹i la galɨ́¹i Melquisedec. 16 Joon jo galɨ́ɨ¹i untsá² tsʉ 'wii'¹³ coon²¹ ley gajin'² 'e jiin'¹³ jún² tya' Leví lí² líi²in untsá². Pe galɨ́ɨ¹i Jesús untsá² tsʉ 'wii'¹³ 'ii'²¹ tya' coon²¹ juncwii²¹ tya'a 'e jo tyéi¹. 17 Tsʉ la lo‑o jin'² Dios Jmii²¹ 'wii²¹² tya'a:

'Ñʉ‑ʉ lɨ́ɨ²u'u jaain²¹ untsá² coon²¹ tøø²mo,

coon²¹ untsá² lɨ́ɨ²u'u la lɨ² 'e galɨ́ɨi¹ Melquisedec.

18 Joon coon'¹³ la joon 'e ley do 'e galisá² la mo jéei¹ ga'ín¹mo tsʉ jo 'gøøi'¹³ joon jo 'ee to² gali'íin³. 19 Tsʉ 'e ley tya' Moisés do jo lí² jmaa¹a 'e tyʉ² tyani Dios jiin'¹³xʉ. Joon cwáain¹³ tya' 'e ley do sá² coon²¹ 'e 'ɨ́ɨ¹³‑tsi' 'e tyʉ́²gɨ, joon coon'¹³ 'e joon itsatyéen¹na' coon'¹³ Dios.

20 Joon Dios ga'ei¹ 'ña'a ilíi²in 'ido untsá². 21 'In untsá² catyaai² gangatáa¹i to² untsá² pe jo ga'ée¹i Dios 'ña'a wa' jmá¹ 'ido untsá². Pe 'in untsá² do ga'í²i to² tya' tsʉ 'wii'¹³ ga'ei¹ Dios 'ña'a tsʉ ni jí² tya' Dios gajin'¹in:

'E ni ga'ée¹i Dios 'ña'a, joon jo gaunsɨ́ɨ²igɨ 'e najin'²in:

“'Ñʉ‑ʉ lɨ́ɨ¹u'u jaain²¹ untsá² coon ²¹ tøø²mo,

ca 'ii'¹³mo untsá² lɨ́ɨ¹u'u coon'¹³ Melquisedec.”

22 Joon mo ga'í²i Jesús to² tya' untsá² gajmaa¹a Dios júu³ 'e tyʉ́²gɨ 'e júu³ 'múui² ga'ɨ́ɨ²ɨ do tya' xiiala ijmáa¹a tiin'¹³ tsá² lagɨ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² nifu. 23 Gangafúu¹mo 'in untsá² catyaai² do tsʉ mo gajúun²in jo lí² jmá¹gɨ to² tya'a. 24 Pe Jesús do jo gajúun¹in wa'a 'ná² cwo'²o tsá² xeei'²¹ to² tya'a 'e líi²in untsá². 25 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'in Jesus do lí²‑i jmáa¹a tiin'¹³ jileei'²¹ 'in tsatyéein¹ coon'¹³ Dios 'wii'¹³ 'ii tsʉ seen²¹mo Jesús coon²¹ tøø²mo joon mɨ́ɨ¹ɨ tyani Dios Jmii²¹ 'wii²¹² tya' tsá².

26 Coon'¹³ la joon Jesus galɨ́ɨ¹i untsá² 'in tyiin²gɨ nifu 'in 'néi¹na'. Joon jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsi Dios Jmii²¹ la joon jon 'ɨ¹‑tsi 'ii, jo jmoo¹o 'e gó² jon'gɨ 'noo¹o tsaa². Jo taain²¹²gɨ lagɨ coon'¹³ 'in røøi²¹ tsaa² joon Dios gasaai²¹ 'ii ñíi¹gɨ lagɨ tya'cwii²¹. 27 Joon jo lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu catyaai² do 'in 'ná¹ jngaai'¹³ joo'²¹ la coon²¹ jmɨɨ²¹² 'wii'¹³ tsaa² tya' tsá². 'Ná¹ jngaai'¹³ 'ido joo'²¹ tya' tsaa² tya' 'ña'a nifu joon mo ngayuui'¹³ joon lí² jngaai'¹³ joo'²¹ tya' tsaa² tya' tsá² catyaai². Pe mo gacwói¹ 'ña'a Jesús coon²¹ naa'¹³ gacwói¹ 'ña'a tya' tsaa² tya' jileei'²¹ coonti. 28 'E ley tya' Moisés gatyii'¹³in tsá², 'in jo lí² cwo'² pí³ yaai wa' jmáa¹a la 'iin²¹²in Dios, ilíi²in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu pe mo ngayuui'¹³ 'e ley do Dios, coon'¹³ 'e júu³ ga'ei¹ 'ña'a, gatyii'¹³in Jóon¹on ilíi²in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu. Joon la joon jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo lí² sá² tya'a coon²¹ tøø²mo.

8

Jesús lɨ́ɨ¹i 'in faa'²¹a 'wii²¹² tya' tsá² coon'¹³ júu³ 'múui² ga'ɨ́ɨ² Dios

1 Jilaa'²¹ 'e tyiin²gɨ 'e sɨ́ɨ¹³ɨ' lo 'e 'in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tyi' lɨ́ɨ¹i untsá² la galɨ́ɨi¹ Melquisedec do joon gacwó²o lɨ' cwoo²¹o Dios Jmii²¹ tsáa¹ 'in tyíin¹ ñʉ'fú². 2 Joon do‑o lɨ́ɨ¹i to² untsá² tsi inʉ́ʉ cwo'¹ fee'¹ si'² do 'e gajmaa'¹³ Ña'ñʉ'¹o' jon' gajmaa'¹³a tsá². 3 Nigatyii'¹³in Dios Jmii²¹ jileei'²¹ untsá² 'in tyiin²gɨ nifu wa icwo'²o fa'¹ joon jngaai'¹³ joo'²¹ 'wii²¹² tya' tsá² tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹ lisá² coon²¹ 'e cwo'¹ Jesucristo Dios Jmii²¹. 4 Joon wana taain²¹²gɨ Jesús juncwii²¹ jo lí² wa'a ilíi²in untsá tsʉ seen²¹mo untsá² fu juncwii²¹ 'in cwo'¹ fa'¹ Dios jiin'¹³ la ley tyʉ'² Moisés. 5 Pe 'in untsá² do cwoo¹o fa'¹ 'e lɨ la lɨ 'iin'³ tya' fa'¹ la jai'² 'e sá² ñʉ'fú². Nee²¹o' 'e lɨ la lɨ jiin'¹³ 'e sá² ñʉ'fú² tsʉ mo gajin'²in Dios sɨɨ'²¹ Moisés xiiala 'ná jmáa¹a 'e 'nʉ́¹ 'mɨ'² santuario do gajin'²in: “Cón²du' cwáain¹ jiin'¹³ la niga'e'²ee 'nʉ ni moo'²¹ do joon la joon jmaa'¹³'a.” 6 Pe Cristo, 'in lɨ́ɨ¹i untsá² tyi' ga'í²i coon²¹ to² tyʉ́²gɨ lagɨ 'e tsáai² do tsʉ tyʉ́²gɨ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tyi' joon coon'¹³ 'e júu³ tyʉ́²gɨ do faa'²¹a Cristo 'wii²¹² tyi'.

7 Tsʉ wa mo'o jo 'ee 'ná¹gɨ 'e júu³ nifu 'e ga'ɨ́ɨ² Dios joon jo 'ee 'ná¹gɨ 'e júu³ 'e ga'ɨ́ɨ² Dios lɨ gatɨ́² tún². 8 Pe Dios tsee'¹i 'in ga'ii'²¹ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² nifu jo galɨ́² tyúu¹i coon'¹³ 'e joon tsʉ ni jí² tya'a gajin'²in:

Jin'²in Ña'ñʉ'¹ʉ': Ijó² coon²¹ jmɨɨ²¹² mi sɨ́ɨ³na coon²¹ júu³ 'múui² coon'¹³ tsá² Israel joongɨ coon'¹³ tsá² tya' Judá.

9 Jo ilɨ́¹ la lɨ júu³ gasɨ́ɨ³na coon'¹³ 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tya'a 'e jmɨɨ²¹² mo gason'³oon cwoo²¹o joon ga'wóo²na cwoo'¹³ lɨ sii²¹ Egipto.

Tsʉ jo gauntsíin¹ 'in tsá² do 'e júu³ tyiia.

Joon tsʉ 'wii'¹³ joon jo gaunjíi²na 'in tsá² do, jin'² Ña'ñʉ'¹ʉ'.

10 'E júu³ 'múui² isɨ́ɨ³na coon'¹³ 'in tsá² Israel mo gangɨ́ɨ¹ jmɨɨ²¹² joon 'e lɨ la lɨ 'elo, jin'² Ña'ñʉ'¹ʉ': 'E júu³ 'e sɨ́ɨ³na tya' 'in tsá² do 'e lɨ́¹ lawa'a 'e 'ɨ¹‑tsi yaamo jiin'¹³ la 'ɨ¹‑tsii.

Lawa'a 'e tóon³oon júu³ tyiia tsi alma tya'a.

Joon jna‑a ilíi²na Dios tya'a joon 'ii‑gɨ ilíi²in tsá² tyiia.

11 Joon jo 'ná¹ 'e'²gɨ la jaain²¹ la jaain²¹ xiiala licwii¹in Ña'ñʉ'¹ʉ'.

Jo 'ná¹ 'e'²gɨ tsagoo¹o jon'gɨ tsaruu'²¹i.

Tsʉ jilee'²¹mo inlicwii¹in jna. La 'in pi'³ la 'in cøøi'¹³ jee²¹² 'ii inlicwii¹in jna.

12 Joon ilifeei'¹‑tsii tya' jilaa'²¹ 'e gó² tya'a,

Joon jo tɨ'³gɨ‑tsii tsaa² niga'noo¹o.

13 Joon mo fee'²¹i Dios tsá² cwáain¹ tya' coon²¹ júu³ 'múui² ijmáa¹a tya'a lawa'a 'e jmoo¹o júu³ 'e nitsáa²mo 'e júu³ gajmaa¹a nifu do. Joon 'e júu³ nitsáai² nisɨɨn'¹³mo joon tɨ li tyé¹mo.

9

Cwáain¹ tya' 'e cwo'¹ si'² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ 'e cwo'¹ si'² ñʉ'fú²

1 Joon júu³ 'e sá² nifu do gatyʉ'²ʉ to² xiiala iun'goo²¹o tsá² Dios pe tsi coon²¹ inʉʉ cwo'¹ si'² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 2 Joon 'e cwo'¹ si'² do lɨ la lɨ coon²¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² lɨ́¹ tún² 'ii'¹³ tsi do. Joon gaunsii²¹ tsá² 'e tsi lɨ tsataai² untsá² nifu do, lɨ nacwaai'³. Joon tsi do si'² coon²¹ candelero coon'¹³ coon²¹ mesa lɨ náa¹ 'iñi'¹ nacwaai'³. 3 Joon lɨ' caluu 'e 'mɨ'² 'íi¹ tsi do gaunsii²¹ tsá², lɨ nacwaai'³ 'áai¹gɨ. 4 Joon tsi do‑o si'² coon²¹ altar lɨ jun¹ untsá² fuu²¹² sʉ́n². Si'²i jon inʉʉ lɨ tɨ́² tún² do coon²¹ cwóo¹ toon²¹² cwanáa¹³ la caain²¹ tsaa'¹ dó². Joon 'e cwóo¹ do gaunsii²¹ tsá², cwóo¹ tya' júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios. Joon tsi cwóo¹ do si'²i coon²¹ tsʉʉ² sɨ 'ó¹o maná. Tsi joon 'yʉ coon²¹ 'mo'ú² tya' Aarón 'e ganii'¹³. Tsi joon jon taa'¹³ 'e cuu²¹² 'e toon²¹²on júu³ tyaa'¹³ júu³ 'e ga'ɨ́ɨ² Dios mo nifu. 5 Joon ni cwóo¹ do téein² 'in gái¹ querubines tsí² cwáa¹ 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios. Joon sɨ'ɨ́ɨ¹ cwáa¹a ni cwóo¹ do lɨ cwo'¹o untsá² fa'¹ tya' tsaa² tya' tsá². Pe jo fuu²¹²gɨɨ 'naa' 'láai² 'e júu³ lo.

6 Joon mo ga'yee²¹i ganá¹ tyʉ́² jilaa'²¹ joon la joon gangataa²i untsá² la coon²¹ jmɨɨ²¹² inʉʉ cwo'¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² nifu do 'e un'goo²¹o Dios jiin'¹³ la tɨɨsi'². 7 Pe jiin'¹³ 'in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu lí² tsa'í²i coon²¹ naa'¹³ la coon²¹ jiin²¹ lɨ tsi lɨ gatɨ́² tún² do. Joon mi tsa'í¹i do 'ná¹ nityaan¹an jmɨ¹ tya' joo'²¹ 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ fa'¹ tya' tsaa² tya' 'ña'a joongɨ tya' tsaa² tya' tsá² catyaai² do. 8 Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios lí²‑i 'øøi'²¹‑tsi' 'e la 'ɨɨ²¹² jmaai²¹gɨ to² 'e cwo'¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² gasi'² nifu do 'e un'goo²¹o tsá² Dios sɨjnɨɨ'¹³mo tsi do. Lɨ cwaai'³gɨ 'áai¹ do. 9 Joon jilaa'²¹ 'elo lawa coon²¹ cwáan¹mo tya' nano. Tsʉ jilaa'²¹ fa'¹ 'e gacwó² tsá² 'yiia'¹³ joon coon'¹³ jileei'²¹ joo'²¹ 'in gajngaai'¹³ tsá² 'e cwoo'¹³i Dios 'wii'¹³ tsaa² tya' tsá² jo lilí² 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e tyʉ́² la joon. 10 Jilaa'²¹ 'elo jmaai¹ to² jiin'¹³ coon'¹³ 'e gøø'²¹ø tsá² joon coon'¹³ 'e 'uun'²¹un tsá² joongɨ coon'¹³ xiiala lo'² tsá². Jmaai'² 'e sá² lɨ caluu tsá² 'elo joon jmaai¹ to² jiin'¹³ ca mi unsɨ́ɨ²i Dios jilaa'²¹ 'elo.

11 Pe nijó² Cristo joon nano lɨ́ɨ¹i untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tya' jilaa'²¹ 'e tyʉ́²gɨ 'e nigajó². Joon 'e cwo'¹ lɨ lɨ́ɨ¹i untsá² 'e tyʉ́²gɨ joon jo 'e sɨ'ná²i. Jon' gajmaa'¹³a tsá² 'e cwo'¹ do. Joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e jo si'² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. 12 Cristo nigangɨ́ɨ¹i lɨ cwaai'³ 'áai¹ joon jon' coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø¹i joo'saa'²¹ sɨ joo'xuui²¹² 'ee pe coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø¹i 'ña'o. Joon coon'¹³ la joon ga'í² Cristo lɨ cwaai'³ 'áai¹ ñʉ'fú² coon²¹ naa'¹³ tya' jileei'²¹ tsá² joon la joon gajmaa¹a itiin'¹³ tsá² coon²¹ tøø²mo. 13 'E la ja'²mo mo xee¹i untsá² 'e jmɨ¹ tya' joo'tsáa¹ coon'¹³ jmɨ¹ tya' chivo joongɨ coon'¹³ fó² tya' joo'²¹ 'in júun²in ni altar tya' 'in sɨ'leei'²¹ lí²‑i jmáa¹a tyúi¹ 'ido pe jmaai'² lɨ' caluu‑u. 14 Joon wana la joon fee'¹gɨ 'ii'²¹ sá² tya' jmɨ¹ 'øø¹i Cristo 'in gacwói¹ 'ña'a Dios jo 'ee sɨ'lee'²¹i coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo. Joon 'e jmɨ¹ 'øø¹i untyúi¹ jna' coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi'. Iuntyúi¹ jna' coon'¹³ jilaa'²¹ to² 'e jo 'ee to² 'íi³in ilí² jmoo²¹o' la to² tyʉ'² Dios 'in jiin'¹.

15 Tsʉ coon'¹³ la joon 'in Jesucristo galɨ́ɨ¹i 'in lí² faa'²¹a 'wii²¹² tyi' coon'¹³ 'e júu³ 'múui² do. Joon coon'¹³ la joon lí²‑i 'ii'²¹ 'in nigatǿ²ø Dios 'e gatɨ́ɨ²i 'e ta'²a coon²¹ tøø²mo jiin'¹³ la júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios. Tsʉ Cristo gajúun²in gatyí² jilaa'²¹ tsaa² 'e ga'noo¹o tsá² 'in seein²¹ la jee²¹² tyʉ'²gɨ to² 'e ley tya' Moisés do. 16 Tsʉ mo naroon¹on coon²¹ jí² tya' tyíia³ tya' tsá² ce 'ná¹ júun²in 'in tsá² 'in gajmaa¹a 'e jí² do joongɨ ilí² jmaa¹a coon'²¹ 'e la jin'² jí² do. 17 Jo 'ee to² 'íi³in 'e jí² do la jee²¹² seein²¹gɨ 'in gajmaa¹a 'e jí² do. 'Íi³mo to² 'e jí² do mi yuui'¹³ júun²in 'in gajmaa¹a. 18 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'e júu³ nifu do gali'íi³mo to² mo ngayuui'¹³ gatoon¹on jmɨ¹ 'øø¹i joo'núu³. 19 Tsʉ Moisés do gajma'²a júu³ jileei'²¹ 'in tsá² do jilaa'²¹ júu³ tya' ley joon mo ngayuui'¹³ joon gauncwii'¹i capoo²¹² jnʉ́² joo'saa'²¹ yʉ́ʉn² coon'¹³ coon²¹ nii²¹² sɨɨ² sii²¹ hisopo. Gauncwii'¹i 'e do coon'¹³ jmɨ¹ joo'xuui²¹ coon'¹³ jmɨ¹ chivo sɨcaai'²¹ jmɨɨ²¹ joon gaxee¹i 'e jmɨ¹ do ni jí² tya' ley do joongɨ jileei'²¹ 'in tsá² do. 20 Joon gajin'²in: “'E jmɨ¹ lo jmoo¹o jai'² 'e júu³ 'e ni'ɨ́ɨ² Dios tyi'naa'.” 21 Joon gaxee¹i Moisés 'e jmɨ¹ do ni 'e cwo'¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² joongɨ ni jilaa'²¹ 'e jmaai'² to² inʉʉ cwo'¹ do. 22 Coon'¹³ 'e ley do jilaa'²¹ 'e 'ná¹ lityʉ́² jiin'¹³ coon'¹³ jmɨ¹. Joon wa jo tʉʉn²¹ jmɨ¹ jo lí¹ 'íin² tsaa² tya' tsá².

Mo gajúuin¹ Cristo gatyí²i tsaa² tya' tsá²

23 Tsʉ la joon 'e tyiin² 'e li tyʉ́² coon'²¹ jmɨ¹ 'ǿøi² joo'²¹ 'e cwo'¹ 'e si'² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e lɨ la lɨ 'e cwo'¹ si'² ñʉ'fú². Pe 'e cwo'¹ si'² ñʉ'fú² 'ná¹ jmɨ¹ 'e tyiin²gɨ lagɨ jmɨ¹ tya' joo'²¹. 24 Tsʉ Cristo jo ga'í²i 'e cwo'¹ 'e gajmaa'¹³ tsá² 'e jiin'¹³ lɨ la lɨ 'e cwo'¹ 'e jai'². Pe Cristo ga'í²i fu ñʉ'fú² joon nano siin'¹³in mɨɨ¹ɨ tyani Dios Jmii²¹ 'wii²¹² tyi'. 25 Pe Cristo jo gacwói¹ 'ña'a 'láai² naa'¹³ la jmoo¹o 'in untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tya' tsá² Israel tsataa²¹²i lɨ nacwaai'³ 'áai¹gɨ coon²¹ naa'¹³ la coon²¹ jiin²¹ 'e cwo'¹o fa'¹ 'e lɨ́¹ jmɨ¹ pe jon' jmɨ¹ 'ǿø²i 'ña'a 'e jmɨ¹ do. 26 Wa gajmaa¹a Cristo la jmoo¹o 'in untsá² do 'e 'ná² júun²in 'láai² naa'¹³ ca la mo garoon¹on juncwii²¹. Pe nano mi tɨ́² lityéi¹ coon²¹ naa'¹³ gajnéi¹ Cristo 'e cwoi¹ 'ña'a lawa coon²¹ fa'¹ 'e 'íin² jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' tsaa². 27 La joon jilee'²¹mo tsá² 'ná¹ júuin² coon²¹ naa'¹³ joon mi yuui'¹³ joon ilisá² 'ii'²¹ tya'a. 28 La joon Cristo jon gacwói¹ 'ña'a coon²¹ naa'¹³ lawa coon²¹ fa'¹ 'e tyí²i tsaa² tya' tsá² fúui¹. Joon ijnéi¹ tún¹ jon' wa' tyí²i tsaa² tya' tsá² pe 'e jmáa¹a tiin'¹³ jileei'²¹ 'in sɨjéein¹ 'ii.

10

1 'E ley tya' Moisés jo lɨ la lɨ 'e tyʉ́² ijó¹, 'e lɨ́ɨ¹ jiin'¹³ la lɨ́¹ 'iin'³ tya' 'e joon. 2 Tsʉ 'e ley do coon'¹³ 'e fa'¹ 'e cwó²o tsa² la coon²¹ jiin²¹ jo lí² untyúu²i 'in tsá² 'in ningatyéein¹ coon'¹³ Dios 'wii²¹² 'e fa'¹ do. Tsʉ wana lí² untyúu²i 'e ley do tsá² 'e ján²an 'in tsá² do cwoo¹o 'e fa'¹ do tsʉ jo li'³gɨ rǿø²i tsaa² mo ngayuui'¹³ ga'íin² tsaa² tyá'a. 3 Pe 'e fa'¹ 'e cwó¹o 'in untsá² do 'e jmoo¹o 'e tɨɨ'¹³‑tsi tsá² 'e tsaa² niga'noo¹on la coon²¹ jiin²¹. 4 Tsʉ 'e jmɨ¹ tya' joo'²¹ joongɨ tya' chivo jo jmɨɨ²¹² wa'a lí² 'íin² tsaa² tya' tsá² coon'¹³ 'e joon.

5 Tsʉ 'wii'¹³ joon mo ga'í²i Cristo ni cwoo'¹³ juncwii²¹ gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Dios Jmii²¹:

Jo 'iin²¹²u'un wa'a jngaai'¹³ tsá² joo'²¹ 'e cwo'¹ 'nʉ fa'¹,

pe nigatyaa¹ 'nʉ tyʉ́² coon²¹ cuerpo tyiajna 'e cwo'³oo 'nʉ.

6 Jo tɨ¹‑'o'o 'in joo'núu³ 'in júuin² tsá² 'e lɨ́¹ fa'¹ jon'gɨ tɨ¹‑'o'o 'e fa'¹ 'e cwo'¹ tsá² 'nʉ wa' tyii'¹ tsaa² tya'a.

7 Joon gafuu²¹²uu: “Jna‑a goo²¹²oo ijmáa³aa jiin'¹³ la tɨ¹‑'o'o, Dios tyiia,

jiin'¹³ la jin'² ni jí² cwáain¹ tyiia.”

8 Nifu jin'² 'e júu³ do 'e jo 'iin²¹² Dios jon'gɨ tɨ¹‑tsi Dios jileei'²¹ joo'núu³ jngaai'¹³ tsá² 'e cwó² tsá² lawa coon²¹ fa'¹ jon'gɨ 'e fa'¹ 'e juun¹ do wa' tyí² tsaa² tya' tsá² jiin'¹³ la to² tyʉ'² ley. 9 Joon mo ngayuui'¹³ joon gajin'²in: “Jna‑a goo²¹²oo ijmáa³aa jiin'¹³ la tɨ¹‑'o'o, Dios tyiia.” 'E 'øøi'²¹‑tsi tsá² jin'² 'e nisuun²mo 'e fa'¹ 'e gacwó² tsá² nifu joon la joon i'í²i fa'¹ lɨ gatɨ́² tún². 10 Joon Dios gajmee¹i jna' tsá² tya'a tsʉ Jesucristo gajmaa¹a jiin'¹³ la tɨ¹‑tsi Dios mo gacwói¹ 'ña'a lawa coon²¹ fa'¹ coon²¹ naa'¹³ tya' jileei'²¹.

11 Jileei'²¹ untsá² tya' tsá² Israel jmoo¹o to² tya'a la coon²¹ jmɨɨ²¹² joon cwoo¹o 'láai² naa'¹³ 'e fa'¹ ruui'²¹ 'e fa'¹ gacwoo¹o la mo jéei¹ xʉfiin'¹³ 'e fa'¹ 'e cwoo¹o do jo lí² tyí² tsaa² tya' tsá². 12 Pe Jesucristo gacwoo¹o coon²¹ fa'¹ tya' tsaa² tya' tsá² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo, joon mo ngayuui'¹³ joon gacwó²o lɨ' cwoo²¹ Dios Jmii²¹ tsáa¹. 13 Do‑o tyíin¹in sɨjáan¹³an ca mi tyéi¹ Dios 'in 'ei'¹ 'ii 'wii²¹² tɨɨ²ɨ. 14 Tsʉ coon'¹³ 'e coon²¹ fa'¹ do gauntyúu²i Cristo jileei'²¹ 'in líi²in tsá² tya' Dios coon²¹ tøø²mo. 15 Joon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios røø²¹ jon faa'²¹a tsʉ gajin'²in nifu:

16 'E júu³ 'múui² ijmáa³aa coon'¹³ 'ido mi ngɨ́ɨi² jmɨɨ²¹² joon ilɨ́ la lɨ́ 'elo, jin'² Ña'ñʉ'¹ʉ':

Itóon³oon júu³ tyiia tsi alma tya'a,

joon i'ɨ¹‑tsi la 'ɨ¹‑tsii jna.

17 Joon mo ngayuui'¹³ joon gajin'² 'in Espíritu do:

Jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ 'e tɨ'¹gɨ‑tsii tsaa² tya'a jon'gɨ 'e gó² 'e nigajmaa¹a.

18 Joon coon'¹³ la joon mo ga'íin² tsaa² tya'a jo 'ná¹gɨ cwoo¹o tsá² fa'¹ tya' tsaa² tya'a.

'Ná¹‑a tsatyéen¹na' coon'¹³ Dios

19 Tsʉ 'wii'¹³ joon, tsaru'¹u', lí²‑i tsatóo³o' jo cu'²‑tsi' lɨ nacwaai'³ 'áai¹gɨ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' jmɨ¹ 'ǿø²i Jesucristo. Lí²‑i tsaa²¹a' 'e fu¹ 'múui² joongɨ 'e jiin'¹ 'e ganá¹ Jesucristo, coon²¹ fu¹ 'e ngó¹o lɨ' caluu lɨ 'íi¹ 'mɨ'² do. 20 Ganá¹ Jesucristo 'e fu¹ do mo ga'gɨɨ¹ɨ 'e 'mɨ'² 'íi¹ do 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² cuerpo tya'o mo gajúun²in. 21 Joon Jesús lɨ́ɨ¹i untsá² tsafeei'¹ tyi' tsi inʉʉ cwo'¹ tya' Dios. 22 Joon tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹‑a tsatyéen¹na' coon'¹³ Dios 'e jo tóin¹ 'øøi'²¹‑tsi' joon jo cu'²‑tsi' 'e tsáai¹‑tsi' tsʉ Jesús do nigauntyúu²i jna' coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi' 'e coon'¹³ joon li'³gɨ jna' 'e rǿø²na' tsaa², joon cuerpo tyi' sɨjgɨɨ¹ɨ coon'¹³ jmɨɨ²¹ tyʉ́². 23 Cwoseen²¹mo' tá² taain²¹²‑tsi' coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' tsʉ Dios Jmii²¹ iuntsíin²in 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ tyijna'. 24 Joon cwo'øøi'²¹‑tsi' xiiala lí² cwóo³o' cwáain¹ la jaain²¹ la jaan²¹na' 'e 'ii²¹²mo ruu'²¹i joon jmaa¹a 'e tyʉ́². 25 Jo jmoo²¹o' la jmoo¹o 'inlɨ́ɨi¹³ 'in jo uncaain²¹ coon'¹³ jna' 'e ungoo²¹o' Dios. Pe 'ná¹‑a tyá²a'‑tsi' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Joon 'e tyiin²gɨ jmoo²¹o' la joon mi nee²e' 'e nijatyéein¹ jmɨɨ²¹² mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'.

26 Tsʉ wana 'naa'¹gɨ' tsaa² jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi' mi yuui'¹³ licwii²¹i' 'e júu³ jai'² do jo 'e fa'¹ sá²gɨ wa' lí² tyí²gɨ tsaa² tyi'. 27 Jiin'¹³ 'e sá²gɨ tyi' 'e sɨjaan³an' 'e jmá¹a Dios 'ii'²¹ tyi' joon 'e jɨ́² ico¹ i'íin²in jileei'²¹ 'in 'ei'¹ Dios. 28 Wa naseein²¹ jaain²¹ 'in jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn to² tyʉ'² ley tya' Moisés joon wana galiseein²¹ gái¹ gaai²¹ 'in jmoo¹o júu³ jai'² xiiala niga'láa¹ 'in tsá² do 'ná² júun²in 'ido jo lí² fúu² líi²in tsá² 'ii. 29 Wana lí² la joon coon'¹³ 'in 'láa¹ coon'¹³ ley tya' Moisés, ¿'ee lɨ́ɨ²naa' 'e tɨ́ɨ²i ilí² tya' 'in 'øøi'²¹ Jóon¹ Dios joon jo tsáai¹‑tsi jmɨ¹ 'ǿø²i 'e gatúun²un 'e jmoo¹o jai'² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios, tsʉ coon'¹³ 'e jmɨ¹ do galityúu¹mo tsá²? ¿'Ee lɨ́ɨ²naa' ilí² tya' 'in ungøø¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'in 'iin²¹²in 'ii? 30 Tsʉ né²o' 'in nigajin'²: “Jna‑a icóon²oon tyiia; joongɨ jna joon incɨ́ɨ³ɨɨ.” Gajin'²o jon: “Ña'ñʉ'¹ʉ' ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá² tya'a.” 31 ¡'Áa¹mo wúu¹ wa'a xuui'²¹ tsá² jacwoo²¹o Dios 'in jiin'¹!

32 Pe cwotii'¹³du'‑'oo' xiiala gañí²ii' wúu¹ la mo jée¹ mo ngayuui'¹³ ga'ii'¹³naa' 'e júu³ jai'² 'e gajmaa²aa' taa¹aa' coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ 'e galiseen²¹naa'. 33 'Inlɨ́ɨi¹³ 'naa' gajíin²in tsá² 'naa' joongɨ gajmeei'²¹ tsá² 'naa' tyani tsá². Joon 'inlɨ́ɨi¹³gɨ 'naa' lɨ́ɨ¹naa' 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ 'in ga'e'² tsá² wúu¹ do. 34 'Naa', fúu² galɨ́ɨ¹naa' 'in tsá² taai² 'nʉñí³. Joon gajmaa²aa' jløø'³naa' mo ga'wo'² tsá² 'e sá² tyii', tsʉ ñí² 'naa' 'e fu ñʉ'fú² 'e sá² 'e tyʉ́²gɨ tyii' 'e ta'²a coon²¹ tøø²mo. 35 Tsʉ 'wii'¹³ joon jo tʉ́² 'naa' 'e jo 'goo²oo' tsʉ 'áai¹gɨ fee'¹ 'e jnaa¹ tsá² 'in jo cu'²‑tsi. 36 Tsʉ 'naa' 'ná¹‑a taan²¹²naa' tá² táain²‑'oo' 'e jmaa²aa' la 'iin²¹² Dios joon wa i'ii'¹³naa' 'e júu³ ni'ɨ́ɨ²ɨ. 37 Tsʉ ni jí² tya' Dios gajin'²in:

La jmoo no‑o ijó¹ 'in 'ná¹ ijó¹ joon jo 'áai¹ li'ɨɨi²¹²gɨ.

38 Pe 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ Dios 'ná¹ liseein²¹ 'e jai'²gɨ lɨ́ɨ²i,

tsʉ 'in tʉ́² 'e jai'² lɨ́ɨ²i jo itɨ'²gɨ‑tsi Dios 'ii.

39 Pe jna' jo lɨ́ɨ¹na' la lɨ́ɨ¹i tsá² 'in tʉ́² 'e jai'² lɨ́ɨ²i joon i'íin²mo. Tsʉ jna'o' lɨ́ɨ¹na' la lɨ́ɨ¹i tsá² 'in jai'² lɨ́ɨ²i, 'in jmóo¹ tiin'¹³ alma tya'a.

11

Xiiala nigajmaa¹a 'in jai'² galɨ́ɨ²i Dios

1 Wana jai'² lɨ́ɨ²na' jo cu'²‑tsi' 'e 'ii'¹³na' 'e sɨjáan³an' jogɨ cu'²‑tsi' 'e la jai'² 'e jo jǿø²ø'. 2 'Ii'²¹mo Dios 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tyi' coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨ²i.

3 Coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na' né²o' 'e Dios gajmaa¹a juncwii²¹ coon'¹³ júu³ tya'a joon 'e jǿø²ø' lano jon' galí² coon'¹³ 'e sá² la mo jéei¹.

4 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Abel gacwoo¹o Dios coon²¹ fa'¹ tyʉ́²gɨ lagɨ 'e fa'¹ gacwoo¹o Caín. Joon gajmaa¹a Dios júu³ 'e tyú²mo Abel joon ga'ii'²¹mo Dios fa'¹ 'e gacwoo¹o. Joon xʉfiin'¹³ nijúun¹mo Abel fee'²¹mogɨ jna' coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨ²i.

5 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Enoc gangaa'¹³i 'e juncwii²¹ 'e sá² lɨ' cataain²¹ jo gajúun²in. Joon jo tyéi¹gɨ tsá² 'ii tsʉ gatøø²¹o Dios 'ii. Joon jin'² ni jí² tya' Dios cwáain¹ tya' 'ido 'e la nʉ'gɨ gatøø²¹ Dios 'ii jløø'³mo Dios tya' 'ido. 6 Jo li'² Dios jløø'³i tya' tsá² wa jo jai'² lɨ́ɨ²i tsá² júu³ tya'a tsʉ wana 'iin²¹²in tsá² tsatyéen¹in coon'¹³ Dios 'ná¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²i 'e seein²¹ Dios joon ityí² Dios tya' 'in 'naai'¹ 'ii.

7 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Noé gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn tya' Dios mo gajmaa¹a Dios 'ii júu³ 'ee ilí² 'e jo mo galɨ́² jǿø²ø. Gajmaa¹a Noé nʉʉ'¹³ʉn joon gajmaa¹a coon²¹ barco 'e jmáa¹a tiin'¹³ familia tya'a. Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a Noé júu³ 'e gó² 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ joon ga'ii'²¹mo Dios 'ii coon'¹³ 'e jai'² 'e galɨ́ɨ²i.

8 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Abraham gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn joon ga'woo²i goo¹o mo gatø'² Dios 'ii. Joon ngalíin² coon²¹ cwoo'¹³ icwo'² Dios 'ii 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ 'e gatɨ́ɨ²i. Joon ga'woo²i goo¹o do jiin'¹³ jo ñi¹ xiiafu tsalíin². 9 Tsʉ coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Abraham gatéein² 'e cwoo'¹³ do 'e gajin'² Dios 'e cwó²o 'e cwoo'¹³ do tya'a. Lɨ́ɨ¹i la lɨɨi¹ tsá² coon²¹ fuu²¹ gasii'²¹i coon²¹ 'nʉ́¹ 'mɨ'² gatéein² do. La joon gajmaa¹a jóon¹on Isaac coon'¹³ tyii²¹²a Jacob tsʉ 'ii jon ga'ii'²¹mo 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios do. 10 Tsʉ Abraham gasɨjáan¹an 'e fuu²¹ do 'e si'² coon²¹ ni tɨɨfuu²¹ 'e gajmaa'¹³a Dios.

11 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Sara, xʉfiin'¹³ nasuun²¹mo tsatyeein¹ yʉʉn²¹, gacaan²¹mo yʉʉn²¹. Joon galiseein²¹ yʉʉn²¹ tsañʉʉ'¹ tya'a tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o galɨ́ɨ²i iuntsiin¹in Dios 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ tya' 'ii. 12 Joon coon'¹³ la joon Abraham xʉfiin'¹³ tɨ́² lijúun²mo galiseein²¹ jún² tya'a fúui¹ 'in tí² la tí² nʉ́ʉ¹ 'ii'¹³in tsaa'²¹ juncwii²¹ joongɨ la tí² too'¹³ taa'¹³ tɨ' jmɨ'ñi'³ 'in tɨ́² jún² tya'a. Jo lii'¹i tsá² un'íi²in.

13 Joon 'in tsañʉʉ'¹ no jo ga'ii'²¹i la nʉ'gɨ ijúun²in 'e júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios tya'a. Pe tsʉ 'wii'¹³ jai'² galɨ́ɨ²i lawa sá² coon²¹ 'e gangóo¹ 'wíin² joon tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²i ga'ɨ¹‑tsi jløø'³mo 'áai¹. Joon coon'¹³ la joon gajmaa¹a 'in tsá² do júu³ 'e lɨ́ɨ¹i tsá² coon²¹ fuu²¹ lɨ taan²¹²in 'e juncwii²¹ lo, la coon'²¹ ingɨ́ɨ¹i 'e juncwii²¹ lo. 14 Joon 'in jmoo¹o la joon jmoo¹o júu³ 'e 'noo'¹o coon²¹ goo¹o lɨ xiia'. 15 Tsʉ wana 'ɨ¹‑tsi tsá² tsalíin²mo 'e fuu²¹ ga'woo²i do tún¹ li'¹o tsalíin² tún¹. 16 Pe 'in tsá² do gali'iin²¹²in coon²¹ goo¹o 'e tyʉ́²gɨ, 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e goo¹o 'e sá² ñʉ'fú². Tsʉ 'wii'¹³ joon jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²i Dios wa unsii²¹ 'in tsá² do 'ii: “Dios tyi'.” Tsʉ Dios nigatyaa¹ tyʉ́² coon²¹ fuu²¹ tya' 'in tsá² do.

17 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Abraham, ngajée¹i jóon¹on, 'in sii²¹ Isaac, fu yʉ' moo'²¹ ijngaa'¹³i icwo'²o Dios fa'¹ mo gali'iin²¹²in Dios liñi¹ xiiala 'ɨ¹‑tsi Abraham. Nigatyaa¹ Abraham tyʉ́² 'e cwóo¹i 'in jóon¹on camuui'¹³ do fa'¹a xʉfiin'¹³ nigajin'² Dios sɨɨ'²¹ɨ Abraham: 18 “Coon'¹³ Isaac 'e tsafúu¹i jún² tyi'i jiin'¹³ la júu³ ga'ɨ́ɨ³ɨɨ.” 19 Tsʉ ñi¹ Abraham lí² jmáa¹a Dios jiin'¹in tsá² 'in nijúin¹. Joon lí²‑i 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e lawa 'ii'²¹mo Abraham jóon¹on tún¹ gajiin'¹in jee²¹² 'lɨɨ²¹².

20 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Isaac ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ tya' Jacob coon'¹³ Esaú 'e iuncwaai'³ Dios 'ii. 21 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Jacob mo tɨ́² lijúun²in ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ tya' xuui²¹² tya' José 'e iuncwaai'³ Dios 'ii. Joon ga'uu¹i mootyíi¹i yʉ' 'mo'ú² tya'a joon gacwo'¹o 'maai'¹³ Dios. 22 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² José, mo tɨ́² lijúun²in, gatyʉ'²ʉ to² tsagoo¹o 'ee 'ná¹ jmáa¹a coon'¹³ 'moo¹ táa¹i, tsʉ jin'²in José 'e tsá² Israel 'in 'wóo²mo Egipto mi licɨ́ɨin²gɨ.

23 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² saa² jmii²¹ Moisés ga'mée¹i gaai²¹ sɨɨ'²¹ mo licɨ́ɨin² gangaa'¹³i Moisés. Tsʉ galili'²o 'e xuui²¹² 'yei'²gɨ 'áai¹ do. Joon jo 'goo'²¹o xʉfiin'¹³ nigatyʉ'² rǿøi¹³ to² wa'a júuin² jileei'²¹ xuui²¹² tsañʉʉ'¹. 24 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Moisés mo galɨ́ɨ¹i tsañʉʉ'¹ jo gali'iin²¹²gɨ 'e lɨ́ɨi¹gɨ jóon¹ jamɨ́²‑ɨ rǿøi¹³ do. 25 Gatɨ́¹gɨ‑tsi 'e ní¹i wúu¹ coon'¹³ tsagoo¹o 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tya' Dios lagɨ wa'a ngɨ́¹ 'e jløø'³i coon'¹³ tsaa² coon'²¹ si'²xʉ. 26 Galɨ́ɨi²gɨ 'e tyʉ́²gɨ wa'a coon²¹on fa'ɨɨ'²¹ tya' Cristo lagɨ 'oo¹o jilaa'²¹ 'e sá² fu Egipto, tsʉ 'iin²¹²gɨ 'e 'lee'¹³i icwo'² Dios 'ii. 27 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Moisés gacwo'ɨ́ɨ¹o cwoo'¹³ Egipto do jo 'ee 'goo'¹o xʉfiin'¹³ 'nii'²¹‑tsi rǿøi¹³ tya'a. Gajmaa¹a ta'²a coon'¹³ 'e ga'ɨ¹‑tsi lawa gangaai¹ Dios 'in jo nee¹in tsá².

28 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Moisés gajmaa¹a 'e jmɨɨ²¹² pascua nifu joon gatyʉ'²ʉ to² wa'a xee¹i tsá² jmɨ¹ jiin² taan¹an caai¹ 'ooca'nʉ́¹. 'E coon'¹³ la joon 'in ángel 'in gasii²¹in Dios ijngaa'¹³i 'in jóon¹ tsá² nifu tya' tsá² Egipto jo jngaa'¹³i 'in xuui²¹² tsañʉʉ'¹ liseein²¹ nifu tya' tsá² Israel. 29 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² 'in tsá² Israel do gangɨ́ɨ¹i ni cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ lɨ ná¹ 'e jmɨ'ñi'³ sii²¹ Mar Rojo. Joon mo gali'iin²¹²in 'láa² Egipto jmaa¹a la joon gajgoo'²¹o jmɨɨ²¹.

30 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² tsá² Israel do gacɨɨ'²¹mo 'e 'oo² 'e si'² cu' lɨ' Jericó. Mo ngayuui'¹³ gangɨɨ¹ɨ tsá² Israel dyía¹ jmɨɨ²¹² cu' lɨ' lɨ lí² 'oo do gacɨɨ'²¹mo 'edo. 31 Joon coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² Rahab, 'in yiiatsangó¹ do, jo gajúun²in coon'¹³ 'in tsá² jo nʉʉ'¹³ʉn do tsʉ ga'ii'²¹mo tyʉ́²‑ʉ Rahab 'in tsá² Israel 'in tyalíin² 'e fuu²¹ do 'e jǿø²ø.

32 ¿'Ee 'ná² fuu²¹²gɨɨ 'naa'? Tsʉ jo cwooi¹ wa'a 'e fuu²¹²gɨɨ 'áai¹ 'naa' cwáain¹ tya' Gedeón coon'¹³ Barac, coon'¹³ Sansón, coon'¹³ Jefté, coon'¹³ David, coon'¹³ Samuel, coon'¹³ 'in tsá² 'in nigacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo jéei¹. 33 Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² 'ino galɨ'¹ɨ rǿøi¹³ catyaai² joon gatyʉ'²ʉ to² coon²¹ røø²¹. Joon gauncoon'¹³ Dios 'ii jiin'¹³ la júu³ niga'ɨ́ɨ²ɨ. Joon gajnii¹i moo'oo²¹ 'yiia'¹ 34 joon gadyʉʉ¹ʉ jí² 'e coo²¹ 'áai¹. Coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² galáa²mo ijúun¹in coon'¹³ ñí³. In jo píin³ galɨ́ɨ¹i tsá² pí³‑tsi joongɨ gatyʉ'²ʉ to² 'láa² fúui¹ wa'a lii'¹i 'in jmaa¹a 'nii²¹ coon'¹³. 35 'In lɨ́ɨi¹³ tsamɨ́² ga'ii'²¹mo tún¹ jiin'¹ 'in nijúuin¹ tya'a coon'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi².

Joongɨ 'in catyaai²gɨ tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² 'ido gajmee'²¹mo tsá² 'ii. Jo ga'ii'²¹i 'e láa²ni 'ido wa'a tʉ́² 'ido 'e jai'² lɨ́ɨ²i. Jo gaunsɨ́ɨ²i 'ido 'e jai'² lɨ́ɨ²i tsʉ 'iin²¹²in 'ii'²¹i coon²¹ juncwii²¹ tya'a 'e tyʉ́²gɨ ñʉ'fú². 36 Joon 'in catyaai²gɨ gaungøø¹i tsá² 'ii, joongɨ gapoo²i 'ido. Joon cagɨ ñí³ gato'²o luu²¹² tɨɨ² 'ido joongɨ gata'² ni 'ido 'nʉñí³. 37 Joon gajngaa'¹³ ni 'ido coon'¹³ cuun²¹² joon seein²¹gɨ 'in gatʉʉ²¹ coon'¹³ sierra gajmaa¹a tún² 'no'³ 'ido. Joon seein²¹gɨ 'in ga'e'²e wúu¹ gajǿø²ni 'ido xiiala lɨ́ɨi² 'ido. Seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ gajúuin¹ coon'¹³ ñí³i. Seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ gangɨɨ¹ɨ cataain²¹² cataain²¹² jlɨ́ɨ¹i jiin'¹³ coon'¹³ loo²¹ tya' joo'saa'²¹ sɨ loo²¹ chivo 'ee. Nitañíi²mo 'ido 'áai¹ joon nigangoo¹on wúu¹ joon nigajmaa¹a tsá² 'e gó² tya'a 'áai¹. 38 'In tsá² lo ngɨ́²ɨ la caain²¹ lɨ jo 'in tsá² seein²¹ joongɨ lɨ' moo'²¹ joon tsataa²¹²i too²¹ xá¹ sɨ too²¹ nʉ' 'wó² 'ee. Joon tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'in 'ei'¹ Dios jo tɨ́ɨ²i licwii¹in 'in tsá² tyúi¹ lo. 39 Joon 'in tsá² lo xʉfiin'¹³ ga'ii'²¹mo Dios 'ii tsʉ 'wii'¹³ 'e jai'² galɨ́ɨi² jo ga'ii'²¹i iuntsiin²¹ 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios; 40 tsʉ Dios niganí²i coon²¹ 'e tyʉ́²gɨ tyi', 'e 'in tsá² lo jo i'ii'²¹i 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios tya'a ca mi toon²¹on' sɨcaan²¹na' coon'¹³ 'ii.

12

Jǿø²na' Jesús

1 Tsʉ 'wii'¹³ joon mi nee²¹²na' 'in tsá² lo 'in 'e'² jna' xiiala jai'² galɨ́ɨi² tʉʉ²¹² jna' lɨ' caai²¹ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jín¹ coon'¹³ jilaa'²¹ tsaa² 'e jmoo¹o jnúui¹³ jna' joon 'ná¹ cwoo'¹³‑tsi' ngɨɨ²¹ɨ' 'e fu¹ cwo'¹ Dios jna' ngɨɨ²¹ɨ'. 2 Cwojǿø²na' jiin'¹³ Jesús 'in cwo'²o jna' 'e jai'² lɨ́ɨ²na', 'ii jon iuntsíin² 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. Tsʉ 'ii‑o, tsʉ 'wii'¹³ ñi¹o 'e jløøi'³ 'e ilisá² tya'a mo gangɨ́ɨi¹ ganí²i wúu¹ tsaa'¹ crúu¹³, jo 'ee cwáain¹ gacón² wa'a sá² fa'ɨɨ'²¹ 'in júuin² la joon. Joon gacwaa²¹a lɨ' cwoo²¹o tsáa¹ lɨ tyíin¹ Dios lɨ sɨlɨɨ²¹² tya'a.

3 Untii'¹³du'‑'oo' xiiala lɨ́ɨ¹i Jesús mo ganí²i wúu¹ 'áai¹ jacwoo²¹o tsá² rǿø²i tsaa² joon jo 'wóo²oo', joon jo tyá¹a‑'oo' líi²naa'. 4 Tsʉ 'naa' jo mo gatiin²naa' coon'¹³ tsaa² ca júun²moo'. 5 ¿Tɨ niga'íin²mo‑'oo' 'e júu³ cwáain¹ nigacwo'¹ Dios jileei'²¹ jóon¹ 'in jai'² lɨ́ɨ²i 'ii? Gajin'² Dios ni jí² tya'a:

Yʉʉn²¹ tyiia, jo jmaa²'a 'e jo tsáai¹gɨ‑'o'o mi 'e'²e Ña'ñʉ'¹ʉ' 'nʉ wúu¹ 'e ilijmaa²'a nʉʉ'¹³'ʉn,

jon'gɨ wa jo tya¹‑'o'o mi tyʉ'² Dios to² 'nʉ jmaa²'a nʉʉ'¹³'ʉ.

6 Taa'²¹ jmaa²aa' mo 'e'²e Dios 'naa' wúu¹ tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' cwo'²o cwáain¹³ jiin'¹³ 'in 'iin²¹²in.

Joon 'e'²e wúu¹ jiin'¹³ 'in niga'ii'²¹i ilíi²in jóon¹on.

7 Dios jmoo¹o lawa jóon¹on 'naa' mo 'e'²e wúu¹ 'naa' 'e jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' to² tyʉ'²ʉ. Jo jóon¹ tsá² seein²¹ wa' jo tyʉ'² jmii²¹ to² 'e jmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn. 8 Joon wana jo 'e'²e Dios 'naa' wúu¹ 'e jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' la jmoo¹o Dios tya' jileei'²¹ jóon¹ catyaai² do jo lɨ́ɨ¹naa' jóon¹on 'in la jai'², jiin'¹³ lɨ́ɨ¹naa' jóon¹ tsá². 9 La joon jon mo lɨ́ɨ¹na' xuui²¹² gatyʉ'²ʉ ñʉ'¹ʉ' to² jna' joon gaun'goo²¹o' 'ii. ¿Tɨ jon tyʉ́²gɨ wa jmoo²¹o' nʉ́ʉ¹³ʉn' to² tyʉ'²ʉ Ñʉ'¹ʉ' 'in tyíin¹ ñʉ'fú² 'e coon'¹³ la joon liseein²¹mo' coon'¹³on? 10 Mo toon²¹on' juncwii²¹ gatyʉ'²ʉ ñʉ'¹ʉ' to² tyi' coon'²¹ catá² jiin¹³ la lɨ́ɨ²i 'e tyʉ́²‑ʉ. Pe Dios tyʉ'²ʉ jna' to² jmaai'¹³ 'e tyʉ́² tyi' 'e líi²na' 'e tyú¹na' la tyúi¹ 'ii. 11 'E la ja'²mo jiin'¹³ coon²¹ wúu¹ 'e 'e'²e Dios jna' jo tɨ́²‑tsi' mo nee²¹e' 'e wúu¹ do tsʉ wúu¹ lɨ́ɨ²na'. Pe mo gangɨ́¹gɨ joon tya' 'in galitɨ́ɨ²i coon'¹³ 'e wúu¹ gangoo¹o do gali'íin³mo to² tya' juncwii²¹ coon²¹ tsáa¹ tya'a 'e seein²¹ coontun.

Tsaa'¹³mo wa'a jo jmoo²¹o' nʉ́ʉ¹³ʉn' júu³ tya' Dios

12 Tsʉ 'wii'¹³ joon sáa¹³aa' cwóo²oo' 'e 'í¹ 'infá² 'e jmaa²aa' la to² tyʉ'² Dios joon cwoo²oo' pí³ moojní²ii' 'e ngɨ́²ɨɨ' lɨ 'iin²¹²in Dios. 13 'Naa²aa' 'e fu¹ coon²¹ tsáa¹ 'e 'in tsá² 'in 'ɨ́¹ túin²‑tsi ilí² coon²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi 'e jo tsawíin² coon'¹³ Dios.

14 Cwoo'¹³‑'oo' 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³ jileei'²¹ tsá². Cwoo'¹³‑'oo' 'e ngɨ́²ɨɨ' jiin'¹³ la 'iin²¹²in Dios tsʉ jiin'¹³ coon'¹³ la joon lí² máa¹³naa' Dios. 15 Tɨɨ²moo' tsʉ 'nei'² jo 'ii'¹³naa' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in Dios jmáa¹a tyii'. Tɨɨ²moo' wa'a líi¹naa' lawa coon²¹ 'mó² 'ootyi'¹ coon'¹³ 'e 'ɨ¹‑'oo' joon coon'¹³ la joon fúu¹mo 'in'leei'²¹. 16 Un'øø'¹³naa' yaanaa' 'e jo foo'¹³naa' tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹ sɨ jo tsáai¹‑'oo' 'e cwaai'³ 'ee la gajmaa¹a Esaú. Tsʉ Esaú do ga'nɨɨ¹ɨ 'e tɨ́ɨ²i 'wii'¹³ 'e galiseein²¹ nifu. Ga'ii'²¹i jiin'¹³ coon²¹ wúun¹ 'uunñi² tya' 'e tɨ́ɨ²i do. 17 Joon ñí² 'naa' mo licɨɨin²¹gɨ mo gali'iin²¹²in Esaú 'e uncwaai'³ jmii²¹ 'ii pe jo júu³ joongɨ wa'a uncwaai'³gɨ jmii²¹ 'ii. Joon jo gatsaa'²¹gɨ xiiala unsɨ́ɨi²gɨ 'e nigajmaa¹a do xʉfiin'¹³ tyi'¹gɨ 'áai¹.

18 Tsʉ 'naa' jo mo gangatyéen¹naa', la gajmaa¹a 'in tsá² Israel do, coon²¹ moo'²¹ 'e jo li lii'²¹ tsá². 'E moo'²¹ do gacóo¹o coon'¹³ jɨ́², ga'ɨɨ²¹ nʉʉ²¹ joongɨ ga'ɨ́ɨ²i tyí². 19 Joon jo ganʉʉ²ʉʉn' 'e lúu¹ gaxʉ́ʉ²ʉ do sɨ 'e júu³ tya' Dios 'e ganúu²un 'in tsá² do gafaa'²¹ Dios 'ee. Joon 'in tsá² do 'in ganúu²un 'e júu³ tya' Dios do gamɨɨ¹ɨ tyani Moisés 'e jo faa'²¹gɨ 'e júu³ do 'laai²gɨ. 20 (Tsʉ jo ta'² 'in tsá² do 'e to² gatyʉ'² 'e júu³ do: “Wana jaain²¹ joo'núu³ soo¹o 'e moo'²¹ do 'ná¹ jngaa'¹³mo tsá² 'ii, tyuui'² tsá² 'ii cuun²¹² sɨ 'yá²a tsá² 'mosʉʉn'²¹ tya'a 'ee.” 21 Joon 'áai¹ fo'² jnee¹i ca 'ña'a Moisés gajin'²in: “Jlee¹na 'goo'²¹‑oo.”)

22 Pe 'naa'gɨɨ' lɨ' cɨɨ'¹ɨ tyii'. Ningatyéen¹moo' coon²¹ moo'²¹ sii²¹ Sión lɨ náa¹ fuu²¹ tya' Dios 'in jiin'¹. 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e fuu²¹ Jerusalén 'e náa¹ ñʉ'fú² lɨ sɨcaain²¹ ángeles fúui¹ 23 'e un'goo²¹o Dios 'e jløø'³mo. Ningatyéen¹naa' lɨ sɨcaain²¹ 'in jóon¹ Dios 'in toon¹on jí² 'e náa¹ ñʉ'fú², joongɨ Dios 'in jmoo¹o 'ii'²¹ tya' jileei'²¹. Ningatyéen¹naa' almas tya' 'in tsá² 'in gauntyúi¹ Dios joongɨ 24 Jesús 'in faa'²¹a 'wii²¹² tyi' coon'¹³ 'e júu³ 'múui² ga'ɨ́ɨ² Dios tyi'. Ningatyéen¹naa' 'e jmɨ¹ tya' Jesús gaxée²i jna' 'e faa'²¹a jmo'²o jna' júu³ tya' 'e tyʉ́²gɨ lagɨ jmɨ¹ tya' Abel do.

25 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'aa²¹²naa' yaanaa' wa'a jo 'ii'¹³gɨɨ' 'in fee'²¹naa' no. Tsʉ wana jo galáai² 'in tsá² do 'in gafee'²¹i Dios ni cwoo'¹³ juncwii²¹ lo, xʉfoo'² jna'gɨ' 'e laa¹na' wa jo 'ii'¹³na' 'in gafee'²¹i jna' fu ñʉ'fú². 26 'E júu³ tya' Dios do yiia'¹³ joon gajmaa¹a jle¹e ni cwoo'¹³ ni 'wó²; pe nano jin'² Dios: “Coon²¹ naa'¹³gɨ ijmáa³aa jlé¹ jon' wa' jiin'¹³ ni 'wó² pe ijlé²e jon ñʉ'fú².” 27 Joon mo gajin'²in, “coon²¹ naa'¹³gɨ”, 'øøi'¹³‑tsi tsá² ityí²i jilaa'²¹ 'e sá² ilí² jlé¹ 'e gajmaa¹a Dios joon jiin'¹³ coon²¹ isaai¹gɨ 'e jo jlé¹gɨ. 28 Joon cwo'²o Dios jna' 'e tsatoo³o' lɨ tyʉ'² to² joon jo 'ee sá² lí² jiin'¹³xʉ lɨ tyʉ'² 'ii to². Tsʉ 'wii'¹³ joon cwoo³o' 'maai'¹³ joon un'goo²¹o' Dios coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tsáai¹‑tsi' joongɨ ligøø'¹mo' 'ii jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i. 29 Tsʉ Dios tyi' lɨ́ɨ¹i la lɨ́¹ coon²¹ jɨ́² 'e coo²¹ jilaa'²¹ 'e gó².

13

Xiiala jmoo¹o tsá² la tɨ́²‑tsi Dios

1 Jo tʉʉ²ʉʉ' 'e 'iin²¹²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' lawa ruu'²¹moo'. 2 Jo cwo'íin²‑'oo' 'e 'ii'¹³naa' tsá² xeei'²¹ inʉʉ tyii' tsʉ coon'¹³ la joon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² niga'ii'²¹mo ángeles inʉʉ tya'a xʉfiin'¹³ jo ñii¹in.

3 Untii'¹³du'‑'oo' 'in tsá² taai²¹² 'nʉñí³ lawa'a taa²moo' coon'¹³on jon. Untii'¹³du'‑'oo' 'in tsá² 'in gajmeei'²¹ tsá² tsʉ 'naa'oo' jon lɨ́ɨ¹naa' tsá² sá² moo¹ taai².

4 Un'goo²¹oo' 'e cui'² cwoo²¹ tsá² joon 'e tyʉ́²‑ʉ 'e jmá²a tsá² 'ee jmáa¹a jiin'¹³ coon'¹³ 'oo²¹²o tsʉ ijmáa¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá² wana 'lá²a tsá² la jo mo cui'² cwoo²¹o joongɨ tya' 'in 'lá²a coon'¹³ tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹.

5 Jo cwo'ii'²¹‑'oo' cuu² 'áai¹³ joon jmaa²aa' jløø'³naa' coon'¹³ 'e sá² tyii' tsʉ Dios gajin'²in: “Jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ icuu'¹³na tyii' joon jiin'¹³ coon²¹ jmɨɨ²¹² wa'a tʉʉ²na 'naa'.” 6 La joon jna', 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo, lí²‑i fáa³a' jo cu'²‑tsi':

Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in uncoon'¹³ jna.

Jo 'goo'²¹oo jiin'¹³xʉ 'e gó² lí² jmá²a tsá² tyiia.

7 Untii'¹³du'‑'oo' 'in tyʉ'² to² jee²¹² 'naa', 'in cwo'¹ 'naa' 'e júu³ tya' Dios. 'I²du'‑'oo' xiiala ngɨ́¹ 'in tsá² do joon tsáa²mo‑'oo' la tsáai¹‑tsi 'ido.

8 'In Jesucristo do coon²¹ lɨ́ɨ¹i tyíia² joongɨ jmɨɨ²¹² no joongɨ coon²¹ tøø²mo jo sɨsɨ́ɨi² coonti. 9 Jo cwó² 'naa' wa'a cón² tsá² 'naa' tóo² coon'¹³ 'láai² nii² júu³ 'e sɨsɨ́ɨ²i. Tsʉ tyʉ́²gɨ wa'a pí²‑tsi' tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹mo Dios jna' lagɨ tyʉ'² 'in tsá² do to² 'e tyee³e', tsʉ 'e to² tyʉ'² 'in tsá² do jo mo gauncoon'¹³ jiin'¹³ jaain²¹ tsá².

10 Pe jna' 'oo²¹o' coon²¹ fa'¹ 'e xiia'²¹ 'e jo tɨ́ɨ²i døø'²¹ø 'in untsá² 'in gajmaa¹a to² tsi inʉʉ cwo'¹ tsáai² do. 11 'In untsá² 'in tyiin²gɨ nifu tya' tsá² Israel gacón² jmɨ¹ tya' joo'²¹ 'in nijúin¹ inʉʉ lɨ nicwaai'³gɨ 'áai¹ lawa coon²¹ fa'¹ tya' tsaa² tya' tsá². Pe moo¹ taai² 'in joo'²¹ nijúin¹ do gajúun² lɨ caluu lɨ taai² tsá². 12 La joon jon Jesús gajúun²mo lɨ caluu jon ilí² tyí² tsaa² tya' tsá² coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø²i 'ña'a. 13 Moo²¹o' jon lɨ caluu fuu²¹ tya' tsá²² Israel. Tsajøø²¹²na' Jesús, cwolí² cwofaa'²¹a tsá² gó² tyi' la gafaa'²¹a tsá² gó² tya'a. 14 Tsʉ juncwii²¹ lo jo 'oo²¹o' coon²¹ goo²¹o' 'e taa'²¹a coon²¹ tøøi² pe naa²¹a' coon²¹ fuu²¹ ijó¹ mi licɨɨin²¹gɨ. 15 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹‑a un'goo²¹o' Dios Jmii²¹ coon²¹ tøø²mo 'wii'¹³ 'e gajmaa¹a Jesucristo 'wii²¹² tyi'. Joon 'e fa'¹ 'e 'ná¹ cwó²o' lɨ la lɨ 'e júu³ fáa¹³a' mo un'goo²¹o' 'ii. 16 Joon jo un'íin²‑'oo' 'e jmaa²aa' 'e tyʉ́² jon'gɨ un'íin²‑'oo' 'e uncoon'¹³oon' 'in tsá² sɨtyéein¹ jmɨɨ²¹² coon²¹ 'e sá² tyii' tsʉ 'elo 'e fa'¹ 'e tɨ́²‑tsi Dios.

17 Jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'in tyʉ'² to² 'naa', jmaa²aa' jiin'¹³ la jin'²in. Tsʉ 'in tsá² no 'áai² almas tyii' joon ñi¹o 'e 'ná¹ joon'¹²on cwáain¹ coon'¹³ Dios. Cwóo²‑'oo' 'e jogɨ tyaan²¹ to² 'e to² tya' 'in tsá² do, joon lí² lɨ́ɨ¹i to² jløø'³mo. Tsʉ la joon ilí² tyʉ́²gɨ tyi'naa'.

18 Fáa¹³aa' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tyii'i tsʉ ca níi³mo 'e saan²¹a'an, 'iin²¹²moo'o jmoo²¹o'o 'e tyʉ́² coon'²¹ jilaa'²¹. 19 Cwomɨ́²ɨɨ' tyani Dios 'wii²¹² tyiia wa'a cwó² Dios 'e 'yaa'¹³na la jmoono.

Júu³ lɨ tséi¹

20-21 Mɨɨ²¹ɨ'ɨ 'wii²¹² tyii' tyani Dios, 'in jmaa¹a 'e tyʉ́² seen²¹na', 'e uncoon'¹³on 'naa' 'e naná² tyʉ́² 'naa' 'e jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Joon 'in Dios Jmii²¹ do gajmaa¹a jiin'¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jee²¹² 'lɨɨ²¹². Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ 'in 'aa¹i joo'saa'²¹ 'in feei'¹gɨ. Joon coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø²i gajmaa¹a jai'² 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios. Joon 'e júu³ do itaa'²¹ coon²¹ tøø²mo. Mɨɨ²¹ɨ'ɨ jon wa'a jmá²a Dios jee²¹² 'naa' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Jesucristo. ¡Cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Cristo coon²¹ tøø²mo! Amén.

22 Tsaru'¹u' mɨ́ɨ³ɨɨ tyaní²ii' 'e nuu²uun' coontun 'e júu³ cwáain¹xʉ 'e nigafo'²oo lo. 23 Jmóo³oo júu³ 'e tsaru'¹u' Timoteo nisɨláa²mo joon wa jo li'ɨɨ²¹²i yatée³oo mi gó²oo yajǿø²na 'naa'.

24 'Aa²¹²moo' fo'²oo fú²uu' 'in tyʉ'² to² 'naa' coon'¹³ jileei'²¹gɨ tsaru'¹u' 'in jai'² lɨ́ɨ²i. 'In tsaru'¹u' 'in néei¹ Italia sɨ́ɨ²i jon 'aa²¹²i 'naa'.

25 Cwouncwaai'³ Dios Jmii²¹ jileei'²¹ 'naa'. Amén.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

Jí² gasii¹in Santiago tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1

Sɨ́ɨ¹i Santiago 'e jí² lo tya' tsá² Israel

1 Jna‑a, Santiago, sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Joon jna‑a jaain²¹ 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Dios joongɨ to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tya' tsá² góo³oo 'in taai² jee²¹² tsá² seein²¹ lɨ xiia'²¹. Joon jna'o' lɨ́ɨ¹na' jún² tya' 'in dyatúin² jóon¹on 'lɨɨ²¹² Israel.

Uncoon'¹³ Dios tsá² 'e liñii²¹²‑tsi

2 Jilee'²¹naa', tsaru'¹u', 'ná¹ jmaa²aa' jløø'³naa' mi moo²oo' doñi'ee fa'í³. 3 Tsʉ nee²o' 'e 'ee¹e' tsá² 'e la ja'²mo lɨ́ɨ²na' jú³ tya' Dios wa lɨ́² itaa'²¹‑tsi' coon'¹³ jilaa'²¹ fa'í³ 'e sá² tyi'. 4 'Wii'¹³ joon cwolijai'²gɨ lɨ́ɨ²naa' wana 'ee fa'í³ seen²¹naa', jo cu'²‑'oo'. Joon coon'¹³ la joon icwo'¹o Dios pí³ 'naa' itaa'²¹‑'oo' doñi'ee fa'í³.

5 Wana seein²¹ jaain²¹ jee²¹² 'naa' 'in jo ñii¹i 'ee jmáa¹a seein²¹ fa'í³ cwomɨɨ¹ɨ 'ido tyani Dios tsʉ cwoo¹‑o Dios tya' jileei'²¹ tsá² 'in mɨ́¹. Cwoo²¹‑o láai²gɨ lagɨ gamɨ́¹ do joon jo jíi²in‑gɨ. 6 Pe tyiin²mo 'áai¹ 'e jo'¹o lɨ́ɨi² tsá² 'e cwoo¹ Dios jilaa'²¹ 'e mɨ́¹ tsá², lɨ mɨ́¹ tsá² 'e jo cu'²‑tsio. Tsʉ wana mɨɨ¹ɨ tsá² cu'²‑tsi lɨ́ɨ¹i la lɨ́² jmɨ'ñi'³ jnóo¹o coon²¹ tøø²mo. 7 Tsʉ jileei'²¹ 'in lɨ́ɨ¹i la joon jo cwo'ɨ¹‑tsi wa'a i'ii'²¹i tya' Dios. 8 Tsʉ jaain²¹ tsá² 'in túin² 'ɨ¹‑tsi jo lí² jmaa¹a canii².

9 'In tsá² tañíi² jee²¹² tsaru'¹u' 'ná¹‑a unjløø'³mo yaai wa 'ee fa'í³ seein²¹ tsʉ Dios nigajmee¹i 'ii 'e galɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios. 10 Joon 'in sá² cuu² jee²¹² tsaru'¹u' 'ná¹‑a jmáa¹a jløø'³i tsʉ galili'³i jo cweei²¹ cu'²‑tsi coon'¹³ cúu¹u tsʉ tsáa¹mo‑tsi Dios. Tsʉ cuu²o tsá² lɨ la lɨ lí³, jo wóo² taa'²¹a. Mi 'yee'²¹ ñi'¹ joon lityíi² 'áai¹, 11 joon lityʉʉn²¹ 'mó² lí³ do joon xʉʉ'²¹ʉ lí³ tya'a joon tyée¹mo 'e 'ya'²gɨ tya'a. La joon lɨ́ɨ¹i 'in sá² cuu² tsʉ joon ityé¹mo la 'ɨɨ²¹² ló¹ 'nɨ́ɨ¹i.

Tyaa¹ Santiago júu³ xiiala taain²¹² tsá² juncwii²¹ jløø'³mo fiin'¹³ níi¹i wúu¹

12 Jløø'³mo 'áai¹ 'in tsañʉʉ'¹ 'in jmoo²o taa'²¹a mo seein²¹ fa'í³ joon jo joo'²¹‑tsi. Tsʉ 'wii'¹³ la joon jo gatʉʉ¹ʉ júu³ tya' Dios i'ii'²¹mo coon²¹ juncwii²¹ tya'a 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo 'e Dios Jmii²¹ ga'ɨ́ɨ² júu³ icwo¹ tya' jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in 'ii. 13 Pe wa 'inlɨ́ɨi¹³ 'ɨ¹‑tsi jmaa¹a 'e gó² wa mo seein²¹ fa'í³ jo cwo'ɨ¹‑tsi 'e Dios gajmaa¹a 'e 'ɨ¹‑tsi 'e gó² do. Tsʉ Dios jo 'ɨ¹‑tsi jmáa¹a 'e gó² jon'gɨ jmoo¹o 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² 'e gó². 14 'ɨ¹‑tsi tsá² jmáa¹a 'e gó² tsʉ 'wii'¹³ jiin'¹³ la joon tɨ́²‑tsi jmáa¹a. 15 Joon tsʉ 'wii'¹³i tɨ́²‑tsi jmáa¹a 'e gó² 'e joon 'e 'ɨ¹‑tsi jmáa¹a 'e gó² joon mi yuui'¹³ joon 'nóo¹o tsaa². Joon 'e tsaa² do jmoo¹o 'e tʉʉ²mo 'in tsá² do Dios joon tsalíin² lɨ 'iin²¹²mo.

16 Ru'¹u' 'in 'iin²¹²na, jo coon²¹oon' tóo² yaanaa'. 17 Jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e 'ii'¹³na' jó² fu ñʉ'fú². Dios cwo'¹o jna' jilaa'²¹ 'e tyʉ́², 'ii gajmeei¹ ñi'¹ coon'¹³ sɨɨ'²¹ coon'¹³ jileei'²¹ nʉ́ʉ¹. Joon jo lɨsɨ́ɨi² Dios la coon²¹ jmɨɨ²¹² la lɨsɨ́ɨi² ñi'¹ coon'¹³ 'in catyaai². 18 Joon 'ii gacwo'¹o jna' 'e líi²na' jóon¹on tsʉ la joon 'iin²¹²in. La joon gajmaa¹a mo jo'¹o galɨ́ɨ²na' júu³ jai'² tya'a. Joon jna' nifu la jee²¹² jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² la jéei¹. Joon jløø'³mo Dios 'wii²¹² jna'.

Cwáain¹ 'e tyʉ́²‑ʉ 'e 'iin²¹²in Dios

19 'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, cwotyaa²aa' tyʉ́² tyii' nuu²uu' la jmoono la jaain²¹ la jaan²¹naa' pe jo cwéei¹ fo'²oo' jon'gɨ jmaa²aa' 'nii'²¹‑'oo' ce tyíi². 20 Tsʉ jo jmoo¹o tsá² jilaa'²¹ tyʉ́² 'e tɨ́²‑tsi Dios mo 'nii'²¹‑tsi. 21 'Wii'¹³ joon tʉʉ²ʉʉ' jilaa'²¹ 'e 'leei'²¹ tsá² coon'²¹ jilaa'²¹ 'e gó² joon cwo'ii'¹³naa' coon'²¹ ce tún¹ 'e júu³ ganʉʉ²ʉʉn'. Tsʉ coon'¹³ 'e júu³ do itiin'¹³naa'.

22 Pe cwojmaa²aa' jon' wa' jiin'¹³ nuu²uun' la to² tyʉ'² júu³ do joon jo coon'²¹ tóo² yaanaa'. 23 Tsʉ 'in tsá² 'in nuu¹o 'e júu³ do pe jo nʉʉ'¹³ʉn lɨ́ɨ¹i lawa jaain²¹ tsá² 'in jǿø²i 'ña'a tsi coon²¹ 'u¹. 24 Coon²¹ cata jǿø²i 'ña'a joon cwo'ɨ́ɨ¹ɨ ngóo¹‑o joon tsifu 'íin²mo‑tsi xiiala 'ɨɨ¹ɨ do. 25 Pe jileei'²¹ 'in jo 'ín¹‑tsi jilaa'²¹ 'e nuu¹un joon coon²¹o cwáain¹³ jiin'¹³ la to² tyʉ'² júu³ tya' Dios 'e jmoo¹o láai² tsá² joon jo tʉʉ¹ʉ jmoo¹o to² tyʉ́². 'A jløø'³mo lɨ́ɨ¹i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o.

26 Wana 'inlɨ́ɨi¹³ lɨ́ɨ¹i 'e jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios pe jo lí² tyʉ'²ʉ to² nisɨɨ'¹²ɨ 'e faa'²¹a, coon'²¹ 'ña'a tóo². Jo 'ee to² 'íi³in jilaa'²¹ 'e jo'² lɨ́ɨi². 27 Wa'a 'iin²¹²naa' jmáa²aa' jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi Dios Jmii²¹ 'e 'ná¹‑a uncoon'¹³oon' xuui²¹² tsa'nɨ́ɨ² coon'¹³ 'yiia'nɨ́ɨ² jilaa'²¹ fa'í³ 'e sá² tya'a. Joon jo un'laai'¹ yaanaa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e jmoo¹o tsá².

2

Jo tseein²¹ wa'a jmoo¹o tsá² jmai'² tyíin¹ jee²¹² tsá²

1 Ru'¹u', 'in tsáai¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'in 'yei'²gɨ 'áai¹, jo jmaa²aa' jmai'² tyíin¹ tsá². 2 Wana taa²i jee²¹² 'naa' lɨ sɨcaan²¹naa' gái¹ tsá², jaain²¹ tsá² 'yʉ ñí³ cwanáa¹ unnii²¹² cwoo²¹o joon tyi'²i sɨɨn'¹³ɨn 'e tyʉ́². Joon 'in jaain²¹gɨ tyi'²i sɨɨn'¹³ɨn 'e gó². 3-4 Jo unjíin²gɨɨ' coon²¹ 'ii'¹³gɨ 'in tyi'²i sɨɨn'³ tyʉ́² lagɨ 'in tyi'²i sɨɨn'³ 'e gó². Wa fuu²uu' 'in tsá² sá² cuu² do: “Ní²ta'a lo lɨ tyʉ́²”, joon wa fuu²uu' 'in tañíi²in do: “Jaan² lo”, sɨ fuu²uu' 'ee: “Ní², ni 'wó² lo”, un'goo²¹gɨɨ' 'in jaain²¹ do lagɨ 'in tañíi²in. Joon wa jmaa²aa' la joon jmaa²aa' jmai'² tyíin¹ tsá². Joon jo jmaa²aa' 'ii'²¹ røø²¹.

5 Ru'¹u' 'in 'iin²¹²na, nuu²uu' 'e fo'³oo lo: Dios nigatyii'¹³in 'in tsá² tañíi²in taain²¹² juncwii²¹ lo ilíi²in lawa'a tsá² sá² cuu² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jo'¹ lɨ́ɨi². Joon i'ii'²¹mo lawa coon²¹ 'e gatɨ́ɨ²i 'e tsataa²i lɨ tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ to² la júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios Jmii²¹ ilí² tya' jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in 'ii. 6 Pe 'naa'gɨɨ' lawa'a 'ee'¹moo' 'in tsá² tañíi²in do pe tsáa¹mo‑'oo' 'in tsá² sá² cuu² 'in tyʉ'²ʉ to² 'naa'. 'In tsá² sá² cuu² do, 'ii 'in jée¹i 'naa' tyani tsaa'to², ¿ja jo'¹? 7 Joon 'ii 'in faa'²¹a 'laa'²¹ tya' Jesucristo. Joon 'naa' jo'¹o lɨ́ɨ²naa' Jesucristo.

8 Wana la jai'² iuntiin'¹³naa' jiin'¹³ la to² tyʉ'² Jesucristo 'ná¹‑a un'nee²¹²naa' jileei'²¹ tsá² coon²¹ røø²¹, la 'in 'oo¹o cuu² tiin'¹³ lagɨ tsá² tañíi²in. Tsʉ ni jí² tya' Dios jin'²: “Jmaa²'a 'iin²¹²u'un tsaruu'²¹'u lawa'a 'woo²¹'o.” 9 Pe wana jo tsáai¹‑'oo' la jaain²¹ la jaain²¹ tsá² 'e ga'naa²aa' tsaa² joon gaun'lee'²¹mo yaanaa' tyani Dios. 10 Tsʉ wana gajmaa¹a tsá² jilaa'²¹ to² 'e tyʉ'² Dios pe fiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ tsaa² ijmáa¹a 'lee'²¹i ga'láa¹a 'ɨɨi¹ lawa'a jo 'ee jmaa¹a jiin'¹³ coon²¹ to² tyʉ'² Dios. 11 Tsʉ Dios gajin'²in: “Jo foo'¹³'o tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹.” Jin'²o jon: “Jo jnga¹u'un tsá².” Joon jiin'¹³ jo foo'¹³'o tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹ pe wana gajnga¹u'un tsá² ga'laa²¹²'a tya' Dios, jo galinʉʉ'¹³'ʉn 'ii'²¹ tya'a. 12 'Wii'¹³ joon ngɨɨ²ɨɨ', fo'²oo' la jmoo¹o tsá² 'in galáai² Dios 'e jo ngɨɨ¹gɨ 'noo¹o tsaa². Tsʉ coon'¹³ la joon ijmá¹ Dios 'ii'²¹ tyii'. 13 Tsʉ jileei'²¹ 'in jo mo jmaa¹a feei'¹‑tsi 'wii²¹² tya' tsá² xeei'²¹ la joon jon jo fee'¹‑tsi Dios tya'a mi jmáa¹a Dios 'ii'²¹ tya'a. Pe 'in nigajmaa¹a feei'¹‑tsi ijmaa²¹ jon Dios feei'¹‑tsi 'wii²¹² tya' 'in tsá² no mi tɨ́² 'ii'²¹ tya'a.

'In jin'² 'e ja'²mo lɨ́ɨi² Dios 'ná¹ jmáa¹a jon 'e tyʉ́²‑ʉ

14 Tsaru'¹u', jo 'ee to² 'íi³in wa'a jin'² tsá² 'e tsáa¹‑tsi Dios joongɨ jiin'¹³ coon²¹ 'e tyʉ́² jo jmoo¹o. ¿Tɨ lɨ́ɨ²naa' itiin'¹³in 'in tsá² do? 15-16 'I¹du'‑'oo'. Wa jaain²¹ tsá² sɨɨ'²¹ɨ tsaru'¹u' 'in sɨtyéein¹ jmɨɨ²¹² sɨɨn'¹³ɨn joongɨ 'íi¹i, lɨ' jin'²o: “Cøø'²xʉ'ʉ tyʉ́²‑ʉ joon jo li'²'i cwíi².” “Áai¹du' jmaa².” Pe joon jo 'ee gacwo'¹o 'ido jiin'¹³xʉ. Coonti jo 'ee to² 'íi³in júu³ tya'a. 17 La joon lɨ́² coon'¹³ tsá² 'in jin'² 'e ja'²mo lɨ́ɨi² júu³ tya' Dios joon jo jmoo¹o 'e tyʉ́² la jmoo¹o 'in jai'² lɨ́ɨi². Jo 'ee to² 'íi³in 'e jin'²in 'e jai'² lɨ́ɨi² júu³ tya' Dios.

18 La cun' jo ngáa¹mo isɨɨ'²¹ tsá²: “Líin²mo jiin'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na Dios, jo 'ná¹ jmáa³aa 'e tyʉ́² 'e tiin'¹³na. Pe 'nʉ‑ʉ fo'²'o 'e 'ná¹ jmá¹ tsá² 'e tyʉ́²‑ʉ” jon. Joon ifo'²oo 'in jaain²¹: 'E'³du' jna 'e jai'² lɨ́ɨ²u xʉfiin'¹³ jo jmoo²'o 'e tyʉ́² joon jna‑a i'e'²oo 'nʉ 'e jai'² lɨ́ɨ²na coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² jmóo³oo. 19 'Nʉ‑ʉ, ja'²mo lɨ́ɨ²u 'e jaan²¹mo Dios seein²¹ joon tyʉ́²‑ʉ la joon pe ca jilee'²¹ 'in 'lɨɨi'³ lɨ́ɨ²i la joon, joon jlee¹in 'goo'²¹o. 20 ¿Tɨ jo 'øøi'²¹‑'o'o 'e jo 'ee to² 'íi³in jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨi² tsá² wa mo jo tyaa¹‑tsi 'ii 'e jmáa¹a 'e tyʉ́²? La lɨ́ɨ¹i tsá² caa²¹²mo lɨ́ɨ¹i. 21 Tyʉ́² ñí²'i 'e Dios ga'ɨ́ɨ² júu³ 'e 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' Abraham jaain²¹ tsá² tyú¹mo. Joon Dios ga'ii'²¹mo 'e gajmaa¹a 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ tyi' Abraham mo gacwoo¹i lawa coon²¹ fa'¹ 'in jóon¹on do 'in sii²¹ Isaac. 22 Liñí²'i 'e coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Abraham do ga'e'¹o xiiala jai'² lɨ́ɨi². Joon coon'¹³ la joon gauntsiin¹ jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨi² coon'¹³ 'e gajmaa¹a do. 23 Coon'¹³ la joon gatsín¹ la gajin'² jí² tya' Dios: “Ja'²mo galɨ́ɨi² Abraham ijmáa¹a Dios jiin'¹³ la gajin'²in, joon tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo galɨ́ɨ²i, ga'ɨ́ɨ² Dios júu³ 'e jo 'ee tsaa² røøi²¹gɨ. Joon 'e jí² tya' Dios jin'²in 'e Abraham do galiseein²¹ tyʉ́² coon'¹³ Dios.”

24 Joon coon'¹³ la joon liñí²ii' 'e Dios 'ɨ́ɨ² júu³ 'e tyʉ́²mo tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jon'on jiin'¹³ coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨi². 25 La joon galɨ́² coon'¹³ Rahab, jaain²¹ 'yiiatsangó¹, tsʉ Dios ga'ɨ́ɨ² júu³ 'e jo 'ee tsaa² røøi²¹gɨ Rahab do coon'¹³ 'e gajmaa¹a cwáain¹ tya' 'in tsá² do 'in gasii¹in Josué. Gaunjíi²in Rahab do joon gauncoon'¹³o gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ 'ido lɨ' la xii'²¹a. 26 Ñí²oo' wa jo 'yʉgɨ alma tyi' cuerpo tyi' 'in 'lɨɨ²¹²mo', la joon jon wa jo jmoo¹o tsá² 'e tyʉ́² jo 'ee to² 'íi³in jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨi². Jo tsacwaa¹a coon'¹³ Dios coon²¹ tøøi².

3

Jo moo¹ jéei¹ unnisɨɨ'¹³ tsá²

1 Tsaru'¹u', jo cwoo'¹³‑'oo' 'e líi²in 'naa' tɨfo'² fúui¹ 'e 'ee²ee' júu³ tyʉ́² tya' Dios. Tsʉ ñí² 'naa' 'e jileei'²¹ 'in 'e'² tsá² fee'¹gɨ tsaa² tya'a ilisá² wana jo untiin'¹²in júu³ tya'a 'a 'ee¹ do. 2 Joon jile'¹e' lɨ' un'lee'²¹na' 'áai¹ joon wana jo un'laai'³ tsá² yaai coon'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'²¹a jo un'leei'³ 'ña'a coonti. Tsʉ wana lí² cwo'¹ tsá² cwáain¹ yaai 'e faa'²¹a jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ, joon jmóo¹o jiin'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ jon. 3 Taan¹an' 'nii²¹² ní¹ cwa² 'e jmáa¹a nʉʉ'¹²ʉn joon coon'¹³ la joon tyʉ'¹ʉ' to² la tøøi² cwa² do. 4 Cón²duu' cwáain¹ xiia la tyʉ'² tsá² to² coon²¹ barco fee'¹. Fiin'¹³ fee'¹ 'áai¹ 'e barco do joon 'gøøi'¹³ 'áai¹ 'e tyí² 'e 'la'²a 'in tyan¹ barco do tyaan¹ ngóo¹‑o xiialɨ' 'iin²¹²in coon'¹³ coon²¹ 'mó² pi'³ lɨ jiin¹in. 5 La joon lɨ́² jon unnisɨɨ'¹³ tsá², pi'³ 'áai¹ pe lɨ́² jmáa¹a coon²¹ 'e fee'¹. Coon²¹ moo'²¹ fee'¹ lí² jún¹ tsá² coon'¹³ coon²¹ jɨ́² pi'³. 6 Joon la lɨ́² coon²¹ jɨ́² pi'³ lɨ́² unnisɨɨ'¹³ tsá². Unnisɨɨ'¹³ tsá² jo moo¹ jéei¹, yíia¹³ cataain²¹ cataan²¹mo joon coon'¹³ la joon un'leei'²¹ tsá² yaai. Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' lɨ 'in 'lɨɨ'³mo jmoo¹o unnisɨɨ'¹³ tsá² 'e 'wii²¹² mɨɨ'¹³ seein²¹ tsá² ngoo¹ la lɨ ngóo¹ jɨ́² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jo to² tí². 7 Lí²‑i un'wó¹ tsá² tsi jileei'²¹ joo'nuu²¹. Nigaun'wó¹ tsá² tsi jileei'²¹ joo'²¹ tsí³ cwáa¹ coon'¹³ mɨɨ'²¹ coon'¹³ joo'²¹ taai² jmɨ'ñi'³. 8 Pe jiin'¹³ jaain²¹ jo mo lí² tyʉ'²ʉ to² unnisɨɨ'¹³ɨ. Jo tii² 'yʉ unnisɨɨ'¹³ tsá² 'e jmoo¹o 'e gó². Joon 'e faa'²¹a tsá² lɨ́² lawa 'ootyíi². 9 Coon'¹³ unnisɨɨ'¹³ɨ' un'goo²¹o' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ joon coon'¹³ unnisɨɨ'¹³ɨ' do faa'¹³a' júu³ 'laa'²¹ tya' tsá². Joon lawa faa'¹³a' 'laa'²¹ tya' Dios tsʉ Dios gajmeei¹ tsá² 'e lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i 'ii‑o. 10 Coon²¹ moo'oo²¹ tsá² 'yeei'²¹ júu³ tyʉ́² joongɨ júu³ 'laa'²¹. Tsaru'¹u', jo tseein²¹ 'e faa'²¹a tsá² jɨ tún² 'ii'¹³. 11 Cón²duu' cwáain¹. Jo ja lí² 'yeei'²¹ jmɨɨ²¹ tyʉ́² coon²¹ lɨ 'yeei'²¹ jmɨɨ²¹ ñii²¹. 12 Tsaru'¹u', coon²¹ 'mó² cwaríi³ coon'²¹ lɨ' lɨ́ɨ²naa', ¿tɨ lí² 'ɨ́¹ poo'²¹? Owa coon²¹ wuunjøø'³ 'ee, ¿tɨ lí² 'ɨ́¹ mɨ'³ cwaríi³ 'ee? Coon'¹³ la joon jo lí² 'yeei'²¹ jmɨɨ²¹ tyʉ́² lɨ 'yeei'²¹ jmɨɨ²¹ ñii²¹.

Cwo'¹o Dios tsá² jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e 'ɨ¹‑tsi

13 Wana seein²¹ jaain²¹ jee²¹² 'naa', jaain²¹ 'in 'øøi'²¹‑tsi 'áai¹, 'ná¹ jmaa¹a 'ido 'e tyʉ́² joon jo jmaa¹a jloo'³. 'Ná¹ ngɨ¹ 'ido 'wo²‑tsi la tɨ́ɨi² ngɨ¹ 'in jmɨɨ¹‑tsi. Tsʉ 'in 'øøi'²¹‑tsi la jai'² jo jmoo¹o jloo'³. 14 Pe jo foo²oo' 'e 'øøi'²¹‑'oo' 'áai¹ wana tsiiwúu¹naa' jon'gɨ wana 'iin²¹²naa' jmee²¹²naa' yaanaa' tsacøøi'¹³. Tsʉ 'in 'øøi'²¹‑tsi la jai'² jo jmoo¹o la joon. 15 Dios jo gacwoo¹ wa'a 'áa¹a tsá² tsiiwúu¹. Joon 'in 'øøi'²¹‑tsi la joon lɨ́ɨ¹i lawa tsá² 'in jo cwii¹in Dios. Jmoo¹‑o jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'in 'lɨɨ'³mo. 16 Tsʉ mo jmoo¹o tsá² feei'¹ 'ña'a joon jmoo¹o tsá² mɨɨ'¹³ɨ jee²¹² yaai jo 'ii'²¹ ilisá² jee²¹² 'ii joon ilisá² jilaa'²¹ 'e gó². 17 Dios cwo'¹o tsá² jiin'¹³ 'e tyʉ́²‑ʉ 'e 'øøi'²¹‑tsi. Joon jileei'²¹ 'in 'øøi'²¹‑tsi la joon jo un'leei'²¹ yaai jee²¹² tsá², joon jmáa¹a 'e jo to'²o tsá² mɨɨ'¹³ɨ. Jmáa¹a jon inuu¹un 'ee faa'²¹a tsá² joon fee'¹mo‑tsi. Tyʉ́²‑ʉ jmaa¹a tya' jileei'²¹ tsá². Jo lɨ́² tún² júu³, jmai'² coon'²¹ tún²‑un jmoo¹o. 18 'In jmoo¹o 'ii'²¹ røø²¹ jee²¹² tsá² iuncoon'¹³ tsá² xeei'²¹ 'e jmáa¹a 'e tyʉ́².

4

'In jai'² lɨ́ɨi² Dios jo lí² jmáa¹a la jmoo¹o 'in jo cwii¹in Dios

1 Ifuu²¹²uu 'naa' 'e lɨ' lɨɨlɨ¹ 'nii²¹ 'naa' joon jmoo²oo' mɨɨ'¹³naa' jee²¹² yaanaa'. Jmoo²oo' la joon tsʉ 'wii'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e 'iin²¹²naa'. Joon jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in tsá² jmoo¹o lawa 'nii²¹ jee²¹² yaai. 2 'Iin²¹²naa' coon²¹ 'e tyii' pe jo lí² 'e lɨ'¹oo' joon 'wii'¹³ joon 'iin²¹²naa' jngaa'¹³naa' ruu'²¹naa'. 'Wii'¹³ 'oo²oo' tsiiwúu¹ tya' 'e 'oo¹o tsá² xeei'²¹ tɨ́ɨ¹³naa' joon 'noo²oo' mɨɨ'¹³ tsʉ jo lii²ii' tyaa²aa' tyʉ́². Jo 'ii'¹³naa' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²naa' tsʉ jo mɨ́²ɨɨ' tyani Dios. 3 Joon wa mo gamɨ́²ɨɨ' jo ñii²naa' tsʉ mɨ́ɨ¹³ɨɨ' jiin'¹³ 'e 'yaai¹‑'oo'. Mɨ́²ɨɨ' jiin'¹³ jilaa'²¹ 'e suun²¹naa'. 4 ¡'Naa' lɨ́ɨ¹naa' tsá² 'in ngatiui² Dios! ¿Tɨ jo ñí² 'naa' 'in tsá² 'in tɨ́²‑tsi 'e sá² juncwii²¹ 'ee'¹mo Dios? Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in liseein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹ 'ee'¹mo Dios. 5 ¿Tɨ 'ɨ¹‑'oo' 'e jo 'ee to² tí² 'e jin'² jí² tya' Dios mo jin'²in: “'Áai¹ súun²in tsá² jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹”? 6 Pe Dios gauncoon'¹³gɨ tsá² 'áai¹. La jin'² jí² tya'a: 'Ee'¹mo Dios jileei'²¹ 'in jmoo¹o jloo'³ pe uncoon'¹³o 'in tsá² 'wéi¹. 7 Cwoo'¹³‑'oo' jon 'e tyʉ'² Dios to² 'naa'. Jo jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' jiin'¹³ la 'iin²¹²in 'in 'lɨɨi'³. Tyuu'¹³naa' to² 'e tyʉ'² 'in 'lɨɨi'³, jo jmaa²aa'. Joon ijaan'²o 'in 'lɨɨi'³ do. 8 Mɨ́²ɨɨ' 'e uncoon'¹³ Dios 'naa' tsʉ uncoon'¹³o. Jo jmaa²¹gɨɨ' 'e gó² pe jmai'² 'e tyʉ́² jilee'²¹ 'naa' 'in jmoo¹o 'e gó². Joon jileei'²¹ 'naa' 'in jo 'iin²¹²in jmá¹ la to² tyʉ'² Dios 'láa² 'wii²¹² jmáa¹a. 9 Cain'² cwolíi²naa' 'wii'¹³ tya' tsaa² tyii'. Seen²¹naa' xuui²¹²‑'oo' joon cɨɨ²ɨɨ' 'wii²¹² tyii'. Joon jilee'²¹ 'naa' 'in ngɨ́ɨ¹³ɨɨ' 'ná¹‑a cɨɨ²ɨɨ'. Joon 'e jløø'³moo' cwolí² jiin'¹³ 'e xuui²¹²‑'oo'. 10 Cwo'wo²‑'oo' yaanaa' tyani Ña'ñʉ'¹ʉ' joon isaa'²¹i 'naa' jløø'³mo 'wii²¹² tyii'.

Jo 'nɨ́ɨi¹³ 'naa' tsaru'¹u'

11 Tsaru'¹u', jo foo²oo' 'laa'²¹ tya' tsaruu'²¹naa' tsʉ jileei'²¹ 'in faa'²¹a 'laa'²¹ tya' ruu'²¹i faa'²¹a 'laa'²¹ jon tya' to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Tsʉ 'ii gatyʉ'¹o to² 'e 'ná¹‑a 'iin²¹²in tsá² ruu'²¹i. Jo cwéi¹ tyii' jiin'¹³ 'e 'iin²¹²naa' jmaa²aa', 'ná¹ jmaa²aa' jilaa'²¹ to² tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 12 Jiin'¹³ Dios lí² tyʉ'² to² tsá². Jiin'¹³ 'ii‑o jon ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá². Jiin'¹³ 'ii lí² jmáa¹a tiin'¹³ tsá² sɨ untyée¹i 'ee. Joon, ¿'iin²¹²naa' 'e 'nɨ́ɨ¹³ 'naa' tsaru'¹u'?

Jo ñí³ 'naa' 'ee ilí² tsa'oo²¹ yíia¹

13 Nʉʉ²duu' jileei'²¹ 'naa' 'in jin'² la lo: “Tsa'oo²¹ yíia¹ ní³ii 'e fuu²¹ náa¹ do joon taan²¹²na coon²¹ jiin²¹ loo²¹²xʉʉ 'e 'nɨ́ɨ³ɨɨ joon jnaa'¹³xʉʉ cuu².” 14 Pe coonti jo ní²ii' 'ee ilí² tsa'oo²¹ yíia¹. Tsʉ, ¿'ee lɨ́² juncwii²¹ tya' tsá²? 'E juncwii²¹ tya' tsá² lɨ la lɨ coon²¹ jníi¹ fu taa'²¹ ni 'wó². Taa'²¹ catá² joon jeen'²¹mo tún¹. 15 Tyʉ́²gɨ wa'a foo²oo': “Wa cwoo¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' toon²¹o'o lo joon jmoo²¹o'o 'elo sɨ 'edo 'ee.” 16 Pe 'naa' jmoo²oo' jloo'³ tsʉ lɨ́ɨ²naa' 'e yaamoo' tyʉ'²ʉʉ' to² juncwii²¹ tyii'. Joon 'áai¹ gó² la jmoo²oo' do. 17 Tsʉ jileei'²¹ 'in ñi¹ 'e tyʉ́² pe jo jmoo¹o, 'noo¹ 'ido tsaa² la joon.

5

Jo tiin'¹³ tsá² sá² cuu² coon'¹³ cuu²u

1 ¡Nʉʉ²duu' coon'²¹ tún¹ jileei'²¹ 'naa' tsá² sá² cuu²! 'Ná¹ tyii'²‑'oo' joongɨ 'ná¹ 'oo²oo' lɨ xuui²¹²‑'oo' tya' jilaa'²¹ wúu¹ imoo²oo'. 2 Jo 'ee to² 'íi³in jilaa'²¹ 'e sá² tyii'. Joon lawa'a 'e joo'¹³ cuu'²¹u sɨɨn'¹³ tyʉ́² tyii'. 3 Lawa'a 'e 'yiia²¹ soo'³ tya' jilaa'²¹ cwanáa¹ coon'¹³ jilaa'²¹ cwataa²¹ tyii'. Joon tsʉ 'wii'¹³ jo líin²‑tsi cuu² 'e gasáa¹naa' do joon ityée¹moo' coon'¹³ cuu²uu' tsʉ jee²¹² catá² ijmáa¹a Dios 'ii'²¹ tya' tsá². 4 Gatɨ́² loocwoo¹o Dios júu³ tya' tsá² 'in nijmaa¹a to² tya' tsá² sá² cuu². In tsa'leei'¹³ do gajmaa¹a to² jee²¹² tyiia²¹ pe 'in tsá² sá² cuu² jo gatyí¹ 'leei'¹³ tya' 'in tsá² jmaa¹a to² tya'a. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' 'in tsá² 'in 'oo¹o cuu² do. 5 Gateen¹in juncwii²¹ coon'¹³ jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ 'in tsá² sá² cuu² do. Gagøø'²¹o tyʉ́²‑ʉ lawa joo'²¹ núu³ 'e tɨ́² li júuin². Joon gatɨ́² jmɨɨ²¹² tya'a. 6 Ni'nɨɨi¹ 'in tsá² sá² cuu² do tsá² tyúi¹ coon'¹³ jmai'² júu³ tajuu²¹. Joon nigajngaa'¹²mo 'ido. Joon 'in tyúi¹ do jo lí² un'øøi'¹³ 'ña'a.

Taa'²¹ jmaa²aa' ca mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo

7 Tsʉ 'wii'¹³ joon, tsaru'¹u', tá² téein¹‑'oo' ca mi jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Ñí²oo' 'e jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² ni cwoo'¹³ 'wó² 'ná¹‑a sɨjáan¹an coon'²¹ tún² ce garoo²¹o 'e gajñii²¹i. Sɨjaan¹o ca mi ngɨ́ɨi¹ jmɨ́¹ jó¹ nifu. 'Ná¹‑a sɨjaan¹o jon jmɨ́¹ jó¹ lɨ tséi¹. Ngɨɨi² joongɨ roo²¹ 'e nijñii²¹i. 8 La joon 'ná¹‑a sɨjaan²aan' coon'²¹ ce tún² wa'a jo cwowíin²naa' tsʉ tɨ́² lí² jó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 9 Tsaru'¹u', jo jmaa¹aa' tsaa² tya' tsá² xeei'²¹, joon jo i'náa¹ lisá² 'ii'²¹ tyii', tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in jmoo¹o 'ii'²¹ intɨ́² lí² jó¹. 10 Tsaru'¹u', coon²¹duu' cwáain¹ xiiala ngóo¹ 'in gafaa'²¹a cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Gangóo¹‑o wúu¹ tya'a pe tsá² 'in ngɨ¹ coon'²¹ tún¹ 'ii. 11 Joon ñí²oo' 'e jløø'³mo 'in nigajmaa¹a taa'²¹ do. Nanʉʉ²oo' xiiala gajmaa¹a Job taa'²¹a. Joon ñí²oo' 'e tyʉ́² gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' tya'a mi yuui'¹³ ganii²¹ wúu¹. 'Áa¹mo feei'¹‑tsi Ña'ñʉ'¹ʉ' tyi', 'wo²‑tsi 'ii.

12 Pe nifu, tsaru'¹u', jo 'ée¹³naa' Dios jon'gɨ 'ée¹³naa' ni 'wó². Tyʉ́²gɨ tyii' wa jo 'ée¹³naa' coonti. Mo foo²oo': “Joon²”, foo²oo' iliñi¹ tsá² 'e ja'²mo júu³ tyii'. La joon jon mi foo²oo': “Ún².” Joon coon'¹³ la joon jo ijmáa¹a Dios 'ii'²¹ tyii'.

13 Wa seein²¹ 'in 'oo¹o fa'í³ jee²¹² 'naa' cwofaa'²¹a júu³ tyʉ́². Wa seein²¹ 'in jløø'³mo cwo'øø¹ø coon²¹ júu³ tyʉ́² 'e untyúu¹i Dios. 14 Wa seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ tsatsaa'¹³ jee²¹² 'naa' cwote'²e 'in tsatsaa'¹³ do 'in tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'e faa'²¹a 'ido 'wii²¹² tya'a joon 'e suun¹un aceite tya'a la lɨ́² 'e gatyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' to². 15 Joon tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨi² i'láa²mo. Joon Ña'ñʉ'¹ʉ' ijmá¹ isiin'¹³mo. Joon wana niga'noo¹o tsaa² joon 'íi²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' tsaa² tya'a. 16 'Wii'¹³ joon jmaa²aa' 'naa' júu³ la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsaa² ga'noo²oo', joon foo²oo' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tya'a la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Coon'¹³ la joon iun'láa²moo'. 'E júu³ tyʉ́² 'e faa'²¹a jaain²¹ tsá² 'in jo røøi²¹gɨ tsaa² tyani Dios lí² jmáa¹a coon²¹ 'e fee'¹. 17 'In 'lɨɨ²¹² tsagoo²¹o' Elías, 'in gafaa'²¹a cwáain¹ tya' Dios calɨɨ, lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i jna' joon mo gamɨɨ¹ɨ tyani Dios 'e jo tsá² jmɨ́¹ jo gangó¹ jmɨ́¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no'³. 18 Joon mo ngayuui'¹³ joon gafaa'²¹a júu³ tyʉ́² joon gangó¹ jmɨ́¹ tún¹ joon garoo²¹ 'e jñii²¹ tsá² tún¹.

19-20 Tsaru'¹u', wana tʉʉ²¹ la jai'² jaain²¹ jee²¹² 'naa' joon 'in xeei'²¹gɨ uncoon'¹³o 'e jaa'²¹a‑tsi cwoliñí² 'naa', 'in gajmaa¹a la joon galáa²mo jaain²¹ 'in røøi²¹ tsaa² fu¹ gó². Joon gauntiin'¹³mo 'in tsá² røøi²¹ tsaa² do 'e jo tsáa¹a lɨ 'lɨɨ'³. Joon 'láa²mo tsaa² tya' tsá² ga'ín¹.

1 PEDRO

1

2

3

4

5

Jí² 'láa² 'wii²¹² 'e gasii¹in San Pedro tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1

Sii¹in Tʉ́³ 'e jí² lo tya' 'in taain²¹² lɨ xiia'²¹

1 Jna‑a, Tʉ́³, 'in lɨ́ɨ¹i apóstol tya' Jesucristo, sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tya' jileei'²¹, 'in gatyii'¹³in Dios 'in taain²¹² lɨ xiia'²¹, 'in taain²¹² la caain²¹ lɨ sii²¹ Ponto, Galacia, Capadocia, Asia coon'¹³ Bitinia. 2 Sɨ́ɨ³na tya' 'in nigatyii'¹³in Dios Jmii²¹ jiin'¹³ la niga'ɨ¹‑tsi la mo jéei¹. Joon niga'ɨ¹‑tsi Dios 'e jmée¹i 'naa' tsá² tya'a cwáain¹ tya' Espíritu tya'a 'e linʉ́ʉ¹³ʉʉn' joon 'e untyúui¹ 'naa' coon'¹³ jmɨ¹ 'øø¹i Jesucristo. Cwocwo'²gɨ Dios 'naa' fo'² feei'¹ tyii' joon 'e seen²¹naa' tyʉ́²‑ʉ.

'In jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'ɨ¹‑tsi icwaa¹ coon'¹³ 'ii fu ñʉ'fú²

3 Cwocwoo²¹o' 'maai'¹³ Dios Jmii²¹, 'ii Jmii²¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon tsʉ 'wii'¹³ feei'¹‑tsi tyi' 'áai¹ gacwoo¹o 'e galiseen²¹na' tún¹ 'e sɨjaan²¹an' 'e tyʉ́² mo gajmaa¹a jiin'¹ Jesucristo jee²¹² 'lɨɨ²¹². 4 Joon coon'¹³ la joon 'ii'¹³moo' coon²¹ tyíia³ 'e jo tyéi¹ tyii' 'e niga'maa¹ Dios tyii' fu ñʉ'fú². Joon 'e tyíia³ do jo lí² li'leei'²¹ jon'gɨ lɨ tsáai². 5 Sɨ'mo'²o tya' jileei'²¹ 'naa' 'in un'øøi'¹ Dios tsʉ 'wii'¹³ ja'²mo lɨ́ɨ²naa'. Iun'øøi'¹ Dios 'naa' ca mi 'ii'¹³naa' 'e tiin'¹³naa'. Nanáa¹ tyʉ́² joon i'ee¹ Dios mi tɨ́² jiin²¹ lɨ tséi¹.

6 'Wii'¹³ joon jmaa²aa' jløø'³naa' xʉfiin'¹³ moo²oo' wúu¹ coon²¹ sii'¹³ coon'¹³ 'láai² nii² fa'í³. 7 Joon 'e fa'í³ 'e seen²¹naa' nano lɨ la lɨ coon²¹ jɨ́² 'e untyʉ́² tsá² cwanáa¹ coon'¹³. Joon 'e jai'² 'e lɨ́ɨ²naa' tyiin²gɨ lagɨ cwanáa¹ 'e tyéi¹. Pe coon'¹³ 'e fa'í³ do iuntyʉ́² Dios jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Joon mi cwo'ɨ́ɨ¹naa' tyʉ́²‑ʉ jilaa'²¹ 'e fa'í³ do 'in Jesucristo, mi jó¹ tún¹, icwo'²o 'naa' 'e tyú¹‑unaa'. Joon 'ii'¹³naa' 'e 'ya'²gɨ tya'a joon iun'goo²¹o tsá² 'naa' la un'goo²¹o tsá² 'ii.

8 Fiin'¹³ jo mo ñii² 'naa' Jesucristo 'iin²¹²moo' 'ii joon jløø'³moo' 'e jiin'¹³ jo ñí²ii' xiiala foo²oo' jløø'³moo'. Joon rǿøi² jilaa'²¹ 'e jløø'³naa' lɨ́ɨ²naa' 'e 'ya'²gɨ 'e sá² ñʉ'fú². 9 Joon jløø'³naa' tsʉ 'wii'¹³ i'ii'¹³naa' 'e tiin'¹³naa' 'wii'¹³ galijai'² galɨ́ɨ²naa'.

10 Joon 'in tsá² 'in gacwo'¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios ca lɨɨ²¹² gafaa'²¹o tya' xiiala itiin'¹³naa' Dios. Joon gacwo'²‑tsi 'ido untsáa¹a joon gamɨɨ¹ɨ xiiala ilí². 11 Ga'naa'²¹i 'iin tsá² sɨ 'ee jiin²¹ 'ee 'e faa'²¹a 'in Espíritu tya' Cristo mo gajmaa¹a júu³ 'e 'ná¹ nii²¹² Cristo wúu¹ joon i'ii'²¹i 'e 'ya'²gɨ tya'a. 12 Pe Dios gajma'²a júu³ 'in tsá² do 'e jon'on tya' 'ii 'e júu³ do pe tyijna'o'. Joon 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² nano coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² 'in Dios gasii¹in fu ñʉ'fú², 'ii‑i jma'²a 'naa' júu³ 'e cwáain¹ do. Joon 'in ángeles 'iin²¹²in 'áai¹ litsáai¹‑tsi 'e cwáain¹ do.

Gatø'¹ø Dios 'e seein²¹ tyú¹‑u mo 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii

13 'Wii'¹³ joon tyaa¹aa' tyʉ́² tyii', 'í¹du'‑'oo'. Coon'²¹ tún² seen²¹naa'. Cwolii²¹oo'. Cwolijløø'³moo' jilaa'²¹ fo'feei'¹‑tsi i'ii'¹³naa' mi jnéi¹ Jesucristo. 14 Jmaa²aa' la jmoo¹o xuui²¹² 'in nʉʉ'¹³. Jon'on seen²¹naa' jmaa²aa' jilaa'²¹ 'e gó² 'ii²¹²naa' la gajmaa²aa' la nʉ'gɨ ilicwii¹naa' Dios. 15 Pe seen²¹naa' la seein²¹ 'in nigatø'² 'naa'. Joon tyú¹mo 'ii coonti. 16 Tsʉ ni jí² tya'a 'e jin'²: “Cwoli'ee'¹moo' jilaa'²¹ 'e gó² tsʉ jna 'aa'¹oo jilaa'²¹ 'e gó².”

17 Joon 'ná¹‑a ngɨɨ²ɨɨ' tsa'goo'²¹‑'oo' la 'ɨɨ²¹² taan²¹²naa' juncwii²¹ lo wana foo²oo' Dios: “Ñʉ'¹ʉ'”, tsʉ 'ii jmoo¹o 'ii'²¹ rǿø² tya' tsá² la jaain²¹ la jaain²¹ tsá². 18 Ñí² 'naa' 'e Dios gatyí² 'e láa²moo' jee²¹² coon²¹ juncwii²¹ 'e jo 'e to² 'íi³in 'e gacwo'¹ tsacøøi'¹³ tyi'naa'. Joon jo gatyí¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyéi¹ 'e la lɨ́² cwataa²¹ sɨ cwanáa¹ 'ee. 19 Gatyii²¹o coon'¹³ jmɨ¹ 'øø¹i Cristo 'e tyiin² 'áai¹. Gatuun²¹ jmɨ¹ 'øøi¹ la tuun²¹ jmɨ¹ 'øøi¹ jaain²¹ joo'saa'²¹ xuui²¹²'e jo 'ee lɨ́ɨ¹i coonti 'e cwoo¹ tsá² lawa coon²¹ fa'¹. 20 Nigasɨ́ɨ²mo Dios rǿø² coon'¹³ Jesucristo 'ee ijmáa¹a coon'¹³ Jesucristo la nʉ'gɨ ijmáa¹a juncwii²¹ joon 'wii²¹² tyi'naa' gajmaa¹a liñí² 'naa' jee²¹² jiin²¹ lɨ tséi¹. 21 Coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a Cristo jo cu'²gɨ‑'oo' coon'¹³ Dios tsʉ Dios do gajmaa¹a jiin'¹ 'ido jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon gacwoo²¹ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a 'e jo cu'²‑'oo' coon'¹³on coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sɨjaan²aan' 'e cwo'²o jna'.

22 Joon tsʉ 'wii'¹³ niganʉʉ²ʉʉn' 'e júu³ jai'² tya' Dios nigalityú¹naa' 'e li'iin²¹²naa' 'in tsaru'¹u' la jai'² cwoli'iin²¹²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' ce caain²¹‑'oo' 'e gauntyú¹ Dios. 23 Galiseen²¹naa' tún² 'ii'²¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios 'e lɨ la lɨ jún² 'e jo tyéi¹ nii'¹³. Galiseen²¹naa' tún² 'ii'²¹ tya' Dios jon' tya' sáa³ jmii²¹ tsá² 'in júin¹. Joon coon'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios do cwoo¹o Dios juncwii²¹ tyii' joon 'e juncwii²¹ do jo tyéi¹. 24 La gajin'² jí² do:

Jileei'²¹ tsá² lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i ñii²¹,

joon jilaa'²¹ 'ya'²gɨ tya'a lɨ la lɨ lí³ tya' ñii²¹ do.

Lityʉʉn²¹ ñii²¹ do joon xʉʉ'²¹ lí³ tya'a.

25 Pe júu³ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' taa'²¹a coon²¹ tøø²mo.

Joon nigacwo'¹ tsá² 'naa' 'e júu³ tyʉ́² do tya' xiiala jmaa¹ Dios tiin'¹³naa'.

2

1 'Wii'¹³ joon tʉ́¹ 'naa' jilaa'²¹ nii² tsii²¹² wúu¹ 'naa' 'e lɨ́ɨ²naa' joon jo cón² 'naa' tsá² tóo², jo cwolíin²naa' tajuu²¹ joon jo suun²¹naa' 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹. Tʉ́¹ 'naa' jilaa'²¹ júu³ 'atsaa²¹. 2 La lɨ́ɨ¹i yʉʉn²¹ 'in 'iin²¹²in cuu'²¹ tʉʉ'²¹ 'e lí² cwaain²¹ coon'¹³ la joon joon 'naa' cwoli'iin²¹²moo' 'e júu³ tya' Dios 'e jo lɨ́² caai'²¹ 'e coon'¹³ la joon 'e li ñí³gɨɨ' xiiala itiin'¹³naa' Dios. 3 Tsʉ nigalitsáa¹mo‑'oo' 'e la ja'²mo jmoo¹o Ña'ñʉ'¹ʉ' tyʉ́² tyii'.

Lɨ́ɨ¹i Cristo lawa coon²¹ cuun²¹² 'e jiin'¹in

4 Ñityéen¹naa' jon coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús icwo² 'naa' juncwii²¹ tyii'. 'Ii lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ cuun²¹² 'e nigapii²¹ tsá² co' lawa 'e jo tseein²¹. Pe tyani Dios lɨ́ɨ¹i lawa coon²¹ cuun²¹² 'e gatyii'¹²i joon 'áa¹mo tyiin². 5 Joon 'naa' cwolɨ́²naa' lawa cuun²¹² 'e jiin'¹ 'e lí²‑i jmaa'¹³a Dios coon²¹ cwo'¹ lɨ cwaa²¹ 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a. Joon coon'¹³ la joon liseein²¹ coon²¹ poo²¹² untsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. 'Ii'²¹ tya' Jesucristo cwo'¹ 'ido fa'¹ joon jiin'¹³ 'ii‑o lí² cwo'² Dios fa'¹ jiin'¹³ 'e lí² 'ii'²¹in Dios. Joon 'e fa'¹ do lawa'a 'e faa'²¹o jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² coon'¹³ jilaa'²¹ to² tyʉ'² 'e jmoo²oo'. 6 Tsʉ ni jí² tyʉ́² tya'a Dios 'e jin'²:

Jna‑a isáa¹³na fuu²¹ Sión jaain²¹ tsá² 'in nityii'¹³na ilíin² lawa coon²¹ cuun²¹² tyʉ́² 'e toon'²¹ tsá² nifu mo jmoo'¹²o 'nʉ́¹.

Joon tyiin²mo 'ii.

Joon jilee'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii jo 'e i'oo¹o fa'ɨɨ'²¹ tya'a, pe iun'goo²¹ tsá² 'ii.

7 Tsʉ joon tya' jileei'²¹ 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii 'áa¹mo 'yei'²gɨ 'ii tyii', pe tya' jilee'²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨi² 'ii pe lɨ lɨ́¹ 'ii²¹ tyʉ'²o to² la mo ngóo¹ 'naa'¹³mo. Ingɨ́ɨ²mo 'ii jmáa¹a la lɨ́² 'e jin'² ni jí²:

'E cuun²¹² 'e gapí² 'in tsá² jmoo'¹³ 'nʉ́¹ lɨ co'² jo 'ee to² 'íi³in joon galɨ́ɨ¹mo la lɨ 'e cuun²¹² nifu.

8 Galɨ́² jiin'¹³ la gajin'² 'e jí² do:

Ilí² lawa cuun²¹² 'e tyuuin'¹³ tsá² 'e jmoo¹o cɨɨi'¹³ tsá².

Cɨɨ'¹³mo 'in tsá² do tsʉ jo jmoo¹o nʉʉ'¹²ʉn júu³ tya' Dios. Tsʉ la joon gatyʉ'² Dios to² itsangɨ́ɨi² jileei'²¹ 'in jo nʉʉ'¹³.

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in gatyii'¹³in Dios

9 Pe 'naa', Dios gatyii'¹³in 'naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya'a. Gatyiin'¹³in 'naa' 'e lɨ́ɨ¹naa' coon²¹ poo²¹² untsá² 'in jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios. Lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Dios 'in lí² jmáa¹³aa' tsá² júu³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios 'in nigatø'¹ 'naa' 'e 'woo²¹naa' lɨ nʉʉ²¹ 'e cwotaan²¹²naa' lɨ jná² joo'²¹ tya'a. 10 'Naa', la mo jéei¹ jo 'ee fuu²¹ lɨ goo²oo' pe nano lɨ́ɨ¹naa' lawa'a tsagoo¹o 'in tyʉ'² Dios to². La mo jéei¹ jo mo galɨ́² 'e 'ii'¹³naa' fo'fee'¹ tya' Dios pe nano niga'ii'¹³moo'.

Xiiala 'ná¹ jmoo¹o 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios

11 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, lɨ́ɨ¹naa' tsá² coon²¹ fuu²¹ 'in cwá² juncwii²¹ lo cata. Mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' cwoján¹ caai²¹ jilaa'²¹ 'e gó² 'e 'iin²¹²in tsá² jmáa¹a tsʉ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in tsá² jmaa¹a ixé¹mo alma tya' tsá². 12 Ngɨɨ²ɨɨ' 'e tyʉ́² coon²¹ tøø²mo tyani 'in jo cwii¹in Dios tsʉ wa mo faa'²¹a 'ido 'laa'²¹ tyii' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² gó² inii²¹o jilaa'²¹ tyʉ́² 'e gajmaa¹aa' joon ifaa'²¹a tyʉ́² tya' Dios mi tɨ jmɨɨ²¹² ifee'²¹i Dios 'ii.

13 Cwojmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'in 'oo¹o to² 'e jo lí² faa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Cwojmaa²aa' nʉ́ʉn¹³ʉʉ' to² tyʉ'² 'in tsaa'to² tyii' 'in fee'¹gɨ sɨ jmoo²¹ joon jaain²¹ tsá² 'oo¹o to² 'ee 14 'in tsaa'to² do gasii²in i'e'¹e wúu¹ jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó² joon tyaa¹‑tsi jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e tyʉ́². 15 'Iin²¹²mo Dios 'e coon'¹³ jilaa'²¹ tyʉ́² 'e jmoo²oo' ilí² jmoo²oo' ján¹ tii² jileei'²¹ 'in tuuin²¹² jo 'øøi'²¹‑tsi.

16 Ngɨɨ²ɨɨ' lawa tsá² 'in galáai² Jesús, 'in jo 'ná¹‑a jmá¹ jilaa'²¹ tɨɨsi'² tya' tsá² pe jo jmaa²aa' 'e gó² joon mi yuui'¹³ joon foo²oo': “Jmoo²o' jiin'¹³ to² tyʉ'² Dios tsʉ naláa²mo jna'.” Jmaa²aa' la tɨ́ɨi² jmá¹ tsá² 'in tyʉ'² Dios to². 17 Un'goo²¹oo' jileei'²¹ tsá². Cwoli'iin²¹²moo' jilee'²¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Cwoli'gøø'²¹moo' Dios, joon un'goo²¹oo' 'in tsaa'to² nifu.

'E'¹e Cristo jna' xiiala jmoo²¹o' taa'²¹ mi moo²¹o' wúu¹

18 'Naa', tsá² jmoo¹o to² inʉʉ tsá², cwojmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' to² tyʉ'² ñifii¹ii' coon²¹ tún² 'e tsáai¹‑'oo'. Cwojmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'in tyúi¹ la joon jon 'in soo¹‑tsi. 19 'Yaai¹‑tsi Dios tya' tsá² 'in nii²¹² wúu¹ 'e jo tɨ́ɨi² jo 'nii'²¹‑tsi tsʉ 'iin²¹²in jmáa¹a la 'iin²¹²in Dios. 20 Pe wana jmoo¹o tsá² 'e gó² joon 'e'²e tsá² 'ii wúu¹ tya' 'e gó² gajmaa¹a, ¿'ee to² 'íi³in wa nii²¹² wúu¹ joon jo 'nii'²¹‑tsi? Pe wana gajmaa¹a tsá² coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ joon jo 'nii'²¹‑tsi mo 'e'²e tsá² 'ii wúu¹ tya' 'e tyʉ́² gajmaa¹a, 'yaai¹‑tsi Dios tya'a. 21 Tsʉ 'wii'¹³ joon gatø'¹ø Dios 'naa' tsʉ Cristo gajmaa¹a lawa coon²¹ li² tyii' mo ganii²¹² wúu¹ 'wii²¹² tyii' 'e 'ná¹‑a jmaa²aa' la gajmaa¹a. 22 Jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo ga'noo¹o, jon'gɨ jiin'¹³ jaain²¹ tsá² jo gacon'²on tóo². 23 Joon mo gajíi²in tsá² 'ii jo gañii¹in jiin'¹³xʉ. Joon mo ga'e'²e tsá² 'ii wúu¹ jo gaton'¹on fo'¹‑tsi 'in tsá² 'in ga'e'²e 'ii wúu¹ pe 'e 'íi¹³ la 'e ñii¹i gatyaa¹a cwoo²¹o Dios jilaa'²¹ tsʉ Dios 'in jmoo¹o 'ii'²¹ røø²¹. 24 Cristo mo gateein¹ tsá² 'ii tsaa' crúu¹³ 'ña'o gatyí¹ tsaa² tyi' coon'¹³ wúu¹ 'e ganii²¹ do. Joon gajmaa¹a la joon 'e jo tyʉ'²gɨ tsaa² jna' to² pe 'e ilisáan³an' 'e tyʉ́². Tsʉ naláa²moo' coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ 'e ganii²¹. 25 Tsʉ galɨ́ɨ¹naa' lawa joo'saa'²¹ 'in nigatuui¹ pe nano nigacɨɨ'¹³oo' tya' 'in 'aai²¹ 'naa', tya' 'in un'øøi'¹ 'naa' 'e itiin'¹³naa'.

3

Xiiala 'ná¹ jmá¹ 'in nicui'² cwoo²¹o

1 Coon'¹³ la joon jon 'naa', tsamɨ́² 'in seein²¹ nʉʉ'¹ tya'a, 'ná¹‑a jmaa²aa' nʉ́ʉ¹³ʉʉn' 'e coon'¹³ la joon wa seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ nʉʉ'¹ tyii' 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi² júu³ tya' Dios jo 'ná¹ foo²oo' pe jiin'¹³ coon'¹³ 'e tyʉ́² jmaa²aa' ilítsáa¹mo‑tsi 'in ñʉʉ'¹ tyii' do. 2 Ñʉʉ'¹ tyii' icoon²¹ cwáain¹ xiiala ngɨɨ²ɨɨ' coon'²¹ tún² joongɨ xiiala un'goo²¹oo'. 3 Jo cu'²‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmaa²aa' 'e 'yei'²gɨɨ' lagɨ xiiala tyá² tsamɨ́² tyʉ́² tyíi¹i coon'¹³ jilaa'²¹ cwanáa¹ joongɨ coon'¹³ 'mɨ'² 'e tyí² tsá² 'ee. 4 Pe cwoseen²¹naa' coon'²¹ tún² 'e tyú¹naa' lɨ tsi, 'e seen²¹naa' wo²‑'oo' joongɨ jo cu'²‑'oo' tsʉ jo tyéi¹ jilaa'²¹ 'elo. Joon tyani Dios 'áa¹mo tyiin² 'e seein²¹ tsá² la joon. 5 Tsʉ la joon lɨ́ɨ¹i 'in tsamɨ́² 'in seein²¹ calɨɨ², 'in lɨ́ɨ¹i tsamɨ́² tya' tsacøøi'¹³ tyi', gatsaa'¹‑tsi Dios joon gajmaa¹a nʉʉ'¹²ʉn to² tyʉ'² ñʉʉ'¹ tya'a 'e jméi¹ 'ña'a 'yei'²gɨ. 6 La joon gajmaa¹a Sara, gajmaa¹a nʉʉ'¹²ʉn ñʉʉ'¹ tya'a Abraham, joon gajin'² Sara: “Ñʉʉ'¹ tyiia no.” Joon líin²naa' jamɨ́ɨ¹ɨ Sara wa'a jmoo¹oo' 'e tyʉ́² joon jo jmaa²aa' 'goo'²¹‑'oo'.

7 La joon jon 'naa' tsá² seein²¹ tsamɨ́² tya'a, cwotaan²¹²naa' coon'¹³ tsamɨ́² tyii' lawa 'in 'øøi'²¹‑tsi. Tsáa¹mo‑'oo' tsamɨ́² tyii' jiin'¹³ la gatɨ́ɨi². Tsáai¹‑'oo' 'ido jon'on wa' 'wii'¹³ 'e tsaai'¹³gɨ lagɨ 'naa' pe tsʉ 'wii'¹³ niga'ii'²¹i fo'feei'¹ tya' Dios la ga'ii'¹³naa'. Joon coon'¹³ la joon jo sɨjnɨɨi'¹³ júu³ tyʉ́² tyii'.

Xiiala 'ná¹ jmá¹ 'in nii²¹ wúu¹

8 Coon²¹gɨ júu³ fuu²¹²uu 'naa' jileei'²¹ 'naa'. Canii²mo 'ɨ¹‑'oo' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Fúu² cwolíin²naa' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa'. Cwo'iin²¹²moo' tsá² xeei'²¹ lawa tsaruu'²¹moo'. Cwoseen²¹naa' wo²‑'oo' la joongɨ tsá² jo jmoo¹o feei'¹ 'ña'a. 9 Jo jmaa²aa' 'e gó² tya' tsá² 'in jmoo¹o 'e gó² tyii', la joon jon jo jíi²¹²naa' tsá² 'in jíi²in 'naa'. Lɨ' cɨɨ'¹²ɨ jmaa¹aa' la jmaa¹a 'ido. Mɨ́²ɨɨ' tyani Dios 'wii²¹² tya'a joongɨ foo²oo' 'e tyʉ́² tya'a, tsʉ Dios gatø'¹ø 'naa' 'e 'ii'¹³ 'naa' jilaa'²¹ 'e tyʉ́² tya'a. 10 Jin'² jí² tya'a:

Jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in liseein²¹ 'yaai¹‑tsi coon'¹³ juncwii²¹ tya'a,

joon táa¹i tyʉ́²‑ʉ la coon²¹ jmɨɨ²¹²;

'ná¹‑a cwoun'øø'¹²i sɨɨ'¹²ɨ 'e jo cwofaa'²¹ 'e gó²,

la joon jon loosɨɨ²¹²ɨ 'e jo cwoo²¹ faa'²¹a júu³ tajuu²¹.

11 'Ná¹‑a cwotʉʉ²¹ jilaa'²¹ 'e gó²,

joon cwocwo'²‑tsi 'e seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jileei'²¹ tsá².

Joon cwocwo'²gɨ‑tsi.

12 Tsʉ un'øø'²¹i Ña'nʉ'¹ʉ' 'in tsá² tyúi¹,

joon nuu¹o júu³ tyʉ́² tya' 'in tsá² tyúi¹ do,

pe 'nii'²¹‑tsio tya' jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'e gó².

13 Jo 'in seein²¹ jiin'¹³ jaain²¹ 'in lí² jmeei'²¹ 'naa' wa cwo'²‑'oo' jmoo²oo' 'e tyʉ́². 14 Tsʉ xʉfiin'¹³ 'e'² tsá² 'naa' wúu¹ tya' 'e tyʉ́² gajmaa²aa' jløø'³moo'. Jo foo'¹³moo' coon'¹³ jilaa'²¹ fo'² toon'²¹‑'oo', jo cu'²‑'oo' lɨ́ɨ²naa'. 15 Caai¹ jeen'¹³naa' jilaa'²¹ 'e gó² tsʉ Jesucristo jo 'ee to² sá² jmeei¹ 'e gó² joon nanaa²¹ tyʉ́² tyii' jmáa¹³aa' tsá² júu³ jileei'²¹ tsá² 'in 'iin²¹²in linii²¹ 'e lɨ' 'e ijeen²naa' Jesucristo. Jo foo²oo' coon'¹³ júu³ jloo'³ pe sɨ́ɨ¹³naa' coon'¹³ 'e un'goo²¹oo' Dios Jmii²¹. 16 Cwoñí²ii' 'e jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ 'e nigajmaa²aa' 'e 'áa¹a fa'ɨɨ'²¹ jileei'²¹ 'in faa'²¹a 'e gó² tyii' lawa tsá² gó²; 'in faa'²¹a júu³ tajuu²¹ tya' 'e tyʉ́² jmoo²oo' 'e lɨ́ɨ¹naa' tsá² tya' Cristo. 17 Tsʉ tyʉ́²gɨ tyii' wa'a 'iin²¹²in Dios la joon 'e moo²oo' wúu¹ tya' 'e tyʉ́² gajmaa²aa' lagɨ ñí²ii' wúu¹ tya' coon²¹ 'e gó² 'e nigajmaa²aa'.

18 La joon galɨ́² tya' Cristo mo gajúin¹ gatyii¹ tya' tsaa² tya' tsá² coonti. In tsá² tyúi¹ do gajúun²in 'wii²¹² tya' tsá² gó² 'e lí² 'ii'²¹ Dios jna'. Gajnga'²mo tsá² ngú¹ taan¹in pe gajiin'¹o tún¹ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. 19 Joon alma tya'o ngacwoo¹ júu³ tya' Dios tya' 'in alma tya' tsá² 'in taai²¹² sɨjnɨ́ɨi¹³. 20 'Ii calɨɨ jo mo gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn la 'ɨɨ²¹² gajmaa¹a Noé 'e barco tya'a. Jee²¹² jiin²¹ joon fee'¹mo‑tsi Dios tya'a. Pe coon'¹³ barco do xʉʉ gatiin'¹³ coon'¹³ jmɨɨ²¹ do, tí² jiin'¹³ jñéei². 21 La joon jon jna' mo sáa¹na' jmɨɨ²¹ nano lawa'a 'e tiin'¹³mo' coon'¹³ jmɨɨ²¹ do. Mo saai²¹ tsá² jmɨɨ²¹ 'e jmɨɨ²¹ do jon'on wa' jan'² 'la² toon²¹ caluu pe lawa coon²¹ li² 'e nigamɨ'² 'in tsá² do Dios 'e unsɨ́ɨi² Dios 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsi 'wii²¹² nigajiin'¹ Jesucristo. 22 Joon 'in Jesucristo do naganga'²mo fu ñʉ'fú² joon gacwoo²¹ lɨ' caai¹ Dios Jmii²¹ lɨ tsáa¹. Joon 'ii‑o tyʉ'²ʉ to² jileei'²¹ ángeles coon'¹³ jileei'²¹ 'in 'oo¹o to² coon'¹³ jilee'²¹ 'in tyʉ'² to².

4

Jmoo²oo' to² tyii' coon'¹³ waa'²¹ pí² 'e nicwoo¹ Dios Jmii²¹

1 'Wii'¹³ joon, la mo ganí³ Cristo wúu¹ 'wii²¹² tyii' coon'¹³ moo¹ táa¹i, la joon jon 'naa' 'ná¹ náa¹ tyʉ́² tyii' moo²oo' wúu¹. Tsʉ jileei'²¹ 'in niganí³ wúu¹ coon'¹³ moo¹ táa¹i nigatʉʉ²¹o jilaa'²¹ tsaa². 2 Joon taan²¹²mo jon la tøøi² 'e seein²¹ jiin'¹³ la 'yaai¹‑tsi Dios joon jo 'iin²¹²gɨ jmáa¹a jilaa'²¹ 'e nigatyuui'¹³ Dios 'e la jmoo¹ tsá² catyaai² seein²¹ juncwii²¹. 3 Tsʉ líin²mo jiin'¹³ la nagajmaa²aa' la mo jéei¹ 'e jmaa²aa' la tɨ́²‑tsi tsá² jmoo¹o 'in jo cwii¹in Dios. Tsʉ 'ii yʉníi¹i jmáa¹a jilaa'²¹ 'e gó². Suun¹in jilaa'²¹ 'e gó², ngɨ¹ to² 'íin¹, tɨ́²‑tsi tsáa¹a lɨ náa¹ jmɨɨ²¹² 'un'²un máa¹. Joon un'goo²¹o tsá² jileei'²¹ dioses 'in jo jai'² 'e jo tɨ́ɨi². 4 Joon tsa'goo²¹‑tsi 'áai¹ 'in tsá² do mo jo sɨcaan²¹naa' coon'¹³ 'e jmaa²aa' 'e gó² do coon'¹³on. Joon faa'²¹a 'laa'²¹ tyii'. 5 Pe 'in tsá² do ingɨ́¹ coon'²¹ tya'a tyani 'in niganáa¹ tyʉ́² tya'a ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' 'in jiin'¹ lagɨ 'in najúuin². 6 Tsʉ 'wii'¹³ joon ganúu²un 'in tsá² najúuin² júu³ tya' Dios 'e xʉfiin'¹³ najuun²¹mo ngú¹ taan¹in la júuin² jileei'²¹ tsá², joon jiin'¹o tún¹ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Coon'¹³ la joon jiin'¹ coon²¹ tøø²mo la jiin'¹ Dios.

7 Nijatyéen¹mo 'ii'²¹ tya' jilaa'²¹ 'e sá², 'wii'¹³ joon cwongɨɨ²ɨɨ' coon'²¹ tún² 'e cwo'²‑'oo' foo²oo' júu³ tyʉ́². 8 Joon tyiin²gɨ la jee²¹² jilaa'²¹ jo tʉ́² 'naa' 'e 'iin²¹²naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' tsʉ coon'¹³ la joon fee'¹mo‑tsi' tya' 'e 'láa²mo tsaa² tya' tsá² xeei'²¹. 9 'Ii'¹³naa' tsá² xeei'²¹ inʉʉ tyii' 'yaai¹‑'oo'. 10 Joon la joon la jaain²¹ la jaan²¹naa' uncoon'¹³ ruu'²¹naa' jiin'¹³ la 'ii'²¹ tya' Dios 'e gacwo'¹ Dios la jaain²¹ la jaain²¹. Cwolíi²naa' lawa 'in náa¹ ni 'in tyúi¹ tya' jilaa'²¹ nii² 'e tyʉ́²‑ʉ cwo'²o Dios tsá². 11 Mo cwoo¹ tsá² júu³ tyʉ́², cwo faa'²¹ lawa jaain²¹ 'in faa'²¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios. Joon wana unjíin² tsá² tsá² xeei'²¹ cwojmaa¹a coon'¹³ 'ii'²¹ 'e cwo'¹ Dios 'ii. Tsʉ coon'¹³ la joon jilaa'²¹ 'e jmaa²aa' 'ii'²¹ tya' Jesucristo ijmáa¹a feei'¹gɨ Dios. Joon tɨ́ɨ²mo Cristo jilaa'²¹ 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ to² coon²¹ tøø²mo. Amén.

'In jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'ná¹ nii²¹ wúu¹ coon'²¹ ce tún²

12 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, mo moo²oo' wúu¹ Dios jǿøi² du 'naa' wana taa'²¹‑'oo', 'wii'¹³ joon 'ɨ¹‑'oo' wa'a 'e tsa'goo²¹‑'oo' 'áai¹. 13 Lɨ' jmaa²aa' jløø'³moo' tsʉ coon'¹³ la joon moo²oo' coon²¹ sii'¹³ wúu¹ la ganí² Cristo wúu¹. La joon jon ijmaa²aa' jløø'³moo' 'áai¹ mi jne¹i 'e 'ya'²gɨ tya' Cristo. 14 Wana faa'²¹ tsá² 'laa'²¹ tyii' 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨ²naa' Cristo, tsá² jløø'³mo 'naa' tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios 'in ngɨ¹ coon'¹³ 'naa'. Joon 'in 'yei'²gɨ 'áa¹mo 'ii la 'yei'²gɨ Dios Jmii²¹ 'ña'o. 'In tsá² do faa'²¹ 'laa' tya' 'in Espíritu Tyʉ́² do pe 'naa' un'goo²¹oo' 'i. Joon jo 'iin²¹²na wa'a moo²oo' 'naa' wúu¹ jiin'¹³ jaan²¹naa' coon'¹³ 'e gó² nijmaa²aa'. 15 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'iin²¹²na 'e jo jngaa'¹²naa' tsá², jon'gɨ jmaa²aa' 'uun²¹, jon'gɨ 'noo²oo' mɨɨ'¹³, jon'gɨ jmaa²aa' doñi'ee 'e gó². 16 Pe wana ní³ tsá² wúu¹ tsʉ 'wii'¹³ jo'¹o lɨ́ɨi² Cristo jo cwo'aa¹a fa'ɨɨ'²¹, pe cwo'¹o 'maai'¹³ Dios tsʉ tsá² tya' Cristo 'ii.

17 Tsʉ gatɨ́² jiin²¹ 'e 'láa² 'wii²¹² jmáa¹a Dios 'ii'²¹. Joon i'láa² 'wii²¹² coon'¹³ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii. Joon wa i'láa² 'wii²¹² coon'¹³ jna' 'in jai'² lɨ́ɨi² 'ii, ¿'ee ilí² coon'¹³ 'in 'in jo mo galinʉʉ'¹²ʉn júu³ tyʉ́² tya' Dios? 18 Wa coon²¹xʉ‑ʉ itiin'¹³ 'in tsá² tyúi¹ tyani Dios, 'ee ilí² coon'¹³ 'in tsá² 'in jo tsaa'¹‑tsi Dios joon 'noo¹o tsaa². 19 Tsʉ 'wii'¹³ joon jileei'²¹ 'in ní³ wúu¹ la gali'iin²¹²in Dios 'ná¹‑a jmaa²gɨ 'e tyʉ́² la ngóo¹ 'naai'¹³ joon tyaa'²¹a cwoo²¹o Dios alma tya'a. Dios gajmee¹i 'ii joon jo cuu'²¹i Dios júu³ tya'a.

5

Cwoo¹ Tʉ́³ cwáain¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1 Tsʉ joon 'ɨ́ɨ³ɨɨ júu³ tya' tsacøøi'¹³ jee²¹² 'naa' joon jna‑a jon jaain²¹ jee²¹² 'ii. Joon gamóo³‑oo mo gangóo¹ Cristo wúu¹ joon sɨcaan²¹na coon'¹³on 'e 'ii'¹³na'a 'e 'ya'²gɨ tya'a 'e tɨ́² li jnéi¹. 2-3 'ɨ́ɨ³ jna júu³ 'e 'áa¹naa' 'in tsá² do 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios 'in líi²naa' tsacøøi'¹³ tya'a lawa 'in 'áai¹ joo'saa'²¹. 'Ii'¹³naa' to² 'yaai¹‑'oo' tsʉ la joon 'iin²¹²in Dios. 'Ii'¹³naa' to² do jon'on wa'a jnaa²aa' cuu² pe ce caain²¹‑'oo'. Jo tyʉʉ²ʉʉ' 'i to² 'ii²¹ 'in lɨ́ɨ¹i tsá² tyii' pe jmaa²aa' lawa coon²¹ li² tyʉ́² tyaníi¹i. 4 Joon mi jnéi¹ 'in tyʉ'² to² nifu i'ii'¹³naa' coon²¹ corona 'ya'²gɨ 'e jo lifin'³ la lɨ corona lɨ́¹ mo'³.

5 La joon jileei'²¹ 'in xuui²¹²gɨ cwotyaa¹ yá² júu³ tya' tsacøøi'¹³. Joon 'ná¹ ungoo²oo' tsaruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' joon uncoon'¹³oo', tsʉ jin'² ni jí² tya' Dios:

'Nii'²¹‑tsi Dios coon'¹³ 'in jmoo¹o jloo'³ yaai,

pe uncoon'¹³o 'in 'wéi¹.

6 Cwói¹ yaanaa' 'e tyʉ'² Dios to² 'naa' tsʉ 'gøø'¹³mo 'áai¹ 'ii joon la joon mi tɨ́² jiin²¹ tya'a ijméei¹ 'naa' tsafeei'¹. 7 Tyaa²aa' cwoo²¹o Dios jilaa'²¹ 'e ifee'¹naa' tsʉ 'ii‑o cu'²‑tsi 'wii²¹² tyii'.

8 Cwongɨ́²ɨɨ' coon'²¹ tún², li'² jmaa²aa' tsʉ 'in 'lɨɨi'³ 'naa'²¹i tsá² 'e 'iin²¹²in untyée¹mo. 'Iin²¹²in jmáa¹a 'e 'íin²mo‑tsi tsá² Jesucristo. Joon lawa 'yiia'tíi³ 'in ngɨ¹ to² 'oo¹o, la joon jon 'in 'lɨɨi'³ ngɨ¹ 'naa'²¹i 'in tsá² do. 9 Tɨ́ɨ¹moo' coon'¹³on, taa'²¹ jmaa²aa' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Cwoliñí²ii' 'e jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² la caain²¹ juncwii²¹ nii²¹ wúu¹ la joon. 10 Pe mi lɨ cɨɨin²¹ 'e niganii²¹ wúu¹ coon²¹ sii'¹³ Dios 'ña'a ijmée¹i 'naa' 'múui². Ijmée¹i 'naa' 'e tá² taain²¹²‑'oo' joon icwo'² 'naa' pí². Joon seen²¹naa' tá² coon'¹³ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. Joon Dios do cwo'¹ 'naa' jilaa'²¹ fo'feei'¹ joon 'ii do gatø'¹ø 'naa' coon'¹³ 'e gajmaa¹a Cristo tyii' 'e 'ii'¹³naa' 'e 'ya'²gɨ tya'a 'e jo tyéi¹. 11 Cwolí² tya'a jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ joongɨ jilaa'²¹ 'ii'²¹ coon²¹ tøø²mo. Amén.

Júu³ lɨ tséi¹

12 'In tsaru'¹u' sii²¹ Silvano gatoon²¹² júu³ 'e jí² lo. Joon cwáain¹ tyiia 'ii jaain²¹ tsá² 'in tsáa¹‑tsi. Coon'¹³ 'e jí²xʉ lo gamɨ́³ɨɨ tyaní²ii' joon jmóo³oo 'naa' júu³ 'e faa'²¹ 'e jí²xʉ lo la jai'² xiiala 'iin²¹²in Dios tsá². Tá² téein²‑'oo' 'e júu³ lo.

13 'In tsá² catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'in taain²¹² Babilonia lo, 'in gatyii'¹³in Dios jon, sɨɨ¹i 'aa²¹²moo'. La joon jon jin'² Marcos 'in lɨ́ɨi¹ lawa yʉʉn²¹ tyiia. 14 Fee'¹³naa' ruu'²¹naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' coon'¹³ coon²¹ 'e tyʉ́²‑ʉ.

Cwoseen²¹naa' tyʉ́² jileei'²¹ 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. Amén.

2 PEDRO

1

2

3

Jí² tɨ tún² 'e gasii¹in San Pedro tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1

Sii¹in Tʉ́³ 'e jí² lo tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesús

1 Jna‑a, Simón Pedro, sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Joon jmóo³oo la to² tyʉ'² Jesucristo joon 'ii gasii¹in jna 'e lɨ́ɨ¹na apóstol tya'a. Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi² la jai'² lɨ́ɨ³na. Joon 'áa¹mo 'ya'²gɨ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'in tyú¹mo Dios coon'¹³ Jesucristo, 'in jmoo¹o tiin'¹³na', ga'ii'¹³na' 'e júu³ 'e jai'² lɨ́ɨ²na'. Joon fee'¹mo‑tsi tya' jilee'²¹ tsá². 2 Cwocwo'²gɨ Dios 'naa' fo'fee'¹ tya'a joon cwoseen²¹naa' tyʉ́² tsʉ nigalicwii¹moo' Dios coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús.

Xiiala 'ná¹ ngɨ¹ tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

3 Joon tsʉ 'wii'¹³ nigalicwii¹mo' Dios, 'ii gacwo'¹o jna' waa'²¹ pí² tya'a jilaa'²¹ 'e jmái¹ to² tyi' joongɨ 'e seen²¹mo' tyʉ́² tyani jileei'²¹ tsá² 'wii'¹³ tya' 'in gatø'¹ø jna' ga'ii'¹³mo' jilaa'²¹ 'elo. Joon gatø'¹ø jna' coon'¹³ jilaa'²¹ 'ya'²gɨ tya'a joon coon'¹³ 'e tyúu¹i. 4 Joon coon'¹³ la joon nigacwo'¹o jna' júu³ 'e fee'¹ joongɨ 'e tyiin². Joon coon'¹³ júu³ ga'ɨ́ɨ² do galɨ́ɨ¹naa' la lɨ́ɨ¹i Dios. Galáa²moo' jilaa'²¹ 'e gó² 'e sá² juncwii²¹. Joon 'áai¹ sá² 'e gó² juncwii²¹ 'wii'¹³ 'e gó² 'ɨ¹‑tsi tsá². 5 'Wii'¹³ joon cwo'²‑'oo' 'e un'láa¹naa' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' coon'¹³ 'e ngɨ́²ɨɨ' tyʉ́². La joon jon un'láa¹naa' 'e ngɨ́²ɨɨ' tyʉ́² coon'¹³ 'e ñí³‑'oo'. 6 Un'láa¹naa' jon 'e ñí³‑'oo' coon'¹³ 'e tyʉʉ²ʉʉ' to² yaanaa'. La joon jon un'láa¹naa' 'e tyʉʉ²ʉʉ' to² yaanaa' coon'¹³ 'e jmoo²oo' taa'²¹a. Un'láai¹gɨɨ' 'e jmoo²oo' taa'²¹a coon'¹³ 'e un'goo²¹gɨɨ' Dios. 7 Un'láai¹gɨɨ' 'e un'goo²¹gɨɨ' Dios coon'¹³ 'e 'iin²¹²naa' tsaru'¹u'. Un'láai¹gɨɨ' 'e 'iin²¹²naa' tsaru'¹u' coon'¹³ 'e 'iin²¹²gɨɨ'²¹ Dios coon'¹³ jileei'²¹ tsá².

8 Wana jmoo²oo' jilaa'²¹ 'elo joon un'láai¹gɨɨ' jmaa²aa' ili'íi³mo to² 'e galicwii²naa' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Jo tsa'ɨ́ɨ́¹ juncwii²¹ tyii'. 9 Joon 'in jo jmoo¹o la joon lɨ́ɨ¹i lawa tsá² tiui² 'in jo jnaa'²¹ wíin². Ga'íi²mo‑tsi 'e Dios ga'íi²mo tsaa² tya'a la mo jéei¹. 10 'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u', cwoo'¹³‑'oo' litsáai¹‑'oo' 'e gatø'¹ø Dios 'naa' joon gatyii'¹³in 'naa'. Joon wana jmoo²oo' la joon jo jmɨɨ²¹² xuu'²¹naa'. 11 Coon'¹³ la joon icwo¹ Dios ingɨɨ¹naa' jløø'³moo' lɨ tyʉ'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucrist to² coon²¹ tøø²mo. 'Ii jmoo¹o tiin'¹³na'.

12 'Wii'¹³ joon xʉfiin'¹³ ñí³oo' jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' joon nasan'²aan' tá² 'iin²¹²mogɨ untii'¹³i‑'oo' jilaa'²¹ 'elo. 13 Laa'¹³ lɨ́ɨ²na 'e tyʉ́²‑ʉ 'e untii'¹³i‑'oo' 'elo la jee²¹² seen²na 14 tsʉ ñí³oo 'e tɨ́² lɨ jó¹ 'mó¹ tyiia jiin'¹³ la júu³ ga'ɨ́ɨ² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. 15 Pe cwo'³‑tsii jmáa³aa jilaa'²¹ ilí² itɨɨ'²‑'oo' coon²¹ tøø²mo jilaa'²¹ 'elo mi yuui'¹³ júun²na.

'In ganí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Jesucristo

16 Jo ga'e'¹ee 'naa' júu³ 'e juuin¹‑tsi tsá² 'e jo jo'¹ mo gafo'³oo cwáain¹ tya' 'ii'²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' joon xiiala mi jó¹ tún¹ tsʉ coon'¹³ unní³oo'o ganée²na'a Ña'ñʉ'¹ʉ' coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a. 17 Ganée²moo'o mo gauntyúu¹i Dios Jmii²¹ 'ii coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ mo gafaa'²¹a coon júu³ jó¹ fu ñʉ'fú² 'e jin'²: “'In lo‑o yʉʉn²¹ tyiia 'in 'iin²¹²na. Joon jløø'³moo 'wii²¹² tya'a.” 18 Jna'a ganʉʉ²¹oo'o 'e júu³ do 'e jó¹ fu ñʉ'fú² tsʉ toon²¹oo'o coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' yʉʉ'¹³ 'e moo'²¹ 'e cwaai'³ do.

19 Gamoo²¹oo'o jilaa'²¹ 'elo pe sá² goon²¹ 'e jmoo¹o 'e tsáai¹gɨ‑tsi'. Tsáai¹gɨ‑tsi' coon'¹³ 'e jí² gajmaa¹a 'in gacwoo¹ júu³ tya' Dios calɨɨ. Joon jmaa²aa' 'e tyʉ́² wa'a nuu²uun' coon²¹ tún² 'e júu³ do tsʉ 'e júu³ do lɨ́² lawa coon²¹ jɨ́² jná² joo'²¹ lɨ nʉʉ²¹. Coon²oon' cwáain¹ 'e júu³ do ca ga'øøi'²¹‑'oo' tyʉ́²‑ʉ. Joon jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑'oo' ilíi²in lawa 'nʉ́ʉ¹ 'áa³ 'in 'yeei²¹ mo 'aa²¹ jmoo¹ jná² joo'²¹ tyii'. Tɨ́² lɨ 'yee²¹ ñi'¹ 'e jmá¹ jnée² tyʉ́². 20 Cwoliñí³ 'naa' 'e wa'a 'ña'a tsá² jo lí² 'øøi'²¹‑tsi 'e jí² do 'e nigajmaa¹a 'in gacwó² júu³ tya' Dios calɨɨ. 21 Tsʉ 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios gacwoo¹o 'in tsá² tya' Dios do 'ee 'e faa'²¹a. Jo gafaa'²¹a 'in tsá² do 'ña'a.

2

Seen²¹mo tsá² 'in tɨ́²‑tsi júu³ tajuu²¹

1 La galiseein²¹ tɨfo'² tajuui²¹ jee²¹² 'in tsá² Israel calɨɨ la joon jon iliseein²¹ tɨfo'² tajuui²¹ jee²¹² 'naa'. Joon 'uun²¹mo 'in tɨfo'² do i'e² júu³ 'e tsaai'¹³. Ca gali'e'²mo Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in gatyí² tsaa² tya'a. Joon coon'¹³ la joon 'e'²e wúu¹ yaai. La jmoono i'íin²mo coonti. 2 Joon fúu¹mo itsalíin² coon'¹³on la fu¹ gó² 'yuui². Joon 'wii²¹² tya' 'ii‑o ifaa'²¹a tsá² 'laa'²¹ tya' 'e fu¹ la jai'². 3 Joon tsʉ 'wii'¹³ 'iin²¹²in 'in tɨfo'² do cuu² 'áai¹ coon'²¹on 'naa' tóo² 'e jnaa¹a cuu². Pe ningóo¹xʉ 'e náa¹ tyʉ́² 'ii'²¹ tya'a. Nisɨjaan²¹o fu táa¹i.

4 Tsʉ Dios jo ga'íin² tsaa² tya' 'in ángeles do 'in ga'láa¹ tya'a, gadyee'¹²i lɨ 'ii²¹. Gataa'¹²i too²¹ lɨ nʉʉ²¹ ca gatɨ́² 'ii'²¹ i'íin²mo. 5 Jon'gɨ ga'íin² Dios tsaa² tya' 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ calɨɨ. Gasii¹in jmɨ́¹ joon gaunrøøi²¹ coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e juncwii²¹ lo lɨ taain²¹² tsá² 'in jo 'iin²¹²in un'goo²¹o 'ii. Jiin'¹³ Noé do coon'¹³ 'in dyái¹ tsá² catyaai² do jo gajúun²in. Jaain²¹ tsá² 'in cwo¹ júu³ xiiala seein²¹ tsá² tyʉ́² tyani Dios lɨ́ɨ¹i 'in Noé do. 6 Gatyʉ'²o jon Dios to² 'a 'íin² fuu²¹ Sodoma coon'¹³ Gomorra. Gasíi¹in coon²¹ jɨ́² gacoo²o ca galɨ́¹ fó² coonti. Galɨ́ɨ¹i 'in tsá² do lawa coon²¹ li² tya' 'in tsá² gó² 'in liseein²¹ cɨɨin²¹gɨxʉ. 7 Pe gatiin'¹³mo Dios jaain²¹ tsá² sii²¹ Lot jee²¹² 'in tsá² gó² ga'ín¹. Gali'a'¹o Lot do jilaa'²¹ 'e gó² jmaa¹a 'in tsá² do. 8 Tsá² tyú¹mo 'in Lot do. Joon gacwó² jee²¹² 'in tsá² fuu²¹ do galixuui²¹²‑tsi 'wii'¹³ tya' jilaa'²¹ jǿø²ø joon nuu¹un 'e gó² jmoo¹o 'in tsá² do. 9 Ñii¹i Dios xiiala láa¹i 'in tsaa'¹‑tsi 'ii jee²¹² 'in gó². Ñii¹o jon xiiala 'mée¹i 'in gó² ca tɨ́² 'ii'²¹ tya'a 'e nii²¹² wúu¹.

10 I'e'¹e Dios wúu¹ nifugɨ 'in ngɨ¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ 'e gó² 'e 'ɨ¹‑tsi coon'¹³ 'in 'eei'¹ 'in 'oo¹o to² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. 'In tsá² lo jo tsí¹ tsá² 'gó², jmoo¹o jiin'¹³ la to² tyʉ'²ʉ 'ña'a. Jo 'goo'²¹o coonti, faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'in tɨ́ɨ²i un'goo²¹o. 11 Joon ca 'in ángeles jo cwoo¹o tsaa² tya' 'in 'oo¹o to² do pe cøøi'¹³gɨ 'i lagɨ 'in tsá² gó² do joon 'oo¹gɨ 'ii'²¹.

12 'In tsá² do líi²in lawa joo'nuu²¹ 'in jo 'øøi'²¹‑tsi. Jmaai²¹ to² jiin'¹³ 'e saan'²¹mo tsá² joon jngaa'¹³mo tsá² 'ii. Faa'²¹a 'in tsá² do 'laa'²¹ tya' jilaa'²¹ 'e jo 'øøi'²¹‑tsi. Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o ijúun²mo la júin¹ joo'nuu²¹. 13 I'ii'²¹mo 'e gatɨ́ɨ²i 'ii'²¹i 'wii²¹² 'e gó² jmoo¹o. Tɨ́²‑tsi jmoo¹o la 'woo¹ jmɨɨ¹ jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Coon'²¹on 'naa' la 'ɨɨ²¹² taan²¹²naa' jmoo²oo' jmɨɨ²¹². Faa'²¹a tsá² 'láai² tyii' 'wii'¹³ 'e 'lɨɨ'³ jmoo¹o 'ii.

14 'In tsá² do jo lí² jǿø²i tsamɨ́² jmai'² 'iin²¹²in 'láa¹a coon'¹³on. Jo 'ii'²¹ 'woo'²¹o jmai'² 'noo¹o tsaa². Tɨ́ɨ²mo caain²¹ 'in tsá² tóin²‑tsi. Jmai'² 'ɨ¹‑tsi 'iin²¹²in 'e sá² tya' tsá² xeei'²¹. Tsá² 'lɨɨ'³mo 'ii joon 'ee'¹mo Dios 'ii. 15 Nigatʉʉ²¹o 'in tsá² do 'e fu¹ coon²¹ tsáa¹ joon ga'í² fu¹ gó². Jmoo¹‑o la gajmaa¹a Balaam, jóon¹o Beor. Tsʉ 'in Balaam do gali'iin²¹²in jmáa¹a 'e gó² 'e jnaa'²¹xʉ cuu². 16 Pe jaain²¹ bu'³ gajíi²in 'ii coon'¹³ jmíi¹ tya' tsá² 'wii'¹³ tsaa² tya'a. Joon gatyu'²mo 'e gó² jmoo¹o.

17 'In tsá²gó² do lɨ́ɨ¹i lawa lɨ sá² jmɨɨ²¹ cwii'²¹ 'e galityʉʉn²¹. Jmoo¹‑o 'e lawa'a faa'²¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios pe jon' la joon. Lawa jníi¹ tyʉʉn²¹ lɨ́ɨ¹i 'ido, roon¹on coon'¹³ tyí² 'e jníi¹ do pe jo jmɨ́¹ jéei¹. Joon Dios ga'mée¹i coon²¹ lɨ nʉʉ²¹gɨ 'áai¹ tya'a. 18 'In tsá² do faa'²¹a júu³ 'gøøi'¹³ pe 'e jo 'ee to² 'íin³ coonti 'e faa'²¹a do. Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² coon'²¹on tóo² 'in tsá² nigaláai² no‑o tá² jee²¹² 'in tsá² jo ñii¹i la jai'². 19 Jin'² 'in tsá² do 'e lí² láai² tsá² xeei'²¹ pe 'ii‑o lɨ́ɨ¹i tsá² 'leei'¹³ tya' 'in gó². Tsʉ doñi'ee ngɨ¹ tsá² to² jmoo¹o 'e 'iin²¹²in coon'¹³ 'e joon 'ii'²¹mo 'e tɨ́ɨ²i. 20 Wana galáai² jaain²¹ tsá² jee²¹² jilaa'²¹ 'e gó² sá² juncwii²¹ tsʉ 'wii'¹³ galicwii¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo, 'in jmoo¹o tiin'¹³ tsá², joon mi yuui'¹³ joon wa'a gatʉʉ²¹o 'e fu¹ coon²¹ tsáa¹ joon 'í²o tún¹ fu¹ gó² joon xʉjoon gó²gɨ tya'a lagɨ mo 'wiin²¹². 21 Tyʉ́²gɨ tya'a wa'a jo galicwii¹i 'e fu¹ coon²¹ tsáa¹ wa' jee²¹² catá² cɨɨ'¹²ɨ joon tʉ́ʉ¹ʉ júu³ tya' Dios 'e naga'ii'²¹i. 22 Galɨ́²‑ɨ tya'a la gajin'² júu³ tya' tsá² 'e jin'²: “No‑o gacɨɨ'¹²ɨ 'in tsii²¹ gagø'¹ø 'e nañʉʉ²¹ do tún¹. Joon 'in ñí¹ 'in nalaa'²¹i tyʉ́² gacɨɨ'¹²ɨ tún¹ jee²¹² jiin¹.”

3

Xiiala ilí² mi jó¹ Ña'ñʉ¹ʉ' tún¹

1-2 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, tɨ́² tún² 'e jí² lo 'e sɨ́ɨ³na tyi'naa'. Coon'¹³ jɨ tún² jí² do gali'iin²¹²na tyáa³‑'oo' 'e 'ɨ¹du'‑'oo' coon'²¹ tún² jilaa'²¹ júu³ gacwoo¹o 'in gafaa'²¹a júu³ tya' Dios la mo jéei¹ coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ tyii'i. Joon 'in Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in jmáa¹a tiin'¹³ tsá² gasii¹in jna'a tsacwoo²¹oo'o júu³ tyʉ́² tya'a.

3 Cwoliñí²ii' nifu 'e mo tɨ́² lɨ tyéi¹ juncwii²¹ iliseein²¹ tsá² 'in ungɨɨ¹i jilaa'²¹ 'e cwaai'³ joon ngɨ¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in. 4 Iunngɨɨ¹ɨ 'naa': “¿'Ee lɨ'ɨ jo mo cwéi¹ Cristo la lɨ 'e gajin'²in? Tsʉ ca la mo júun¹in tsacøøi'¹³ tyi' lɨɨ²gɨ ca la mo la lɨ́² la mo garóon¹ juncwii²¹.” 5 'In tsá² do jo 'iin²¹²in coon²¹ cwáain¹ 'e gajmaa¹a Dios 'e juncwii²¹ lo coon'¹³ júu³ tya'a. La joon jon to² tyʉ'² Dios ga'yee'²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ jee²¹² jmɨɨ²¹ 'e roon¹on tún² tsa'² jmɨɨ²¹. 6 Joon 'e juncwii²¹ sá² yiia'¹³ joon ga'íin²mo Dios coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e gajlɨ́¹. Joon gajin'²o Dios 'e la no jo ityéi¹ ce ijún² coon'¹³ jɨ́² ijó¹. 7 Mi tɨ́² jmɨɨ²¹² i'íin² juncwii²¹ 'e jɨ́² do icaa¹i 'in tsá² jo tsaa'¹‑tsi Dios.

8 Pe, tsaru'¹u', jo cwo'íin²‑'oo' 'e coon²¹ jmɨɨ²¹² lɨ la lɨ coon²¹ mil jiin²¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ', la joon jon coon²¹ mil jiin²¹ lɨ la lɨ coon²¹ jmɨɨ²¹². 9 Jo li'ɨɨi²¹² Ña'ñʉ'¹ʉ' iuntsiin²¹ júu³ tya'a la 'ɨ¹‑tsi 'inlɨ́ɨi¹³. Jo mo jó² tsʉ 'wii'¹³ feei'¹‑tsi Dios tyi'. Jo 'iin²¹²in Ña'ñʉ'¹ʉ' 'e i'íin² jiin'¹³ jaain²¹ pe 'iin²¹²in 'e ijaa'²¹a‑tsi jilee'²¹mo.

10 La jó¹ jaain²¹ 'uun²¹ mo 'woo¹, la joon ijó¹ jmɨɨ²¹² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ'. Joon coon'¹³ coon²¹ i'iin² tá² lɨ¹ idyuu²mo la tøøi² juncwii²¹. Joon coon'¹³ coon²¹ 'e tyíi² 'áai¹ ilí² jmɨɨ²¹ jilaa'²¹. Ijún¹ juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a tsá².

11 Ñí²‑i 'naa' xiiala ityéi¹ jilaa'²¹ 'e sá² 'wii'¹³ joon cwoo'¹³‑'oo' cwoseen²¹naa' tyʉ́²‑ʉ tyani tsá² joongɨ tyani Dios. 12 Sɨjaan²aan' 'e jmɨɨ²¹² do jløø'³moo'. Jmaa²aa' 'e lí² jó¹ jmɨɨ²¹² do la jmoono. Joon xʉfiin'¹³ idyuu²¹mo juncwii²¹ coon'¹³ jɨ́² do joon jilaa'²¹ ilí² jmɨɨ²¹ coon'¹³ 'e tyíi² 'áai¹, 13 jna'o' sɨjáan²o' coon²¹ juncwii²¹ 'múui² coon'¹³ coon²¹ po'³ juncwii²¹ lɨ sá² jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ jiin'¹³ la ga'ɨ́ɨ² Dios júu³.

14 'Wii'¹³ sɨjaan²aan' jilaa'²¹ 'elo fuu²¹²uu 'naa', 'in 'iin²¹²na: Cwoo'¹³‑'oo' 'e seen²¹naa' tyʉ́²‑ʉ mi jiin'¹in Dios 'naa' 'e jo sá² jiin'¹³ coon²¹ tsaa² cwo'¹o Dios 'naa' joon 'yaai¹‑tsi 'wii²¹² tyii'. 15 Joon cwotii'¹³‑'oo' wa jogɨ mo ijó¹ 'wii'¹³ cwo²gɨ ilí² tiin'¹³gɨ tsá². Jiin'¹³ la gajin'² jí² gasii¹in tsaru'¹u' Poo² 'in 'iin²¹²na'. Tsʉ Dios gacwoo¹o 'e jmɨɨ¹‑tsi 'áai¹. 16 Coon'¹³ jilaa'²¹ jí² tya'a faa'²¹a 'e cwáain¹ lo fiin'¹³ wúui¹ 'áai¹ 'øøi'²¹‑tsi tsá². Joon 'in jo mo gauntsáa¹ jí² caan²¹mo coon'¹³ 'in tói¹‑tsi 'e jai'² lɨ́ɨi² sɨ́ɨi² 'e faa'²¹a jí² tya' Poo² do la sɨsɨ́ɨi² 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² jí² tya' Dios 'e catyiia². Joon coon'¹³ la joon 'íin²mo 'ña'a.

17 'Wii'¹³ joon, tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, ñíi² 'naa' jéei¹gɨ jilaa'²¹ 'elo joon un'øø'¹³naa' yaanaa' 'e jo coon'²¹ 'in tsá² gó² do 'naa' tóo² coon'¹³ júu³ tajuu²¹ tya'a joon jo xuu'²¹naa' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa'. 18 Pe cwolicwii¹gɨɨ' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo 'in gajmaa¹a tiin'¹³naa'. Joon cwoli'øøi'²¹gɨ‑'oo' fo'feei'¹ tya'a. Cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a ca nano la joon jon coon²¹ tøø²mo. Amén.

1 JUAN

1

2

3

4

5

Jí² 'láa² 'wii²¹² 'e gasii¹in San Juan tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1

Júu³ tya' juncwii²¹ 'e cwo'¹ Dios tsá²

1 Jmoo²¹o'o 'e jí² lo cwáain¹ tya' 'in tyán¹ júu³ tya' Dios jacoon¹ jee²¹² jna' ca la jée¹gɨ la mo 'wiin²¹² seen²¹mo 'ii. Nanʉʉ²oo'o júu³ tya'a joon nanee²¹²moo'o coon'¹³ unnii²¹i'i joon gajǿø²moo'o, gasaan'¹³a'a tya'a coon'¹³ cwoo²¹o'o. 2 Joon gajnéi¹ 'e juncwii²¹ no jee²¹² jna'a joon gaee²¹e'e jmoo²¹o'o júu³ joon 'ee¹³e'e 'naa' 'e juncwii²¹ no 'e jo tyéi¹ do. E juncwii²¹ no gateen¹ coon'¹³ Ñʉ'¹ʉ' joon gajnée¹i jee²¹² jna'a. 3 Jmoo²¹o'o 'naa' júu³ jilaa'²¹ 'e ganee²¹e'e joongɨ ganʉʉ²¹ʉ'ʉ 'e ilisɨcaan²¹naa' coon'¹³ jna'a. Joon jna'oo'o 'e la ja'²mo sɨcaan²¹moo'o coon'¹³ Dios Jmii²¹ joongɨ coon'¹³ jóon¹on Jesucristo. 4 'Wii'¹³ joon siin²¹ jna'a 'e jí² lo tyii' itsíin²mo 'e jløø'³moo'.

Dios jmoo¹o jná² joo'²¹ lɨ taain²¹² tsá² juncwii²¹

5 'E júu³ lo ga'ee¹ Jesucristo jna'a, joon jmoo²¹o'o 'naa' júu³: Dios 'in² tyúi¹gɨ lɨɨlɨ́¹ joon ñi¹o jilaa'²¹, ce jiin'¹³xʉ 'e gó² jo sá² tya'a. 6 Wa jin'² tsá² 'e sɨcaain²¹ coon'¹³ Dios joon ngɨɨ¹ to² gó², tajuu²¹mo 'ii coon'¹³ jilaa'²¹ 'e faa'²¹a joongɨ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o. 7 Pe wana ngɨɨ²¹ɨ' jmai'² 'e tyʉ́²‑ʉ la ngɨ¹ Dios 'in tyúi¹ sɨcaan²¹na' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Joon iuntyúu¹i jna' jilaa'²¹ tsaa² tyi' coon'¹³ 'e jmɨ¹ 'øø²¹i 'e gatuun²un tya' Jóon¹ Dios 'in sii²¹ Jesucristo.

8 Wa faa¹³a' 'e jo 'e tsaa² 'óo³o' tyiin²an' tóo² yiia', lɨ́ɨ²na' tajuu²¹. 9 Pe wana røø²¹²na' tsaa² tyi' tyani Dios, i'íin²mo Dios tsaa² tyi' jiin'¹³ la nifo'²o. Joon iuntyúi¹ jna' jilaa'²¹ 'e 'laa²¹a' tsʉ 'ii'²¹ rǿø² jmoo¹ Dios. 10 Wana faa'¹³a' 'e jo mo ga'naa²¹a' tsaa² cwóo¹³o' Dios tsaa² 'e tajuu²¹mo 'i. Joon jo mo ga'ii'¹³na' júu³ tya' Dios 'e jai'² to².

2

Jesucristo, 'in faa'²¹a 'wii²¹² tyi'

1 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'naa' yʉʉn²¹ tyiia 'e jo 'noo²oo' tsaa². Pe wana gatøøi'¹ tsá² tsaa² tya'a seein²¹ jaain²¹ sii²¹ Jesucristo 'in lí² faa'²¹a 'wii²¹² tya'a tyani Dios Jmii²¹. 2 Joon 'in Jesucristo jo ga'noo¹o jiin'¹³ coon²¹ tsaa². Joon coon'¹³ la joon 'in Jesús do gatyii¹ jilaa'²¹ tsaa² tyi' mo najúun²in. Joon coon'¹³ la joon gauntyʉ́²‑tsi Dios 'wii²¹² tyi'. Joon jon' jiin'¹³ tsaa² tyi' gatyí², gatyí² jon tsaa² tya' jilee'²¹ tsá² 'in taain²¹² juncwii²¹.

3 Wana nʉʉ²¹ʉ' júu³ tyʉ́² tya' Dios nee²¹o' 'e galicwii¹mo' 'ii. 4 Pe wana jin'² tsá²: “Cwíi³moo 'ii”, joon jo jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉ, tajuu²¹mo 'ii. 5 'In jmoo¹o nʉʉ'¹³ júu³ tya' Dios 'e la ja'²mo 'iin²¹²in 'ido Dios jiin'¹³ la lɨ́² 'e 'iin²¹² Dios. Joon coon'¹³ la joon linee³e' 'e lɨcaan²¹mo' coon'¹³ Dios. 6 Joon 'in jin'² 'e sɨcaain²¹ coon'¹³ Dios tɨ́ɨi² ngɨ¹ la gangɨɨ¹ Jesucristo.

'E júu³ 'múui² tyʉ'²ʉ to²

7 Tsaru'¹ʉ', jo 'múui² 'e to² tyʉ'³ʉʉ no. Ca la mo 'wiin²¹² ganʉʉ²ʉʉ'. Coon²¹ røø²¹ lɨ́¹ 'e to² tyʉ'³ʉʉ no la lɨ́¹ 'e niganʉʉ²ʉʉ' la mo jéei¹. 8 Pe Jesús gasɨɨ'²¹ jna' 'e 'mɨ́ɨ²mo 'e júu³ lo 'e to² tyʉ'³ʉʉ no. Jesús do ga'láa² 'wii²¹² jmaa¹a 'elo joon ga'ii'¹³naa' 'e jmaa²aa'. La mo jéei¹ la jo mo lɨcwii¹na' Jesucristo lawa'a ngɨɨ²¹ɨ' lɨ nʉʉ²¹. Pe tɨ lɨ ngɨɨ²¹mo 'e nʉʉ²¹ no. Na'láa² 'wii²¹² jná² joo'²¹ lɨ saan³an' tsʉ 'wii'¹³ galicwii¹mo' Jesucristo.

9 Joon wana jin'² tsá² 'e ngɨ¹ lɨ jná² joo'²¹ tya' Dios joon 'ee'¹mo ruu'²¹i ngɨɨ¹o lɨ nʉʉ²¹gɨ. 10 Tsʉ 'in 'iin²¹²in ruu'²¹i ngɨɨ¹ lɨ jná² joo'²¹ tya' Dios joon ce jiin'¹³ coon²¹ jo 'ee sóon³in. 11 Pe 'in tsá² 'in 'ee'¹ ruu'²¹i seein²¹ 'e ngɨ¹ lɨ nʉʉ²¹. Joon jo jnaa² jǿø²ø xiia'fu tsaa¹a. Lawa'a tsá² tiui² lɨ́ɨ¹i.

12 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii', yʉʉn²¹ tyiia, tsʉ niga'íin²mo Dios tsaa² tyii' 'wii'¹³ tya' Jesucristo nityí² tya'a. 13 Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' tsacøøi'¹³ tsʉ nigalicwii¹moo' 'in gaseein²¹ mo 'láa² 'wii²¹² juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá². Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' sɨmii'²¹ tsʉ nigalɨ'²oo' 'in 'lɨɨi'³ do.

Joon gasɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii', yʉʉn²¹ tyiia tsʉ nigalicwii¹moo' Dios Jmii²¹. 14 Joon gasɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' tsacøøi'¹³ tsʉ nigalicwii¹moo' 'in seein²¹ mo 'láa² 'wii²¹² jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹. Joon gasɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' sɨmii'²¹ tsʉ 'wii'¹³ pii²¹‑'oo' joon ga'ii'¹³moo' júu³ tya' Dios. Joon galɨ'²oo' 'in 'lɨɨi'³ do.

15 Jo jmaa²aa' 'e 'iin²¹²naa' 'e juncwii²¹ lo jon'gɨ jmaa²aa' 'iin²¹²naa' jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹. Tsʉ wana jmoo²oo' 'e 'iin²¹²naa' juncwii²¹ jo i'iin²¹²naa' Dios Jmii²¹. 16 Tsʉ jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e suun²¹in tsá² coon'¹³ unníi¹i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jloo'³ tya'a jon' tya' Dios Jmii²¹ 'e la joon, 'e tya' juncwii²¹ jilaa'²¹ 'e la joon. Jiin'¹³ juncwii²¹ lo‑o taain²¹ tsá² 'e la joon. Jo cwo²gɨ Dios Jmii²¹ 'e la joon. 17 Tɨ lɨ tyé¹mo juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² 'e jmoo¹o tsá² 'e jo 'e to² tí². Pe jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios seen²mo coon²¹ tøø²mo.

Xiiala lɨ́¹ júu³ jai'² joongɨ xiiala lɨ́¹ júu³ tajuu²¹

18 Yʉʉn²¹ tyiia, tyan'² 'áa¹mo nijó¹ i'íin² juncwii²¹. Joon nanʉ́ʉ²oo' 'e ijó¹ 'in 'eei'¹ Cristo joon seen²mo fúui¹ 'in 'eei'¹ Cristo nano, 'wii'¹³ joon nee²¹e' 'e tɨ lɨ tyéi¹ juncwii²¹. 19 'In tsá² do ga'wóo²i jee²¹² jna' pe jon' tsá² tyi' 'ii. Tsʉ wana galíin² tsá² tyi' la jai'² jo ga'wóo²i jee²¹² jna'. Pe la lo‑o galɨ́² iliñi¹ tsá² tyʉ́² 'e jileei'²¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³ jna' jon' jileei'²¹ lɨ́ɨ¹i tsá² tyi'.

20 Pe Dios nigacwo'¹o 'naa' 'in Espíritu tyʉ́² tya'a 'wii'¹³ joon ñii²¹²oo' jilaa'²¹. 21 'E sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' 'wii'¹³ ñí³ 'naa' jilaa'²¹ 'e la jai'² jon' wa'a jo mo cwii¹ii'. Ñí³oo' jon 'e jiin'¹³ coon²¹ júu³ tajuu²¹ jo 'ee la jai'².

22 Joon wana 'in jin'² 'e jo jo'² gatyii'¹³in Dios Jmii²¹ Jesus 'in tyán¹ júu³ tya'a sii²¹ Cristo, tajuu²¹mo 'in jin'² la joon. 'In no 'in 'eei'¹ Cristo. Jileei'²¹ 'in la 'í jo rǿø²i Dios Jmii²¹ coon'¹³ Jóon¹on. 23 Jilee'²¹ 'in jo rǿø¹i Jóon¹ Dios jo cwii¹in jon Dios Jmii²¹. Pe wana jin'² tsá² Jóon¹ Dios Jmii²¹ Jesús, 'in no cwii¹mo jon Dios Jmii²¹.

24 'Wii'¹³ joon cwotii'¹³‑'oo' 'e ganʉʉ²ʉʉ' ca la mo 'wiin²¹². Joon wana jo tʉʉ²ʉʉ' 'e júu³ do 'e ganʉʉ²ʉʉ' ca la mo 'wiin²¹² ijoon²oon' lɨcaan²¹naa' coon'¹³ Jóon¹ Dios joongɨ coon'¹³ Dios Jmii²¹. 25 Joon Jesucristo ga'ɨ́ɨ² jna' júu³ 'e icwo'¹o jna' coon²¹ juncwii²¹ itoon²¹on' coon'¹³ Dios coon²¹ tøø²mo.

26 Jmoo'¹³oo'o 'naa' júu³ coon'¹³ jí² lo cwáain¹ tya' 'in 'iin²¹²in cón² 'naa' tóo². 27 Pe Jesucristo gacwo'¹ 'naa' Espíritu Tyʉ́² tya'a joon jo 'ná¹ jiin'¹³ jaain²¹ 'e'²e 'naa' tsʉ 'ña'o 'in Espíritu do i'e'²e 'naa'. Joon jilaa'²¹ 'e 'e'²e 'naa' jmai'² 'e ja'²mo jiin'¹³ coon²¹ 'e tajuu²¹. Cwoseen²¹naa' sɨcaan²¹naa' coon'¹³on la ga'e'²e 'in Espíritu Tyʉ́² do 'naa'.

28 Joon nano, yʉʉn²¹ tyiia, cwoseen²mogɨɨ' sɨcaan²¹naa' coon'¹³ Cristo. Coon'¹³ la joon jo cu'²‑tsi' mi jnéi¹ 'ido tún¹. Joon mi jó¹ jo fa'ɨɨ'²¹ lɨ́ɨ²naa' tyaníi¹i. 29 Tyʉ́²‑ʉ ñí³oo' 'e jmai'² 'e røø²¹ jmoo¹o Jesucristo. Cwoliñí³oo' jon 'e jilee'²¹ 'in jmoo¹o røø²¹ jóon¹ Dios 'ii.

3

'In lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios

1 Cwo'ii²du'‑'oo' xiiala 'iin²¹²in Dios Jmii²¹ jna' 'e gaunsii²¹ jna' 'e jóon¹ Dios jna'. Joon la joon lɨ́ɨ¹na'. 'Wii'¹³ joon 'in jo cwii¹in Dios taain²¹² juncwii²¹ jo cwii¹in jna' jon tsʉ jo mo galicwii¹in Dios. 2 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, la no lɨ́ɨ¹na' jóon¹ Dios joon jo galinee²¹e' 'ee ilíin²na' pe nee²¹o' 'e mi jnéi¹ Jesucristo ilíin²mo' la lɨ́ɨ¹i tsʉ inee²¹mo' jiin'¹³ la lɨ́ɨ¹i. 3 Joon jilee'²¹ 'in jéein¹ 'ii untyúi¹ yaai tsʉ tyú¹mo Jesucristo.

4 Jileei'²¹ 'in 'noo¹o tsaa² jo untiin'¹³in júu³ tya' Dios. La joon lɨ́¹ tsaa² mo jo untiin'¹³ tsá² júu³ tya' Dios. 5 Ñí³oo' 'e Jesucristo nicweei¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'e tyii²¹ tsaa² tyi'. Joon jo mo ga'noo¹o 'ido jiin'¹³ coon²¹ tsaa². 6 La joon jon jilee'²¹ 'in sɨcaain²¹ coon'¹³on, jo ngɨ¹ to² 'noo¹o tsaa². Tsʉ jilee'²¹ 'in ngɨ¹ to² 'noo¹o tsaa² jo mo ní² tiin'¹³ jo mo licwii¹in Jesucristo. 7 Yʉʉn²¹ tyiia, jo cwoo²oo' 'e cón² tsá² 'naa' tóo²: 'In jmoo¹o 'e tyʉ́², 'in tyú¹mo 'i la tyúi¹ Jesucristo. 8 La joon jon jileei'²¹ 'in ngɨ¹ to² 'noo¹o tsaa² 'in 'lɨɨ'³mo 'i. Tsʉ la mo 'wiin²¹² ga'noo¹o 'in 'lɨɨi'³ do tsaa². Joon najó¹ 'in Jóon¹ Dios jaxée¹i 'e nigajmaa¹a 'in 'lɨɨi'³ do.

9 Jiin'¹³ jaain²¹ jóon¹ Dios jo ngɨ¹ to² 'noo¹o tsaa² tsʉ Dios nigacwo'¹o 'in tsá² do coon²¹ juncwii²¹ 'múui². Jo lí² 'noo¹gɨ tsaa² tsʉ jóon¹ Dios 'ii. 10 Lí²‑i licwii¹mo' 'iin jóon¹ Dios joongɨ 'iin jóon¹ 'in 'lɨɨi'³ tsʉ jilee'²¹ 'in jo jmoo¹o 'e tyʉ́² jon'gɨ 'iin²¹²in ruu'²¹i jo lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios.

Ili'nee²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na'

11 Tsʉ joon 'e júu³ niganʉʉ²ʉʉ' ca la mo 'wiin²¹² lɨ́¹ 'elo: Cwoli'iin²¹²na' la jaain²¹ la jaan²¹na'. 12 Jo jmoo²¹o' la gajmaa¹a Caín, 'in lɨ́ɨi¹ jóon¹ 'in 'lɨɨi'³ joon gajngaa'¹²mo ruu'²¹i. ¿'Ee 'wii²¹² gajngaa'¹³i? Gajnga'²mo 'wii'¹³ 'in ruu'²¹i do gajmaa¹a 'e tyʉ́² joon 'ii‑gɨ gajmaa¹a 'e gó².

13 Tsaru'¹u', jo jmaa²aa' tsa'goo²¹‑'oo' 'e 'eei'¹ 'naa' 'in tsá² 'in jo cwii¹in Dios, 'in tɨ́²‑tsi jiin'¹³ 'e sá² fu juncwii²¹ lo. 14 Née³o' 'e ca la mo jéei¹ jo 'in caan²¹na' coon'¹³ Dios pe la no galɨcaan²¹mo' coon'¹³ Dios tsʉ 'iin²¹²mo' 'in ru'¹u' catyaai² do. 'In jo 'iin²¹²in ruu'²¹i jo mo lɨcaain²¹ coon'¹³ Dios. 15 Jilee'²¹ 'in 'ee'¹ ruu'²¹i lawa'a 'in jngaai'¹² tsá² 'ii. Joon ñí³oo' 'e jiin'¹³ jaain²¹ 'in jngaai'¹² tsá² jo téen²in juncwii²¹ tya' Dios coon²¹ tøøi². 16 Nee²¹o' 'e gacwo¹ Jesucristo juncwii²¹ tya'a 'wii'¹³ tyi'. Joon coon'¹³ la joon galitsáa¹mo‑tsi' xiiala 'ná¹ 'e 'iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá² xeei'²¹. La gacwo¹ 'ii juncwii²¹ tya'a la joon jon jna' 'ná¹ cwoo²¹o' juncwii²¹ tyi' tya' tsaru'¹u'. 17 Wa jaain²¹ tsá² 'in 'oo¹o jilaa'²¹ 'e jmaa'²i to² tya'a jǿø²i jaain²¹ tsaruu'²¹i 'in sɨtyéein¹ jmɨɨ²¹² joon jo jmoo¹o feei'¹‑tsi 'wii²¹² tya' 'ido jo ñí³ii xiiala cwéi¹ jin'² 'in tsá² do: “'Iin²¹²moo Dios.” 18 Yʉʉn²¹ tyiia, jo to² 'íi³ wa'a jiin'¹³ fáa³a': “'Iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá².” Tyʉ́²gɨ wa'a 'ee²e' tsá² 'e 'e la ja'²mo 'iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo²¹o'.

'E jo cu'²‑tsi' tyani Dios Jmii²¹

19 Joon wa ngɨɨ²¹ɨ' la joon cwoo'¹³na' cwáain¹ yiia' 'e jo nitajuui²¹ jna'. Joon cwoo'¹³na' cwáain¹ yiia' 'e jo nitajuui²¹ jna' tyani Dios. 20 Wana cwóo¹³o' tsaa² yiia' nee²¹o' 'e feei'¹gɨ Dios lagɨ jna' joon ñi¹ Dios jilaa'²¹. 21 La joon, tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, wa'a jo cwóo¹³o' tsaa² yiia' lí²‑i seen²na' jo cu'²‑tsi' tyani Dios. 22 Joon icwo'¹o Dios jna' jilaa'²¹ 'e mɨɨ²¹ɨ' tsʉ jmoo²¹o' nʉ́ʉ¹³ʉ' to² tyʉ'²ʉ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'yaai¹‑tsi tyi'. 23 Joon to² tyʉ'²ʉ 'e ja'²mo lɨ́ɨ²na' Jóon¹on Jesucristo joon tyʉ'²ʉ jna' jon to² 'e 'iin²¹²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na' jiin'¹³ la nigajin'²in. 24 Jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉ téen¹in sɨcaain²¹ coon'¹³ Dios la joon jon téen¹in Dios sɨcaain²¹ coon'¹³ 'ii. Joon linee²¹e' 'e téen¹in Dios sɨcaain¹ coon'¹³ jna' 'wii'¹³ 'in Esíritu Tyʉ́² tya'a 'in gacwei'² jna'.

4

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios joongɨ xiiala lɨ́ɨ¹i 'in sii²¹ anticristo

1 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, jo jai'² cwolíin²¹naa' jileei'²¹ 'in jin'² 'e faa'²¹o cwáain¹ tya' Dios. Cóon²oon' cwáain¹ coon'¹³ ce tún² 'ee 'e faa'²¹a 'ido. Nuu²uu' wana faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios owa jo faa'²¹a 'ee. Rǿø²mo cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ 'in tsá² tajuui²¹ 'in jin'²in 'e faa'²¹o cwáain¹ tya' Dios pe jo jo'². 2 Pe 'naa' cwii¹moo' 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. Joon jilee'²¹ 'in jin'² 'e Jesucristo najó³ lɨ́ɨ¹i tsá² faa'²¹o 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 3 Joon jilee'²¹ 'in jin'² 'e jo mo jó¹ Jesucristo 'e lɨ́ɨ¹i tsá² jo faa'²¹a 'ii'²¹ tya' Dios. Joon 'in jin'² la joon 'ee'¹mo Jesucristo. Joon 'in tsá² 'in jin'² la joon seen²mo fu juncwii²¹ nano jiin'¹³ la nanúu²uu' ijalíin².

4 Yʉʉn²¹ tyiia, lɨ́ɨ¹naa' jóon¹ Dios joon galɨɨ'²oo' 'in tajuui²¹ do tsʉ 'in feei'¹gɨ 'in cwo'¹ 'naa' pí³ lagɨ 'in cwo'¹ pí³ 'in catyaai²¹ do xʉfiin'¹³ tyʉ'² 'ido to² juncwii²¹. 5 'In tsá² tajuui²¹ do faa'²¹o jmai'² tya' 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ tsʉ tɨɨi²¹ jmai' 'e sá² juncwii²¹ lo. Joon lɨ́ɨ¹ tɨ́²‑tsi tsá² taain²¹² juncwii²¹ núu²un júu³ tya'a. 6 Pe jileei'²¹ jna' líin²na' jóon¹ Dios. Joon jileei'²¹ 'in cwii¹in Dios núu²o 'e faa'¹³a' joon 'in jo núu²un 'e faa'¹³a' do jo lɨ́ɨ¹i tsá² tya' Dios. Joon coon'¹³ la joon lí² tsáa¹mo‑tsi' 'iin faa'²¹ la jai'² joongɨ 'iin faa'²¹ júu³ tajuu²¹.

'Iin²¹²mo Dios jna' 'áa¹mo

7 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, cwoli'iin²¹²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Dios jmaa¹a 'ii'²¹ 'e li'iin²¹²na' la jaain²¹ la jaan²¹na'. Joon jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in Dios joon 'iin²¹²mo jon tsá² lɨ́ɨ¹mo jóon¹ Dios joon cwii¹mo Dios. 8 'In jo 'iin²¹²in Dios la joon jon jo 'iin²¹² tsá² jon'gɨ Dios mo licwii¹in tsá² tsʉ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Dios Jmii²¹ 'e 'e'²e tsá² 'e 'iin²¹²mo Dios Jmii²¹ tsá². 9 Jaan²¹mo Jóon¹ Dios 'in seein²¹ joon gasii¹in Dios 'i fu juncwii²¹ 'e 'wii²¹² 'ii lí² cwo'¹ jna' coon²¹ juncwii²¹ 'múui². Coon'¹³ la joon ga'e'²e Dios jna' xiiala 'iin²¹²in jna'. 10 Gali'iin²¹²mo Dios Jmii²¹ jilaa'²¹ 'e gajmaa¹a. Joon gasii¹in Jóon¹on fu juncwii²¹ lawa coon²¹ fa'¹ 'e jatyíi¹i jilaa'²¹ tsaa² tyi' 'e jo jmaa¹gɨ Dios Jmii²¹ 'nii'²¹‑tsi tyi'. Gajmaa¹ Dios Jmii²¹ la joon 'wii'¹³ 'iin²¹²mo jna' jon' wa'a jna' 'ná¹ 'e li'iin²¹²na' 'ii.

11 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, wana nagali'iin²¹² Dios jna' la joon jon jna' 'ná¹‑a li 'iin²¹²mo' tsaru'¹u'. 12 Jiin'¹³ jaain²¹ jo mo ganii²in Dios pe wana 'iin²¹²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na' ngɨɨ¹ Dios coon'¹³ jna' joon coon'¹³ la joon untsiin²¹ jna' 'e 'iin²¹²mo Dios jna'. 13 Gacwo'¹o Dios Jmii²¹ jna' 'in Espíritu Tyʉ́² tya'a, 'wii'¹³ joon tsáa¹mo‑tsi' 'e ngɨɨ²¹ɨ' sɨcaan²¹na' coon'¹³ Dios 'e joon ngɨɨ¹ 'ido jon coon'¹³ jna'. 14 Joon niganee²¹e' joon jmoo²¹o' júu³ 'e Dios Jmii²¹ gasii¹in Jóon¹on 'e jmaa¹a tiin'¹³ tsá² taain²¹² fu juncwii²¹. 15 Joon doñi'iin ijin'² 'e Jesús lɨ́ɨ¹i Jóon¹ Dios Jmii²¹ ngɨɨ¹ Dios caain²¹ coon'¹³ 'i la joon jon ngɨ¹ 'ii caain²¹ coon'¹³ Dios.

16 Galinee²o' joon galija'²mo lɨ́ɨ²na' 'e 'iin²¹² Dios Jmii²¹ jna'. Jilaa'²¹ 'e jmoo¹o Dios 'e 'e'²e tsá² 'e 'iin²¹²mo Dios Jmii²¹ tsá² joon jileei'²¹ 'in ngɨ¹ 'née²i tsaruu'²¹i ngɨɨ¹ 'i coon'¹³ Dios joon Dios ngɨɨ¹o jon coon'¹³ 'i. 17 Coon'¹³ la joon untii'¹³ jna' 'e 'iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá² 'e jo cu'²‑tsi' mi cwá¹ jmɨɨ²¹² lɨ tséi¹ mi jmáa¹a Dios Jmii²¹ 'ii'²¹ tsʉ la lɨ́ɨ¹i Jesucristo lɨ́ɨ¹na' toon²¹on' juncwii²¹ lo. 18 Jo 'goo'²¹o tsá² mo 'iin²¹²in la jai'² Dios coon'¹³ tsá². Mo 'iin²¹²in tsá² Dios coon'¹³ tsá² xeei'²¹ la jai'² jo cwoo¹i li'goo'²¹o. Tsʉ mo jmoo¹o tsá² 'goo'²¹o ní³ tsá² wúu¹ coon'¹³ 'e jmoo¹o 'goo'²¹o. Joon 'in jmoo¹o 'goo'²¹o jo mo gaun'yee²¹i 'e 'iin²¹²in Dios la jai'².

19 Jna'o' 'iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá² tsʉ 'wii'¹³ nigali'iin²¹²mo Dios jna' jéei¹gɨ. 20 Wana jin'² tsá²: “'Iin²¹²moo Dios”, pe joon 'ee'¹mo ruu'²¹i, tajuu²¹mo 'ii. Tsʉ jo ñí³ii xiiala cwoí¹ 'e jin'²in 'e 'iin²¹²in Dios 'in jo mo nii¹i pe 'ee'¹mo ruu'²¹i 'in niganí². 21 Dios nigatyʉ'²ʉ jna' to²: Jilee'²¹ 'in 'iin²¹² Dios 'ná¹‑a jon 'iin²¹²in ruu'²¹i.

5

'E nilɨ'¹o' jilaa'²¹ 'e gó²

1 Jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² 'e Jesús lɨ́ɨ¹i Cristo, ('øøi'²¹‑tsi tsá² jaain²¹ 'in Dios gasii¹in jajmaa¹a tiin'¹³ tsá²) jaain²¹ jóon¹ Dios 'ii. Joon wa'a 'iin²¹²in tsá² jmii²¹ xuui²¹² i'iin²¹²mo jon 'in xuui²¹² do. 2 Wana 'iin²¹²na' Dios joon jmoo²¹o' jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉ coon'¹³ la joon tsáa¹mo‑tsi' 'e 'iin²¹²mo' jon jileei'²¹ 'in tsaru'¹u' 'in lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios. 3 'Iin²¹²mo tsá² Dios jiin'¹³ mo jmoo¹o tsá² nʉʉ'¹³ʉn jilaa'²¹ to² tyʉ'²ʉ joon jo 'áai¹ 'ii²¹ to² tyʉ'²ʉ, 4 tsʉ jilee'²¹ 'in lɨ́ɨ¹i jóon¹ Dios galɨ'¹o 'naai²¹² jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o tsá² taain²¹² juncwii²¹. Joon lɨɨ'¹³o' 'naai²¹² jilaa'²¹ 'e gó² 'e jmoo¹o tsá² 'in 'eei'¹ jna' 'wii'¹³ galija'²mo lɨ́ɨ²na' Jesús. 5 Joon jiin'¹³ 'in nigaja'²mo lɨ́ɨi² 'e Jesús lɨ́ɨi¹ Jóon¹ Dios lí²‑i lii'¹i 'naai²¹² 'e gó² 'e jmoo¹o tsá².

'E júu³ ja'²mo ga'ɨɨ¹ Dios Jmii²¹ 'wii²¹² tya' Jóon¹on

6 Gasaai¹ Wó³ 'in Jesús do jmɨɨ²¹. Joon coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'e gasaai¹ Wó³ do joon coon'¹³ jmɨ¹ 'e tuun²¹ tya'a mo júun²in je tún² do gajmaa¹a júu³ 'e la ja'²mo najó³ Jesucristo. Jon' wa' jiin'¹³ jmɨɨ²¹ do pe coon'¹³ jmɨɨ²¹ joongɨ coon'¹³ jmɨ¹ do. La joon jon 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jmaa¹a júu³ joon 'in ja'²mo 'in Espíritu Tyʉ́² do. 7-8 Joon ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'nɨ¹ 'ii'¹³ 'in 'elo jmoo'¹³ júu³. Joon 'e 'láa² 'wii²¹² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹, joon tɨ́² tún² jmɨɨ²¹ joon tɨ́² 'nɨ¹ jmɨ¹ 'øø²i. Joon jee²¹² 'nɨ¹ do røø²¹ júu³ jmoo'¹³. 9 Wa 'ii'¹³mo' lawa 'e jai'² júu³ jmoo¹o tsá², 'e tyiin²gɨ 'e 'ii'¹³mo' júu³ gajmaa¹a Dios tsʉ feei'¹gɨ Dios lagɨ tsá². Joon 'e júu³ gajmaa¹a Dios jmo'²o jna' júu³ cwáain¹ tya' Jóon¹on. 10 Joon jileei'²¹ 'in jai'² lɨɨ²i Jóon¹ Dios ñi¹o yaai 'e ja'²mo 'e júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios cwáain¹ tya'a. Pe jileei'²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨi² Dios sáa¹i Dios lawa jaain²¹ tsá² tajuui²¹ tsʉ jo mo ga'ii'²¹i júu³ ga'ɨ́ɨ² Dios cwáain¹ tya' Jóon¹on. 11 Joon 'e júu³ jai'² ga'ɨ́ɨ² Dios cwáain¹ tya' Jóon¹on jin'² 'e Dios nigacwo'¹ jna' coon²¹ juncwii²¹ 'múui² 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo. 'Wii'¹³ tya' Jóon¹on gacwo'¹ Dios jna' 'e juncwii²¹ 'múui² do. 12 Joon jilee'²¹ 'in ngɨ¹ sɨcaain²¹ coon'¹³ Jóon¹ Dios niga'ii'²¹mo 'e juncwii²¹ 'muui²¹ do. Pe jileei'²¹ 'in jo jai'² lɨ́ɨi² Jóon¹ Dios jo mo ga'ii'²¹ 'e juncwii²¹ do.

Júu³ tyʉ́² lɨ gatséi¹

13 Nigasɨɨ¹na 'e jí² lo tyii' 'in jai'² lɨ́ɨi² Jóon¹ Dios 'e litsáa¹mo‑'oo' 'e niga'ii'¹³mo' coon²¹ juncwii²¹ 'múui² 'e jo tyéi¹.

14 Jo cu'²‑tsi' coon'¹³ Dios tsʉ nee²o' wa mo mɨɨ²¹ɨ' 'e 'yaai¹‑tsi Dios itɨ́² júu³ tyi'. 15 Joon nee²o' wa ganúu²uun Dios júu³ tyʉ́² tyi' nee²o' jon 'e ga'ii'¹³mo' 'e gamɨɨ²¹ɨ'.

16 Wa nali'³i' 'e 'noo¹o jaain²¹ ru'¹u' tsaa² 'e jmoo¹ jo júun²in tsá² 'ná¹‑a faa'¹³a' júu³ tyʉ́² 'wii²¹² tya'a. Joon i'íin¹mo Dios tsaa² tya'a wa jo ga'noo¹o tsaa² 'e jmoo¹o júun²in tsá². Sá²‑a tsaa² 'e jmá¹ júun²in tsá² joon jo 'ná¹ faa'¹³a' júu³ tyʉ́² tya'a 'e joon. 17 Jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹o tsá² lɨ́² tsaa² tyani Dios pe sá²‑a coon²¹ tsaa² 'e jo júun²in tsá².

18 'Nee²o' 'e jileei'²¹ tsá² 'in lɨɨ¹i jóon¹ Dios jo ngɨ¹ to² 'noo¹o tsaa² tsʉ un'øø'¹mo Jóon¹ Dios 'ii. Joon jo lii'²¹i 'in 'lɨɨi'³ 'ii.

19 Nee²o' 'e líin²na' jóon¹ Dios joon tyʉ'²ʉ 'in 'lɨɨi'³ to¹ jilee'²¹ 'in catyaai², 'in jo cwii¹in Dios.

20 Nee²o' jon 'e najó³ Jóon¹ Dios. Joon 'ii‑o nagacwo'¹ jna' 'e licwii¹mo' Dios 'in jai'². Joon toon²¹on' sɨcaan²¹na' coon'¹³ 'in jai'² do. 'Iin 'in Jóon¹ Dios Jesucristo. Joon Jesucristo Dios 'in jai'² joon 'oo¹‑o coon²¹ juncwii²¹ 'e cwo'¹ Dios tsá² 'e jo tyéi¹. 21 Yʉʉn²¹ tyiia, un'øøi'²¹ yaanaa' coon'¹³ jilee'²¹ dioses 'in gajmeei¹ tsá² 'in jo jai'². Amén.

2 JUAN

Jí² tɨ tún² 'e gasii¹in San Juan

1

Ngó¹ tún² jí² sɨɨ¹i Wó³

1 Tsá² fee'¹mo jna joon sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'i Yá³ coon'¹³ yʉʉn²¹ tyi'i 'in gatyii'¹³in Dios. 'E la ja'²mo 'iin²¹²moo 'naa'. Joon jon' jna 'in 'iin²¹²na 'naa' pe jilee'²¹mo 'in ñi¹ 'e la ja'²mo seein²¹ Dios. 2 'Iin²¹²moo 'naa' 'wii²¹² 'e júu³ ja'²mo 'e lɨ́ɨ²na' joon ilí² la joon coon²¹ tøø²mo. 3 Cwojmaa¹a Dios feei'¹‑tsi tyi'. Joon cwocwo'¹o Dios fo'feei'¹ tyi' 'e saan²¹an' tyʉ́²‑ʉ. Wana mo li'iin²¹²na' la jai'² i'ii'¹³mo' jilaa'²¹ 'elo tya' Dios Jmii²¹ joon tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in Jóon¹ Dios.

4 Galijløø'³moo 'e tsee'²¹moo 'inlɨ́ɨi¹³ xuui²¹² tyi'i 'in jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉ júu³ jai'² tya' Dios jiin'¹³ la gatyʉ'²ʉ Dios Jmii²¹ jna' to². 5 Mɨ́³ɨɨ tyani'i, Yá³, 'e jmaa²'a la to² tyʉ'² Dios coon'¹² júu³ tya'a. Joon jo 'múui² 'e júu³ do tsʉ ca la mo 'wiin²¹² ninee² jna' to² tyʉ'²ʉ 'e 'iin²¹²mo' la jaain²¹ la jaan²¹na'. 6 Joon 'iin²¹²mo' Dios coon'¹³ tsá² mo jmoo²¹o' la to² tyʉ'²ʉ. Joon 'e to² tyʉ'² Dios do 'e ganʉʉ²'ʉ ca la mo 'wiin²¹² 'e un'iin²¹²u'un Dios coon'¹³ tsaru'¹u'.

Xiiala lɨ́ɨ¹i 'in con'² tsá² tóo²

7 Tsʉ fúu¹mo 'in con'² tsá² tóo² ningalíin² la caain²¹ juncwii²¹. 'In tsá² do jo rǿø¹i 'e nigajó¹ Jesucristo juncwii²¹ lɨ́ɨ¹i tsá². 'In jin'² la joon con'²on tsá² tóo² joon 'ee'¹mo Cristo Ña'ñʉ'¹ʉ'. 8 Un'øø'²¹naa' yaanaa' 'e jo caa¹naa' 'e nijmoo²¹o'o jee²¹² 'naa'. Joon coon'¹³ la joon jo caa²naa' jiin'¹³xʉ icwo'² Dios 'naa'.

9 Jilee'²¹ 'in lɨ́ɨi² 'e 'øøi'²¹gɨ‑tsi la júu³ ga'e¹ Cristo joon jo jmoo¹gɨ 'e júu³ do jo ngɨɨ¹gɨ coon'¹³ Dios. Pe 'in jmoo¹o 'e júu³ do ngɨɨ¹o coon'¹³ Dios Jmii²¹ joongɨ coon'¹³ Jóon¹ Dios Jmii²¹. 10 Wa jalíin² tsá² fu tyii' 'in jo 'e¹ 'e júu³ do jo 'ii'¹³naa' tsi inʉʉ jon'gɨ fuu²uu': “'Aa²¹²mo'o.” 11 Tsʉ wana jin'² tsá²: “'Aa²¹²mo'o”, lawa'a rǿø² sɨ́ɨ¹i tsá² coon'¹³ 'e gó² jmoo¹o 'ido.

Júu³ lɨ tséi¹

12 Sá²gɨ 'e fo'³oo pe jo 'iin²¹²na tóon³oon ni mo'jí² coon'¹³ 'in¹. Pe 'ɨ¹‑tsii yaa'¹³na yafoo'¹³na 'naa' ñii'a 'e coon'¹³ la joon itsín¹ 'e jløø'³mo'.

13 'In jóon¹ ruu'²¹'u tsamɨ́² no, 'in gatyii'¹²in Dios jon sɨ́ɨ¹i: “'Aa²¹²mo'o.” Amén.

3 JUAN

Jí² tɨ 'nɨ¹ 'e gasii¹in San Juan

1

Faa'²¹a tsá² tyʉ́² tya' Gayo

1 Tsá² fee'¹mo jna joon sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyi'i, Gayo, 'in tyʉ́² seen²¹na coon'¹³. 'E la ja'²mo 'iin²¹²moo 'nʉ.

2 Ru'¹u' 'in 'iin²¹²na, mɨ́³ɨɨ tyani Dios 'e 'yee¹mo tyʉ́² jilaa'²¹ 'e jmoo²'o joon 'e tyʉ́² liseen²un jiin'¹³ la tyʉ́² seen²un tyani Dios. 3 Galijløø'³moo mo gajalíin² 'inlɨ́ɨi¹³ tsaru'¹u' joon gajmaa¹a júu³ xiiala ngɨ́²'ɨ coon²¹ tsáa¹ joon xiiala jmaa²'a 'e la jai'². 4 Jo 'e sá²gɨ 'e jløø'³na coon²¹ 'ii'¹³gɨ la mo ganúu³uun 'e ngɨɨ¹ yʉʉn²¹ tyiia coon'¹³ 'e jo'¹ lɨ́ɨi².

5 Ru'¹u' 'in 'iin²¹²na, tyʉ́²‑ʉ jmoo²'o mo unjii²'i 'in tsaru'¹u' jalíin² coon fuu²¹. 6 Joon 'in tsá² do nigamaa¹ júu³ tyani jilee'²¹ 'in taai² sɨcaain²¹ xiiala nigali'iin²¹²mo'o 'ii. Jmaa²gɨ'ɨ 'e tyʉ́² uncoon'¹³'on 'in tsá² do fu¹ taai² jiin'¹³ la tɨ́ɨ²i 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Dios. 7 'In tsá² do ningalíin²mo to² tyʉ'² Jesucristo joon jo 'ii'²¹i jiin'¹³xʉ tya' 'in jo cwii¹in Dios. 8 'Wii'¹³ joon 'ná¹‑a uncoon'¹³on' 'in tsá² do joon coon'¹³ la joon jmoo²¹o' to² caan²¹mo coon'¹³ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́².

'E gó² jmoo¹o Diótrefes

9 Gasɨ́ɨ²na coon²¹ jí² tya' 'in catyaai² 'in jai'² lɨ́ɨi² taai² do. Pe jo 'ii'²¹i to² tyʉ'³ʉʉ 'in Diótrefes tsʉ 'iin²¹²in líin² tsafee'¹mo jee²¹² 'in tsá² do. 10 'Wii'¹³ joon mi yaa'¹³na iuntii'¹³ii‑tsi Diótrefes do jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a joon jilaa'²¹ júu³ 'atsaa²¹ 'e gafaa'²¹a tyii'i. Joon jo leein²¹‑tsi 'in Diótrefes do 'e faa'²¹a pe jo ga'ii'²¹in 'in tsaru'¹u' cwolíin². Joon gatyuu'¹²mo tya' 'in catyaai² 'in 'iin²¹²in 'ii'²¹in 'in tsá² do. Joon jileei'²¹ 'in ga'ii'²¹in 'in tsá² do ga'wóo²mo Diótrefes 'ii jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi².

11 Ru'¹u' 'in 'iin²¹²na, jo jmaa²'a 'e gó², jmaa²'a jmai'² 'e tyʉ́² tsʉ 'in jmoo¹o 'e tyʉ́² líin² jóon¹ Dios joon 'in ngɨ¹ to² jmoo¹o 'e gó² jo mo galicwii¹in Dios.

'E tyʉ́² jmoo¹o Demetrio

12 Jilee'²¹mo faa'²¹a tyʉ́² tya' Demetrio. Joon jilaa'²¹ 'e jmoo¹o jmai'² 'e tyʉ́² la joon. Joon jna'oo'o sii²¹i'i 'naa' 'e jmai'² 'e tyʉ́² jmoo¹o joon ñí³oo' 'e ja'²mo júu³ tyii'i.

Júu³ lɨ tséi¹

13 Sá² 'láai² 'e 'iin²¹²na fo'³oo pe jo 'iin²¹²na tóon³oon ni mo'jí² coon'¹³ 'in¹. 14 'ɨ¹‑tsii yaa'¹³na la jmoono joon mi cwaa'¹na sɨ́ɨ¹³ɨ' coon²¹ caan²¹mo.

15 Cwoseen²mo'o 'e tyʉ́². Jilee'²¹ 'in seein²¹ lo 'in seen²un tyʉ́² coon'¹³ sii¹in: 'Aa²¹²mo'o. 'Aa²¹²mo'o jin'² Wó³ fu'²'u la jaain²¹ la jaain²¹ 'in seein²¹ tyʉ́² coon'¹³ jna'a.

JUDAS

Jí² gasii¹in San Judas tɨ́ɨ²i 'in jai'² lɨ́ɨi² Jesucristo

1

Sɨɨ¹i Judas jí² tya' 'in gatø'² Dios

1 Jna‑a Judas sɨ́ɨ³na 'e jí² lo. Jna‑a jaain²¹ 'in jmoo¹o jilaa'²¹ to² tyʉ'² Jesucristo, joon ruu'²¹na Jacobo. Sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' 'in gatø'¹ Dios Jmii²¹ 'e nuu²uu' júu³ tya'a. 'Iin²¹²mo Dios 'naa' joon un'øø'¹i 'naa' 'wii'¹³ Jesucristo. 2 Cwocwo'¹o Dios fo'feei'¹‑tsi tyii' joon 'e ñí²oo' 'e jløø'³mo Dios Jmii²¹ coon'¹³ 'naa', joon 'iin²¹²mo Dios 'naa'.

La no‑o jmoo¹o 'in 'ee¹ júu³ tajuu²¹

3 Tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, 'áa¹mo gali'iin²¹²na sɨ́ɨ³na coon²¹ jí² tyii' cwáain¹ tya' to² jmoo¹o Dios 'wii²¹² tyi'. Pe la no‑o sɨtyée¹na jmɨɨ²¹² wa'a sɨ́ɨ³na 'e jí² lo tyii' 'e mɨ́³ɨɨ tyaní²ii' 'e jmaa²aa' taa'²¹a 'wii²¹² tya' júu³ 'e tsáa¹mo‑'oo', júu³ gacwoo¹ Dios tsá² tya'a coonti. 4 Tsʉ 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² jee²¹² 'naa' jin'² 'e jai'² lɨ́ɨ²i Cristo pe tsá² tajuu²¹mo 'ii. 'Uun²¹mo 'e'²e tsá² júu³ 'e jo jo'¹. Tsá² gó² 'ino. 'In tsá² tajuui²¹ no jin'²in 'e tsʉ 'wii'¹³ feei'¹‑tsi Dios 'wii²¹² tya' tsaa² tya' tsá² lí²‑i jmá¹ tsá² doñi'ee 'e gó² 'e 'iin²¹²in. Joon coon'¹³ la joon jmoo¹o jo tsáai¹‑tsi 'in jaan²¹mo Fii²¹i' Dios Jmii²¹ coon'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Joon gajin'² jí² tya' Dios calɨɨ 'ee ilí² tya' 'in tsá² tajúui²¹ no.

5 Xʉfiin'¹³ tyʉ́² ñí²oo' 'e gajmaa¹a Ña'ñʉ'¹ʉ' 'iin²¹²na untii'¹³i‑'oo' xiiala ga'ín¹ Ña'ñʉ'¹ʉ' joon gauntyée¹mo 'in jo jai'² galɨ́ɨi² jee²¹² tsá² Israel xʉfiin'¹³ gatyíi¹³mo jileei'²¹ lɨ sii²¹ Egipto do. 6 Cwotii'¹³‑'oo' jon xiiala gatain'¹ Dios Jmii²¹ 'in ángeles do tya'a 'nʉñí³ tsʉ 'wii'¹³ gatʉʉ¹ʉ 'án³ tya'o. Do‑o taain²¹² lɨ nʉʉ²¹ sɨ'máa¹i ca tɨ́² jmɨɨ²¹² ilisá² 'ii'²¹ tya'a. 7 La joon lɨ́² coon'¹³ 'in tsá² néei¹ fuu²¹ Sodoma coon'¹³ Gomorra coon'¹³ fuu²¹ náa¹ co'. Gatʉʉ¹o 'in tsá² do 'e tɨ́ɨi² jmáa¹a tsá² coon'¹³ tsamɨ́² joon gajmaa¹a coon'¹³ 'in tún²mo. 'E joon lawa coon²¹ li² tya' Dios Jmii²¹ lɨ́ɨ¹i 'in tsá² do tya' jilee'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹. Gajuun²¹ Dios fuu²¹ goo¹o 'ido joon ní² 'in tsá² do wúu¹ coon'¹³ jɨ́² 'e coo²¹ coon²¹ tøø²mo. 8 La joon lɨ́ɨ¹i 'in tsá² tajuui²¹ no 'e tyaa¹ júu³ 'e gacɨɨ¹ 'e li'¹o jmaa¹a 'e gó². Tyaa¹ 'in tsá² do júu³ 'e lí² un'leei'²¹ tsá² yaai coon'¹³ tsamɨ́² sɨ coon'¹³ 'in túin¹ 'ee. Tyaa¹o júu³ 'e lí² 'ee'¹mo tsá² 'in 'oo¹o to² joon faa'²¹a 'laa' tya' ángeles tya' Dios. 9 Pe jiin'¹³ Miguel, 'in ángel 'in feei'¹gɨ tya' Dios, jo gajíi²in 'in 'lɨɨi'³ mo jo gacwo'¹ júu³ ruu'²¹i coon'¹³ 'in 'lɨɨi'³ cwáain¹ tya' moo¹ taai² 'lɨɨ²¹² Moisés. Lɨ' jiin'¹³ 'e faa'²¹o: “Cwo'e'²e Ña'ñʉ'¹ʉ' 'nʉ.” Tsʉ 'in 'lɨɨi'³ do lɨ́ɨi¹ 'ɨɨ'¹³ nifu tya' Dios la mo jéei¹. 10 Pe 'in tsá² tajuui²¹ no faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'e jo ñi¹i. Joon coon'¹³ jilaa'²¹ 'e jmoo¹o la jmoo¹o joo'núu³ 'in jmoo¹o jiin'¹³ la 'iin²¹²in joon un'lee'²¹mo tɨ lɨ 'lɨɨ'³. Lɨ 'lɨɨ'³ tsalíin².

11 Fúu² 'áa¹mo 'ido tsʉ ningalíin² la fu¹ gangó¹ Caín 'in gajmaa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Joon gatʉʉ²o 'e fu¹ tyʉ́² la gatʉʉ²¹ Balaam 'e jnaa²¹a cuu². Joon ityée¹mo Dios 'ii la gatséi¹ Coré 'wii²¹² tya' ga'noo¹o mɨɨ'¹³ tya' 'in tyʉ'² to². 12 Joon 'in tsá² tajuui²¹ no jalíin² gø'²ø jo 'ee un'goo²¹ 'e cwo² Dios. Joon un'lɨɨ'²ɨ lɨ sɨcaan²¹naa' cøø²øø' jmɨɨ²¹² mo untii'¹³‑tsi ruu'²¹i ijó¹ Ña'ñʉ'¹ʉ'. Lɨ́ɨ¹i 'in tsá² do la lɨ́¹ jníi¹ tyʉʉn²¹. Jmai'² tyí² 'e jníi¹ do jo jmɨ́¹ jéei¹. La joon jon júu³ tya' 'ino, jmai'² tyí² taa'¹³ jo 'ee to² 'íin³ tya' jiin'¹³ jaain²¹. 'Ino lɨ́ɨ¹i la lɨ́¹ 'mó² 'oofuu²¹ 'e mo tɨ́² jiin²¹ tya'a jo cwo¹ 'oofuu²¹. Joon gasø'¹ tsá² la tyan¹ jmóo³ joon lityʉʉn²¹ coonti. 13 Jmoo¹o 'ino la jmoo¹o jmɨ'ñi'³ 'e jnóo¹on tɨ'² la ngóo¹ 'naai'¹³ jo ján². Lɨ́¹ jon¹ 'lɨɨ'³ coonti. 'Inlɨ́ɨi¹³ tyaa¹ cwoo²¹o 'in tajuui²¹ do juncwii²¹ tya'a 'e lɨ́ɨ²i coon'¹³ la joon tiin'¹³in tyani Dios pe jon' la joon. Joon Dios ipii¹in 'ii lɨ nʉʉ²¹ coonti.

14 La gajin'² 'lɨɨ²¹² Enoc tya' 'in tsá² tajuui²¹ no. 'In Enoc do 'in galiseein²¹ (tɨ' dyía²) cɨɨin²¹gɨ lagɨ 'lɨɨ²¹² Adán. Joon coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Dios gajin'²in: “Gamáa¹na Ña'ñʉ'¹ʉ' joon ijó¹ coon'¹³ 'ɨɨ'¹³ tya'a fúui¹ 'áa¹mo. 15 Joon ijmáa¹a 'ii'²¹ røø²¹ tya' jileei'²¹ 'in nigajmaa¹a 'e gó², jo tsaa'²‑tsi Dios, joon ni gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios Jmii²¹.” Jiin'¹³ 'eno‑o júu³ gatyaa¹ Enoc do. 16 Tsá² jo 'ee tɨ́²‑tsi 'in tsá² tajuui²¹ no, jmai'² to² cwoo¹ tsaa². Jiin'¹³ ngɨ¹ to² 'noo'¹o jiin'¹³ 'e 'iin²¹²in. Tyaa¹ júu³ 'e jmoo¹o jloo'³ joon faa'²¹a 'e tyʉ́² tya' tsá² 'iin²¹²in wa'a 'ee icwoo¹ tsá² 'ii.

'Ɨɨ¹ Judas júu³ 'e 'ná¹ jmáa¹a 'in jai'² lɨ́ɨi²

17 Pe 'naa', tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, cwotii'¹³‑'oo' la gajin'² 'in apóstoles tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo ca la mo jéei¹: 18 “Mi tɨ́² jiin²¹ 'e tɨ lɨtyéi¹ juncwii²¹ iliseein²¹ tsá² 'in ungøøi¹ 'naa' jilaa'²¹ 'e tsáai¹‑'oo' joon ingɨ¹ to² jmoo¹o jiin'¹³ 'e gó² 'e tɨ́²‑tsi. Jo jmoo¹o la to² tyʉ' Dios.” Jin'² apóstoles do. 19 'In tsá² no jmoo'¹³ poo²¹² jee²¹² 'naa', tɨ́²‑tsí 'e jmoo¹o jilaa'²¹ 'e gó² sá² juncwii²¹ joon jo mo 'í² Espíritu Tyʉ́² tya' Dios almas tya'a.

20 Pe 'naa', tsaru'¹u' 'in 'iin²¹²na, tá² táain¹‑'oo' coon'¹³ jilaa'²¹ júu³ 'e tsáai¹‑'oo' 'e gacwoo¹ Dios. Joon jmaai'¹³ júu³ 'e tyʉ́²‑ʉ tya' Dios. Fáa¹³aa' júu³ tyʉ́² coon'¹³ 'ii'²¹ tya' Espíritu Tyʉ́² tya' Dios. 21 Cwoliseen²naa' 'e li'iin²¹²mo Dios 'naa', joon sɨjaan²¹oo' 'e jmɨɨ²¹² mi cwo'² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jna' coon'¹³ 'e fee'¹‑tsi coon²¹ juncwii²¹ 'e jo tyéi¹.

22 'In jo mo galitsáai¹‑tsi tyʉ́² cwotyáa²aa'‑tsi. 23 'Inlɨ́ɨi¹³gɨ tyíi²naa' jee²¹² jɨ́² 'e itiin'¹³mo. Jmaa²aa' feei'¹‑'oo' 'wii²¹² tya' 'inlɨ́ɨi¹³. Pe cwo'ee'¹moo' 'e gó² 'e nigajmaa¹a 'ino.

'Ɨɨ¹ Judas júu³ 'e un'goo²¹ tsá² Dios Jmii²¹

24-25 Pe Dios lí²‑i un'øø'²¹i 'naa' 'e jo xuu'²¹naa' tsaa² tyii'. 'Ii‑o lí² tø'¹ø 'naa' lɨ tyíin¹in lɨ 'ya'²gɨ tya'a jløø'³moo' 'áai¹ coon'¹³ jiin'¹³ coon²¹ tsaa² tyii'. Cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' 'in Dios 'in jmɨɨ¹‑tsi. Jaan²¹mo 'ii. Cwolí² feei'¹gɨ 'ii joon jiin'¹³ 'ii tɨ́ɨi² to², jiin'¹³ 'ii‑o lí² jmaa¹a 'ii'²¹ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo. Cwolí² tya'a jilaa'²¹ ca la mo 'wiin²¹², ca nano, ca la tøø²mo. Amén.

APOCALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

El Apocalipsis

1

Júu³ gajmaa'¹³a Jesucristo

1 'E jí² lo taa'¹³ júu³ 'e gacwo'¹ Dios Jmii²¹ Jesucristo 'e cwo'²o tsá² jmoo¹o to² tya'a iliñi¹i 'ee ilí² la jmoono. Joon coon'¹³ jaain²¹ ángel tya'a Jesucristo gajmaa¹a 'e liñi¹i jaain²¹ tsá² 'in jmoo¹o to² tya'a sii²¹ Juan 'e júu³ lo. 2 Joon 'in Wó³ do gajin'²o la jai'² jilaa'²¹ 'e ganii²¹² cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹ joongɨ júu³ tya' Jesucristo.

3 Jløø'³mo jileei'²¹ 'in jǿø²ø 'e jí² lo joon jløø'³mo jon jileei'²¹ 'in núu²un mo untsaa² tsá² 'e jí² lo 'e gacwó² Dios wa mo jmoo¹ tsá² nʉʉ'¹³ʉn tsʉ tɨ lɨ tɨ́² ityéi¹ 'e júu³ lo.

Sɨɨ¹i Wó³ jí¹ tya' dyía¹ poo²¹² tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo

4 Jna‑a, Wó³, jmóo³oo 'e jí² lo tya' 'in dyía¹ poo²¹² tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ lɨ sii²¹ Asia. Cwouncwaai'³ Dios Jmii²¹ 'naa' 'e seen²¹naa' tyʉ́² coon'¹³on. Tsʉ seen²¹mo Dios nano, seein²¹ calɨɨ jon, joon ijó¹. 'Ii'¹³naa' cwa'³ jon tya' dyái¹ espíritu 'in téein² tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹. 5 'Ii'¹³naa' cwa'³ jon tya' Jesucristo 'in ga'ɨɨ¹ júu³ 'e jai'². 'Ii nifu gajiin'¹ jee²¹² 'lɨɨ²¹² joon tyʉ'²ʉ to² jileei'²¹ rǿøi¹³ taain²¹² fu juncwii²¹. 'Iin²¹²mo Cristo jna' joon gatyii¹o tsaa² tyi' coon'¹³ jmɨ¹ 'ǿø¹i. 6 Cristo do nigajmee¹i jna' 'e lɨ́ɨ¹na' rǿøi¹³ joongɨ untsá² tya'a 'e jmoo²¹o' to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. Cwolí² tya'a jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ la joon jon jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya'a coon²¹ tøø²mo. Amén.

7 ¡Jøø²øø', ijó¹ Cristo jee²¹² jníi¹! Joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² fu juncwii²¹ ijǿø²i 'ii. Ca 'in gajmee'²¹i 'ii ijǿø²i 'ii. Joon jileei'²¹ tsá² ityi'²i xuui²¹²‑tsi mi nii¹in. Ja'²mo, la joon ilí².

8 “Jna‑a 'in nifu, la joon jon lɨ tyéi¹. La lɨ́¹ letras A coon'¹³ Z lɨ́ɨ¹na”, jin¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' 'in seein²¹ nano, 'in seein²¹ la mo 'wiin²¹² joongɨ ijó¹. 'Ii 'in feei'²¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹.

Wó³ jǿø²i Cristo

9 Jna‑a, Wó³, 'in lɨ́ɨ¹i ruu'²¹naa'. Jna 'in caan²¹moo coon'¹³ 'naa' jilaa'²¹ wúu¹ 'e nee²¹e'. Tyʉ'² Dios to² jna' la 'oo'²¹ tsaru'¹u' joon gauncoon'¹³on Jesucristo jna' 'e seen²¹na' 'e feei'¹‑tsi'. 'Yuu²na 'nʉñí³ coon²¹ lɨ sii²¹ Patmos. Patmos do coon²¹ cwoo'¹³ tyʉ́ʉn² roon¹ tún² tsa'¹ ni jmɨ'ñi'¹. 'Uu²¹²uu 'nʉñí³ tsʉ 'wii'¹³ nigacwó²oo júu³ tyʉ́² tya' Dios joon gafo'¹oo 'wii'¹³ tya' Jesucristo. 10 Galɨ́² coon²¹ jmɨɨ²¹² mo 'ii'²¹ 'woo'²¹ tsá² gatyʉ'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jna to² joon ganú³uun lɨ' caluu jna coon²¹ júu³ 'e faa'²¹a tá², 'e lí² la 'iin² coon²¹ trompeta, 11 'e jin'² sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Táan¹ ni jí² jilaa'²¹ 'e jøø²'ø joon sɨɨ²¹u'u tya' 'in tsá² dyía¹ poo²¹² 'in jai'² lɨɨi² Cristo 'in néei¹ lɨ sii²¹ Asia; ca fuu²¹ lɨ sii²¹ Efeso, coon'¹³ fuu²¹ Esmirna, coon'¹³ fuu²¹ Pérgamo, coon'¹³ fuu²¹ Tiatira, coon'¹³ fuu²¹ Sardis, coon'¹³ fuu²¹ Filadelfia, coon'¹³ fuu²¹ Laodicea.

12 Joon gajíin¹³na 'ñii'a 'e jǿø³øø 'iin 'in gafee'²¹ jna do joon gamoo²¹oo dyía¹ candeleros 'e lɨ́¹ cwanáa¹. 13 Joon tún² tsa'¹ jee²¹² candeleros do siin'¹³ jaain²¹ tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i 'in Ruu'²¹i Tsá². Joon tyi'²i sɨɨn'¹³ɨn cwaa²¹ 'e 'íi¹ ca luutɨɨ²ɨ. Joongɨ lawa coon²¹ loo²¹ lɨ́¹ jmai'² cwanáa¹ 'nʉ́ʉ¹ʉ nitsíi¹i. 14 Joon jnʉtyíi¹i taa²¹ la taa²¹ jnʉ́² joo'saa'²¹ taai²¹ joongɨ la lɨ́¹ 'moo²¹. Joon unníi¹i lɨ la lɨ jɨ́² coo²¹. 15 Joon tɨɨ²ɨ lɨ la lɨ ñí³ bronce tyʉ́² 'e coo²¹ ni jɨ́². Joon jmíi¹ tya'a 'íin² lawa lɨ 'yʉ jmɨɨ²¹² 'láai¹ 'áai¹. 16 Joon seen'¹³in dyái¹ nʉ́ʉ¹ cwoo²¹o tsáa¹. Joon tsi nʉ' 'oo²¹²o 'yeei'²¹ coon²¹ espada 'e 'má¹ 'áai¹ la je tún² taain²¹². Joon níi¹i jɨɨ'¹ la jɨɨ'¹ ñi'¹ mo tyíi² 'yiia²¹.

17 Mo gajǿø³na 'ii tsifu gacɨɨ'²¹na 'wii²¹² tɨɨ²ɨ lawa'a gajuun²¹moo. Pe 'ii do tyaa¹a cwoo²¹o tsáa¹ tyiia joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jo foo'¹³'o. Jna‑a 'in nifu, la joon jon lɨ tyéi¹. 18 Jna‑a 'in seen²¹moo, gajúun¹na pe nano seen²¹moo coon²¹ tøø²mo. Jna‑a tyʉ'²ʉ to² mi júun²in tsá² joongɨ lɨ tsalíin²in mi yuui'¹³ júun²in. 19 Táan² ni jí² jilaa'²¹ 'e niñíi²'i, jilaa'²¹ 'e sá, coon'¹³ 'e ilí² mi licɨɨin²¹gɨ. 20 'Elo 'øøi'²¹‑tsi tsá² cwáain¹ tya' 'in dyái¹ nʉ́ʉ¹ 'in gañíi¹³u'u lɨ' cwóo³oo tsáa¹ joongɨ 'e dyía¹ candelero lɨ́¹ cwanáa¹. 'In dyái¹ nʉ́ʉ¹ do 'in lɨ́ɨ¹i lawa 'in dyái¹ tsá² cwoo¹ júu³ tya' Dios jee²¹² 'e dyía¹ poo²¹² tsá² jai'² lɨ́ɨi² Cristo do. Joon 'e dyía¹ candelero lɨ́¹ lawa 'e dyía¹ poo²¹² tsá² jai'² lɨ́ɨ²i Cristo.

2

Júu³ tya' tsá² néei¹ Efeso

1 Jin'² in ángel do:

―Táan¹ ni jí² 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Efeso: “La joon jin'² 'in seen'¹³in 'in dyái¹ nʉ́ʉ¹ do coon'¹³ cwoo²¹o tsáa¹ joon ngɨɨ¹o jee²¹² 'e dyía¹ candelero lɨ́¹ cwanáa¹ do. 2 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo', coon'¹³ jilaa'²¹ to² wúu¹ 'e jmoo²oo' joongɨ xiiala feei'¹‑'oo'. Ñí³oo 'e jo taa²aa' coon'¹³ 'in gó². Ñí³oo xiiala nilatsáai¹‑'oo' 'in jin'² 'e lɨ́ɨi¹ apóstoles tya' Cristo pe jo lɨ́ɨ¹i la joon. Joon gataan'¹³moo' 'e tajúu³mo. 3 Nigalifee'¹mo‑'oo', joon gañí²ii' wúu¹ joongɨ gajmaa²aa' to² 'wii'¹³ cwáain¹ tyiia jiin'¹³ jo 'ee ga'ii'²¹ 'woo²oo'. 4 Pe ñí³oo coon²¹ 'e gó² tyii': jo 'iin²¹²gɨɨ' jna la 'ii²¹²naa' jna mo 'wiin²¹². 5 Tsʉ 'wii'¹³ joon untii'¹³‑'oo' xiiala lɨ́ɨ¹naa' la mo jéei¹. Cwojaa'²¹‑'oo' joon jmaa²aa' la gajmaa²aa' mo 'wiin²¹² do. Wa'a jo jmaa²aa' incwéei¹moo la jmoono joon ityíi³oo candelero tyii' 'áa³ tya'. 6 Pe coon²¹ 'e tyʉ́² sá² tyii', 'aa'²¹‑'oo' 'e jmoo¹o 'in tsá² coon²¹ poo²¹² sii²¹ nicolaitas, joon 'aa'¹oo jon to² jmoo¹o. 7 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu tyʉ́² tya' Dios tya' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo: Tya' jileei'²¹ 'in lii'¹ icwóo³oo 'e cu'²u 'e 'oofuu²¹ tya' 'e 'mó² si'² tún² tsa'² lɨ sá² 'mó² tya' Dios. Joon 'e 'mó² do sii²¹: 'mó² 'e cwoo¹o fu juncwii²¹ tya' tsá².”

Júu³ tya' tsá² néei¹ Esmirna

8 ’Táan¹ jon ni jí² 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Esmirna: “La joon jin'² 'in seein²¹ mo ga'láa² 'wii²¹², seen²¹mo lɨ tyéi¹ jon, 'in nigajúin¹ joon gajiin'¹o tún¹: 9 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo', coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ seen²¹naa', joongɨ 'e tañíi²moo'. Pe coon'¹³ fo'feei'¹ tya' Dios 'e galityú¹moo' tyaníi¹i. Ñí³oo jon xiiala faa'²¹ 'laa'²¹ tyii' 'in tsá³ 'in jin'²o 'e tsá² Israel 'ii pe jo jo'¹ tsʉ tsá² tya' Satanás 'ii. 10 Jo jmaa²aa' 'goo²oo' wúu¹ imoo²oo' tsʉ 'in 'lɨɨi'³ itaa'²¹i 'inlɨ́ɨi¹³ 'naa' 'nʉñí³, 'iin²¹²in litsáai¹‑tsi xiiala lɨ́ɨ²naa'. Joon imoo²oo' wúu¹ ce tséin¹ dyá² jmɨɨ²¹². Pe jmaa²aa' tá²‑'oo' 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' ca mi júun²naa' joon icwo'³oo 'naa' lawa coon²¹ corona tyii' 'e seen²¹naa' coon'¹³ Dios Jmii²¹ coon²¹ tøø²mo. 11 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo: Tya' jileei'²¹ 'in lii'¹ jo wúu¹ iní²i mi jmá¹ Dios 'ii'²¹ tya' tsá².”

Júu³ tya' tsá² néei¹ Pérgamo

12 ’Táan¹ ni jí² 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Pérgamo: “La joon jin'² 'in tsá² do 'in 'yeei'²¹ 'oo²¹²o coon²¹ ñí³ espada 'e 'má¹ la je tún² taain²¹²: 13 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo'. Joon xʉfiin'¹³ née¹naa' lɨ tyʉ'² Satanás to² jo mo tʉʉ²ʉʉ' cwáain¹ tyiia. Jo mo tʉʉ²ʉʉ' 'e jo'¹o lɨ́ɨ²naa' jna. Jogɨ gatʉʉ²ʉʉ' júu³ tyiia mo gajúin¹ jaain²¹ tsá² tyiia jee²¹² 'naa' 'in sii²¹ Antipas. 'Ii gajúin¹ 'wii'¹³i gafaa'²¹a júu³ tyiia. Fuu²¹ goo²oo' lɨ tyíin¹ Satanás gajún¹mo 'ido. 14 Pe sá²gɨ coon²¹ tún² júu³ 'e gó² tyii': seein²¹ 'inlɨ́ɨi¹³ jee²¹² 'naa' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Pérgamo do 'in jo 'iin²¹²in tʉ́² jilaa'²¹ júu³ 'e ga'ee¹ Balaam, 'in gacwo'¹ cwáain¹ Balac. Coon'¹³ júu³ ga'ee¹ Balaam do joon ga'noo¹o tsaa² 'in tsá² Israel do mo gagøø'²¹ø 'uunñi² 'e gatyaa²¹ tsá² tyani tsá² cun'uu'²¹ joon ga'láa¹a coon'¹³ tsamɨ́² tya' 'in xeei'²¹. 15 Seen²¹mo jon 'inlɨ́ɨi¹³ tsá² 'in jo 'iin²¹²in tʉ́² júu³ 'ee¹ tsá² coon²¹ poo²¹² 'in sii²¹ nicolaitas. Joon 'aa'¹oo 'e júu³ do 'e 'ee¹ 'in tsá² do. 16 Tsʉ 'wii'¹³ joon cwojaa'²¹‑'oo' la jmoono tsʉ igóo³oo jmáa³aa 'nii²¹ coon'¹³ 'in tsá² do coon'¹³ 'e ñí³ espada 'yeei'²¹ moo'óo³oo. 17 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo: Tya' jileei'²¹ 'in lii'¹ icwóo³oo maná 'e dø'²ø 'e jó¹ fu ñʉ'fú². Cwóo³oo jon coon²¹ cuun²¹² taa²¹ 'e toon¹ coon²¹ nombre 'mɨ́ɨ² tya'a. Joon jiin'¹³ 'in ga'ii'²¹ 'e cuun²¹² do iliñi¹i xiiala sii²¹ do.”

Júu³ tya' tsá² néei¹ Tiatira

18 ’Táan¹ ni jí² jon 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Tiatira: “La joon jin'² 'in Jóon¹ Dios Jmii²¹, 'in 'oo²¹²o 'unni² 'e lɨ la lɨ jɨ́² coo²¹ joon tɨɨ²ɨ lɨ la lɨ ñí³ bronce 'e jɨɨ'¹: 19 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo'. Ñí³oo jon xiiala 'née¹moo' tsá², xiiala tsáai¹‑'oo' jna joongɨ xiiala uncoon'¹³naa' tsá² 'e fee'¹mo‑'oo'. 'Áai¹gɨ nijmoo²oo' 'e tyʉ́² nano lagɨ mo 'wiin²¹². 20 Pe coon²¹ 'e gó² 'e sá² tyi'naa': 'Naa' jmoo²oo' taa'²¹ coon'¹³ 'in tsamɨ́² do sii²¹ Jezabel, 'in jin'² 'e faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios. Pe jmai'² 'e coon'²¹on tsá² tyiia tóo² coon'¹³ júu³ 'e 'ee¹ do. Joon tsʉ 'wii'¹³ 'e júu³ 'e'²e 'ido tsá² tyiia 'láa¹o coon'¹³ tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹ joon cøø'²¹ø 'uunñi² tyaa¹ tsá² tyani dioses tya'a 'in gajmee¹i tsá². 21 Nigacwóo³oo 'áai¹ wa'a jaa'²¹‑tsi 'in tsamɨ́² do 'e gó² jmoo¹o coon'¹³ tsañʉʉ'¹ pe jo mo gali'iin²¹²in. 22 Ijó¹ coon²¹ jmoowúu¹ 'gɨɨ'¹² tya'a isɨ́ɨ³na 'e tyii¹a 'e jo lí² róon²gɨ. Joon wa jo jaa'²¹‑tsi tsá² 'in ga'láa¹ coon'¹³on joon wa jo tʉʉ² 'in tsá² do 'e gó² ga'e'²e 'in tsamɨ́² do 'ii i'e'³ee wúu¹ 'áa¹mo. 23 Joon ijngaa'³moo jóon¹on 'in tsamɨ́² do. 'E coon'¹³ la joon ilicón² cwáain¹ jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo 'e ñíi²oo ce jilaa'²¹ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá² coonti coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'øøi'²¹‑tsi. Joon icwo'³oo 'naa' la jaain²¹ la jaan²¹naa' jiin'¹³ la 'e nigajmaa¹a. 24 Pe tya' 'in catyaai² 'in néei¹ Tiatira 'in jo mo galii'¹i 'e júu³ ga'é² 'in tsamɨ́² do jo cwo'³gɨɨ 'naa' to² jmaa²aa'. Jin'² tsá² 'e júu³ 'é² 'in tsamɨ́² do 'e júu³ jmɨɨ¹gɨ‑tsi 'áai¹, pe 'e jo'¹o 'e gajooin¹‑tsi Satanás 'e júu³ do. 25 Fuu²¹²uu 'naa' un'øø'¹³naa' 'e ni²oo' ca mi cwéi¹na juncwii²¹. 26 Joon 'in lii'¹ joongɨ 'in jmoo¹o jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²na 'e jmáa¹a icwo'³oo 'ii 'ii'²¹ ityʉ'²ʉ to² tsá² taain²¹² juncwii²¹ la gacwo'¹ Ñʉ'³ʉʉ jna 'ii'²¹ ityʉ'³ʉʉ to². 27 Joon ityʉ'²ʉ to² coon'¹³ coon²¹ 'ɨɨ'¹³ lɨ́¹ ñí³ joon wa jo nʉʉ'¹³ tsá² ifíin¹in tsá² lawa coon²¹ tsʉʉ² cwoo'¹³. 28 Icwóo³moo joon nʉ́ʉ¹ 'áa³ mo 'aa²¹. 29 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' tsá² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo.”

3

Júu³ tya' tsá² néei¹ Sardis

1 ’Táan¹ jon ni jí² 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Sardis: “La joon jin'²in 'in 'áa¹i 'in dyái¹ espíritus tya' Dios joongɨ 'in dyái¹ nʉ́ʉ¹: Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo'. 'Áai¹ taa'¹³ júui³ 'naa' 'e seen²¹naa' 'e jiin²iin' pe jiin'¹³ 'e 'ɨ¹‑tsi tsá². 2 'Wii'¹³ joon unjnaa²¹‑'oo'. Cwóo¹³oo' pí² yaanaa' jilaa'²¹ 'e jai'² lɨ́ɨ²naa' tsʉ tɨ lɨ tʉ́ʉ³moo 'naa'. Tsʉ nicón³oo cwáain¹ 'e jo mo 'yeei²¹ to² tyii' tyani Dios tyiia. 3 'Untii'¹³‑'oo' jilaa'²¹ júu³ tyʉ́² 'e ga'e'² tsá² 'naa', joon jmaa²aa', joon cwojaa'²¹‑'oo'. Joon wana jo unjnaa²¹‑'oo', igóo³oo tyii' lawa jaain²¹ 'uun²¹ jiin'¹³ jo ñí²ii' 'ee 'ii'²¹ igóo³oo. 4 Xʉfiin'¹³ la joon, seen²¹mo 'inlɨ́ɨi¹³ fuu²¹ Sardis do 'in jo mo gaun'lɨɨ'³ sɨɨn'¹³ɨn. Joon 'ii ingɨ́¹ coon'¹³ jna tyi'²i sɨɨn'³ taa²¹ tsʉ la joon gatɨɨ²¹i. 5 Joon jileei'²¹ 'in lɨɨ'¹ɨ icɨ'²ɨ sɨɨn'³ taa²¹ joon jo 'íin¹³na 'e sii²¹ 'ii jee²¹³ 'e jí² tya' juncwii²¹ tya' tsá². Ifo'³oo 'e cwii¹moo 'in tsá² do tyani Dios Jmii²¹ coon'¹³ ángeles tya'a. 6 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo.”

Júu³ tya' tsá² néei¹ Filadelfia

7 ’Táan¹ ni jí² jon 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo néei¹ Filadelfia: “La joon jin'² 'in tyúi¹, 'in jmoo¹o jmai'² 'e la jai'². Joon jiin'¹³ 'ii‑o 'oo¹o 'e jonñí³ tya' 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David joon mi ná² jiin'¹³ jaain²¹ jo lii'¹ 'e jní², joon la joon mi jní² jiin'¹³ jaain²¹ jo lii'¹gɨ ná². 8 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo'. Joon gasii'²¹ii tyaní²ii' coon²¹ 'ooca'nʉ́¹ 'e sɨnó² 'e lí² cwo²oo' júu³ tyʉ́² tya' Dios joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² jní². Joon xʉfiin'¹³ jo 'oo²oo' wa' pí³ 'áai¹ nigaunjii²¹oo' júu³ tyiia. Joon jo mo gafáa¹³aa' 'e jo cwii¹naa' jna. 9 La joon 'in tsá² tajúui³ 'in jin'² tsá² Israel 'ii pe jo jo'², ijuu'²¹i moojníi¹i tyaní²ii' to² tyʉ'² jna. Joon coon'¹³ la joon 'in tsá² do lɨ́ɨ¹i tsá² tya' Satanás iliñi¹i 'e gali'iin²¹²na 'naa'. 10 Joon tsʉ 'wii'¹³ nigajmaa²aa' nʉʉ'¹³oo' to² tyʉ'³ʉʉ 'e seen²¹naa' tá² taain²¹²‑'oo', jna iun'øø'¹na 'naa' mi jó¹ wúu¹ juncwii²¹ 'e coon²¹ cwáain¹ xiiala lɨ́ɨ¹i jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹. 11 Joon góo³oo la jmoono, un'øøi'¹ 'e sá² tyii' joon jo 'in tyii¹ jiin'¹³ jaain²¹ corona tyii'. 12 Joon tya' jileei'²¹ 'in lii'¹ ijmée³na lawa tsacøøi'¹³ jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨi² Dios tyiia. Joon jo jmɨɨ²¹² i'wooi¹gɨ. Joon itóon³oon tya'a xiiala sii²¹ Dios tyiia joon ilíi²in tsagoo¹o coon²¹ fuu²¹ 'múui² tya' Dios tyiia 'e sii²¹ Jerusalén ixaai¹ fu ñʉ'fú². Itóon³oo jon tya'a 'e 'múui² 'e sii²¹ jna. 13 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' 'in jai'² lɨ́ɨ²i Cristo.”

Júu³ tya' tsá² néei¹ Laodicea

14 ’Táan¹ ni jí² jon 'e júu³ lo 'e sɨɨ²¹u'u tya' 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios jee²¹² 'in jai'² lɨ́ɨ'²i Cristo néei¹ Laodicea: “La joon jin'² 'in jmoo¹o jmai'² 'e la jai'², 'in jin'²in júu³ la jai'², 'in gajmaa¹a jilaa'²¹ 'e sá² to² tyʉ'² Dios Jmii²¹. 15 Ñí³oo jilaa'²¹ 'e jmoo²oo'. Ñí³oo 'e jo tyá³‑'oo' 'áai¹ júu³ tyiia, jogɨ ni tʉ́²ʉʉ'. 'Áai¹gɨ 'iin²¹²na wa'a 'e tyá³‑'oo' 'áai¹ sɨ 'e tʉ́²ʉʉ' coonti 'ee júu³ tyiia. 16 Pe tsʉ 'wii'¹³ lɨ́ɨ¹naa' lawa jmɨɨ²¹ tyíia², tún¹mo 'e 'ɨ́¹‑'oo', jo tyá³‑'oo' júu³ tyiia jogɨ ni tʉ́²ʉʉ', ijeen'¹³na 'naa' lawa mo ñʉ́ʉ¹ tsá² mo jo jmá² tɨ nʉ' 'oo² tsá². 17 'Naa' 'e foo²oo' 'e tsá² sá² cuu² 'naa', jo 'e tyʉ́² seen²¹naa' juncwii²¹, 'e jo 'ee i'naai²¹ jilaa'²¹ 'e jmaa'¹³ 'naa' to². Jo mo li lii²ii' 'e tsá² 'in nifúu² 'naa', fa'í²‑i seen²¹naa', tañíi²moo', joongɨ tʉ́ʉ²moo' jo sɨɨn'¹ɨɨn' tyíi¹³ii'. 18 Tsʉ 'wii'¹³ joon wana 'iin²¹²naa liseein²¹naa' tyʉ́² cwo'³oo 'naa' cwáain¹ 'e coon'¹³ jna‑a ló²oo' cwanáa¹ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo 'e galɨ́² tyʉ́² coon'¹³ jɨ́² joon la joon ilíin²naa' 'in sá² cuu² la jai'². Cwoláa¹³aa' jon sɨɨn'¹ɨɨn' taa²¹ cɨɨ²ɨɨ' joon jo tɨ' ringúi¹gɨ 'naa'. Cwoláa¹³aa' jon 'oomɨ́¹ tó²oo' unní²ii' joon lí² jøø²øø' 'e tyʉ́². 19 Tsʉ jileei'²¹ 'in 'iin²¹²na cwo'³oo cwáain¹, joon taa'²¹na fu¹ røø²¹ tsʉ 'wii'¹³ joon cwoo'¹³‑'oo' jmaa²aa' júu³ tyiia joongɨ cwojaa'²¹‑'oo'. 20 Nʉ́ʉ²duu', alma tyii' lɨ lawa coon²¹ 'nʉ́¹, joon siin'¹³na 'ooca'nʉ́¹ do tǿø³øø, joon wana seein²¹ 'in núu²un 'e tǿø³øø do, joon wana ná² 'e 'ooca'nʉ́¹ tya'a do i'úu³uu fu inʉʉ joon idøø'¹³øø coon'¹³ 'ii la joon jon 'ii idø'²o coon'¹³ jna. 21 Joon tya' jileei'²¹ 'in lii'¹i icwóo³oo cwaa¹ 'ido coon'¹³ jna lɨ tyʉ'³ʉʉ to² jiin'¹³ la galɨ'³ɨɨ joon ganí³ii coon'¹³ Ñʉ'³ʉʉ lɨ tyʉ'² 'ido to². 22 Jileei'²¹ 'in núu²un, cwonʉʉ²¹ʉn 'ee 'e jin'² 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo.”

4

Gamóo³oo un'goo²¹o 'in néei¹ ñʉ'fú² Dios

1 Mo ngayuui'¹³ galɨ́² jilaa'²¹ 'elo gajǿø³øø joon gamóo³oo lawa coon²¹ 'ooca'nʉ́¹ 'e sɨnó² fu ñʉ'fú². Joon 'e júu³ ganúu³uun la mo 'wiin²¹² 'e 'íin² la 'íin² trompeta 'e gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Wúu² fu lo joon i'e'³ee 'nʉ jilaa'²¹ 'e 'ná² lí² mi yuui'¹³ jilaa'²¹ 'elo.

2 Joon tsifu gasaa'²¹i 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios jna joon gamóo³oo si'² fu nʉ'fú² coon²¹ lɨ sɨlɨɨ²¹². Joon tyíin¹mo jaain²¹ 'in tyíin¹ lɨ tyíin¹ tsafeei'¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do. 3 Joon 'in tyíin¹ do jɨɨi'¹ la jɨɨ'¹ cuun²¹² sii²¹ jaspe sɨ cuun²¹² cornalina 'ee. Joon la caain²¹ co' lɨ sɨlɨɨ²¹² do si'² coon²¹ cuuntuu'²¹ 'e jɨɨ'¹ la jɨɨ'¹ cuun²¹² esmeralda. 4 Joon gamáa³na dyiiatyuun¹in tsacøøi'¹³ co' lɨ sɨlɨɨ²¹² do. Joon 'in tsacøøi'¹³ do née¹i yʉ' lɨ sɨlɨɨ²¹² tya'a joon tyi'²i 'mɨ'² taa²¹ joon coronas lɨ́¹ cwanáa¹ taa'¹³ tyíi¹i. 5 Joon lɨ sɨlɨɨ²¹² do 'yeei'²¹ jɨ́² cwaain'ñá³ joon 'íin² lɨɨlɨ¹ joon tyiia'²¹ cwaain'ñá³. Joon tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do coo¹o dyía¹ po'³ jɨ́². Joon 'e po'³ jɨ́² do lɨ́ɨ¹i dyía¹ espíritus tya' Dios do. 6 Joon tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do náa¹gon tyíia¹ 'e lɨ la lɨ sɨ́³ 'e jɨɨ'¹ 'áai¹.

Joon jee²¹² lɨ sɨlɨɨ²¹² do la joon jon lacaain²¹ caai²¹ taain²¹² tyúuin² joo'²¹ jiin'¹. Joon unni² tya' 'in joo'²¹ do jneei¹ lɨ lɨ' tyaníi¹i la joon jnee¹i unníi¹i lɨ' caluu jon. 7 'In joo'²¹ jiin'¹ nifu do lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i 'yiia'² león. Joon 'in lɨ gatɨ́² gái¹ do lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i jaain²¹ joo'tsáa². Joon lɨ gatɨ́² gaai²¹ do joon tyaan¹ coon²¹ ni² la lɨ ni² tsañʉʉ'¹. 'In gatɨ́² tyúuin² do lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨ¹i mɨɨ²¹ 'in 'ɨ²ɨ yʉ' do. 8 Joon la jaain²¹ 'in joo'²¹ jiin'¹ do tsí² jnʉ́ʉ² cwáa¹a. Joon tsí² unníi¹i la 'uu²¹mo lɨ' caluu la joon jon lɨ' nʉ' cwáa¹a. Joon 'in joo'²¹ jiin'¹ do jo joon¹on faa'²¹a la 'woo¹ jmɨɨ¹. Jin'²in:

'In tyú¹mo 'ii. 'In tyú¹mo 'ii.

'In tyú¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ 'in lii'¹ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in.

'Ii‑o 'in gatéein² la mo jéei¹, la joon jon seen²¹mo nano, joon ijó¹‑o tún¹.

9 Joon la cafu mo un'goo¹o 'in joo'²¹ jiin'¹ do Dios 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do, gaunfee'¹i joon gacwoo¹o 'maai'¹³ 'ii. 10 La cafu jmoo¹o 'in joo'²¹ jiin'¹ lo la joon 'in dyiiatyúuin² tsacøøi'¹³ do gasii'²¹i wojníi¹i tyani 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do joon gaun'goo¹o 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo do. Joon gasii'²¹i coronas tya'a tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do joon gajin'²in:

11 Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyii'i, jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ tɨ́ɨ²u wa'a 'i²u'u 'e 'ya'²gɨ,

joongɨ 'e un'goo¹ tsá² 'nʉ coon'¹³ to² 'oo²¹o'o.

Tsʉ 'nʉ‑ʉ gajmaa²'a jilaa'²¹ 'e sá² joon tsʉ 'wii'¹³ gali'iin²¹²mo'o la joon galisá² 'e sá², joon sá²gɨ ca nano.

5

'E jí² taa'¹³ sellos lɨ́¹ cera coon'¹³ Cordero do

1 Joon gamóo³oo 'e san'² 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do lɨ cwoo²¹o tsáa¹ coon²¹ jí² 'e sɨpéi¹ sɨseen'¹³ dyía¹ sellos táa¹ coon'¹³ cera. Joon 'e jí² do taa'¹³ júu³ la jɨ tún² taain²¹². 2 Joon gamáa¹na jaain²¹ ángel 'in 'gøøi'¹³ 'áai¹. Joon 'in ángel do gaunngɨɨ¹ɨ coon'¹³ júu³ tá²:

―¿'Iin 'in tɨ́ɨi² iná² 'e jí² lo joon ifíin¹in 'e sellos tya'a?

3 Pe jo gatsee'²¹i jiin'¹³ jaain²¹ 'in lí² ná² jon'gɨ 'in lí² jǿø² 'edo. Jo gatsee'²¹i fu ñʉ'fú² jon'gɨ fu juncwii²¹ jon'gɨ lɨ nʉ' 'wó². 4 Joon gacɨ'¹oo 'áai¹ tsʉ 'wii'¹³ jo gatsei'² jiin'¹³ jaain²¹ 'in tɨ́ɨ²i ná² jon'gɨ 'in jǿø² 'e jí² do. 5 Joon gajin'² jaain²¹ jee²¹² 'in tsacøøi'¹³ do sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jo cɨɨ'²¹gɨ'ɨ, tsʉ no‑o siin'¹³ jaain²¹ jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ Judá, joon lawa jaain²¹ 'Yiia'² León 'ii. Jún² tya' 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David 'ii joon tsʉ 'wii'¹³ galɨ'¹o gatɨ́ɨi² ná² 'e jí² do joon lí² fíin¹in 'e dyía¹ sellos tya'a.

6 Joon gajǿø³øø, joon gamáa¹na sin'² do Jesús 'in gateein² tsá² tsaa'¹ crúu¹ do 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ joo'saa'²¹ xuui²¹² 'e jngaai'¹³ tsá² tya' tsaa² tya' tsá² 'in sii²¹ coon'¹³ juuñi'¹, Cordero. Joon Jesús do siin'¹³in jee²¹² lɨ sɨlɨɨ²¹² do joon jee²¹² 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ do joon jee²¹² 'in tsacøøi'¹³ do. Tyaan¹o li² lɨ sɨcwuu'¹ mo gajngaai'¹³ tsá² 'ii lɨ́ɨi¹ lawa coon²¹ fa'². Joon tsí² dyía¹ moofí³ tya'a joon sá² dyía¹ unníi¹i. Joon 'e dyía¹ unníi¹i do 'e lɨ́¹ dyía¹ espíritus tya' Dios 'in gasii¹in la 'úui¹ cwoo'¹³ juncwii²¹. 7 Joon 'in Jesús do ngóo¹ son'²o 'e jí² 'e san'²a 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do cwoo²¹o tsáa¹. 8 Joon mo gason'²on 'e jí² do joon 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ do coon'¹³ 'in dyiiatyúuin² tsacøøi'¹³ do gasii'²¹i wojníi¹i tyani lɨ sin'² Jesús do. Joon jileei'²¹ 'in tsacøøi'¹³ do san'²an jmai'² coon²¹ tuntuu'²¹. Joon san'²an jmai'² coon²¹ tsʉʉ² pi'³ lɨ jmai'² cwanáa¹ 'e taa'¹³ fuusʉ́n². Joon lawa júu³ tyʉ́² tya' tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios 'e fuusʉ́n² do. 9 Joon ga'øø¹ø 'in tsacøøi'¹³ do coon²¹ canto 'mɨ́ɨ² 'e jin'²:

Tɨ́ɨ²mo'o cón²'on 'e jí² sɨpéi¹ do joon 'e fiin¹u'u sellos tya'a,

tsʉ gajngaa'¹²mo tsá² 'nʉ joon coon'¹³ jmɨ¹ 'øø¹u'u galee¹u'u jna'a cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹. Joon jna'oo'o lɨ́ɨ¹na'a jún² tya' jileei'²¹ nii² tsá² taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

Foo'¹³oo'o jilaa'²¹ jmíi¹ 'e sá² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

Tsá² 'in jalíin² jilaa'²¹ fuu²¹ pi'² joongɨ jilaa'²¹ naciones lɨ́ɨi¹ jna'a.

10 Joon gajmée¹u'u 'e líi²na'a lawa rǿøi¹ joongɨ untsá² tya' Dios tyi'.

Joon ityʉ'²oo'o to² ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

11 Joon gajǿø³øø joon ganúu³uun faa'²¹a ángeles fúui¹ 'in taain²¹² cu' lɨ' lɨ sɨlɨɨ²¹² do joon lɨ taain²¹² 'in joo'²¹ jiin'¹ do coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ do. Fúui¹ 'áa¹mo 'in taai² do, millones coon'¹³ millones. 12 Joon faa'²¹a coon'¹³ júu³ tá² lɨɨlɨ¹ jin'²in:

Tɨ́ɨ²mo 'in joo'saa'²¹ xuui²¹² do 'in gajngaai'¹³ tsá² 'e 'ii'²¹i jilaa'²¹ to² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e tyiin² lɨɨlɨ¹.

Tɨ́ɨ²mo 'øøi'²¹‑tsi jilaa'²¹ 'e jmɨɨ¹‑tsi joongɨ wa' pí² tya'a.

Tɨ́ɨ²mo jon 'e un'goo¹o tsá² 'ii, cwo'¹o tsá² 'ii jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ø¹ tsá².

13 Joon ganúu³oo faa'²¹a jileei'²¹ 'in taain²¹² fu ñʉ'fú² coon'¹³ 'in taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ 'in taain²¹² lɨ' cwoo'¹³ nʉ' coon'¹³ 'in taain²¹² nʉ' jmɨ'ñi'³ coon'¹³ jileei'²¹ 'in taain²¹² do gajin'²in:

Cwolí² tya' 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do jilaa'²¹ 'e 'ø¹ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e un'goo¹ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'e sá². Cwolí² jon tya' 'in joo'saa'²¹ xuui²¹² do jilaa'²¹‑a coon²¹ tøø²mo.

14 Joon 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ do gajin'²in:

―Amén, 'e 'øøi'²¹‑tsi tsá² cwolí² la joon.

Joon 'in dyiiatyúuin² tsacøøi'¹³ do gasii'²¹i wojníi¹i joon gaun'goo¹o 'in seein²¹ coon²¹ tøøi² do.

6

Mo gafiin¹in 'e dyía¹ sellos do

1 Joon gamóo³oo mo gafiin¹in Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ 'in joo'saa'²¹ xuui²¹² do, gafiin¹in 'e sello nifu jee²¹² dyía¹ do. Joon ganúu³uun lawa'a ga'oon¹on cwáain¹ 'ñá³ faa'²¹ jaain²¹ joo'²¹ jiin'¹ do joon jin'²in:

―¡Na¹, ñijǿø²du'!

2 Joon gajǿø³oo joon gamáa¹³na jaain²¹ cwa² taai²¹. Joon 'in tsá² tyíin¹ cwa² do san'¹an coon²¹ arco. Joon ga'ii'²¹i coon corona joon cwo'ɨ́ɨ¹i galɨ'¹o joon la joon ilii'¹gɨ.

3 Joon mo gana¹ 'in joo'saa'²¹ xuui²¹² do 'e sello lɨ tɨ́² tún² ganúu³uun jin'² 'in joo'²¹ jiin'¹ lɨ tɨ́² gái¹:

―¡Na¹, ñijǿø²du'!

4 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹i jaain²¹gɨ cwa² yúuin². Joon ga'ii'²¹i 'in tyíin¹ cwa² do coon²¹ ñí³ espada fee'¹ joon ga'ii'²¹i joon júu³ 'e jmá¹ tsá² 'eei'¹ ruu'²¹i joongɨ ca ijngai'² ruu'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹.

5 Joon mo gafiin¹in Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ 'in joo'saa'²¹ xuui²¹² do, 'e sello lɨ tɨ́² 'nɨ¹ ganúu³uun jin'² 'in joo'²¹ jiin'¹ lɨ tɨ́² gaai²¹:

―¡Na¹, ñijǿø²du'!

Joon gajǿø³øø joon gamáa¹³na jaain²¹gɨ cwa² laa'²¹. Joon 'in tyíin¹ cwa² do san'¹an coon²¹ cwaa'¹³ 'ii'²¹. 6 Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ jee²¹² 'in tyúui² joo'²¹ jiin'¹ do 'e jin'²in:

―Coon²¹ cwaa'¹³ mɨ'³ trigo tyíin¹ 'e jnaa'² tsá² jee²¹² coon²¹ jmɨɨ²¹² la joon jon 'nɨ¹ cwaa'¹³ mɨ'³ cebada tyíin¹ 'e jnaa'² tsá² jee²¹² coon²¹ jmɨɨ²¹². Pe aceite jo sá² jon'on jmɨ'³ mɨ'³ wuunjøø'³ jo sá².

7 Joon mo gafiin¹ Jesús 'e sello lɨ tɨ́² tyʉ́n² núu³uun jin'² 'in joo'²¹ jiin'¹ lɨ tɨ́² tyúuin²:

―¡Na¹, ñijǿø²du'!

8 Joon gajǿø³øø joon gamáa³na jaain²¹gɨ cwa² néei². Joon 'in tyíin¹ cwa² do sii²¹ 'Mó¹, joon caluu‑u jó² jaain²¹ 'in tyʉ'² to² lɨ taai² 'lɨɨ²¹². Joon ga'ii'²¹ 'ido 'e tyʉ'²ʉ to² catyuui'¹³ tsá² taain²¹² juncwii²¹ ijngaa'¹³i coon'¹³ 'nii²¹ joongɨ coon'¹³ 'oo² joon coon'¹³ jmoowúu¹ joongɨ coon'¹³ joo'²¹ 'lɨɨi'³ taain²¹² juncwii²¹.

9 Mo gafiin¹ Jesús 'e sello lɨ tɨ́² 'ñá² gamáa¹³na nʉ' altar 'in almas tya' tsá² 'in najúin¹ 'wii'¹³ cwáain¹ tya' júu³ tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. Nigajngaa'¹³mo tsá² 'ii 'wii'¹³i jin'²in 'e jai'² lɨ́ɨ²i Jesús. 10 Joon jin'² 'in almas do coon'¹³ júu³ tá²:

―Ña'ñʉ'¹ʉ', ¿lɨɨgɨ ijmaa²'a 'ii'²¹ tyii'i? Tsʉ jiin'¹³ cafu jo mo cuu'¹³'u 'e jmoo²'o jiin'¹³ la júu³ 'ɨɨ²'ɨ. ¿Lɨɨgɨ ijmaa²'a 'ii'²¹ tyii'i icoon'¹³ tyii'i tya' 'in gajngaai'¹² jna'a 'in taain²¹² juncwii²¹?

11 Joon jilee'²¹mo 'ido ga'ii'²¹i jmai'² sɨɨn'³ɨn taa²¹ joongɨ coon²¹ júu³ jin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii:

―Jaan¹duu' cata ce tsíin² júuin² jileei'²¹ tsaruu'²¹naa' 'in jmoo¹o to² tyʉ'² Cristo la nigajún²naa'.

12 Joon mo gafiin¹ Jesús 'e sello do lɨ tɨ́² jnʉ́ʉ² gajǿø³øø joon gajøø'²¹ 'wó² lɨɨlɨ¹. Joon ñi'¹ coonti galiniuui²¹. Joon sɨɨ'²¹ do galɨ́ɨi¹ lawa jmɨ¹ coonti. 13 Joon nʉ́ʉ¹gɨ gaxuu'²¹i ni cwoo'¹³ juncwii²¹ la xuu'²¹ mɨ'³ cwaríi³ røø'²¹ mo 'ɨ́ɨ²ɨ tyí² tá². 14 Joon juncwii²¹ gatsʉ'²ʉ, galɨ́² lawa mo'jí² gapé¹mo. Joon jilaa'²¹ moo'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ roon¹ ni jmɨ'ñi'³ galisɨ́ɨ²mo 'aan² tya'a. 15 Joon 'in rǿøi¹³ coon'¹³ tsatyiin² coon'¹³ 'in sá² cuu² coon'¹³ 'in tyʉ'² to² 'láa² coon'¹³ 'in 'oo¹o to² cáan²mo coon'¹³ tsá² tañíi² coon'¹³ 'in jmoo¹ to³ tya' tsá² xeei'²¹ ga'mee'²¹mo yaai tsi too²¹ xá² joongɨ jee²¹² 'loo²¹² tsa'¹ moo'²¹. 16 Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'e moo'²¹ coon'¹³ 'loo²¹² do:

―Jlɨɨi²¹² jna'a, joon 'mé¹u'u jna'a 'e jo nii¹i jna'a 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do. Un'øøi'¹³ jna'a coon'¹³ 'e wúu¹ i'e'² Jesús jna'a.

17 Tsʉ nigacwaa²¹ 'e jmɨɨ²¹² i'e¹ Dios wúu¹ joon, ¿'iin lí² taa'²¹?

7

Tyii'¹³in Dios 144,000 tsá² Israel

1 Mi yuu'¹³ lo gamáa¹na tyúuin² ángeles 'in téein² jɨ tyún² tyuui'¹³ juncwii²¹. Joon 'in ángeles do jo cwó² wa'a 'ɨ́¹ tyí² la caain²¹. Jo cwó² 'ɨ́¹ tyí² jon'gɨ ni cwoo'¹³ 'wó² jon'gɨ ni jmɨ'ñi'³ jon'gɨ jee²¹² jiin'¹³ coon²¹ 'mó². 2 Gamáa¹na jaain²¹gɨ ángel 'in jó² lɨ lɨ' 'yeei'²¹ ñi'¹ joon san'¹ 'ido coon²¹ sello tya' Dios Jmii²¹ 'in jiin'¹. Joon 'in ángel do gatø'²ø 'in ángeles tyúuin² do 'in lí² jmá¹ 'nii'²¹ tya' cwoo'¹³ 'wó² coon'¹³ jmɨ'ñi'³. Gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in ángeles tyúuin² do:

3 ―Jo 'laa²¹²aa' tya' cwoo'¹³ 'wó² jon'gɨ tya' jmɨ'ñi'³ jon'gɨ tya' 'mó² ca galɨ́² tsaa²¹a'a sello tya'tyi² tya' tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios Ñʉ'¹ʉ'.

4 Joon ganúu³uun jøøi'ti seein²¹ 'in ga'ii'²¹ 'e sello do tya'tyíi¹i. Joon gatɨ́² coon²¹ cíein¹³ mil tsi tunló¹ tsigɨ tyʉ́n² mil tsá² la jee²¹² coon'tya. Jileei'²¹ 'in tsá² do jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsacøøi'¹³ tsá² Israel. 5 Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Judá ga'ii'²¹i 'e sello do. Joon dyatun¹ milgɨ jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Rubén ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Gad ga'ii'²¹i 'e sello do. 6 Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Aser ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Neftalí ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Manasés ga'ii'²¹i 'e sello do. 7 Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Simeón ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Leví ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Isacar ga'ii'²¹i 'e sello do. 8 Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Zabulón ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ José ga'ii'²¹i 'e sello do. Dyatun¹ mil jún² tya' 'lɨɨ²¹² tsafeei'¹ Benjamín ga'ii'²¹i 'e sello do.

Gamáa¹na tsá² fúui¹ 'in tyi'² 'mɨ'² taa²¹

9 Mo ngayuui'¹³ joon gamáa¹na tsá² fúui¹ lɨ́ɨ¹ 'in téein² tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do joongɨ tyani Jesús. 'In tsá² fúui¹ do jalíin² la 'ui juncwii²¹. Lɨ́ɨ¹mo jilaa'²¹ 'nii²¹ tsá², faa'²¹o jilaa'²¹ 'nii²¹ jmíi¹ 'e sá². Jalíin² la caain²¹ fuu²¹. Joon 'áai¹ fúui¹ ca jo lí² un'íi²in tsá² 'ii. Joon 'in tsá² fúui¹ do tyi'²i 'mɨ'² taa²¹ joon san'²an jmai'² coon²¹ nii²¹² moo²¹ untyiia². 10 Joon 'in tsá² do 'oo¹o tá² lɨ́ɨ¹ joon jin'²in:

Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹, 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹², coon'¹³ Jesús gacwoo¹o 'e gatiin'¹³na'a.

11 Joon téein² 'in ángeles la caain²¹ co' lɨ téein² 'in tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do. Joon 'in ángeles do gatsaa'²¹a níi¹i niwó² tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do joon gaun'goo²¹o Dios Jmii²¹. 12 Joon gajin'²in:

¡Amén! Cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ø¹ tsá² tya' Dios Ñʉ'¹ʉ'.

Cwolí² tya'a jon 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ɨ́¹‑tsi tsá².

Cwocwó² tsá² 'maa'¹³i coon'¹³ jilaa'²¹ 'e un'goo²¹o tsá² 'ii.

Cwolí² jilaa'²¹ 'ii'²¹ 'e sá² coon'¹³ jilaa'²¹ wa' pí² tya'a coon²¹ tøø²mo. Amén.

13 Joon jaain²¹ jee²¹² 'in tsacøøi'¹³ do gaunngɨɨ¹ɨ sɨɨ'²¹ɨ jna:

―¿'Iin 'in no 'in tyi'² 'mɨ'² taa²¹? ¿Xiiafu jalíin²?

14 Joon gangɨ́ɨ³ɨɨn:

―Ñí²o'o, tsañʉʉ'¹.

Joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'In no 'in niganii²¹² wúu¹ 'áai¹ joon nigaruun'¹un sɨɨn'³ɨn 'e lɨ́² taa²¹ coon'¹³ jmɨ¹ 'øøi² Jesús. 15 Tsʉ 'wii'¹³ joon táan¹in tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² tya' Dios Jmii²¹ joon jmoo¹o la 'woo¹ jmɨɨ¹ la to² tyʉ'²ʉ inʉʉ cwo'¹ tya'a. Joon 'in tyíin¹in lɨ sɨlɨɨ²¹² do 'áai¹ un'øøi'¹³ 'ii. 16 Joon jo inii²¹²gɨ wúu¹ wa'a tyá² un'áa¹i jon'gɨ unjmúui²gɨ. Jon'gɨ nii²¹²gɨ wúu¹ tya' 'yiia²¹ jon'gɨ li'²gɨ tyíi² 'yiia²¹. 17 Tsʉ Jesús, 'in siin'¹² tuntsa' lɨ sɨlɨɨ²¹² do, 'in 'á¹ 'ii lawa'a joo'saa'²¹ tya'a. Joon itsajée¹i lɨ náa¹ jmɨɨ²¹ 'e cwó¹o juncwii²¹ tya' tsá². Joon Dios Jmii²¹ iuntyʉʉn²¹ jmɨɨ²¹ 'e gatoo'²¹ unníi¹i.

8

Fiin¹ Jesús 'e sello lɨ tɨ́² dyía¹

1 Joon mo gafiin¹ Jesús 'e sello do lɨ tɨ́² dyía¹ ga'ɨ́ɨ² tii² coon'²¹ tsa'² hora fu ñʉ'fú². 2 Joon gamáa¹na 'in dyái¹ ángeles 'in téen²in tyani Dios Jmii²¹ joon ga'ii'²¹i la jaain²¹ la jaain²¹ coon²¹ trompeta. 3 Joon gacwéi¹ jaain²¹gɨ ángel joon gajmaa¹a siin'¹²in nʉ' altar do. San'² 'ido coon²¹ ñí³ cwanáa¹ 'e taa'¹³ fuu²¹² sʉ́n². Joon ga'ii'²¹i fuu²¹² sʉ́n² 'láai² 'e jún² tyani Dios Jmii²¹. Joon la jee²¹² gajún² 'e fuu²¹² sʉ́n² do ni altar lɨ́¹ cwanáa¹ 'e si'² tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² do gajma'² 'in ángel do júu³ Dios cwáain¹ tya' 'e júu³ tyʉ́² 'e gafaa'²¹a 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios do. 4 Joon 'e júu³ tyʉ́² do gasoo¹o caan²¹mo coon'¹³ unñi² tya' fuu²¹² sʉ́n² do fu lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹. 5 Joon 'in ángel do gaunrøøi¹ coon'¹³ jɨ́² coo¹ ni altar do 'e ñí³ tya' fuu²¹² sʉ́n² joon gapí² ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon ganii²¹ tá², ga'oon¹on cwaainñá³, galɨ́² jɨ́² 'áai¹ joon gajøø'²¹ 'wó² mo gatoo'²¹ ñí³ do ni 'wó².

Mo ga'iin² trompeta do

6 Joon 'in dyái¹ ángeles do gatyaa¹ tyʉ́² 'e xʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a.

7 Joon 'in ángel nifu gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a joon tsifu gaxʉʉ'²¹ tsí¹ coon'¹³ jɨ́² sɨcaai'¹³ jmɨ¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ cwoo'¹³ juncwii²¹ gacoo²o caan²¹mo gacoo²o coon'¹³ catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ jilaa'²¹ 'mó² la joon jon nuu²¹ røø'²¹.

8 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² gái¹ gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a joon gaxʉʉ'²¹ ni jmɨ'ñi'³ lawa coon²¹ moo'²¹ fee'¹ 'e coo²¹ jɨ́². Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ 'e jmɨ'ñi'³ galɨ́² jmɨ¹. 9 Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ jileei'²¹ joo'²¹ táai² nʉ' jmɨ'ñi'³ gajúun²mo. La joon jon barco gafíin²mo.

10 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² gaai²¹ gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a joon jaain²¹ nʉ́ʉ¹ feei'¹ lɨ́ɨ¹i lawa coon jɨ́² taa²¹ gatøø'²¹i fu yʉ' juncwii²¹. Gatøø'²¹i jee²¹² catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ ni jmɨɨ²¹ coon'¹³ lɨ 'yá² jmɨɨ²¹. 11 Joon 'in nʉ́ʉ¹ do sii²¹ 'Oo²¹ Tyi'¹. Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ jmɨɨ²¹ galityi'¹. Joon fúu¹mo tsá² gajúin¹ 'wii'¹³ galityi'¹ jmɨɨ²¹ do.

12 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² tyúuin² gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a joon galɨniuu¹i catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ ñi'¹ la joon jon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ sɨɨ'²¹ coon'¹³ nʉ́ʉ¹ galɨniuu¹i. Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ jmɨɨ²¹² jo gatɨ́² 'yiia²¹ la joon jon lɨ 'woo jo jná² joo'²¹gɨ sɨɨ'²¹.

13 Joon gamáa¹na jaain²¹ ángel 'in 'ɨɨ¹i tuntsa'¹ ñʉ'fú². Joon ganúu³uun jin'²in:

―¡'Áai¹ fúu² lɨ́ɨ¹na 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ mi xʉʉ¹ʉ 'in gaai²¹ ángeles catyaai²¹² do lúu¹ tya'a!

9

1 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² 'ñéei² gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a. Joon gamáa¹na jaain²¹ 'in lɨ́ɨi¹ nʉ́ʉ¹ 'in gatøøi'²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joon ga'ii'²¹i jonñí³ tya' too²¹ tyí² lɨ sɨtyʉ́². 2 Joon ganá¹ 'ido 'e too²¹ tyí² lɨ sɨtyʉ́² joon ga'yeei'²¹ 'unñi² lawa lɨ 'yeei'²¹ 'unñi² tya' too²¹ horno fee'¹. Joon galɨnʉʉ²¹ ñi'¹ coon'¹³ tyí² 'wii'¹³ 'e 'unñi² do‑o. 3 Joon jee²¹² 'unñi² do ga'weei¹ sɨnii'²¹ 'in gangɨ¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon ga'ii'²¹i to² i'ɨɨ'²¹i tsá² la 'ɨɨ'²¹ tɨcún³ taain²¹² juncwii²¹. 4 Pe ga'ii'²¹i to² 'e jo lí² 'láa¹a tya' nuu²¹ sá² juncwii²¹ jon'gɨ tya' jilaa'²¹ 'e røø'²¹ jon'gɨ 'mó² jiin'¹³ 'in tsá² 'in jo mo ga'ii'²¹i 'e sello do tya' Dios Jmii²¹ tya'tyíi¹i lí² jmee'²¹i 'i. 5 Pe jo cwéei¹ jngaa'¹³i 'in tsá² do jiin'¹³ lɨ' i'e'¹e tsá² wúu¹ la lɨ mo 'ɨɨ'²¹ tɨcún³ tya' tsá². I'e'¹e wúu¹ tsá² ce tsín¹ 'ñéei² sɨɨ'²¹. 6 Joon jee²¹² 'e jmɨɨ²¹² joon ijúuin¹‑tsi tsá² xiiala ijúun²in pe jo ityii'²¹a. Joon xʉfiin'¹³ 'iin²¹²in júun²in pe 'in 'mó¹ tya'a intsawíin²mo.

7 Joon 'in sɨnii'²¹ do lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ cwa² 'in nigatyaa¹ tsá² tyʉ́² tya' 'nii²¹. Joon yʉ' tyíi¹i si'² lawa coon²¹ corona lɨ́¹ cwanáa¹. Joon níi¹i lɨ la lɨ ni² tsañʉʉ'¹. 8 Tyán² 'in sɨnii'²¹ do jñʉtyi² tsamɨ́² joon tsí² moojóon¹on la lɨ moojóon¹ 'yiia'² león. 9 Tyí² cuerpo tya' sɨnii'²¹ do ñí³ joon mo 'ɨɨ¹i joon 'iin² cwáa¹a la 'iin² mo cwiin¹in cwa² fúui¹ jnʉʉ¹ʉ care' tsalíin²in lɨ náa¹ 'nii²¹. 10 Joon 'in sɨnii'²¹ do tyaan¹ moocúun¹ tɨcún³. Lí²‑i 'ɨ'¹ɨ coon'¹³ moocúun¹ do. Joon nʉʉ'¹³ʉn to² 'ñéei² sɨɨ'²¹ wa'a jmee'²¹i tsá². 11 Joon seein²¹ jaain²¹ 'in tyʉ'² to² 'in sɨnii'²¹ do, 'in ángel tya' lɨ sɨtyʉ́² tyʉ'² to² 'ii. Joon 'in ángel do sii²¹ Abadón coon'¹³ jmíi¹ tsá² Israel joon coon'¹³ jmíi¹ griego sii²¹ Apolión. 'E 'øøi'²¹‑tsi tsá² Apolión do 'in 'íin² jilaa'²¹ 'e sá².

12 Coon'¹³ la joon gangɨ́ɨ¹i coon²¹ fa'í³ pe tún²gɨ fa'í³ ijó¹.

13 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² jnúui² gaxʉʉ¹ʉ lúu¹ tya'a. Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ jó² fu ni altar lɨ́¹ cwanáa¹ 'e tsí³ tyʉ́n² moofí³, coon²¹ la coon²¹ tyʉʉ'¹³ altar do. 'E altar do si'²i tyani Dios Jmii²¹. 14 Joon 'e júu³ ganúu³uun do tya' ángel lɨ tɨ́² jñúui² 'in san'² lúu¹ joon jin'²in 'e júu³ do:

―Láa²‑i 'in ángeles tyúuin² 'in táai² sɨ'núui¹³ tyan'² jmɨɨ²¹ fee'¹ sii²¹ Eufrates.

15 La joon galáai² 'in ángeles tyúun² do 'e tsajngaa'¹³i catyuu'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ tsá². Joon tya' jmɨɨ²¹² joon nigatyaa¹ 'in ángeles do tyʉ́² tya'a 'e jngaa'¹³i tsá². Joon sɨjáan¹an hora, jmɨɨ²¹², sɨɨ'²¹, jiin²¹ 'e laai²¹. 16 Joon ganúu³oo jøøi'¹³ 'láa² tya'a seein²¹ 'in néei¹ cwa² joon tí² tún² cíein¹³ millones.

17 Gamáa¹na 'in cwa² do lawa'a 'e cɨ́³oo joon 'in néei¹ cwa² do toon²¹²o ñí³ ni tsí¹ joon 'yʉ' 'in¹ yʉ́ʉn² coon'¹³ røø'²¹ coon'¹³ náa². Joon po'tyi² cwa² do lɨ la lɨ po'tyi² león. Joon 'yeei'²¹ jɨ́² moo'oo²¹²o coon'¹³ unñí¹ coon'¹³ azufre. 18 Joon catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ tsá² 'in gajúuin¹ coon'¹³ 'e 'nɨ¹ 'ii'¹³ 'e ga'yeei'²¹ 'oo²¹² cwa² do. 19 'In cwa² do jmáa¹a 'nii'²¹ tya' tsá² jiin'¹³ coon'¹³ 'oo²¹²o joon coon'¹³ moocúun¹un tsʉ moocúun¹un lɨ la lɨ́ɨi¹ mɨɨ'²¹ tsí³ po'tyíi¹i joon coon'¹³ joon jmoo¹o 'nii'²¹ tya' tsá².

20 Pe 'in tsá² catyáai² 'in jo mo júin¹ mo gangóo¹ wúu¹ tya' cwa² do jo gajoo'²¹‑tsi 'e gó² jmoo¹o. Jo gajoo'²¹‑tsi un'goo²¹o jileei'²¹ espíritu gó² jon'gɨ gajoo'²¹‑tsi 'e jo un'goo²¹o dioses tya'a 'in gajmeei¹ tsá² 'e lɨ́¹ cwanáa¹ sɨ cwataa²¹ 'ee sɨ ñí³ yʉ́ʉn² 'ee sɨ cuun²¹² 'ee sɨ 'mó² 'ee. Tsá²‑a gajmee¹i 'i, joon jo lí² jǿø²ø jon'gɨ lí² núu²un jon'gɨ lí² ngɨ́¹ tɨ́ɨ¹ɨ. 21 La joon jon 'in tsá² do jo gatyui'²‑tsi 'e jo jngaa'¹³i tsá², jo gatʉ́²ʉ 'e jmoo¹o 'e loo¹o la joon jo gatʉ́²ʉ fee'²¹i tsamɨ́² tya' tsá² xeei'²¹. Jo gatʉ́²ʉ jmoo¹o 'uun²¹.

10

Gamáa¹na ángel 'in san'²an coon²¹ jí² pi'³

1 Joon gamáa¹na jaain²¹gɨ ángel 'in 'gøøi'¹³ 'in gajgáa¹i fu ñʉ'fú². Tyíin¹³in jníi¹ joon coon²¹ cuuntuu'²¹ tsí³ yʉ' tyíi¹i. Joon níi¹i jɨɨ'¹ la jɨɨi'¹ ñi'¹. Joon tyʉ́ʉ¹ʉ sɨlɨ́²‑ɨ jɨ́². 2 Joon san'²an coon²¹ jí² pi'³ sɨnii'¹³ joon gasi'²i tɨɨ² lɨ' tsáa¹ ni jmɨ'ñi'³ joon tɨɨ² lɨ' tooin²¹² gasi'²i cwoo'¹³ tyʉʉn²¹. 3 Joon ga'oo¹o tá² lɨɨlɨ¹ la 'oon¹on 'yiia'² león. Joon mo ga'oo¹o 'in ángel do joon ga'oon¹on cwaain'ñá³ dyía¹ naa'¹³ lawa 'e gafaa'²¹o. 4 Joon mo ngayuui'¹³ ga'oon¹on cwaain'ñá³ dyía¹ naa'¹³ do itóon³oon ni mo'jí² júu³ tya'a pe ganúu³uun coon²¹ júu³ jó² fu nʉ'fú² jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'Ma'² 'e júu³ 'uuin²¹ ganʉʉ²'ʉn mo ga'oon¹on cwaain'ñá³ dyía¹ naa'¹³ do. Jo toon'¹³'on ni mo'jí².

5 Joon 'in ángel 'in gamáa¹na siin'¹²in ni jmɨ'ñi'³ coon'¹³ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ gasaa'¹³a cwoo²¹o tsáa¹ fu ñʉ'fú². 6 Joon ga'ée¹³mo Dios 'in seein²¹ coon²¹ tøø²mo 'in gajmaa¹a ñʉ'fú² coon'¹³ po'³ juncwii²¹ coon'¹³ jmɨ'ñi'³ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá². Ga'ée¹mo, gajin'²in:

―Jo 'ee lɨ'ɨɨi²¹²gɨ; 7 tsʉ mi tɨ́² 'ii'²¹ ixʉʉ¹ʉ ángel do lɨ tɨ́² dyái¹ joon itsé¹mo júu³ 'úuin² tya' Dios 'e gacwo'²o Dios tsá² tya'a 'in gacwoo¹o júu³ tyʉ́² tya'a calɨɨ.

8 Joon 'e júu³ ganúu³uun jó² fu ñʉ'fú² gajin'²in gasɨɨ'²¹ɨ jna tún¹:

―Cwotyán² 'e jí² san'² 'in ángel siin'¹²in ni jmɨ'ñi'³ coon'¹³ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹.

9 Joon gangó³oo lɨ siin'¹²in 'in ángel do joon gamɨ́³ɨɨ 'e jí² pi'³ 'e san'²an. Joon gacwo'¹o jna. Joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jun'³ 'e jí² lo, joon fíin¹³'in joon nɨɨ'¹³'ɨn joon iliróo² nʉ' 'óo¹³'o la róo² to'² pe mi tɨsɨɨ'¹³ nʉ' tuu'¹'u ilityi'¹.

10 Joon gacón³oon 'e jí² pi'³ san'²an ángel do joon gafíin³iin, ganɨɨ'²¹ɨɨn. Joon nʉ' 'óo³oo galiróo² la róo² to'² pe mo ngayuui'¹³ ganɨɨ'²¹ɨɨ galityi'¹i nʉ' tu'³uu. 11 Tsifu gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'Ná¹ cwocwo'²'o júu³ tyʉ́² tya' Dios cwáain¹ tya' tsá² fúui¹ la joon cwáain¹ tya' naciones xiia'²¹. Joon la caain²¹ lɨ faa'²¹ tsá² jmíi¹ xiia'²¹ joon tyani rǿøi¹³ 'ná² cwo'²'o júu³ tya' Dios.

11

Gamóo³oo 'ee ilí² tya' gái¹ tsá² 'in cwoo¹o júu³ tya' Dios

1 Joon gacwo'¹o jna ca'no' tó² 'e tya¹ tsá² 'ii'²¹ joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Ráan²u, tya¹ 'ii'²¹ tya' inʉʉ cwo'¹ fee'¹ tya' Dios Jmii²¹ coon'¹³ ni altar. Un'íi²in jɨɨi'ti taai² un'goo²¹o Dios inʉʉ cwo'¹ do. 2 Pe jo tya¹ 'ii'²¹ 'in'yíia² cwo'¹ tsʉ tya' tsá² seein²¹ lɨ wíin² 'in jo lɨ́ɨi¹ tsá² Israel. Joon 'in tsá² seein²¹ wíin² do i'láa¹a tya' 'e fuu²¹ lɨ cwai'³ lo ce tsín¹ tunlái¹ sɨɨ'²¹ tsi gái¹. 3 Jna‑a isɨ́ɨ³na gái¹ tsá² tyiia 'in faa'²¹a cwáain¹ tyiia ce tsín¹ 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no'. Joon 'in tsá² gái¹ do ityi'²i 'mɨ'² lɨ́¹ tyiia²¹².

4 Joon 'in gái¹ tsá² tyiia do lɨ́ɨi¹ tún² 'mó² olivo joongɨ lɨ́ɨi¹ tún² ñí³ taa'¹³ cera 'e táan² tyani Dios Jmii²¹ 'in tyʉ'² to² juncwii²¹. 5 Joon wa 'iin²¹²in tsá² 'lá¹ tya' 'in gái¹ tsá² do i'yei'² jɨ́² moo'oo²¹²o, joon injúun¹in coonti jileei'²¹ 'in 'eei'¹ 'ii. Joon coon'¹³ la joon ijúun¹in jileei'²¹ 'in 'iin²¹²in 'lá¹ tya'a. 6 Joon 'in tsá² gái¹ do lí²‑i tyʉ'²ʉ to² wa'a jo jó² jmɨ́¹ la 'ɨɨ²¹² ifaa'²¹a cwáain¹ tya' Dios la joon lí²‑i tyʉ'²ʉ to² lijmɨ¹ jmɨɨ²¹. Joon doñi'ee 'ii'²¹ 'iin²¹²in lí²‑i 'e'¹e tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'láai² 'ii'¹³ jmoowúu¹. 7 Pe mo gatsín¹ cwoo¹o 'in gái¹ tsá² do júu³ tya' Dios 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ 'in gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ lɨ sɨtyʉ́² do itéen¹in coon'¹³ 'in gái¹ do joon ilii'¹i 'ido ijngaa'¹³mo 'in 'lɨɨi'³ 'in tsá² gái¹ do. 8 Joon 'in gái¹ 'lɨɨ²¹² do ityiia²¹ jee²¹² 'nʉ́¹ fuu²¹ fee'²¹ lɨ gateen¹in Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús tsaa'¹ crúu¹³ tya'a. Mo lɨ́ɨi¹³ unsii²¹ tsá² 'e fuu²¹ do Sodoma sɨ Egipto 'ee mo 'iin²¹²in jmaa¹a júu³ 'e gó² gajmaa¹a 'in tsá² néei¹ do tya' Jesús. 9 Joon jee²¹² 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² tsi catyaai¹ ñi'¹ 'in tsá² seein²¹ la caain²¹ juncwii²¹, 'in faa'²¹a jilaa'²¹ nii² jmíi¹, 'in néei¹ la caain²¹ fuu²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ nii² tsá² ijǿø²i 'in gái¹ 'lɨɨ²¹² do tsʉ jo cwoo¹i wa'a tsa'áai¹³ tsá² 'ii. 10 Joon 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ ijmáa¹a jløø'³i 'e gajúin¹ 'in tsá² gái¹ do 'in cwoo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. Jløø'³mo 'áai¹ ca gacwo'¹o ruu'²¹i 'e 'yaai¹‑tsi la jaain²¹ la jaain²¹. Tsʉ 'in gái¹ tsá² do gauntyíi²in tsá² taain²¹² juncwii²¹ coon'¹³ júu³ tyʉ́² gacwoo¹o. 11 Pe mo gatsín¹ 'nɨ¹ jmɨɨ²¹² tsi catyaai¹ ñi'¹ gaunjiin'²¹in Dios tún¹ 'in tsá² gái¹ nijúin¹ do joon jmaa¹a teen¹in. Joon gafoo'¹³mo jileei'²¹ 'in gango¹. 12 Joon tsifu ganúu²un 'in tsá² gái¹ do coon²¹ júu³ tá² jó² fu ñʉ'fú² 'e jin'²in:

―Ñilíin²naa' fu yʉ' lo.

Joon gasóo²o jee²¹² coon²¹ jníi¹ fu yʉ' ñʉ'fú² la nii²¹²i 'in 'eei'¹ 'ii. 13 Tsifu joon gajøø'²¹gon 'wó² lɨ́¹ joon catyuui'¹³ jee²¹² dyá² tsa'² 'e fuu²¹ do ga'ín² joon dyía¹ mil tsá² gajúin¹ mo gajøø'²¹ 'wó² do. Joon 'in tsá² catyáai² do 'in gasáai¹ 'e fuu²¹ do gafoo'¹³mo joongɨ gaun'goo²¹o Dios Jmii²¹ 'in tyíin¹ ñʉ'fú².

14 Coon'¹³ la joon gangɨ́i¹ fa'í³ lɨ tɨ́² tún² pe jo la 'ɨɨ²¹² jó¹ fa'í³ lɨ tɨ́² 'nɨ¹.

Xʉʉ¹ʉ ángel lúu¹ tya'a lɨ tɨ́² dyá¹‑i

15 Joon gaxʉʉ¹ʉ 'in ángel lɨ tɨ́² dyái¹ lúu¹ tya'a. Joon gafaa'²¹a júu³ tá² jó² fu ñʉ'fú² 'e jin'²in:

Jilaa'²¹ to² sá² juncwii²¹ galɨ́²‑ɨ ilí² tya' Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios coon'¹³ 'in gasii¹in Dios 'in gajmaa¹a tiin'¹³ tsá² 'in sii²¹ Cristo;

joon 'ii 'in tyʉ'²ʉ to² coon²¹ tøø²mo.

16 Joon 'in dyiiatyúuin² tsacøøi'¹³ 'in néei¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² tya'a tyani Dios Jmii²¹ gajmaa¹a 'in tuu'²¹i jun'²un ni 'wó² 'e un'goo²¹o Dios Jmii²¹. 17 Joon gajin'²in:

Cwóo¹³o'o 'nʉ 'má¹u'u, Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyii'i, 'in lí² jmá¹ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in.

Seen²¹mo'o ca la mo jée¹, joon seen²¹mo'o la no, joon iñi'³'i.

Cwóo¹³o'o 'má¹u'u tsʉ niga'ú²'u to² fee'¹ tyi'i.

Joon 'láa² 'wii²¹² tyʉ'²'ʉ to².

18 Tsá² taain²¹² juncwii²¹ nigajmaa¹a 'nii'²¹‑tsi tyi'i

pe la no gatɨ́² 'ii'²¹ 'e jo ta'²gɨ'ɨ 'e la jmoo¹o tsá².

Nigatɨ́² 'ii'²¹ ijmaa²'a 'ii'²¹ tya' 'e gó² 'e nigajmaa¹a 'in nigajúin¹.

Joon icwo'²'o tsá² tyi'i 'in gafaa'²¹a cwáain¹ tyi'i 'e tɨ́ɨ²i.

Joon jileei'²¹ 'in tsaa'¹‑tsi 'nʉ, jileei'²¹ 'in un'goo²¹o 'nʉ i'ii'²¹i 'e tɨ́ɨi² la tsá² feei'¹ tiin'¹³ la tsá² 'wéi¹.

Joon i'íin¹u'u 'in 'láa¹ juncwii²¹.

19 Joon ganó¹ cwo'¹ fee'¹ tya' Dios Jmii²¹ 'e si' ñʉ'fú². Joon gamóo³oo cwóo¹ taa'¹³ júu³ ga'ɨɨ¹ Dios coon'¹³ tsá² tya'a tsi inʉʉ cwo'¹ do. Joon galɨ́² jɨ́² cwaain'ñá³, ganii²¹, gatyiia'²¹ cwaain'ñá³, joon gajøø'²¹ 'wó² joon gaxʉʉ'²¹ tsí¹ lɨɨlɨ¹.

12

'In tsamɨ́² coon'¹³ 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³

1 Joon galɨ́² coon²¹ li² 'e fee'¹ 'áai¹ fu yʉ' ñʉ'fú²: lawa jaain²¹ tsamɨ́² tyi'²i 'mɨ'² 'e lɨ la lɨ́ɨi¹ ñi'¹ joon 'wii²¹² tɨ́ɨ¹ɨ 'íi¹ sɨɨ'²¹. Joon 'ʉ́² tyíi¹i si'² coon²¹ corona taain²¹² dyatuuin¹ nʉ́ʉ¹. 2 Joon 'in tsamɨ́² do tyéen¹in yʉʉn²¹. Joon 'oo¹o coon'¹³ wúu¹ 'e nii²¹i mo galiseein²¹ yʉʉn²¹ do. 3 Joon coon²¹gɨ li² galɨ́² tún² fu yʉ' ñʉ'fú²: lawa jaain²¹ mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ yúuin² 'in sá² dyía¹ po'tyi². Joon tsí³ dyá² moofí³ joon jmai'² coon²¹ corona taa'¹³ tyíi¹i. 4 Joon gaunraan'¹³in catyuui'¹³ lɨ́ɨ¹gɨ nʉ́ʉ¹ sɨ'ɨ́ɨ¹³ ñʉ'fú² coon'¹³ moocúun¹un joon gadyee'¹³i fu ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do gajaan¹an tyani 'in tsamɨ́² 'in tɨ lí² liseein²¹ yʉʉn²¹ tya'a icuu'²¹i tsifu mi liseein²¹ yʉʉn²¹ tya' 'ido. 5 Jooon galiseein²¹ jaain²¹ xuui²¹² tsañʉʉ'¹ tya' 'in tsamɨ́² do. Joon 'in xuui²¹² do ityʉ'²ʉ to² 'ii jilaa'²¹ naciones sá² juncwii²¹ coon'¹³ coon²¹ 'ɨɨ'¹³ 'e lɨ́¹ ñí³. Joon tsifu‑u gasaa'²¹i Dios yʉʉn²¹ tya' tsamɨ́² do fu lɨ tyíin¹in lɨ sɨlɨɨ²¹² do. 6 Joon 'in tsamɨ́² do gacwiin¹o fu coon²¹ lɨ jo 'in tsá² taain²¹². Do‑o nigatya¹ Dios tyʉ́² tya'a ilicwo'¹ 'ido 'e dø'¹ø ce tsín¹ 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no'.

7 Mo ngayuui'¹³ joon ganá¹ 'nii²¹ fu ñʉ'fú². Joon 'in ángel 'in tyiin²gɨ sii Miguel coon'¹³ ángeles tya'a catyáai² gatéen¹in coon'¹³ 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³. Joon 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do coon'¹³ 'ɨɨ'¹³ tya'a gatéen¹in coon'¹³ 'in ángeles tyúi¹ 8 pe jo galɨ'² 'in 'lɨɨi'³. Joon jo lɨsá² 'áan³ tya'a fu ñʉ'fú². 9 Joon coon'¹³ la joon ga'wóo²i 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do fu ñʉ'fú². 'In mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do sii²¹o jon 'in 'lɨɨi'³; sii²¹o jon Satanás. Ca la mo 'wiin²¹² gacón² 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do tsá² taain²¹² juncwii²¹ tóo². Joon gapíi²in Dios 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ 'ɨɨ'¹³ tya'a.

10 Joon ganúu³uun coon júu³ tá² jó² fu ñʉ'fú² 'e jin'²in:

―Nigatɨ́² 'ii'²¹ ijmá² Dios tiin'¹³ tsá². Tɨ lɨ liñii¹ tsá² Dios 'in fee'¹mo 'ii. Ityʉ'²ʉ Dios tyi' to². Gatɨ́² 'ii'²¹ i'ii'²¹i Cristo to² tya'a. Tsʉ Dios gatyii¹i fu ñʉ'fú² 'in niga'nɨɨ¹i la 'woo¹ jmɨɨ¹ tyani Dios 'in jai'² lɨ́ɨi² Cristo. 11 Joon galɨ'²ɨ 'ido coon'¹³ jmɨ¹ gatún³un tya' Jesús 'in lɨ́ɨi¹ Cordero tya'a. Galɨ'²o joon 'wii'¹³ júu³ tya'a 'e nigajin'²in xiiala gajmaa¹a Jesús tiin'¹³ tsá². Joon jo 'goo'²¹o wa'a júuin² 'wii'¹³ júu³ tyʉ́² tya'a. 12 'Wii'¹³ joon jmaa²aa' jløø'³naa' jileei'²¹ 'naa' 'in néei¹ ñʉ'fú². Pe fúu² 'naa' 'in taain²¹² ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ 'in taain²¹² nʉ' jmɨ'ñi'³ tsʉ 'in 'lɨɨi'³ gajgaai¹ jee²¹² 'naa' joon tyíi²in 'áai¹ tsʉ ñi¹o 'e jo wóo² lí² jmáa¹a 'e 'iin²¹²in jmáa¹a.

13 Joon mo galili'²i 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do 'e nigapíi²in Dios 'ii fu juncwii²¹ joon nga'ǿø¹³mo 'in tsamɨ́² do 'in galiseein²¹ xuui²¹² tsañʉʉ'¹ tya'a. 14 Pe Dios gacwoo¹o ga'yá³ cwáa¹ mɨɨ²¹ feei'¹ tya' 'in tsamɨ́² do joon ili'ɨ́ɨ¹i fu lɨ jo 'iin tsá² seein²¹ lɨ sá² 'áan³ tya'a. Lí² cwó² Dios 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no' 'e dø'¹ø 'in tsamɨ́² do. Do‑o táain² wíin² lɨ jo ngɨ́¹ 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do. 15 Joon 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do gaxʉʉ¹ʉ gajmaa¹a lawa coon²¹ jmɨɨ²¹ fee'¹ 'yeei'²¹ 'oo²¹²o wa ilicaain²¹ 'in tsamɨ́² do coon'¹³ jmɨɨ²¹ 'yeei'²¹ 'oo²¹²o. 16 Pe ni cwoo'¹³ 'wó² gauncoon'¹³o 'in tsamɨ́² do joon ga'gɨɨ'²¹ ni 'wó² do joon do‑o gayʉʉn'²¹ jmɨɨ²¹ 'e gaxʉʉ¹ʉ 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do. 17 Mo galɨ́² la joon, joon 'in mɨɨ'²¹ do lɨɨlɨ¹gɨ tyíi²in tya' 'in tsamɨ́² do joon gangóo¹ ngatíin¹in coon'¹³ 'in jún² tya' 'in tsamɨ́² do 'in catyáai²gɨ. Joon 'in jún² tya' 'in tsamɨ́² do lɨ́ɨ¹i tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios, 'in jmoo¹o júu³ jilaa'²¹ 'e nigajmaa¹a Jesucristo 'wii²¹² tya'a.

13

Máa¹na gái¹ joo'²¹ 'lɨɨi'³

1 Joon gajmáa³aa siin'¹³na ni tsáa² tɨ'² jmɨ'ñi'³ joon gamáa¹na jaain²¹ joo'²¹ 'lɨɨi'³ 'in ga'yeei'²¹ jmɨ'ñi'³ do. Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tí² dyía¹ mootyi² joon tsí² dyá² moofí³. Taa'¹³ jmai'² coon²¹ corona la coon²¹ moofí³. Joon la coon²¹ mootyi² do toon²¹² coon²¹ e gó² faa'²¹ tya' Dios. 2 Joon lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'yiia'² tíi³ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do joon lɨ tɨ́ɨ¹ɨ la lɨ tɨɨ² oso. Joon 'oo²¹²o lɨ la lɨ 'oo²¹² 'yiia'² león. Joon 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do gacwo'¹ 'ido wa'a pí² tya'a coon'¹³ 'áan³ tya'a. Gacwó² 'ido jon to² fee'¹. 3 Joon coon²¹ mootyi² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do sɨcwuu'²¹ ca la lɨ' ijúun²in. Pe 'e mootyi² do lɨ sɨcwuu'²¹ do ga'loo¹o. Joon ganga'goo²¹‑tsi jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹. 4 Joon gaun'goo²¹o tsá² 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do tsʉ 'ii‑o gacwo'¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do to² 'e 'oo¹o. Un'goo²¹ tsá² jon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do jin'²in:

―Jo 'in seein²¹ la lɨ́ɨ¹i 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ no. Joon, ¿'iin lí² tín² coon'¹³ 'ii?

5 Joon ga'yeei'²¹ 'oo²¹²o júu³ jloo'³ joongɨ júu³ gó² tya' Dios. Joon ga'ii'²¹i to² tya'a ca tsín¹ 'nɨ¹ jiin²¹ tsi ca'no'. 6 Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios joongɨ faa'²¹a 'laa'²¹ tya' 'e sii²¹ Dios. Faa'²¹a 'laa'²¹ jon tya' lɨ tyíin¹ Dios coon'¹³ jileei'²¹ 'in taain²¹² nʉ'fú². 7 Joon gacwóo¹i 'e jmá¹ 'nii²¹ tya' 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios ca galɨ'²o. Ga'ii'²¹i 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do 'e lí² tyʉ'²ʉ to² jilaa'²¹ nii² tsá² taain²¹² juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ fuu²¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in faa'²¹a jmíi¹ xiia' fu la 'úi³ juncwii²¹. 8 Joon jileei'²¹ tsá² 'in jo taain²¹² ni jí² tya' Jesús 'ii 'in gaun'goo²¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do; ca la mo 'wiin²¹² garóon¹ juncwii²¹ jo taain²¹² 'in tsá² do ni jí² do lɨ taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a. Joon lɨ́ɨ¹i 'in Jesús do Cordero 'in najúin¹.

9 Joon wana tsí³ tsá² loocwóo¹o, cwonʉʉ¹ʉn. 10 Wana 'in tsá² tsajéei¹ tsá² 'nʉñí³, 'nʉñí³‑i jon itsajéei¹ tsá² 'ii. La joon jon wana jngaai'¹³ tsá² tsá² coon'¹³ ñijlɨ́²‑ɨ, coon'¹³ ñijlɨ́²‑ɨ joon ijngai'² tsá² 'ii. Tsʉ 'wii'¹³ joon 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios 'ná² taain²¹² tá²‑tsi joon jai'² lɨ́ɨ²i.

11 Mo ngayuui'¹³ joon gamáa¹na jaain²¹gɨ joo'²¹ 'lɨɨi'³ 'in ga'yeei'²¹ ni 'wó². Tsí³ tún² moofí³ la tsí³ moofí³ joo'saa'²¹ xuui²¹². Pe faa'²¹a 'ido la faa'²¹ 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do. 12 'Oo²¹²o jilaa'²¹ to² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ nifu. Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tɨ́² gái¹ gajmaa¹a gaun'goo²¹o tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ nifu 'in ga'loo¹ coon²¹ mootyíi¹i lɨ sɨcwuu'²¹ la lɨ' ijúun²in. 13 Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tɨ́² gái¹ do gajmaa¹a li² fee'¹ 'áai¹. Ca gajmaa¹a jalí² jɨ́² yʉ' juncwii²¹ joon gaxuu'²¹ fu ni 'wó² la jǿø² tsá² gajmaa¹a 'in joo'²¹ 'lɨɨi'²¹ do. 14 Joon coon'¹³ li² 'e gajmaa¹a 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tɨ́² gái¹ do tyani 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ nifu gacón'²on tsá² taain²¹² juncwii²¹ tóo². Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tɨ́² gái¹ do gatyʉ'²ʉ to² tsá² wa'a jméi² 'ido jaain²¹ 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ sɨcwuu'²¹ coon'¹³ ñí³ pe jiin'²¹o. 15 Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tɨ́² gái¹ do gajmaa¹a jiin'¹ 'in gajmee¹in tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ nifu. Ga'láa² 'wii²¹² gafaa'²¹a 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ gajmee¹in tsá². Joon gajngaa'¹³i jileei'²¹ 'in jo gaun'goo²¹o 'ii. 16 Joon gatyʉ'²ʉ to² 'e líin²in tsá² li² cwoo²¹o tsáa¹ sɨ tya'tyi² 'ee. Jilee'²¹mo xʉfiin'¹³ tsá² 'wéei¹ sɨ tsá² tyiin² 'ee, sɨ tsá² sá² cuu² sɨ tsá² tañíi² 'ee, sɨ tsá² jmoo¹o to² 'ña'a sɨ tsá² jmoo¹o to² tya' tsá² xeei'²¹ 'ná² líin²in 'e li² do. 17 Tsʉ wana jo tyaan¹ tsá² 'e li² do sɨ nombre tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do jo lí² ló³ tsá² 'ee 'nɨ́ɨ¹ɨn joon jo lí² 'nɨ́ɨ¹ɨn tsá² 'e 'nɨɨ¹ɨ. 18 'E li² do lɨ la lɨ coon²¹ número. Jon wana jmɨɨ¹‑tsi tsá² lí²‑i un'í² tsá² 'e número tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tsʉ número tya' tsañʉʉ'¹ do. 'E número do tí² seisciento sesenta y seis.

14

Núu³uun 'øø¹ø 'in 144,000 tsá²

1 Mo ngayuui'¹³ joon gajǿø³øø joon gamáa¹na Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ Cordero, siin'¹³in ni moo'²¹ sii²¹ Sión. Joon téein² coon'¹³on coon²¹ cíein¹³ mil tsi tunlo¹ tyʉ́n² mil tsá². Joon 'in tsá² tyaan¹an tya'tyíi¹i 'e sii²¹ Cordero coon'¹³ 'e sii²¹ Jmii²¹. 2 Joon ganúu³uun 'e 'iin² 'e jó² fu ñʉ'fú², 'iin² la 'iin² lɨ 'yʉ jmɨɨ²¹ 'láai¹ lɨ¹. 'Iin² lawa mo 'oon¹on cwaain'ñá³ tá² lɨ¹. Fúu¹³mo tɨ¹ téein² poo'²¹o tuntuu'²¹ tya'a. 3 Joon 'øø¹ø coon²¹ canto 'múui² tyani lɨ sɨlɨɨ²¹² lɨ tyíin¹ Dios joongɨ tyani 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ coon'¹³ 'in tsacøøi'¹³ do. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² litɨ́ɨi² 'e canto do jiin'¹³ 'in coon²¹ cíein¹³ mil tsi tunlo¹ tyʉ́n² mil tsá² do lí² litɨ́ɨi² 'e canto do. 'In tsá² do 'in nigajmaa¹a Dios tiin'¹³in jee²¹² tsá² taain²¹² juncwii²¹. 4 'Ido 'in jo 'ee niga'láa¹ coon'¹³ tsamɨ́². Jmai'² 'in tyún¹mo 'ii, joon ngɨɨ¹o coon'¹³ Jesús doñixiia' fu tsalíin²mo. Gauntiin'¹³ Jesús 'ii jee²¹² tsá² 'e líin²in lawa coon²¹ fa'¹ tya' Dios Jmii²¹ nifu joongɨ tya' 'in Cordero do. 5 Jiin'¹³ coon²¹ júu³ tajuu²¹ jo gasɨɨi¹ 'ido. Joon jiin'¹³ coon²¹ tsaa² jo røøi²¹ tyani Dios.

Júu³ ga'ɨɨ¹ɨ gaai²¹ ángeles

6 Joon gamáa¹na jaain²¹gɨ ángel 'in ga'ǿøi² tuntsa'¹ ñʉ'fú². Joon 'in ángel do tyaan¹an júu³ 'e taa'²¹ coon²¹ tøø²mo tya' xiiala tiin'¹³ tsá² juncwii²¹. Jajmaa'¹³a tsá² júu³ jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹; jilaa'²¹ nii² tsá² 'in faa'²¹a jilaa'²¹ nii² jmíi¹, 'in néei¹ la coon²¹ fuu²¹. 7 Joon jin'² 'in ángel do coon'¹³ coon²¹ júu³ tá²:

―Cwo'gøø'²¹moo' Dios. Jǿø²oo' 'in feei'¹ 'áa¹mo 'i‑i joon nigatɨ́² 'ii'²¹ ijmáa¹a 'ii'²¹ tya' tsá². Cwoun'goo²oo' 'in nigajmaa¹a ñʉfú² coon'¹³ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ coon'¹³ jmɨ'ñi'³ coon'¹³ lɨ 'yá² jmɨɨ²¹.

8 Joon mo ngayuui'¹³ gafaa'²¹a 'in ángel do jaain²¹gɨ ángel gafaa'²¹a jin'²in:

―Jøø²øø', tyaan²aan' cwáain¹. 'In tsá² néei¹ Babilonia, 'e fuu²¹ fee'¹ lɨ¹, niga'aa¹a fa'ɨɨ'²¹ 'áai¹ tsʉ niga'e'²e tsá² néei¹ la caain²¹ fuu²¹ 'e ungoo²¹o dioses 'in jo la jai'².

9-10 Joon jaain²¹gɨ ángel gacwéei¹ joon gatɨ́² gaai²¹. Joon gafaa'²¹a coon'¹³ júu³ tá² jin'²in:

―Jileei'²¹ 'in un'goo²¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do i'e'²e Dios Jmii²¹ 'ii wúu¹ 'áai¹. La joon jon inii²¹ wúu¹ jileei'²¹ 'in un'goo²¹o 'in gajmeei¹ tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do sɨ líin²in 'e li² do tya'tyi² sɨ cwoo²¹ 'ee. Joon mi tɨ́² joon jo feei'¹gɨ‑tsi Dios coon'¹³ 'in tsá² do, jmai'² 'e 'nii'²¹‑tsi. Joon inii²¹ wúu¹ 'áai¹ coon'¹³ jɨ́² coon'¹³ azufre. Tyani ángeles tya' Dios joongɨ tyani Jesús, 'in sii²¹o jon Cordero, inii²¹ 'ido wúu¹. 11 Joon 'e wúu¹ inii²¹ do 'e lɨ la lɨ coon²¹ unñi² 'e soo¹o coon²¹ tøø²mo. Jo sá² wa'a 'ii'²¹ 'woo'²¹ tya'a 'in gaun'goo²¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do sɨ gaun'goo²¹o 'in gajmeei¹ tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do 'ee. La 'woo¹ jmɨɨ¹ jo sá² wa'a 'ii'²¹ 'woo'²¹o tya'a 'in lɨ́ɨ¹i li² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. 12 Tsʉ 'wii'¹³ joon 'ná¹‑a jmáa¹a taa'²¹‑a jileei'²¹ 'in tsaa'²‑tsi Dios Jmii²¹, jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios joon ja'mo lɨ́ɨi² Jesús.

13 Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ jó² fu ñʉ'fú² 'e jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Taan¹ ni mo'jí² 'e júu³ lo: “Jløø'³mo jileei'²¹ 'in jai'² lɨ́ɨi² Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesús mi júun²in. Jløø'³mo nano la joon lɨ ngóo¹gɨ.” “Jo'¹o”, jin'²in 'in Espíritu Tyʉ́² tya' Dios tsʉ i'ii'²¹ 'woo'²¹o tsá² to² tya'a joon jilaa'²¹ to² tya'a 'e gajmaa¹a jo 'íin²‑tsi Dios.

Mo gacóon¹ ángeles 'e garoo²¹ fu juncwii²¹

14 Joon gajǿø³øø joon gamóo³oo coon²¹ jníi¹ taa²¹ joon ni jníi¹ do tyíin¹ jaain²¹ 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ jóon¹ tsañʉʉ'¹. 'Yʉ goon corona tyíi¹i joon san'²an coon²¹ ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ 'e 'má¹. 15 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ jaain²¹gɨ ángel inʉʉ cwo'¹ fee'¹ si'² ñʉ'fú² do, joon 'in ángel do gajin'²in coon'¹³ júu³ tá² sɨɨ'²¹ɨ 'in ángel tyíin¹ ni jníi¹ do:

―Tyiin'¹³ ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ tyi'i joon cóon¹³'on 'e garoo²¹ tyi'i tsʉ gatɨ́² 'ii'²¹ 'e galityʉ́²‑ʉ 'e garoo²¹ juncwii²¹.

16 Joon 'in tyíin¹ ni jníi¹ do 'e gatyiin'²¹in ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ tya'a juncwii²¹ joon gacóon¹on 'e garoo²¹ juncwii²¹.

17 Joon jaain²¹gɨ ángel gacwo'ɨ́ɨ¹ 'e cwo'¹ si'² ñʉ'fú² do. Saan'²¹an jon coon²¹ ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ 'e 'má¹. 18 Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ jaain²¹gɨ ángel ni altar 'in tyʉ'² to² jɨ́². Joon gafaa'²¹a coon'¹³ júu³ tá² gasɨɨ'²¹ɨ 'in ángel do 'in saan'²¹an ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ 'e 'má¹ jin'²in:

―Tyiin'¹³ ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ tyi'i 'e 'má¹. Tyíin²'an 'e cwaain'²¹ mɨ'³ wuunjøø'³ 'e garoo²¹ tyi'i 'e sá² juncwii²¹ tsʉ gafuu²u.

19 Joon 'in ángel do gatyiin'²¹in ñijlɨ́²‑ɨ tuu'²¹ tya'a fu juncwii²¹. Joon gacoon²¹o mɨ'³ wuunjøø'³ 'e sá² juncwii²¹ joon gato'²o tsi coon²¹ liníui¹. 'E 'øøi'²¹‑tsi tsá² i'e'²e Dios tsá² wúu¹ 'áai¹. 20 Joon ganíui¹ 'e mɨ'³ do lɨ' co' fuu²¹ do. Joon lawa jmɨ¹ gatoon²¹ lɨ ganíui² 'e mɨ'³ do. Joon galɨ́² jmɨ¹ do lawa'a lɨ ngóo¹ jmɨɨ²¹ tɨ'² cwó² 'nɨ¹ cíein¹³ kilómeters gangóo¹ jmɨ¹ do lɨ náa¹ fuu²¹ do. Joon 'o'² 'e jmɨ¹ do jiin'¹³ la ñíi² 'íi¹ 'oo²¹² cwa² mo 'yʉ freno 'oo²¹²o.

15

Lawa dyái¹ ángeles 'in tyán¹ fa'í³ lɨ gatséi¹ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹

1 Joon gamóo³oo coongɨ li² fee'¹ fu ñʉ'fú². 'Áai¹ tsa'goo²¹‑tsi tsá² 'wii'¹³ 'e li² do. Gamáa³na dyái¹ ángeles 'in tyán¹ fa'í³ lɨ gatséi¹ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹. Joon coon'¹³ 'e dyía¹ fa'í³ do gajeen'²¹mo 'nii'²¹‑tsi Dios.

2 Joon gamóo³oo lawa coon²¹ jmɨ'ñi'³ la lɨ sɨ́³ sɨcaai'¹³ jɨ́². Joon téein² ni jmɨ'ñi'³ do 'in jo galɨ'¹ɨ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tya'a. Jo gaun'goo²¹o 'in tsá² téein² do 'in nigajmeei¹ tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do jon'gɨ ga'ii'²¹i li² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. Joon 'in tsá² do téein² ni jmɨ'ñi'³ do san'²an tuntuu'²¹ 'e gacwo'² Dios 'ii. 3 Joon ga'øø¹ø 'in tsá² do coon²¹ canto tya' 'lɨɨ²¹² Moisés 'in gajmaa¹a la to² tyʉ'² Dios joongɨ ga'øø¹ø canto tya' Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ Cordero, 'e jin'²in:

Fee'¹ joon 'ya'²gɨ jilaa'²¹ 'e gajmaa²'a, Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios.

Jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ lí² jmaa²'a jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²u'un.

Coon²¹ tsáa¹ joongɨ 'e la jai'² 'e fu¹ tyi'i.

Rǿøi¹³ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'nʉ.

4 Jiin'¹³ jaain²¹ jo seein²¹ wa'a jo 'gɨɨ'²¹i 'nʉ, Ña'ñʉ'²ʉ',

jilee'²¹mo iunfee'¹i 'nʉ.

Jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ 'in tyú¹mo.

Joon jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ jalíin² un'goo²¹o 'nʉ.

Nigacón²o cwáain¹ 'e røø²¹ jilaa'²¹ 'e jmoo²'o.

5 Mo ngayuui'¹³ joon gajǿø³øø joon gamóo³oo ganó² 'e cwo'¹ si'² ñʉ'fú² lɨ sɨ'mó² 'e cuun²¹² toon²¹² ley do. 6 Joon ga'wooi²¹ dyái¹ ángeles 'e cwo'¹ do. Joon 'in dyái¹ ángeles do tyaan¹an dyía¹ nii² fa'í³. Joon tyi'²i 'in ángeles do sɨɨn'³ɨn taa²¹ jɨɨ'¹ lɨ́¹ 'mɨ'² sii²¹ lino. Joon sɨ'ñʉ́ʉ¹ nitsí¹ 'e lɨ́¹ jmai'² cwanáa¹. 7 Joon jaain²¹ jee²¹² 'in joo'²¹ jiin'¹ do gacwo'¹o jmai'² coon²¹ 'ú¹ pi'³ lɨ́¹ cwanáa¹ 'in ángeles dyái¹ do. Joon røøi²¹ tya' jilaa'²¹ wúu¹ i'e'²e Dios tsá² 'e 'ú¹ pi'³ do. Joon Dios do seein²¹ coon²¹ tøø²mo. 8 Joon 'e cwo'¹ do garøi¹ coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ la joon coon'¹³ to² 'e 'oo¹o Dios. Lawa unñi² 'e garǿi¹ 'e cwo'¹ do. Joon jiin'¹³ jaain²¹ jo lí² tsataai² inʉʉ cwo'¹ do ca mo gatséi¹ 'e dyía¹ fa'í³ tyaan¹an 'in dyái¹ ángeles do.

16

Lawa 'ú¹ pi'³ tyaan¹an fa'í³

1 Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ tá² jó² fu inʉʉ cwo'¹ joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in dyái¹ ángeles do:

―Cwolíin²naa', cwo'íi¹naa' 'e fa'í³ tya' Dios 'e taa'¹³ 'ú¹ pi'³ tyii' ni cwoo'¹³ juncwii²¹.

2 Joon 'in ángel nifu nga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a ni cwoo'¹³ juncwii²¹ joon ga'yée²i juu²¹ 'lɨɨ'³ tya' jileei'²¹ 'in niga'ii'²¹i li² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do sɨ 'in nigaun'goo²¹o 'ee 'in gajmee¹i tsá² 'in lɨ́ɨ¹i la lɨ́ɨi¹ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do.

3 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² gái¹ nga'íi¹in 'ú³ pi'³ tya'a ni jmɨ'ñi'³ joon jmɨ'ñi'³ galɨ́¹ la lɨ jmɨ¹ tya' 'lɨɨ²¹². Joon gajún¹mo jileei'²¹ joo'²¹ táai² jmɨ'ñi'³.

4 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² gaai²¹ nga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a ni jmɨɨ²¹ coon'¹³ ni lɨ 'yá² jmɨɨ²¹ joon galɨ́¹ jmɨ¹. 5 Joon ganúu³uun 'in ángel tya' jmɨɨ²¹ do jin'²in:

―Røø²¹ 'ii'²¹ gajmaa²'a, Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios, 'in tyúi¹. Seen²¹mo'o la mojéei¹, joon seen²¹mo'o la no. Røø²¹ 'ii'²¹ gajmaa²'a tya' tsá² 6 tsʉ 'in tsá² do nigatʉʉn¹ʉn jmɨ¹ 'øøi² 'in jai'² lɨ́ɨi² 'nʉ, 'in gafaa'²¹a 'wii²¹² tyi'i, tsʉ gatyʉ'²'ʉ to² 'e 'uun'²¹ 'in tsá² do jmɨ¹ jiin'¹³ la gatɨ́ɨi².

7 Ganúu³oo jon júu³ jó² fu ni altar do 'e gajin'²in:

―'E ja'¹mo nigajmaa²'a 'ii'²¹ røø²¹ joongɨ coon²¹ tsáa¹, Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios. Jiin'¹³ 'nʉ‑ʉ lí² jmaa²'a ce jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²u'un.

8 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² tyúuin² nga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a lɨ 'íi¹in ñi'¹. Joon gacwo'¹o ñi'¹ do ilí² júun¹in tsá² coon'¹³ jɨ́² tya'a. 9 Joon gacáa²mo tsá² coon'¹³ jɨ́² do. Pe 'in tsá² do jo gajoo'²¹‑tsi wa'a gatsaa'¹‑tsi Dios 'in tyʉ'² to² fa'í³ do. Xʉ lɨ' joon gafaa'²¹gɨ 'laa'²¹ tya' Dios.

10 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² 'ñéei² nga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a lɨ tyíin¹in 'in tyʉ'²ʉ to² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do joon lɨ tyʉ'² 'ido to² galɨnʉʉ²¹. Joon 'in tsá² taai²¹² do gacuu'²¹u nisɨɨ'¹²ɨ coon'¹³ wúu¹ 'e ní² do. 11 Pe coon'¹³ 'elo jo gajoo'²¹‑tsi 'e unsɨ́ɨ²i 'e jmoo¹o 'e gó² tya'a, xʉjoon faa'²¹gɨ 'laa'²¹ tya' Dios Jmii²¹ tyíin¹ ñʉ'fú² 'wii'¹³ nigangoo¹o wúu¹ 'yee²¹i juu²¹ 'lɨɨ'³ do.

12 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² jnúui² nga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a ni coon²¹ jmɨɨ²¹ fee'¹ sii²¹ Eufrates joon galityʉʉn²¹ jmɨɨ²¹ do, gauntyí² fu¹ ijalíin² rǿøi¹³ 'in néei¹ lɨ 'yeei²¹ ñi'¹.

13 Joon gamáa³na gaai²¹ espíritu gó² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ je'cwa² ga'wóo²i moo'oo² mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ coon'¹³ moo'oo² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ coon'¹³ moo'oo² 'in jin'² 'e faa'²¹o júu³ tya' Dios Jmii²¹ pe jo jo'¹. 14 Joon 'in espíritu do lɨ́ɨi¹ 'ɨɨ'¹³ tya' 'in 'lɨɨi'³ joon lí²‑i jmáa¹a jilaa'²¹ li² 'e tsa'goo²¹‑tsi tsá². Joon 'in tsalíin²mo tsauncaain²¹ jileei'²¹ rǿøi¹³ 'in néei¹ juncwii²¹. Iuncaain²¹ 'in rǿøi¹³ do itéen¹in 'e jmaa¹ 'nii²¹ mi tɨ́² jmɨɨ²¹² fee'¹ tya' Dios Jmii²¹ 'in li' jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in. 15 Joon jin'² Dios: “Janúu²uun', igó³oo 'e 'uuin²¹ lawa jaain²¹ 'uun²¹. Joon jløø'³mo 'in jo cwuu²¹i joon 'in tyi'²o sɨɨn'³, 'in nanáa¹ tyʉ́² tya'a. Tsʉ la joon jo tɨ́² ringúu¹i ngɨ́² 'e jǿø²i tsá² xeei'²¹ 'ii, jo i'aa¹a fa'ɨɨ'²¹.” 16 Joon 'in espíritu gó² do iuncaain²¹ 'in rǿøi¹³ do fu coon²¹ lɨ sii²¹ Armagedón coon'¹³ jmíi¹ hebreo.

17 Joon 'in ángel lɨ tɨ́² dyái¹ ga'íi¹in 'ú¹ pi'³ tya'a tya'cwii²¹. Joon gacwo'ɨ́ɨ¹ inʉʉ cwo'¹ si'² ñʉ'fú² coon²¹ júu³ tá², jó² fu lɨ si'² lɨ sɨlɨɨ²¹² do, 'e jin'²in:

―Nasɨ'yee²¹mo jilaa'²¹‑a.

18 Joon galɨ́² jɨ́² cwaain'ñá³ 'áai¹, ga'oon¹on cwaain'ñá³ joon ga'íi²i tá² lɨɨlɨ¹. Joon gajøø'²¹ 'wó² lɨɨlɨ¹ jiin'¹³ coon²¹ naa'¹³ jo mo gajøø'²¹ 'wó² la do la jee²¹² taain²¹² tsá² juncwii²¹. 19 Joon 'e fuu²¹ fee'¹ do gajlɨ'², galɨ́² 'nɨ¹ 'ii'¹³. Joon ga'ín¹ lacaain²¹ fuu²¹ catyiia². Joon gatɨ'²‑tsi Dios Jmii²¹ 'in tsá² néei¹ fuu²¹ Babilonia 'a 'e'¹e wúu¹ jiin'¹³ la nigatyʉ'²ʉ to² mo gatɨ́² 'nii'²¹‑tsi tya' 'in tsá² do. 20 Joon jilaa'²¹ cwoo'¹³ tyʉʉn²¹ roon¹ ni jmɨɨ²¹ gayuun'²mo joon jilaa'²¹ moo'²¹ jo sá²gɨ. 21 Joon gaxʉʉ'²¹ tsí¹ coo'¹³ 'áai¹ jee²¹² tsá². Ca tunló¹ kilos la ca mɨ'³ 'ii²¹ 'e tsí² do xʉʉ'²¹ fu yʉ'. Joon 'in tsá² do gafaa'²¹a 'laa'²¹ tya' Dios Jmii²¹ 'wii'¹³ tya' tsí¹ gaxʉʉ'²¹ do tsʉ lɨ́ɨ¹ gangoo¹on wúu¹ 'wii'¹³ 'e tsí¹ do.

17

'In 'yiiatsangó¹ feei'¹

1 Joon gamáa³na jaain²¹ jee²¹² 'in dyái¹ ángeles do 'in san'² 'ú¹ pi'³ do. Joon 'ii gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Ná² fu lo, tsʉ i'e'³ee 'nʉ xiiala i'e'¹e Dios wúu¹ 'in 'yiiatsangó¹ feei'¹ 'in tyíin¹ ni jmɨ'ñi'³. 2 Joon 'in rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹ nigangɨɨ¹ɨ nigajmaa¹a 'e gó² coon'¹³ 'ido. Joon 'in taain²¹² juncwii²¹ lawa gali'íin¹mo coon'¹³ 'e gó² tya'a la mo 'un'² tsá² vino.

3 Joon lawa'a 'e cɨ́ɨ³oo 'in ángel do gatǿø¹ø jna fu coon²¹ lɨ jo 'iin tsá² taain²¹². Joon gamáa³na jaain²¹ tsamɨ́² tyíin¹in jaain²¹ joo'²¹ 'lɨɨi'³ yúuin². Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tsí³ dyía¹ mootyíi¹i joon tsí³ dyá² moofí³. Joon la tøøi² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do toon²¹² 'e faa'²¹ 'laa'²¹ tya' Dios Jmii²¹. 4 Joon 'in tsamɨ́² 'in tyíin¹in 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tyi'²i 'mɨ'² 'nʉʉ'² júuin² coon'¹³ 'e yʉ́ʉn². Joon sɨxéei¹³ cwanáa¹ coon'¹³ cuun²¹² 'e tyiin² 'áai¹ coon'¹³ perlas. Joon san'²an coon²¹ copa lɨ́¹ cwanáa¹ sɨrøøi²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e un'leei'²¹ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² jmoo¹ 'in 'yiiatsangó¹ do. 5 Joon toon¹on tya'tyíi¹i coon²¹ júu³ 'uuin²¹ 'e jin'²: “Babilonia 'in feei'¹. Sáa³o jileei'²¹ 'yiiatsangó¹ 'ino. Sáa³o jon jilaa'²¹ 'e gó² 'e sá² juncwii²¹ 'ino.” 6 Joon gacón³oon cwáain¹ 'e 'íin¹mo 'in tsamɨ́² do coon'¹³ jmɨ¹ tya' tsá² tsaa'¹‑tsi Dios joon coon'¹³ jmɨ¹ tya' 'in gajngai'² tsá² tsʉ 'wii'¹³ jmoo¹o la to² tyʉ'² Jesús. Joon lɨ́ɨ¹ nga'goo²¹‑tsii mo gamáa³na 'in tsamɨ́² do. 7 Joon jin'²in 'in ángel do sɨɨ'²¹ɨ jna:

―¿'Ee lɨ' tsa'goo²¹‑'o'o 'áai¹? Jmaa'¹³aa 'nʉ júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² júu³ 'uuin²¹ tya' 'in tsamɨ́² do joongɨ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ lɨ tyíin¹in tsamɨ́² do. 'In joo'²¹ 'lɨɨi'³ do tsí³ dyía¹ mootyi² coon'¹³ dya moofí³. 8 'In joo'²¹ 'lɨɨi'³ do 'in gañíi¹u'un 'in seein²¹ ca la jéei¹ pe jo seein²¹gɨ nano tɨ lɨ cwo'ɨ́ɨ¹ too²¹ tyí² lɨ sá² tyʉ́² 'e nʉ'gɨ in'íin² coonti. Joon 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ 'in tsa'goo²¹‑tsi mi ní² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do 'in seein²¹ ca la jéei¹ pe jo seein²¹gɨ nano pe coon²¹ mi cwé¹mo tún¹ juncwii²¹. 'In tsá² 'in ninga'goo²¹‑tsi do jo taain²¹² ni jí² lɨ taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a. Ca la mo rón¹ juncwii²¹ jo taain²¹² 'in tsá² do 'e jí² do.

9 ’'Elo li² wa 'in 'iin²¹²in 'øøi'²¹‑tsi: Tún² nii² 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e dyía¹ mootyi² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. Lɨ la lɨ dyía¹ po'³ tɨɨ'²¹ lɨ tyíin¹in 'in tsamɨ́² do. 10 La joon jon lawa dyái¹ rǿøi¹³. Nigaxuu'²¹mo 'ñéei² rǿøi¹³ do, joon jaain²¹ tyʉ'² to² nano, joon jaain²¹gɨ rǿøi¹³ do tɨ lí² jó¹. Joon mi cwée¹i coon²¹ sii'¹³xʉ itaa'²¹a. 11 Joon 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do 'in seein²¹ ca la jéei¹ pe jo seein²¹gɨ nano 'ii lɨ tɨ́² jñéei² rǿøi¹³ xʉfiin'¹³ jaain²¹ jee²¹² 'in dyái¹ rǿøi¹³ 'ido. Joon itsaa²¹o fu lɨ 'ii²¹.

12 ’Joon 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e dyá² moofí³ 'e gañí²'i lɨ la lɨ́ɨi¹ dyéi² rǿøi¹³ 'in jo mo ga'ii'²¹gɨ to² tya'a. Pe i'ii'²¹mo to² tya'a caan²¹mo coon'¹³ 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. Jee²¹² coon²¹ hora ityʉ'²ʉ to². 13 Canii²mo 'øøi'²¹‑tsi 'in dyéi² rǿøi¹³ do. Joon icwo'¹o to² 'oo¹o coon'¹³ 'ii'²¹ tya'a 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. 14 Joon itéen¹in coon'¹³ Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ Cordero, pe Jesús do ilii'²¹i tsʉ feei'¹gɨ 'ii la jee²¹² jileei'²¹. 'Ii lɨ́ɨi¹ rǿøi¹³ 'in feei'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ rǿøi¹³. Joon jileei'²¹ 'in ngɨ¹ coon'¹³on nigatø'¹o joon gatyii'¹²in Dios 'ii. Joon jo tiuu²i 'ido 'ii.

15 Joon gajin'² 'in ángel do sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'E jmɨ'ñi'³ gañii²'in lɨ tyíin¹ 'in 'yiiatsangó¹ lɨ la lɨ jilaa'²¹ fuu²¹ coon'¹³ jileei'²¹ tsá² coon'¹³ jilaa'²¹ jmíi¹ 'e sá² juncwii²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ nacíoon¹³mo. 16 Joon 'in dyéi² rǿøi¹³ do 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ moofí³ tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do ili'ee'²¹i 'in 'yiiatsangó¹ do. Joon itiuu²mo 'ido 'ii tɨ ringúu¹i. Joon icuu'¹mo 'ido 'ii joon ijúun²in coonti. 17 Tsʉ Dios gajmeei¹ 'in rǿøi¹³ do 'e jmáa¹a jiin'¹³ la 'iin²¹²in. Tsʉ 'wii'¹³ joon røø²¹ gasɨ́ɨ²i jee²¹² 'ii joon gacwo'¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ tya'a ca tsín¹ jilaa'²¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Dios Jmii²¹. 18 Joon 'in tsamɨ́² 'in ní¹u'u lɨ́ɨi¹ a lɨ 'e fuu²¹ fee'¹ 'in tyʉ'² to² jileei'²¹ rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹.

18

Mo ga'ín¹ fuu²¹ Babilonia

1 Mo ngayuui'¹³ joon gamáa³na jaain²¹gɨ ángel 'in gajngái¹ fu ñʉ'fú² joon fee'¹ to² 'oo¹o. Joon ni cwoo'¹³ juncwii²¹ jná² joo'²¹ coon'¹³ 'e 'ya'²gɨ tya'a. 2 Joon coon'¹³ coon²¹ júu³ tá² lɨ́ɨ¹ ga'oo¹o jin'²in:

―Niga'íin²mo Babilonia 'e fuu²¹ fee'¹ do. Niga'íin²mo joon galɨ́¹ coon²¹ lɨ taain²¹² 'in 'lɨɨi'³. Do‑o itéen¹in jileei'²¹ espíritu gó². Lawa coon²¹ tyʉʉ²¹ taain²¹² ton¹ 'lɨɨi'³, 'in 'eei'²¹ tsá² galɨ́² 'e fuu²¹ do. 3 Joon lawa gali'íin¹mo tsá² taain²¹² juncwii²¹ coon'¹³ 'e gó² 'láa¹a 'in 'yiiatsangó¹ do. Joon 'in rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹ gatɨ²‑tsi ngɨ¹ coon'¹³ 'ido. Joon 'in 'nɨɨ¹ɨ 'e ló¹ tsá² galisá² cuu² tya'a coon'¹³ jilaa'²¹ 'e gó² tɨ'²‑tsi.

4 Joon ganúu³uu coongɨ júu³ jó² fu ñʉ'fú² 'e jin':

―'Woo²¹naa' 'e fuu²¹ lo jilee'²¹naa' 'in lɨ́ɨi¹ tsá² tyiia 'e jo 'ii'¹³naa' tsaa² tya' 'ido jon'gɨ iliseein²¹naa' fa'í³ la fa'í³ iseein²¹ 'ido. 5 Tsʉ tsaa² tya'o galifee'¹ 'áai¹ ca gatyalii²¹² tsaa² tya'a fu ñʉ'fú² joon gatɨ'¹‑tsi Dios jilaa'²¹ 'e gó² nigajmaa¹a. 6 Cwóo¹³oo' wúu¹ 'ido jiin'¹³ la nigacwo'¹o 'in xeei'²¹. Cwotyí²ii' 'in tsamɨ́² do tún² 'iin'¹³gɨ jiin'¹³ la nigajmaa¹a. Cwó²oo' 'e 'uu'²¹u 'in tsamɨ́² do tún² 'iin'¹³gɨ 'e gó² la gacwo'¹o 'ido tsá² xeei'²¹. 7 'Áa¹mo fee'¹i gajmei'¹ 'ña'a joon 'áa¹mo tyʉ́² seein²¹ jin'²in: “Lo‑o tyíin¹na lɨ́ɨ¹na 'yiia²¹² rǿøi¹³. Jo lɨ́ɨ¹na 'yiia'nɨ́ɨ² joon jo 'ee wúu¹ imóo³oo.” 8 'Áai¹ tyʉ́² galiseein²¹ pe joon 'ii'²¹ la joon jon iní² wúu¹. Tsʉ 'wii'¹³ joon coon²¹ jmɨɨ²¹² mi jó¹ fa'í³ tya'a iní² 'oo² ijó¹, ilixuui²¹²‑tsi 'áai¹ joon ijuun²¹mo, joon caa¹i coonti ce líin²in fó² coonti. Tsʉ feei'¹ 'áa¹mo Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ 'in gajmaa¹a 'ii'²¹ tya'a.

9 Joon jileei'²¹ rǿøi¹³ 'in gangɨ¹ jmoo¹ jløø'³i coon'¹³ 'ido ityi'¹o, ilixuui²¹²‑tsi mi jǿø²ø roon¹on unñi² lɨ caa²¹i 'in tsamɨ́² do. 10 Wíin² téein² tsʉ 'wii'¹³ 'goo'²¹‑o ní² 'in tsamɨ́² do wúu¹ joon jin'²in:

―¡'Áai¹ tyafo'² fúu² 'nʉ, Babilonia, coon²¹ fuu²¹ fee'¹ joon coon²¹ fuu²¹ tyiin²! Pe jmɨɨ²¹² nano gacwá¹ imoo'¹³'o wúu¹.

11 La joon jon 'in téein² 'nɨɨ¹ɨ 'e ló¹ tsá² tyi'¹o jon ilixuui²¹²‑tsi tsʉ jo 'in seein²¹ ló¹gɨ laa²¹² tya'a 'e ningatyaan¹an. 12 Ningatyaan¹o cwanáa¹ coon'¹³ cwataa²¹ coon'¹³ cuun²¹² 'e tyiin² 'áai¹. Ningatyaan¹an 'mɨ'² tyʉ́² 'e lɨ́¹ lino coon'¹³ 'mɨ'² wuu'²¹ nʉʉ'¹ yúuin² coon'¹³ yʉ́ʉn². Ningatyaan¹ 'ido jilaa'²¹ 'mó² jmafuu²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e lɨ́¹ moojon² elefante coon'¹³ 'mó² 'e tyiin² 'áai¹. Joongɨ ningatyaan¹an 'in tsá² 'nɨɨ¹ do ñiyʉ́ʉn² coon'¹³ ñí³ coon'¹³ cuun²¹² marmol. 13 Ningatyaan¹o jon canela coon'¹³ 'oo²¹ tya' 'uunñi² tya' tsá² coon'¹³ fuu²¹² sʉ́n¹ coon'¹³ mirra coon'¹³ jmɨɨ²¹ jmafuu²¹ coon'¹³ vino coon'¹³ aceite coon'¹³ fuu²¹² 'iñi'¹ 'e tyʉ́² coon'¹³ trigo. La joon jon jée¹i joo'²¹ coon'¹³ joo'saa'²¹ coon'¹³ cwa² coon'¹³ care'² jñʉ́² cwa². Joon ca tsá² 'in sɨ'nɨɨi²¹² jmoo¹o to² tya' tsá² jée¹i. 14 Joon ijin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'e fuu²¹ do:

―Joon 'e 'oofuu¹ 'e gasíin¹u'un ca la mo jéei¹ gangalii¹i. Gangalii¹ jon jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e tɨ²‑'o'o coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ joon jo tyiia'²¹gɨ.

15 Joon wíin² itéen¹in 'in ga'nɨɨ¹ɨ jilaa'²¹ 'e ló¹ 'ido joon galɨ́ɨi¹ tsá² sá² cuu² 'wii'¹³ jilaa'²¹ 'e galó¹ 'ido. Wíin² itéen¹in tsʉ 'wii'¹³ 'goo'²¹o coon'¹³ jilaa'²¹ wúu¹ ní² 'in tsamɨ́² do. Itéen¹in cɨɨ'²¹o xuui²¹²‑tsi. 16 Jin'²in:

―'Áai¹ fúu² 'e fuu²¹ 'ya'²gɨ do tsʉ galɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'yei'²gɨ 'in tyi'² 'mɨ'² tyʉ́² lɨ́¹ lino nʉʉ'²¹ yúuin² joongɨ yʉ́ʉn². Sɨxée¹i cwanáa¹ coon'¹³ cuun²¹² tyiin² coon'¹³ perlas. 17 Joon jee²¹² catá² ga'ín¹ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a.

Joon wíin² taain²¹² jileei'²¹ tsá² tyʉ'² to² barcos coon'¹³ 'in táai² barcos coon'¹³ 'in jmoo¹o to² tsi barcos do. Jileei'²¹ 'in jmoo¹o to² ni jmɨ'ñi'³ táan¹in wíin². 18 Joon mo gajǿø²ø roon¹ unñi² có² 'e fuu²¹ do joon ga'oo¹o tá² jin'²in:

―Jo 'e fuu²¹ sá²gɨ 'e 'ya'²gɨ lagɨ 'e fuu²¹ do.

19 Joon ga'ee¹e cwoo'¹³ jee²¹² tyíi¹i gatyi'² xuui²¹²‑tsi 'áai¹ joon 'oo¹o jin'²in:

―'Áai¹ fúu² 'e fuu²¹ 'ya'²gɨ do. 'Áai¹ galisá² cuu² tya' 'in jmoo¹o to² ni jmɨ'ñi'³ coon'¹³ cuu² ga'íin²in 'e fuu²¹ do. Pe jee²¹² coon²¹ catá²‑a ga'ín¹ 'e fuu²¹ do.

20 Pe jmaa²aa' jløø'³naa' 'in táai² ñʉ'fú² coon'¹³ 'naa' 'in lɨ́ɨi¹ apóstoles coon'¹³ jileei'²¹ 'naa' 'in faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios coon'¹³ jileei'²¹ 'in tsaa'¹‑tsi 'ii. Tsʉ mo gacóon¹o tya'a, 'ii'²¹ røø²¹ jmaa¹a Dios tyi'naa'.

21 Joon jaain²¹ ángel 'in píin² 'áai¹ gasaa'¹³a coon²¹ cuun²¹² 'e lɨ́¹ lawa coon²¹ too¹ fee'¹ joon gapí² 'in ángel do 'e cuun²¹ do tsi jmɨ'ñi'³ jin'²in:

―La gapí³ii 'e cuun²¹² do tsi jmɨ'ñi'³ la joon jon i'iin²in Babilonia, coon²¹ fuu²¹ 'ya'²gɨ. Joon jo ní²gɨ tsá² 'ii. 22 Jo jmɨɨ²¹² núu²gɨ tsá² 'íin² sóoin¹³ jee²¹² 'nʉ́¹ tya'a. Jo núu²gɨ tsá² sóoin¹³ tuntuu'²¹ jon'gɨ tya' flauta sɨ lúu¹ xʉʉ¹ʉ tsá² 'ee. Jon'gɨ seein²¹gɨ tsá² tɨ́ɨi² 'láai² nii² to². Jon'gɨ itsii¹gɨ tsamɨ́² coon'¹³ too¹. 23 Jo 'ee jɨ́² coo¹gɨ, jiin'¹³ coon²¹ jee²¹² 'nʉ́¹ jon'gɨ inúu²gɨ tsá² júu³ 'e náa¹ 'goo²¹ lɨ cuui'² cwoo²¹ tsá². Ijon'²on tii² xʉfiin'¹³ la mo jéei¹ 'in tsá² tyi'i 'in 'nɨɨ¹ 'e ló¹ feei'¹gɨ 'áai¹ 'ii la jee²¹² jileei'²¹ tsá² taain²¹² juncwii²¹ joon 'in tsalaai¹ tyi'i gacon'²on tóo² 'in tsá² catyaai² do.

24 Tsʉ tsaa² tya' 'e fuu²¹ do jilaa'²¹ jmɨ¹ 'e gatúun²un tya' 'in gafaa'²¹ 'wii²¹² tya' Dios coon'¹³ 'in tsaa'¹‑tsi 'ii coon'¹³ jileei'²¹ 'in najóin¹.

19

1 Mo ngayuui'¹³ joon ganúu³uun júu³ tya' tsá² fúui¹ 'in táai¹ ñʉ'fú² 'e jin'²in:

¡Aleluya! Nigajmaa¹a Dios tiin'¹³ tsá².

Cwolí² jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹ la joon jon jilaa'²¹ 'ii'²¹ tya' Dios tyi'.

2 Nigajmaa¹ Dios 'ii'²¹ røø²¹ joon coon²¹ tsáa¹ mo gajmaa¹a 'ii'²¹ 'ii²¹ tya' 'in 'yiiatsangó¹ 'in gajmaa¹ un'leei'²¹ tsá² yaai coon'¹³ 'e gó² gajmaa¹a.

Tsʉ Dios jmaa¹a tyí² 'in 'yiia²¹² do jilaa'²¹ 'e rǿø²i tya' 'e gó² gajmaa¹a tya' 'in tsaa'¹‑tsi Dios, 'in najngaa'¹³i.

3 Joon gajin'²o jon:

―¡Aleluya! Jiin'¹³ catá² jo jón²gɨ róon² unñi² tya' fuu²¹ do.

4 Joon 'in dyiiatyúuin² tsacøøi'¹³ coon'¹³ 'in tyúuin² joo'²¹ jiin'¹ do gatyíia² ca tɨ ni 'wó² un'goo¹o Dios Jmii²¹ 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² tya'a, joon gajin'²in:

―¡Amén! ¡Aleluya!

5 Joon coon²¹ júu³ gajó¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do 'e jin'²in:

Cwoun'goo²oo' Dios tyi' jileei'²¹ 'naa' 'in jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉ,

jileei'²¹ 'naa' 'in 'gøøi'²¹ 'ii la 'in 'wói² tiin'¹³ la 'in tyiin².

Coon²¹ mi tí² jmɨɨ²¹² fu ñʉ'fú²

6 Joon ganúu³uun coon²¹ lawa 'e faa'²¹ tsá² fúui¹ lɨɨlɨ¹, joongɨ lawa lɨ na'yʉ́³ jmɨɨ²¹ 'láai² lɨ¹. Joongɨ lawa lɨ ni'oon¹on cwaain'ñá³. Gajin'²o 'e júu³ do:

¡Aleluya! Tsʉ niga'ii'²¹i Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios tyi', 'in lí² jmá² jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in, to² tya'a.

7 Cwojmaa²aa' jløø'³naa' joon cwoun'goo²oo' 'ii

tsʉ nigatɨ́² 'ii'²¹ 'e iuncaain²¹ Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ Cordero, jileei'²¹ tsá² 'in tsaa'¹‑tsi 'ii icwá² coon'¹³on.

Joon ijmáa¹a jmɨɨ²¹² lawa lɨ cui'² cwoo²¹ tsá².

Joon jileei'²¹ 'in iuncaain²¹ coon'¹³on nigatyaa¹ tyʉ́² tya'a la jmoo¹o tsamɨ́² mo tɨ lɨ cui'² cwoo²¹o.

8 Nityi'¹i 'mɨ'² taa²¹ lɨ lino tyʉ́²,

tyʉ́² nasiin'¹³in joon jɨɨ'¹ sɨɨn'¹³ɨn.

Tsʉ 'e 'mɨ'² lino do 'e lɨ la lɨ jilaa'²¹ 'e tyʉ́² 'e nigajmaa¹a 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios.

9 Joon 'in ángel do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Táan¹ mo'jí² 'e júu³ lo: “Jløø'³mo jileei'²¹ 'in gatø'²ø Dios itsalíin² lɨ galɨ́² jmɨɨ²¹² icui'² cwoo²¹ 'in sii²¹ Cordero do.”

Gajin'²o jon sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'E júu³ lo júu³ tya' Dios 'e la jai'².

10 Joon gasi'³ii 'wojní³ii tyani ángel do iun'góo³oo 'ii²¹. Pe jin'²o sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jo jmoo²'o la no, tsʉ jmóo³oo jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios jiin'¹³ la jmoo² 'nʉ coon'¹³ 'in tsaruu'²¹u' catyaai² 'in jo gatʉ́² júu³ tya' Jesús. Ungoo²'o jaan²¹mo, jiin'¹³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ ungoo²'o.

Tsʉ 'in faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹ jmo'²o tsá² júu³ jilaa'²¹ júu³ gafaa'²¹a Jesús.

'In tsá² 'in tyíin¹in jaain²¹ cwa² taai²¹

11 Joon gamóo³oo sɨno² fu ñʉ'fú². Joon gajnéi¹ jaain²¹ cwa² taai²¹ joon 'in tyíin¹ moo'wó¹ sii²¹ 'in jo tʉ́² júu³ tya'a, sii²¹o jon 'in Jai'². Joon coon²¹ tsáa¹ jmaa¹a 'ii'²¹ mi jmáa¹a 'ii'²¹ la joon jon mi jmáa¹a 'nii²¹. 12 Joon lawa jɨ́² 'e coo²¹ lɨ́¹ unníi¹i. Joon tyíi¹i taa'¹³ coronas 'láai². Joon toon¹on 'e sii²¹ 'ii pe jiin'¹³ 'ña'o ñii¹i. 13 Joon tyi'²i 'mɨ'² 'yʉ jmɨ¹ joon 'e sii 'ii: Júu³ tya' Dios. 14 Joon caluu ngalíin² 'láa² tya' ñʉ'fú² 'in tyi'² 'mɨ'² lɨ́¹ lino tyʉ́², joon néei¹ cwa² taai²¹. Joon taa²¹ sɨɨn'¹³ɨn jo téein² 'la². 15 Joon 'yeei'²¹ 'oo²o 'in tsá² do coon²¹ ñí³ espada 'e 'má¹ 'áai¹. Joon coon'¹³ 'e ñí³ do iuncwuu'²¹i tsá² taain²¹² juncwii²¹. Joon ityʉ'²ʉ to² tsá² coon'¹³ sɨɨ² lɨ́¹ ñí³. Joon la niui² tsá² mɨ'² wuunjøø'³ tʉʉn¹ʉn jmɨ'³ tya'a, jiin'¹³ coon²¹ wa'a jo ganiui², la joon jon jiin'¹³ jaain²¹ jo láai² 'e wúu¹ tya' Dios ijó¹ tsʉ 'nii'²¹‑tsi Dios, 'in jmoo¹o jilaa'²¹ 'e 'iin²¹²in. Joon 'in tyíin¹ cwa² taai²¹ do ijmáa¹a 'ii'²¹ cwáain¹ tya' Dios Jmii²¹. 16 Joon toon²¹on sɨɨn'¹³ɨn 'e sii²¹ 'ii: Rǿøi¹³ 'in feei'¹gɨ la jee²¹² jileei'²¹ rǿøi¹³ joon 'in Tyiin²gɨ jee²¹² jileei'²¹ 'in seein²¹. Joon²¹ jon 'e sii²¹ do tsaa'¹³ tyʉ́ʉ¹ʉ.

17 Joon gamáa³na jaain²¹ ángel siin'¹²in jee²¹² 'yiia²¹ 'in ga'oo¹o jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jileei'²¹ joo'²¹ tsí³ cwáa¹a 'in 'ɨɨ¹ɨ yʉ' juncwii²¹:

―Ñilíin²naa'. Cwolicaan²¹naa' tya' coon²¹ 'e cwo'¹ Dios 'naa' 'e cøø²øø'. 18 Tɨ lɨ lisá² ngú¹ cøø²øø', ngú¹ tya' rǿøi¹³, joon ngú¹ tya' fii²¹² 'láa² joon tya' tsá² 'gøøi'¹³. Sá² jon ngú¹ tya' cwa² joon tya' tsá² néei¹ cwa². Ilisá² ngú¹ tya' jileei'²¹ tsá² xʉfiin'¹³ tsa'leei'¹³ sɨ tsá² fii²¹² 'ee, sɨ tsá² 'wói¹ 'ee, sɨ tsá² tyiin² 'ee.

19 Joon gamáa³na 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ caan²¹mo coon'¹³ rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹ coon'¹³ 'láa² tya'a sɨcaain²¹ itéen¹in coon'¹³ 'in tyíin¹ cwa² taai²¹ do coon'¹³ 'láa² tya'a. 20 Joon nigataan'¹³mo 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. Nigataan'¹³mo jon 'in nijin'² 'e faa'²¹o júu³ tya' Dios Jmii²¹ pe jo jo'¹. 'Ii nigajmaa¹a milagros fee'¹ jee²¹² tsá² joon gacón²o tóo² 'in niga'ii'²¹ 'e li² tya' 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ coon'¹³ 'in gaun'goo²¹o 'in gajmee¹i tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do coon'¹³ milagro fee'¹ do. Joon 'in tyíin¹ cwa² taai²¹ do gadyee'¹³i je waa²¹mo do la jiin'¹in tsi tyíia¹ lɨ jɨ́² 'e coo²¹ coon'¹³ azufre. 21 Joon gajngaa'¹³mo 'in tsá² tyíin¹ cwa² taai²¹ do 'in catyaai² coon'¹³ ñí³ 'yeei'²¹ 'oo²o. Joon tyʉ́²‑ʉ gagøø'²¹ 'in joo'²¹ tsí³ cwáa¹ do ngú¹ tya' 'in najúin¹ do.

20

Sɨ'ñuu¹mo Satanás

1 Joon gamáa³na jaain²¹ ángel gajgái¹ fu ñʉ'fú² joon saan'²¹ coon²¹ joonñí³ tya' too²¹ tyí² lɨ sɨtyʉ́². San'²o jon coon²¹ cadena mɨ². 2 Joon 'in ángel do gataan'¹³in 'in mɨɨ'²¹ 'lɨɨi'³ do, 'in mɨɨ'²¹ seein²¹ calɨɨ 'in sii²¹o jon 'in 'lɨɨi'³, sii²¹o jon Satanás. Joon ga'ñuu¹in ce tséin¹ coon²¹ mil jiin²¹. 3 Joon gapii¹in 'ido tsi too²¹ tyí² lɨ sɨtyʉ́² do. Joon gajnii²mo 'ido tsi too²¹ do, gatsaa'²¹a sello lɨ́¹ cera jnɨ́² 'oo² too²¹ do. Joon coon'¹³ la joon jo lí² cón²gɨ tóo² tsá² taain²¹² juncwii²¹ ce tséi¹ coon²¹ mil jiin²¹. Pe mi tséi¹ coon²¹ mil jiin²¹ do joon iláa¹mo 'ido coon²¹ sii'¹³xʉ.

4 Joon gamóo³oo lɨ sɨlɨɨ²¹² lɨ née¹i 'in niga'ii'²¹i to² 'e jmoo¹o 'ii'²¹ tya' tsá². Gamáa³moo jon 'in almas tya' tsá² 'in najúin¹, 'in gatʉ¹ luu²¹²u tsʉ 'wii'¹³ jin'²in 'e ja'²mo lɨ́ɨi² Jesús joongɨ 'wii'¹³ júu³ tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹. 'In tsá² do jo mo gaun'goo²¹o 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do, jon'gɨ gaun'goo²¹o 'in tsá² do 'in gajmee¹i tsá² 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨ¹i 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ do. Jo mo ga'ii'²¹i 'in tsá² do 'e li² tya'a tya'tyíi¹i sɨ cwoo²¹o 'ee. Joon gamáa³na 'in tsá² do jiin'¹in joon tyʉ'²ʉ to² caan²¹mo coon'¹³ Jesús ce tséin¹ coon²¹ mil jiin²¹. 5 Pe 'in 'lɨɨ²¹² najóin¹ catyaai² do jo ijiin'¹in tún¹ ca mi tséin¹ coon²¹ mil jiin²¹ do. Joon 'e no‑o nifu 'e gajiin'¹ tsá² tún¹. 6 ¡Jløø'³mo joon nicwa'³mo 'in nigajiin'¹in nifugɨ do! Jo júun²in tún² naa'¹³ pe ilíin²in untsá² tya' Dios Jmii²¹ joongɨ tya' Cristo. Coon'¹³ 'ii ityʉ'²ʉ to² coon²¹ mil jiin²¹.

7 Joon mo gatséi¹ coon²¹ mil jiin²¹ joon ilaa¹mo Satanás lɨ 'yuui²¹² sɨjnɨ́ɨ¹i. 8 Joon tsatyiin¹an tsá² tóo² la caain²¹ juncwii²¹, tsatyiin¹an tóo² Gog coon'¹³ Magog joon iuncaain²¹ jileei'²¹ 'láa² tya'a itéen¹in. Joon ti la ti too'¹³ sá² nʉ' jmɨ'ñi'³. 9 Joon ngalíin²in la 'ui juncwii²¹ joon ngataai² cu'lɨ' lɨ néei¹ 'in tsaa'¹‑tsi Dios Jmii²¹ joon cu'lɨ' 'e fuu²¹ do 'e 'iin²¹²in Dios 'áai¹. Pe Dios Jmii²¹ gadya'²a jɨ́² fu yʉ' juncwii²¹ 'e coon'¹³ joon iuntyee¹mo 'in tsá² do. 10 Joon 'in 'lɨɨi'³, 'in gacon'²on 'in tsá² do tóo², gangadyeei'¹³ Dios 'ii tsi coon²¹ tyíia¹ lɨ́¹ jɨ́² caai'¹³ azufre lɨ niga'í² 'in joo'²¹ 'lɨɨi'³ coon'¹³ 'in nigajin'²in 'e faa'²¹a júu³ tyʉ́² tya' Dios pe jo jo'¹. Joon do‑o inii²¹ wúu¹ la 'woo¹ jmɨɨ¹ coon²¹ tøø²mo.

Lɨ taai²¹² tsá² tyani coon²¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² taa²¹

11 Joon gamóo³oo coon²¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² taa²¹ fee'¹ 'áai¹. Gamáa³na jon 'in tyíin¹ ni lɨ sɨlɨɨ²¹² do. Joon tyani 'in tyíin¹ ni lɨ sɨlɨɨ²¹² do jo ta'²gɨ ni 'wó² jon'gɨ ñʉ'fú², yʉʉn'¹³mo coonti tsʉ jo galisá² 'áan³ tya'a. 12 Joon gamáa³na 'in najúin¹ 'in cøøi'¹³ tiin'¹³ 'in pi'³ teen¹in tyani Dios Jmii²¹. Joon 'e jí² do roon¹on sɨnii'¹³ joon ganá¹ coongɨ jí² lɨ taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a. Joon gajmaa¹a 'ii'²¹ tya' 'in najóin¹ do jiin'¹³ la nigajmaa¹a jiin'¹³ la taa'¹³ 'e jí² do. 13 Galisá² 'ii'²¹ tya' jilee'²¹mo jiin'¹³ la nigajmaa¹a. Galisá² 'ii'²¹ tya' 'in najóin¹ tsi jmɨ'ñi'³ la joon jon galisá² 'ii'²¹ tya' 'in najóin¹ la mo jéei¹ coon'¹³ taain²¹² lɨ taai² 'lɨɨ²¹². 14 Joon 'mó¹ coon'¹³ lɨ taai² 'in najóin¹ ga'í² tsi tyíia¹ lɨ́¹ jɨ́². Joon mi 'í² tsá² 'e tyíia¹ do 'e lawa'a 'e najóin¹ tún² naa'¹³. 15 Joon fu do‑o ipii¹in Dios jileei'²¹ 'in jo taain²¹² 'e jí² do lɨ taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a.

21

Mi lisá² ñʉ'fú² 'múui² coon'¹³ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'múui²

1 Joon gamóo³oo coon²¹ ñʉ'fú² 'múui² coon'¹³ coon²¹ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ 'múui² tsʉ nitsé²mo 'e ñʉ'fú² nifu coon'¹³ ni cwoo'¹³ juncwii²¹ nifu. Joon jo 'ee jmɨ'ñi'³ sá²gɨ. 2 Joon jna‑a, Wó³, gamóo³oo gajgo¹o coon²¹ fuu²¹ nicwaai'³ 'e sii²¹ Jerusalén 'múui². Gajgo¹o fu ñʉ'fú² lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹. 'Ya'²gɨ 'áai¹ 'e fuu²¹ do lawa jaain²¹ sɨmɨ́² nináa¹ tyʉ́² sɨɨn'¹³ɨn 'ya'²gɨ icui'² cwoo²¹o. 3 Joon ganúu³uun coon²¹ júu³ tá² jó² fu ñʉ'fú² 'e jin'²:

―Jǿø²du', taan¹mo Dios Jmii²¹ jee²¹¹ tsá². Joon itéein¹ caan²¹mo coon'¹³. Joon ilíi²in tsá² tya' Dios Jmii²¹ 'in tsá² taain²¹² juncwii²¹ joon Dios Jmii²¹ 'ña'a itéein¹ jee²¹² tsá², ilíi²in Dios tya' 'in tsá² do. 4 Joon Dios Jmii²¹ iuntyʉʉn¹ʉn jilaa'²¹ jmɨɨ²¹ tuun²¹un unni² tsá². Joon jo 'ee²¹ júin¹gɨ tsá² jon'gɨ tyi'²gɨ tsá² jon'gɨ xuui²¹²gɨ‑tsi jon'gɨ ní²gɨ wúu¹ tya'a 'e cuu'¹ tya'a tsʉ jilaa'²¹ 'e sá² la mo jéei¹³ ningɨ́ɨ²mo.

5 Joon 'in tyíin¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² do gajin'²in:

―Jøø²'ø, jmóo³oo 'e 'múui² jilaa'²¹ 'e sá².

Jin'²o jon sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Táan¹ ni mo'jí² 'e júu³ lo tsʉ 'e júu³ lo júu³ la ja'²mo joon jo lí² 'náai².

6 Joongɨ jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Nasɨ'yee²¹mo jilaa'²¹a. Jna‑a 'in nifu la joon jon lɨ tyéi¹. Lawa letra A lɨ́ɨ¹na la joon jon letra Z. Joon wa seein²¹ tsá² 'in unjmuui², jna icwóo³oo jmɨɨ²¹ tya' lɨ 'ya² jmɨɨ²¹ icwo² juncwii²¹ tya' tsá² 'e jo 'ee cɨ́in¹ coonti. 7 Joon jileei'²¹ 'in lii'¹ i'ii'²¹i jilaa'²¹ 'elo lawa'a tya'o. Joon jna‑a ilíi²na Dios Jmii²¹ tya'a joon 'ii ilíi²in yʉʉn²¹ tyiia. 8 Pe tsalíin² 'in catyaai² tsi tyíia¹ lɨ́¹ jɨ́² caai'¹³ azufre. Tsalíin²mo jileei'²¹ 'in 'goo'²¹ coon'¹³ 'in jo jo'² lɨ́ɨi². Tsalíin²mo jon jileei'²¹ 'in nigalɨ'lɨɨi'³ coon'¹³ 'in nigajngaai'¹³ tsá² coon'¹³ 'in niga'láa¹ coon'¹³ tsamɨ́² coon'¹³ tsañʉʉ'¹. Tsalíin²mo jon jileei'²¹ tsalaai¹ coon'¹³ jileei'²¹ 'in nigaun'goo²¹o dioses 'in gajméei¹ tsá² coon'¹³ jileei'²¹ 'in cón² tsá² tóo². Jileei'²¹ 'in lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ 'ino itsalíin² 'e tyíia¹ do lɨ́¹ jɨ́² caai'¹³ azufre. Joon lɨ gatɨ́² tún² naa'¹³ júun²in.

'E fuu²¹ Jerusalén 'múui²

9 Joon gacwéi¹ jaain²¹ ángel jee²¹² dyái¹ ángeles do 'in san'¹ dyía¹ 'ú¹ pi'³ røøi²¹ taa'¹³ dyía¹ 'ii'²¹ fa'í³ lɨ gatséi¹. Joon jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Na¹ coon'¹³ jna. I'e'³ee 'ñʉ 'e fuu²¹ lɨ icwá² jileei'²¹ 'in nigatyii'¹³in Jesús, 'in lɨ́ɨi¹ Cordero do.

10 Joon lawa 'e cɨ́ɨ³oo ngajée¹i 'in ángel do jna coon²¹ yʉ' moo'²¹ fee'¹ ñíi¹ 'áai¹. Joon ga'e'¹e jna 'e fuu²¹ nicwaai'³ Jerusalén 'e gajgó² fu ñʉ'fú² lɨ tyíin¹ Dios Jmii²¹. 11 Joon 'e fuu²¹ do jná² joo'²¹ coon'¹³ jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya' Dios Jmii²¹. Jɨɨ'¹ 'e fuu²¹ do la jɨɨ' cuun²¹² 'e 'moo'³ 'áai¹. La jɨɨ'¹ cuun²¹² jaspe jɨɨ'¹ joon jneei¹ la jneei¹ cuun²¹² jɨɨ'¹ cristal. 12 Joon ce cu'lɨ' si'²gon 'oo²¹ fee'¹ ñíi¹. Joon 'e 'oo²¹ do jée¹i dyatun¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá². Joon teen¹in jmai'² jaain²¹ ángel la coon²¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá². Joon 'e jnɨ'oo² do taa'¹³ 'e sii²¹ jɨ dyatun¹ poo²¹² tsá² seein²¹ Israel. 13 Joon sá² 'nɨ¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² lɨ' caai¹ lɨ 'yéei² ñi'¹. Sá² jon 'nɨ¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² lɨ' caai¹ tooin²¹² lɨ 'yéei² ñi'¹. Sá² jon 'nɨ¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² lɨ' caai¹ tsáa¹ lɨ 'yéei² ñi'¹. Sá² jon 'nɨ¹ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² lɨ' caai¹ lɨ yooin'¹³ ñi'¹. 14 Joon 'e 'oo²¹ tya' fuu²¹ do si'² ni dyatun¹ po'³ cuun²¹² 'e lɨ́¹ lawa tɨɨfuu²¹. Joon 'e tɨɨfuu²¹ do taa'¹³ 'e sii²¹ jɨ dyatuuin¹ apóstoles tya' Jesús.

15 Joon 'in ángel do 'in gafee'²¹i jna san'²an coon²¹ sɨɨ² lɨ́¹ cwanáa¹ ityiia²¹ 'ii'²¹ tya' 'e fuu²¹ do. Ityiia²¹ 'ii'²¹ jilaa'²¹ fuu²¹ do coon'¹³ 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² coon'¹³ 'e 'oo²¹ do. 16 'E fuu²¹ do lɨ́¹ tyún² tyuui'¹³ joon coon²¹ røø²¹ cwaa²¹ la coon'¹³ lɨ 'ú². Joon mo gatyaa¹ 'ido 'ii'²¹ gatɨ́² tún² mil tsi tún² cíein¹³ kilómetros. Joon coon²¹ røø²¹ cwaa²¹ la coon'¹³ lɨ' 'ú² la coon'¹³ lɨ' ñíi¹. 17 Joon gatyaa¹ 'ido 'ii'²¹ tya' 'e 'oo²¹ do lɨ' ñíi¹ joon gatɨ́² coon²¹ cíein¹³ tsi tunlo¹ tyʉ́n² lɨ́². 'In ángel do gatyaa¹ 'ii'²¹ coon'¹³ lɨ́² tya' cwáa¹ tsañʉʉ'¹.

18 Joon 'e 'oo²¹ do lɨ́¹ jmai'² jaspe. Joon 'e fuu²¹ do lɨ́¹ jmai'² cwanáa¹ 'e lɨ la lɨ sɨ́³ jɨɨ'¹. 19 Joon tɨɨfuu²¹ do taa'¹³ jilaa'²¹ nii² cuun²¹² 'moo'³. 'E tɨɨfuu²¹ nifú² taa'¹³ cuun²¹² jaspe, 'e tɨɨfuu²¹ lɨ tɨ́² tún² taa'¹³ cuun²¹² zafiro, 'e tɨ́² 'nɨ¹ taa'¹³ cuun²¹² ágate, 'e tɨ́² tyʉ́n² taa'¹³ cuun²¹² esmeralda, 20 'e tɨ́² 'ñá² taa'¹³ cuun²¹² ónice, 'e tɨ́² jnʉ́ʉ² taa'¹³ cuun²¹² cornalina, 'e tɨ́² dyía¹ taa'¹³ cuun²¹² crisólito, 'e tɨ́² jñá² taa'¹³ cuun²¹² berilo, 'e tí² ñʉ́² taa'¹³ cuun²¹² topacio, 'e tɨ́² dyá² taa'¹³ cuun²¹² crisoprasa, 'e tɨ́² dyacoon²¹ taa'¹³ cuun²¹² jacinto, joon 'e tɨ́² dyatun¹ taa'¹³ cuun²¹² amatista. La coon²¹ fúui¹ tɨɨfuu²¹ do taa'¹³ cuun²¹² xiia'²¹. 21 Joon 'e dyatun¹ jnɨ'oo² do lɨ́¹ jmai'² perla, coon²¹ perla la coon²¹ jnɨ'oo²¹ do. Joon 'e fu¹ tyiin²gɨ 'e ngó¹ jee²¹² 'nʉ́¹ do lɨ́¹ jmai'² cwanáa¹ 'e lɨ la lɨ sɨ́³ jɨɨ'¹.

22 Joon jiin'¹³ coon²¹ cwo'¹ jo gamóo³oo si'² tsi fuu²¹ do tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹, 'in lii'¹ jilaa'²¹ 'e 'iin²¹², coon'¹³ Jesús 'in lɨ́ɨi¹ Cordero lɨ́ɨ¹i lawa cwo'¹ tya'a. 23 Joon 'e fuu²¹ do jo 'néi²gɨ ñi'¹ 'e cwó² 'yiia²¹ jon'gɨ sɨɨ'²¹ tsʉ jná² joo'²¹ tya' Dios Jmii²¹ coon'¹³ 'in Cordero do cwoo¹o 'yiia²¹ tya'a. 24 Joon ingɨ¹ jileei'²¹ 'in nigateei'¹³ jee²¹² lɨ jná² joo'²¹ 'e fuu²¹ do. Joon jileei'²¹ rǿøi¹³ taain²¹² juncwii²¹ icwó² 'e fuu²¹ do jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ tya'a coon'¹³ jilaa'²¹ yʉjúui³. 25 Joon 'e 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² jo sɨjnɨ¹ lɨ' jmɨɨ¹ joon jo 'ee nʉʉ²¹ ilisá² tya' 'e fuu²¹ do. 26 Joon 'e fuu²¹ do i'áa¹a jilaa'²¹ 'e 'ya'²gɨ coon'¹³ jilaa'²¹ 'yʉjúui³ tya' tsá² taain²¹² juncwii²¹. 27 Joon jiin'¹³ jaain²¹ 'in røøi²¹ tsaa² itsatáa¹i 'e fuu²¹ do. Jon'gɨ itsatáa¹i 'in jmoo¹o 'e loo¹ owa 'in cón² tsá² tóo² 'ee. Jiin'¹³ 'in taan²¹²in ni jí² tya' Cordero, 'e jí² taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a 'itsatáa¹i 'e fuu²¹ do.

22

1 Joon 'in ángel do ga'e'²e jna coon²¹ jmɨɨ²¹ fee'¹ pii¹, jmɨɨ²¹ ilicwó² juncwii²¹ tya' tsá² 'e 'yeei'²¹ lɨ sɨlɨɨ²¹² tya' Dios coon'¹³ 'in Cordero do. Pii¹ 'e jmɨɨ¹ do 'e lɨ la lɨ cuun²¹² jɨɨ'¹ cristal. 2 Joon 'e 'mó² 'e cwó² juncwii²¹ tya' tsá² gacwaain²¹ tuntsa' jee²¹² 'e fu¹ tyiin²gɨ tya' fuu²¹ do. La joon jon je tún² taain²¹ 'e jmɨɨ²¹ fee'¹ do gacwaain²¹ 'e 'mó² do. Joon dyatun¹ naa'¹³ la coon²¹ jiin²¹ cwoo¹ 'oofuu²¹ tya'a. Joon 'e mo'³ tya' 'e 'mó² do 'íi³mo to² tya' 'e 'láai² tsá² taain²¹² juncwii²¹. 3 Joon fu 'e fuu²¹ do jo 'e sá²gɨ wa'a jo tɨ́²‑tsi Dios, tsʉ do‑o si'² lɨ sɨlɨɨ²¹² tya' Dios Jmii²¹ coon'¹³ 'in Cordero joon 'in jmoo¹o la to² tyʉ'²ʉ iun'goo²¹o 'ii. 4 Joon iní² níi¹i, joon tya'tyi² toon¹on 'e sii²¹ 'ii²¹. 5 Joon jo nʉʉ²¹gɨ do. Joon 'in néei¹ do jo jɨ́² 'ná¹ son'²gɨ jon'gɨ 'yiia²¹ tya' ñi'¹ 'ná¹ tsʉ Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ icwó² jná² joo'²¹ tya' 'in tsá² do. Joon ityʉ'²ʉ to² coon²¹ tøø²mo.

Tɨ li jó¹ Jesucristo

6 Joon 'in ángel do jin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―'E ja'²mo 'e júu³ lo joon jo 'nái². Ña'ñʉ'¹ʉ' Dios Jmii²¹ gasii¹in ángel tya'a ja'e'²e tsá² tya'a jilaa'²¹ ilí² la jmoono. 'I‑i Dios tya' 'in tsá² 'in gacwó¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios calɨɨ.

7 ―¡Jmoono igó³oo! ―jin'² Jesús.

¡Jløø'³mo jileei'²¹ 'in jmoo¹o nʉʉ'¹³ʉn 'e júu³ tya' Dios Jmii²¹ taa'¹³ 'e jí² lo!

8 Joon jna‑a, Wó³, ganúu³uun joon gamóo³oo jilaa'²¹ 'elo. Joon mo ngayuui'¹³ núu³uun joongɨ gamóo³oo gasii'²¹ii wojní³ii tyani 'in ángel 'in ga'e'²e jna 'iin²¹²na iun'góo³oo 'ii. 9 Pe 'ii gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jo jmoo²'o la no. Tsʉ jmóo³oo jiin'¹³ la to² tyʉ'² Dios Jmii²¹ jiin'¹³ la jmóo² 'nʉ coon'¹³ 'in catyaai² tsaru'¹u' 'in faa'²¹a cwáain¹ tya' Dios coon'¹³ jileei'²¹ 'in jmoo¹o jiin'¹³ la jin'² ni jí² lo. Cwoun'goo²'o jiin'¹³ Dios.

10 Jin'²o jon sɨɨ'²¹ɨ jna:

―Jo 'ma'²'a 'uuin²¹ 'e júu³ tya' Dios Jmii²¹ 'e taa'¹³ 'e jí² do tsʉ tɨ lɨ tyé¹mo jiin'¹³ la jin'² ni jí² do. 11 La 'ɨɨ²¹² joon 'in jmoo¹o 'e gó² ijmá¹gɨ 'e gó². Joon 'in ni'leei'²¹ joon lɨ' un'leei'²¹gɨ 'ña'a joon 'in tyúi¹ ijmá¹gɨ 'e tyʉ́² joon 'in tsaa'¹‑tsi Dios ityiia'¹gɨ‑tsi Dios.

12 ―Ja'²mo ―jin'² Jesús―, igóo³oo la jmoono, joon tyáan³aan 'e cwo'³oo tsá² jiin'¹³ la nigajmaa¹a. 13 Jna‑a 'in nifu jna‑a jon lɨ tyeei²¹. Jna‑a lɨ ga'láa² 'wii²¹² coon'¹³ lɨ gatséi¹. Lɨ́ɨ¹na letra A, lɨ́ɨ¹na jon letra Z ―jin'² Jesús.

14 ’Jløø'³mo jileei'²¹ 'in ron'² sɨɨn'¹³ɨn coon'¹³ la joon 'e tɨ́ɨ²i 'e cuu'²¹u 'oofuu²¹ tya' 'e 'mó² 'e cwó² juncwii²¹ tya' tsá². La joon lí² tsatáa¹i 'e 'oo² lɨ tsataai²¹² tsá² 'e fuu²¹ do. 15 Pe caluu ijan² 'in jo jo'¹ lɨ́ɨi² coon'¹³ 'in tɨ́ɨi² júu³ loo¹. Ijan² caluu jon 'in 'laa¹a coon'¹³ tsamɨ́² coon'¹³ tsañʉʉ'¹. La joon jon 'in jngaai'¹³ tsá² coon'¹³ 'in un'goo²¹o dioses tya'a 'in gajmeei¹ tsá² jo lí² tsatáa¹i. Jo lí² tsatáa¹i jon 'in tɨ́²‑tsi júu³ tajuu²¹ joon 'in cón² tsá² tóo² ―gajin'² Jesús.

Jin'²o jon:

16 ―Jna‑a, Jesús, gasɨ́ɨ²na ángeles tyiia ijmáa¹a júu³ jilaa'²¹ 'elo tya' 'in jai'² lɨ́ɨi² jna. Jna‑a lɨ́ɨ¹na jmóo³ tya' 'lɨɨ²¹² rǿøi¹³ David, lɨ́ɨ¹moo jon jún² tya'a. Lɨ́ɨ¹na jon 'in nʉ́ʉ¹ 'in 'ɨ́ɨ²ɨ mo 'aa²¹.

17 'In Espíritu Tyʉ́² tya' Dios Jmii²¹ jin'²in, la joon jin'²in 'in tsá² 'in lɨ́ɨi¹ lawa'a tsamɨ́² tya' 'in Cordero do:

―¡Na¹!

Joon jileei'²¹ 'in núu²un júu³ tya'a jin'²in:

―¡Na¹!

Ñilíin²naa' jilee'²¹naa' 'in unjmɨ́ɨ¹i. Ñilíin²naa' jilee'²¹naa' 'in 'iin²¹²in 'uun'²¹ jmɨɨ²¹ 'e cwoo¹o juncwii²¹ tya' tsá² 'e jo 'e 'laa'¹³ tyíin¹.

18 Joon la joon fuu²¹²uu 'naa' jilee'²¹naa' 'in ganúu²un júu³ taa'¹³ 'e jí² lo: Wana seein²¹ 'in un'láai² 'e jí² lo iun'láai² Dios Jmii²¹ tya'a jilaa'²¹ fa'í³ 'e taa'¹³ jí² lo. 19 Joon wana tyii'² tsá² júu³ 'ee taa'¹³ jí² lo Dios Jmii²¹ ityí¹ 'e sii²¹ 'ii 'e jí² taain²¹² jileei'²¹ 'in cwo'¹o Jesús juncwii²¹ 'múui² tya'a. Joon jo lí² tsatáai² 'e fuu²¹ do nicwaai'³. Jo 'ii'²¹i 'e tyʉ́² taa'¹³ 'e jí² lo tya'a.

20 Joon 'in jmá¹ júu³ la joon jin'²in:

―'E la ja'²mo, la jmoono igóo³oo ―jin'² Jesús.

―Amén. ¡Na¹, Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo! ―jin'² 'in catyaai².

21 Cwouncwaai'³ Ña'ñʉ'¹ʉ' Jesucristo jilee'²¹naa'. Amén.